text:
Jeremaia
Chapter 50
Sai koya oqo na vosa sa vosataka o Jiova me baleti Papiloni kei na vanua ni kai Kalitia, ia o Jeremaia na parofita sa tukuna.
2 "Dou tukuna ki na veimatanitu, ka vakarogoya, ka vakarewataka na kuila; dou vakarogoya—kakua ni vunia—'Dou tukuna, Sa kabai o Papiloni, sa taqaya o Peli, sa ramusu sara o Merotaki; sa taqaya na nona kalou lasu, sa ramusu sara na nona matakau.'
3 Ni sa lako cake mai vei koya e dua na matanitu mai na vualiku, ka na vakalalataka o koya na vanua, ia ena sega e dua me tiko kina: O ira na tamata kei na manumanu talega era na yavalati, era na lako tani yani.
4 "E na veisiga o ya, kei na gauna o ya," sa tukuna o Jiova, "Era na lako mai na Isireli, o ira vata kei na Juta, era na lako tu mai ka tagi lako, ia era na golevi Jiova na nodra Kalou.
5 Era na taroga na sala ki Saioni, ni ra vakanamata kina, ka tukuna, 'Me da mai la'ki ia na veiyalayalati kei Jiova ena veiyalayalati e sega ni mudu ka na sega ni guileca.'
6 "O ira na Noqu tamata era sa sipi ka yali; o ira na nodra i vakatawa era sa vakasesei ira, era sa vakalesui ira tani ki na veiulunivanua, era sa guilecava na nodra i vakavakacegu.
7 O ira sa kunei ira, era sa kani ira ga: ia na nodra meca era sa tukuna, 'Keimami sa sega ni cala! Ni sa sai valavala ca vei Jiova, nai tikotiko ni lewa dodonu, io, vei Jiova o koya era a vakararavi kina o ira na nodra qase.'
8 "Dou dro tani mai na loma i Papiloni, ka mo dou lako tani mai na nodra vanua na kai Kalitia, mo dou vaka ga na me tagane sa liutaka na qele ni me.
9 Ni sai Au, raica, ena vakauqeti ira me ra lako cake ki Papiloni e dua nai vavakoso matanitu lelevu mai na vanua ki na vualiku: a ra na tuvai valu vua, ka la'ki kaba sara: a nodra gasau, ena vaka na nona na kena dau sa qaqa; ena sega sara ni cala e dua.
10 Ia o Kalitia, sa na kenai toki ni valu: O ira kece era tokitaki koya, era na vakamamautaki ga;" sa tukuna o Jiova.
11 "Ni dou a marau, ni dou a reki, oi kemudou sa vakacacana na Noqui votavota, ni dou sa tubu me levu me vaka na luve ni bulumakau e na loma ni co, ka tagi me vaka na bulumakau tagane,
12 Na tinamudou sa na taqaya vakalevu; ena madua o koya ka vakasucumi kemudou: sa kenai murimuri ni veimatanitu o koya ni sa na lekutu, ka vanua dravuisiga, ka veikau.
13 E na vuku ni cudru i Jiova ena sega kina ni sega, ena lala sara ga o koya: O ira kece era lako siviti Papiloni, era na kidacala ga ka vakasiusiu e na vuku ni kena ca levu kecega.
14 "Dou tuvai valu ki Papiloni ka vakavolivolita: Oi kemudou kece sa dauyavia na dakai, dou vanai koya, kakua ni maninitaka na gasau: ni sai valavala ca vei Jiova o koya.
15 Dou kailataki koya mai na veiyasana: Sa gu ca mai o koya sa bale na kena bai kaukauwa, sa talaraki sobu na kena bai: Ni sa ia na veisausaumi o Jiova; dou saumi koya; me vaka na ka sa cakava o koya, dou cakava vakakina.
16 Dou muduka tani mai Papiloni na dauveikaburaki, kei koya sa dautaura nai seleiwau ni veivakararawaataki, era na dui gole yadua vei ira na kai nona, ka dui dro yadua ki na nona vanua.
17 "O Isireli na sipi dauvakasavi; o ira na laione era sa vakasavi koya: sa liu o tui Asiria ka sa kani koya; a sa muri o Nepukanesa na tui Papiloni oqo ka sa musuka na suina."
18 O koya sa tukuna kina o Jiova ni lewe vuqa, na Kalou ni Isireli; "Raica, Au na cudruvi tui Papiloni kei na nona vanua, me vaka ka'u a cudruvi tui Asiria.
19 Ia Au na kauti Isireli tale mai ki na nonai tikotiko, ena kana o koya mai Kameli kei Pasani, ka na vakamamautaki na yalona ena ulunivanua o Ifereimi kei Kilikali.
20 E na veisiga o ya, kei na gauna o ya," sa tukuna o Jiova, "Ena qaqai na nodra caka cala na Isireli, ia ena sega ga; kei na nodra i valavala ca na Juta, ia ena sega ni kune: ni'u na sega ni cudruvi ira ka'u sa vakavoca.
21 "Ia mo lako cake vakaivalu ki Mereceimi, o koya kei na lewe i Pekoti: mo vakarusa ka vakawabokotaka sara, "sa tukuna o Jiova, "Ia mo cakava ga me vaka Au sa vakarota vei iko.
22 Na ue kei na veivakarusai levu sa rorogo levu e na vanua.
23 Sa tamusuki vakaidina, ia sa musuki nai tukituki kei vuravura taucoko! Sa vakalalataki vakaidina mai o Papiloni e na kedra maliwa na veimatanitu!
24 Au a cakava na kemui cori, ia o sa coriti talega, o iko Papiloni, ia o a sega ni kila: O sa kune, ka sa tauri talega, ni o sa bolei Jiova.
25 Sa dolava o Jiova na vale ni noai yaragi, a sa kauta mai nai yaragi ni nona cudru: oqo na cakacaka ni Turaga o Jiova ni lewe vuqa, e na nodra vanua na kai Kalitia.
26 Dou lako vakaivalu mai vei koya mai na veiyalayala, dolava na nona lololo: binia me vaka nai binibini, ka vakawabkotaki koya sara: me kakua na nona ka e vo.
27 vakamatea kece na nona bulumakau; me ra lako vakamatei: Ulei o ira! ni sa yaco mai na kedra siga, na gauna me ra cudruvi kina.
28 Na domodra era sa dro ka se tani mai na vanua vaka-Paapiloni, me tukuna yani ki Saioni na veisausaumi ka ia o Jiova na noda Kalou, na veisausaumi ni Nona vale tabu.
29 "Kacivi ira vata mai na dauvavana ki Papiloni. Oi kemudou kece sa loveca na dakai, dou mai viribaiti koya;me kaua ni dua e dro bula. Dou sauma vua me vaka na nona cakacaka; me vaka kece na ka sa cakava, dou cakava vakakina vua; ni sa yaloviavialevu vei Jiova o koya, io vei Koya na Yalosavasava e Isireli.
30 O koya oqo era na bale kina na cauravou e na saqata ni koro, ia o ira kece na nona tamatai valu era na muduki tani e na siga koya," sa tukuna o Jiova.
31 "Raica, e daru sa veimecaki kei iko na yaloviavialevu," sa tukuna na Turaga o Jiova ni lewe vuqa: "Ni sa yaco mai na nomu siga, na gauna ka'u na cudruvi iko kina.
32 Ia ena toqi o koya na yaloviavialevu, ka bale, ka na sega e dua me vakaduri koya cake tale: ia ka'u na vakawaqaca na buka e na nona veikoro, ena kani ira kece era tiko voliti koya."
33 Sa tukuna vakaoqo o Jiova ni lewe vuqa; "Era a vakasaurarataki vata na Isireli kei na Juta: ia o ira kece era a vakabobulataki ira era sa tauri ira matua; era a bese ni laivi ira me ra lako.
34 Sa kaukauwa na nodra i Vakabula; o Jiova ni lewe vuqa na yacana: ena ia vakaidina o koya na veilewai e na vukudra, me vakasaututaka na vanua, ka vakayavalataki ira na kai Papiloni.
35 "Sa tau nai seleiwau vei ira na kai Kalitia," sa tukuna o Jiova, "Vei ira talega na kai Papiloni, kei ira na kena turaga, kei ira na kena tamata vuku.
36 Sa tau nai seleiwau vei ira na daulasu; a ra na lialia mai: Sa tau nai seleiwau vei ira na kena tamata qaqa; a ra na taqaya.
37 Sa tau nai seleiwau ki na nodra ose, kei na nodra qiqi-ni-valu, kei ira kece na tamata era dui kaikai era tiko tukuna; a ra na yalovakayalewa mai: Sa tau nai seleiwau ki na nonai yau; ia era na vakayanaka.
38 A mena wai kece ena di sara mai: ni sa vanua ni matakau ceuceu o ya ia na nodra ka veivakarerei era sa lialia kina.
39 "O koya oqo ena tiko vata kina na manumanu ni lekutu kei na fokise, ena tiko talega kina na ositereji: ena sega sara ni sega tale e na dua na gauna; ena sega sara ni tiko tale kina e dua nai tabatamata.
40 Me vaka sa vakarusai Sotoma kei Komora na Kalou, kei na veikoro ka tu voleka kina," sa tukuna o Jiova, "Ena vakakina, ena sega ni tiko tale mai kea e dua na tamata, ena sega talega ni tiko vulagi kina e dua na luve ni tamata.
41 "Raica, ena lako mai na mata ni tokalau e dua na mataqali; ia e dua na matanitu levu, kei na tui e lewe vuqa, ena vakaturi cake mai nai yalayala kei vuravura.
42 A nodra i yaragi na dakai kei na moto; era sa yalokaukauwa, a ra na sega ni yalololoma: a domodra, ena vadugu me vaka na wasawasa; era na vodo ose, ka tuva vakaivalu, me ia nai valu vei iko, na goneyalewa ni Papiloni.
43 "Sa rogoca o tui Papiloni na kedra i rogorogo, a sa malumalumu mai na ligana: sa kani koya na rarawa, kei na yaluma, me vaka na yalewa sa taratara.
44 "Raica, ena lako cake mai o koya, me vaka na laioni mai na Joritani ni sa vuabale, ki nai tikotiko i koya sa kaukauwa: ia ka'u na sauriva walega ka vakasevi ira me ra dro tani maikina: ia o cei na tamata digitaki me'u lesia me kena turaga? O cei me sa tautauvata kei Au? Se o cei me na lokuca vei Au na kena gauna? Se o cei nai vakatawa o ya ena mai tu e Mataqu?"
45 O koya oqo dou rogoca kina na lewa i Jiova, sa bosea o Koya me yacovi Papiloni; kei na ka sa nakita, o Koya me yacova na nodra vanua na kai Kalitia: O ira era na yarataki ira dina era lailai sara e na qele ni sipi: ena cakavi ira dina o Koya me vakalalataka na nodra i tikotiko.
46 Ni sa rogo sa kabai o Papiloni, sa yavavala o vuravura; ia na nodra tagi, sa rogo yani ki na veimatanitu.


