text:
WASE TINIKARUA
E Vakacegui Koya na Nona Kalou
1, 2. Na cava a yaco ena siga vakasakiti duadua ena bula i Ilaija?
E BISA na uca ni cici tiko o Ilaija, e vakaturubuto tale ga na lomalagi. Ia se yawa na vanua me ciciva me yaco i Jesirieli, sa qase tale ga. E sega ga ni bau oca ni tiko kei koya “na liga i Jiova.” Na igu e soli vua ena gauna qori e sega ni se bau vakila e liu, a rawa kina ni cici sivita na qiqi vakaturaga e vodo tiko kina o Tui Eapi!—Wilika 1 Tui 18:46.
2 Sa yawa sara o Tui Eapi, se balavu tale ga na vanua me lakova o Ilaija. Raitayaloyalotaka mada ni cici tiko ena bisa ni uca, qai vakasamataka tiko na ka vakasakiti e yaco ena siga oya. E macala ga ni qaqa na sokalou dina qai vakalagilagi kina o Jiova na Kalou i Ilaija. Sa yawa sara qai sega ni laurai na Ulunivanua o Kameli ena vakaturubuto ni vanua. Qori na vanua a vakayagataki Ilaija kina o Jiova me vakadrukai ira vakacakamana era sokaloutaki Peali. E vakavotui na nodra veivakaisini e vica na drau na parofita i Peali qai donu na nodra vakamatei. E qai masuti Jiova o Ilaija me mudu na lauqa e tara tu na vanua ena tolu veimama na yabaki. Sa qai tau na uca!—1 Tui 18:18-45.
3, 4. (a) Na cava e namaka tu o Ilaija ni cici tiko i Jesirieli? (b) Na taro cava eda na veivosakitaka?
3 E se tau tu ga na uca ni cici tiko o Ilaija me 30 na kilomita i Jesirieli, e namaka sara ga me raica e dua na veisau. E dodonu ga me raica qori nira sa vakamatei na parofita i Peali. Sa na veisau tale ga o Eapi, na ka e raica ena ulunivanua o Kameli sa dodonu me tinia vakadua nona sokalou vei Peali, me tarovi Jesepeli na nona ranadi, me tarova tale ga na nodra vakararawataki na tamata i Jiova.
4 E kena ivakarau ga meda nuidei ni yaco tiko na ka eda vinakata. Eda na rairai nanuma ni na vinaka cake tiko ga na noda bula, sa na oti tale ga vakadua na leqa lelevu eda sotava. E sega ni kurabuitaki ke va tale ga qori na rai i Ilaija ni “tamata ga vakataki keda.” (Jeme. 5:17) Ia ena sotava eso tale na leqa o Ilaija. Ena loma ga ni vica na aua, ena vinakata sara ga o Ilaija me mate ena levu ni rere kei na yalolailai. Na cava e yaco? E vukea vakacava na nona parofita o Jiova me kaukaua tale nona vakabauta qai yaloqaqa? Meda raica mada.
Veisau Tawanamaki
5. Vakacava, e bau vulica o Eapi me dokai Jiova ni oti na veika a yaco ena Ulunivanua o Kameli, eda kila vakacava?
5 A bau veisau na rai i Eapi ni yaco ina nona vale vakatui e Jesirieli? Eda wilika: “A sa tukuna vei Jesepeli ko Eapi na ka kecega ka cakava ko Ilaija, ka ni sa vakamatei ira kecega na parofita e nai seleiwau.” (1 Tui 19:1) Eda raica e keri ni sega ni tukuna o Eapi e dua na ka me baleti Jiova na Kalou i Ilaija ena ka e yaco ena siga oya. E raica na cakamana oya ena rai ga vakatamata, ni tukuna e “cakava ko Ilaija.” E macala ni sega ni vulica me doka na Kalou o Jiova. Ia na cava e cakava o Jesepeli ni via sauma na ca?
6. Na itukutuku cava a vakauta vei Ilaija o Jesepeli, na cava e kena inaki?
6 Ena levu ni nona cudru o Jesepeli, e vakauta na itukutuku qo vei Ilaija: ‘Me cakacaka vakakina vei au o ira na kalou, qai vakaikuritaka, kevaka au sa sega ni vakatautauvatataki iko kei na dua vei ira, ena gauna vata va qo ena mataka.’ (1 Tui 19:2) Qo na veivakarerei ca duadua. Ia e bubuluitaka o Jesepeli ni na mate ke sega ni vakamatei Ilaija ena siga tarava, me saumi kina na ka e cakava vei ira na parofita i Peali. Vakasamataka mada na draki ca ena bogi oya, e yadra mai o Ilaija ena nona icili e Jesirieli—me rogoca wale ga na itukutuku rogorogo ca e mai vakasavuya na italai ni ranadi. E tarai koya vakacava?
Yalolailai Qai Rere
7. E tarai Ilaija vakacava na veivakarerei i Jesepeli, na cava e mani cakava?
7 Ke nanuma o Ilaija ni sa vakarau oti na veivakamuai ni sokalou vei Peali, e veibasai sara na ka e vakarau raica qo. Era sa vakamatei e levu na itokani yalodina i Ilaija ena lewa i Jesepeli, e kena irairai ni sa na vakamatei qo o koya. E bau rere o Ilaija ena veivakarerei i Jesepeli? E kaya na iVolatabu: “Sa cavu tu, ka dro yani me bula.” A raitayaloyalotaka beka o Ilaija nona nakita tu o Jesepeli me vakamatei vakaloloma? Ke vakasamataka tiko ga oya, sa rauta me yalolailai. Se mani cava e yaco, a “dro yani me bula” o Ilaija.—1 Tui 18:4; 19:3.
Ke da via yaloqaqa tiko ga, meda kua ni dau vakasamataka na veika e vakarerei keda
8. (a) E tautauvata vakacava na nodrau leqa o Pita kei Ilaija? (b) Na cava eda vulica vei Ilaija kei Pita?
8 O Ilaija a sega ni turaga yalodina duadua ga e tuburi koya na rere. Ena dua sara na gauna e muri, a yacovi koya tale ga na yapositolo o Pita. Kena ivakaraitaki, a tukuna vua o Jisu me rau taubale vata e delaniwai, ni “raica na bula ni cagi” o Pita, a tuburi koya na rere mani dromu vakamalua. (Wilika Maciu 14:30.) Eda vulica e dua na lesoni yaga ena nodrau ivakaraitaki o Pita kei Ilaija. Ke da via yaloqaqa tiko ga, meda kua ni dau vakasamataka na veika e vakarerei keda. Meda nuitaki koya tiko ga na iVurevure ni noda inuinui kei na kaukaua.
‘Sa Rauti Au!’
9. Vakamacalataka na ilakolako i Ilaija kei na veika e vakila ni dro voli.
9 Ni tuburi koya na rere, a dro o Ilaija me rauta ni 150 na kilomita ena cevaira kei Pierisepa, e dua na taoni volekata na ceva ni iyalayala ni vanua o Juta. A biuti nona dauveiqaravi tu e kea, a lako duadua yani ina vanualiwa. E tukuni ni ‘dua na siga taucoko’ nona lako tiko, eda rawa gona ni raitayaloyalotaka na nona tekivu taubale ni cadra na siga qai sega ni bau kauta e dua na ka. Ena nona lomabibi kei na rere a vosota me taubaletaka na vanua sukusukura ena todra ni siga. Ni dromu na siga qai buto na vanua, sa oti tale ga na kaukaua i Ilaija. Sa wawale sara ga mani dabe ena ruku ni vu ni junipa—na ka ga e bau rawa kina na vakaruru ena vanualala oya.—1 Tui 19:4.
10, 11. (a) Na cava e masu kina vei Jiova o Ilaija? (b) Raica na tikinivolatabu e lavetaki ni o vakamacalataka na kedra ituvaki na tamata ni Kalou nira yalolailai.
10 A masu o Ilaija ena levu ni nona lomabibi, qai kerea me mate. E kaya: “Ni’u sa sega ni vinaka cake vei ira na noqu qase.” E kila nira sa qele ra sui tale ga na nona qase era tu ena ibulubulu, era sa sega ni cakava rawa e dua na ka. (Dauv. 9:10) E nanuma o Ilaija ni tawayaga me vakataki ira ga na nona qase. Sa rauta me tagicaka: ‘Sa rauti au!’ Na cava meu bula tale tiko kina?
11 Vakacava, e dodonu meda kurabui ni rarawa e dua na tamata ni Kalou? Sega. Eso na tagane kei na yalewa yalodina era tukuni ena iVolatabu era vinakata tale ga mera mate ena levu ni nodra rarawa—me vakataki Repeka, Jekope, Mosese, kei Jope.—Vkte. 25:22; 37:35; Tiko 11:13-15; Jope 14:13.
12. Ke o mani vakila na ituvaki rarawataki, mo vakadamurimuri Ilaija vakacava?
12 Eda bula tu qo ena gauna e “vakilai kina e levu na ka dredre,” e sega ni kurabuitaki gona nira na rarawa ena so na gauna na tamata yalodina ni Kalou, wili kina e levu tale. (2 Tim. 3:1) Ke yacovi keda tale ga qori, meda muria na ivakaraitaki i Ilaija: Meda talaucaka na lomada vei Jiova, ni o koya ga “na Kalou e dau vakacegui keda ena ka kece ga.” (Wilika 2 Korinica 1:3, 4.) Vakacava, a bau vakacegui Ilaija o koya?
Karoni Nona Parofita o Jiova
13, 14. (a) E vakayagataka vakacava nona agilosi o Jiova me vakaraitaka ni kauaitaka nona parofita? (b) Na cava e veivakacegui kina ni kilai keda vinaka o Jiova, e kila tale ga ni vakaiyalayala na ka eda rawa ni cakava?
13 Ena vakacava mada na rai i Jiova, ni raica ni davo toka na nona parofita yalodina ena ruku ni vu ni junipa ena vanualiwa qai kerea me mate? Eda sa na kila vinaka na ka e yaco. A tala mai o Jiova e dua na agilosi ena gauna e mocelutu kina o Ilaija. E tarai Ilaija qai vakayadrati koya vakamalua, e kaya: “Duri . . . mo kana.” A cakava qori o Ilaija, sa vakarautaka tu na agilosi e dua na kakana rawarawa ga—na madrai katakata kei na wai. A bau vakavinavinakataka na agilosi? E tukuni ga ni kana, e gunu wai qai moce tale. A sega beka ni vosa rawa ena levu ni nona rarawa? Se mani cava e yaco, a vakayadrati koya tale na agilosi, de dua ni kida na mataka. A tukuna tale vei Ilaija: “Duri . . . mo kana,” qai tomana ena malanivosa totoka qo “ni sa rui balavu vei iko na sala.”—1 Tui 19:5-7.
14 Ena veidusimaki ni Kalou, e kila na agilosi na vanua e lako tiko kina o Ilaija. E kila tale ga ni ilakolako balavu qo ena sega ni rawata ena nona kaukaua ga. E veivakacegui nida qarava na Kalou e kilai keda vinaka, e kila na noda isausau, ni vakaiyalayala tale ga na ka eda rawa ni cakava! (Wilika Same 103:13, 14.) A yaga vakacava vei Ilaija na kakana e vakarautaki vua?
15, 16. (a) E vakaukauataki Ilaija vakacava na kakana e vakarautaka o Jiova? (b) Na cava meda vakavinavinakataka kina na sala e vakaukauataki ira kina nikua nona dauveiqaravi o Jiova?
15 E tukuna na iVolatabu: “A sa duri cake ko koya, ka kana ka gunu, ka lako e na kaukauwa ni kakana ko ya ka siga vasagavulu ka bogi vasagavulu, ki Orepi na ulu-ni-vanua ni Kalou.” (1 Tui 19:8) A lolo voli o Ilaija ena 40 na siga kei na bogi me vaka ga a cakava o Mosese rauta na ono na senitiuri ni bera o Ilaija, a cakava tale ga qori o Jisu ena voleka na tini na senitiuri e muri ni sa mate o Ilaija. (Lako 34:28; Luke 4:1, 2) Na kakana oya e sega ni vakaotia na nona leqa kece o Ilaija, ia e vakaukauataki koya ena sala veivakurabuitaki. Vakasamataka mada nona vosota voli na kena turaga qo, ni taubale ena vanualiwa e sega kina na gaunisala, e cakava tiko qori e veisiga, e veimacawa me 40 na siga!
16 E talei sara na sala e vakaukauataki ira kina na nona dauveiqaravi nikua o Jiova, sega ni cakava qori ena kakana vakayago e vakarautaki vakacakamana. Ia e vakarautaka na kedra kakana vakayalo na nona dauveiqaravi. (Maciu 4:4) E vakaukauataki keda vakayalo na ka eda vulica me baleta na Kalou ena iVolatabu kei na ivola vakaivolatabu. Ena rairai sega ni vakaotia na noda leqa na noda vakayagataka na isolisoli vakayalo va qori, ia eda na rawa ni vosota kina na veika eda nanuma nida na sega ni taqea rawa. Ena rawati tale ga kina na “bula tawamudu.”—Joni 17:3.
17. E lako i vei o Ilaija, na cava e vakaibalebale kina na vanua oya?
17 E taubaletaka o Ilaija e rauta ni 320 na kilomita me qai yaco ina Ulunivanua o Orepi. Qo na vanua e vakaibalebale vakalevu, ni a rairai kina na Kalou o Jiova vei Mosese ena vunikau kama ni vakayagataka e dua na agilosi, a solia tale ga kina ena dua na gauna e muri na Lawa ni veiyalayalati vei ira na Isireli. A lai vakaruru sara o Ilaija ena dua na qaravatu.
Veivakacegui Qai Veivakaukauataki o Jiova
18, 19. (a) Na cava a taroga na agilosi i Jiova, na cava e cakava kina o Ilaija? (b) Na cava na tolu na ka e tukuna o Ilaija ni vakavuna nona yalolailai?
18 A “vosa” vua o Jiova mai Orepi—a tala e dua na agilosi me taroga wale ga: “A cava ko sa tiko kina eke, Ilaija?” E rairai malumu na itautau ni taro qori, ni uqeti Ilaija sara ga me talaucaka na lomana. A sega tale ni tusuka! E kaya: “Au a yalokatakata vakalevu e na vuku i Jiova na Kalou ni lewe vuqa: ni ra sa biuta na veiyalayalati kei kemuni ko ira na Isireli; era sa talaraka sobu na nomuni cabocabo-ni-soro, ka vakamatei ira na nomuni parofita e nai seleiwau; ia koi au, ka’u sa vo duaduaga; a ra sa segata tiko me ra vakamatei au.” (1 Tui 19:9, 10) Na ka e tukuna o Ilaija e vakaraitaka e tolu na vuna e yalolailai kina.
19 Kena imatai, e nanuma o Ilaija ni sa tawayaga na nona cakacaka. E vica vata na yabaki na nona ‘lomakatakata’ voli ni qaravi Jiova, e vakaliuca na yacana tabu kei na nona sokaloutaki, ia e raica ni sa qai ca ga na ituvaki. Era sega ni vakabauta ra qai talaidredre na lewenivanua, ni se takalevu na sokalou lasu. Kena ikarua, e nanuma ni o koya ga sa vo. E kaya: “Ka’u sa vo duaduaga,” e vaka sara ga me sa o koya ga na dauveiqaravi i Jiova sa vo ena matanitu oya. Kena ikatolu, a rere o Ilaija. Era sa vakamatei e levu na nona itokani parofita, e kila ni na vakamatei tarava o koya. De dua e sega ni rawarawa me vakaraitaka na lomana o Ilaija, ia e sega ni tarovi koya na dokadoka se na madua. Na nona talaucaka na lomana vua na Kalou ena masu e ivakaraitaki vinaka vei ira kece na tamata yalodina.—Same 62:8.
20, 21. (a) Vakamacalataka na ka e raica o Ilaija ena gusu ni qaravatu e Ulunivanua o Orepi. (b) Na cava e vulica o Ilaija ena veika vakatubuqoroqoro i Jiova?
20 Na cava e cakava o Jiova ena nona rere o Ilaija kei na veika e kauai kina? E tukuna na agilosi vei Ilaija me lai duri ena gusu ni qaravatu. A lako o Ilaija, ia e sega ni kila na ka ena yaco. E bula mai vakasauri na cagi! E rairai vakuru na rorogo ni cagi qai kaukaua ni sea na veiulunivanua, e vorolaka tale ga na veiuluvatu. Raitayaloyalotaki Ilaija ni saga me ubia na matana, qai qumia matua na nona isulu vavaku kulinimanumanu ni cacaginagina ena bula ni cagi. Dua tale na ka nona sasaga me kua ni bale ni sakure na vanua ena uneune! Se saga tiko mada ga qori, sa lako tale mai na bukawaqa, mani lesu ina qaravatu me taqomaki koya mai na katakata warumisa.—1 Tui 19:11, 12.
21 E vakabibitaka tale vei keda na tolu na ka e yaco qori, ni sega ni tiko o Jiova ena veika vakatubuqoroqoro e bulia. E kila o Ilaija ni o Jiova e sega ni kalou e dau tukunitaki me vakataki Peali, era vakacerecerea o ira na sokaloutaki koya me “dau vodoka na o” se dau vakatauca na uca. O Jiova e iVurevure dina ni kaukaua e tu ena veika e bulia, ia e cecere sara o koya mai na veika kece qori. E sega ni rauti koya mada ga o lomalagi! (1 Tui 8:27) E yaga vakacava qori vei Ilaija? Nanuma tiko ni a tuburi koya na rere. E sega gona ni dodonu me rerevaki Eapi kei Jesepeli ni totaki koya na Kalou o Jiova, e tawavakaiyalayala na nona kaukaua!—Wilika Same 118:6.
22. (a) Na cava e tukuna na “domo lailai” malumu vei Ilaija me vakadeitaka vua ni tiko na kena yaga? (b) O cei na ivurevure ni “domo lailai” malumu ya? (Raica na ivakamacala e ra.)
22 Ni oti na bukawaqa, e vakanomodi na vanua qai rogoca o Ilaija e dua na “domo lailai” malumu. E uqeti Ilaija me talaucaka na lomana, a mani cakava tale qori. * A rairai veivakacegui tale ga vua qori. E vakacegui Ilaija sara ga na ka e tukuna tarava na “domo lailai” malumu qori. O Jiova a vakadeitaka vei Ilaija ni tiko na kena yaga. Ena sala cava? A vakaraitaka na Kalou na nona inaki me baleta na vaqeavutaki ni sokalou vei Peali e Isireli. E macala ni yaga na nona cakacaka o Ilaija, ni sega ni dua na ka ena tarova na vakayacori ni inaki i Jiova. Ena vakaitavi tale o Ilaija ena vakayacori ni inaki qori, ni a vakasukai koya o Jiova ena nona ilesilesi qai tukuna vakamatata vua eso na ka me cakava.—1 Tui 19:12-17.
23. Na cava e rua na ka e cakava o Jiova, ni nanuma o Ilaija ni sa vo duadua ga o koya?
23 Vakacava na nona nanuma o Ilaija ni o koya duadua ga sa vo? E rua na ka a cakava o Jiova ena ituvaki qori. Kena imatai, a tukuna vei Ilaija me lumuti Ilaisa me parofita, me sosomitaki koya. Ena tomani Ilaija na cauravou qori qai vukei koya tiko me vica na yabaki. Ena veivakacegui dina qori! Kena ikarua, e vakatakila na itukutuku marautaki qo o Jiova: “Ka’u sa maroroya me noqu e le vitu na udolu vei ira na Isireli, ko ira kecega sa sega ni tekiduru vei Peali, kei na gusudra kecega sa sega ni reguci koya.” (1 Tui 19:18) A sega ni vo duadua ga o Ilaija. Ena rairai lomavakacegu sara ga ni rogoca ni vica tale na udolu na tamata yalodina era sega ni qaravi Peali. Era vinakata me tomana tiko ga o Ilaija na nona veiqaravi ena yalodina, me ivakaraitaki vei ira na yalodina tiko ga vei Jiova ena gauna dredre oya. Ni rogoca tiko o Ilaija na ka e tukuna na agilosi i Jiova, e vaka ga e rogoca tiko na “domo lailai” malumu ni nona Kalou. Qori ena vakayaloqaqataki koya sara ga.
Na iVolatabu e rawa ni vaka na “domo lailai” malumu ke da yalorawarawa me dusimaki keda nikua
24, 25. (a) Eda na vakarorogo vakacava nikua ina “domo lailai” malumu i Jiova? (b) Eda vakadeitaka vakacava ni ciqoma o Ilaija na veivakacegui i Jiova?
24 Me vakataki Ilaija, eda na rairai qoroya na kaukaua e tu ena veika e bulia o Jiova, e dodonu ga meda cakava qori. E laurai votu na kaukaua ni Dauveibuli ena veika e bulia. (Roma 1:20) O Jiova e marautaka me vakayagataka na nona kaukaua tawavakaiyalayala me vukei ira kina na nona tamata yalodina. (2 Vei. 16:9) Ia na Kalou e vosa vakamatata vei keda ena nona Vosa na iVolatabu. (Wilika Aisea 30:21.) Na iVolatabu e rawa ni vaka na “domo lailai” malumu ke da yalorawarawa me dusimaki keda nikua. E veivakadodonutaki, veivakayaloqaqataki, qai vakadeitaka kina o Jiova ni lomani keda.
25 Vakacava, a ciqoma o Ilaija na nona vakacegui koya o Jiova ena Ulunivanua o Orepi? Io! Sega ni dede sa tekivu cakacaka tale na parofita yaloqaqa qai yalodina qori, a sega ni tokona na sokalou lasu. Ke da tugana e lomada na vosa uqeti ni Kalou, eda na “vakacegui mai na veika e volai ena iVolatabu,” eda na rawa tale ga ni vakadamurimuria na vakabauta i Ilaija.—Roma 15:4.
^ para. 22 Na “domo lailai” malumu oya e rairai agilosi vata ga a vakayagataki me tukuna na “vosa” i Jiova ena 1 Tui 19:9. Na agilosi qo e tukuni ga ena tikina e 15 me o “Jiova.” De dua eda na nanuma na agilosi a vakayagataka o Jiova me dusimaki ira na Isireli ena vanualiwa, e kaya na Kalou me baleta na agilosi oya: “Sa tiko vua na yacaqu.” (Lako 23:21) Eda sega ni vakadeitaka sara qori, ia meda nanuma tiko ga ni gauna a bula tu kina mai lomalagi o Jisu, a vakatokai “na Vosa,” e gusunivosa i Jiova vei ira na nona tamata.—Joni 1:1.


