text:
“Io, kevaka eda sa veivinakati kei na Kalou e na vuku ni nona mate na Luvena, ni da sa veimecaki, ena qai rawarawa cake, ni da sa veivinakati tu, me da vakabulai tiko e na vuku ni nona bula.” — Roma 5:10
Na iyaloyalo yavala, na Passion of the Christ, e sa saravi ka veitalanoataki vakalevu e veiyasa ivuravura. E sa vu ni nodra vakananuma e udolu vakaudolu na tamata, na rarawa levu e sotava ko Jisu, e na dave ni Nona dra e na Nona mate e na kauveilatai. Ia, e vuqa era se sega ni kila vinaka sara na bibi ni dra e a vakadavea. Era sa rairai kila tu beka vakatikina ni a mate ko Jisu e na vukudra, ia e se sega ni curuma sara na uto ni nodra vakanananu na bibi kei na titobu ni loloma talei oqo.
Na kena kilai vinaka na ibalebale ni Nona mate kei na vakadavei ni Nona dra, e sega ni baleta ga me isau ni noda lomatarotaro, se me ka ni ivolatukutuku ni veika e a yaco e na dua na gauna. Na revurevu ni mate kei na tucake tale nei Jisu, e dodo yawa mai e na dela ni veitaba yabaki, ka yacovi keda mai na bula tu e daidai.
E levu vei keda, eda se bera ni kila, na kena rawa ni vakayagataki na dra iJisu ki na veitiki kece sara ni noda bula – o ya ni rawa ni veivakabulai, veitaqomaki, ka veisereki vei keda, ka vakakina vei ira eda lomana. E vakatarai keda na Nona dra, me da kunea na galala, na kaukauwa kei na veisereki, e na veisala eda se sega ni bau nanuma eliu. Ni da vakayagataka na dina ni dra ki na noda bula, eda na qai kunea kina na taucoko ni bula kei na kaukauwa e solia vei keda ko Jisu.
TOLU NA IVAKAMACALA NI DRA
E na noqu a vunau tiko e na dua na bogi e na dua na valenilotu mai Phoenix, e a qai vakaraitaki vei au e dua na raivotu me baleta na kaukauwa levu ni Kalou. E a dolava na mataqu vakayalo na Turaga, ka’u raica ni vaka e dave mai me vaka na dobui e na loma ni macawa na kaukauwa levu oqo. Au a rai basikata na doka ni valenilotu, ka vaka e kovuta tu na lomalagi e dua na kabu damudamu.
E vaka e curuma tu na valenilotu o ya e dua na livaliva se kaukauwa vuni, ka dua na ka au se vakila vakavica ga e liu, se mai na gauna o ya me yacova mai nikua. Au a raica e dua na agilosi ni uqeti ira tiko e so, e na ivavakoso o ya, ka vaka me taviraka tiko na ibe ni valenilotu, me caramaka tiko na sala ni kena vakarau ciqomi na Vosa mai vua na Kalou.
Au a qai taroga vua na Turaga, se cava na ibalebale ni veika au raica tiko – na kabu damudamu kei na agilosi e veivakarautaki tiko. E a qai kaya vei au ni oqo, e vakaibalebale tiko ki na kena veivakasavasavataki kei na veivakatabui na dra ni Lami ni Kalou.
E qai vakaraitaka talega vei au na Turaga e dua na ka, e vaka e dua na Iloilo levu, ka basika vakasauri e na lalaga ni valenilotu. E vaka beka e dua na “screen” levu ni yaloyalo yavala, ka sa tekivu laurai kina e so na veika vakadomobula ka veivakurabuitaki. E na veika oqo, e qai tekivu vakaraitaka kina vei au na Kalou, e tolu na ivakamacala ni dra nei Luvena, na Lami talei ni Kalou, kei na isoro e a cakava e na vukuda mai Kalivari.
NA IVAKAMACALA VAKAIVOLATUKUTUKU
Na imatai ni vakamacala ni dra ni Lami, e ka vakaivolatukutuku. Na ivakamacala oqo e baleta tiko na tabagauna ni 2,000 na yabaki sa oti, e na gauna ka bula kina e vuravura ko Jisu, ka sotava kina na beci, na mavoa, kei na dave ni dra. Na tabagauna lekaleka o ya, e sa dua na tabagauna bibi duadua e na ivolatukutuku kei vuravura. E na nona a colata na ivalavala ca ni tamata kece mai Kalivari – vei ira mai na ivakatekivu, me yacovi ira e na ivakataotioti – e a solia kina vei keda na tamata na galala me da sema tale kina vua na Dauveibuli. E a solia vei keda na iloloma ni galala oqo, me da volekati Koya yani kina e na dua na veitokani veilomani, me vaka e a sa nakita oti tu mai liu.
NA IVAKAMACALA KA KOVUTA NA VEIGAUNA KECE
A ikarua, na vakararawataki nei Jisu, e ivakamacala ka kovuta na veitabagauna kece. E kaya na iVola Tabu, ni “Sai koyakoya tikoga ko Jisu Karisito, e na siga so oti, kei na siga edaidai, kei na veisiga emuri” (Iperiu 13:8). Na Vosa ni Kalou, e tukuni Jisu Karisito talega me “Lami sa vakamatei mai nai vakatekivu kei vuravura” (Vakatakila 13:8). E a navuca na vakararawataki nei Jisu na Kalou, me kovuta na veitabagauna kece, ka sa kilai ni sa vakacavari talega e na vuku ni veitabagauna kece. Sa veirauti sara na dra i Jisu, ka sa dodo mai vei keda kece na tamata e veitabagauna taucoko, na veivosoti ni Kalou.
NA IVAKAMACALA NI “IA TIKOGA”
Katolu, e tiko talega na ivakamacala ni dra, o koya e kaya ni ia tikoga na kena cakacaka. Na dra nei Jisu, e ia tikoga na kena veivakabulai e na vukudra o ira era sa vakabauti Koya; e se rawa ni vakayagataki – ka dodonu me vakayagataki – ki na nodra bula na tamata vakabauta e vuravura raraba.
Na cakacaka ni veivakabulai oqo ni dra, e dodonu me ka eda vakadinadinataka na kena kaukauwa. E dua vei ira na ka e kaya vei au na Kalou, e na vuqa na itukutuku e vakatakila vei au, o ya, me’u “Nanuma na dra!” E dodonu me da nanuma na vu ni kena a dave na dra i Jisu. O keda, eda sa tamata vueti ni Kalou, ka dodonu me da dau kacivaka ka vakatusa na isoro savasava nei Jisu kei na nona dra, o koya ka a dave me savai keda mai na noda ivalavala ca kei na lecaika.
Na ivakaro me da dau vakananuma tikoga na Nona mate kei na dave ni Nona dra, e a solia vei keda ko Jisu e na iotioti ni vakayakavi e a kana vata kina kei ratou na Nona tisaipeli. Oqo e dua na itovo ka sega ni dodonu me da calata se taura vakamamada. E sega ni dodonu me da vakawaletaka na dra i Jisu. E ka mareqeti vua na Kalou, ki vei keda talega. Kevaka e sega na dra, ke sega ni dua vei keda e veitokani rawa vata kei na Tamada vakalomalagi, se me da bula qaqa mai na veitemaki, na ivalavala ca, ka vakakina mai vua na keda meca. E vuku ni dra i Jisu, eda sa semati rawa kina vua na Tamada vakalomalagi, ka soli kina vei keda na kaukauwa me da qaqa mai na veika oqo.
Na kaukauwa ni veivakabulai ni dra ka ia tikoga, e i ulutaga ka vakabibitaki tiko e na kena volai na ivola oqo.
NA ISOLISOLI NI DRA
Na dra i Jisu Karisito e sa dua na vure damudamu ka sega walega ni drodro takosova na veitabayabaki se veitabatamata, ia e drodro takosova talega na veikawatamata kei na veitovo duidui. E vorolaka na bai kecega ka wasei keda tu na tamata. E rawa ni vakawaicalataka na yalo kaukauwa, yalo ni veivakamatei kei na yalo e sinai e na cudru. E tarai ira e kavoro tu na nodra bula kei ira era kunea na mavoa ni yalo. E kauta mai na inuinui, na veisavai, na veivakabulai kei na veisereki.
E na dra i Jisu, eda taukena rawa kina na veisolisoli veivakurabuitaki oqo, ka da na raica e na ivola oqo:
• Eda kunea na bokoci (vosoti) ni noda ivalavala ca (Maciu 26:28).
• Eda savai mai na noda ivalavala ca (Vakatakila 1:5).
• Eda sa rawata na bula sa voli (Efeso 1:7).
• Eda sa vakadonui, ka sega ni beitaki, e mata ni Kalou (Roma 5:9).
• Eda sa kau voleka mai vua na Kalou (Efeso 2:13).
• Eda sa kunea na veivinakati mai vua na Kalou (Kolosa 1:20).
• E sa vui na noda lewa-eloma (Iperiu 9:14).
• Eda sa vakasavasavataki ka vakatabui me nona na Kalou (Iperiu 13:12).
• Eda kunea na doudou me da toro voleka vua na Kalou, me da kerea Nona veivuke (Iperiu 10:19).
• Eda kunea na veivakasavasavataki e veigauna kece
( 1 Joni 1:7).
• Eda rawa ni vakadruka na meca (Vakatakila 12:11).
RAIVOTU NI KAUVEILATAI
E na noqu a masumasu tiko e na dua na siga, au a qai raica na raivotu me baleta na siga ka a mate kina ko Jisu. E kavoro sara ga na utoqu e na veika au raica. Au a raica na nodra sa vakota na ligana ki na kau, ka ra tukia kina na ivako lelevu. Au a raica na kena sa dave ka tiri sobu na Nona dra.
E sega ni dave walega mai ligana, ia e dave talega mai na yagona kece. E a sa warolaki tu vakaca ko Jisu, ka’u sa gadreva dina me’u lako vua ka vukei Koya.
Ko ira na tamata ka ra vakararawataki Koya tiko oqo, era sa vosavosacataki Koya, ka vosabecitaki Koya talega. Ia, e a qai coba sara vei ira na mata i Jisu, ka ra qai veilutuyaki tani mai Vua e na rere. Ia, ni dede vakalailai, era sa tomana tale na nodra vakarautaki Jisu me rube e na kauveilatai. Au a qai raica nodra sa laveti Koya me vakaduri cake e na kauveilatai. Sa dua na ka vakaloloma e na noqu raica, ka sa drodro vakayauyau tu na wai ni mataqu e na levu ni noqu rarawa.
Ia, au a qai raica tale e dua na ka veivakurabuitaki: e udolu vakaudolu na agilosi, era sa tekivu siro sobu mai vakayadudua. Era sega ni laurai mai vei ira na soqo tu e kea, ia au raici ira vinaka tu. Era sa qai tekivu tawana na dra kece nei Jisu ka tiri mai, e loma ni tavaya lalai era kauta voli mai, ka ra sa qai kauta cake tale ki lomalagi.
Sa dua na ka na nodra tagi na agilosi, e na nodra sa kauta lesu tiko na dra nei Jisu. Na iyau talei ka ra kauta tiko o ya, e vakaibalebaletaka tiko na isoro vakaitamera ka sa cakava ko Jisu. E na noqu raivotu tiko e na rere, e sa biti au vakalevu na tagi, ka vakavuna na kena sa lai seyavu yani kina na veika au a raica tiko. Au sa vakadrukai e na isau vakaitamera ka mai sauma ko Jisu e na vukumu kei na vukuqu.
Sa qai tekivu tukuna vei au na Kalou ni gadrevi au me’u vola e dua na ivola me baleta na dra ni Lami ni Kalou. E a vakaraitaka vei au e na raivotu, na veika ka vakavotukanataka na veika e kaya Nona Vosa me baleta na kaukauwa ni dra. Ka sa tekivu vakavulici au talega e na ibalebale ni vakasavasavataki, maroroi, ka sereki e na dra talei nei Jisu ka a dave mai Kalivari.
E a buebue tu na lomaqu e na Nona sa tuberi au na Turaga me’u volavola ka veivosaki kei ira na tamata me baleta na dra talei ni Lami ni Kalou. E na vuqa na raivotu au raica, kei na veika e vakatakilai vakayalo vei au, au sa tekivu raica kina ni sa gadrevi sara ga, ka sega ni rawa ni qai vakasukai, na dave ni dra i Jisu. E dua na vu bibi ni kena gadrevi, ka sega ni rawa ni vakasukai, o ya e baleta ni noda bula e dodonu me voli, ka “Ni sa kena bula ni yago na dra” (Vunau ni Soro 17:11). Eda na raica na ivakamacala ni dra ni bula e na wase ka tarava.
Ni qai sikova talega na website oqo:
http://kaukauwavuni.com/dranilami/
Back to Table of Contents


c: text/html

text:
NA VEITARO ME VEIVOSAKITAKI
NA CAVA NA VU NI NOQU BIU MAI KI VURAVURA?
Na cava ko nanuma ni ibalebale ni matai ni yatuvosa ena imatai ni wase ni ivola oqo, “E sega ni baleti iko”?
Na cava ko nanuma, e usutu ni nodra bula na iwiliwili levu ni tamata? Na cava e usutu ni nomu bula, se cava ko sa solibula tu kina ena nomu bula ni veisiga?
Me yacova mai na gauna oqo, na iyaloyalo cava e rawa ni vakamacalataka na nomu bula? Na veitau cici, se cava tale?
Kevaka eda kila kece ni bula e vuravura e veivakarautaki ga ki na bula tawamudu, na noda itovo cava soti eda na veisautaka?
Na cava e dau vakawelei ira na tamata e vuravura, ka sa dau vakataotaka na nodra bulataka na inaki ni Kalou ena vukudra?
Na cava e sa vesuki iko tu ka rawa ni vagolei iko tani mai na nomu bulataka na inaki ni Kalou?
KO A NAKITI MO VU NI MARAU VUA NA KALOU
E duidui vakacava na “bulataka na nomu bula taucoko me vu ni marau vua na Kalou”, mai na nodra ivakavakadewa e vuqa me baleta na “vakarokoroko” se “sokalou”?