c: text/html

text:
ULUTAGA NI VULI 13
Meda Veilomani Vakalevu
‘Moni veilomani vakalevu mai vu ni lomamuni.’—1 PITA 1:22.
SERE 109 Loloma Mai vu ni Lomada
KA ENA VULICI *
1. Na ivakaro matata cava e tukuna o Jisu vei ratou nona tisaipeli? (Raica na iyaloyalo ena waqana.)
ENA bogi me mate kina o Jisu, e tukuna vei ratou nona tisaipeli e dua na ivakaro matata. E kaya: “Mo dou veilomani me vaka ga na noqu lomani kemudou.” Oti e tukuna: “Na ka qo era na kila kece kina ni dou noqu tisaipeli, ke dou veilomani.”—Joni 13:34, 35.
2. Na cava e bibi kina meda veilomani?
2 E kaya o Jisu ni na rawarawa nodra kilai na nona tisaipeli dina ke ra vakatotomuria na loloma e vakaraitaka. E bibi dina qori ena imatai ni senitiuri, vaka kina nikua. Io, e vinakati meda veilomani ke mani dredre mada ga!
3. Na cava eda na vulica ena ulutaga qo?
3 Nida sega ni uasivi, ena ka ni sasaga meda veilomani vakalevu. Ia e bibi meda saga meda vakatotomuri Karisito. Eda na vulica ena ulutaga qo na sala e uqeti keda kina na loloma meda veiyaloni, meda kua ni veivakaduiduitaki, meda veikauaitaki tale ga. Ni o vulica tiko na ulutaga qo, mo taroga: ‘Na cava au vulica vei ira na tacida era veilomani tiko ga ni dredre na bula?’
MO DAU VEIYALONI
4. Me vaka e tukuni ena Maciu 5:23, 24, na cava meda veivakameautaki kina kei na tacida e rarawataki keda tiko ena dua na ka?
4 E vakavulica o Jisu ni bibi meda veiyaloni se veivakameautaki kei na tacida e rarawataki keda tiko ena dua na Maciu 5:23, 24.) E kaya ni bibi me vinaka noda veimaliwai ke da via vakamarautaka na Kalou. E marau gona o Jiova nida saga ena noda vinaka taucoko meda veiyaloni kei ira na tacida. Ena sega ni vakadonuya noda veiqaravi ke da katona tiko ga na ca, da qai sega ni via veivakameautaki.—1 Joni 4:20.ka. (Wilika
5. Na cava e dredre kina me veivakameautaki e dua na tacida?
5 Ena rairai dredre meda veivakameautaki. Na vuna? Dikeva na ivakaraitaki nei Marika. * Dua na ka nona cudru ni vakalewai koya e dua na tacida, e tukuni koya vakaca vei ira ena ivavakoso. Na cava e qai cakava o Marika? E kaya, “Au katakata sara ga au qai vosataki koya.” Ia e veivutunitaka tale o Marika na ka e cakava, e qai saga me kere veivosoti vua na tacida ya me rawa ni rau veiyaloni tale. Ia e sega ni via veivakameautaki na tacida ya. E nanuma kina o Marika, ‘Na cava meu saga kina me keirau veiyaloni ke bese tu mada ga?’ Ia e uqeti koya na nodratou ivakatawa ni tabacakacaka me kua ni soro. Na cava e qai cakava o Marika?
6. (a) E saga vakacava o Marika me veiyaloni? (b) E muria vakacava o Marika na Kolosa 3:13, 14?
6 Ni vakasama vinaka o Marika, e liaca ni sega ni yalomalumalumu, sa vaka me yalododonu tiko vakasivia. E kila gona ni bibi me veisautaka nona ivakarau ni rai. (Kolo. 3:8, 9, 12) E yalomalumalumu me lai raica tale na tacida ya qai kere veivosoti. E volavola tale ga vua o Marika me tukuna ni rarawataka nona vosa vakaukaua, e vinakata sara ga me rau veitokani tale. E solia mada ga vua o Marika eso na iloloma lalai e nanuma ni na taleitaka. Ia ka ni rarawa ni cudru tiko ga na tacida ya. E mani muria ga o Marika na ka e tukuna o Jisu oya me lomani tacina, me dau veivosoti tale ga. (Wilika Kolosa 3:13, 14.) Ke ra sega mada ga ni ciqoma eso noda sasaga meda veiyaloni, na loloma dina vaKarisito ena uqeti keda meda veivosoti tiko ga, eda na masulaka meda veiyaloni tale.—Maciu 18:21, 22; Kala. 6:9.
7. (a) Na cava e uqeti keda o Jisu meda cakava? (b) Na ituvaki dredre cava e sotava e dua na tacida yalewa?
7 E uqeti keda o Jisu meda cakava tiko ga na ka eda vinakata me caka vei keda. E tukuna tale ga meda kua ni lomani ira ga era lomani keda. (Luke 6:31-33) De dua o se sega ni sotava qo, ia vakacava ke dau yawaki iko e dua ena ivavakoso, e sega ni dau via vakabula vei iko? Qori na ka e sotava o Lara. E kaya: “E sega ni dau kauaitaki au e dua na tacida yalewa, au sega ni kila na vuna. Au tikotiko vakaca, qai sega ni marautaka na soqoni.” E nanuma o Lara: ‘E sega ni dua noqu cala. E levu tale ga ena ivavakoso era kaya ni vaka e duatani tiko nona ivukivuki na tacida yalewa qo.’
8. Na cava e cakava o Lara me veiyaloni kina? Cava eda vulica ena nona ivakaraitaki?
8 E saga o Lara me veiyaloni. E masuti Jiova qai tuvanaka me rau lai veitalanoa kei na tacida yalewa ya. Rau veitalanoataka nodrau leqa, rau veimokomoko, rau mai veiyaloni tale. E totoka sara ga na ka kece. Ia e kaya o Lara: “E baci vakaraitaka tale na tacida yalewa qo na ivukivuki ya. Au yalolailai sara ga.” E nanuma o Lara ni na qai marau ga ke veisautaka na tacida yalewa ya nona ivakarau ni rai. Ia e liaca ni na vinaka me lomani koya tiko ga, me ‘yalorawarawa tale ga ni vosoti’ koya. (Efeso 4:32–5:2) E kila o Lara ni loloma dina vaKarisito “e sega ni katona na ca. E ubia na ka kece, e vakabauta na ka kece, e nuitaka na ka kece, e vosota na ka kece.” (1 Kor. 13:5, 7) E qai lomavakacegu tale o Lara. Toso na gauna sa qai veikauaitaki tale na tacida yalewa ya. Ni o saga tiko ga mo veiyaloni kei ira na tacida, mo lomani ira tale ga, o na nuidei ni ‘tiko vata kei iko na Kalou dauloloma qai dauveivakacegui.’—2 Kor. 13:11.
MO KUA NI VEIVAKADUIDUITAKI
9. Me vaka e tukuni ena Cakacaka 10:34, 35, na cava meda kua kina ni veivakaduiduitaki?
9 E sega ni dau veivakaduiduitaki o Jiova. (Wilika Cakacaka 10:34, 35.) Nida sega ni veivakaduiduitaki, eda vakaraitaka nida luvena. Eda na muria na ivakaro meda lomani ira na kainoda me vaka noda lomani keda, eda na saga tiko ga meda veiyaloni vakamataveitacini.—Roma 12:9, 10; Jeme. 2:8, 9.
10-11. E valuta vakacava e dua na tacida yalewa na raicala?
10 Eso ena rairai dredre mera kua ni veivakaduiduitaki. Kena ivakaraitaki, dikeva na ka e sotava e dua na tacida yalewa o Ruci. Ni se itabagone, e rarawataka na ka e cakava e dua mai na dua tale na matanitu. Cava e yaco? E kaya o Ruci: “Au sa dau cata tu ga na ka kece me baleta na matanitu qori. Au nanuma nira tautauvata kece, o ira mada ga na mataveitacini.” E valuta vakacava o Ruci na raicala qori?
11 E kila o Ruci ni na vinakati na sasaga me valuta nona raicala. E wilika na irogo kei na itukutuku ni vanua qori ena iVolaniyabaki. E kaya: “Au saga me donu noqu rai me baleti ira mai na vanua qori. Au sa qai raica nodra gumatua na tacida mera qaravi Jiova. Au liaca ni o ira qo era lewe tale ga ni mataveitacini e vuravura raraba.” Toso na gauna, e kila o Ruci ni vinakati me cakava eso tale na ka. E kaya: “Niu sotavi ira na mataveitacini mai na vanua qori, au dau saga sara ga meu kauaitaki ira. Au veitalanoa kei ira qai saga me keimami veikilai vinaka.” Cava e yaco? E kaya o Ruci: “Toso na gauna, au sa sega tale ni raicalataki ira.”
12. Na cava nona malumalumu o Sera?
12 Eso era sega ni kila nira sa veivakaduiduitaki tiko. Kena ivakaraitaki o Sera, e nanuma ni sega ni veivakaduiduitaki ena ka e vauca na matatamata, rawaka vakailavo se itavi ena isoqosoqo. Ia e kaya: “Au qai liaca niu veivakaduiduitaki tiko.” Ena sala cava? Eratou vuli vinaka kece na vuvale i Sera, e dau vinakata gona me veimaliwai ga kei ira na vuli vinaka. Dua na gauna, e kaya mada ga vei nona itokani: “Au dau veimaliwai ga kei ira na tacida era vuli vinaka.” E macala gona ni vinakati me veisautaka nona rai. Ena sala cava?
13. Na cava eda vulica ena nona veisautaka o Sera nona rai?
13 E qai vukei Sera e dua na ivakatawa ni tabacakacaka me dikeva tale nona rai. E kaya: “E vakavinavinakataka noqu veiqaravi ena yalodina, na totoka ni noqu ivakamacala ena soqoni, kei na noqu kilaka vakaivolatabu. E kaya ni gauna eda mai kila kina e levu na ka, ena vinakati tale ga meda bucina na itovo vaKarisito me vaka na yalomalumalumu kei na yalololoma.” E muria sara o Sera nona ivakasala na ivakatawa ni tabacakacaka. E kaya: “Au liaca ni bibi duadua meda dau yalovinaka, da yalololoma tale ga.” Cava e yaco? E tekivu veisau nona rai me baleti ira na mataveitacini. E kaya: “Au saga meu kila na itovo cava e taleitaka vei ira o Jiova.” Vakacava o keda? Meda kua vakadua ni nanuma nida uasivi ira eso tale ena vuku ni noda rawaka vakavuli! Ke da lomani ira vakalevu na “mataveitacini 1 Pita 2:17.kece,” eda na sega ni veivakaduiduitaki.—
MO DAU VEIKAUAITAKI
14. Me vaka e tukuni ena Iperiu 13:16, cava na rai nei Jiova nida veikauaitaki?
14 E dau marau sara ga o Jiova nida veikauaitaki. (Wilika Iperiu 13:16.) E okata qori me tiki ni noda sokalou, vakabibi nida vukei ira na vakaleqai. (Jeme. 1:27; 2:14-17) E uqeti keda gona na iVolatabu meda “dau veikauaitaki.” (Roma 12:13) Nida veikauaitaki, eda vakaraitaka noda kauai dina, noda loloma kei na noda veivolekati. E marau o Jiova nida wasea na kakana, na ka meda gunuva, se noda vakayagataka vei ira noda gauna. (1 Pita 4:8-10) Ia e tiko eso na ka e rawa ni vakadredretaka meda veikauaitaki.
15-16. (a) Na cava e dredre kina mera veikauaitaki eso? (b) Cava e uqeti Eta me veikauaitaki?
15 Eda na rairai sega ni veikauaitaki ena vuku ni keda ituvaki. Dikeva nona ivakaraitaki e dua na yada o Eta. Ni bera ni mai iVakadinadina i Jiova, e sega ni dau taleitaka me veimaliwai vakalevu. E nanuma ni na vinaka cake nodra ivakarau ni veikauaitaki eso tale.
16 Ia e veisautaka nona rai ni sa mai iVakadinadina i Jiova. E saga me dau veikauaitaki. E kaya: “Ni tara neimami Vale ni Soqoni vou, e kaya e dua na qase ni ivavakoso ni rau gole tiko mai e dua na veiwatini me rau mai tarataravaki. E kerea gona na qase ni ivavakoso keu rawa ni vakaicilitaki rau me rua na macawa. Au vakasamataka sara nona vakalougatataka na yada ni Sarifaci o Jiova.” (1 Tui 17:12-16) E mani vakadonuya o Eta me veivakaicilitaki. Vakacava e vakalougatataki? E kaya: “E qai toso na rua na macawa qori me lai rua na vula. Keitou veivolekati ena gauna qori.” Dua tale na sala e vakalougatataki kina o Eta oya ni sa levu nona itokani voleka ena ivavakoso. E sa painia tiko ena gauna qo, e dau marautaka tale ga nodra gadivi koya yani i vale na tacida era cakacaka vakavunau vata. E kaya: “Au marau niu soli ka! Au vakalougatataki tale ga kina vakalevu.”—Iper. 13:1, 2.
17. Na cava e liaca o Luke kei watina?
17 De dua eda sa veikauaitaki tiko, ia vakacava eda rawa ni vakavinakataka? Kena ivakaraitaki, erau dau veikauaitaki o Luke kei watina. Erau dau sureti rau nodrau itubutubu, ira na wekadrau, itokani voleka, na ivakatawa tale ga ni tabacakacaka kei watina. Ia e kaya o Luke, “Keirau liaca ni keirau sureti ira tiko ga keimami veivolekati.” Erau qai vakavinakataka vakacava o Luke kei watina nodrau veikauaitaki?
18. Erau vakavinakataka vakacava o Luke kei watina nodrau veikauaitaki?
18 Rau qai veisautaka nodrau rai o Luke kei watina ni rau vakasamataka na vosa i Jisu: “Ke dou lomani ira ga era lomani kemudou, na cava na betena?” (Maciu 5:45-47) Erau liaca ni vinakati me rau vakatotomuri Jiova, ni dau lomasavu vei keda kece. Erau mani tuvanaka me rau sureti ira na mataveitacini rau se sega ni bau sureta. E kaya o Luke: “Keimami marautaka dina na gauna qori. Keimami vakayaloqaqataki kece, keimami veivolekati vakamataveitacini, veivolekati tale ga kei Jiova.”
19. Eda na vakaraitaka vakacava nida tisaipeli i Jisu? Cava o vakadeitaka mo cakava?
19 Eda sa vulica mai ni noda veilomani vakalevu ena uqeti keda meda dau veiyaloni, meda kua ni veivakaduiduitaki, meda veikauaitaki tale ga. Meda valuta mada ga na raicala da qai lomani ira tiko ga vakalevu na tacida mai vu ni lomada. Nida cakava qori, eda na marau, eda vakaraitaka tale ga nida tisaipeli dina i Jisu.—Joni 13:17, 35.
SERE 88 Vakatakila Vei Au na Nomuni Sala
^ para. 5 E kaya o Jisu ni loloma e kedra ivakatakilakila na lotu vaKarisito dina. Nida lomani ira na tacida, eda na sega ni veivakaduiduitaki, eda na dau veiyaloni, veikauaitaki tale ga. Ena sega ni rawarawa qori ena so na gauna. Ena vulici ena ulutaga qo eso na vakatutu meda veilomani tiko ga kina vakalevu mai vu ni lomada.
^ para. 5 Sa veisau eso na yaca ena ulutaga qo.
^ para. 57 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E dreve nona sasaga na tacida yalewa qo me veivakameautaki, ia e sega ni soro. Ni sasaga tiko ga me vakaraitaka na loloma, rau sa qai veiyaloni tale.
^ para. 59 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E nanuma na tacida itabaqase qo nira yawaki koya tiko eso ena ivavakoso.
^ para. 61 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E tu suka na tacida yalewa qo me veikauaitaki ia e veisautaka nona rai, e marau kina vakalevu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wase 108
Na ivakatakila sa soli yani mai vei Josefa Simici na Parofita, mai Katiladi e Oaio, ena 26 ni Tiseba 1835. A ciqomi na iwase oqo ena nona kerekere o Laimeni Simani, ka se qai tabaki walega me lewe ni vitusagavulu, a lako vua na Parofita ena nona kerea e dua na ivakatakila me vakatakilai vua na nona itavi.
1–3, Sa vosoti na ivalavala ca nei Laimeni Simani; 4–5, Sa na okati vata kei ira na italatala qase liu ena Lotu; 6–8, Sa kacivi me vunautaka yani na kosipeli ka vaqaqacotaki ira na wekana.
1 Sa kaya vakaidina vakaoqo vei iko na Turaga, Laimeni na noqu tamata: Sa vosoti na nomu ivalavala ca, ni ko sa talairawarawa ki na domoqu ena nomu lako cake mai ki ke ena mataka oqo mo vakasalataki mai vei koya au sa lesia.
2 O koya, me vakacegu kina na ayalomu ena vuku ni ituvaki ni nomu bula vakayalo, ka kakua tale ni saqata na domoqu.
3 Ia mo tucake sara ka qaqarauni vinaka me tekivu oqo ka lako yani ena nomu rokova tiko na nomu yalayala ko sa cakava oti, ia ko a cakava dina, ko na qai vakalougatataki ena veivakalougatataki e vakaitamera.
4 Mo wawa ka vosota ga me yacova ni sa kacivi na asoqoni tabu mai vei ira na noqu tamata, ko na qai okati vata kei ira na noqu italatala qase liu, ka ciqoma eso na dodonu ena veitabaki vata kei ira na vo ni noqu italatala qase kau sa digitaka.
5 Raica oqo na ka sa ayalataka vei iko ko Tamaqu, kevaka ko sa yalodina tiko ga.
6 Ia ena vakayacori vakaidina vei iko ena gauna ko ya ko sa na lesi kina mo avunautaka na noqu kosipeli ena veivanua kecega au na talai iko kina, me tekivu oqo ka lako yani.
7 O koya, mo avakauqeti ira kina na wekamu ena nomu vosa kecega, na nomu masumasu kecega, na nomu vunau kecega, kei na nomu ivalavala kecega.
8 Ia raica, ka rogoca, au na tiko vata kei iko me’u vakalougatataki iko ka asereki iko me sega ni mudu. Emeni.


text:
I YAU BULA
WAI NI MATA ENA QUSI RAWA BEKA LI VAKACAVA
KEI NA TAGI E NA QAI OTI BEKA NI NAICA
ROGOCA NA DOMODRA NA VEIKA BULA RA TUKUNA TU
GADREVI NA GALALA ME RA BAU TAUKENA TALE GA
NA VEIKA BULA SA VAKARUSAI MAI ENA NODA YALOWAI
MANUMANU VUKA E RA CUMU WAQARA ME RA CEGU E VEI
NA QELE SA SISI VEISAUTAKA NA I RAIRAI NI VANUA
RA MAI VAKALEQAI NA SASALU MAI NA VEIUCIWAI
NODA I QOLIQOLI KEI NA KENA VEICAKAU E RA SA DRAVA MAI
OCA MATE VOLI NA QOLI NA TINADA LESU ENA LIGA LALA
VEISAU NI DRAKI EDA SA MAI VAKILA NODA MAI VAKACALA
SOBO NA WEKAQU SA BALETI KEDARU BEKA GA
MO BAU KAUWAI MAI NA WEKAQU ENA LEQA OQO
NI SA NODARU I TAVI, NA NODRA DAU MAROROI
(NANUMA NA TA) TAGI NA I YAU BULA
SAUTU NA NODA VANUA
LESU NA MARAU NA GALALA KI NA VEIKA BULA
NOQU I VAKASALA MO ROGI AU DARU VEITAURI LIGA TAKA
LEWA MATAU NOMU VAKAYAGATAKA BULA KINA NODA KAWA
I VOLA SA TUKUNA MO MAI VAKATAWA SAMAKA TALE GA
KO NA TAROGI KINA MAI MURI KE KO SA VAKACALA
MO BAU KAUWAI MAI NA WEKAQU ENA LEQA OQO
NI SA NODARU I TAVI, NA NODRA DAU MAROROI
(NANUMA NA TA) TAGI NA I YAU BULA
SAUTU NA NODA VANUA
LESU NA MARAU NA GALALA KI NA VEIKA BULA