c: text/html

text:
Ka Mo Kila me Baleta na Malaria
E kaya na isoqosoqo na World Health Organization ni sivia na 198 na milioni e tauvi ira na malaria ena 2013, voleka ni 584 na udolu era mate kina. E rauta ni 4 mai na veiya5 era vakaleqai kina era yabaki 5 lako sobu. E leqataki ni rawa ni tete na mate qo ina rauta na duanadrau na vanua, qai rivarivabitaki kina vakalevu nodra bula e 3.2 na bilioni.
1 NA CAVA NA MALARIA?
Qo na mate e vu mai na manumanu somidi e dau curuma na yagoda. O koya e tauvi malaria ena katakata na yagona, curumi liliwa, buno, mosi na uluna kei na yagona, lomalomaca, lualua tale ga. Ena laurai vua na ivakatakilakila qori ena veiya48 ina 72 na aua, ena vakatau tiko ena mataqali manumanu somidi e curuma na yagona kei na dede ni gauna sa tiko kina vua.
2 E TETE VAKACAVA?
Na manumanu somidi ni malaria qo e vakatokai me Plasmodia, e tiko ga ena namu yalewa na Anopheles. Ena vakadewa ena gauna e veikati kina.
Era vakamuria na sala ni dra na manumanu somidi qo me yacova na sela ni yate, qori na vanua e lai levu kina na kedra iwiliwili.
Ena kacabote na sela qori, ra qai dewa ina sela ni dra na red blood cell. E tubu tale kina na kedra iwiliwili.
Ena kacabote tale ga na red blood cell era sa lai kumukumuni tiko kina, ra qai baci dewa ina so tale na red blood cell.
Ena va tiko ga qori na ka e yaco ena red blood cell. Ni dua e tauvi malaria ena laurai sara ga vua na kena ivakatakilakila ni kacabote e dua na red blood cell.
3 O NA TAQOMAKI IKO VAKACAVA?
Ke o tiko ena vanua e dau veitauvi kina na malaria . . .
Mo vakataunamu. Me
vakayagataki kina eso na wainimate.
kua ni qaraqara se kabasu.
ciqimaki vinaka ena ruku ni meteresi.
-
Me vanataki e lomanivale na wainimate ni namu.
Ke rawa, me vakalawalawa na katuba kei na katubaleka, vakayagataka tale ga na misini ni cagi batabata kei na irinicagi, nira sega ni dau taleitaka na namu.
Tokara na isulu ramase e ubia kece na yagomu.
Saga mo kua ni lakova na vanua era tubu levu tu kina na veico kei na wai e sega ni drodro, nira dau vakasucu kina na namu.
Ke o sa tauvi malaria, lai raici vuniwai sara vakatotolo.
Ke o lalawataka tiko mo gade ena vanua e dau veitauvi kina na malaria . . .
Wilika eso na itukutuku se qai tabaki vou me baleta na vanua qori. E rawa ni duidui na mataqali manumanu somidi ni malaria e veivanua, ena qai vakatau kina na wainimate ena yaga me gunuvi. E vinaka tale ga mo drau veivosaki kei na nomu vuniwai ena ka mo qarauna tiko ena vuku ni kemu ituvaki vakayago.
Ni o gade ena vanua qori, yalovinaka muria na veidusimaki ena ulutaga qo e baleti ira na tiko ena vanua qori.
Ke tauvi iko, mo qaravi totolo vakavuniwai. Mo nanuma tiko ni rawa ga ni qai laurai na kena ivakatakilakila ni sa oti e dua se va na macawa mai na kena tauvi iko.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vakatalai ira na timoni me curumi ira na vuaka (1-20)
Luvei Jairo goneyalewa, tara na marama na isulu e sau nei Jisu (21-43)
5 Eratou yaco sara yani i tai ni wasawasa ena nodra yasayasa na kai Kerikesa.+2 Ni se qai sobu mai waqa o Jisu, sa basika mai na ibulubulu* e dua e curumi koya na yalo velavela me tavaki koya.3 E dau tu ga ena ibulubulu, me yacova mai na gauna ya, e sega ni dua e vesuki koya rawa, ena sinucodo mada ga.4 E vesu vakalevu ena iqamuniyava kei na sinucodo, ia e drutilaka na sinucodo kei na iqamu; qai sega ni dua e vakamalumalumutaki koya rawa.5 E qoqolou voli ga ena bogi kei na siga ena ibulubulu kei na veidelana, qai dau tavalaki koya ena vatu.6 Ia ni raici Jisu vakayawa, e cici yani lai cuva sara vua.+7 Ni qolou oti ena domolevu sa qai kaya: “Na cava meu cakava vei iko, Jisu na Luve ni Kalou Cecere Duadua? Mo bubului ena yaca ni Kalou ni o na sega ni vakararawataki au.”+8 Ni sa vakaroti koya vakavica o Jisu: “O iko yalo velavela, lako tani vua.”+9 Sa qai tarogi koya o Jisu: “O cei na yacamu?” E sauma: “Na yacaqu o Vavakoso, ni keimami le levu.”10 E vakamasuti Jisu tiko ga me kua ni vakatalai ira tani na timoni mai na vanua ya.+11 Ena gauna ya era kana tiko ena ulunivanua+ e dua na qelenivuaka levu.+12 Ra mani vakamasuti koya na yalo velavela: “Vakatalai keimami vei ira na vuaka, me keimami curumi ira.”13 E qai vakadonuya o Jisu. Era biubiu na yalo velavela ra lai curuma sara na qelenivuaka. Era cici yani e rauta ni 2,000 na vuaka ina barinivatu, ra lutu i wasawasa ra mani luvu kece kina.14 Era dro na dau vakatawa vuaka mera lai tukutuku ina koro kei na veiyasana, ra mani lako mai na lewenivanua mera raica na ka sa yaco.+15 Nira yaco yani vei Jisu, era raica ni dabe tiko na tagane a curumi koya na ivavakoso timoni ni sa vakaisulu qai vinaka tale tu na nona vakasama. Dua na ka na nodra rere.16 O ira tale ga na raica era talanoataka na veika a yaco vua na tagane a curumi timoni, vaka tale ga kina na qelenivuaka.17 Era mani vakamasuti Jisu me lako tani mai na nodra yasayasa.+18 Ni vakarau vodo i waqa o Jisu, e vakamasuti koya na tagane a curumi koya na timoni me bau tomani koya.+19 E sega ni vakadonuya o Jisu, ia e kaya vua: “Lako i vale vei ira na wekamu, lai tukuna vei ira na veika e cakava vei iko o Jiova,* kei na nona lomani iko.”20 E gole na tagane ya qai lai talanoataka ena yasayasa vakaTikapoli* na ka kece e cakava vua o Jisu. Era kurabui sara ga na lewenivanua.21 Ni soko lesu o Jisu i tai adua, era sa waraki koya tu e dua na ilala levu, e mani tu ga e matasawa.+22 E lako yani vua o Jairo, e dua na ivakatawa ni valenilotu. Ni raici Jisu, e tekiduru i yavana.+23 E vakamasuti koya vakavica ni kaya: “Sa tauvimate bibi* na luvequ yalewa lailai. Yalovinaka, ni mai tarai koya mada+ me oti nona tauvimate, me bula vinaka sara.”24 Rau mani lako vata sara kei Jisu, qai dua na ilala levu era muri koya ra qai drigiti koya tiko.25 E maliwai ira tiko e dua na marama e lako tu ga vua na dra+ me 12 na yabaki.+26 E vosota e levu* na veiqaravi vakavuniwai, e vakayagataka kece kina na nona iyau, ia e sega ni vakaotia na kena mate, sa qai ca ga.27 Ni rogoca na veika e cakava o Jisu, sa qai ciqi yani i dakuna ena kedra maliwa na ilala levu ya, mani tara sara na nona isulu e sau,+28 e kaya tiko ga: “Keu tara wale ga na nona isulu e sau, au na bula.”+29 E mudu vakasauri na drodro ni dra, e vakila sara ga ni sa vakabulai mai na mate bibi ya.30 Gauna vata qori e vakila kina o Jisu ni lako tani vua na kaukaua,+ e vuki qai tarogi ira na ilala levu ya: “O cei e tara na noqu isulu e sau?”+31 Ia era kaya vua na nona tisaipeli: “Oni raica vinaka na ilala levu era drigiti kemuni, oni se taroga ga, ‘O cei e tarai au?’”32 Ia e veiraiyaki tiko ga o koya me raica se o cei e tara nona isulu.33 E toro yani na yalewa ya, e rere qai sautaninini ni vakila na ka e sa yaco vua, e tekiduru e mata i Jisu qai tukuna vua na ka dina kece.34 E tukuna vua o Jisu: “Luvequ, sa vakabulai iko na nomu vakabauta. Lako ena vakacegu,+ mo bula mai na kemu mate bibi.”+35 Ni se vosa tiko, era lako mai eso na tagane mai na nona vale na ivakatawa ni valenilotu ra qai kaya: “Sa mate na luvemu! Cava mo vakaogai qasenivuli tale kina?”+36 Ni rogoca ya o Jisu, e kaya vua na ivakatawa ni valenilotu: “Kua ni lomaleqa,* mo vakaraitaka ga na vakabauta.”+37 A sega ni vakatara tale e dua me muri koya, vakavo ga o Pita, Jemesa, kei Joni na taci Jemesa.+38 Ni ratou yaco i nona vale na ivakatawa ni valenilotu, e raica nira osi+ ra qai veitagicaki tiko.39 Ni curu yani, e kaya vei ira: “Na cava oni tagicaka tiko? Na cava oni osivaka? E sega ni mate na gone, e moce ga.”+40 Nira rogoca ya era dredrevaki koya ena veivakalialiai. Ia ni sa vakatalai ira kece i tuba, e qai kauti rau na tamana kei na tinana na gone, kei ratou na nona imuri ina vanua e davo toka kina o gone.41 E taura na ligana qai kaya vua: “Talica kumi,” e kena ibalebale: “Goneyalewa, au tukuna vei iko, tucake!”+42 E tucake sara na goneyalewa qai veilakoyaki. (Sa yabaki 12 o koya.) Dua na ka na nodratou marau.43 E vakaroti ratou matua me ratou kua ni talanoataka na ka e yaco ya,+ me ratou solia vua na goneyalewa e dua na ka me kania.