Na cava na veika e tautauvata ena veitokani kei na Kalou, kei na veitokani kei ira na tamata? Ka cava talega na kena duidui?
Wasea vei ira na nomu ilawalawa e dua na ka ko a vulica mai na dua na gauna ni dredre ko a sotava, ka ko a qai nanuma ni sa yawaki iko na Kalou?
Na itovo ni sokalou cava e rawarawa cake vei iko – na sokalou vakaivavakoso, se na sokalou taudua ga? Vei cei vei rau oqo, ko dau vakila ni voleka cake kina vei iko na Kalou?
Na veigauna vakacava e rawa ni da vakaraitaka kina vua na Kalou na noda cudru?
Na rere se nuiqawaqawa cava e dau tubu mai lomamu, ni ko vakananuma tiko mo sa sorovaka na nomu bula taucoko vei Karisito?
KO A MATAITAKI MO LEWE NI MATAVUVALE NI KALOU
E duidui vakacava na “noda veidinadinati vakaveitokani me vaka na noda dina vei Jisu Karisito”, mai na nodra vakadewataka na “veitokani” na tamata?
Na ilatilati cava soti e tarovi keda tu mai na noda lomani ira ka kauwaitaki ira na tamata vakabauta?
Na cava ena vakarawarawataka na nomu wasea na nomu gagadre, nomu mavoa, nomu nuiqawaqawa kei na nomu vakanuinui, vei ira na nomu itokani?
Na iulubale cava soti era dau vakayagataka vakalevu duadua na tamata, me vu ni nodra sega ni curu ki na dua na ivavakoso lotu; ka ko na sauma vakacava na nodra vakaiulubale?
Na cava ena rawa ni cakava na noda isoqosoqo ni turaga, se isoqosoqo ni vuli Vola Tabu, me maroroya ka vakauqeta na duavata ena noda ivavakoso?
E tiko beka e dua e dodonu mo drau vakavinakataka tale na nomudrau veitokani, ka rawa ni da masulaka eloma ni isoqosoqo?
KO A BULI MO TUBU MO UCUI KARISITO
E duidui vakacava na “tubu mo ucui Karisito” mai na nodra vakadewataka na tamata na “bula vakatisaipeli”?
Na veisau cava eso ko sa raica ena nomu bula me vakatekivu mai na gauna ko yaco kina mo tamata vakabauta? Na veisau cava era sa raica vei iko na tamata?
Ena loma ni yabaki ka lako mai, na veisau cava soti tale ko via raica ena nomu bula? Na cava ko rawa ni cakava e daidai, mo volekata yani kina na isausau oya?
Ena tiki ni nomu bula cava, e gadrevi kina na vosota vakadede, baleta ni se sega ni laurai kina e dua na veisau levu?
Na sala cava soti e sa vakayagataka kina na Kalou na mosi kei na dredre, me vukei iko ena nomu tubu?
Ena veigauna vakacava ko dau rawai kina vakarawarawa mai na veivakatovolei? O cei vei ratou na ikalawa ni kena vorati na veivakatovolei, ena rawa ni vukei iko vakalevu duadua?
KO A MATAITAKI MO QARAVA NA KALOU
E duidui vakacava na “vakayagataka na nomu i bulibuli mo veiqaravi kina vei ira na tamata”, mai na nodra vakadewataka na tamata na“veiqaravi ena loma ni lotu”?
Na cava ko dau domona mo cakava ka ko rawa ni vakayagataka mo veiqaravi kina vei ira na tamata ena matavuvale ni Kalou?
Vakasamataka e dua na gauna rarawa ko sa bulataka mai, ka rawa ni vakayagataka na Kalou me vukei ira kina eso ka ra sotava tiko na leqa vata ko a sotava.
Na cava na vuna eda sega ni tubu rawa kina ki na ivakatagedegede cecere duadua ni noda ibulibuli, kevaka eda ia tiko ena vakatautauvatataki keda vei ira tale eso?
Ena veisala cava ko sa raica kina na kaukauwa ni Kalou ena nomu bula ni ko dau vakila na malumalumu?
E datou na vukei ira vakacava na lewe ni nodatou isoqosoqo, me ra kunea e dua na tikina me ra la’ki veiqaravi kina? Na cava e rawa ni cakava na nodatou isoqosoqo me veiqaravi kina vei ira na nodatou ivavakoso?
KO A BULI MO TALAI ENA DUA NA ILESILESI
Na cava eso na ka e dau vakavuna me ra sogota na lomadra na tamata ni ra rogoca na vosa “veivakalotutaki”? Na cava e tarovi iko tiko mo wasea na iTukutuku Vinaka vei ira na tani?
Na cava e dua na itukutuku ni bula ka sa solia vei iko na Kalou mo wasea ki vuravura?
Vakasamataka na yacana e dua na itokani tawa vakabauta ka rawa ni ra masulaka na lewe ni isoqosoqo?
Na veika cava soti e dou rawa ni cakava vakaisoqosoqo, me vukea na kena qaravi na iLesilesi Levu?
Ena veisala cava e sa vakanamatataki se vagolei vakadodonu tale kina na inaki ni nomu bula ena nomu wilika tiko na ivola oqo?
O cei e dua ka sa vakavurea vei iko na Kalou mo wasea vua na itukutuku ka kunei ena ivola oqo, ka rawa ni veisautaki kina na nona bula ?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
-
Recent Posts
Recent Comments
Archives
Categories
Meta
Tag Archives: Na iVola Tabu
Wase 1: E Vakatekivu Kece Vua na Kalou
“Ni sa cakava na ka kecega ko Koya, se ra tu mai lomalagi se ra tu e vuravura, se ra rairai se ra sega ni rairai, ……sa cakava na ka kecega ko Koya, ka me Nona talega,” (Kolosa 1:16). “Vakavo … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged A Buli Keda Na Kalou, Balebale ni Bula, iBalebale Ni Bula, iVola Tabu, Kunekunetaki, Mai Lomalagi, Na Bula Sautu, Na Cakacaka Vinaka, Na iNaki ni N omu Bula, Na iSau NI Taro, Na iTovo Vakayago, Na iTovo Vakayalo, Na iVola Tabu, Na Kalou, Nona iNaki, Sega ni Vakaibalebale na Bula, Vakatekivu Leave a comment
Wase 4: Buli Mo Bula Tawamudu
“Na Kalou….. Sa vakatikora ki lomadra na gauna ena sega ni mudu.” (Dauvunau 3:11) “Sa dina sara ni sa sega ni bulia na Kalou na tamata me siga dua ga na nona bula. E sega, e sega, na tamata e … Continue reading
Wase 12 – Na Vakatuburi kei na Vakabulabulataki ni Veitokani kei na Kalou
“A sa tiko ga kei ira na yalododonu na Nona vosa vuni.” (Vosa Vakaibalebale 3:32) “Toro voleka yani vua na Kalou, ka na toro voleka mai vei kemudou ko Koya.” (Jemesa 4:8) Ko na rawa ga ni volekata sara na … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged Bula Vakayalo, Eparama, Jisu, Loloma ni Kalou, Lomana na Kalou, Mosese, Na iTokani ni Kalou, Na iVola Tabu, Talairawarawa, Talairawarawa Vua na Kalou, Tamata Yalododonu, Tevita, Tucake Tale, Vakabauta, Vakatutusa ni Vakabauta, Vale i Jiova, Veitokani kei na Kalou, Veitokani Voleka, Vosa Vakadodonu, Yalo Vakabauta, Yavutaki ena Dina Leave a comment


text:
-
Recent Posts
Recent Comments
Archives
Categories
Meta
Tag Archives: Mai Lomalagi
Wase 1: E Vakatekivu Kece Vua na Kalou
“Ni sa cakava na ka kecega ko Koya, se ra tu mai lomalagi se ra tu e vuravura, se ra rairai se ra sega ni rairai, ……sa cakava na ka kecega ko Koya, ka me Nona talega,” (Kolosa 1:16). “Vakavo … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged A Buli Keda Na Kalou, Balebale ni Bula, iBalebale Ni Bula, iVola Tabu, Kunekunetaki, Mai Lomalagi, Na Bula Sautu, Na Cakacaka Vinaka, Na iNaki ni N omu Bula, Na iSau NI Taro, Na iTovo Vakayago, Na iTovo Vakayalo, Na iVola Tabu, Na Kalou, Nona iNaki, Sega ni Vakaibalebale na Bula, Vakatekivu Leave a comment
Wase 4: Buli Mo Bula Tawamudu
“Na Kalou….. Sa vakatikora ki lomadra na gauna ena sega ni mudu.” (Dauvunau 3:11) “Sa dina sara ni sa sega ni bulia na Kalou na tamata me siga dua ga na nona bula. E sega, e sega, na tamata e … Continue reading


text:
“E levu na ka e nanuma kina na loma ni tamata: ia sa na tu ga na lewa i Jiova,” (Vosa V’balebale 19:21).
“Ia ko Tevita…… sa qarava oti na nona i tabatamata me vaka na lewa ni Kalou,” (Cakacaka 13:36).
Na bulataka na bula e vakainaki, e sa sala duadua ga me da bula dina kina. Na veika kece tale, e vaka na bula e sega na kena yaga ka sega ni vakaibalebale.
Na iwiliwili levu ni tamata era veimulomulo tu kei na tolu na ka ena bula oqo: Na imatai, oya na nodra vakasaqara me ra kila se ko cei dina o ira: “O cei dina koi au?” Na ikarua, oya na bibi se ibalebale ni nodra bula, “E bibi beka na noqu bula?” Na ikatolu, oya na yaga ni nodra bula: “Evei na noqu tikina ena bula oqo?” Na isau ni taro e tolu oqo, e rawa ni kunei ena lima na inaki ni Kalou ena nomu bula.
Ena tabavale e cake, ena Nona sa vakacavara tiko kina na iotioti ni siga ni Nona itavi vei ratou na tisaipeli, e a vuya na yavadratou ko Jisu me idusidusi vei ratou, ka kaya, “Kevaka dou sa kila na veika oqo, dou sa kalougata kevaka dou sa kitaka,” (Joni 13:17). Ena gauna ko sa kila kina na ka e gadrevi iko na Kalou mo cakava, na kena veivakalougatataki ena qai yaco mai ni ko sa cakava. Ena noda sa yacova na icavacava ni noda ilakolako vata mai ena vasagavulu na siga sa sivi, ka ko sa kila na inaki ni Kalou ena nomu bula, ko na vakalougatataki kevaka ko vakayacora! E kena ibalebale beka oqo, ni dodonu mo sa muduka eso na ka ko dau vakayacora tu mai. E vuqa tu na itavi “yaga” ko rawa ni cakava ena nomu bula, ia na inaki e lima ni Kalou ena sega ni dodonu mo vakalutuka. E ka ni rarawa ni dau rawarawa me da vakawelei, me da guilecava kina na veika e bibi duadua. E dau rawarawa me da ciri tani mai na veika e bibi taudua, ka da vagolei tani vakamalua. Ia, mo levea rawa kina oqori, e sa dodonu mo bulia e dua na ile me baleta na nomu bula, ka mo dau lesuva wasoma.
NA CAVA NA ILE NI BULA E VAKAINAKI?
Oqo e vica na iyatu vosa ka vakasoqona vata na inaki e lima ni Kalou me baleta na nomu bula. Ena nomu vakasama vakai iko, mo bulia na iyatu vosa e vica, ka mo vakadeitaka kina na nomu sa solia na nomu bula ki na inaki e lima ni Kalou ena nomu bula. Na nomu ile, e sega ni isausau mo sasaga kina. E sega ni dau tudei na isausau eda tekia me da sasaga kina, ia era ka tawamudu na inaki. E kaya na iVola Tabu, “E na tu ga ka sega ni mudu na bose i Jiova, kei na nanuma ni yalona ki na veitabatamata kecega,” (Same 33:11).
Oqo e vica na iyatu vosa ka dusimaka na ilakolako ni nomu bula. Ena nomu vola ena ivola na nomu inaki, ko na dusimaki mo vakasamataka matua na sala ni nomu bula. E kaya na iVola Tabu, “Mo lewa deivaka na i lakolako ni yavamu, ia na nomu sala kecega e na vakadodonutaki,” (Vosa V’balebale 4:26). Na ile ni bula vakainaki e sega wale ga ni vakamatatataka na veika ko via vakayagataka kina na nomu gauna, na nomu bula, kei na nomu iyau, ia e cauraka talega na veika ko sega ni via cakava. E kaya na tui ko Solomoni, “Sa tu ga vua na yalomatua na vuku: ia na matana na lialia sa rai ki na i yalayala kei vuravura,” (Vosa V’balebale 17:24).
Na ile oqo e vakamatatataka na ibalebale ni “qaqa” se “sautu” ena vukumu. E cauraka tiko na veika ko vakabauta ni bibi, ka sega ni ka e vakabibitaka ko vuravura. E kaya ko Paula, “Mo dou vinakata kina na veika sa vinaka sara,” (Filipai 1:10).
Na ile oqo e vakamatatataka na nomu itavi duidui. Ena veiveisau na nomu itavi ena veigauna duidui ena nomu bula, ia na nomu inaki ena sega ni veisau. Era cecere cake na inaki mai na veitavi kece ko na qarava.
Na nomu ile, e vakavotukanataka na nomu ibulibuli. E voqataka na veisala duidui ka buli iko kina na Kalou mo qaravi Koya.
Mo kakua ni vakatotolotaka na kena volai na nomu ile ni bula vakainaki. Kua ni tovolea mo vakaotia ga ena dua na nomu volavola, ka kua ni saga me sa vinaka vakaoti ena nomu imatai ni volavola, ia mo vola ga na veivakasama kece ka basika mai vei iko. E dau rawarawa cake me da qai veisautaka e muri, ia e dau dredre na noda se qai bulia tiko. Oqo e lima na taro ka dodonu mo vakasamataka ena nomu vakarautaka tiko na nomu ile.