text: 11 A masu tiko o Jisu ena dua na vanua, mani lako yani vua e dua nona tisaipeli ni sa masu oti. E kaya vua: “Turaga, vakavulici keitou mada ena ivakarau ni masu, me vaka na nona vakavulici ratou nona tisaipeli o Joni.”2 E mani kaya vei ratou: “Ni dou masu, dou kaya, ‘Tamai keimami, me vakarokorokotaki*+ na yacamuni. Me yaco mai na nomuni Matanitu.+3 Ni solia vei keimami nikua na kakana* e rauti keimami nikua.+4 Ni vosota na neimami valavala ca,+ ni keimami sa vosoti ira kece era cala* vei keimami,+ ni kua ni vakatara me keimami rawai ena veivakatovolei.’”+5 E qai kaya vei ratou: “O cei vei kemudou ena lako vua na nona itokani ena lomalomanibogi me lai kaya vua: ‘Noqu itau, meu dinautaka mada vei iko e tolu na ibuli madrai,6 ni se qai yaco mai e dua na noqu itokani e lako mai vakayawa, qai sega ni dua na ka e tu meu vakarautaka vua.’7 E kaya o koya e tiko mai loma, ‘Kua ni vakasosani au. Sa loka na katuba, eratou sa davo tu e yasaqu na luvequ. Au sega ni rawa ni duri meu solia vei iko e dua na ka.’8 Au tukuna vei kemudou, e dina ni na sega ni tucake me solia vua e dua na ka ni nona itokani, ia ena nona cikecike+ ena duri kina me solia vua na ka ga e vinakata.9 Au kaya gona vei kemudou, dou kerekere tiko ga,+ ena qai soli vei kemudou, dou vaqaqara tiko ga, dou na qai kunea, dou tukituki tiko ga, ena qai dolavi vei kemudou.+10 Ni o koya e kerekere ena soli vua,+ o koya e vaqaqara ena kunea, o koya tale ga e tukituki ena dolavi vua.11 O cei na tama e kere ika vua o luvena qai solia vua na gata me isosomi ni ika?+12 Se kere yaloka, ena solia vua na batibasaga?13 O koya gona, ke sa rawa vei kemudou na tamata ivalavala ca mo dou solia na ka vinaka vei ira na luvemudou, sa na qai wacava na Tamada mai lomalagi ni na solia na yalo tabu vei ira era kerea vua!”+14 Dua na gauna e muri e qai vakasava o Jisu e dua na timoni a vakavuna voli nona galu+ e dua na tagane. Ni lako tani na timoni, e vosa sara ga na tagane ya. Dua na ka nodra kurabui na lewenivanua.+15 Ia era kaya eso: “E vakasava na timoni ena kaukaua i Pielisipupi* na nodra iliuliu na timoni.”+16 Eso tale era vakatovolei koya ena nodra kerea vua e dua na ivakatakilakila+ mai lomalagi.17 Ni kila o Jisu na ka era veinanuyaka,+ e kaya vei ira: “Na matanitu e tawase vakataki koya ena rusa, na vale tale ga e tawase ena bale.18 Ke tawase tale ga vakataki koya o Setani, ena qai dei vakaevei nona matanitu? Oni kaya niu vakasava na timoni ena kaukaua i Pielisipupi.19 Ia keu vakasavi timoni ena kaukaua i Pielisipupi, ena kaukaua ga i cei era vakasavi timoni kina na luvemuni? Qo na vuna era na nomuni turaganilewa kina.20 Keu vakasavi ira na timoni ena iqaqaloniliga ni Kalou,+ oni sa calata dina na Matanitu ni Kalou.+21 Ke yadrava nona vale e dua na tamata qaqa e vakaiyaragi vinaka tu, ena sega ni leqataki na nona iyau.22 Ia ke ravuti koya e dua e kaukaua cake qai rawai koya, ena taura na iyaragi kece e dau vakanuinui kina. Sa na qai wasea na ka kece e taura mai vua.23 O koya keirau sega ni tovata e saqati au, o koya e sega ni sosoqoni vata kei au, e vu ni veitawasei.+24 “Ni lako tani na yalo velavela vei koya e curumi, sa qai lako ena vanua talasiga me vaqara e dua na vanua me vakacegu kina. Ni sega ni kunea e dua, e qai kaya, ‘Au na lesu i noqu vale au dau tiko voli kina.’+25 Ni lesu yani sa samaki vinaka tu qai ukutaki.26 Mani lako qai lai kauta mai e vitu tale na timoni eratou ca sara, eratou mani curu, ratou tiko kina. Na ka e qai yaco e muri vua na tamata qo e torosobu sara, e bau vinaka cake e liu.”27 Ni se vosa tiko ga e kacivaka mai e dua na yalewa ena kedra maliwa na ilala levu: “E kalougata na katonigone a kunekunetaki kemuni kei na sucu oni sucuma!”+28 E qai kaya o koya: “Sega, era marau o ira na rogoca na vosa ni Kalou ra qai muria tiko ga!”+29 Nira kumuni vata mai na ilala levu, e qai kaya vei ira: “Na itabatamata qo e itabatamata ca, e dau vaqara na ivakatakilakila. Ia ena sega ni vakaraitaki vua e dua na ivakatakilakila, na ivakatakilakila ga i Jona.+30 Me vaka ga ni a nodra ivakatakilakila na kai Ninive o Jona,+ ena vaka tale ga kina na Luve ni tamata ena itabatamata qo.31 Ena vakaturi na ranadi ni ceva+ kei na itabatamata qo ena siga ni lewa, ena qai vakadinadinataka o koya na cala ni itabatamata qo ni a cavutu mai na iyalayala kei vuravura me mai rogoca na vuku i Solomoni, ia raica! sa tu qo e dua e uasivi Solomoni.+32 Era na vakaturi na kai Ninive kei na itabatamata qo ena siga ni lewa, ra qai vakadinadinataka na kai Ninive na cala ni itabatamata qo nira veivutuni ena ivunau i Jona,+ ia raica! sa tu qo e dua e uasivi Jona.33 Ni waqa na cina, ena sega ni vunitaki se biu ena ruku ni basikete,* ena biu ga ena kena itutu+ mera raica na rarama o ira na curu yani.34 E cina ni yago na matamu. Ke vinaka na matamu,* ena ramase na yagomu taucoko, ia ke kocokoco,* ena butobuto na yagomu.+35 Mo qarauna, de butobuto tiko na nomu rarama.36 O koya gona, ke rarama na yagomu taucoko me sega tale ni dua na tikina e butobuto, ena qai serau me vaka na cina ramase.”37 Ni vosa oti, e qai kerei koya e dua na Farisi me rau lai vakayakavi. Mani curu i vale o Jisu, lai dabe sara ena teveli.38 Ia e kurabui na Farisi ni sega ni bau vuluvulu* o Jisu qai kana.+39 E qai kaya na Turaga: “O kemuni na Farisi oni dau savata na dago ni bilo kei na veleti, ia na lomamuni e sinai ena kocokoco kei na veika ca.+40 Ni yavu tamata sesewa! O koya ga e bulia na loma ni bilo e bulia tale ga na dagona, se cava?41 O koya gona, ni solia vakailoloma* na veika e tu e lomamuni, oni na qai savasava ena ka kece.42 Oni na rarawa na Farisi ni oni solia na ikatini ni midi, na ivakaboi ni kakana, kei na itei va ya,+ ia oni sega ni kauaitaka na lewadodonu kei na loloma ni Kalou! E bibi moni vakaitovotaka na veika qo, ia me kua ni guilecavi na veika tale eso.+43 Oni na kalouca na Farisi ni oni dau via dabe ena idabedabe e liu* ena valenilotu, moni kidavaki tale ga ena vanua ni veivoli.+44 Oni na kalouca ni oni vaka na ibulubulu* e sega ni laurai,+ ni butuki, e sega ni kilai.”45 Mani kaya vua e dua e kila vinaka na Lawa: “Qasenivuli, oni sa beci keimami sara ga ena nomuni vosa.”46 E qai kaya o Jisu: “Oni na rarawa tale ga o kemuni na kila vinaka na Lawa, ni oni vakacolati ira na lewenivanua ena icolacola bibi sara, ia oni sega ni via tara na icolacola qori ena dua mada ga na iqaqaloniligamuni!+47 “Oni na kalouca ni oni tara na nodra ibulubulu na parofita, ni o ira ga qo era a vakamatea na tukamuni!+48 Oni vakadinadinataka na ka era cakava na tukamuni, oni qai vakadonui ira. Era vakamatei ira na parofita,+ ia oni mai tara tale tiko na nodra ibulubulu.49 Oya na vuna e tukuna kina na vuku ni Kalou: ‘Au na tala vei ira na parofita kei na yapositolo, ia era na vakamatea, ra vakararawataka tale ga eso.50 O koya gona, ena tarogi na itabatamata qo ena kedra dra na parofita kece era vakamatei mai na ivakatekivu kei vuravura,+51 mai na dra i Epeli+ me yacova sara na dra i Sakaraia, o koya a vakamatei ena maliwa ni icabocabonisoro kei na valenisoro.’+ Io au tukuna vei kemuni, ena tarogi dina na itabatamata qo ena kedra dra.52 “Oni na kalouca o kemuni na kila vinaka na Lawa, ni oni kauta tani na ki ni kilaka. O kemuni mada ga oni sega ni curu kina, oni qai tarovi ira na curu tiko kina!”+53 Ni biubiu mai kea, era qai vakasosataki koya na vunivola kei na Farisi, ra qai veitaravitaka vua na veimataqali taro,54 ena nodra saga me cavuta e dua na ka mera coriti koya kina.+


text:
News
Kacivaka o Putin na va na vanua vaka Ukraine me wili ki Rusia. Ena itukutuku tabaki e kaya kina o koya nira sa duavata kina na lewenivanua oqo. Na va na vanua ka kacivaki oqo , oya na vanua vaka Donetsk, Luhansk, Kherson kei na yasayasa vaka Zaporizhzhia. Ena vuku ni veika sa mai yaco […]
E vakasaqarai tiko ena gauna oqo mai vei iratou na Tabana ni Ovisa , e dua na turaga ka tiko na nona yabaki ni bula ena 79, ka a ripotetaki yani ena Valelevu Police Station. Na i otioti ni gauna a laurai kina na turaga oqo o Marimuthu Gounder, oya ena mataka ena noa ena […]
E sa mai tauri vakavesu na marama yabaki 32, ena bogi na noa, ena nona mai maroroya na cauravou o Lemeki Tupali o koya na kai vesu a dro mai valenibula ena Sigatabu sa oti. Na marama oqo ea vesu mai ena nona i tikotiko mai Raiwai, ka kilakasamitaki ni a vukei Tupali ena nona […]
E dua nai tukutuku marautaki ki vei ira na dau veitokoni kina na noda mata timi ni Fijian Drua ka vakabibi veikemuni na tiko mai na yasayasa vaka Ra, ena vuku ni kena sa na kau vakavoleka yani ena Churchill park mai Lautoka na qito nei Drua kei n mata timi ni Crusaders kei na […]
Mai vakadaroi na kena vukataki na waqa ni maliwa lala ka tukuni ni kena ka kaukauwa duadua me bulia na Nasa ena vuku ni cagilaba o Ian. Na yacana na Artemis I Moon rocket ka dodonu me vukataki mai na Kennedy Space Center e Florida ena Tusiti. Ia mai suruta na pusi nai tuvatuva oqori […]
E sa mai qaqa na mata timi ni Marist Brother High School, ena i otioti ni sotasota ena kotafainala ni rakavi vei ira na gonevuli, ena nodratou mai vakadruka na koronivuli mai Ratu Kadavulevu School ena kai e 16- 13 . E vakaraitaka na manidia ni timi ni koronivuli mai Marist High School, o Peniona […]
Era sa drovaka na cauravou ni Rusia na nodra kacivi mera laki lewena na mataivalu ena vuku ni ivalu mai Ukraine. Vakaraitaka ko Peresitedi Vladimir Putin ena siga Vukelulu , nira na kacivi e 300,000 mera laki veitomani yani ena buca ni valu. Levu era vesu nira vakairaitaki kudru me baleta nai valu kei Ukraine. […]
E sa mai vakaraitaka na Komisina ni Ovisa, o General Sitiveni Qiliho, ena vuku ni veitukutuku sa mai vakasokomuni rawa tiko ,ka ratou sega ni namaka kina me na dua na yavavala me na yaco ena gauna ni veidigidigi, ka vakaraitaka na ka oqo ena nona sauma tiko na vakatataro mai vei ira na dau […]
E mai kama yavu e dua na vale mai Nadonumai ena macawa sa oti, ka mai leqa kina e dua na gone yabaki 6 ena nodratou i tikotiko na matavuvale na Gonerogo, ia sa qai mai leqa talega ena mataka ni kua o Alipate Gonerogo, na turaga yabaki 74 ena kaukauwa ni kama ea yaco […]
Ena maliwa ni vutusenikau ena dela ni nodra kisi ni mate na Marama Bale – Queen Elizabeth II , e ciqi toka kina e dua na i vola ka vola saraga na luvedra ka Tui ko King Charles III. E volai toka vaka peritania ka vaka toka oqo -: “In loving and devoted memory. Charles […]


text:
Wase 81
Na veika sa vakatakilai yani mai vei Josefa Simici na Parofita mai Airame, Oaio, ena 15 ni Maji, 1832. Sa kacivi ko Veretariki G. Viliame me bete levu ka daunivakasala ena Mataveiliutaki ni Matabete Levu. E tukuni ena kena itukutuku ni gauna a vakatakilai kina na veika oqo ena vula ko Maji, 1832, a lesi kina ko Jese Kasi ki na itutu vakadaunivakasala vei Josefa Simici ena Mataveiliutaki. Ia ni sa sega tiko ni veisotari kei na itutu e kacivi kina na nona ivalavala, sa mani tokitaki mai vua ka soli vei Veretariki G. Viliame. E ganita me okati me itekivu ni Mataveiliutaki Taumada ni Lotu na ivakatakila oqo (ena Maji, 1832), ni a gadrevi kina vakabibi na ilesilesi oqo ena ilawalawa oya, ka vakamacalataki kina na dokai ni ilesilesi ko ya. A veiqaravi toka ena dua na gauna o Baraca Kasi, ia a mani qai muduki tani mai na Lotu ena Tiseba, ni 1832. Sa qai tabaki ki na itutu oqo ko Veretariki G. Viliame ena 18 ni Maji, 1833.
1–2, Sa na dau tu ga na idola ni matanitu vei iratou na Mataveiliutaki Taumada; 3–7, Ena rawata na bula tawamudu ko Veretariki G. Viliame kevaka sa yalodina tiko ga.
1 E dina, e dina au sa kaya vei iko Veretariki G. Viliame na noqu tamata: Mo vakarorogo ki na domoi koya sa vosa, ki na vosa ni Turaga na nomu Kalou, ka talairawarawa ki na ilesilesi ko sa lesi kina, io mo abete levu ena noqu lotu, ka dua na daunivakasala vua na noqu tamata ko Josefa Simici Lailai;
2 Ko koya au sa solia vua na aidola ni matanitu, ni sa dau tu ga na lewa oqori vei iratou na bMataveiliutaki ni Matabete Levu:
3 O koya, au sa kilai koya ka na vakalougatataki koya, ka vakakina o iko, kevaka ko sa yalodina ena nomu veivakasalataki, ena itutu au sa lesi iko kina, mo dau masu tikoga, ena masu vakadomoilevu kei na masu ni yalomu, ena matanalevu kei na tikina vuni, ka vakatalega kina ena nomu veiqaravi ena vunautaki ni kosipeli ena nodra vanua na bula, kei na kedra maliwa na wekamu.
4 Ia ena nomu vakayacora na veika oqo ko na cakava kina na ka e uasivi duadua vei ira na tamata, ka avakalagilagi koya kina na nomu Turaga.
5 Ia, mo yalodina tiko ga; mo tudei ena ilesilesi au sa kacivi iko kina; mo avukei ira sa malumalumu, laveta cake na liga sa wadamele, ka bvakaukauwataka na cduru sa malumalumu.
6 Ia kevaka ko sa yalodina tiko me yacova na ivakataotioti, ko na rawata na isala ni bula atawa mate rawa, kei na bbula tawamudu ena cveitikina au sa vakarautaka tu ena vale i Tamaqu.
7 Raica ka rogoca, oqo na vosa sa tukuna na Alifa kei na Omeka, io ko Jisu Karisito. Emeni.