text:
Curu ki na kebineti yadudua 1xbet
Na vuravura ni betting e rabailevu ka levu ni betting era sa tubu tiko ena veiyabaki, ia e sega ni dua na misini e sega ni kila na valenivolavola 1xbet. Na kabani oqo sa tukuna tiko ni o koya e levu sara:
- Nuitaki – sa dau tatao na kabani me sauma na winnings vei ira na dauqito me ra biuta na kena levu mai na kena e levu cake mai na 1 milioni na rubles
- Vale ni manumanu – era na dau kunea ga na dauqito na betting kilai levu duadua
- Veibasai – na kabani e sega ni solia walega na betting ni qito, Ia e betting talega ena sweepstakes, betting ena vosa e vakaraitaki tiko, casinos Ena Initaneti kei na vuqa tale.
Me rawa ni ra tekivu betting na dauqito, e gadrevi mo bulia e dua na nomu akaude, cakava qo, e dodonu mo lako taumada ki na iwalewale ni volayaca ena dua na iwalewale vakaturi:
- Ena dua na kilikitaka
- Ena dua na itikotiko ni imeli
- Ena dua na naba ni talevoni veikauyaki
- Mai na veitaratara ni veimaliwai (Vkontakte, Meli Google, Odnoklassniki)
Na itavi levu ni kebineti yadudua
Kebineti yadudua ena itutu e rawa, e vakaraitaka na veiwasewase oqo:
- Itukutuku ni tamata yadua – oqo na itukutuku me baleta na misini #8217 ;s akaude, na nona itukutuku vakaikoya kei na imeli e volai tiko kina na akaude. Vakakina, ena iwasewase oqo ena rawa ni veisautaka na itukutuku me baleti koya na misini, na veivanua taumada kei na vosanicuru.
- Katakata – Ena iwasewase oqo, sa soli vei ira na dauqito na madigi me ra veisautaka na ilavo bibi eso me baleta na icocovi yaga mai na bookmaker ’ kabani;. Me vakayagataki na ivakatakilakila oqo, e gadrevi mo vakalewena e dua na fomu ka semata na ilavo ni qito.
- Parokaramu ni veitokani – ena iwasewase oqo e rawa ni o tinia kina e dua na veidinadinati ni duavata kei na kabani. Me caka oqo, e gadrevi me tiko e dua na nomu mataveilawa se dua na tabana ena veitaratara ni veimaliwai ka semati ki na qito.
- Nomu rawa ka – eke e rawa ni o raica kina na iwiliwili ena bets qaqa kei na qito kece kei na bets ka sa dau vakaitavi kina na misini.
- Refill nomu akaude – Kevaka o kiliki ena ibulukau oqo, na menu ena dolava rawa mo digitaka na sala ni vakacuru ilavo, e tiko na digidigi oqo: kadi ni baqe, Yandex. ilavo, Webmoney, daunitalevoni veikauyaki, cryptocurrencies.
- Vakasuka na ilavo – sa matata vinaka tu na veika kece, ena veivuke ni iwasewase oqo, e rawa ni ra vakasuka na dauqito na nodra ilavo qaqa.
Mai na dua na akaude ni tamata yadua sa rawa talega me vakadewataka na ilavo vua e dua na itokani, me vakayagataki na itavi oqo e ganita me vakadonuya nomu naba ni talevoni veikauyaki ena mata. E gadrevi oqo baleta ni sa vakadeitaki na kena kau mai ena dua na sms ni bakodi. E yaga me da raica ni sega ni bookmakers taucoko na itavi oqo.
Me kena ikuri, ena kebineti yadua o na kunea talega kina e dua na iwasewase me vaka na “Kena Vanua” e rawa ni o cakava na ivakarau tudei ena vakarawarawataka na betting, e rawa ni ra volayaca na dauqito ki na newsletters kei na promotions.
Na matalia ni kabani betting 1xbet oya me ikuri ni kena ivakarau, e rawa ni ra curuma na dauqito na cakacaka “Laini” kei na “Bula tiko”, na kena ibalebale ni na rawa vua e dua e vakayagataka me vakuria na nodra qito taleitaki e taleitaka me rawa ni ra yacova yani.
Na sala ni curu ki na 1xbet ena vanua vakadonui
Vei ira e vuqa era vakayagataka, na qito ena vanua vakadonui sai koya duadua ga na sala, baleta ni lavetaki ka installing na ivolakerekere kei na so tale na parokaramu me baleti ira na dauqito e problematic. O koya gona, me rawati na nomu akaude ena vanua e vakadonui kina, o na gadreva ga mo curu ka volayaca, dua vei ira na sala oqo:
- Ena dua na kilikitaka – ena nomu rejisita ena sala oqo e rawa ni o vakacuruma kina na nomu kebineti, Ia e sega ni rawa ni o kila ka qito ena initaneti casino, vakakina na kila ena sweepstakes, ni oqo e dua na sala e sega ni taucoko ni kena volayaca.
- Ena nomu talevoni veikauyaki. – eke o na gadreva mo semata na nomu naba ni talevoni veikauyaki ka vakadeitaka na volayaca ena dua na itukutuku SMS ka na lako mai ki na naba e ra.
- Veitaratara ni veimaliwai – e gadrevi mo digitaka na vatavata: VKontakte, Odnoklassniki kei na google ni meli kei na isema ena nomu vakacuruma na vosanicuru ka curu mai na ilawalawa ni veimaliwai raraba. Na kena vinaka na iwalewale oqo sai koya mo na sega ni gadreva mo vakacuruma na itukutuku mo vakacuruma kina, sa gadrevi ga mo tabaka ena ikoni ni gacagaca ni veitaratara o sa vola oti toka.
- Ena i-meli – vakacuruma ga @mail ka vakadeitaka na volayaca ena nomu kiliki ena isema ka na yaco mai ena ivola.
Curu yani ki na kebineti yadudua 1xbet ena app
Na ivolakerekere e sa dua na ka levu vei ira na dauqito, sa tiko kina na iwasewase vata ga ni vanua o ya, na ivolakerekere duadua ga e tabana e vinaka cake sara ena initaneti. Na ivolakerekere e tiko kina na yaga oqo:
- O ira na dauqito era na rawa ni curuma na app ena dua na vanua e vuravura ka tiko kina na Initaneti
- Volayaca totolo, ka rawa talega ni caka ena app
- Saravi ena initaneti
- Na rawa ni vakacuruilavo ka vakasuka na ilavo mai na akaude ni qito
- E dau cakacaka vakatotolo sara na app mai na tabana ni mataveilawa vakadonui
- Lewa taucoko ni akaude
- Na kena dau logavinaka betting na kena ivakarau
- Maroroi ni betting itukutuku makawa
- Sa vakarautaki tu na kena ilavelave ena app ni talevoni kei na vatu ruarua
Me ikuri ki na betting ni qito vinaka, e rawa talega ni ra raica na dauqito na itabataba tale eso ena kena vakayagataki, o koya ya:
- Tubu vakailavo
- Betting ena dua na totalizator
- Fantasy ni qito
- Kai-Casino
- Cybersports
- Beth constructor
Sa rawa me vakayagataki na parokaramu mai na dua ga na gacagaca, ruarua na Android kei na iphones, na ivolakerekere e sega ni gadrevi kina na vakavoui ni parokaramu ni komipiuta vou, me veirauti ga na vanua e galala tiko ena nomu misini lalai.
Na kena tauyavutaki e dua na itukutuku ena talevoni veikauyaki ena vakarawarawataka na cakacaka, baleta ni rawarawa na veika kece oqo, mai na pepa ni itabataba ki na bets.


text:
12 E qai kaya vei Eparaama o Jiova: “Mo lako tani mai na nomu vanua, biuti ira na wekamu kei na vale i tamamu, mo lako ina vanua au na vakaraitaka vei iko.+2 Au na cakava mo matanitu levu, au na vakalougatataki iko, au na cakava me rogo na yacamu, o na qai vu ni veivakalougatataki.+3 Au na vakalougatataki ira era vosa vakalougatataki iko, au na cudruvi koya e rukaki iko,+ era na vakalougatataki* tale ga ena vukumu+ na vuvale kece e vuravura.”4 E mani lako o Eparaama me vaka e tukuna vua o Jiova, e tomani koya o Loti. E yabaki 75 o Eparaama ena gauna e biuti Karana kina.+5 E kauti Serai+ na watina o Eparaama kei Loti na luvei tuakana,+ e kauta tale ga na iyau kece+ kei ira na dauveiqaravi e rawati mai Karana, qai toso sara nodra ilakolako ina vanua o Kenani.+ Nira sa yaco ina vanua o Kenani,6 e lakova na vanua o Eparaama me yaco sara i Sikemi,+ volekata na vunikau lelevu kei More.+ Era sa tawavanua tu na kai Kenani ena gauna oya.7 E qai rairai vei Eparaama o Jiova, e kaya: “Au na solia na vanua+ qo vua na nomu kawa.”+ E mani tara e kea e dua na icabocabonisoro vei Jiova, ni a rairai vua.8 E qai toki mai kea me lako ina ulunivanua ena tokalau kei Peceli,+ qai birika nona valelaca me tiko ena muaira o Peceli, o Ai+ ena tokalau. E tara e kea e dua na icabocabonisoro vei Jiova+ qai kaciva na yaca i Jiova.+9 Oti oya e tokitaka nona keba o Eparaama qai veitokiyaki voli mai na dua na keba ina dua tale na keba me lako vaka ina Nikepi.+10 E qai yaco na dausiga ena vanua, mani gole sobu i Ijipita o Eparaama me lai tiko kina vakalekaleka*+ ni sa tarabi na dausiga ena vanua.+11 Ni vakarau curu i Ijipita, e kaya vei Serai na watina: “Yalovinaka, rogoci au! Au kila ni o sa rui marama totoka.+12 O koya gona, nira raici iko na kai Ijipita era na kaya sara ga, ‘Qo na watina.’ Era na qai vakamatei au, ia era na vakabulai iko.13 Yalovinaka mo kaya ni o ganequ, me lako vinaka vei au, au na vakabulai kina.”+14 Ni curu ga yani i Ijipita o Eparaama, era raica na kai Ijipita ni marama totoka dina o Serai.15 Nira raici koya na turaga ni vanua nei Fero, dua na ka nodra vakacaucautaki koya vei Fero, mani kau sara na marama qo ina vale i Fero.16 E qaravi Eparaama vinaka o Fero ena vuku i Serai mani taukena o koya na sipi, na bulumakau, na asa tagane kei na asa yalewa, na tagane kei na yalewa dauveiqaravi, kei na kameli.+17 E qai totogitaki Fero kei na nona vuvale o Jiova ena mate ca,* ena vuku i Serai na wati Eparaama.+18 Mani kacivi Eparaama o Fero qai kaya: “Na cava o sa cakava qo vei au? Cava o sega kina ni tukuna vei au ni watimu?19 Na cava o kaya kina, ‘E ganequ o koya,’+ ni voleka sara meu tauri koya me watiqu? Qo na watimu. Tauri koya drau lako!”20 E mani vakaroti ira nona tamata o Fero mera laivi Eparaama me lako kei watina kei na ka kece e taukena.+
iVakamacala e ra
^ Se “era na rawata me nodra na veivakalougatataki.”