LIMA NA TARO BIBI DUADUA ENA BULA OQO
Na cava na ka me na usutu ni noqu bula? Oqo na taro me baleta na vakarokoroko kei na sokalou. Ko cei ko na bula ena vukuna? Ko na rawa ni tuvana na veika ni nomu bula me vakanamata tiko ki na nomu cakacaka, ki na nomu matavuvale, ki na dua na qito se ka ni veivakalasai, ki na ilavo, ki na vakasaqara na marau, se ki na vuqa tale na ka. Oqo era veika vinaka kece, ia e sega ni nodra na tikina ka uto ni nomu bula. E sega ni dua vei ira na ka oqo e kaukauwa vinaka me tauri iko vata tiko kevaka e sa tekivu kakaseresere na nomu bula. Ko gadreva e dua na usutu ni bula ka sega ni yavalati rawa.
Ko Asa na tui, e a kaya vei ira na Juta me ra “golevi Jiova na Kalou ni nodra qase,” (2 Veigauna 14:4). Ia, e ka dina sara oqo, ni ka e tiko ena uto ni nomu bula, e nomu kalou. Ena gauna ko a solia kina na nomu bula vei Karisito, e a toki o Koya ki na uto ni nomu bula, ia e dodonu mo vakadeitaki Koya tiko e kea ena nomu vakarokoroko kei na sokalou. E kaya ko Paula, “Me tiko ga e na lomamudou na Karisito e na vakabauta,” (Efeso 3:17).
Ko na kila vakacava ni sa tiko ena uto ni nomu bula na Kalou? Ena gauna e tiko kina ena uto ni nomu bula na Kalou, ko na vakarokoroko ka sokalou tiko Vua. Ia, kevaka e sa yali mai kina, ko sa na tekivu nuiqawaqawa. Na nuiqawaqawa kei na lomaleqa, e sa ivakatakilakila ni sa biligi vakatikitiki mai na uto ni nomu bula na Kalou. Ia, ena gauna ga ko kauti Koya tale mai kina ki loma, ko na kunea tale na vakacegu. E kaya na iVola Tabu, “Ia na vakacegu ni Kalou,….. e na vakataudeitaka na yalomudou kei na lomamudou e na vuku i Karisito Jisu,” (Filipai 4:7).
Na vei itovo cava me’u vakaitovotaki au kina? Oqo na taro me baleta na bula vakatisaipeli. Na vei itovo cava mo na taurivaka? E kauwaitaka vakalevu cake na Kalou na nomu itovo mai na veika ko cakava. Nanuma tiko ni nomu itovo ena nomu ikaukau ki lomalagi, ka sega ni nomu cakacaka. Mo vola e dua na ituvatuva ni itovo kece ko via taurivaka ka vakamatautaka ena nomu bula. Ko rawa ni tauyavutaka ena Vua ni Yalo Tabu (Kalatia 5:22-23), se ena iVunau nei Jisu mai na Ulunivanua (Maciu 5:3-12).
E a kaya ko Pita, “Dou gumatua vakalevu sara kina, mo dou vakaikuritaka na nomudou vakabauta e na i valavala vinaka, kei na i valavala vinaka e na vuku; kei na vuku e na i valavala malua; kei na i valavala malua e na vosota; kei na vosota e na daulotu; kei na daulotu e na veilomani vakaveitacini; kei na veilomani vakaveitacini e na yalololoma,” (2 Pita 1:5-7). Mo kua ni yalolailai se soro ke ko tarabe. E taura e dua na bula taucoko me da vakatubura kina na itovo vaKarisito. E a vakasalataki Timoci ko Paula, ka kaya, “Vakaraici iko vinaka, kei na i vakavuvuli; tu dei kina,” (1 Timoci 4:16).
Na cava me’u na solia me yaga kina na noqu bula? Oqo na taro me baleta na veiqaravi. Na cava me na nomu itavi ena Yago i Karisito? Ni ko sa kila na isoqoni kece ni nomu isolisoli vakayalo, na nomu taledi, na yalomu kei na nomu ibulibuli se kila, na itavi cava e rauti iko vakavinaka taudua ena vuvale ni Kalou? Na veika yaga cava ko rawa ni vakayacora? E tiko beka e dua na umatamata ena Yago, ka’u taukena na taledi kei na isolisoli me’u veiqaravi kina? E a dusimaka ko Paula e rua na yaga lelevu, ena nomu vakayacora na nomu itavi ni veiqaravi: “Ni sa ia na cakacaka oqo sa sega ni veirauti walega na nodra dravudravua era sa lotu, ia sa tubu cake vakalevu talega kina na vakavinavinaka vakalevu vua na Kalou,” (2 Korinica 9:12).
E dina ni ko a mataitaki mo veiqaravi vei ira na tani, ia ko Jisu mada ga e a sega ni sotava rawa na nodra gagadre na tamata kece ena Nona bula voli e vuravura. E dodonu kina mo digia o cei ko rawa ni vukea vakalevu duadua, ka me vakatau ena nomu ibulibuli. E dodonu mo taroga, “O cei au gadreva me’u vukea vakalevu duadua?” E a kaya ko Jisu, “Ka’u sa digitaki kemudou, ka lesi kemudou mo dou lako ka vua, ka me tiko talega na vuamudou,” (Joni 15:16). E duidui na vua eda vuataka yadua.
Na itukutuku cava me na tukuna tiko na noqu bula? Oqo na taro me baleta na nomu ilesilesi vei ira na tawalotu. Na nomu ile ni lesilesi oqo e tiki talega ni nomu ile ni bula vakainaki. E dodonu mo okata talega na nomu sa vakatulewa mo wasea na nomu tukuniyalo kei na iTukutuku Vinaka vei ira na tani. E dodonu talega mo vola e dua na ituvatuva ni veilesoni ni bula kei na kauwai vakalou, ko vakila ni sa solia vei iko na Kalou mo wasea ki vuravura. Ena nomu tubu tiko vakayalo, ena rawa ni vakauqeti iko na Kalou mo vakanamatataka na nomu dodoliga ki vei ira e dua na umatamata e gadreva. E dodonu mo nanuma talega oqo ena nomu ile ni lesilesi ko na bulia.
Kevaka ko itubutubu ni gone, e tiki ni nomu ilesilesi talega mo susugi ira cake na luvemu me ra kilai Karisito, mo vukei ira me ra kila na inaki ni Kalou ena nodra bula, ka me ra talai talega kina ena ilesilesi ni veiqaravi ki vuravura. E rawa ni ko okata talega na ile nei Josua me tomani kina na nomu ile: “Ia koi au kei ira na noqu lewe-ni-vale, keitou na qaravi Jiova,” (Josua 24:15).
Ia, na noda bula vakai keda e dodonu me tukuna ka tokona tiko na itukutuku eda kacivaka. Ni bera ni ra ciqoma na tawalotu na dina ni iVola Tabu, era na via kila taumada ni da tamata dina koi keda. Oya na vuna e kaya kina na iVola Tabu, “Mo dou ia ga na i valavala sa kilikili kei na i tukutuku vinaka kei Karisito,” (Filipai 1:27).
Na isoqosoqo lotu cava me’u na la’ki curu ka veimaliwai kina? Oqo na taro me baleta na veitokani. Ko na vakayacora vakaevei na nomu yalayala ni kauwai vei ira na tamata vakabauta, kei na nomu sema ki na matavuvale ni Kalou? Evei na vanua mo na la’ki vakatovotovotaka kina na ivakaro ni veitokani kei ira na tamatalotu? Na ivavakoso lotu cava mo na la’ki lewena mo rawa ni vakaitavitaki iko kina? Ena levu ga ni nomu matua cake tiko vakayalo, na levu talega ni nomu na lomana na Yago iKarisito kei na nomu gadreva mo solia kina na nomu bula. E kaya na iVola Tabu, “Me vaka sa lomana na i soqosoqo lewe ni lotu na Karisito, a sa soli koya e na vukuna,” (Efeso 5:25). Ena vinaka mo okata talega e vica na iyatu vosa ena nomu ile, mo vakaraitaka kina na nomu lomana na Nona lotu na Kalou.
Ena nomu vakananuma tiko na isau ni taro ki na veitaro oqori, ena vinaka mo okata na veitiki ni Vola Tabu ka vosa tiko vei iko ena vuku ni veinaki oqori. E vuqa sara e vakayagataki tu ena ivola oqo. Ena rawa ni vakamacawa se vakavula sara na nomu bulia tiko na nomu ile ni bula vakainaki ena kena ibulibuli ko gadreva. Dau masulaka, veinanuyaka, ka veitalanoataka kei ira na nomu itokani voleka, ka dau vakanananu ena iVola Tabu. Ena rawa ni ko vola vakavica, ni bera ni ko yacova na kena ko vinakata vakalevu duadua. Ni toso tiko na gauna, ko na gadreva beka mo veisautaka vakalalai, ka rawa talega ni vakavurea vei iko na Kalou eso na ka vovou ka veirauti kei na nomu ibulibuli kei na nomu kila.
Ni ko vakarautaka tiko na kena matailalai na nomu ile ni bula vakainaki, ena vinaka mo vola talega e dua na isoqoni lekaleka (summary) ni inaki e lima ni nomu bula, ena dua na kena ivolavolai me guiguilecavi dredre kina ka veivakauqeti talega. Ena qai rawa kina mo dau taleva lesu tiko ena veisiga. E a vakasalataki keda ko Solomoni na tui, ka kaya, “Ni sa ka vinaka kevaka ko vakabauta e lomamu; e na rauta talega na tebenigusumu,” (Vosa V’bale 22:18). Oqo e vica na kena ivakaraitaki:
“Sa inaki ni noqu bula me’u vakarokorokotaki Karisito ena lomaqu, qaravi Koya ena noqu ibulibuli, veitokani kei ira na lewe ni Nona matavuvale, tubu me’u ucui Koya ena noqu itovo, ka vakayacora na Nona veitalai ki vuravura me Nona kina na lagilagi.”
“Sa inaki ni noqu bula me’u lewe ni matavuvale nei Karisito, me’u taurivaka ka vuataka na Nona itovo, me’u italatala ni Nona loloma, me’u dau kauta na Nona Vosa, ka me’u dau vakalevulevuya na Nona lagilagi.”
“Sa inaki ni noqu bula me’u lomani Karisito, tubu me’u ucui Koya, veiwaseitaka na Nona Vosa, ka qaravi Koya ena Nona isoqosoqo lewenilotu, ka tuberi ratou na noqu matavuvale kei ira na tani me ra cakava talega vakakina.”
“Sa inaki ni noqu bula me’u solia na noqu bula ki na kena vakayacori na Vunau Levu kei na iLesilesi Levu.”
“Sa noqu inaki na bula vaKarisito; sa noqu vuvale na lotu, noqu itavi ni veiqaravi ……., noqu ilesilesi ki vuravura ………, ka sa ka e vakayavalati au na lagilagi ni Kalou.”
Ko na vakananuma beka, “E vakacava na lewa ni Kalou me baleta na noqu cakacaka, se na noqu vakawati, se na vanua me’u vakaitikotiko kina se la’ki vuli kina?” Me’u tukuna vakadodonu sara, oqo era ka e lailai sobu na kedra bibi ena nomu bula; ena levu tu beka na veika ko rawa ni cakava ena nomu bula, ka ra sa na tu rawa ena lewa ni Kalou me baleti iko. Na ka e bibi duadua, oya, mo vakayacora na inaki tawamudu ni Kalou, se evei na vanua ko vakaitikotiko se cakacaka kina, se o cei ko na vakawatitaka. Na digidigi kece oya, e dodonu me ra qai muria ka tokona na inaki ni Kalou me baleta na nomu bula. E kaya na iVola Tabu, “E levu na ka e nanuma kina na loma ni tamata: ia sa na tu ga na lewa i Jiova,” (Vosa V’bale 19:21). Mo vakanamata ga ki na inaki ni Kalou me baleta na nomu bula, ka sega ena nomu ituvatuva vakai iko, me vaka ni oya na ka ena tu ka tawamudu.
Au a rogoca ni a kainaki ena dua na gauna, ni dodonu mo bulia na ile ni nomu bula ena yavu ni veika ko gadreva me ra na kaya na tamata me baleti iko ena nomu lotu ni veibulu. Oya, mo vakasamataka na veika vinaka kece era rawa ni cavuta na tamata me baleti iko ena lotu oya, ko qai bulia na nomu ile ni bula ena yavu oya. Ia, e sega ni ituvatuva vinaka oya. Ni sa cava na nomu bula, ena sega sara ni dua na yaga ni veika era kaya na tamata me baleti iko. Na ka duadua e bibi, o ya, na ka ena kaya na Kalou me baleti iko. E kaya na iVola Tabu, “Sa sega ga me keitou vinaka vei ira na tamata, vua ga na Kalou,” (1 Ces 2:4).
Ena dua na siga, ena dikeva na Kalou na nomu isau ni taro ki na veitaro oqo. Ko a biuti Jisu e na uto ni nomu bula? Ko a taurivaka na Nona itovo? Ko a solia na nomu bula mo veiqaravi vei ira na tani? Ko a vakadewataka na Nona itukutuku ka vakayacora na Nona ilesilesi vei iko? Ko a lomana na Nona matavuvale ka vakaitavitaki iko kina? Oqo ga na veika ena bibi Vua ena siga oya. Me vaka e kaya ko Paula, “Ia, koi keitou, keitou na sega ni vakalevulevui keitou na veika sa uasivita na i vakarau, me vaka ga na i vakarau ni yalayala sa vota vei keitou na Kalou,” 2 Kor 10:13).
E GADREVA NA KALOU ME VAKAYAGATAKI IKO
Ni rauta beka e tolusagavulu na yabaki sa oti, au a kunea kina e dua na iyatu vosa lekaleka ena Cakacaka 13:36, ka sa vukica vakadua na ilakolako ni noqu bula. E vica wale ga na vosa e koto ena tikina oqo, ia, me vaka na sitaba katakata ni nabataki manumanu, e a sitabataki vakadua tu ena noqu bula na veivosa oqo: “Ia ko Tevita, ni sa qarava oti na nonai tabatamata me vaka na lewa ni Kalou, sa qai moce,” (Caka 13:36). Au a sa qai kila tu e kea na vuna e a vakatokai Tevita kina na Kalou me “tamata sa vaka na lomaqu,” (Caka 13:22). E a solia na nona bula ko Tevita me vakayacora na inaki ni Kalou e vuravura. E sega tale ni dua na itukutuku ni nomu bula me na tautauvata kei na iyatu vosa oya! Vakasamataka mada ni sa na volai tu ena vatu ni nomu ibulubulu: Ni ko a qarava na inaki ni Kalou ena nomu tabatamata. Sa noqu masu tu ni oya na ka era na kaya na tamata me baleti au ni’u sa mate. Ka vakakina, sa noqu masu ni oya na ka era na kaya talega me baleti iko.