text:
2 Tui
Chapter 11
Ni sa raica o Acalaia na tinai Asaia na mate nei luvena, sa tucake ka vaqeavutaki ira taucoko na ravouvou ni vuvale vakatui.
2 Ia o Jiosipa, na luvena yalewa o Tui Jorami, ka ganei Asaia, sa tauri Joasi na luve i Asaia, ka butakoci koya laivi mai na kedra maliwa na luvedra na tui era sa vakamatei tiko; ka ra sa vunitaki koya kei na nona nasi e na dua na rumu ni moce, mai vei Acalaia, ka sega kina ni mani vakamatei o koya.
3 E rau sa mani vunitaki ruarua tiko o koya kei na nona nasi e na vale i Jiova me ono na yabaki, ni sa vakatulewa tu o Acalaia e na vanua taucoko o ya.
4 E na i kavitu ni yabaki e a talaki yani kina o Jeoiata me ra kau mai na kavetani ni veiyadrau— vei ira na i vakatawa kei ira na dauyadra—ka kauti ira mai vei koya kina vale i Jiova. Sa qai cakava vei ira e dua na veiyalayalati ka taura mai vei ira e dua na bubului e na vale i Jiova, ka vakaraitaka vei ira na luve ni tui.
5 Sa qai vakaroti ira, ka vaka, "Oqo na ka mo ni cakava; E lewe dua na i katolu vei kemuni ka dau mai cakacaka e na Siga ni Vakacecegu mera yadrava tiko na vale ni tui,
6 "Me dua tale na i katolu me ra tiko e na matamata mai Suri, ka me dua na i katolu me ra tiko e na matamata e dakudra na dauyadra. Mo dou yadrava tiko na vale de lakolako e na mani basuraki sobu.
7 "Na rua na i wasewase vei kemudou ka ra sega ni cakacaka e na Siga ni Vakacecegu me ra yadrava tiko na vale i Jiova e na vukuna na tui.
8 "Ia mo dou na qai tu wavokita na tui e na veiyasana kece, na tamata yadua me qumia tiko na nona i yaragi e na ligana; ia o koya e toro voleka mai, me na vakamatei o koya. Mo dou tikotikoga vata kei na tui e na nona curu yani i tuba kei na nona curu mai i loma."
9 Era sa cakava na kavetani ni veiyadrau na veika kecega sa vakarota o Jeoiata na bete. Era sa dui tauri ira yadua na nona tamata e dodonu mera cakacaka e na Siga ni Vakacecegu, kei ira era sega ni cakacaka e na Siga ni Vakacecegu, ka ra sa lako mai vei Jeoiata na bete.
10 Sa qai solia na bete vei ira na kavetani ni veiyadrau na moto kei na i sasabai ka ra a nona tu na Tui o Tevita, era tiko e na loma ni vale i Jiova.
11 Era sa qai tucake na dauyadra, o ira taucoko na tamata kei na i yaragi e ligadra, era sa tu wavolita na tui, mai na yasa i matau ni vale ni soro kina yasa i mawi ni vale ni soro, e na i cabocabo ni soro kei na vale.
12 Sa qai kauta mai tuba o koya na luve ni tui, vakadabera i uluna na i sala vakatui, ka solia vei koya na i yaragi; era sa buli koya me tui ka lumuti koya, era sa vakasausau ka vaka, "Me bula dede na tui!"
13 Ia ni sa rogoca o Acalaia na domodra na dauyadra kei ira na tamata, sa lako sara mai vei ira era tiko e na vale ni Kalou.
14 Ni sa rai yani, sa raici koya na tui ni sa tucake tu e na dua na duru me vaka na kena i vakarau vakavanua; o ira na i liuliu kei ira na dau uvu davui era sa tiko e na yasa ni tui. Era sa reki ka mamarau na lewe ni vanua taucoko ka ra sa uvu davui yani. Sa qai basuraka na nona i sulu o Acalaia ka kacivaka yani, "Vuaviri! Vuaviri!"
15 Sa qai vakaroti ira na kavetani ni veiyadrau o Jeoiata na bete, kei ira na i liuliu vakaivalu, ka tukuna vei ira, "Dou kauti koya yani tuba ka yadrava, ka vakamatei ira e na i seleiwau o ira yadua e ra vakamuri koya." Ni sa tukuna oti na tui, "Me kua ni vakamatei o koya e na loma ni vale i Jiova."
16 Era sa tauri koya vakaukauwa; ka sa muria yani o koya na nodra gaunisala na ose e na matamata kina vale ni tui ka sa vakamatei mai keya.
17 Sa qai cakava o Jeoiata e dua na veiyalayalati vei Jiova, vua na tui, kei ira na tamata, ni ra na tamata tikoga i Jiova, ka vaka talega kina na tui kei ira talega na tamata.
18 Era sa qai lako taucoko yani na lewe ni vanua e keya kina vale ni soro i Peali, ka ra sa basuraka sobu. Era sa vorolaka ka vakavurumemeataka vakamatailalai na i cabocabo ni soro, kei na kena veimatakau ka vakamatei Matani na bete i Peali e na mata ni cabocabo ni soro. Sa qai digitaka eso na i liuliu na bete mera vakaraica tiko na vale i Jiova.
19 Sa qai tauri ira na kavetani ni veiyadrau, o ira na dauyadra, kei ira na i vakatawa, kei ira na tamata taucoko e na vanua o ya, ka ra sa kauti koya sobu mai na tui mai na vale i Jiova, ka ra sa muria yani na matamata e dau yadravi ka yaco sara yani kina vale ni tui. Sa mani la'ki dabe sara o koya kina i dabedabe vakatui.
20 Era sa reki; ka marau na lewe ni vanua taucoko, ka sa vakanomodi na koro, baleta ni ra sa vakamatei Acalaia e na i seleiwau e na loma ni vale ni tui.
21 A se qai yabaki vitu ga o Jioasi ena nona cabeta cake na i tutu vakatui.


text:
O Bau Kila?
Era lako i Jerusalemi na Jiu “mai na veimatanitu kece e ruku i lomalagi” ena Penitiko 33 G.V.?
Me ikuri ni veika e vakamacalataki ena Cakacaka 2:5-11, e vola na Jiu dauvolaivola o Philo a bula tale ga ena gauna ya, na veika me baleti ira na ilala levu era lako i Jerusalemi ena Penitiko 33 G.V.
Qo na ka e vola me baleti ira na gole i Jerusalemi: “Sega ni tukuni rawa na kedra iwiliwili na dau lako mai na veivanua mera tiko ena soqo qo e veiyabaki, so era lako ga mai vanua, so era soko mai, era cavutu mai na tokalau kei na ra, vaka kina na vualiku kei na ceva.” E cavuqaqataka tale ga e dua na ivola e vakauta o Akaripa I, na makubui Eroti na Ka Levu, me soli vua na Empara ni Roma o Caligula. E vola kina o Akaripa me baleti Jerusalemi: “Na Koro Tabu . . . e koroturaga kei Jutia vaka kina na veivanua tale eso, ena vuku ni vanua vakoloni era tauyavutaki ena veivanua era tu voleka.”
E vola o Akaripa na vanua vakoloni era vakaitikotiko kina na Jiu, okati kina na veivanua yawa me vakataki Mesopotemia, Noca Aferika, Esia Lailai, Kirisi, kei na veiyanuyanu ena Mediterranean. E kaya o Joachim Jeremias e dua na daunivakadidike: “E sega ni vakamatatataki na ilakolako i Jerusalemi, ia na ka ga e kilai nira vakaroti na Jiu uabula mera dau lai sokalou ena valenisoro ena gauna qori.”
Era vakaicili e vei na vica vata na udolu era mai tiko ena nodra soqo na Jiu e Jerusalemi?
E dau vakayacori e Jerusalemi e veiyabaki e tolu na soqo
Eso era vakaicili vei ira na nodra itokani, so tale ena bure kei na vale ni veivakaicilitaki. E levu era tara ga nodra valelaca volekata na bai ni koro. Ena iotioti ni gauna e tiko kina e Jerusalemi o Jisu, a vakaicili ena dua na koro voleka o Pecani.
Era kune volekata na valenisoro e levu na vale era tu kina na tavu ni sisili. Qori na nodra bure na dausokalou, mera tiko kina ra vakasavasavataki ira tale ga ni bera nira curuma na valenisoro. E laurai ena so na volavola e ceuti tu ena dua na lalaga ni vale qori na nona cakacaka o Theodotus, e bete, e iliuliu tale ga ni nodra valenilotu na Jiu. A “tara” o koya “na valenisoro me wiliki kina na Torah [se Lawa] qai . . . nodra icili se rumu na vulagi era dravudravua, vakarautaki tale ga vei ira na wai.”


text:
LESONI 4
Vakamarautaki Tamana kei Jiova
O raica na goneyalewa ena iyaloyalo?— Qori na luvena e dua na turaga, na yacana o Jefica. E sega ni tukuni ena iVolatabu na yacana na goneyalewa qori, eda kila ga ni vakamarautaki tamana kei Jiova. Meda raica mada eso na ka me baleti rau na veitamani qo.
E turaga vinaka o Jefica, e dau vakavulici luvena me baleti Jiova. Ni turaga kaukaua qai iliuliu vinaka, era kerea kina na Isireli me liutaki ira nira vala kei ira na meca.
A masuta na veivuke ni Kalou o Jefica me qaqa. A yalataka o Jefica ke qaqa, na tagane se yalewa e mai veitavaki duadua e liu ni lesu i vale ena solia me nei Jiova. Ena lai vakaitikotiko volekata na valeniveitavakini Kalou qai veiqaravi kina ena nona bula taucoko. Na valeniveitavaki e dua na vanua e qaravi kina na Kalou ena gauna ya. A qaqa ena ivalu o Jefica! O kila o cei a mai tavaki koya duadua e liu ni lesu i vale?—
Io, na luvei Jefica! E dua ga na luvena, ia qo erau sa na veitalatala. Dua na ka nona rarawa o Jefica, ia sa yalayala oti o koya. Sega ni bera ni tukuna o luvena: ‘Ta, o sa yalayala oti vei Jiova, mo cakava sara.’
A rarawa tale ga na luvei Jefica ni na sega ni rawa ni vakawati se vakaluveni ena valeniveitavaki. Ia e vinakata me cakava na yalayala i tamana, me vakamarautaki Jiova tale ga. Qori e bibi cake mai na nona vakawati se vakaluveni. A mani biubiu e vale me lai tiko ena valeniveitavaki ena nona bula taucoko.
Vakacava e vakamarautaki tamana kei Jiova na ka e cakava?— Io! O na vakataki luvei Jefica ke o talairawarawa qai lomani Jiova. O na vakamarautaki rau tale ga nomu itubutubu kei Jiova.


text:
Vosa ni Yalayala me Baleta na Taqomaki ni Vanua
E neitou gagadre me keitou na vakarautaka tikoga na veika yaga kina veitikotiko enai valavala ni neitiou veiqaravi me rawati tikoga kina na bula savasava, bula taqomaki, rairai totoka kei na vuavuai vinaka ena veitikotiko kei na vanua raraba.
Na Veiveisau ni Draki
“Me yacova na gauna e sa na qai duavata kina o vuravura ena kena sagai me wali na bolebole levu duadua ni noda taba ni gauna, eda kila vakavinaka nida se na kalouca tikoga na lewe ni vanua ena Pasifika,” vakaraitaka o Frank Bainimarama, na Peresitedi ni COP 23 kei na Prime Minister ni noda vanua.
O Viti, me vakataki ira ga na wekada ena Pasifika, e lailai sara na cagi ca e biuta mai Vuravura, ia, e levu sara na veika raravisa e sotava ena vuku ni veiveisau ni draki. Me vaka e tukuna na “Fiji’s National Climate Change Policy”, ni na qai cava na cenijuri oqo, sa na toso cake sara vakatotolo nai yalayala ni waitui e vuravura. Mai na yabaki 1993, nai yalayala ni waitui e Viti esa tubu cake tikoga ena 6 na milimita ena veiyabaki, ka oqo, e sivia na kena e namaki e vuravura taucoko. Na toso cake ni yalayala ni wai oqo, esa vakavuna kina me sa sega ni tawani eso na noda veitikotiko. Na noda veisiga ni mataka ena vakatautaki ena noda sabaya na veiveisau ni draki, nikua.
Na Vakayagataki Qele Vinaka
O Viti e taurivaka tiko na “Land Conservation and Improvement Act” ka rabailevu sara na veika e tukuna me baleta na vakayagataki vakavinaka ni qele. Na kena sega ni rokovi na lawatu oqo ena rawa ni vakavuna na nona vakayalia e dua na taukei ni lisi se dua na dau teitei na nona qele lisi. Na vakayagataki vakavinaka ni qele e dua na tikina bibi e toqai ena “Agriculture Landlord and Tenant Act” (ALTA), o koya e vakalawataka na lisitaki ni qele vakayagataki ena teitei. Na Matabose (TLTB) e sega ni dau solia na nona veivakadonui ki vua e dua na dau teitei e gadreva me lisi ena dua na tiki ni qele ka sa kilai tu ni na sega ni rawa kina e dua na tubu vinaka, se na kuria ga na vakacacani ni qele.
Na Matabose e tokona na tabana ni teitei ka yalodina ena tutaki ni kena lewai vakamatau, ka vakakina na veivakatoroicaketaki ena veikoro vakaviti. Na cakacaka oqo e vakavotukanataki ena 3 na yavu oqo:
- Maroroi ni Yau Bula kei na REDD+
E rui ka bibi na kena maroroi na veikau loa e vakavolivolita na vanua ni teitei. Ni maroroi na qele, e kenai balebale me maroroi mai na veika e rawa ni vakacacana. Ena tikina oqo, na vakacaca e rawa ni vakayacora na tamata ena nona veisautaka na qele ka vakavolivolita tu na veikau me vanua ni teitei.
E dina ga ni levu vei keda e vakaduiduitaki rau na vanua veikau kei na vanua ni teitei, ia e rau veiwekani voleka sara na vanua ruarua oqo. E rui bibi na kena maroroi na veikau e vakavolivolita nai teitei baleta ni o ira na veika bula era bula ena vanua e rua oqo era veimaliwai ka ra veinuitaki vakataki ira. O ira na manumanu e rawa nira dau dewa vanua baleta ena vakatau tiko eso na nodra draki ni bula ena duidui vanua ruarua oqo.
Na lawa e vakarautaka na matanitu me baleta na REDD+ (Reducing Emissions from Deforestation and Forest Degradation in Developing Countries) e a vakarautaki ena vakanananu ni veiveisau ni draki, salavata kei na veika e tuvana na matanitu me baleta na kena taqomaki na veivakatoroicaketaki e vakayacori ena vanua veikau. E rauta ni 56 na pasede ni qele e Viti e se veikau tu ga ka rauta ni 90 na pasede ni veikau oqo e tiko ena qele vakaitaukei ka ra taukena nai taukei. Ni dua na veivakatoroicaketaki ena vakayacori ena dua na vanua veikau, ena rawa ni rabailevu sara na kena revurevu. E vaqaqacotaki talega na cakacaka ni tei kau me vaka ni cau talega o koya ena bula vakailavo ni matanitu.
Na porokaramu oqo, na REDD+ e Viti, e muria e dua nai walewale vou. E vakatovolei taumada ena so na vanua ni bera ni qai yaco me dua na ka e vakaitavi kina o Viti raraba. Esa vakayacori taumada tiko e Emalu mai Navosa kei Vinuvia mai Vanua Levu. E dua talega na cakacaka ni tei kau esa vakayacori tiko mai na yasana o Ra ka vaka talega kina mai Drawa mai Vanua Levu. E namaki me ratou na qai solia na nodratou i tukutuku me rawa ni yavutaki kina na “National REDD+ Strategy”.
- Vakabulai ni Livaliva
‚ÄčNa Matabose e dau vakaitavi talega ena vakabula livaliva (Earth Hour) e dau vakayacori tiko ena veiyabaki. Ia me kenai kuri, e dau bokoca kece na cina ka sega ni gadrevi, ena nona vei vale ni volavola kece sara mai na vaimama ni 12 kina veimama ni 1 ena veibogi me dau tokona na kena vakatakilai tiko ni veiveisau ni draki.
- Mroroi ni Kau Vakaitaukei
Na Matabose esa tauyavutaka oti e 4 na vanua e maroroi kina na kau eda kilai tani kina nai taukei. E 2 mai Lautoka, dua mai Ra ka dua mai Naitasiri (Colo-i-Suva) ka ra sa vakatokai tiko na TLTB Native Tree Reserve.