text:
2
Vina Namanamana sa Kinurina sa Zelepade
(1 Baṉara 5:1-18)
1 Balabala se Solomone pude kuria si keke Zelepade pude vasina kote tavahesi sa Pozana e Zihova, meke keke vetu baṉara tugo tanisa telena. 2 Vagi sa si ka zuapa ṉavulu puta tina tie pude paleki sari na ginerigeri, meke ari ka vesu ṉavulu puta tie si pude peqo patu koari na toqere. Ari ka ṉeta tina onomo gogoto tie si pude koimata ni sari tinavete.
3 Garunu la nia e Solomone koe baṉara Hiramu pa Taea sa inavoso hie,
“Mu tavete toka nau gua sapu toka guni nia goi sa tamaqu, e Devita, totoso holuholu ni goi koasa sari na huda sida pude tavetia sa nana vetu baṉara. 4 Va namanama pude kuria rau si keke Zelepade pude va lavatia sa Pozana e Zihova sa qua Tamasa. Sa vasina asa si kaqu na vasina madina sapu kote taveti gami sari na vina uququ oto huda humaṉa lea pa Kenuna, vasina kote veko ni gami sari na bereti hopedi, meke taveti sari na vina vukivukihi va uququ doduru munumunu na veluvelu, meke gua tugo koari na rane Sabati, koari na sidara vaqura, meke gua tugo sari na inevaṉa koari na rane sapu tava madi pude na vina lavatana e Zihova sa mami Tamasa. Na garunu nia Tamasa koa gami na tie Izireli pude taveti si hire ninae rane ka rane.
5
Sa Zelepade sapu kaqu kuria rau si kote tolavaena hola laena, sina sa mami Tamasa si lavata hola ni sari doduru tamasa pule. 6
Loke tie si boka kuria si keke Zelepade te Zihova, sina sa doduruna sa maṉauru ba lopu kaqu boka garona Sa. Ke vegua meke kote boka kuria rau si keke Zelepade tanisa? Sapu kote na vasina tana va vukivukihi va uququ la mo koa sa Tamasa si asa.*
7 Mamu garunu mae nia koa rau si keke tie sapu bokaboka pa tinavete qolo, siliva, boronizi, meke na aeana, meke tumaena tigisi lineni arilaedi pa kala buma, pepolo, meke ziṉara. Sa tie asa si kote tavetavete turaṉae koari na tie tavetavete pu kuria sa Zelepade pa Zerusalema saripu ele vizati sa tamaqu, e Devita.
8
Gilania rau sapu bokabokadi hola pa maho huda sari na mua tie, ke mamu garunu poni nau huda sida, paeni, meke huda zunipa maedi pa Lebanoni. Ele va namanama si arau pude garuni sari na qua tie tavetavete pude tokani sari na mua tie. 9
Soku hola sari na labete si kote tava namanama, sina sa Zelepade sapu hiva kuria rau si kaqu nomana va leana meke tolavaena. 10
Kote tabara i rau sari na mua tie tavetavete padana keke gogoto made ṉavulu lima tina baika huiti*
, keke gogoto made ṉavulu lima tina baika bale, made gogoto made ṉavulu tina lita kolo vaeni, meke made gogoto made ṉavulu tina lita oela olive,” gua.
11 Va garunu pule la nia Hiramu si keke leta koe Solomone sapu guahe,
“Sina tataru ni e Zihova sari na Nana tinoni ke va turu igo Sa si agoi pude na dia baṉara. 12 Vahesia se Zihova sa Tamasa tadi pa Izireli, sapu kurina sa maṉauru meke sa pepeso! Ele vala nia sa Tamasa koe Devita si keke nana koburu tumatumaena, sapu siṉia na binokaboka meke na ginilagilana pude kuria sa Zelepade te Zihova meke sa nana vetu baṉara.
13 Va garunu atu nia rau si keke tie matazoṉa bokabokana, pozana si e Hurami. 14 Sa tinana sa si mae guana pa tututi te Dani meke sa tamana si na tie soti pa Taea. Bokabokana pa tinavete qolo, siliva, boronizi, aeana, patu, meke huda. Bokabokana si asa pude tigisi poko lineni kala buma, pepolo, meke ziṉara. Bokabokana pude va evaṉae ni vina sari leleadi sari na aeana na boronizi meke boka va tinoni i sa sari na binalabala pu koa pa pepa. Kote tavetavete turaṉae si asa koari na mua tie tavetavete meke gua tugo koari na tie tavetavete tanisa tamamu, se Devita, sa baṉara.
15 Ke mamu va garunu mae ni sari na huiti, bale, vaeni, meke oela olive, gua sapu ele va tatara nia goi. 16 Meke kote mahoi gami sari sida sapu hiva ni goi koari na toqere pa Lebanoni, meke tavete ni bana meke va ale rarata atuni gami pa kolo kamo atu pa Zopa vasina mamu vagi lani pa Zerusalema.”
Podalae sa Kinurikurina sa Zelepade
(1 Baṉara 6:1-38)
17 Tavetia sa baṉara, Solomone si keke ninae tie koari doduru tie karovodi pu koa pa Izireli, gua sapu tavetia e Devita, sa tamana. Sari na tie karovodi si ari ka keke gogoto lima ṉavulu ṉeta tina, onomo gogoto tie. 18 Vizati sa si ka zuapa ṉavulu tina tie pude va kamoi sari na patu, meke ari ka vesu ṉavulu tina tie si peqo patu pa toqere, meke ari ka ṉeta tina onomo gogoto palabatu pude na koimata pude kopu ni na va ene va leani sari na tinavete.


text: 22 E qai sauma o Elifasi+ na kai Temani:2 “Vakacava, ena yaga vua na Kalou e dua na tamata?Ena rawa ni yaga vua e dua e yalomatua?+3 Vakacava e kauaitaka o koya e Kaukaua Duadua na nomu yalododonu,Se na rawata kina o koya e dua na ka ni o yalodina ena nomu ivalavala?+4 Ena totogitaki ikoEna veilewaitaki iko tale ga ni o veidokai?5 Sega ni sa levu tale na nomu caka caQai sega ni oti rawa na nomu cala?+6 Ni o kovea wale vei ira na wekamu na ivakadei ni dinau,Qai luvata na nodra isulu na tamata mera luvawale.*+7 O sega ni solia na wainigunu vei koya e oca,O bureitaka tale ga na kakana vei koya e via kana.+8 O koya e kaukaua sa nona na vanua,+E tiko tale ga kina o koya e vakadonui.9 Ia o vakatalai ira na yada mera lako ligalala,Qai musuka na ligadra na gone e sega ni vakatamani.*10 Qori na vuna e wavoliti iko kina na dai,*+Qai vakarerei iko na veika vakadomobula e yaco vakasauri,11 Oya na vuna o sega ni rai rawa kina ni rui butobuto,Qai luvuci iko na wai ni waluvu.12 Vakacava, e sega ni tiko mai lomalagi e cake sara na Kalou?Qai raica ni cecere kece na kalokalo.13 Ia o tukuna: ‘Na cava sara mada e kila tu na Kalou?Ena vakatulewa rawa e loma ni butobuto loaloa?14 E vakaruguti koya na o me kua kina ni raiNi lako wavokita na iyalayala kei lomalagi.’15 Vakacava o na muria na gaunisala makawaEra dau lakova na daucaka ca,16 O ira era kaliraki laivi* ni se bera nodra gauna,E kuitaki na nodra yavu ena waluvu?*+17 Era kaya tiko vua na Kalou dina: ‘Ni biuti keimami!’Na cava tale ga ena cakava rawa vei keimami o koya e Kaukaua Duadua?’18 Ia o koya sara ga e vakasinaita nodra vale ena veika vinaka.(Na vakasama ca va qo e yawa sara mai na noqu vakasama.)19 Era na raica qo na yalododonu ra qai marau vakalevu,Ena vakalialiai ira tale ga o koya e sega ni cala qai kaya:20 ‘Era sa rusa na dau saqati keda,Ena qai yameca na kedra ivovo na bukawaqa.’21 Mo kilai koya mada, o na qai tiko vakacegu,Ena qai yacovi iko na ka vinaka.22 Mo ciqoma na lawa ni gusuna,Qai tugana i lomamu na nona vosa.+23 Ke o lesu vei koya e Kaukaua Duadua, o na vakavoutaki,+Ke o kauta tani mai na nomu valelaca na ka e sega ni dodonu,24 Ke o viritaka ena kuvuniqele na nomu koula*Kei na koula ni Ofa+ ena veivatu ni vanua qakilo,*25 Ena qai nomu koula* o koya e Kaukaua Duadua,Qai nomu siliva vinaka duadua.26 O na qai marautaki koya e Kaukaua Duadua,O na qai tacake vua na Kalou.27 O na vakamasuti koya, ena qai rogoci iko o koya,O na cakava tale ga na ka o bubuluitaka.28 Se mani cava o vakatulewataka mo cakava, ena yaco ga,Ena cilava tale ga nomu sala na rarama.29 O na vakamadualaki ni o vosa vakaviavialevu,Ia ena vakabula o koya na yalomalumalumu.*30 Ena vakabulai ira na sega ni cala o koya,Ke savasava gona na ligamu, o na vakabulai sara ga.”


text:
Local News
Page: 6
Udolu na lewenivanua era na vakila na maca ni wai,ni oti na nodratou vakadeitaka na tabana ni wai ni kacabote tiko e dua na tolo ni paipo ena vanua e dau vakasavasavataki kina na wai mai Waimanu,e vuna na leqa ni livaliva ka na vakilai kina na maca ni wai ena veivanua e Suva,Samabula,Tamavua,Lami kei […]
I vakalesilesi mai na Tabana ni Veilakoyaki e vanua mamaca kei na TotalEnergies:pc-fijivillage Rau ciqoma ni kua na koronivuli mai na Indira Gandhi Memorial School kei na Rishikul Primary School eso na i yaya mai na tabana ni Veilakoyaki ena vanua mamaca se na LTA kei na TotalEnergies Marketing Fiji. Rau mai dodoliga na tabana […]
Australian Development team are qualified:pc-Ratu Filise Rugby club Namaki me ratou na qito ena sotasota ni Coral Coast 7s ena yabaki vou na timi ni Ositerelia,ena kena valataki kina na Shangri-la NA IRI trophy. Ratou a qaqa ena 2012,ka¬† i karua ni nodratou qaqa na Aussie Pearls ena nodratou a rawata na metali koula ena […]
Era biubiu ena Vakarauwai sa oti e lewe 52 na cauravou, mai na koro vakaturaga o Dakuinuku kei Lodoni ena tikina o Sawakasa mai Tailevu ena vuku ni cakacaka e Niusiladi. O ira na lewe 52 oqo,era laki cakacaka ena kabani ni Vaini na Hortus Limited,mai Blenheim e South Island mai Niusiladi,ka ra na laki […]
E na dodonu mena vakatokai o Asiveli Devo yabaki 27 me tamata qaqa ka soli vua e dua na metali ni oti na nona vakabula e dua na gone tagane kalasi 7 ena gauna ea luvu tiko kina ena uciwai mai Sawani. Ea vueta mai o Devo na cauravou oya ka vakayacora na veika me […]
E sa vakadeitaka mai na Supervisor ni veidigidigi Mohammed Saneem,ni ra lewe 693,915 na lewe ni vanua era sa vola yaca me ra veidigidigi, ena veigidigi levu ni yabaki oqo,2022. Ia,mai na i wiliwili oqori,e ra lewe 348,449 era tagane,ka 345,566,e ra yalewa. E ra lewe 297,649 mai na wasewase e loma,99,658 mai na Vualiku,26,359 […]
pc:WHO 6 na kisi ni mate na COVID-19 e tauri rawa mai na siga Lotulevu sa oti. Mai na 6 na kisi e tauri rawa,4 mai na Wasewase e loma ka 2 mai na yasayasa vakara. Me yacova mai na siga Lotulevu, 168,323 ma lewenivanua era sa ciqoma na nodra I katolu ni booster shot, […]
Vakaraitaka o Paula Nayacakalou ka dau centre tu e liu ena timi ni Kaiviti Silktails,ni dau tatadrataka tu me na dua na gauna me matataka me na taramaka na siqeleti vulavula ni timi ni Viti. P,Nayacakalou:pc-fijivillage Marautaka na cauravou ni Naqarani,Rewa qo na nona sa butuka ena i matai ni gauna na rara mai Hong […]
E vakaraitaka na Peresitedi ni Fiji Council of Churches,o Archbishop Peter Loy Chong,ni kena sa toso cake tiko na wiliwili ni bisinisi ena kena volitaki tiko na nuku kei na qereqere,e rawa ni dua na vuna ni kena tatara tiko na draki veisau ena noda vei koro. E kuria na nona i tukutuku,ni kena i […]
E ratou sa vaqaqa tiko ena gauna oqo na Taba Cakacaka ni Ovisa e dua na kisi me baleta e dua na gonevuli ka vuli tiko ena dua na Primary School oqo e Suva,ka kunei ni tu vua e dua na uma i lavo levu,ka laurai ni laki veiwaseitaka tu vei ira na nona i […]


text:
1,400 NA VUNI MARIJUANA VAKABAUTI NI CAVURAKI MAI NA COLO KEI NAVOSA..
Written by Rosena Volavola on November 20, 2022
E tomani tikoga na kena vaqeavutaki na vuni Marijuana ena noda vanua mai na Tabana ni Ovisa, ka vakabauti ni rauta e sivia e dua na udolu va na drau (1,400) na vuni maruwana ka cavuraki rawa mai na colo kei Navosa.
E na Tabana ni liga ni lawa , o Chief Operations Officer Assistant Commissioner Abdhul Khan , e tomana ka tukuna ,ni ra sa vakasalataki ena vuki ni kena vaqeavutaki na vuni maruwana kei na Tabana ni Divisional Task Forces, ena kena laurai, se na nodratou na vakanamata ena levu ni butako ena gauna ni siganisucu kei na vei soqo ni marau tale e so.
VITIFM 92.FM/92.2FM/92.6FM
E KAMICA QAI KACHII!!!
SOURCE: fijivillage.


text:
Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na iKatini?
Kena isau vakaivolatabu
Era vakaroti na Isireli mera solia na ikatini a ni kedra isau e veiyabaki, qori e tiki ni nodra cau mera tokona kina na sokalou dina. E kaya vei ira na Kalou: “Mo solia dina e dua na ikatini ni ka kece e vua mai na nomu sorenikau ena were e veiyabaki.”—Vakarua 14:22.
Na ivakaro ni ikatini e tiko ena Lawa e soli vei Mosese, qo na lawa e solia na Kalou vei ira na Isireli. Era sa sega ni vakarurugi na lotu vaKarisito ena Lawa qori, e sega tale ga ni vinakati mera soli ikatini. (Kolosa 2:13, 14) Ia ena cau vakailavo na lotu vaKarisito yadua ena ka “e vakadeitaka e lomana, me kua ni cakava ena voraki se vuturi, baleta na Kalou e taleitaki koya e soli ka ena marau.”—2 Korinica 9:7.
iKatini ena iVolatabu—Na “Veiyalayalati Makawa”
E cavuti wasoma na ikatini ena dua na iwase ni iVolatabu e vakatokai na Veiyalayalati Makawa. E laurai vakalevu qori ena gauna e soli oti kina na Lawa (Lawa e soli vei Mosese) vei ira na Isireli. Ia e vica sa cavuti oti ni bera ni soli na Lawa qori.
Ni Bera na Lawa e Soli Vei Mosese
O Eparaama (Eparama) na imatai ni tamata e tukuni ni solia na ikatini. (Vakatekivu 14:18-20; Iperiu 7:4) A solia ga vakadua nona ikatini vua na tui o Selemi. E sega ni dua na ivakadinadina ena iVolatabu e tukuni kina ni soli ikatini tale o Eparama se ratou na luvena.
Na ikarua ni tamata e tukuni ena iVolatabu ni solia na ikatini o Jekope, na makubui Eparama. E yalataka ke vakalougatataki koya na Kalou, ena solia lesu vua “na ikatini kece” ni ka e taukena. (Vakatekivu 28:20-22) Era kaya eso era daudikeva na iVolatabu, ni rairai cabora o Jekope na manumanu me nona ikatini. E cakava na ka e bubuluitaka, ia e sega ga ni usuraka vei ratou nona vuvale na ikatini va qori.
Lawa e Soli Vei Mosese
Era vakaroti na Isireli makawa mera solia na ikatini mera tokona kina nodra cakacaka vakalotu.
E vakarautaki na ikatini vei ira na Livai era veiqaravi vakatabakidua, okati kina o ira na bete era sega ni vakaivotavota ena nodra qele. (Tiko Voli Mai na Lekutu 18:20, 21) Era na taura na Livai era sega ni bete na ikatini mai vei ira na lewenivanua, ra qai cautaka e “dua na ikatini” qori vei ira na bete.—Tiko Voli Mai na Lekutu 18:26-29.
E kena irairai ni yaga vei ira na Livai, kei ira na sega ni Livai, na ikatini e dau soli ena veiyarua na yabaki. (Vakarua 14:22, 23) E vakarautaki na ituvatuva qo vei ira na vuvale e Isireli me veidonui kei na dua na soqo lavotaki. Eso tale ga na yabaki ena wasei na ikatini vei ira na dravudravua me rawa ni vukei ira ena ka era gadreva.—Vakarua 14:28, 29; 26:12.
E cakacakataki vakacava na ikatini? Era na biuta vakatikitiki na Isireli na ikatini ni nodra vua ni qele e veiyabaki. (Vunau ni Soro 27:30) Ke ra soli ilavo me ikatini, mera solia tale ga e dua na kena ikalima me kena ikuri. (Vunau ni Soro 27:31) Era vakaroti tale ga mera solia na “ikatini kece ni qelenibulumakau kei na qelenisipi.”—Vunau ni Soro 27:32.
Ke ra solia na Isireli na manumanu me ikatini, mera digia sara ga na imatai ni tini ni nodra manumanu ena lomanibai. E vakarota na Lawa mera kua ni dikeva se sosomitaka na manumanu qori, se mera veisautaka me ilavo. (Vunau ni Soro 27:32, 33) Ia e rawa ni veisautaki me ilavo na ikarua ni ikatini e vakayagataki ena soqo vakayabaki. Na ituvatuva qori e vakarawarawataka vei ira na Isireli era gole mai vakayawa mera tiko ena soqo.—Vakarua 14:25, 26.
Gauna cava era dau soli ikatini kina na Isireli? Era dau soli ikatini e veiyabaki. (Vakarua 14:22) Ia na ikavitu ni yabaki na gauna ni vakacecegu, qori na siga ni vakacecegu se yabaki ni cegu, mera kua ni teivaka kina Isireli e dua na ka. (Vunau ni Soro 25:4, 5) Ena sega ni dua na ikatini ena kumuni ena gauna ni tatamusuki. Ena veiyatolu kei na veiyaono na yabaki donuya na Siga ni Vakacecegu, era na wasea na Isireli na ikarua ni nodra ikatini vei ira na dravudravu kei ira na Livai.—Vakarua 14:28, 29.
Cava na itotogi vei ira na sega ni solia na ikatini? E sega ni tukuni ena Lawa e soli vei Mosese na itotogi vei ira na sega ni soli ikatini. Na soli ikatini e dua na itavi mera cakava na Isireli, ena vinakati mera kaya ina mata ni Kalou nira sa solia nodra ikatini, mera kerea tale ga nona veivakalougatataki. (Vakarua 26:12-15) O ira na bureitaka nodra ikatini e vaka ga nira butako tiko vua na Kalou.—Malakai 3:8, 9.
E vakaicolacola na soli ikatini? Sega. E yalataka na Kalou vei ira na Isireli ke ra solia nodra ikatini ena sovaraka vei ira nona veivakalougatataki, era na sega tale ga ni leqa ena dua na ka. (Malakai 3:10) Ia era na vakila ga na rarawa ke ra bureitaka na ikatini. Ena sega ni vakalougatataki ira na Kalou, o ira tale ga na Livai kei na bete era na cakacaka vakalevu ra guilecava kina mera vukei ira na Isireli ena ka vakayalo.—Niemaia 13:10; Malakai 3:7.
iKatini ena iVolatabu—Na “Veiyalayalati Vou”
Gauna e bula tu kina e vuravura o Jisu, e vinakati tiko ga vei ira na dauveiqaravi ni Kalou mera soli ikatini. Ia sa mai muduki na ivakarau qori, ni oti nona mate o Jisu.
Gauna i Jisu
E kaya na iVolatabu ena Veiyalayalati Vou, nira solia tiko ga na Isireli na ikatini ena gauna e bula tu kina e vuravura o Jisu. E vakavinavinakataki ira o Jisu nira muria tiko na ivakarau qori, e cudruvi ira ga na iliuliu ni lotu nira saga mera solia na ikatini, ia era “sega ni kauaitaka na veika e bibi ena Lawa me vaka na lewadodonu, loloma kei na yalodina.”—Maciu 23:23.
Mate Oti o Jisu
Oti nona mate o Jisu sa sega ni vinakati tale na soli ikatini. Nona mate vakaisoro sa bokoci, se muduki kina na Lawa e soli vei Mosese, okati kina na “ivakaro ni kena kumuni na ikatini.”—Iperiu 7:5, 18; Efeso 2:13-15; Kolosa 2:13, 14.
a Qo na ikatini “ni kena isau e dua ena biuta toka vakatikitiki me vakayagataki ena dua na inaki. . . . Ena iVolatabu e dau vakabibitaki na ikatini ena ka vakalotu.”—Harper’s Bible Dictionary, tabana e 765.