Na iyatu vosa oya, e sa ivakamacala vinaka duadua ni dua na bula ka bulataki vakavinaka. Oya na ibalebale dina ni bula e vakainaki. E sega ko ira na itabatamata eliu, se ko ira na itabatamata ka na muri mai, me ra na rawa ni qarava na inaki ni Kalou ena itabatamata oqo. E rawa duadua ga vei keda. Me vakataki Esiteri, e a buli iko na Kalou “e na vuku ni gauna oqo,” (Esi 4:14).
E se vakasaqaqara tikoga oqo na Kalou me kunea eso na tamata me vakayagataka. E kaya na iVola Tabu, “Ni sa veiraiyaki na mata i Jiova e vuravura taucoko, me totaki ira vakaidina sa dodonu na lomadra vua,” (2 Veigauna 16:9). Sa i iko beka e dua ka rawa ni vakayagataka na Kalou ena Nona inaki? Ko na qarava beka na inaki ni Kalou ena nomu tabatamata?
E a bulataka ko Paula e dua na bula ka vakainaki. E a kaya, “Au sa cici vakakina, ia sa sega ni vaka e dua e sega ni kila,” (1 Kor 9:26). Sa inaki duadua ni nona bula me vakayacora na ituvatuva ni Kalou ena nona bula. E a kaya ko Paula, “Ni sa i koya na Karisito ka’u sa bula kina; ia sa ka vinaka ke’u sa mate,” (Fil 1:21). E a sega ni rerevaka na mate se na bula ko Paula. Kevaka e bula se mate, ena vakayacora ga kina na inaki ni Kalou. E a sega ni druka rawa!
Ena dua na siga, sa na mudu kina na itukutuku ni bula ena vuravura oqo, ia, na bula vakalomalagi, ena ia tu ga ka sega ni mudu. E a kaya ko William Carey, “Na bula ni mataka e serau tu me vaka na yalayala ni Kalou.” Ena veigauna ko dau vakila kina ni sa dredre na nomu vakayacora na nomu inaki, kakua ni soro se yalolailai. Mo nanuma tiko na kemu isau, oya na ka ena bula tu me tawamudu. E kaya na iVola Tabu, “Ia na noda rarawa mamada, sa dede vakalailai sara ga, sa vakayacora vei keda na serau levu sa uasivi cake vakalevu sara, ka tawa mudu,” (2 Kor 4:17).
Vakananuma na kena talei, ni dua na siga ni da na duri kece tu ena mata ni dabedabe vakatui ni Kalou, eda na qai cabora na noda bula ena vakavinavinaka titobu kei na vakacaucau vei Karisito. Eda na qai kaya vata, “Kemuni na neitou Turaga kei na neitou Kalou, sa dodonu me ia vei Kemuni na vakarokoroko kei na veidokadokai, kei na kaukauwa: ni sa i kemuni ka bulia na ka kecega, era sa buli ga ka tu dei talega e na nomuni lewa,” (Vakatakila 4:11). Eda na vakacaucautaki Koya ena vuku ni Nona ituvatuva, ka da na qai bulataka na Nona inaki me tawa mudu!
KA 40 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Na bulataka na bula e vakainaki e sa sala duadua ga me da rawa ni bula dina kina.
Tikina Koula: “Ko Tevita…..ni sa qarava oti na nona i tabatamata me vaka na lewa ni Kalou, sa qai moce.,” (Caka 13:36).
Taro mo Taroga: Ena gauna cava me‘u sa tekivu vola kina na noqu isau ni taro ki na lima na taro lelevu ni noqu bula?


text:
E inaki ni website oqo, me kaburaka na itukutuku ni kaukauwa vuni ni dra i Jisu, kei na kena cakacaka mana tiko e na nodra bula e udolu vakaudolu na tamata e veiyasa ivuravura.
Na ilesilesi ni kena vakatetei na itukutuku talei oqo e sa noda ilesilesi taucoko na tamata vakabauta, ka sa inaki bibi duadua ni noda bula me da cakava na veika kece eda rawa ni cakava, me yaco kina na inaki ni Kalou oqo. E kaya o Jisu, ni na vunautaki mada na iTukutuku oqo ni Nona Matanitu e vuravura taucoko me ivakadinadina, e muri e na qai yaco na ivakataotioti.
E na Nona a lesia vei ratou na Nona ilawalawa ko Jisu na itavi oqo, ka talai ratou me ratou “lako yani ki vuravura taucoko, ka vunautaka na itukutuku vinaka kivei ira na tamata kecega,” e ratou a veilecayaki vakalevu e na nodratou rogoca. Me ratou na yacova vakacava na veiyasa ivuravura taucoko? Me ratou taubale beka se vodo kameli?
O ya ga na sala ni veilakoyaki ka tu vei ira e na gauna o ya, ka sa na bau bolei ratou dina na ivakaro o ya nei Jisu. Ia, e na kaukauwa ka solia vei ratou na Yalo Tabu, e ratou mani rawata kina me vakavotukanataki na ilesilesi o ya.
Eda kalougata vakalevu o keda nikua, ni sa levu sara na veisala ni kena rawa ni vakayacori na itavi bibi oqo. Eda sa rawa ni vodo motoka, basi, sitima ni vanua, kei na waqavuka, me da kauta kina na itukutuku vinaka ki veiyasa ivuravura.
Ia, e na kena sa toroi cake talega na kila ka, na buli ni veiyaya me da vakayagataka e na veivosaki kei na volavola, kei na kena dolavi na veisala ni veitaratara, me vaka na computer kei na internet, sa rawa sara ga me da vakau itukutuku ki veiyasa ivuravura ni da dabe toka ga e loma ni noda veivale, ka vakayagataka na veisala vovou oqo.
Sa ka levu kina na vakavinavinaka, ni dolava vei keda na Kalou na katuba oqo, me da vakayagataka me vakatetei kina na Nona vosa kei na Nona matanitu ki vuravura raraba, ka me da vakayacora kina na Nona veitalai e na noda bula. Eda sa rawa ni vakaivotavota kece e na cakacaka dokai oqo ni noda Turaga, e na noda veisoliyaka na website oqo vei ira na wekada kei ira na noda itokani.
Me vakalougatataki kemuni na Tamada sa cecere sara!
I.Q. Varea
Malevani 2012
_______________________________________
Ni qai sikova talega na websites oqo:
Na iNaki Vuni E 5 Ni Nomu Bula


text:
“Sa tau Vua na cudruvi sa vu ni noda veivinakati tale” – Aisea 53:5
Na veivinakati, e sa dua tale na vua bibi ni kena taurivaki na dra i Jisu ki na noda bula:
“Ni sa vinakati me sinai ko Koya e na ka kecega; ka me vakaveivinakatitaki ira kaya na ka kecega e na Vukuna, ni sa ia mada na ka ni veivinakati e na Nona dra ni sa lauvako ki na kauveilatai; io, e na Vukuna ga, se ra tu e vuravura se ra tu mai lomalagi.
Oi kemudou talega, dou a kai tani e liu ka meca e na vu ni yalomudou e na cakacaka ca, sa qai vakaveivinakatitaki kemudou ko Koya, e na yagona vakalewe ni sa mate, me vakaraitaki kemudou kina ni dou sa yalosavasava ka sega ni beitaki rawa, ka sega ni vunauci rawa e Matana,” (Kolosa 1:19-22).
Ni a bulia na imatai ni tamata na Kalou, e a qai tauyavutaka e dua na veimaliwai veilomani ka veivakabauti kei Atama. Oqo me se qai itekitekivu ni nodrau veitokani na tamata kei Koya na Dauveibuli.
E a bulia talega na yalewa na Kalou, ka tauyavutaka talega na veitokani veilomani oqo kei rau ruarua.
Me tekivu mai na gauna o ya, na nodra bula kece na tamata vakabauta kilai levu e na iVola Tabu, e sa dusia tiko ga mai e dua na ka bibi; o ya ni gadreva na Kalou levu oqo me veitokani voleka sara kei keda na tamata. Eda raica na dina oqo e na nodratou bula ko Eparama, Noa, Mosese, Pita, Paula kei na vuqa tale.
Ia e ka ni rarawa ni a qai mai cavuka na veimaliwai titobu oqo ni Kalou kei na tamata e a bulia, e na nodrau a mai vakanadakui Koya ko Atama kei Ivi, ka rau digitaka na bula veisaqasaqa kei Koya, ka sega na veitokani. E a sa mai basika e dua na ilati se lalaga e na kedrau maliwa na Kalou kei ira na iblubuli ni Ligana. Na ilati se lalaga oqo, e a vakatakilakilataki tiko e na ilati ka tu e na vale-ni-soro, ka da a sa raica oti mai.
E na vuqa na noqu raivotu, e dau vakavotukanataki vakayago vei au na ilati oqo, na ilati ka basika mai e na vuku ni noda ivalavala ca, me wasei keda tani mai Vua na Kalou. Na ilati oqo e vakatakilakilataka tiko na veimecaki kei na talaidredre ni tamata vua na Kalou. E kaya vei keda na iVola Tabu, “Ni sa veimecaki na itovo vakayago kei na Kalou: ni sa sega ni vakarogoca na vunau ni Kalou, ia sa dredre sara me vakakina.
Ia ko ira sa itovo vakayago, era sa sega ni cakava rawa na ka e vinaka vua na Kalou,” (Roma 8:7-8).
Ia, na dra i Karisito e taukena na kaukauwa, e na vuku ni veivosoti, me kauti rau vata tale mai na Kalou kei na tamata, ka vakakina, na tamata kei na tamata.
VEIVINAKATI KEI NA KALOU
E kaya na Kolosa 1:20 ni ko Jisu, “sa ia mada na ka ni veivinakati e na Nona dra, ni sa lauvako ki na kauveilatai”. E taukena na dra i Jisu na kaukauwa e sa rui veivakurabuitaki, eda kunea rawa kina “na sala vou ka bula,” (Iperiu 10:20) ki na serau kei na veivinakati ni Kalou.
Na cava na ibalebale ki na noda bula na veivinakati oqo e na vuku ni dra?
E SA KAU LAIVI NA NODA VEIMECAKI KEI NA KALOU
A imatai, e sa sega ni gadrevi me da veimecaki kei na Kalou.
Era veimecaki kei na Kalou na tamata, ka so era vakadidivarataki ira vei Koya e na vuku beka ni kena vakavureya cake mai na sasabai na nodra se sega ni vakatusa na nodra yalo beitaki, ka vakavuna kina me ra cata na Kalou.
Era rerevaka na itotogi, ka ra dro tani mai na Nona serau. Ia, ko Karisito e sa sauma oti na isau ni keda itotogi, ka sa sega ni dua na vuna me da sabai keda kina mai Vua na Kalou. E kaya na iVola Tabu ni da rawa ni curu vakadoudou ki na serau ni Kalou, ka kerea na veivuke e na gauna eda gadreva kina. (Raica na Iperiu 4:16.).
E SA TAUYAVU VOU TALE NA NODA VEITOKANI VOLEKA KEI NA KALOU
Karua, e taukena na dra na kaukauwa me tauyavutaka vou tale na noda veimaliwai titobu vata kei na Kalou. Eda sa rawa ni veitokani voleka sara kei Koya, me vaka ga e a nakita mai liu.
“Ia e na gauna oqo, ni dou sa tu vata kei Karisito, oi kemudou ka yawa e liu, dou sa qai voleka mai e na vuku ni dra i Karisito,” (Efeso 2:13).
E na vuku ni cakacaka mana ni vakacabo isoro nei Jisu, e sa noda rawa kina na tagane kei na yalewa eda sa wili me da luvena, na veivinakati kei na kena tauyavu vou tale ni noda veitokani kei Koya na Tamada vakalomalagi.
E na gauna eda sa vakasavasavataki kina e na dra mai na kauveilatai, e dodoka sobu mai vei keda na Ligana na Kalou, ka dreti keda yani vakavoleka Vua. Ko sa lomani vakalevu mai Vua! E a vinakati iko mo okati mo luvena mai na gauna ko a se buketetaki voli kina e kete itinamu. Oqo dina na inaki ni kauveilatai – me da veivinakati tale kina kei na Tamada vakalomalagi.
“Eda sa daureki talega e na Kalou e na vuku ni noda Turaga ko Jisu Karisito, o koya eda sa yaco kina me da veivinakati tu,” (Roma 5:11).
E dina beka ni ra na biligi iko tani na wekamu, nomu itokani kei ira tale e so, ia ko na sega ni biligi tani mai vua na Tamamu vakalomalagi, oqo se mai muri, baleta ni ko sa luvena. E sega walega ni sa kacivaka oti ko Karisito na noda Bete Levu, ni ko sa savai ka sa vosoti oti, ka sega walega ni sa kaya oti na Turaga-ni-Lewa kei lomalagi kei vuravura, ni ko sa vakadonui oti, ia e sa kaya talega ni ko sa Nona itokani. (Wilika na Joni 15:15).
Na Kalou e na nomu itokani, mo drau dau sala vata ka veitalanoa, ka na tiko kei iko e na veigauna dredre kece ko sota kaya. Ni ko sa tekivu kila vinaka na titobu ni loloma ni Kalou vei iko, ko sa na vakatubura e dua na veitokani kamikamica e na nomudrau veimaliwai.
Vakananuma mada, eda sa rawa ni veitokani voleka dina sara, me vaka beka e rua na veitau dredre, kei Koya na Kalou levu oqo!