text:
KIDAVAKI NA HALF BACK NI ALL BLACKS ME LEWENA NA TIMI NI WALLABIES
Written by Demesi Kakaya on August 26, 2022
E mai kidavaki o Taware Kerr Barlow na half back i liu ni mata timi ni All Blacks mai vua na Dauniveivakatavulici ni mata timi ni Ositerelia o Dave Rennie ena nona sa na daramaka na siqeleti dromodromo ni Wallabies.
Na cauravou yabaki 32 ka qito tu mai Varanise ka vakaraitaka nona i tukutuku ni gadreva ka yalona me matataka na matanitu ka sucu kina. Eya sucu o Kerr-Balow mai Melbourne ka susu , tubu cake mai Darwin. Na marama na tinana e ya lewena talega na mata timi ni Wallaroos ena mid 90s.
Ciqomi rawa na i tukutuku ni ratou toki e Hamilton, New Zealand ena gauna e se qai yabaki 13 kina. Vakaitavi vaka 29 ena mata timi ni All Blacks o Kerr ka veivuke talega ena kena laveti na Webb Ellis Cup ena yabaki 2015 ena sotasota ni vuravura.
Vakadeitaki ena lawa ni rakavi ni noda vuravura ni rawa ni ra vakatarai na dauqito mera toso kina dua tale na timi mai na dua tale na matanitu ni oti e 36 na vula na nodra sega tu ni vakaitavi se qito ena dua na vanua. E rawa talega kevaka e sucu mai na matanitu e via laki matataka ya , se nona qase mai na matanitu ya.
Vakaraitaki ena i tukutuku ni gadrevi me vakaitavi rawa ena Australian Super Rugby o Kerr ka tukuna o Dave Rennie ni vakabauti koya kevaka ena via daramaka na siqeleti ni Wallabies. E gone vinaka ka tukutuku marautaki me dua na cauravou mai na mata timi ni All Blacks me mai lewena na timi ni Wallabies. E ratou tiko ena i tutu ni half back ena gauna qo o Nic White, Tate McDermott, Jake Gordon ka lewena tale tiko ga na timi.
E sega ni taleitaka na Dauniveivakatavulici ni All Blacks o Ian Foster na veisau mai vakayacori oqo ka na sega ni rawa ni caka kina e dua na ka me vaka ni ”lawa ena lawa ga”. E i sevu ni gone o Kerr me na vakaitavi ena rua na tier-one nations.


text:
Na itukutuku makawa ni vuvale vakatui – Peritania kei Sikoteladi.
Written by Atu Kurumudu on September 12, 2022
Ena itukutuku ka vola ko Allan Little mai Edinburgh, e matata vinaka tu kina na veiwekani , na isema kei na itukutuku makawa ni matanitu e rua ko Sikoteladi kei Peritania.
Na Marama na Ranadi e lako mai na kawa nei Robert the Bruce, ka Tui e Sikoteladi mai na yabaki 1306-kina 1329 ni bera na nona mai mate. Na turaga oqo e tukuni ni a valu ka rawata na tu galala me baleta na nona matanitu.
Ena vale ka vakatokai na Palace of Holyroodhouse, e davo koto kina na kisi nodra na Marama na Ranadi , na vale talega a qai mai kila kina na tukana vakavica ko James the Sixth of Scotland [1566-1625] ni sa na cabeta nai tutu vakatui ena gauna a mai leqa kina ko Queen Elizabeth nai matai.
Ia, era osota yani na yasa ni gaunisala ruarua kei na nodra i vutu senikau na udolu vaka udolu na lewenivanua ena koro levu o Mile. Ena gauna sa biu mai kina ko Balmoral Castle,era vakadavora yani ka so e viritaka yani na nodra senikau ena vanua ka gole tiko mai kina nai lakolako vakaciriloloma oqo.
Ena vukataki sara na yagodra na Marama na Ranadi ki Lodoni ena siga Tusiti , ka na laki vakadavori koto ena Westminster Hall.
Ena vakayacori na soqo ni veibulu e Westminster ena Moniti 19 Seviteba.
Sa mai cabeta nai tutu vaka Tui ko Charles III, ka na qai vakayacori tale tiko na kena soqo ena Sigatabu.
source:bbc


text:
Parataisi e Vuravura—Tadra Wale ga se na Yaco Dina?
Parataisi! E dau vesumona na tikidua e vakarautaki me baleta na veivanua ni gade. Eso na vanua qori e vakatokai me “parataisi,” qai tukuni ni vanua ni vakacegu meda guilecava kina noda leqa se lomaocaoca kece. Ia eda kila vinaka ni oti na gade meda lesu i vale, e tavaki keda tale mai na leqa kei na lomaocaoca eda sotava tu e liu.
E veirawai vakalevu nikua na vakasama ni parataisi. E veiganiti kina me tarogi: ‘Na “parataisi” e dua ga na ka totoka me tatadrataki? Cava e dau tatadrataki kina na parataisi? Vakacava ena dua dina na parataisi?’
ITALANOA NI PARATAISI
Sa vica vata na senitiuri na nona kauaitaka voli mai na kawatamata na vakasama ni parataisi. E vu ni nodra kauai e levu ni cavuti ena iVolatabu “e dua na were . . . mai Iteni, ena yasana vaka ina tokalau.” Cava e totoka kina na were qori? E kaya na iVolatabu: “E vakatubura na Kalou o Jiova mai na qele na vunikau kece ga e totoka na kena irairai qai vinaka me laukana.” Sa rauta me totoka na irairai ni were. ‘E tiko tale ga ena lomadonu ni were na vunikau ni bula,’ qori na ka e vakatubuqoroqoro duadua me baleta na were o Iteni.—Vakatekivu 2:8, 9.
E vakamacalataki ena Vakatekivu ni drodro tani mai Iteni e dua na uciwai e basogaiva. E se tu ga nikua e rua na uciwai, na uciwai o Taikirisi (se Itikeli) kei na uciwai o Uferetisi. (Vakatekivu 2:10-14; ivakamacala e ra) Erau drodro vaka ina toba o Perisia na uciwai e rua qori, ena vanua sa kilai nikua me o Iraki qai wili tu i Perisia ena gauna makawa.
E sega ni kurabuitaki gona na nodra vakabauta e levu na kai Perisia na vakasama ni parataisi e vuravura. E vakaraitaki tu ena dua na vale ni maroroi droini e Pennsylvania, Merika, e dua na droini ni Perisia ena ika16 ni senitiuri. E laurai toka ena droini e dua na were vakabai, e tubu tu kina na kau kei na senikau. Na vosa vakaPerisia ni “were vakabai” e kena ibalebale na “parataisi.” Na ka tale ga e laurai ena droini ni Perisia e tautauvata kei na ka e kaya na iVolatabu me baleta na totoka ni were o Iteni kei na drokadroka ni vanua.
Sa rogoci vakalevu na italanoa ni parataisi ena duidui vosa kei na veivanua e veiyasa i vuravura. Ni veitokiyaki na kawatamata e veiyasa i vuravura, e kauta vata kei koya na italanoa dina ni Parataisi. Oti e vica na senitiuri, na italanoa qori sa lai veicurumaki kei na vakabauta se na itukuni era bulia na duidui vanua. E levu mada ga nikua era vakatoka me parataisi na vanua era nanuma ni rairai totoka dina.
VAQARAI NA PARATAISI
Era kaya eso na dau butuvanua nira sa kunea na parataisi a yali. Kena ivakaraitaki, a sikova na vanua o Seychelles ena 1881 e dua na turaganivalu mai Peritania o Charles Gordon. Na levu ni nona qoroya na totoka kei na drokadroka ni dua na vanua ni sarasara e vakatokai na Vallée de Mai, e tukuna sara ga o Charles ni oya na were o Iteni. Na vanua ni sarasara qori e dua vei ira na vanua e digitaki mai na veiyasa i vuravura me vakamareqeti, ena vuku ni kena totoka se ni tiko na kena isema ina itukutuku makawa ni dua na vanua. Ena ika15 ni senitiuri, a nanuma sara ga na dausoko mai Itali o Christopher Columbus ni sa kunea tale na were o Iteni ena gauna e butuka kina na yanuyanu o Hispaniola, sa kilai nikua me Dominican Republic kei Haiti.
E volai tu ena dua na ivola ni itukutuku makawa e vakatokai na Mapping Paradise, na ivakamacala ni sivia na 190 na mape erau laurai toka kina ena were o Iteni o Atama kei Ivi. E veivakurabuitaki ni dua vei ira na mape qori e kau mai na ivolavivigi na Beatus of Liébana ena ika13 ni senitiuri. E laurai sara toka e cake e dua na itaba ni parataisi, qai drodro tiko mai kina e va na uciwai eratou vakayacani tu me “Taikirisi,” “Uferetisi,” “Paisoni,” kei “Kioni.” Na uciwai qori eratou drodro ina va na yasa i vuravura, e tukuni ni vakatakarakarataka ya na tete ni lotu vaKarisito ena tutu i vuravura vava. Sa sega ni kilai na vanua dina a toka kina naParataisi a yali, ia e se vakasamataki tu ga na kena totoka.
E kilai na dauniserekali ni Igiladi ena ika17 ni senitiuri o John Milton ena nona serekali na Paradise Lost. E vakamacalataki kina na ka e tukuni ena Vakatekivu me baleta na valavala ca i Atama kei na nona vakatalai mai Iteni. Ni vakamacalataka ena nona serekali o Milton na yalayala me baleta na nona bula tawamudu tale e vuravura na kawatamata, e kaya: “Gauna ya, sa na parataisi na vuravura taucoko.” A qai vola o Milton na ikarua ni iwase ni serekali ya e vakatokai me Paradise Regained.
VEISAU NA RAI
E vakadeitaki ena ivolatukutuku ni kawatamata ni a tu dina e vuravura na parataisi, ia a qai yali. Cava sa vakatitiqataki kina qori nikua? E kaya na ivola na Mapping Paradise nira “nakita na daunicioloji . . . mera vakalecalecava na itukutuku ni parataisi.”
Era vakavulica e levu na lotu na bula e lomalagi, sega ni bula ena parataisi e vuravura. Ia e kaya na iVolatabu ena Same 37:29: “O ira na yalododonu era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.” Ena rairai dredre me vakabauti na parataisi ena vuku ni ituvaki ni bula nikua, ia eda vakadeitaka vakacava ni na yaco dina na yalayala qori? *
PARATAISI DINA NA VURAVURA
E yalataka na Kalou o Jiova, a bulia na Parataisi ena ivakatekivu, ni na vakalesuya mai na ka a vakayali. Ena cakava vakacava qori? Nanuma tiko ni a vakavulici keda o Jisu meda masuta: “Me yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.” (Maciu 6:10) Na Matanitu qori e kena Tui o Jisu Karisito, ena sosomitaka na veiliutaki vakatamata qai lewa na vuravura. (Taniela 2:44) Ena “caka” na loma ni Kalou me baleta na parataisi e vuravura ena ruku ni veiliutaki ni nona Matanitu.
A uqeti vakalou o Aisea me parofisaitaka na ituvaki ena marautaki ena Parataisi, sa na oti kina na tiko yavavala kei na veileti e vakavuna tu na rarawa ni kawatamata nikua. (Aisea 11:6-9; 35:5-7; 65:21-23) E vinaka mo wilika sara ga na veitikinivolatabu mo vakadeitaka kina ni na yaco dina na yalayala ni Kalou me baleti ira na kawatamata talairawarawa. O ira na bula era na marautaka e rua na ka e vakayalia o Atama, na bula ena parataisi kei na veivakadonui ni Kalou.—Vakatakila 21:3.
Eda kila vakacava ni sega ni tadra wale ga na inuinui ni bula ena Parataisi e vuravura? Na iVolatabu sara ga e kaya: “E nei Jiova na lomalagi, ia sa solia na vuravura vei ira na luve ni tamata.” A se “yalataka makawa tu mai na Kalou, o koya e sega ni lasu rawa” na inuinui ni bula ena Parataisi e vuravura. (Same 115:16; Taito 1:2) Dua dina na inuinui totoka e yalataki tu ena iVolatabu, oya me marautaki tawamudu na bula ena Parataisi!
^ para. 15 E talei ni tukuna tale ga na Koran ena tikina e 105 ni sura 21, Al-Anbiya’ [Ira na Parofita]: “Era na taukena na vuravura na noqu tamata yalododonu.”


text:
ITALANOA 15
Raivuki na Wati Loti
RATOU a tiko vata kei Eparama o Loti kei na nona vuvale mai Kenani. Dua na siga a kaya vei Loti o Eparama: ‘Sa lailai mai na vanua mera tiko kina na nodaru manumanu. Yalovinaka me daru sa tawase mada. Ke o lako ina imatau, au na lako ina imawi.’
Vakararai vanua sara o Loti. Raica rawa o koya e dua na tiki ni vanua vinaka e tu kina na wai kei na veico me kedra nona manumanu. Oqo na yasana ina Joritani. Mani toki iratou sara kina na nona vuvale kei na nona manumanu. Ratou lai tiko sara ena koro o Sotoma.
Era ca na kai Sotoma, qai vakararawataki Loti dina ni tamata vinaka. E rarawa tale ga kina na Kalou. Sa qai tala yani e rua na agilosi na Kalou me tukuna vei Loti ni sa vakarau vakarusai Sotoma kei na koro e volekata, o Komora baleta nira dau cakava na veika ca.
Rau kaya vei Loti na agilosi: ‘Vakatotolo! Lako tani e ke, kauta na watimu kei rau na luvemu yalewa!’ A kauti iratou yani vakatotolo na agilosi ina taudaku ni koro ni sa rui berabera nodratou toso. Sa qai kaya vei Loti e dua vei rau na agilosi: ‘Dro mo bula! Kua tale ni raivuki. Dro ina veidelana, mo kua ni mate.’
A talairawarawa o Loti kei rau na luvena ni ratou dro tani mai Sotoma. Sega tale ni ratou tu vakadua se raivuki. Ia a talaidredre na wati Loti ni rai tale i muri ni se bera ni yawa na vanua eratou lakova. Mani duru masima kina. O raici koya ena iyaloyalo?
Eda vulica e ke e dua na lesoni vinaka. E vakaraitaka vei keda ni Kalou ena vakabulai ira ga na talairawarawa vua, ia o ira na talaidredre era na mate.