text:
Co (Tabana teitei)
Na Co e dua na itei e vakatokai me ituvaki ca ena dua na ituvaki, "e dua na kau ena vanua cala". Na ivakaraitaki e dau tawagadrevi vakalevu ena vanua ni lewai ni tamata, me vaka na lomanibai iteitei, iteitei, lomanibai, kei park. Taxonomically, na veivosa "co" e sega ni botanical na kena bibi, baleta e dua na kau e wereca ena dua na vanua e sega ni dua na wereca ni tubu ena dua na ituvaki ka na vinakati dina, ka dua na species e dua na itei bibi cava, dua tale na species ena genus migh me vaka e dua na wereca bibi, me vaka e dua na bramble ni veikau e tubu cake tiko ena kena teivaki na loganberries. Ena sala vata oqori, era na raici na kakana volodia me vaka na co ena dua na cava e tarava. E vuqa na kau era tu kina na tamata me vaka na co era sa dau talega ena iteitei kei na so tale na vanua, ka ra dau vakatokai ena so na gauna me ra dau co. Na vosa wereca e sa vakayagataki talega ki na dua na kau e tubu se reproduce voravora, se na ravuravu ena taudaku ni kena vanua habitat.


text:
Na Cava na Kato ni Veiyalayalati?
Kena isau vakaivolatabu
Na kato ni veiyalayalati e kato tabu, e tukuna na Kalou na kena icakacaka vei ira na Isireli mera cakava. E taqomaki qai maroroi kina “na iVakadinadina,” qori na rua na vatu raraba e volai kina na iVunau e Tini.—Lako Yani 25:8-10, 16; 31:18.
Kena caka. E 2.5 na kiupiti na balavu ni Kato, e 1.5 na kiupiti na kena raba, qai 1.5 na kiupiti na kena cere (111 x 67 x 67 sedimita; 44 x 26 x 26 idi.). E tara ena kau na akasia qai ubi na lomana, dagona kei na batibatina ena koula. Na kena isogo e caka tale ga ena koula dina, qai biu e rua na jerupi koula ena mua ruarua ni isogo. Rau tevuka cake tu na jerupi na tabadrau ruarua, me vakaruruga na isogo na tabadrau rau qai veiqaravi toka. E va na kena rigi koula, qai vakabiri ena dela ni yava ni Kato. E tara tale ga na kena ivua ena kau na akasia qai ubi ena koula, na ivua e biu tu ga ena rigi ni Kato me rawa ni colati kina.—Lako Yani 25:10-21; 37:6-9.
Vanua e biu kina. E dau maroroi na Kato ena Loqi Tabu Sara ni valeniveitavaki. Na valeniveitavaki qori e caka ena valelaca e rawarawa ni veikauyaki, a caka tale ga ena gauna e tara kina na Kato. E toka e dua na ilati mera kua kina ni raica na bete, kei ira eso tale na Loqi Tabu Sara. (Lako Yani 40:3, 21) Na bete levu ga ena curu ena vanua qori vakadua e veiyabaki ena Siga ni Veibuluti me raica kina na Kato. (Vunau ni Soro 16:2; Iperiu 9:7) Toso na gauna, e tokitaki na Kato ena Loqi Tabu Sara ena valenisoro e tara o Solomoni.—1 Tui 6:14, 19.
Kena inaki. E maroroi tu ena Kato eso na iyaya me ivakananumi ni yalayala, se veidinadinati a cakava na Kalou vei ira na Isireli ena Ulunivanua o Saineai. E yaga vakalevu na Kato ena solevutaki ni Siga ni Veibuluti.—Vunau ni Soro 16:3, 13-17.
Ka e tu ena Kato. Na imatai ni iyaya e biu ena Kato, ya na vatu e volai kina na iVunau e Tini. (Lako Yani 40:20) E biu tale ga kina na saqa koula e tawa tiko kina na mana kei, “na ititoko nei Eroni e kubu.” (Iperiu 9:4; Lako Yani 16:33, 34; Tiko Voli Mai na Lekutu 17:10) E mani kau laivi na saqa kei na ititoko ni sa sega ni laurai na rua na iyaya qori ena gauna e tokitaki kina na Kato ina valenisoro.—1 Tui 8:9.
Kena veikauyaki. Era colata na Livai na Kato nira vakayagataka na kau na akasia. (Tiko Voli Mai na Lekutu 7:9; 1 Veigauna 15:15) Na kau qori ena kabi vata toka ga kei na Kato e veigauna, mera kua kina ni tara na Livai na Kato. (Lako Yani 25:12-16) “Na ilati” e wasea na Loqi Tabu mai na Loqi Tabu Sara, e dau vakayagataki me ubi kina na Kato ni bera ni colati.—Tiko Voli Mai na Lekutu 4:5, 6. a
iVakatakilakila. Na Kato e ivakatakilakila ni nona tiko na Kalou. Kena ivakaraitaki, na gauna e vakaruruga kina na o na Kato ena Loqi Tabu Sara ena nodra keba na Isireli, qori e ivakatakilakila ni nona sa tiko o Jiova kei na nona veivakalougatataki. (Vunau ni Soro 16:2; Tiko Voli Mai na Lekutu 10:33-36) E kaya na iVolatabu ni o Jiova e “[dabe] toka e cake vei rau na jerupi.” Qori e vakaibalebaletaki vei rau na jerupi erau toka ena isogo ni Kato. (1 Samuela 4:4; Same 80:1) Na jerupi qori erau “ivakatakarakara ni qiqi” i Jiova. (1 Veigauna 28:18) Gauna e tokitaki kina i Saioni na Kato, e vola sara o Tui Tevita ni sa “tiko mai Saioni” o Jiova.—Same 9:11.
Kena ibalebale. E vakayagataka na iVolatabu e levu na vosa me vakaibalebaletaka na kato tabu. Kena ivakaraitaki, e cavuti me “kato ni iVakadinadina,” “na kato ni veiyalayalati,” “na Kato i Jiova,” kei “na Kato ni nomuni [Jiova] kaukaua.”—Tiko Voli Mai na Lekutu 7:89; Josua 3:6, 13; 2 Veigauna 6:41.
Na isogo ni Kato e vakatokai na “vale isogonikato,” se na “idabedabe ni loloma.” (1 Veigauna 28:11; King James Version) E vakaibalebaletaka qori na veika bibi e dau vakayacori ena Siga ni Veibuluti, ena vakaturuma na bete levu ni Isireli na dra ni manumanu e vakacabori donuya na isogo kei na mata ni sogo. Na ka e cakava qori na bete levu e sa bokoca, se ubia kina na ivalavala ca “ena vukuna kei na nona vuvale, ena vuku tale ga ni ivavakoso taucoko ni Isireli.”—Vunau ni Soro 16:14-17.
E se tiko ga nikua na kato ni veiyalayalati?
E sega ni dua na kena ivakadinadina matata. Na iVolatabu e vakaraitaka ni sa sega ni vinakati na Kato, baleta na veiyalayalati e okati kina sa sosomitaka “na veiyalayalati vou” e yavutaki ena isoro i Jisu. (Jeremaia 31:31-33; Iperiu 8:13; 12:24) E parofisaitaka kina na iVolatabu ni na yaco na gauna sa na sega na kato ni veiyalayalati, era na sega ni qai nanuma tale tiko na tamata ni Kalou.—Jeremaia 3:16.
Oti ga na kena tauyavu na veiyalayalati vou, a raivotutaka na yapositolo o Joni ni sa tu mai lomalagi na kato ni veiyalayalati. (Vakatakila 11:15, 19) Na Kato ivakatakarakara qori, e vakaraitaka na nona sa tiko na Kalou kei na nona veivakalougatataki ina veiyalayalati vou.
Vakacava e ivakatakilakila ni kaukaua vuni na Kato?
Sega. E sega ni vakatau ena kato ni veiyalayalati na veivakalougatataki. Kena ivakaraitaki, e toka ena nodra keba na Isireli na Kato ena gauna era ravuta kina na koro o Ai. Ia era vakadrukai ena nona tawayalodina e dua na Isireli. (Josua 7:1-6) Ena dua tale na gauna era kauta na Isireli na kato ni veiyalayalati ina bucanivalu, ia era vakadrukai vei ira na kai Filisitia. Na ravuravu qori e vu mai na nodrau itovo ca o Ofinai kei Finiasi. (1 Samuela 2:12; 4:1-11) Era kovea na kai Filisitia na Kato ena gauna ni veiraravui, ia e vakatara na Kalou mera matetaka me yacova na gauna era vakasuka kina vei ira na Isireli.—1 Samuela 5:11–6:5.
a Era na sotava na ca na Isireli ke ra beca na lawa ni Kalou e vauca na kena veikauyaki, se na ubi ni Kato.—1 Samuela 6:19; 2 Samuela 6:2-7.
b E sega ni tukuna na iVolatabu o cei e kauta, na gauna, kei na vuna e kau kina na kato ni veiyalayalati.
c Raica na ivola The Histories, by Tacitus, Book V, parakaravu e 9.


text:
Geometry
Na Geometry e dua na tabana ni fika e dau kauwaitaka na taro ni kena vakataucokotaki, levu na nodra itutu na tamata, kei na iyau ni vanua. E dua na mathematician ka cakacaka ena buturara ni geometry e vakatokai me geometer.
A Geometry na vakataki ena dua na iwiliwili ni mataqali ivakarau ni bula me rawa kina na veimaliwai kei qalova, veivanua, kei voliumu. E a sucu taumada mai Ijipita mai na gagadre ni vakadidike, ka tara cake vakataki ena gauna makawa mai Kirisi, vakauasivi mai Kirisi, me vaka e dua na vanua ni fika me vulici kina na veika eso era semati ki na tamata ka rawa me kilai ena tamata, Na veika lelevu oqo a tabaka o Euclid ena 300 BC. Ni oti o ya, eso na geometries e tekivutaki mai Euclidean geometry e a rairai mai Iurope mai na veitabayabaki e loma.
Ni sa yaco mai na geometry, e dau referrs me geometry na kena vakayacori na waqavuka kei vanua ni simede me vaka na Euclidean geometry, ka dina ga ni sa kilai levu tu, e vuqa na mataqali geometry era duidui ena iyaya, iwalewale, kei na geometry axillal, ka vakakina ena gauna oqo e vuqa na mataqali vakadidike, differential geometry kei algebraic geometry, E vakatorocaketaki ka differentiated ki na veivakasama ni vakasama me vaka na topological geometry.
Dua na ivakaraitaki ni Desargues ni theorem, e dua na kena macala bibi mai Euclidean kei projective geometry.