NA VAKACEGU KA SOLIA NA KALOU, E NA TAQOMAKA NA YALODA KEI NA NODA VAKASAMA
Katolu, e na vuku ni dra i Jisu, eda vakila e dua na vakacegu ka vukei keda me da yalodei ka da toso tiko ga ki liu e na veigauna dredre. E a kaya ko Jisu vei ratou na Nona tisaipeli ni bera ni la’ki vakoti,
“Au sa laiva vei kemudou na vakacegu, au sa solia vei kemudou na noqu vakacegu; au sa sega ni solia vei kemudou me vaka sa solia ko vuravura. Me kakua ni rarawa na yalomudou, se rere,” (Joni 14:27).
Na apositolo ko Paula, e a vakayaloqaqataki ira na tamata vakabauta ena vakasama oqo:
“Dou kakua sara ni lomaocaoca; ia e na ka kecega me vakatakilai vua na Kalou, na nomudou kerekere e na masu kei na dau cikecike kei na vakavinavinaka.
Ia na vakacegu ni Kalou, sa uasivia na ka kecega e kilai rawa, e na vakataudeitaka na yalomudou e na vuku i Karisito Jisu.” (Filipai 4:6-7).
NA IVAKAYAKAVI NI TURAGA E IVAKARAITAKI NI NODA VEIVINAKATI KEI NA KALOU
Na noda veivinakati kei na Kalou e vakaraitaki e na veigauna eda vakaivotavota kina e na iVakayakavi ni Turaga, ka da rawa ni vakayagataka na veigauna oqo me da vakatitobutaka kina na noda veitokani kei Koya. Oqo e baleta ni sa tiki bibi ni noda bula veimaliwai kei na Kalou na tamata lotu vaKarisito, na noda veiwaseitaka na iVakayakavi ni Turaga.
Na noda vakaivotavota e na sakaramede oqo, e na dau kauta lesu mai ki na noda vakasama yadudua, na isau vakaitamera ka a saumi me da vueti kina. Oqo e cakacaka talega ni noda talairawarawa kei na noda vakadinadina.
Ni a tauyavutaka ko Jisu na iVakayakavi ni Turaga, e a solia talega na ivakaro matata me baleta na kena caka:
“A sa taura na madrai, ka vakavinavinaka, ka dovia, ka solia vei ira, ka kaya, Oqo na yagoqu sa soli e na vukumudou, dou cakava oqo mo dou vakananumi au kina.
Sa vaka talega kina na bilo, ni sa oti na ivakayakavi, ka vaka, A bilo oqo na veiyalayalati vou e na noqu dra sa liviraki e na vukumudou.” (Luke 22:19-20)
E dua na tamata lotu, e a vakatoka na iVakayakavi ni Turaga me dua na ivakayakavi ka na ia tikotiko ga. E veigauna kece eda vakaivotavota kina, e kau lesu mai ki na noda vakasama ni oqo, e se dua tale na ikanakana ka a tekivu e na rumu e cake, ni a dovi madrai vata kei ratou na Nona tisaipeli ko Jisu. Me vakatekivu mai na gauna o ya, e sa dau vakayacori tu ga mai, ka vavaca mai na veidrau na yabaki, me da kua ni guilecava kina ni a mate o Koya e na vukuda.
Na ivakarau oqo, e a lesi ki na isoqosoqo lotu, me rawa ni da dau nanuma tiko ga kina, ka kua ni guilecava, na dra i Jisu ka a dave mai Kalivari. Na kena dovi na madrai kei na gunuvi ni waini, e na vakavouya tiko ga e na noda vakasama na bibi ni Yagona kei na Nona dra.
Ia na ivakayakavi ni veitokani oqo, e rai tale tiko ga ki liu. E vakananumi tiko kina na mate nei Jisu “ka yacova na Nona lako mai” (1 Korinica 11:26). Ena dua na sala e veivakurabuitaki, e nanamaki tiko ki na kana vata ni vakamau ni Lami ni Kalou e na bula tawa mudu. E soqoni keda vata mai vakayalo kei ira kece na tamata vakabauta ka ra a bula e liu, ko ira era bula tu oqo, kei ira era na muri mai.
Na madrai eda veidovitaka e na sakaramede oqo, e vakatakilakilataka tiko na waqawaqa ni Madrai ni Bula. Na waqawaqa oqo, sa i Koya na Kalou, ko Jisu e na Nona taurivaka na waqawaqa vakatamata, ka bula maliwai keda na tamata, ka qai cabora na waqawaqa vakayago o ya e na vukuda.
Na bilo, se na waini, e vakaibalebale tiko ki na dave ni dra i Jisu, me sala e tauyavutaka kina na Kalou e dua na veiyalayalati vou kei ira na Nona tamata.
E na veika e vakatakila vei au na Kalou e na vuku ni dra, au sa kila kina ni noda veiwaseitaka tikoga na madrai kei na bilo, e vakavuna na kena vakavoui tikoga kina e lomada kei na noda vakasama na veivakabulai ka cakava ko Jisu mai Kalivari. E sega ni dua tale na yago se na dra me na cakava rawa na veivakabulai oqo.
E na veigauna kece eda vakaivotavota kina e na wasei ni madrai kei na bilo waini, eda sa kaya tiko vua na Kalou, “E a dodonu me’u mate, ia au sa vakatusa na dina ni sa sosomitaki au ko Jisu!”
De lakolako me guilecavi na vakacabo isoro ka a cakava ko Jisu, ka da sa la’ki tiko wele e na vakacegu ni da sa vakabulai tu, ka sega ni nanuma na isau vakadomobula ka a saumi kina, sa dodonu kina me da dau kauta lesu mai ki na noda vakanananu na Yago i Jisu ka a warolaki, vakamavoataki ka vakoti e na vukuda.
Sa dodonu me da dau nanuma na mavoa yadua ka a caka ki Yagona, na kuita yadua ka a tau e dakuna, kei na veigauna yadua ka a vakoti ka cokai kina me rawa kina na noda veisaututaki kei na Kalou. Na madrai e dusia tiko vei keda na rarawa kece e a tau ki Yagona – na rarawa ka dodonu me noda, ia e a ciqoma na Turaga e na vukuda.
E vakakina talega e na vuku ni bilo. Ni da gunu mai na bilo, e dodonu me da dau nanuma na dra ka a vakadavea ko Jisu mai na vale vakatui nei Eroti, e na itikotiko ni kovana nei Pailato, ka vakakina e na delana mai Kalivari.
E na veigauna ko gunu kina mai na bilo e na iVakayakavi ni Turaga, mo dau nanuma na Nona dra. E a dave na Nona dra, me isosomi ni nomu dra. E a sauma na Nona dra na isau ni veivosoti e na vukumu. Ni ko sa vosoti, e gadrevi kina mo nanuma na Nona dra, ka mo ciqoma me sa isau duadua ga ka bokoci rawa kina na nomu ivalavala ca.
NA VEIVINAKATI KEI IRA NODA ICABA
Na iVakayakavi ni Turaga, e vukea talega me da dau nanuma na noda veitokani kei na veivinakati kei ira na noda icaba e na vuku i Karisito.
A bilo ni vakavinavinaka keitou sa vatonaka, sa sega li ni ka sa noda vata kina na dra i Karisito? Ai buli madrai eda sa dovia, sa sega li ni ka sa noda vakakina na yago i Karisito?
Ni sa duabau ga na Madrai , sa qai yagona e duabau ga ko ikeda e lewe vuqa, ni sa noda na ivotavota ni madrai ko ya e duabau ga.
Dou raici ira na Isireli vakayago, ko ira era sa kania na veimadrali, sa sega li ni nodra na ivotavota kei na icabocabo-ni-soro? (1 Korinica 10:16-18).
Na yavu ni noda veivinakati kei ira na noda icaba, sa ikoya na noda sa veisaututaki kei na Kalou e na vuku ni dra mai na kauveilatai. Na noda veivinakati oqo kei na Kalou, e sa semati keda kina Vua e na veitokani voleka, ka solia vei keda na bula vakacegu, o koya sa dua na vua ni Nona Yalo Tabu.
Me vaka ni sa Tamada na Kalou, eda sa lewe taucoko ni dua na matavuvale na tamata vakabauta kece,. Me vaka ni a buli talega na tamata e na iyaloyalo vaKalou, sa dodonu kina me da dokai ira na tamata kecega.
”Ia na vunau oqo eda sa rawata mai vei Koya, me lomana talega na wekana ko koya sa lomana na Kalou,” (1 Joni 4:21)
Ke da raica lesu mada na nona a labati Epeli ko tuakana, e a vu ni laba oqo ni a sega ni via ciqoma ko Keni na nona itavi me lomana ka karona na tacina.
“Koi au beka na ivakatawa i taciqu?” (Vakatekivu 4:9).
Oqori na isau ni taro ka a sauma kina ko Keni na taro ni Kalou, se sa evei ko Epeli na tacina.
Ia, raica na kena duidui oqo, e na Nona lako mai ki vuravura vakaTuakada ko Karisito, ka mai cabora na Nona bula e na vukuda, me vakaraitaka vei keda na itovo ni loloma me da taurivaka vei ira na tamata. E vola vakaoqo ko Joni,
“Ia kevaka eda sa ia na ivalavala ni rarama, me vaka sa tu e na rarama ko Koya, eda sa qai duiveiwekani vata, a sa vakasavasavataki keda mai na ca kecega na dra i Jisu Karisito na Luvena.” (1 Joni 1:7).
Ni da sa bula tiko e na rarama, kei na dina ni noda sa vakabulai, eda sa rawa ni veitokani kei ira era bula wavoliti keda. Ia, ni da cakava oqori, na dra i Jisu e na savai keda mai na noda ivalavala ca kecega.
E sega walega ni cakacaka yaco na kaukauwa ni dra oqo e na noda dui bula vakaveitokani, ia e dodo talega yani ki na veimaliwai vakamatatamata, ka vakamatanitu. E taukena na dra i Jisu na kaukauwa me veisaututaki kina na veimatatamata, duitovotovo, kei na duivosavosa. E veisautaki ira kina me ra dua na matatamata vou – na matatamata ni veiyalayalati ni Kalou.
E dua na ka, ka na vu ni qoroqoro levu duadua mai lomalagi, o ya na umatamata levu, ka ra na lewena na veimata tamata mai veiyasa ivuravura taucoko, era na mai soqoni e mata ni dabedabe vakatui ni Kalou:
“Sa oti oqo ka’u sa vakaraica, ka raica, sa dua na isoqosoqo levu sara, e sega e dua na tamata e wilika rawa, mai na veivanua kece, kei na veimataqali, kei na veimatanitu, kei na duivosavosa, era sa tu e na mata ni tikotiko vakaturaga, kei na mata ni Lami,
Era vakaisulu e na isulu vulavula, ka taura na iviu e na ligadra. A ra sa kaci e na domo levu ka kaya, A vu ni bula na noda Kalou, o Koya sa tiko e na itikotiko vakaturaga, Vua na Lami talega!” (Vakatakila 7:9).
O ira – e na vuravura oqo – ka ra a bulataka tu e dua na bula ni veimecaki kei na veivakamatematei, ni bera nodra qai veisaututaki kei ira nodra meca e na vuku i Karisito, era vakaraitaka tiko na dina oqo: “A sa buli ira, era sa dra vata, na lewe ni veivanua kecega, me ra tiko e delai vuravura taucoko,” (Cakacaka 17:26).
Oqo e sega ni dina vakayago walega, ia e dina vakayalo talega, ka ni sa vakamatabokotaki keda tu mai kina e na veitabayabaki sa sivi, na vuni ca ni vuravura oqo. Ia, na dina ni bula veimaliwai sautu vakamatatamata duidui, e sa mai vakadeitaki ka vakavoui vou tale, e na vuku ni kaukauwa ni dra ni Lami.
E rawarawa me yaco na bula veitawasei kei na bula veimecaki e na kedra maliwa na veimatatamata, ia na dra talei duadua ga ni Lami ni Kalou, e taukena na kaukauwa me cakava na veisaututaki tudei, ka kauti keda vata tale mai. E a volavola ko Paula me baleta na nodra veimecaki makawa na Jiu kei ira na veimatanitu tani, e na nona a kaya,
“Ni sa ikoya na vu ni noda veivinakati tale, o Koya sa qisia na rua me duabau, a sa basuka na bai sa ia kina na tawasei, ni sa vakaotia e na Yagona na ka eda a veicati kina, o koya na vunau sa vakarota na ivalavala ni lotu: me ia kina na veivinakati, ka qisi rau me rau tamata vou ni rau tu vata kaya” (Efeso 2:14-16).
E sa inaki tu ni kosipeli mai na kena itekivu, me vakaduavatataki ira na veimatatamata kei na duivosavosa kece e mata ni Kalou, ka sa ikoya na dra i Jisu, e kauti keda vata mai. E sega ni vakaiwiliwili rawa na levu ni turaga kei na marama vakabauta e veiyasa ivuravura raraba, era dau soqoni vata me ra vakaivotavota e na iVakayakavi ni Turaga, ka ra dau vakananuma kina na dra i Karisito, ka da sa duavata talega kei ira.
E vuqa na tamata, era sa tovolea e na veisala voravora, ka taurivaki kina na iyaragi duidui, me ra vakaduavatataki ira na duikaikai e na ruku ni dua ga na matanitu, ia e sega ni dua vei ira me rawata. Ia, na matanitu nei Karisito, e sa rua na udolu na yabaki na kena bula tu mai, e na vuku duadua ga ni kaukauwa ni Nona dra.
E sa veisautaki ira na veimatatamata na Nona dra. Ko ira na vulagi saravanua, era sa rawa ni lako vakagade e daidai ki na veivanua tawa lotu e liu, ka dau yaco kina na veikanikani kei na lotu vakaluve-ni-wai, ka ra raica na bula veisaututaki era sa bulataka na kena itaukei nikua. E rawa ga oqo e na vuku ni cakacaka ni kosipeli e na nodra bula na itaukei ni veivanu a oqori.