text:
ITALANOA NI NONA BULA
Vakalougatataka o Jiova Noqu Vakatulewa
Ni qai kida na mataka keimami sa biuta oti na tikidua ena ruku ni katuba ena vica na vale ena yalava keitou lesi kina. Ena yabaki 1939, keimami yadra ena lomaloma ni bogi, me keimami draiva me sivia ni dua na aua ena siti lailai o Joplin, ena ra kei Missouri, Merika. Ni oti na neimami vunau, keimami vakusakusa tale ina motoka me keimami draiva yani ena vanua me keimami sota kina, mera waraki na kena vo. De dua o na via kila na vuna keimami gole kina ena cakacaka vakavunau ni se bera ni kida na mataka, oti me keimami biubiu totolo tale. Au na qai tukuna malua.
AU MARAU ni rau susugi au na noqu itubutubu erau lotu vaKarisito, o Fred kei Edna Molohan. Rau vakavulici au meu qarava na Kalou, erau Gonevuli ni iVolatabu (iVakadinadina i Jiova) tiko me 20 na yabaki donuya noqu sucu ena 1934. Keitou vakaitikotiko e Parsons, dua na tauni lailai ena ceva kei Kansas. Keitou lewe ni ivavakoso e kea, voleka nira lewena kece na lumuti lotu vaKarisito. Keitou dau marautaka vakavuvale me keitou tiko ena soqoni kece ni ivavakoso, me keitou dau vunautaka tale ga na ka dina ena Vosa ni Kalou. Ena yakavi kece ni Vakarauwai, keitou dau vunau ena salatu, dau yacana ena gauna ya na vunau e matanalevu. Eso na gauna keitou wawale sara ga, ia e dau kauti keitou o Ta me keitou lai gunu aisikirimu ni sa oti na cakacaka.
E lailai toka ga na neitou ivavakoso ia e levu na kena yalava. E vica na tauni lalai, levu na vanua ni teitei kei na susu manumanu. Ni keitou sikovi ira na dauteitei, keitou dau solia na ivola ra qai solia mai na kakana draudrau era tea, yaloka (e kau mai na kena sova) se toa bula. Sa dau sauma oti tu o Ta na ivola, e yaga vakalevu na kakana e soli mai me keitou vakayagataka.
CAKACAKA VAKAVUNAU
E tiko nodrau qaramavoni na noqu itubutubu, rau dau vakayagataka ena cakacaka vakaitalatala. E sega ni rawa niu vakayagataka niu se gone sara, ia au dau vukei rau ena kena vakatagitaki na katokatoni ni ivunau nei Brother Rutherford vei ira na veisikovi lesu kei na vuli iVolatabu.
E veisautaka o Ta na neitou motoka na Ford ni 1936 me motoka vagusunivosa, oya me tiko e delana na gusunivosa. E yaga dina na motoka qo ena kena kacivaki na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. Dau vakatagitaki e liu na ivakatagi me dreta nodra vakarorogo, sa qairogoci na ivunau katoni. Oti ya sa qai soli na ivola vei ira na tataleitaki.
Ena tauni lailai o Cherryvale e Kansas, era tukuna vei Ta na ovisa ni na sega ni rawa ni kele na motoka vagusunivosa ena vanua ni gade ena tauni, era dau mai vakacegu kina na lewenivanua ena Sigatabu, ia e rawa ni kele ena taudaku ni vanua ni gade. A sega ni cudru o Ta, e lai vakelea na motoka ena gaunisala veibasai kei na vanua ni gade, me rawa nira rogoca na itukutuku o ira na tu e kea. Oti e tomani tale na porokaramu. Au dau marautaka meu tomani Ta kei na tuakaqu o Jerry ena gauna va qori.
Ena icavacava ni veiyabaki ni 1930, keimami vakaitavi ena cakacaka vakavunau lavotaki me tarai totolo kina na yalava e levu kina na veitusaqati. Keimami yadra ni bera ni kida na mataka (me vaka ga e dau caka mai Joplin, e Missouri), keimami biuta lo na tikidua se ivola lalai ena ruku ni nodra katuba na itaukeinivale. Oti keimami na lai sota ena taudaku ni siti me kilai o koya e vesu vei ira na ovisa.
Ena gauna ya e tiko tale e dua na iwalewale ni vunau e vakatokai me tayabe. Me kacivaki na Matanitu ni Kalou, keimami na taubena na papa ni itukutuku qai yabe yani ena loma ni siti. Au se nanuma tiko na tayabe ena neitou tauni, era taubena kina na mataveitacini na papa e volai tu kina “Religion Is a Snare and a Racket” (Dau Veicoriti na Lotu, Dau Veivakacalai Tale Ga). Era tayabe ena loma ni tauni me rauta ni 1.6 na kilomita, oti era lesu i vale. Era kalougata nira sega ni vakacacani, era sotava ga e levu na tataleitaki.
SOQO NI TIKINA ENA GAUNA YA
Levu na gauna keitou dau biubiu vakavuvale mai Kansas me keitou lako i Texas ena soqo ni tikina. E cakacaka o Ta ena kabani ni sitimanivanua na Missouri-Kansas-Texas Railroad (e kilai tale ga me M-K-T, se Katy, Railroad). E rawa gona ni keitou vodo sitima ni vakayagataki na nona pasi ni cakacaka me keitou sikovi ira na wekai keitou, tiko tale ga ena soqo ni tikina. E tiko e Temple, e Texas na ganei Na e qase vua, o Fred Wismar kei watina o Eulalie. A vulica na dina o Momo Fred ni se itabagone ena itekitekivu ni 1900, papitaiso sara, e wasea na ka e vulica vei ratou na ganena, wili kina o Na. Era kilai koya vinaka na mataveitacini e Texas e loma, ni a veiqaravi tu kina me zone servant (e kilai nikua me ivakatawa ni tabacakacaka). E turaga lasa, yalovinaka, dau mamarau. E taleitaka na dina, qori sara ga na ka e uqeti au niu se itabagone.
Ena 1941 keitou vodo vakavuvale ena sitima me keitou lako i St. Louis e Missouri, ena dua na soqo levu ni tikina. Keimami sureti kece na itabagone me keimami dabe vata ena dua na yasana ni rogoci na ivunau nei Brother Rutherford, “Children of the King” (Luvedra na Tui). Ni cava na ivunau, keimami kidacala ni keimami sa yadua na iloloma, na ivola vou Children. Rau veisoliyaka o Brother Rutherford kei na nona ivukevuke. Keimami marautaka e le 15,000 na gone na veivakalougatataki vakayalo qo.
Ena Epereli 1943, keimami marautaka na Soqo lailai na “Call to Action” (Uqeti Meda Toso) mai Coffeyville, e Kansas, sa bau totoka dina. E tekivu kina na Koronivuli ni Vuli Vunau, me qai vakayacori qori ena ivavakoso kece. E sevutaki tale ga na ivola lailai e 52 na kena lesoni me vakayagataki ena koronivuli. Ena icavacava ni yabaki ya, au sa qai vakaitavi vakadua ena koronivuli. Au na sega ni guilecava rawa na soqo qori, niu a papitaiso kina kei na rua tale na tagane ena dua na tobu batabata e toka voleka.
AU VIA VEIQARAVI E PECELI
Niu biu vuli ena 1951, e vinakati meu cakava eso na vakatulewa. Au vinakata meu veiqaravi e Peceli, e veiqaravi tiko kina o Jerry, au vakauta sara noqu fomu ina valenivolavola e Brooklyn. Na vakatulewa qo e yaga dina vakayalo. Sega ni dede sa vakadonui na noqu kerekere, au sureti sara meu veiqaravi e Peceli ena ika10 ni Maji, 1952.
Au vinakata meu cakacaka ena vanua ni tabaivola meu bau vakaitavi ena kena vakarautaki na mekesini kei na ivola. Ia au lesi meu veiqaravi e valenikana, oti au cakacaka sara e valenikuro, au vulica kina e levu na ka. Au sega gona ni cakacaka rawa ena vanua ni tabaivola. E yaga vei au ni veisau na ituvatuva ni cakacaka e valenikuro niu rawa ni cegu vakalailai ena loma ni siga meu vuli vakataki au ena valenivola e Peceli. Qori e vukei au meu toso vakayalo, me dei tale ga na noqu vakabauta. E uqeti au tale ga meu qaravi Jiova e Peceli ena dua na gauna balavu. E biubiu e Peceli o Jerry ena 1949 me rau vakamau kei Patricia, ia rau tiko voleka ga e Brooklyn. Rau dau vakayaloqaqataki au sara ga ena itekitekivu ni yabaki ni noqu veiqaravi e Peceli.
Sega ni dede noqu yaco yani i Peceli, e tuvanaki me rogoci nodra ivunau na tacida tagane me rawa nira lesi tale eso mera mata ni valenivolavola ni tabana. Era dau lesi na tacida tagane era digitaki mera lai vunau ena so na ivavakoso ena yasayasa o Brooklyn e rauta ni 322 na kilomita, mera cakacaka tale ga vakavunau ena ivavakoso. Au marau niu digitaki tale ga. Au rere niu se qai vunau vakadua me dua na aua. Au dau vodo sitima ina ivavakoso au sikova. Ena dua na sigalevu batabata ni Sigatabu ena 1954, au nanuma sara noqu vodo sitima meu lako i Niu Yoka, meu lesu tale mai ni se yakavi. Ia e qai veisau na draki, liwa na cagi batabata, lutu tale ga na ucacevata, e boko se malumalumu kina na idini ni sitima. E qai kele yani na sitima e Niu Yoka ena rauta ni lima na kaloko ena matakalailai ni Moniti. Au vodo sitima tale meu lako i Brooklyn, au vakadodonu sara i valenikuro niu sa bera tiko, au wawale tale ga ena vodo balavu ena bogi ya. Ia e guilecavi kece qori niu marautaka noqu qaravi ira na mataveitacini kei na noqu sotavi ira na ka vou ena muanimacawa.
Ena itekitekivu ni noqu veiqaravi e Peceli, au sureti meu vakaitavi ena katokatoni ena siteseni na WBBR. A tiko na rumu ni katokatoni ena ikarua ni tabavale ena 124 Columbia Heights. E dau katoni na domoqu ena porokaramu ni vuli iVolatabu e veimacawa. E vakaitavi wasoma ena porokaramu qori o Brother A. H. Macmillan, sa dede nona veiqaravi e Peceli. E dau kilai me o Brother Mac, e levu era taleitaki koya. E ivakaraitaki vinaka vei keimami na itabagone e Peceli ena nona vosovoso ni qaravi Jiova.
Au sureti ena 1958 meu veivuke ena Koronivuli e Kiliati. Noqu itavi meu vukei ira na gonevuli era tuvaitutu ena kena sagai na nodra ivolatara ni curuvanua, tuvanaki tale ga na nodra ilakolako ina nodra ilesilesi. E saulevu na ivodovodo ni waqavuka ena gauna ya, e vica ga na gonevuli era vodo kina. Ia e levu era lesi i Aferika kei Esia i Cake era vodo ena waqa ni kako. Ni sa levu mai na kabani ni waqavuka, sa lutu sara na ivodovodo, sa rawa nira vodo kina e levu na daukaulotu.
ILAKOLAKO ENA SOQO
Sa levu na itavi au qarava ena 1960, oya meu tuvanaka na kena saumi na waqavuka mai Merika i Urope ena soqo ni veimatanitu ni 1961. Au vodotale ga ena waqavuka qori mai Niu Yoka i Hamburg, Jamani. Oti na soqo, keitou sauma e dua na motoka kei na tolu tale na tacida e Peceli me keitou biubiu mai Jamani me yaco i Itali, keitou lai sarasara ena valenivolavola ni tabana e Roma. Oti keitou gole sara i Varanise, ina veiulunivanua na Pyrenees. Keitou gole i Sipeni, e vakatabui tu kina na cakacaka vakavunau. Keitou solia rawa eso na ivola vei ira na mataveitacini e Barcelona ni olo me vaka na iloloma. Dua na ka na neitou marau ni keimami sota! Keitou lako sara i Amsterdam me donuya tale na waqavuka e gole i Niu Yoka.
Oti e rauta ni dua na yabaki, sa noqu itavi tale ga meu tuvanaka na nodra ilakolako na mata ni soqo ni veimatanitu e veiyasa i vuravura. Qori na soqo na “Everlasting Good News” (iTukutuku Vinaka Tawamudu) ena 1963. E tuvanaki mera lako wavokiti vuravura e le 583 mera tiko ena soqo ni veimatanitu e Urope, Esia, ena Sauca Pasifika, me cava na ilakolako e Honolulu Hawaii, kei Pasadena, Kalifonia. E tiki tale ga ni ilakolako mera cegu e Lepanoni kei Joritani mera sarasara ena vanua e volai ena iVolatabu. E qarava na neitou tabana e Peceli na ivolatara ni vica na vanua mera cegu kina, na ituvatuva ni veitosoyaki kei na nodra icili ena otela.
ITOKANI VOU
E guiguilecavi dredre vei au na yabaki 1963. Ena ika29 ni June, keirau vakamau kei Lila Rogers mai Missouri, sa tolu na yabaki na nona veiqaravi tiko e Peceli. Oti e dua na macawa, keirau tomani ira na sarasara wavokiti vuravura ena ilakolako i Kirisi, Ijipita, kei Lepanoni. Keimami vodo vakalekaleka mai Beirut ina dua na raraniwaqavuka lailai e Joritani. Ni vakatabui tu na cakacaka e Joritani qai tukuni ni na sega ni soli vei keimami na ivolatara ni curuvanua, keimami veinanuyaka se cava ena yaco. Ni keimami yaco yani, dua na ka neimami marau nira tucake tu na tacida ena delanivale ena raraniwaqavuka ra qai taura tu na isulu e volai kina “Welcome Jehovah’s Witnesses” (Ni Bula na iVakadinadina i Jiova)! E marautaki ni keimami butuka na vanua e volai ena iVolatabu! Keimami lakova na vanua era bula kina na peteriaki makawa, na vanua e vunau kina o Jisu kei ratou na yapositolo, kei na veivanua e tete kina na lotu vaKarisito me yacova na iyalayala kei vuravura.—Caka. 13:47.
E 55 na yabaki nona tokoni au tiko ena yalodina o Lila ena ilesilesi kece keirau qarava. Keirau sikovi Sipeni kei Potukali vakavica ena gauna e vakatabui kina na cakacaka e kea. Keirau vakayaloqaqataki ira na mataveitacini, kauta tale ga na ivola kei na ka era vinakata. Keirau sikova tale ga e vica na tacida era vesu tu ena keba ni mataivalu makawa e Cádiz, Sipeni. Dua na ka noqu marau niu bau vakayaloqaqataki ira ena dua na ivunau vakaivolatabu.
Ena veiyabaki me tekivu ena 1963, au marau niu bau veivuke ena kena tuvanaki na ilakolako ina soqo ni veimatanitu e Aferika, Ositerelia,Amerika e Loma kei na Sauca, Urope, Esia e Cake, Hawaii, Niusiladi, kei Puerto Rico. Levu na soqo guiguilecavi dredre keirau marautaka kei Lila, wili kina na kena e Warsaw, Poladi ena 1989. Levu na tacida e Rusia era tiko tale ga ena soqo levu qo ena imatai ni gauna! E vica na mataveitacini qori era vesu tu me vica vata na yabaki ena vuku ni nodra vakabauta donuya na veiliutaki ni Matanitu Makawa kei Rusia.
Dua na gauna marautaki vei au meu sikova na valenivolavola ni tabana e veiyasa i vuravura meu vakayaloqaqataki ira na lewe ni vuvale e Peceli kei ira na daukaulotu. Na iotioti ni neirau sikova na valenivolavola e Sauca Korea, keirau sikova rawa e 50 na tacida era vesu tu ena siti o Suwon. E donu tu ga na nodra rai na mataveitacini qori ra qai vakanamata mera vunautaka tale na itukutuku vinaka. E vakayaloqaqataki keirau dina na neimami sota!—Roma 1:11, 12.
MARAUTAKI NA TUBU
Au vakadinadinataka ni vakalougatataki ira na nona tamata o Jiova mera tubu e veiyabaki. E rauta ni 100,000 na dautukutuku ena gauna au papitaiso kina ena 1943, nikua sa sivia ni walu na milioni era qaravi Jiova tiko ena 240 na veimatanitu. Dua na sala e rawa kina qori oya ena nodra gumatua ena cakacaka vakavunau o ira na vuli oti e Kiliati. Au marau niu tokoni ira e levu na daukaulotu qori e veiyabaki ena nodra ilesilesi e vanuatani!
Au marau niu vakatulewataka niu se itabagone meu vakarabailevutaka noqu cakacaka vakaitalatala meu veiqaravi e Peceli. E vakalougatataka o Jiova na noqu vakatulewa kece. Me ikuri ni neirau marautaka na veiqaravi e Peceli, sa vicasagavulu na yabaki neirau cakacaka vakaitalatala kei ira na lewe ni ivavakoso e Brooklyn, e levu kina na neirau itokani dredre.
E toso tiko noqu veiqaravi e Peceli e veisiga ena veitokoni nei Lila. Au sa yabaki 84 nikua, au se marautaka tiko ga eso na itavi, oya na kena saumi na ivola era dau vakau mai.
Dua na ka au marautaka meu lewe ni isoqosoqo i Jiova, meu raica tale ga na kedra duidui o ira na qaravi koya kei ira na sega ni qaravi koya. E matata vei keda na ka e volai ena Malakai 3:18: “Oni na raica tale na kedrau duidui na tamata yalododonu kei na tamata ca, o koya e qarava na Kalou kei koya e sega ni qaravi koya.” Ena veisiga eda raica ni torosobu tiko ga na vuravura i Setani, e levu kina o ira e sega na nodra inuinui, era sega tale ga ni marautaka na bula. Ia era mamarau o ira na lomani Jiova ra qai qaravi koya ena gauna dredre qo, e tiko tale ga na nodra inuinui. Eda marau ni wasea na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou! (Maciu 24:14) Eda vakanamata ni sa voleka na gauna me vakarusa kina na Matanitu ni Kalou na vuravura ca qo me vakayacori na vosa ni yalayala kece me baleta na vuravura vou, wili kina noda bulabula vinaka me tawamudu. Era na bula tawamudu kina o ira na qaravi Jiova ena yalodina.