text: 15 Era lako vei Jisu na Farisi kei na vunivola mai Jerusalemi+ ra qai kaya vua:2 “Na cava era beca kina na nomu tisaipeli na nodra ivakavuvuli na qase? Me kena ivakaraitaki, era sega ni vuluvulu* ni bera na kana.”+3 E sauma vei ira o Jisu: “Na cava oni beca kina na ivunau ni Kalou ena nomuni ivakavuvuli?+4 Me kena ivakaraitaki, e kaya na Kalou, ‘Mo rokovi tamamu kei tinamu,’+ e kaya tale ga, ‘Me vakamatei o koya e vosavakacacataki tamana se tinana.’+5 Ia oni kaya, ‘O koya e tukuna vei tamana se tinana: “Na ka kece e tiko vei au me bau yaga vei kemudrau au sa yalataka me nona na Kalou,”+6 e sega ni gadrevi vua me rokova na tamana.’ Qori oni sa vakatanitaka kina na vosa ni Kalou ena nomuni ivakarau makawa.+7 Ni dau veivakaisini! E tukuni kemuni vinaka o Aisea ni kaya,+8 ‘O ira qo era vakarokorokotaki au ga ena tebenigusudra, na lomadra e yawa sara vei au.9 E tawayaga nodra qaravi au nira vakavulica ga na ivakaro vakatamata me ivakavuvuli.’”+10 E kacivi ira na tu e kea qai kaya vei ira: “Ni vakarorogo vinaka sara moni kila na kena ibalebale.+11 E sega ni vakadukadukalitaka na tamata na ka e curu yani i gusuna, e vakadukadukalitaki koya ga na ka e lako mai gusuna.”+12 Eratou qai lako na tisaipeli me ratou lai tukuna vua: “Oni kila nira tarabe na Farisi nira rogoca na ka oni tukuna?”+13 E sauma: “Na kau kece e sega ni tea na Tamaqu vakalomalagi ena cavuraki.14 Laivi ira. O ira qori era dauveituberi mataboko. Ke tubera gona na mataboko na mataboko, erau na lutu ruarua ina qara.”+15 E qai kaya o Pita: “Ni vakamatatataka vei keitou na vosa vakatautauvata qori.”16 E kaya o Jisu: “Dou lecava tale ga na kena ibalebale?+17 Dou lecava ni ka kece e curu i gusu e yaco sara i kete, oti e lako tani yani me benu?18 Ia na ka e lako tani mai na gusu e vu mai na loma ni tamata, qo ga e vakadukadukalitaki koya.+19 Kena ivakaraitaki, e vu mai na loma ni tamata na vakanananu ca:+ na laba, na veibutakoci, na veiyacovi tawadodonu,* na butako, na lasu, na vosa veibeci.20 Qori na veika e vakadukadukalitaka na tamata, e sega ga ni vakadukadukalitaki koya na nona sega ni vuluvulu* ni bera ni kana.”21 E biuta na vanua ya o Jisu me lako sara ina yasayasa vakaTaia kei Saitoni.+22 E qai lako yani vua e dua na marama ni Finaisi ena yasayasa ya, e kacivaka yani: “Ni lomani au, Turaga, na Luvei Tevita. E dau curumi timoni vakalevu na luvequ yalewa.”+23 Ia e sega ni tukuna vua e dua na ka. Era mani lako vua na nona tisaipeli mera kerei koya: “Ni vakatalai koya, ni tagi muri kedatou tiko ga mai.”24 E sauma o Jisu: “Au sega ni talai vua tale e dua, vei ira ga na sipi ni matanitu o Isireli era yali tu.”+25 Ia e lako yani vei Jisu na marama qo, e cuva sara vua qai kaya: “Turaga, ni vukei au!”26 E sauma o Jisu: “E sega ni dodonu me soli na kedra madrai na gone vei ira na luvenikoli.”27 E kaya na marama ya: “E dina Turaga, ia na luvenikoli mada ga era dau kania na tikitiki ni kakana e lutu mai na teveli ni nodra turaga.”+28 E kaya vua o Jisu: “Sa dua na ka na nomu vakabauta, me yaco mada ga na nomu kerekere.” E vakabulai o luvena ena gauna vata ga ya.29 E biuta sara na vanua ya o Jisu, me lako volekata yani na Wasa o Kalili,+ e cabe ina ulunivanua, qai lai dabe toka kina.30 Era lako yani vua e dua na ilala levu, era kauti ira yani na lokiloki, mavoa, mataboko, galu, kei na levu tale, ra lai biuti ira ena yava i Jisu, e qai vakabulai ira kece.+31 Dua na ka nodra kurabui na ilala levu nira raica nira sa vosa na galu, era vakabulai na vakaleqai tu na yagodra, lako na lokiloki, rai na mataboko, era qai vakalagilagia kina na Kalou ni Isireli.+32 Ia e kacivi ratou nona tisaipeli o Jisu qai kaya: “Au lomani ira dina na ilala levu qo+ ni sa tolu mai na siga nodra tiko vata kei au, ia era sega ni kania e dua na ka. Au sega ni via vakasukai ira nira walokai de ra bale koso e gaunisala.”+33 Eratou kaya vua na tisaipeli: “Eda tu qo ena vanua lala, me keitou lai kauta mai vei na madrai me rauti ira na ilala levu qo?”+34 E kaya vei ratou o Jisu: “E vica na ibuli e tu qori?” Eratou kaya: “E vitu kei na vica na ika lalai.”35 Mani tukuna vei ira na ilala levu mera dabe ena qele,36 e taura na vitu na ibuli kei na ika, e vakavinavinakataka, tikitikica, qai tekivu veisoliyaka vei ratou na tisaipeli, ratou wasea sara yani vei ira na ilala levu.+37 Era kana kece, era mamau, era qai taura e vitu na basikete* sa sinai tu ena ivovo ni ka sa tikici oti tu.+38 Na kedra iwiliwili na kana qo e 4,000 na tagane, sega ni wili kina na yalewa kei na gone.39 Ni talaci ira oti na ilala levu ya o Jisu, e qai vodo i waqa me soko sara ina yasayasa vakaMakitala.+


text:
Matanitu ni Kalou
Na Cava na Matanitu ni Kalou?
Dikeva na vuna e uasivia kina na matanitu kece vakatamata na Matanitu ni Kalou.
E Tiko e Lomada na Matanitu ni Kalou?
Na cava e vakaibalebaletaka na iVolatabu ni kaya, ni “tu e na lomamudou na Matanitu ni Kalou”?
Na Cava ena Cakava na Matanitu ni Kalou?
Dikeva na ka meda namaka ni sa veiliutaki na Matanitu ni Kalou e vuravura.
Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na 1914?
Na parofisai ni”vitu na gauna” ena Taniela wase 4, e dusia na dredre ni veiliutaki vakatamata.
Sala Cava ena Vakilai Kina e Vuravura na Vakacegu?
Vulica na ka e yalataka na Kalou me baleta na vakacegu ena kauta mai nona Matanitu.
Na Cava Soti na “ki ni Matanitu Vakalomalagi”?
Na cava na yaga ni ki, ena yaga vei cei? O cei e vakayagataka na ki?


text:
Vei koya na dairekita. Na same i Tevita. Na Same. Na sere.68 Me tucake na Kalou, mera talabusese na kena meca,Mera qai dro mai matana na cati koya.+2 Moni cemuri ira laivi me vaka na irivi laivi ni kubou,Me vaka na waicala ni drega* ena mata ni yameyame,Mera takali tale ga na daucaka ca mai na mata ni Kalou.+3 Ia mera marau vakalevu na yalododonu,+Me vuabale nodra marau ena mata ni Kalou,Mera reki vakalevu.4 Sere vua na Kalou, sere ena vakacaucau* ina yacana.+Sere vei koya e vodo tiko ni curuma voli na vanua buca dravuisiga.*O Ja* na yacana!+ Ni marau vakalevu e matana!5 E tamadra na sega ni vakatamani qai nodra ivakatawa* na yada+Na Kalou ena nona itikotiko tabu.+6 Na Kalou e solia vei ira na tu taudua na vale me nodra itikotiko,+E tuberi ira na kaivesu mera rawaka.+Ia era na tiko ga ena vanua sigasiga na yalokaukaua.*+7 Kemuni na Kalou, ena gauna oni tuberi* ira kina na nomuni tamata,+Ni oni lakova taucoko na vanua dravuisiga, (Sela)8 E sakure na vuravura,+E bisa mai lomalagi na uca* ena vuku ni Kalou,E sakure o Saineai ena vuku ni Kalou, na Kalou ni Isireli.+9 Kemuni na Kalou, oni a vakatauca mai vakalevu na uca,Oni vakabulabulataki ira tale na nomuni tamata* era sa wawale tu.10 Era vakaitikotiko ena nomuni veivalelaca,+Kemuni na Kalou, oni sa vakacegui ira na dravudravua ena nomuni yalovinaka.11 Sa tauca na ivakaro o Jiova,Era mataivalu levu na yalewa era kacivaka voli na itukutuku vinaka.+12 Era sa gutuwa na tui ni mataivalu,+ era gutuwa!Na yalewa e tiko ga e vale e votai ena itokinivalu.+13 Ke oni mani davo tu ena maliwa ni bukawaqa ena keba,*Ena tiko e keri na taba ni ruve e robota na siliva,Qai koula dina* na lawena.14 Ni ceburaki ira na kena tui o koya e Kaukaua Duadua,+E tau na ucacevata e Salimoni.*15 Na ulunivanua kei Pasani+ e ulunivanua ni Kalou,*Na ulunivanua kei Pasani e ulunivanua ni veidelana cecere.16 Na cava oni vakaraica kina ena vuvu o kemuni na ulunivanua ni veidelana cecere,Na ulunivanua e sa digia* na Kalou me nona itikotiko?+Io, ena tiko dina e kea o Jiova me tawamudu.+17 Na qiqinivalu ni Kalou e oba vakaoba, e udolu vakaudolu.+Sa lako mai Saineai o Jiova ina vanua tabu.+18 Oni cabe cake,+Oni kauti ira yani na vesu tu,Oni kauti ira na tamata mera isolisoli,+Io, o ira mada ga na yalokaukaua,+ moni tiko ena kedra maliwa, i Ja na Kalou.19 Me vakacaucautaki o Jiova, e colata e veisiga na noda icolacola,+Na Kalou dina e dau vakabulai keda. (Sela)20 Na Kalou dina e Kalou dauveivakabulai vei keda,+Na Turaga Cecere Duadua o Jiova e dau vakarautaka na idrodro mai na mate.+21 Io, na Kalou ena vorolaka na uludra na kena meca,Na drauniulu vavaku ena buradelai koya e tomana* nona cala.+22 Sa kaya o Jiova: “Au na kauti ira lesu mai Pasani,+Au na kauti ira lesu mai na veivanua titobu e wasawasa,23 Me toni kina na yavamu ena dra+Na yamedra tale ga na nomu koli ena vakaivotavota vei ira na meca.”24 Era sa raica na nomuni ilakolako, kemuni na Kalou,Na ilakolako ni noqu Kalou, na noqu Tui, ina vanua tabu.+25 Era taubale e liu na daulagasere, taravi ira yani na dauqiri ivakatagi vakawa,+Era tu ena kedra maliwa na goneyalewa era qiri tibereli.+26 Ni vakacaucautaka na Kalou ena ivavakoso levu,*Ni vakacaucautaki Jiova, o kemuni mai na iVurevure kei Isireli.+27 O Penijamini+ e gone duadua, e vakamalumalumutaki ira tiko e kea,Na nodra turaga na Juta kei na nodra ilala kosakosa,Na nodra turaga tale ga na Sepuloni, na nodra turaga na Nafitalai.28 Sa vakarota na nomu Kalou ni o na kaukaua.Vakaraitaka na nomuni kaukaua, kemuni na Kalou, ni oni sa yavala ena vuku i keimami.+29 Ena vuku ni nomuni valenisoro e Jerusalemi,+Era na kau iloloma mai vei kemuni na tui.+30 Vunauca na manumanu kila ni veigasau,Na qele ni bulumakau tagane+ kei na luvedra,Me yacova nira kauta cuvacuva mai* na tikitiki ni siliva na veimatatamata.Ia e vakavuna mera talabusese na veimatatamata era dau taleitaka na ivalu.31 Na iyaya parasa era na kau* tani mai Ijipita,+Ena totolo mai o Kusi me cabora na iloloma vua na Kalou.32 Kemuni na veimatanitu kei vuravura, ni sere vua na Kalou,+Ni sere ena vakacaucau* vei Jiova, (Sela)33 Vei koya e vodoka na lomalagi ni veilomalagi+ makawa.Raica! E vakuru na domona, na domona qaqa.34 Vakacaucautaka na kaukaua ni Kalou.+Sa roboti Isireli na kena lagilagi,Na nona kaukaua tale ga e tu e macawa.*35 E vakatubuqoroqoro na Kalou mai na nona* tikina tabu lagilagi.+Na Kalou ni Isireli,E dau solia na igu kei na kaukaua vei ira na tamata.+Vakacaucautaka na Kalou.
iVakamacala e ra
^ Rairai dusia na ka e bulia na oni me tawa kina na denioni, ia e waicala rawarawa.