E volaitukutukutaki tu na italanoa ni kena a voca e dua na waqa e na Pasifika e na rua na drau vakacaca na yabaki sa oti, ka ra qai qalo ki vanua na kena kaimua, me ra qara bula kina. E sa kilai raraba tu na kedra italanoa, ni ra mani la’ki tawana na yanuyanu lala o ya, ka ra sa bula ka vakatubu kawa tu mai kina e na veitabayabaki sa sivi me yacova mai nikua.
E na gauna era a qai kune kina, e qai laurai ni ra a vakatulewataka me ra vakamuria na ivakavuvuli ni Veiyalayalati Vou, na ivola era a vueta mai na nodra waqa e na gauna e a voca kina. E a qai laurai na veika e basika e na nodra vakamuria na ivakavuvuli oqo: na kena tauyavutaki e dua na itikotiko sautu ka ra veilomani na lewena, ka cicivaki vakavinaka kece ni veitiki ni nodra bula vata vakaumatamata.
Ko lomalagi e na qai tukuna talega na italanoa me baleti ira e vuqa na veimataqali kei na veimatanitu, ka ra a veisautaki mai na kaukauwa ka tu e na dra.
NA VAKACEGU KA KUNE E NA VEIVOSOTI
E dua tale na iwase ni noda veivinakati e na vuku ni dra i Karisito, sa ikoya na noda vakatubura na veivosoti e na noda bula – na veivosoti ni Kalou vei keda, kei na veivosoti eda solia ka da ciqoma mai vei ira na tamata.
E a vakadavea na Nona dra ko Karisito, me rawa ni vosoti keda kina na Kalou e na vuku ni ivalavala ca kece eda sa cakava oti, ka vakakina na Nona vosoti keda kevaka eda caka cala e daidai. E sega walega ni a savai keda e na gauna eda a sucu vou kina, ia e sa vakarautaka tale tu ga na veivosoti me baleta na noda na lutu wasoma, e na noda bula ni veisiga.
“Ia kevaka eda sa ia na ivalavala ni rarama, me vaka sa tu e na rarama ko Koya, eda sa qai duiveiwekani vata, a sa vakasavasavataki keda mai na ca kecega na dra i Jisu Karisito na Luvena,” (1 Joni 1:7).
E sa sega na ivalavala ca, na caka cala, se na basu lawa, me na sega ni rawa ni kauta tani na dra i Jisu. Na dina oqo e sa rawa ni vakayaloqaqataki keda, e na veigauna eda dau lomaleqataka kina na noda ivalavala ca, ka da vakasaqara me da savai vou tale mai Vua na Kalou.
Na dra i Jisu e solia talega vei keda na kaukauwa me da vosoti ira na tani, e na noda tubu tiko me da ucuya vakalevu cake na yaloyalo i Karisito. E na Nona sa rube tu e na kauveilatai ko Jisu, e a qai masulaki ira na tamata ka ra vakoti Koya:
“I Tamaqu, kakua ni cudruvi ira, ni ra sa sega ni kila na ka era sa kitaka” (Luke 23:34).
Na kaukauwa ni veivosoti kei na bula veisaututaki, e sa tu e na dra ni Lami. E kaya na iVola Tabu,
“Kevaka sa rawa, mo dou vakatovolea mo dou veilomani kei ira na tamata kecega” (Roma 12:18).
NA KOSIPELI NI VEIVINAKATI – A KOSIPELI NI VEIVAKADUAVATATAKI
Na kena itinitini, e solia vei keda na dra i Karisito e dua na ilesilesi ni veivakaduavatataki. E na noda sa vosoti ka sema lesu tale vua na Kalou, eda sa vakaroti me da vakasaqaqara ka kauti ira mai na tani vei Koya, me ra kunea talega na veisavai kei na veivinakati kei Koya.
“A sa vu mai vua na Kalou na ka kecega, o Koya sa vakaveivinakatitaki keda kei Koya e na vuku i Karisito, ka sa sega ni wiliki vei ira na nodra ivalavala ca, ka sa solia vei keitou na itukutuku ni veivinakati” (2 Korinica 5:18).
Back To Table Of Contents


text:
“Ia na noda rarawa mamada sa dede vakalailai sara ga, sa vakayacora vei keda na serau levu, sa uasivi cake vakalevu sara, ka tawa mudu,” (2 Korinica 4:17).
“Sa i koya na bukawaqa ni dredre, ka vakabasikataka mai na koula ni i tovo vakalou,” (Madame Guyou).
Ena daku ni veidredre kece eda sotava, sa tiko mai kina e dua na inaki ni Kalou.
E vakayagataka na Kalou na veidraki duidui ni bula me vakatuburi keda kina vakayalo. E vakatau vakalevu cake na Kalou ki na draki ni bula duidui me buli keda kina me da ucui Jisu, ka vakalailai ena nona vakatautaka ki na noda wilika na iVola Tabu. Na vuna oqori e sa matata vakasigalevu tu: eda sotava tiko na draki ni bula duidui ena loma ni ruasagavulu ka va na auwa ni veisiga.
E a sa kaya oti vei keda ko Jisu ni da na sotava na dredre ena noda bula voli e vuravura, (Joni 16:33). E sega ni dua e galala mai na mosi, se sega ni sota kaya na rarawa, ka sega ni dua e lako voli ena bula oqo, e sega ni sota kaya na dredre. Na bula oqo sa bula ni dredre. Ena gauna ko walia kina e dua na dredre, sa wawa tale tu e dua me kena isosomi. E sega ni ra leqa lelevu taucoko, ia era bibi kece ki na inaki ni Kalou me vukea na nomu tubu vakayalo. E vakayaloqaqataki keda ko Pita ni kaya ni sa sega ni ka ni kidacala na dredre eda sotava, “Kakua ni kidacala e na vuku ni rarawa katakata sa yaco me vakatovolei kemudou, me vaka sa yacovi kemudou na ka tani,” (1 Pita 4:12).
E dau vakayagataka na dredre na Kalou me kauti keda vakavoleka yani kina Vua. E kaya na iVola Tabu, “Sa voleka ko Jiova vei ira sa ramusu na yalodra; ka sa vakabulai ira sa dasila na lomadra,” (Same 34:18). Na veigauna ko na vakila kina ni titobu ka vakaibalebale duadua na nomu torova na Kalou, sa i ira na veisiga ni butobuto lelevu ko na sotava, ni sa kavoro na yalomu, ni ko vakila na galili, ni sa sega na vanua mo vuki kina mo kunea na vakacegu, ni sa rui sivia na nomu mosi, ka ko sa rawa ni vuki duadua ga vua na Kalou. Ena gauna eda sotava kina na rarawa sa i koya na gauna eda vulica kina me da cabora na noda masu titobu duadua, ka da vakila ni lako sara ga mai na uto ni lomada. Ni da sa mosi tu, sa sega vei keda na kaukauwa me da cabora na masu e vovodea ka vaka ga na iwiligusu.
E kaya ko Joni Eareckson Tada, “Ni totoka tu na draki ni bula, eda na rawa ni taura tu ga vakamamada na bula ena noda kila tu na veika baleti Jisu, ena noda vakatamurimuri Koya, na noda cavuta na veitiki ni Vola Tabu, kei na noda veitalanoataki Koya. Ia, sa i koya ga na veigauna ni noda rarawa, eda na qai kilai Koya dina kina. Eda vulica na veika baleta na Kalou ena noda rarawa, o koya eda sega ni vulica rawa ena veisala tale eso.”
E a rawa vua na Kalou me a tarova na vesu nei Josefa (Vakatekivu 39:20-22), me a tarova na biu nei Taniela ki na qara ni laione (Taniela 6:16-23); me a tarova na nona kolotaki ko Jeremaia ena loma ni ikeli (Jeremaia 38:6), me a tarova na kasa vakatolu nei Paula (2 Korinica 11:25), me a tarova na nodratou biu ki na lovo ni bukawaqa na cauravou ni Iperiu (Taniela 3:1-26) – ia, e a sega ni cakava vakakina. E a vakatara ga na veileqa oya me yaco, me ra toro vakavoleka yani kina Vua ko ira yadua ka ra sotava na veidredre oya.
Ni da sotava na dredre, eda vakasaurarataki me da rai vua na Kalou ka vakararavi Vua, ka sega vei keda vakai keda. E a kaya ko Paula, “Ia keitou sa vaka ni keitou sa lewai me keitou mate, me keitou kakua ni vakararavi kina vei keitou, vua ga na Kalou o koya sa vakaturi ira cake tale na mate,” (2 Korinica 1:9). Ko na sega ni rawa ni kila ni sa i Koya duadua ga ko gadreva, me yacova na gauna e sa sega tale e dua ko rawa ni vuki kina mo kunea na vakacegu.
Veitalia ga se cava na vuna, e sega ni dua na leqa e tarai iko rawa vakavo ga kevaka e sa vakatara na Kalou. Na veika kece e yaco vua e dua na luve ni Kalou e sa kila oti na Tamada, ka gadreva o Koya me vakayagataka me basika kina na vinaka, dina ga ni gadreva ko Setani kei ira tale na so me basika kina na ca.
Me baleta ni sa lewa na veika kece na Kalou, sa sega kina ni dua na vakacalaka ena Nona ituvatuva vinaka me baleti iko. Baleta ni a sa volai oti tu ena ivola ni yabaki ni Kalou na nomu veisiga ni bera na nomu sucu mai, na veika yadua e yaco vei iko e tiko na kena bibi ena nomu bula vakayalo. Na veika kece sara! E vakamacalataka ko Paula na vuna, “Ni da sa kila sa veivuke na ka kecega me ra vinaka kina era sa lomana na Kalou, ko ira era sa kacivi me vaka na ka sa nakiti oti. Ia ko ira kece sa kilai ira eliu ko Koya, sa lesi ira eliu me ra tautauvata kei na Luvena,” (Roma 8:28-29).
NODA KILA VINAKA NA ROMA 8:28-29
Oqo e dua na tikina e dau tauri cala vakavuqa, ka sega ni matata vinaka na kena ibalebale dina vei ira na vuqa. E sega ni kaya, “E vakavuna na veika kece na Kalou me yaco me vaka na ka au vinakata.” Eda sa kila levu tu ga ni sega ni dina oqori. Ka sega talega ni kaya, “E vakavuna na Kalou me yaco na veika kece me dua kina na icavacava marau e vuravura.” E sega talega ni dina oqori. E levu sara na icavacava rarawa e vuravura.
Eda bula tiko oqo ena dua na vuravura e sa bale tu. Mai lomalagi duadua ga, e vakayacori vakadodonu kina na veika kece me vaka na lewa ni Kalou. Oya na vuna eda vakaroti kina me da masu ka kaya, “Me caka na lomamuni e vuravura me vaka sa caka mai lomalagi,” (Maciu 6:10). Kevaka me da kila vinaka sara na Roma 8:28-29, e dodonu me da vakasamataka vakamatailailai na kena veiyatu vosa yadua:
“Ni da sa kila” : Na noda inuinui ena gauna ni dredre e sega ni yavutaki ena noda vakabauta tiko ni na yaco ga na veika vinaka, se na noda via raica ga na yasana vinaka ni bula, ka me da bonata tani na veika e sega ni vinaka. Ia e yavutaki ga ena yavudei ni Vosa ni Kalou, ni sa tu e Ligana na lewa ni veika kecega ka sa lomani keda. E tiko e dua na Matai Levu ena daku ni veika kecega. E sega ni vakacalaka na nomu bula. E tiko e dua na ituvatuva ni veika kece. Na lewa ni veika kece e yaco, e tu kece e Ligana. Eda dau cala na tamata, ia na Kalou e sega ni cala. E sega ni rawa ni butucala na Kalou – baleta ni sa Kalou.
“sa veivuke” : Na veika e yaco ena nomu bula, era cakacaka vata ena inakinaki ni Kalou. Era sega ni yaco yadudua, ia era tiki kece ni dua na ituvatuva, me ra veisautaki iko mo ucui Karisito. Kevaka ko via buli keke, ko na vakayagataka na falawa, masima, yaloka droka, suka kei na waiwai ni vakasaqa. Kevaka e laukana yadudua na veika oqori, era na sega so ni kana vinaka. Ia, kevaka era waki vata me buli kina na keke, sa dua na ka na kena kana vinaka. Kevaka ko solia vua na Kalou na veika kece e ca ena nomu bula, ena wakia vata o Koya me basika kina na vinaka.
“na ka kecega” : Na ituvatuva ni Kalou me baleta na nomu bula, e okati kina na veika kece e yaco vei iko – me wili kina na nomu cala, nomu ivalavala ca, kei na nomu mavoa. E wili talega kina na nomu tauvi mate, na nomu dinau, na vakacalaka, na veibiu, kei na nodra mate na wekamu. Na Kalou e rawa ni vakatubura na vinaka mai na veika ca kece ko sotava. E a vakayacora vakakina mai Kalivari.
“me ra vinaka kina” : E sega ni kena ibalebale oqo ni vinaka na ka kece ena bula oqo. E vuqa na ka e yaco ena vuravura oqo e ca ka vakavuna na rarawa, ia na Kalou e kenadau duadua me vukica na ca me vinaka. Ena kawa nei Jisu Karisito, e ratou okati kina e lewe va na marama: ko Camari, Reapi, Ruci kei Pacisepa. Ko Camari e a davo vata kei vugona me rawa ni kunekune kina. Ko Reapi, e a dau volitaki koya vei ira na tagane. Ko Ruci, e a sega ni yalewa Jiu, ka a voroka na lawa ena nona vakawatitaka e dua na Jiu. Ko Pacisepa, e a lasa vata kei Tevita, ka qai vakavuna sara na labati nei watina. Oqo eso na veika ca ka a yaco vei ira e dua na kawa tamata, ia, e a qai vukica na Kalou me basika kina na vinaka, ena sucu mai nei Jisu ena nodratou kawa na marama oqo. Sa cecere cake mai na noda leqa, noda mosi, kei na noda ivalavala ca, na ituvatuva ni Kalou.
“era sa lomana na Kalou, ko ira era sa kacivi” : Na iyaloyalo oqo, e baleti keda ga na vakatokai me da luve ni Kalou. E sega ni baleta na tamata kece. E yaco na veika kece me basika na ca vei ira era via vakayacora ga na lomadra ka bula veisaqasaqa kei na Kalou.