text:
Yaco na Veivorati ena Vuravura ni Yalo
Era vinaka kece na yago vakayalo e bulia o Jiova. Ia a qai lako vakaca e dua na agilosi. O Setani na Tevoro. E vinakata o Setani mera sokaloutaki koya na lewe i vuravura, mera kua ni sokaloutaki Jiova. E tekivu vaka oqo:
E levu sara na vunikau ena were o Iteni e kana vinaka na vuadra. E tukuna o Jiova vei Atama kei na watina o Ivi ni tara me rau kana mai kina. Ia a dua ga na vunikau e kaya na Kalou me rau kua ni kania na vuana. E kaya ni rau na mate vakaidina ke rau kana mai kina.—Vakatekivu 2:9, 16, 17.
Dua na siga ni tiko duadua o Ivi, sa qai vosa vua e dua na gata. Ia a sega ni vosa dina tiko na gata; o Setani ga na Tevoro e vakavuna me vaka me vosa tiko na gata oya. E kaya vei Ivi o Setani ni na vuku me vaka na Kalou kevaka e kania na vuanikau tabu. A kaya tale ga ni na sega ni mate. Na nona vosa ruarua e lasu. Ia, a vakabauti Setani o Ivi qai kania na vuanikau. Mani kana tale ga o Atama ni sa lai solia yani vua e so o Ivi.—Vakatekivu 3:1-6.
Eda raica mai na italanoa dina oqo ni o Setani e dauveivorati e lasulasu tale ga. E kaya vei Ivi ni na sega ni mate ke talaidredre vua na Kalou. Na lasu oya. A qai mate dina o Ivi vaka tale ga kina o Atama. O Setani a sega ni mate ena gauna oya, ia ena qai mate tale ga baleta ni sa valavala ca. Ia ena gauna oqo e se bula tiko, e se vakacala tiko ga na kawatamata. E se dau lasulasu tiko ga, qai Joni 8:44.saga me vecei ira na tamata mera beca na lawa ni Kalou.—
Veivorati e So Tale na Agilosi
Era qai lako vakaca e muri e so tale na agilosi. O ira na agilosi oqo era raica mai na yalewa matavinaka e vuravura ra qai via veiyacovi kei ira. Era mani lako mai vakatamata i vuravura ra mai tokara na yago vakatagane. Era veiyacovi sara kei ira na yalewa. Na ka oqo e veicalati kei na inaki ni Kalou.—Vakatekivu 6:1, 2; Juta 6.
E sota kaya kina na kawatamata e levu sara na leqa. Era vakaluveni na watidra na agilosi oya, ia na luvedra era gone duatani. Era tubu cake mera tuawa yalo ca qai voravora sara nodra itovo. Ni sa sinai o vuravura ena itovo kaukaua, e lewa o Jiova me sa vakarusai ira na tamata ca ena dua na waluvu levu. Na tamata ga e qai bula na turaga yalododonu o Noa kei na nona vuvale.—Vakatekivu 6:4, 11; 7:23.
Era lesu tale ina vuravura ni yalo na agilosi ca; era sega ni mate. Ia era totogitaki. Era sa sega ni okati tale mera lewenivuvale agilosi yalododonu ni Kalou. Sa vakatabui ira o Jiova mera tokara tale na yago vakatamata. Era na qai mate vakadua ni sa na yaco na siga ni lewa.—2 Pita 2:4; Juta 6.
Kolotaki Mai Lomalagi o Setani
Rauta na itekivu ni noda senitiuri oqo, e tubu na ivalu mai lomalagi. E vakamacalataki ena Vakatakila na ka e yaco: “Sa tubu nai valu mai lomalagi; o Maikeli [o Jisu Karisito ni sa vakaturi] kei ira na nona agilose [vinaka] era sa veivala kei na gata levu [o Setani]; a sa ia vata nai valu na gata levu kei ira na nona agilose [ca], a ra sa sega ni gumatua: a sa sega tale ni kune e dua na nodra tikina mai lomalagi. A sa biu tani na gata levu, na gata makawa, a yacana na Tevoro, kei Setani, o koya sa temaki ira kecega na kai vuravura: a sa biu ki vuravura, a ra sa biu vata kaya na nona agilose [ca].”
Na cava sa qai yaco? Eda wilika tale: “O koya oqo mo reki kina na lomalagi, kei kemudou sa tiko kina”! Era reki na agilosi vinaka baleta ni sa yali mai lomalagi o Setani kei ira nona agilosi ca, se o ira na yago vakayalo ca. Vakacava ga o ira na tamata e vuravura? E kaya na iVolatabu: “Dou na ca koi kemudou sa tiko e vuravura kei na wasawasa: ni sa lako sobu vei kemudou na tevoro, a sa cudru vakalevu, ni sa kila ko koya ena sega ni dede na nona gauna.”—Vakatakila 12:7-9, 12.
Io, o Setani kei ira nona itokani ca era vakacalai ira tiko ga na lewe i vuravura ra qai vakararawataki ira vakalevu. Era vakatokai na agilosi ca oqo mera timoni. Era meca ni Kalou. E ca sara na nodra ivakarau.


text:
Vakavoutaki na iVolatabu ni 2013 na New Word Translation
TOSO na veiyabaki, e vakavoutaki vakavica vata na iVolatabu na New World Translation, ia e levu sara na vosa e vakavoutaki ena itabataba ni 2013. Kena ivakaraitaki, e vakalailaitaki na vosa vakavalagi ena vakadewa qo me rauta ni tini na pasede. E veisau eso na vosa bibi. Vica na wase e tuvai vakaserekali, e biu tale ga na ivakamacala e ra me vakamatatataka na kena ibalebale. Ena sega ni rawa ni vakamacalataki kece ena ulutaga qo na veisau e vakayacori, ena veivosakitaki ga kina e vica na veisau lelevu.
Na vosa bibi cava e veisau? E vakamacalataki ena ulutaga sa oti ni veisau na ivakadewa ni “Sheol” (Seoli), “Hades” (Etesi), kei na “soul.” E veisau tale ga e vica vata na vosa.
Kena ivakaraitaki, na vosa “impaled” (curumaki ena kau momoto), e veisau me “executed on a stake” (vakamatei ena kau) se “nailed to the stake” (vakoti ena kau), me kua ni tauri cala kina na iwalewale ni nona vakamatei o Jisu. (Maciu 20:19; 27:31) E veisau na “loose conduct” (ivalavala vakasisila), me “brazen conduct” (ivalavala vakamadua) ni vakavotuya vinaka na ivakarau veibeci ena kena vosa vaKirisi. Na vosa “long-suffering” (vosota vakadede), e dau vakayagataki tiko mai e rawa ni tauri cala na kena ibalebale me rarawa vakabalavu; sa veisau me “patience” (vosovoso) ni vakavotuya donu na vakasama. E veisau na “revelries” (soqo vakalialia) me “wild parties” (marau vakalialia) nira kila e levu ena gauna qo. (Kala. 5:19-22) Sa veisau na “loving-kindness” (yalololoma) me “loyal love” (dei ni loloma), ni vakavotuya donu na vakasama. Qori e lakolako vata kei na ibalebale ni vosa rau dau vakayagataki vata, ya na “faithfulness” (yalodina).—Same 36:5; 89:1.
Eso na vosa, e dua tu ga na kena ivakadewa, sa vakadewataki me vakatau ena ka e vakamacalataki tiko. Kena ivakaraitaki, na vosa vakaIperiu ʽoh·lamʹ e dau vakadewataki me “time indefinite” (sega ni mudu), e rawa ni kena ibalebale tale ga me “forever” (tawamudu). Raica mada na duidui ni kena vakadewataki na Same 90:2 kei na Maika 5:2.
Na vosa vakaIperiu kei na vosa vaKirisi e vakadewataki vakalevu ena iVolatabu me “seed” (kawa) e dusia na itei, e kena ibalebale tale ga na “offspring” (luvena). Na itabataba makawa ni New World Translation e Vakatekivu 3:15. Ia sa sega ni matau me vakadewataki ena vosa vakavalagi nikua na “seed” (kawa) me dusia na “offspring” (luvena). E vakayagataki gona ena itabataba vakavoutaki na “offspring” (luvena) ena Vakatekivu 3:15 kei na so tale na tikinivolatabu e veisemati. (Vkte. 22:17, 18; Vkta. 12:17) Na vo ni vanua e basika kina, e vakadewataki ga me vakatau ena ka e vakamacalataki tiko.—Vkte. 1:11; Same 22:30; Aisea 57:3.vakadewataka na “seed” (kawa) ena dua ga na vosa, e laurai tale ga qori ena
Na cava e veisau kina e levu na matavosa e vakadewataki tu vakadodonu (literal)? E vakamacalataka na iKuri A1 ni itabataba vakavoutaki ni 2013, na ivakadewa nuitaki ni iVolatabu ena “vakadewataka donu na ibalebale ni vosa se matavosa ke rogo malewa qai sega ni vakaibalebale ni vakadewataki vakadodonu.” Ni matata ena so tale na vosa na ibalebale ni vica na ivosavosa ena vosa taumada, ena vakadewataki ga vakadodonu. Ni muri na iwalewale qori, e matata ena levu na vosa na ibalebale ni matavosa “searches the . . . hearts” (dikeva na uto) ena Vakatakila 2:23. Ia ena tikinivolatabu vata qori, na matavosa “searches the kidneys” (dikeva na ivi) e sega toka ni vakaibalebale, mani veisau na “kidneys” (ivi) me “innermost thoughts” (vakanananu titobu), qori sara ga na vakasama ena kena vosa taumada. E laurai tale ga qo ena Vakarua 32:14, na matavosa “kidney fat of wheat” (uro ni ivi ni witi) e vakadewataki vakamatata me “the finest wheat” (witi vinaka duadua). Qo tale ga na vuna e veisau kina na matavosa, “I am uncircumcised in lips” (e sega ni cili na tebenigusuqu) me “I speak with difficulty” (dau dredre vei au na vosa), ni sega ni matata ena levu na vosa.—Lako 6:12.
Na cava e vakadewataki kina na matavosa “sons of Israel” (luvei Isireli) kei na “fatherless boys” (gonetagane luveniyali) me “Israelites” (ira na Isireli) kei na “fatherless children” (gone luveniyali)? Ena vosa vakaIperiu e rawa ni kilai e dua ni tagane se yalewa mai na ka e vakamacalataki tiko. Ia e vica na vosa e vakaibalebaletaka na tagane e rawa ni dusia ruarua na tagane kei na yalewa. Kena ivakaraitaki, na tikinivolatabu e tiko kina na matavosa “the sons of Israel” (ira na luvei Isireli) me dusi ira na tagane kei na yalewa, sa vakadewataki ena gauna qo me “the Israelites” (ira na Isireli).—Lako 1:7; 35:29; 2 Tui 8:12.
Ena yavu vata qori, na vosa vakaIperiu e kena ibalebale “sons” (luvemu tagane) ena Vakatekivu 3:16, e vakadewataki me “children” (luvemu) ena itabataba makawa ni New World Translation. Ia ena Lako Yani 22:24 sa veisau me va qo: “Era na sega tale ga ni vakatamani na luvemuni [Hebrew, “sons”].” Ni muri qori ena so tale na tikinivolatabu, sa veisau na “fatherless boy” (gonetagane luveniyali) me “fatherless child” (gone sega ni vakatamani) se “orphan” (luveniyali). (Vkru. 10:18; Jope 6:27) E tautauvata qori kei na ka e vakadewataka na Septuagint vaKirisi. Oya na vuna e veisau tale ga kina na matavosa “the days of your manhood” (ni o cauravou tiko) me “the days of your youth” (nomu gauna vakaitabagone) ena Dauvunau 12:1.
Na cava e vakamatatataki kina eso na vu vakaIperiu (verb)? E rua na vu vakaIperiu, na kena imatai, e dusia na ka e caka tiko se sega ni oti; na kena ikarua e dusia ni sa cava se oti. E dau vakadewataka na itabataba makawa ni New World Translation na vu vakaIperiu e sega ni oti ena dua na vu qai kuria ena vosa me vaka “proceeded to” (e qai) se “went on to” (sa qai) * Na vosa me vaka na “certainly” (sara ga), “must” (dodonu), kei na “indeed” (dina) e vakaraitaka ni sa caka oti.me dusia ni se sega ni oti, se caka tale.
E vakayagataki tale ga qori ena itabataba ni 2013 me vakamatatataka na kena ibalebale. Kena ivakaraitaki, e sega ni vinakati me vakabibitaki ni kaya vakavica vata na Kalou, “Let there be light” (Me rarama mai). Ena itabataba vakavoutaki sa biu ga, “say” (e kaya) me dusia ni sa oti. (Vkte. 1:3) Ia e vakabibitaki ena Vakatekivu 3:9 ni kacivi Atama tiko ga o Jiova, oya na vuna e biu kina na vosa “kept calling” (kaci tiko ga). Koya gona, e vakadewataki na vu me rawarawa ga me kilai kina na ka e vakayacori, sega soti ena kena oti se sega. E yaga qo meda kila kina ni sega ni dau talimagimagi na vu vakaIperiu.
Na cava e tuvai kina vakaserekali eso na wase ni iVolatabu? Levu na wase ni iVolatabu a volai taumada me serekali. Ena levu na vosa ena gauna qo, e dau rogorogo vata na vosa e vakayagataki ena serekali, ia ena serekali vakaIperiu e vakabibitaki na kena tautauvata kei na kena duidui na ka e vakamacalataki. E rawati na rorogo ni serekali vakaIperiu ena ituvatuva ni vakasama, sega ni kena rogorogo vata na vosa.
E tuvana vakaserekali na itabataba makawa ni New World Translation na ivola na Jope kei na Same me vakaraitaka ni dodonu me lagati se cavuqaqataki. E vakaraitaka na ituvatuva qori na tikina me vakabibitaki se me kua ni guilecavi. Ena itabataba ni 2013, sa tuvai tale ga vakaserekali na Vosa Vakaibalebale, Sere i Solomoni, kei na levu na wase ni ivola vakaparofisai me dusia nira volai taumada vakaserekali, e vakabibitaka tale ga na ka e tautauvata kina kei na kena duidui. Dua na kena ivakaraitaki na Aisea 24:2, na yatuvosa yadua e tiko na kena duidui, e vakabibitaka tale ga ni na sega ni dua e drovaka na lewa ni Kalou. Ni raica qori o koya e wili iVolatabu, ena kila ni sega ni tokaruataka tiko na ka o koya e volavola, ia e tuvana vakaserekali me vakabibitaka na itukutuku ni Kalou.
E sega ni dau laurai levu na duidui ni volavola vakaIperiu kei na serekali. Ia e laurai na duidui ena levu na vakadewa ni biuta vakaserekali eso na wase ni iVolatabu. E vakatulewataka na daunivakadewa na tikinivolatabu cava e tabaki vakaserekali. Eso na ivola e volai vakaserekali, vosa vakatayaloyalo, kei na vosa vakatautauvata me vakabibitaki kina e dua na itukutuku.
E yaga tale ga na Outline of Contents (Lewe ni iVola) meda kila kina o cei e vosa tiko ena serekali makawa, na Sere i Solomoni.
E yaga vakacava ena itabataba vou na kena dikevi na ivolavivigi ena vosa taumada? Na imatai ni itabataba ni New World Translation e vakadewataki mai na iVolatabu vakaIperiu era lavetaka na Masorete (Hebrew Masoretic text) kei na iVolatabu vaKirisi nuitaki e vola o Westcott kei Hort. Sa dikevi sara vakalevu na ivolavivigi makawa ni iVolatabu, e vakavotuya e levu na tikinivolatabu na ka e tiko ena kena ilavelave taumada. Sa tu tale ga na iVolavivigi ni Waitui Mate. E dikevi tale e levu na ivolavivigi ni iVolatabu vaKirisi. Levu na ivolavivigi vakavoutaki sa tu ena kompiuta me vakarawarawataka na kena veidutaitaki na ivolavivigi yadua, me kilai kina na vakadewa ni iVolatabu vakaIperiu se vaKirisi e yavutaki vinaka. Na Komiti ni iVolatabu na New World Translation e vakayagataka vinaka qori me dikeva tale eso na tikinivolatabu, mani vakayacori kina eso na veisau.
Kena ivakaraitaki, na 2 Samuela 13:21, e laurai ena Septuagint vaKirisi na vosa qo: “Ia e sega ni via vakararawataka na loma i Aminoni na luvena, ni lomani koya, e nona ulumatua.” Na itabataba makawa ni New World Translation e sega ni tiko kina na yatuvosa qori ni yali ena nodra ilavelave na Masorete. Ia e tiko ena iVolavivigi ni Waitui Mate na yatuvosa qori, ya na vuna e biu kina ena itabataba ni 2013. Na yavu vata ga qori e volai tale kina na yaca ni Kalou ena lima na vanua ena ivola na iMatai ni Samuela. Ni dikevi tale na iVolatabu vaKirisi e mani veisau kina na ituvatuva ni vakasama ena Maciu 21:29-31. Koya gona, e vica na veisau e yavutaki ena ivakadinadina e kune ena ivolavivigi, e sega ni yavutaki ga ena kena muri vakavoleka na yavu dei ni vakavakadewa ena vosa vaKirisi (master Greek text).
Qo e vica wale ga na veisau e vakamatatataka nodra wilika kei na nodra kila vinaka e levu na iVolatabu na New World Translation, na iloloma ni Kalou e dau vosa vei keda.
^ para. 10 Raica na New World Translation of the Holy Scriptures—With References, Appendix 3C “Hebrew Verbs Indicating Continuous or Progressive Action.”