text:
WASE 21
Jisu—“Qisia na Kalou me Vu ni Vuku”
1-3. Era ciqoma beka na ivakavuvuli i Jisu o ira era dau bula vata tu kei koya? Na cava era sega ni kila rawa me baleti koya?
ERA kurabui na vakarorogo. Sa mai vakavulici ira tiko oqo ena valenisoro na cauravou o Jisu. Era sega ni lecavi Jisu na vakarogoci koya tiko—a susu ga ena nodra koro, vica tale ga na yabaki nona cakacaka voli vakamatai. E so beka era tiko sara ga ena vale a tara o koya, e so tale beka era vakayagataka tiko ena nodra iteitei na isiviyara kei na ivua a rairai sivita. * Ia, era na rogoca beka na nona ivakavuvuli na matai oqo?
2 Era kidroa e levu na vakarorogo, era taroga: “E rawata maivei ko koya oqo na vuku”? Ia, era kaya tale ga: “Sa sega li ni matai ko koya oqo, a luve i Meri”? (Maciu 13:54-58; Marika 6:1-3) Ka ni rarawa nira kaya e levu era kilai Jisu, ‘Oqo ga na matai a dau tiko vata kei keda.’ E titobu nona ivakamacala, e vakaraitaka na vuku levu e tu vua, ia era sega ga ni ciqomi koya. Era sega ni kila ni vuku e wasea tiko vei ira e sega ni nona.
3 E rawata sara mada mai vei o Jisu na nona vuku? “E sega ni noqu na i vakavuvuli au sa vakatavuvulitaka tiko vei kemuni,” e kaya o koya, “e nei koya ga ka a talai au mai.” (Joni 7:16, VV) E vakamacalataka na yapositolo o Paula ni Kalou e sa qisi Jisu “me vu ni vuku.” (1 Korinica 1:30, VV) E vakatakila sara ga na vuku i Jiova na Luvena o Jisu. Na dina ni ka oqo e rawa ni bau kaya kina o Jisu: “Keirau sa dua bauga kei Tamaqu.” (Joni 10:30) Meda raica sara mada oqo e tolu na sala e vakaraitaka kina o Jisu na ‘vuku ni Kalou.’
Na Ka e Vakavulica
4. (a) Na cava na usutu ni itukutuku i Jisu? Na cava e bibi kina? (b) Na cava eda kaya kina ni na dau mana tu ga na ivakasala i Jisu qai yaga vei ira na rogoci koya?
4 Dikeva mada e liu na ka e vakavulica o Jisu. E usutu ni nona itukutuku “nai tukutuku-vinaka ni matanitu ni Kalou.” (Luke 4:43) E bibi dina oqo nida vakasamataka na ka ena cakava na Matanitu ni Kalou me vakalagilagia kina na veiliutaki i Jiova, me na kauta tale ga mai na veivakalougatataki vua na kawatamata. Na veivakavulici i Jisu e okati tale ga kina nona veivakasalataki me baleta na bula ni veisiga. E vakadinadinataka ni o koya ga na ‘iVakavuvuli Veivakurabuitaki’ a yalataki. (Aisea 9:6) Me qai sega vakacava ni vakasakiti na nona ivakasala? E titobu na nona kila na Vosa ni Kalou kei na nona inaki, e kila vinaka tale ga na itovo ni tamata, dua tale ga na ka na nona lomana na kawatamata. O koya gona, e dau mana tu ga na nona ivakasala qai yaga vei ira na vakarogoci koya. Na vosa e dau cavuta o Jisu e “vosa ni bula tawa mudu.” O koya e muria ena rawata na bula.—Joni 6:68.
5. Ulutaga cava soti a vosa kina o Jisu ena nona Vunau mai na Ulunivanua?
5 E dua na ivakaraitaki e kilai kina na vuku duatani e tu ena veivakavulici nei Jisu na noda dikeva na nona vunau mai na Ulunivanua. E volatukutukutaki na vunau oqo ena Maciu 5:3–7:27, qai rawa ni taura e 20 ga na miniti na dede ni kena vunautaki. Ia, e sega ni madra rawa na kena ivakavuvuli—na kena yaga nikua e tautauvata sara ga kei na kena yaga ena imatai ni gauna a vunautaki kina. E levu sara na ulutaga a vosa kina o Jisu, dua vei ira na noda vakavinakataka noda veimaliwai kei ira na tani (5:23-26, 38-42; 7:1-5, 12), na ka meda cakava me savasava tiko ga kina noda ivalavala (5:27-32), kei na ka meda cakava me vakainaki kina noda bula (7:24-27). Ia, a sega ni tukuna wale tiko ga o Jisu na ivakavuvuli vuku; a vakaraitaka sara ga ena nona vakamacalataka, serelaka, kei na nona vakaraitaka na yavu e so me vakabauti kina.
6-8. (a) Na vuna levu cava e kaya kina o Jisu meda kua ni dau lomaocaoca? (b) Eda kila vakacava ni ivakasala i Jisu e vakaraitaka na vuku mai cake?
6 Me kena ivakaraitaki, dikeva mada na ivakasala momona i Jisu me baleta na iwali ni kena lomaocaocataki na ka vakayago, me vaka e volai ena Maciu wase 6. E vakasalataki keda o Jisu: “Dou kakua ni lomaocaoca e na vuku ni nomudou bula, e na ka mo dou kania, se na ka mo dou gunuva: se e na vuku ni yagomudou, e na ka mo dou vakaisulu kina.” (Tikina e 25) E bibi na kakana kei na isulu ena noda bula e veisiga, e sega gona ni cala meda dau kauaitaka. Ia,e kaya o Jisu meda “kakua ni lomaocaoca” ena vuku ni veika oqo. * Ena vuku ni cava?
7 Rogoca mada na ivakamacala momona i Jisu. Me vaka ni solia vei keda o Jiova na noda bula kei na yagoda, sega li ni na vakarautaka tale ga o koya na kakana me na vakaukauataka tiko na bula oqo, kei na isulu me vakaisulu kina na yagoda? (Tikina e 25) Ke sa vakarautaka na Kalou na kedra na manumanu, qai vakaiukuukutaka na co ni vanua ena sedra, me qai sega vakacava ni kauaitaki ira na tamata era qaravi koya! ( Tikina e 26, 28-30) E sega ni yaga na lomaocaoca. Ena sega ni vakabalavutaka vakalailai na noda bula. * (Tikina e 27) Eda na walia vakacava na lomaocaoca? E vakasalataki keda o Jisu: Vakaliuca tiko ga ena nomu bula na nomu qarava na Kalou. O ira era vakayacora oqo e dodonu mera nuidei ni ka kece era gadreva ena nodra bula e veisiga ena ‘solia me kenai kuri’ vei ira o koya na Tamadra vakalomalagi. (Tikina e 33) Oti sa qai vakatura o Jisu e dua na ivakasala yaga dina—meda kauaitaka mada ga na veisiga yadua. Na cava meda lomaocaocataka kina na siga ni mataka ni sa tu mada ga na lomaocaoca ni siga nikua? (Tikina e 34) Na cava meda lomaocaocataka kina e dua na ka e rawa ni na sega ni yaco? Noda muria na ivakasala momona vaka oqo e rawa ni kauta laivi e levu sara na nuiqawaqawa ena vuravura dredre eda sa bula tu kina oqo.
8 Io, na ivakasala i Jisu e se yaga tiko ga nikua me vaka ga na kena yaga ena gauna a vunautaki kina ena rauta ni 2,000 na yabaki sa oti. Sega li ni vakaraitaka oqo na vuku mai cake? Na ivakasala vinaka duadua mada ga ni tamata e rawa ni lakolako ga sa madra, mani dau gadrevi me vakavoutaki se sosomitaki. Ia, sa vakadinadinataki ena veigauna sa oti na dina ni veika e dau vakavulica o Jisu. Meda kua ni kidroa kina, ni o koya na ‘iVakavuvuli Veivakurabuitaki’ e dau tukuna ga “na vosa ni Kalou.”—Joni 3:34.
iVakarau ni Nona Veivakavulici
9. Na cava era kaya e so na sotia me baleta na veivakavulici i Jisu? Na cava e dina taucoko kina na ka eratou tukuna?
9 Na ikarua ni sala e laurai kina vei Jisu na vuku ni Kalou na ivakarau ni nona veivakavulici. Dua na gauna, era lesu lala tale na sotia era a talai yani mera lai vesuki koya, ra qai kaya: “E sega e dua na tamata sa vosa me vaka na tamata oqo.” (Joni 7:45, 46) E vosa dina oya. Vei ira kece na tamata era a bau bula, o Jisu, o koya “sa lako mai cake,” e sega ni dua erau tautauvata ena levu ni ka e kila, kei na ka e sa sotava mai ena dua na gauna balavu sa oti. (Joni 8:23) E sega tale ni dua e ucui koya ena nona veivakavulici. Dikeva mada e rua na nona iwalewale ni veivakavulici na Qasenivuli vuku oqo.
“Era sa kurabui sara na lewe vuqa e na nonai vakavuvuli”
10, 11. (a) Na cava eda kurabui kina ena vosa vakatautauvata i Jisu? (b) Tukuna e dua na ivakaraitaki eda kila kina ni dau mana sara nona vakayagataka na italanoa leleka o Jisu ena nona veivakavulici.
10 Vakayagataka vinaka na vosa vakatautauvata. E tukuni vei keda ni dau vosa “ko Jisu vei ira na lewe vuqa e na vosa vakatautauvata.” E “sega tale ni bau vosataka wale e dua na ka vei ira; ia e na vosa vakatautauvata ga.” (Maciu 13:34, VV) Eda druka nida wilika nona dau vakavulica na ka dina titobu ena nona vakayagataka ga na ka e raici e veisiga. O ira na dauteitei nira kakaburaki, na marama era vakarau vavavi, gone era qito voli ena vanua ni veivoli, gonedau era qoli, bala lawa, ivakatawa ni sipi e vaqara na sipi e yali—na veika oqo e sega ni vou vei ira na vakarorogo nira dau raica e veisiga. Ni vakatauvatani gona na veika dina bibi kei na veika eda dau raica e veisiga, ena kasa sara na ivakavuvuli dina oqori ena lomada kei na noda vakasama.—Maciu 11:16-19; 13:3-8, 33, 47-50; 18:12-14.
11 E dau vakayagataka vakalevu o Jisu na italanoa leleka me veivakasalataki se veivakavulici kina. E dau rawarawa noda nanuma na italanoa ni vakatauvatani kei na ivakamacala raraba ga. Na italanoa gona vaka oqo e dau guiguilecavi dredre kina na veivakavulici i Jisu. E dau vakamacalataki tamana vakalevu o Jisu ena italanoa leleka se vosa vakatautauvata, qai dau dredre meda guilecava. Me kena ivakaraitaki, o cei e sega ni matata vua na ka e vakabibitaki ena kena italanoa na gone cidroi—oya ni kevaka e dua e muri cala ia e qai veivutuni dina, ena yalololoma o Jiova me ciqomi koya lesu?—Luke 15:11-32.
12. (a) E dau vakayagataka vakacava na taro o Jisu ena nona veivakavulici? (b) E vagaluya vakacava o Jisu na gusudra na kaya tiko ni kaukaua e tiko vua e sega ni kaukaua vakalou?
12 Vakayagataki vinaka ni taro. E dau vakayagataka na taro o Jisu me uqeta kina nodra vakasama na vakarorogo, me raica kina se cava e tu e lomadra, se me vukei ira ena nodra dui vakatulewa. (Maciu 12:24-30; 17:24-27; 22:41-46) Nira kaya na iliuliu ni lotu ni kaukaua e tiko vua e sega ni kaukaua dina vakalou, e qai sauma o Jisu: “A papitaiso i Joni, sa ka mai lomalagi, se ka mai na tamata?” Era kidacala ena taro oqo, ra mani veikayaka vakai ira: “Kevaka eda na kaya, Sa vu mai lomalagi; ena qai kaya ko koya, Ia dou a sega ni vakadinati koya e na vuku ni cava? Ia kevaka eda na kaya, sa vu mai na tamata; era sa rerevaki ira na tamata; ni ra sa vakasama kecega sa parofita dina ko Joni.” E muri sa ra qai kaya: “Keitou sa sega ni kila.” (Marika 11:27-33; Maciu 21:23-27) Na taro rawarawa oya i Jisu e vagalui ira sara ga, qai vakavotuya mamaca na nodra lawaki ca kei na lomaca.
13-15. E laurai vakacava na vuku i Jisu ena nona vosa vakatautauvata me baleti koya na kai Samaria dau loloma?
14 E laurai vakacava ena italanoa oqo na vuku nei Jisu? Ena gauna i Jisu, era dau cavuta na Jiu na vosa “kai noqu” vei ira ga na muria na ivalavala vakajiu—sa sega tu ga ni dau cavuti vei ira na kai Samaria. (Joni 4:9) Ke a talanoataka o Jisu ni mavoa na kai Samaria qai mai veivuke e dua na Jiu, ena kauta laivi beka oqo na nodra veivakaduiduitaki na Jiu? E vuku gona o Jisu ena nona bulia nona italanoa me mai vukea na Jiu e dua na kai Samaria. Vakasamataka tale ga na taro e qai taroga o Jisu ena itinitini ni nona italanoa. E veisautaka na nona vakayagataka na vosa, “kai noqu.” Nanuma ni a taroga na loya oqo: “Ko cei na kai noqu?” Ia, a taroga o Jisu: “Ko cei vei iratou na lewe tolu oqo, sa kai nona ka sikabotei?” A sega ni vakamua na vakasama o Jisu vei koya e caka vua na ka vinaka, e vakamua ga vei koya e cakava, o koya na kai Samaria. Na kainona dina e dua ena liu sara ga ena nona vakaraitaka na loloma, ena sega ni via kila se kai vei o koya kadua. E laulau sara ga na vosa vakatautauvata e vakayagataka i ke o Jisu.
Maciu 7:28, 29) Dua na gauna, e siga tolu nodra muri koya voli na “lewe vuqa,” ra sega mada ga ni kana!—Marika 8:1, 2.15 Sa rauta mera tabili na tamata mera lai rogoci Jisu, mera kurabui tale ga ena nona veivakavulici! (
Nona iVakarau ni Bula
16. E vakadinadinataka vakacava ena nona bula o Jisu na vuku vakalou?
16 Na ikatolu ni sala e vakaraitaka kina o Jisu na vuku i Jiova oya ena nona ivakarau ni bula. Na vuku e rawa ni bulataki; e mana. “O cei vei kemudou sa vuku ka yalomatua?” e taroga na tisaipeli o Jemesa. E sauma ga vakataki koya nona taro ena nona kaya: “Ia me vakatakila sara ko koya e na nona i tovo vinaka kei na nona cakacaka.” (Jemesa 3:13, VV) E vakadinadinataki ena ivakarau ni bula i Jisu na vuku vakalou. Meda raica mada oqo na nona dau vakatulewa vakavuku ena nona ivakarau ni bula, vaka kina ena nona veimaliwai.
17. Eda kila vakacava ni veiraurau vinaka na bula i Jisu?
17 De dua o sa raica ni o ira e sega vei ira na lewa vinaka e dau veicalati na ka era cakava. Na vuna baleta ni sega vei ira na vuku. Ia, dua na ka na vuku e solia na Kalou vei Jisu, oya na vuna e sega ni vakamelei rawa kina ena dua na ka. Qai kena ilutua na nona dau vakaliuca ena nona bula na veika vakayalo. E dau vakaogai koya ena nona kacivaka yani na itukutuku vinaka. E kaya o koya: “Sa ka ga oqo ka’u sa lako mai kina.” (Marika 1:38) E sega ni ka bibi vua na ka vakayago; e sega mada ga ni dua na iyau levu vakayago e taukena. (Maciu 8:20) Ia, e sega ni tamata lomabibi se me dau mataveveku. E “Kalou mamarau” o Tamana, e ucui koya vinaka o Jisu ni dau mamarau, qai dau vakamarautaki ira tale ga na tani. (1 Timoci 1:11; 6:15, NW) Ni tiko o koya ena dua na kana magiti ni vakamau—e dau kena isaluaki tu na ivakatagi, lagasere, kei na mamarau—a sega ni lako yani me lai vakamatea na marautaki ni soqo. Ni maca na waini, a vukica na wai me waini, na gunu e dau “vakamarautaka na loma ni tamata.” (Same 104:15; Joni 2:1-11) E ciqoma o Jisu e levu sara na veisureti ni kanavata, qai dau vakayagataka e levu na gauna oqori me veivakavulici kina.—Luke 10:38-42; 14:1-6.
18. Eda kila vakacava ni sega ni vakamelei rawa na vakatulewa i Jisu ena vukudra nona tisaipeli?
Joni 6:44) Eratou baleca vakawasoma, ia e nuitaki iratou ga o Jisu. E laurai na veinuitaki oqo ena nona vakacolata vei iratou nona tisaipeli e dua na itavi bibi. E lesi iratou me ratou vunautaka na itukutuku vinaka, qai dei tu nona vakabauti iratou ni ratou na vakayacora vinaka na ilesilesi oya. (Maciu 28:19, 20) E vakaraitaka votu na ivola na Cakacaka ni ratou a cakava sara ga vakavinaka na itavi a vakacolati vei iratou. (Cakacaka 2:41, 42; 4:33; 5:27-32) E laurai votu na vuku i Jisu ena nona vakabauti iratou.18 E sega ni vakamelei rawa na ka e dau vakatulewataka o Jisu ni maliwai ira na tani. E sega ni lecava o koya na bula vakatamata, oya na vuna e donu tiko ga kina nona raici iratou nona tisaipeli. E kila vinaka o koya ni ratou tamata ivalavala ca ga. Ia, a raica na nodratou ivalavala vinaka. E raica rawa o koya na ka vinaka e ratou rawa ni cakava na tagane e sa vakayarayarataki iratou mai oqo o Jiova. (
19. E vakaraitaka vakacava o Jisu nona ‘yalomalua kei na yalomalumalumu’?
19 Me vaka eda raica ena Wase 20, na iVolatabu e okati iratou vata na yalomalumalumu, yalomalua, kei na vuku. Ia, e ivakaraitaki vinaka duadua o Jiova ena tikina oqo. Ia, vakacava o Jisu? Dua na ka na nona dau yalomalua o Jisu vei iratou nona tisaipeli. E tamata uasivi o koya, e cecere cake vei iratou. Ia, e Marika 14:34-38; Joni 16:12) Ra bau kila na gone na yalomalua kei na yalovinaka i Jisu! Era via torovi koya dina nira vakila na nona ‘yalomalua kei na yalomalumalumu.’—Maciu 11:29; Marika 10:13-16.sega ni beci iratou nona tisaipeli. E sega tale ga ni vinakata me ratou nanuma ni ratou lolovira se torosobu. Ena yasana kadua, e vosota ga nodratou malumalumu qai dau yalomalua vei iratou. (
20. E vakaraitaka vakacava o Jisu nona yalomalumalumu ena ka a cakava vua na tina kai matanitu tani a curumi tevoro na luvena?
20 Ia, e tiko e dua tale na sala bibi e vakaraitaka kina o Jisu nona yalomalua kei na yalomalumalumu. E dau yalorawarawa, se tu vakarau me veisau ena kena gauna veiganiti. Me kena ivakaraitaki, vakasamataka mada na nona kerei koya e dua na tina kai matanitu tani me vakabula na luvena yalewa e curumi tevoro. E tolu na sala e vakaraitaka kina o Jisu ni na sega ni vukei koya—kena imatai na nona sega ni via vosa vua; kena ikarua nona tukuna ni talai mai ena vukudra na Jiu, sega ni talai mai ena vukudra na kai matanitu tani; kena ikatolu nona tukuna e dua na vosa vakatautauvata me vakadeitaka kina ni na sega ga ni vukei koya. Ia, e sega ni cegu na marama oqo. Nona cike tiko ga e vakaraitaka na dei ni nona vakabauta. Ia, ena ituvaki oqo, na cava ena cakava o Jisu? E cakava na ka sara ga a tukuna ni na sega ni cakava. E vakabula na luvena na marama oqo. (Maciu 15:21-28) Sa ivakaraitaki duatani dina ni yalomalumalumu! Ia, nanuma tiko: Na yalomalumalumu e ivakatakilakila ni vuku dina.
21. Na cava meda saga kina meda vakatotomuria na itovo, ivosavosa, kei na ivakarau i Jisu?
21 Eda marau dina ni volatukutukutaka vakamatata vei keda na Kosipeli na nona vosa, kei na ka sara ga a cakava o koya na tamata vuku duadua a bau bula! Meda nanuma tiko ni o Jisu e ucui Tamana vinaka sara ga. Nida vakatotomuria na itovo, ivosavosa, kei na ivakarau i Jisu, sa da na vakaraitaka tiko na vuku mai cake. Eda na raica ena wase e tarava na sala eda na vakaraitaka kina na vuku vakalou ena noda bula.
^ para. 1 Ena gauna vakaivolatabu, na cakacaka vakamatai e okati kina na taravale, ta iyaya, kei na sivi iyaya ni teitei. A vola me baleti Jisu o Justin Martyr, e dua a bula ena ikarua ni senitiuri S.K.: “E cakacaka vakamatai ena gauna e bula voli kina, e dau taya na isiviyara kei na ivua.”
^ para. 6 Na vosa vakirisi e vakadewataki oqo me “lomaocaoca” e kena ibalebale “me wase rua na vakasama.” Na kena ivakavakayagataki ena Maciu 6:25 e vakaibalebaletaki ena lomataqaya, se nuiqawaqawa, me sa lai sega ni marautaki tale kina na bula.
^ para. 7 E macala ena nodra vakadidike na saenitisi ni lomaocaoca kei na nuiqawaqawa e rawa ni vakavuna na mateniuto kei na levu tale na mate e rawa nira tinia dole na noda bula.