“me vaka na ka sa nakiti oti” : Na cava na inaki oya? Na inaki oya, sa i koya me da yaco me da ucuya na Luvena. Na veika kece e vakatara na Kalou me yaco ena nomu bula, e vakatara me baleta ga na Nona inaki oya!
NA VAKATUBURI NI ITOVO VAKARISITO
O keda, eda vaka na vatu talei, ka da vakayagoyagovinakataki mai na ituki kei na matau ni sivisivi ni rarawa kei na dredre. Kevaka e sega ni kaukauwa na ituki lailai oqo me tukia laivi na vanua varovaroa mai na vatu talei oya, ena vakayagataka na Kalou e dua na ituki levu cake ka dau voroka na vatu lelevu. Kevaka e se sega ga ni rauta, ena taurivaka na Kalou na ituki levu vakamisini. Ena vakayagataka o Koya na iyaya ni cakacaka e veiganiti kei na kaukauwa ni cakacaka me caka.
Na dredre kece eda sotava, e sa dua na katuba ka dola vei keda me da tubu cake kina vakayalo, ka vakatau na levu ni noda tubu ena kena levu cake na dredre eda sota kaya. E kaya ko Paula, “Ni da sa kila sa tubu na dauvosota mai na ka rarawa, ia na dauveivakatovolei mai na dauvosota; ia na i nuinui mai na dauveivakatovolei,” (Roma 5:3-4). Na veika e yaco vei iko e taudaku, e sega soti ni bibi me vaka na veika e yaco e lomamu. Na veimataqali draki ni bula ko sota kaya era sega ni ka tudei, ia na yalomu kei na nomu itovo ena bula tu ka sega ni mudu.
E vakawasoma ena iVola Tabu na kena vakatauvatani na dredre eda sota kaya kei na bukawaqa era vakayagataka na dau vavi kaukamea me vakamai kina na veika e vakaduka tu na kaukamea waicala. E kaya ko Pita, “Me sa kune kina na nomudou vakabauta ni sa vakatovolei, me talei vakalevu sara ka talei vakalailai na koula sa caca rawa ni sa vakatovolei e na bukawaqa,” (1 Pita 1:7).
E a tarogi e dua na dauvavi siliva, “Ko kila vakacava na gauna e sa buta vinaka kina na siliva ko vavia ka sa sega na ka e vakaduka tu?” E a qai sauma o koya ka kaya, “Ena gauna au sa rawa ni ilovi au vinaka kina ena siliva au vavia tiko.” E vakakina ena gauna ko sa vakatovolei oti kina ena bukawaqa ni dredre, era na raica na tamata na iyaloyalo kei Jisu ena nomu bula. E kaya ko Jemesa, “Sa vakatubura na dauvosota na vakatovolei ni nomudou vakabauta,” (Jemesa 1:3).
Me vaka ni gadreva na Kalou me veisautaki iko mo ucui Jisu, ena kauti iko mo sota kaya na veika dredre e a sotava ko Jisu. Oya e okati kina na galili, na vakatovolei, na dredre, na vakalewai, na veibiligi, kei na vuqa tale na leqa duidui. E kaya na iVola Tabu ni ko Jisu “ a sa vakatavulici ga e na i valavala ni talairawarawa, ni sa vosota tiko na ka rarawa,” ka “ni sa vakarautaki oti, sa yaco me vu ni bula tawa mudu,” (Iperiu 5:8-9). Na cava me vagalalataki keda kina na Kalou mai na veika dredre e a vakatara me sotava na Luvena? E kaya ko Paula, “Eda sa i taukei vata kei Karisito; kevaka eda sa vosota vata kaya na ca, eda sa vakalougatataki vata kaya talega,” (Roma 8:17).
MO SOTAVA NA VEIVAKATOVOLEI ME VAKATAKI JISU
Na dredre e sega ni vakatubura vakai koya na ka e gadreva na Kalou. E vuqa era dau luletaka na dredre ni bula era sotava, ka dau vakataotaki kina na nodra tubu. E dodonu mo sotava na dredre kei na veivakatovolei me vaka na Nona sotava ko Jisu.
Mo nanuma tiko ni vinaka taucoko na ituvatuva ni Kalou. E kila tu na Kalou na veika e vinaka duadua me baleti iko, ka kauwaitaki iko vakalevu. E kaya na Kalou vei Jeremaia, “Ni’u sa kila koi au na nanuma ni yaloqu e na vukumudou, sa kaya ko Jiova, na nanuma mo dou vinaka, ka sega ni ca, ka me’u solia vei kemudou na i nuinui vinaka ni gauna e muri,” (Jeremaia 29:11). Ko Josefa e a kila vinaka na dina oqo ena nona a kaya vei ratou na tuakana ka ratou a volitaki koya me la’ki bobula, “Ia koi kemudou, dou a nanuma vakaca vei au, ia sa nakita na vinaka na Kalou,” (Vakatekivu 50:20). Ko Esekaia e a vosa tale ga vakakina me baleta na mate levu ka a tauvi koya: “Raica sa vuki na noqu rarawa me’u vakacegu,” (Aisea 38:17). Ena veigauna e vaka “sega” kina na Kalou ki na nomu masu ni kerekere, mo nanuma, “Ia ko Koya me bau yaga vei keda, me da vakataki Koya kina e na yalosavasava,” (Iperiu 12:10).
E ka bibi dina mo vakanamata tiko ga ki na ituvatuva ni Kalou, ka sega ena nomu rarawa se dredre. Oya na vuna e a vosota rawa kina na rarawa ni kauveilatai ko Jisu, ka da sa vakauqeti me da muria na we ni yavana, “Me da vakaraici Jisu, o koya sa vakatekivuna e na sauma talega na noda vakabauta; o koya, e na vuku ni marau sa viritu e matana, sa vosota na kauveilatai,” (Iperiu 12:2).
Ko Corrie ten Boom, e dua ka a sota kaya na veivakararawataki levu ena dua na vale ni veivesu mai Jamani ena iKarua ni iValu Levu, e a vakamacalataka na kaukauwa vuni ni noda vakanamata taucoko ki na dua na ka: “Kevaka ko rai ki vuravura, ko na kunea ga na rarawa. Kevaka ko rai ki lomamu, ko na lomalailai. Ia, kevaka ko rai vei Karisito, ko na kunea na vakacegu.” Na itovo ni nomu vakanamata, ena vakatulewataka na draki ni bula ko na bula kina.
Na dina vuni ni dauvosota, oya, ni vakaiyalayala ga na dede ni nomu rarawa, ia na kemu isau e ka tawamudu. Ko Mosese e a vosota lako voli e dua na bula ni dredre “ni sa vakaraica tu na kena i sau,” (Iperiu 11:26). Ko Paula tale ga e a vosota vakakina na rarawa. E kaya, “Ia na noda rarawa mamada, sa dede vakalailai sara ga, sa vakayacora vei keda na serau levu sa uasivi cake vakalevu sara, ka tawa mudu,” (2 Korinica 4:17).
Kakua ni soro ki na rai lekaleka. Mo vakanamata tikoga ki na vuana mai muri: “Kevaka eda sa vosota vata kaya na ca, eda na vakalougatataki vata kaya talega. Ni’u sa vaka sa sega ni yaga me rau vakatauvatani na ka ca sa vosoti e na bula oqo kei na kalougata e na vakarairaitaki vei keda e muri,” (Roma 8:17-18).
Mo marau ka vakavinavinaka. E kaya vei keda na iVola Tabu, “Dou ia na vakavinavinaka e na vuku ni ka kecega: ni sa loma ni Kalou oqo vei kemudou e na vuku i Karisito Jisu,”
(1 Cesalonaika 5:18). E gadrevi iko na Kalou mo vakavinavinaka Vua ni na vakayagataka o Koya na nomu dredre me vakayacora kina na Nona inaki.
E kaya na iVola Tabu, “Dou reki tiko ga vua na Turaga,” (Filipai 4:4). E sega ni kaya, “Dou rekitaka na nomudou rarawa.” Mo reki vua na Turaga. Veitalia mada na veika e yaco tiko, ko sa rawa ni reki ena Nona loloma, Nona veikauwaitaki, Nona vuku, Nona kaukauwa, kei na Nona yalodina. E kaya ko Jisu, “Dou reki e na siga ko ya, ka rika e na marau: raica, sa levu na kena i sau vei kemudou mai lomalagi,” (Luke 6:23).
Eda sa rawa talega ni reki ni da kila ni sa sotava tiko vata kei keda na noda rarawa na Kalou. Eda sega ni qarava tiko e dua na Kalou ka yawa vei keda, se dua e dau kaburaka tu ga mai vakayawa vei keda na vosa ni veivakauqeti. Ia, na Kalou, e curu talega mai ki na loma ni bai ni noda rarawa. E a cakava vakakina ko Jisu ni a se bula voli e vuravura, ka cakava tale tikoga e daidai e lomada na Yalo Tabu. Ena sega ni laivi keda tu na Kalou me da tu vakai keda ga.
Mo cata sara na soro. Mo vosota vakadede ka me ia tikoga na nomu sasaga. E kaya na iVola Tabu, “Sa vakatubura na dauvosota na vakatovolei ni nomudou vakabauta. Ia me tini vinaka na cakacaka ni dauvosota, mo dou vinaka taucoko sara kina, me kakua na ka e yali,” (Jemesa 1:3-4).
Na vakatuburi ni yalomatua e cakacaka berabera. Ena veigauna eda via levea se drotaka kina na veika dredre ena bula oqo, eda vakataotaka tiko na ituvatuva ni noda tubu, ka da vakabera kina na tubu oqori, ka da qai tini ena rarawa e ca cake sara – na rarawa tawayaga ka dau sala vata mai kei na cakitaka se levea na ka e dodonu me da sotava ka walia. Ni ko sa ciqoma ka kila vinaka na kena tawamudu na vua ni nomu tubu vakayalo, ko sa na qai kila ni dodonu mo dau kerea vakalevu cake me vakayagataki na dredre ko sotava me vukei kina na nomu tarai cake vakayalo mo ucui Jisu.
Ko na kila ni ko sa matua cake tiko ena gauna ko sa tekivu raica kina na cakacaka ni Kalou ena veidraki duidui ni bula ko sotava ka dau sega ni vakaibalebale tu vei iko eliu.
Kevaka ko sotava tiko na leqa ena gauna sara ga oqo, kakua ni taroga, “Na cava e yaco kina vei au?” Ia, mo taroga ga, “Na cava ko ni via vakatavulica vei au mai na dredre oqo?” Ko na qai vakararavi tiko ga vua na Kalou ka cakava tiko na ka e dodonu. “Ni sa yaga vei kemudou na vosota, mo dou cakava na ka sa lewa na Kalou, ka me nomudou kina na ka ka yalataki,” (Iperiu 10:36).
Kakua ni soro – ia, mo tubu tikoga!
KA 25 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Ena daku ni dredre yadua, e tiko mai kina e dua na inaki.
Tikina Koula: “Ni da sa kila sa veivuke na ka kecega me ra vinaka kina era sa lomana na Kalou, ko ira era sa kacivi me vaka sa nakiti oti.” (Roma 8:28).
Taro mo Taroga: Na dredre cava au sa sotava mai, ka sa vakavuna na tubu levu duadua ena noqu bula?


text:
“A ka sa vuataka ko koya na yalododonu sa dua na kau ni bula, Ko koya talega sa rawa na yalo sa vuku.” (Vosa V‘balebale 11:30)
“Me vaka ko ni a talai au ki vuravura, au sa talai ira vaka talega kina ki vuravura,” (Joni 17:18).
“Ia ka’u sa sega ni nanuma na noqu bula me ka talei vei au ka me’u vakaotia ga na noqu cakacaka kei na i tavi ka solia mai vei au na Turaga ko Jisu,” (Cakacaka 20:24).
Ko a buli ena dua na ilesilesi.
E cakacaka tiko na Kalou e vuravura, ka sa gadrevi iko mo vukei Koya. Na itavi oqo e vakatokai me nomu ilesilesi ni veiqaravi ki vuravura. E gadrevi iko na Kalou mo qarava na nomu ilesilesi ni veiqaravi ena Yago iKarisito, ka mo qarava talega e dua na ilesilesi ni veiqaravi ki vuravura. Na nomu ilesilesi ni veiqaravi ena loma ni lotu, e vakanamata vei ira na tamata vakabauta (Kolosa 1:25, 1 Korinica 12:5), ka nomu ilesilesi ki vuravura e vakanamata vei ira na tawa vakabauta. Na nomu vakayacora na nomu ilesilesi ki vuravura, e sa ikalima ni inaki ni Kalou e na nomu bula.
Na nomu ilesilesi ki vuravura, e raraba ka qiqo talega na kena qaravi. E dua na kena iwase, e itavi ka ra vakaitavi vata kina kei iko na tamata vakabauta taucoko; ka kena ikarua, e i tavi ka vakatabakidua ga vei iko na kena qaravi. Eda na dikeva na tikina ruarua oqo ena vica na iwase ka tarava.
Na vosa vakavavalagi ni “ilesilesi” (mission), e vu mai na vosa vaka“Latin”, ka kena ibalebale na “talai”. Na bula ni tamata vakabauta e okati kina na talai ki vuravura me da matataki Jisu Karisito. A kaya ko Jisu, “Me vaka sa talai au ko Tamaqu, au sa talai kemudou vaka talega kina,” (Joni 20:21).
E a kila dei tu ko Jisu na Nona ilesilesi ni veiqaravi e vuravura. Ni a se qai yabaki tinikarua, e a kaya, “Sa kilikili kei au me’u tiko e na vale nei Tamaqu,” (Luke 2:49), ia ni sivi tale e ruasagavulu ka dua na yabaki, ena Nona sa rube tu ena kauveilatai, e a qai kaya, “Sa oti.” Me vaka na waqanivola ka vakawaqataka e dua na ivola ni wilivola, na rua na iyatu vosa oya, e vakawaqataka e dua na bula yaga ka vakainaki. E a vakacavara ko Jisu na ilesilesi ka a lesi Koya kina ko Tamana.