text:
Vakaraitaki o Saula vei ira na lewenivanua (17-27)
10 E taura sara o Samuela e dua na tavaya waiwai qai livia e ulu i Saula.+ E reguci koya, e kaya: “Sa lumuti iko o Jiova mo nodra iliuliu+ na nona ivotavota.+2 Ni o biuti au nikua, o na raica e rua na tamata ena yasa ni ibulubulu nei Raijeli+ ena nodra vanua na Penijamini mai Selisa, erau na kaya vei iko, ‘Sa kune na asa o lai vaqara, ia sa guilecava o tamamu na asa,+ e leqataki kemudrau ga, e kaya: “Na cava meu cakava me baleti luvequ?”’3 Mo lako tiko ga me yacova na kau levu mai Tepori, o na sotava kina e tolu na tamata eratou lako cake tiko i Peceli+ vua na Kalou dina, e dua e colata tiko e tolu na luvenime, e dua e taura tiko e tolu na ibuli madrai, e dua tale e taura tiko e dua na saqa waini levu.4 Eratou na taroga se o vakacava tiko ratou qai solia vei iko e rua na ibuli madrai, mo taura mai vei ratou na ibuli madrai.5 Oti qori o na yaco yani ena nona delana na Kalou dina, e tiko kina e dua na matasotia ni Filisitia. Ni o yaco ena koro o na sotava e dua na ilala parofita era lesu tiko mai na vanua cecere, ena vakatagitaki tiko e liu vei ira na ivakatagi vakawa, na tibereli, na bitunivakatagi kei na api nira parofisai tiko.6 Ena vakaukauataki iko na yalo i Jiova,+ o na parofisai vata kei ira, o na veisau mo tamata duatani.+7 Ni sa yacovi iko na ivakatakilakila kece qori, mo cakava sara na ka o rawata ni tokoni iko na Kalou dina.8 Mo liu vei kedaru i Kilikali,+ au na lako sobu yani vei iko e kea meu cabora na isoro kama kei na isoro ni veiyaloni. Mo wawa tiko me vitu na siga meu yaco yani vei iko. Au na qai tukuna vei iko na ka mo cakava.”9 Ni vakanadakui Samuela ga o Saula me biubiu, e qai veisautaka na Kalou na lomana me duatani mai, e yaco dina na ivakatakilakila kece qori ena siga oya.10 Erau biubiu mai kea me rau lako i delana, era tiko e kea na ilala parofita mera sotavi koya. E vakaukauataki koya sara na yalo ni Kalou+ qai parofisai+ ena kedra maliwa.11 Nira raici koya ga o ira na kilai koya tu e liu ni parofisai tiko kei ira na parofita, era veitukuniyaka: “Na cava e yacovi luvei Kisi? Sa maliwai ira tale ga na parofita o Saula?”12 E qai kaya e dua na tamata e kea: “O cei na tamadra?” Oya na vuna e dau tukuni kina:* “Sa maliwai ira tale ga na parofita o Saula?”+13 Ni parofisai oti ga, e lako sara ina vanua cecere.14 E qai vosa vua kei na nona dauveiqaravi e dua na wekai tamai Saula: “Drau a lako i vei?” E kaya sara o koya: “Keirau lai vaqara na asa+ keirau sega ni raica e kea, keirau mani lako vei Samuela.”15 E taroga na wekai tamai Saula: “Yalovinaka tukuna vei au, na cava e tukuna vei kemudrau o Samuela?”16 E kaya sara o Saula vua na wekai tamana: “E tukuna vei keirau ni sa kune na asa.” Ia e sega ni tukuna vua o Saula na ka e tukuna o Samuela me baleta na veiliutaki vakatui.17 E qai kacivi ira vata na tamata vei Jiova e Misipa+ o Samuela,18 e tukuna vei ira na Isireli: “Qo na ka e tukuna o Jiova na Kalou ni Isireli: ‘O yau ga au kauti Isireli cake mai Ijipita, au vakabulai kemuni mai na ligadra na Ijipita+ kei na ligadra na veimatanitu kece era vakasaurarataki kemuni.19 Ia nikua oni sa beca na nomuni Kalou+ e vakabulai kemuni mai na nomuni leqa kei na rarawa, oni kaya: “Sega, moni lesia e dua na tui me lewai keimami.” Moni tu ena mata i Jiova me vaka na nomuni yavusa kei ira nomuni vica vata na udolu.’”*20 E qai vakarota o Samuela mera toro voleka yani na yavusa taucoko e Isireli,+ mani digitaki na yavusa na Penijamini.+21 E vakarota sara me toro voleka yani na yavusa na Penijamini me vaka na nodra vuvale, qai digitaki na vuvale na Matiri. E digitaki sara o Saula na luvei Kisi.+ Ia nira vaqarai koya, e yali o koya.22 Era qai tarogi Jiova:+ “Sa lako mai ke o koya?” E sauma o Jiova: “E tu qori o koya, e vuni toka ena ibinibini iyaya.”23 Era cici yani mera lai kauti koya mai ena vanua oya. Ni duri ena kedra maliwa na tamata, e balavu sara vei ira kece na vo ni tamata mai tabana i uluna.+24 E kaya o Samuela vei ira kece na tamata: “Oni sa raici koya e digitaka o Jiova,+ ni sega ni dua e vakataki koya vei ira kece na tamata?” Era tekivu kaila na tamata kece: “Me bula balavu na tui!”25 E vosa vei ira na tamata o Samuela me baleta na ka e dodonu mera solia vei ira na tui,+ e vola ena ivola qai biuta ena mata i Jiova. E qai tukuna vei ira kece na tamata o Samuela mera lako ina nodra dui vale.26 E lako tale ga o Saula ina nona vale e Kipea, era tomani koya na tagane qaqa e uqeta na lomadra o Jiova.27 Ia era kaya eso na tagane macawa: “Ena vakabulai keda vakacava o ka qo?”+ Era beci koya, era sega ni kau iloloma vua.+ Ia e sega ni tukuna e dua na ka o koya.*


text:
ITALANOA 69
Na Goneyalewa e Vukea e Dua na Turaga Qaqa
O KILA beka se cava e tukuna tiko na yalewa lailai oqo? E tukuna tiko na veika e baleti Ilaisa na parofita i Jiova kei na veika veivakurabuitaki e vukei koya kina o Jiova me cakava. E sega ni kilai Jiova na marama oqo ni sega ni Isireli, e marama ni Siria. Na cava mada e cakava tiko ena nona vale na goneyalewa lailai oqo?
Na marama e wati Neamani na turaganivalu ni Siria. Era a vesuki koya mai na goneyalewa lailai ni Isireli na kai Siria ra qai kauti koya yani vei wati Neamani me lai nona dauveiqaravi.
E tauvi Neamani tu na vukavuka. Na vukavuka e dau rawa ni tavoci sara ga mai kina na kuli ni yago. Ia oqo na ka e tukuna tiko na goneyalewa lailai vei wati Neamani: ‘Au diva ke rawa ni lako na noqu turaga vei Ilaisa na parofita i Jiova e Isireli. Ena vakabulai koya mai na nona vukavuka.’ Sa qai lai tukuni vei Neamani e muri.
E vinakata vakalevu o Neamani me vakabulai, mani nanuma kina me lako i Isireli. Ni yaco yani e lako sara ina vale i Ilaisa. Sa qai tala e dua nona dauveiqaravi o Ilaisa me lai tukuna vei Neamani me sili vakavitu ena Uciwai na Joritani. E cudru vakalevu o Neamani, qai kaya: ‘E vinaka sara na uciwai mai noqu vanua mai na veiuciwai e Isireli.’ Ni tukuna oti ga na vosa oya sa lesu tale o Neamani.
Ia e kaya vua e dua nona dauveiqaravi: ‘Ke kaya saka vei kemuni o Ilaisa mo ni cakava e dua na ka dredre, au kila ni o ni na vakayacora ga. Na cava o ni sega ga ni lai sili kina, me vaka e kaya?’ E rogoci koya nona dauveiqaravi o Neamani qai lai sili vakavitu ena uciwai na Joritani. E oti sara ga kina vakadua na nona vukavuka qai mai bulabula tale tu yani na yagona.
E marau sara vakalevu o Neamani mani lesu tale vei Ilaisa qai kaya: ‘Au sa qai kila oqo ni Kalou ni Isireli e Kalou dina duadua ga ena vuravura taucoko. Mo ni taura mada na noqu isolisoli.’ Sa qai kaya o Ilaisa: ‘Sega, au na sega ni taura.’ E kila o Ilaisa ni sega ni dodonu me taura na isolisoli baleta ni o Jiova ga a vakabulai Neamani. Ia o Kiesai na dauveiqaravi i Ilaisa e vinakata na isolisoli.
Oqo na ka e qai cakava o Kiesai. Ni sa lako o Neamani, sa qai cici muri koya yani qai kaya vua: ‘Sa talai au mai o Ilaisa ni vinakata e so na nomu isolisoli me nodra na nona itokani era se qai yaco ga mai.’ E lasu o koya. Ia ni sega ni kila o Neamani, sa qai solia vei Kiesai e so na isolisoli.
Ni lesu yani o Kiesai, e kila o Ilaisa na ka a cakava ni sa tukuna oti vua o Jiova. E kaya vei Kiesai: ‘Ena vuku ni ka ca o cakava, ena tauvi iko na vukavuka i Neamani.’ Mani tauvi koya sara ga vakasauri na vukavuka!
Na cava eda vulica rawa e ke? Na imatai, meda vakataki koya na goneyalewa lailai ni dau tukuna na veika baleti Jiova. Na ikarua, meda kua ni dokadoka vakataki Neamani ni se qai yaco ga yani i Isireli, ia meda talairawarawa vei ira na dauveiqaravi ni Kalou. Kena ikatolu, meda kua ni cavuta na vosa lasu me vaka e cakava o Kiesai. Eda vulica gona e levu na ka nida wili iVolatabu.


text:
Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 2
O vinakata na ivakasala nuitaki? E vakarautaki qori ena ivola Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 2. E vakamacalataki kina na veika era kaya na itabagone mai na veiyasa i vuravura, era vakila na yaga ni ivakasala nuitaki ena iVolatabu. Raica mada na sala e rawa ni yaga tale ga kina vei iko.
O na raica ena ivola qo na isau ni vakatataro me baleta na:
Noda Veimaliwai na Tagane kei na Yalewa
Veisau ni Bula
Veitokani
Koronivuli kei Ira Nomu iCaba
Veika Vakailavo
Nomu iTubutubu
Lomamu
Ka ni Veivakamarautaki
Nomu Toso Vakayalo
E rawa ni download na ivola ena PDF, se kerei mai ena neimami valenivolavola.
Me Nanumi: Na PDF ni ivola qo e rawa ni caka kina na volavola. Ke tiko ena nomu tablet se mobail na porokaramu qo, o rawa ni vola sara ga kina na nomu ivakamacala se isaunitaro.


text:
E mai katona e dua na nona sere vou o Josateki Wainiqolo kei na matasere na ‘VOQA KEI MUNIA’,e dua na nodratou sere vou ka talanoataki kina na bula nei ‘MEREONI SOLEINALACA’.
Na sere vou qo e talanoataki kina na bula nei Mereoni Soleinalaca, na gone yalewa ni Nasilai , Rewa ka vasu i Natauloa, Nairai , Lomaiviti.
E duabau ga na luvena sa i John Vuli Rokoqica ka dau vakamareqeta,ka kilai talega ni yalewa yaloyalo vinaka e vale ni vuli kei na nona vanua ni cakacaka.
E a mai leqa ni se qai yabaki 30 ka leqa enai ka 3 ni Evereli,2011 ena vuku ni tauvimate e a tauvi koya.
Na sere qo e votai vabibi vei rau nona tubutubu o Mereoni i Los Angeles , Tuimateo Koroiveibau kei marama tinana o Dise Uluiviti Koroveibau, ganena qase duadua Tuvula koroiveibau, na tacina o Ema Koroivabau i Maryland,Amerika vakabibi vei nona cauravou ,O John Vuli rokoqica kei ira kece na wekana i Viti kei mai na vei yasai vuravura.
E rawa ni o rogoca na sere oqo ena Vitifm 92.2fm,92.6fm kei na 92fm.