text:
Leqa na turaga ni Irani ka bula voli ga ena iroro ni waqavuka me 18 na yabaki.
Written by Atu Kurumudu on November 14, 2022
Sa qai mai leqa na turaga ni Irani ka bula voli ga ena iroro ni waqavuka e Parisi. Tukuni ni 18 na yabaki na nona vaka itikotiko voli ga na turaga oqo ena vanua ka sa wilika tu me nona vale.
Ena dua na veilecalecavi vaka matanitu , sa qai mai nei Mehran Karimi Nasseri wale kina nai samu ni dawa me tekivu mai na 1988.
Ena veika a lako curuma na turaga oqo , e vakavuna saraga me caka kina e dua nai yaloyalo ka yacana na ‘The Terminal – ka vakaraitaki kina o Tom Hanks ena 2004.
Sucu o Nasseri ena 1945 ena yasana ko Khuzestan e Irani, ka gole ki Urope ena nona vaqara na marama na tinana. Ena nona vaqaqara voli oqo , a laki vakaitikotiko sara e Belgium, ena gauna sa vakautani kina mai Peritania, Netherland kei Jamani ni sega tu vua nai vola tara donu ni curu vanua. Sa oti kece oqo , sa qai gole ki Varanise me laki vaka itikotiko tudei kina ena 2F Terminal me yacova nona mai mate.
Ena vanua ka dau dadabe voli kina, a qai vola kina o koya na nona i talanoa. Era qai vakamuria na nona italanoa na dau vola itukutuku ka mani yaco sara vei Stephen Spielberg ka laki vuna me tabaki sara kina e dua na kena iyaloyalo yavala ka rau vakaitavi kina o Hanks kei Catherine Zeta-Jones.
Ena 1999, a solia nona veivakadonui na matanitu o Varanise me baleta nona tiko. Ena 2006 a kau kina ki valenibula ena vuku ni tauvimate. Oti sa qai laki vaka itikotiko ena dua na vale ‘hostel’ ka sauma tiko ga mai na nona ilavo ka ratou solia na kabani ni caka iyaloyalo.
Ena vica ga na macawa sa oti a lesu tale ko Nasseri kina nona i tikotiko ena iroro ni waqavuka , me yacova na na nona mai leqa.
source:bbc


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Na Cava au Tavalaki au Kina?
Na cava na ibalebale ni nona tavalaki koya e dua?
Qo na nona vakamavoataki koya ga e dua ni vakayagataka na isele gata. Qo e dua na kena iwalewale. E tiko tale eso na iwalewale me vaka na nona vakamai koya, yacaraka, se mokulaka na yagona. Na ulutaga qo e vakatabakidua ga ena nona tavalaki koya e dua, na kena ivakavuvuli e vauca eso tale na iwalewale.
Kilakila mada: Dina se Lasu.
O ira ga na goneyalewa era dau tavalaka na yagodra.
O koya e tavalaka na yagona e beca na ivakaro ni iVolatabu ena Vunau ni Soro 19:28, e kaya: “Ni kua ni tavalaka na yagomuni.”
Kena isau:
Lasu. Dau matau vei ira na goneyalewa mera tavalaka na yagodra, ia eso tale ga na cauravou era dau tavalaki ira se vakamavoataki ira nira muria eso tale na iwalewale.
Lasu. Na ka e tukuni ena Vunau ni Soro 19:28 e dusia na ivakarau butobuto ena gauna makawa, e sega ni dusia na tikina e vakamacalataki ena ulutaga qo. Io, e tiko gona na vuna vinaka e sega ni vinakata kina na Dauveibuli dauloloma meda vakamavoataki keda ga.—1 Korinica 6:12; 2 Korinica 7:1; 1 Joni 4:8.
Na cava era cakava kina qori eso?
Kilakila mada: Na iyatuvosa cava o nanuma ni donu?
Era tavalaki ira eso . . .
mera vosota kina na nodra rarawa.
nira via vakamatei ira ga.
Kena isau: A. Levu era tavalaki ira era sega ni via mate. Era via vakaceguya ga na nodra yalolailai.
Rogoca mada na ka era tukuna eso na itabagone me baleta na nodra tavalaki ira.
Celia: “E vakacegui au sara ga.”
Tamara: “E vaka me noqu icegucegu. E vinaka me mosi na yagoqu, me kua ga ni mosi na yaloqu.”
Carrie: “Au sega ni vinakata meu rarawa. Niu tavalaki au e vakaseavutaka na noqu rarawa, au qai vakila ga na mosi ni yagoqu.”
Jerrine: “Na gauna kece au tavalaki au kina, e vaka ga meu sega ni vakila na ka e yaco wavokiti au tiko, au guilecava vakadua na noqu leqa. Au ciqoma na veisau.”
Ke o dau cakava, o na walia vakacava?
E dua na kena iwali vinaka, mo masu vua na Kalou o Jiova. E kaya na iVolatabu: “Moni biuta vua na nomuni lomaocaoca kece, ni kauaitaki kemuni o koya.”—1 Pita 5:7.
Vakatutu: Mo masu ga vakalekaleka, o rawa ni tukuna vei Jiova, “Au vinakata moni vukei au.” Toso na gauna, o na qai talaucaka na lomamu vua “na Kalou e dau vakacegui keda ena ka kece.”—2 Korinica 1:3, 4.
Na masu e sega wale ga ni vakacegui iko, o sa veivosaki sara tiko ga kei na Tamamu vakalomalagi, e yalataka: “Au na vukei iko, au na tokoni iko ena ligaqu imatau daudina.”—Aisea 41:10.
Era vakacegui e levu e nodra malumalumu mera tavalaki ira nira vosa vua e dua na itubutubu, se dua e qase cake era nuitaka. Rogoca mada qo na ka eratou tukuna e tolu na goneyalewa eratou cakava qori.
Taro mo vakasamataka
Ni o qara veivuke, o cei mo vakaraitaka vua?
Na cava mo tukuna vei Jiova ni o masulaka na tikina qori?
O rawa ni tukuna e rua na iwalewale (e sega ni veivakamavoataki) mo vakayagataka me seavu kina nomu nuiqawaqawa?


text:
Author: Meliki Kuila
Tukutuku rogorogo vinaka mai vei ratou na Fijian Competition and Consumer Commission ena vuku ni nodratou vakadeitaka na kena sa lutu nai sau ni sucu. vakaraitaka na FCCC nai sau ni 450 na karamu na Agricom Limited’s Farmers Best Full Cream Milk e sa musuki mai na 5.35 na pasede ka rauta ni $6.90 dua […]
Sobu nodra tatau na mata timi ni Turaga ni Kirikiti ni noda Vanua vua na Turaga na Peresitedi ni noda Vanua, Ratu Wiliame Katonivere. E ratou na biuta tiko na noda vanua ena i ka 7/9/22 me ratou lai vakaitavi ena sotasota ni East Asia Pacific World Cup Qualifier ka na vakayacori […]
Kavetani ni timi ni cauravou lewe yavitu ni noda vanua o Waisea Nacuqu e dua vei ira na lewena na HSBC 7s ‘Dream Team’, ni oti na kena laurai na vakasakiti ni nona qitoqito ena buturara ni rakavi lewe yavitu mai na yabaki 2021-2022. Nacuqu e ratou lewena vata na ‘HSBC DREAM TEAM’ kei […]
Duatani na nona marau o Jope Saunitakali ni oti na nona raici luvena, o Joseva Ravuaka mai na Vunisea Secondary School, mai rawata na koula ena veitaucici ni 800 na mita ni sub-jujior boys. Tukuna o jope, me vaka ni rau tubutubu, e rau a raica tikoga na veika vakavuli nei Ravuaka, ia, gauna esa […]
Laisani Kororua ena Koronivuli o Naitasiri Secondary School e mai winitaka na matai ni metali koula ni 2022 Coca Cola Games ni oti na nona vakaitavi ena Sub Junior 1,500 metres ena HFC Bank Stadium. Vakaraitaka o Kororua ni qo sa qai matai ni nona vakaitavi ena Coca-Cola Games ka gadreva me na vota na […]
Rauta ni 80 na ovisa e ra na yadrayadravaki tiko ena vuku ni sotasota ni 2022 Cokes game ka tekivutaki tiko ena siga ni kua ena HFC Bank Stadium. Vakaraitaka na Marketing Manager, Lawrence Tikaram ni ratou duavata sara tiko na tabana ni ovisa ena nodratou veivakananumi wavoki tiko ena vei koronivuli me baleta na […]
Vakaraitaka Coca-Cola Marketing Manager o Lawrence Tikaram, dina ga ni a sega ni vakayacori na Coca-Cola games ena rua na yabaki sa oti ena vuku ni COVID19, e ra sega ni yalolailai na vei koronivuli ena nodra vakavakarau taki i ra ena qito levu oqo. Tomana o koya ka kaya ni na dua na yabaki […]
Ulutaga ni Yabaki oqo ena International Youth Day na “Intergenerational Solidarity- Creating world for all Ages”, vulagi dokai kina na turaga Attorney General Aiyaz Sayed-Khaiyum, ka vakabibitaka tiko kina o koya na duavata, veilomani, vakarokoroko me rawa ni bula kina edua na viti vinaka mai muri. E ratou duavata talega na mata mai na veitabana […]
Rauta ni 61,519 na lewenivanua e ra osota na rara levu e Ellis Park ena nodra lai veitokoni ena nodrau qito na timi ni All Blacks kei na timi ni Springboks. Vagaluya vakadua na timi ni Niusiladi na kosakosa ni veitokoni ni timi ni springboks ena mataka ni kua ena nodratou mai qaqa ena kai […]
E ratou tomana tiko na ovisa na nodratou cakacaka ena kena valuti na teivaki ni mariwana ena so na vanua vou. Sala muria edua na kisi ni nodrau vesu mai edua na veiwatini e Vatuwaqa ka laurai e na nodrau vale na mariwana kei na uma i lavo, ka vakabauti ni lavo ni mariwana rauta […]


text:
E Tiko e “Vitu na iValavala ca Bibi”?
Kena isau vakaivolatabu
E sega ni vakamatatataka na iVolatabu ni tiko e “vitu na ivalavala ca bibi.” Ia e kaya na iVolatabu ni na sega vakabulai o koya e cakava tiko na ivalavala ca bibi. Kena ivakaraitaki, e vakaibalebaletaka na iVolatabu ni ivalavala ca bibi na veiyacovi tawadodonu, qaravi matakau, qaravi tevoro, cudru, kei na daumateni. Qori na “vua ni itovo vakayago. E tomana “o ira na cakava na ka kece qo era na sega ni rawata na Matanitu ni Kalou.”—Kalatia 5:19-21. a
Vakacava e cavuti ena iVolatabu e ‘vitu na ka e vakasisila vua na Turaga?
Io. E kaya na Vosa Vakaibalebale 6:16 ni King James Version: “E ono na ka e cata na Turaga: io, e vitu e vakasisila vua.” Ia e sega ni okati kece kina na ivalavala ca e cavuti ena Vosa Vakaibalebale 6:17-19. E vakamacalataka ga eso na ka me vaka na kena vakasamataki, vosataki, kei na kena vakayacori lai vakavuna na ivalavala ca. b
Na cava e vakaibalebaletaka na “ivalavala ca bibi”?
Era vakadewataka eso na daunivakadewa na vosa qori ena 1 Joni 5:16. Kena ivakaraitaki, e kaya The New American Bible: “E tiko na ivalavala ca bibi.” E rawa tale ga ni vakadewataki na “ivalavala ca bibi me “ivalavala ca e vakavuna na mate.” Na cava na kedrau duidui na “ivalavala ca e vakavuna na mate” kei na “ivalavala ca e sega ni vakavuna na mate”?—1 Joni 5:16.
E vakamatatataka na iVolatabu ni ivalavala ca kece e tini ina mate. Ia na yavu ni isoro i Jisu Karisito eda vakabulai kina ena ivalavala ca kei na mate. (Roma 5:12; 6:23) E sega ni bokoci ena isoro i Karisito na “ivalavala ca e vakavuna na mate.” O koya e cakava na ivalavala ca qori e nakita dei me cakava tiko ga, ena sega ni veisautaka na ivakarau ni nona rai se nona itovo. E vakatoka qori na iVolatabu me ivalavala ca ena “sega ni vosoti.”—Maciu 12:31; Luke 12:10.
a E laurai ena Kalatia 5:19-21 e 15 na ivakaraitaki ni ivalavala ca bibi, ia e sega ni tukuni kece sara. E tukuni ena tikina e tarava na “veika va ya.” Kena ibalebale na yalomatua ena uqeti keda meda kila rawa na “veika va ya” e sega ni cavuti tiko ena tikina qori.
b E vakabibitaki ena Vosa Vakaibalebale 6:16 na ivosavosa vakaIperiu ni vakaduiduitaki na ikarua ni naba kei na kena imatai. E basika vakalevu ena iVolatabu na ivosavosa va qori.—Jope 5:19; Vosa Vakaibalebale 30:15, 18, 21.