Na ilesilesi ka a qarava tu ko Jisu e vuravura, e sa noda ilesilesi, baleta ni da sa Yago i Karisito. Na itavi ka a qarava vakayago ko Jisu, eda sa qarava tiko ena kena waqawaqa vakayalo, oya na isoqosoqo lewenilotu. Na cava na ilesilesi oya? Oya na noda tuberi ira na tamata vua na Kalou! E kaya na iVola Tabu, “O koya sa vakaveivinakatitaki keda kei Koya e na vuku i Karisito, a sa solia vei keitou me keitou vunautaka na veivinakati,” (2 Korinica 5:18).
E gadreva na Kalou me vueti keda na tamata mai vei Setani, ka me vakaduavatataki keda vei Koya, me da qai rawa ni vakayacora kina na inaki e lima ka a buli keda kina: me da lomani Koya, me da lewe ni nona matavuvale, me da yaco me da ucui Koya, me da veiqaravi vei Koya, ka me da tukuni Koya vei ira na tani. Ni sa yaco me da Nona, e sa na qai vakayagataki keda na Kalou me dodoliga yani vei ira na tani. E vueti keda taumada ka qai talai keda yani. E kaya na iVola Tabu, “Keitou sa yaco kina mei talatala i Karisito,” (2 Korinica 5:20). Eda sa italai ni Kalou ki vuravura taucoko, me da vakadewataka na Nona loloma kei na Nona inaki.
NA BIBI NI NOMU ILESILESI
Na nomu vakayacora na nomu ilesilesi e vuravura e sa iwase bibi ni nomu bulataka na bula e vakalagilagia na Kalou. Na iVola Tabu e solia e vica na vuna e sa rui bibi kina na nomu ilesilesi.
E tomana tiko na cakacaka nei Jisu e vuravura na nomu ilesilesi. Ni da sa Nona tisaipeli, e gadrevi me da tomana na ka e a tekivuna ko Jisu. E kacivi keda ko Jisu, sega wale ga me da lako Vua, ia me da lako talega yani ena Vukuna. Ena kena rui bibi Vua na nomu ilesilesi, e a cavuta kina vakalima ko Jisu ena lima na sala duidui, ena lima na ivola duidui ena iVola Tabu (Maciu 28:19-20, Marika 16:15, Luke 24:47, Joni 20:21, Cakacaka 1:8). E vaka ni kaya tiko, “Au vinakata dina mo kila vinaka na ka au tukuna tiko vei iko!” Wilika ka vulica vinaka sara na lima na ilesilesi oqo nei Jisu, ko na qai vulica kina na matailalai ni nomu ilesilesi e vuravura – na gauna, na vanua, na vuna, kei na kena icakacaka.
Ena iLesilesi Levu (Great Commission), e a kaya ko Jisu, “O koya mo dou qai lako, ka vakalotutaki ira na lewe ni veivanua kecega, ka papitaisotaki ira e na yaca ni Tamamudou, kei na Luvena, kei na Yalo Tabu; vakavulici ira me ra vakabauta na ka kece ka’u a vosa kina vei kemudou,” (Maciu 28:19-20). Na ilesilesi oqo, e a soli vei ira yadua ka ra muri Jisu, ka sega vei ira ga na italatala kei ira na kaulotu. Oqo na nomu ilesilesi mai vei Jisu, ka sa sega vei iko na galala mo digitaka na nomu cakava se segai. Kevaka ko lewe ni matavuvale ni Kalou, ko na sega ni vakatarai mo vakasavuliga kina. Kevaka ko vakadidivarataki iko kina, e sa na wili me talaidredre.
Ko a sega tu beka ni kila ni ko na tarogi ena vukudra na tawa vakabauta ka ra bula wavoliti iko tu? E kaya na iVola Tabu, “Ia ko sa sega ni vakasalataki koya, se vakauqeta na tamata ca me biuta na nona sala ca, ka me vakabulai koya; e na mate ga na tamata ca ko ya e na nona caka cala; ia na nona mate ka’u na taroga vei iko,” (Isikeli 3:18). Ko iko duadua beka na tamata lotu vaKarisito era na bau kila eso na tamata tawalotu, ka sa nomu ilesilesi mo wasei Jisu vei ira.
Na nomu ilesilesi e sa iloloma veivakurabuitaki ka soli wale vei iko. E dina ni sa dua na itavi bibi oqo, ia, e sa dua na ka e dokai vakalevu dina me da vakayagataki mai vua na Kalou. E kaya ko Paula, “A sa solia vei keitou me keitou vunautaka na veivinakati,” (2 Korinica 5:18). Na nomu ilesilesi e okati kina e rua na ka dokai vakalevu: na nomu cakacaka vata kei na Kalou, kei na nomu matataki Koya. Eda na tovata kei na Kalou ena kena taraicake na Nona matanitu. E vola vakaoqo ko Paula: me “keitou cakacaka vata kaya,” (2 Korinica 6:1).
Ko Jisu, e sa vakabulai keda ka vakacurumi keda ki na Nona matavuvale, ka solia vei keda me da Nona mata ki vuravura. Oya, e sa bau dua na ka dokai dina! E kaya na iVola Tabu, “Keitou sa yaco kina mei talatala i Karisito, me vaka sa vakamasuti kemudou na Kalou e na gusu i keitou: keitou na i sosomi kei Karisito, keitou sa vakamamasu, mo dou veivinakati kei na Kalou,” (2 Korinica 5:20).
Na nomu tukuna vei ira na tamata na sala me ra rawata kina na bula tawamudu, e sa dua na ka cecere duadua ko rawa ni vakayacora vei ira. Kevaka e tauvi kensa se AIDS ko nomu itokani, ko qai kila tiko na kena iwali, sa na ivalavala ca levu dina kevaka ko sega ni vakatakila vua. Ia, e ivalavala ca levu cake sara kevaka ko vunia na sala ki na veivosoti, na bulataka na inaki ni Kalou, na bula sautu kei na bula tawamudu. E sa tu vei keda na itukutuku levu duadua e vuravura, ka sa ka ni loloma levu duadua eda rawa ni solia vua e dua, kevaka eda wasea vua na itukutuku vinaka oqori.
E dua na leqa ka dau kune wasoma vei ira era sa lotu tu mai vakadede, oya, ni ra dau guilecava na kena vakaloloma kei na kena sega ni vakaibalebale na bula ni yali kina ko Karisito. E dodonu me da dau nanuma, se vakacava na nodra rairai marau ka sautu na tamata, ni sega vei ira na Karisito, era sa yali tu me vaka na mataboko ka ra sa vakanaulu tu ki na tawase tawamudu mai vua na Kalou. E kaya na iVola Tabu, “Sa sega sara e dua tale na yaca e ruku i lomalagi sa soli ki vei ira na tamata, me da bula rawa kina,” (Cakacaka 4:12). Eda sa gadrevi Karisito taucoko.
Na nomu ilesilesi, ena tawamudu na kena vakaibalebale. Na nomu ilesilesi ena vakavotukana ena nodra bula tawamudu na tani, ka sa bibi cake mai na vei itavi, se na veika kece ko na rawata ena nomu bula e vuravura. Na vua ni nomu ilesilesi, ena bula tu ka tawamudu; ia na vua ni nomu cakacaka vakavuravura, ena sega. E sega ni dua tale na ka ko na cakava, me rawa ni vakatautauvatataki na kena yaga ki na nomu vukei ira na tani me ra tauyavutaka na nodra veitokani kei na Kalou.
Oqo na vuna e dodonu kina me da vakatotolo tiko ena noda ilesilesi. E kaya ko Jisu, “Sa dodonu me da kitaka na cakacaka i koya sa talai au mai, ni sa siga toka: sa voleka mai na bogi, sa sega ni cakacaka rawa kina e dua na tamata,” (Joni 9:4). Sa toso tiko na liga ni kaloko ni nomu ilesilesi ni veivakabulai, ka sa ka bibi kina me da kua ni wawa tale me dua na siga. Mo tekivutaka sara ga e daidai na nomu ilesilesi ni dodoliga yani vei ira na tani! Eda na qai marau tu ka tawamudu vata kei ira eda tubera mai vei Jisu, ia sa vo wale ga vei keda na noda bula lekaleka e vuravura me da yacovi ira kina.
E sega ni kena ibalebale oqo mo sa biuta na nomu cakacaka tudei, ka mo sa cakacaka vakaitalatala. E gadrevi iko na Kalou mo wasea na iTukutuku Vinaka ena vanua ga ko tiko kina. Kevaka ko gonevuli, se tinanigone, se qasenivuli, dauvolivolitaki, manidia, se cava ga na nomu cakacaka, sa dodonu mo dau vakasaqara tiko na tamata e biuta mai e matamu na Kalou, mo wasea vei ira na iTukutuku Vinaka.
Na nomu ilesilesi, ena vakaibalebale kina na nomu bula. E a kaya ko William James, “Na yaga levu duadua ni dua na bula, oya na kena vakayagataki ena dua na ka ena bula tu ga ni sa cava na bula oya.” Ia, na matanitu ni Kalou duadua ena bula tu ka tawamudu. Na veika kece tale ena rusa mai. Oya na vuna e dodonu kina me da bulataka na bula e vakainaki – na bula ka soli taucoko ki na qaravi Kalou, ki na veitokani, ki na tubu vakayalo, ki na veiqaravi, kei na kena vakayacori na noda ilesilesi e vuravura. Na vua ni veika kece oqo ena qai bula tu – ka tawamudu!
Kevaka ko sega ni vakayacora na nomu ilesilesi e vuravura ka solia vei iko na Kalou, ko sa na vakamaumautaka na bula ka solia vei iko. E kaya ko Paula, “Ia ka’u sa sega sara ni nanuma na noqu bula me ka talei vei au ka me’u vakaotia ga na noqu cakacaka kei na i tavi ka solia mai vei au na Turaga ko Jisu, me’u vakatakila na i tukutuku vinaka ni loloma ni Kalou,” (Cakacaka 20:24). Era bula tu e vuravura oqo eso ka ra rawa ni yacovi duadua ga mai vei iko baleta na vanua ko bula tu kina kei na itovo ni Nona buli iko na Kalou. Kevaka e duabulu ga na tamata e rawati lomalagi baleta na nomu sasaga, e sa na yaga na nomu bula me tawamudu. Tekivu sara mo vakararai wavoki ena vanua ni veiqaravi ko bula tu kina, ka masulaka vua na Kalou, “Turaga, o cei ko ni sa biuta mai ki na noqu bula me’u tukuna vua baleti Jisu?”
Na ituvatuva ni Kalou me baleta na icavacava kei vuravura, e semati tu ki na noda vakacavara na cakacaka ni iLesilesi Levu. E daidai, e sa tubu cake tiko na noda nanamaki ki na Nona lesu mai na Karisito kei na rusa ni vuravura oqo. Ena yaco ena gauna cava? Ni sa vakarau cabe tiko ki lomalagi ko Jisu, e ratou a tarogi Koya na tisaipeli ena taro vata ga oqo, ka veivakararamataki dina na Nona sauma. E a kaya, “Sa sega ni nomudou mo dou kila na kena gauna, se na kena yabaki, sa lewa duadua ga kina ko Tamaqu. Ia, dou na rawata na kaukauwa, ni sa lako mai vei kemudou na Yalo Tabu; dou na qai dautukuni au mai Jerusalemi, kei Jutia taucoko, kei Samaria, ka yacova na i yalayala kei vuravura,” (Cakacaka 1:7-8).
Ena gauna e ratou a vakataroga kina na veika me baleta na parofisai, e a vagolea vakatotolo ko Jisu na nodratou veivosaki ki na veivakalotutaki. E a gadreva o Koya me ratou vakanamata mada eliu ki na nodratou ilesilesi e vuravura. E a vakaoqo na usutu ni Nona vosa vei ratou, “Sa sega ni dodonu mo dou kauwai ena matailalai ni noqu lesu tale mai. Ia, mo dou kauwai ga ki na ilesilesi ka’u sa solia vei kemudou. Dou vakanamata ga ki na cakacaka oya.”
E sega na kena yaga me da vakataroga se veinanuyaka na gauna se tikinisiga e lesu tale mai kina na Karisito, baleta ni a kaya ko Jisu, “Ia na siga ko ya kei na tiki ni siga ko ya sa sega e dua e kila, ko ira na agilose mai lomalagi era sega ni kila, se ko Koya na Luvena, ko Koya duadua ga na Tamaqu,” (Maciu 24:36). Ni sa kaya ko Jisu ni sega ni kila o Koya na siga se na auwa, na cava na vuna eda via kila kina? Na ka ga eda kila tu oqo, oya: ena sega ni lesu mai ko Jisu me yacova na gauna era sa rogoca kina na iTukutuku Vinaka na tamata kece e gadrevi ira na Kalou me ra rogoca. E a kaya ko Jisu, “Ia, e na vunautaki mada e vuravura taucoko na i tukutuku vinaka oqo kei na matanitu, mei vakadinadina ki na veivanua kecega; sa na qai yaco e muri na i vakataotioti,” (Maciu 24:14). Kevaka ko vinakata me lesu mai vakatotolo ko Jisu, ia mo vakanamata vakatabakidua ki na nomu vakacavara na nomu ilesilesi, ka sega me ko veinanuyaka na parofisai.
E rawarawa me da vakawelei se me da vagolei tani mai na noda ilesilesi, baleta ko Setani e vinakata me da cakava na veika kece tale, ia me kua ga ni da wasea na noda vakabauta vei ira na tamata. Ena vakatarai iko o koya mo cakava e levu na veika vinaka, ia mo kua ga ni tubera e dua tale ena nomu ilakolako ki lomalagi. Ia ena gauna ga ko sa tekivu taura kina vakabibi na nomu ilesilesi, mo namaka na Tevoro me kolotaka mai e matamu na veika eso mo vagolei tani kina. Ena gauna e yaco kina oya, mo nanuma na vosa nei Jisu, “E sega e dua na tamata, sa taura na i siviyara ka qai rai ki muri, me yaga e na matanitu ni Kalou,” (Luke 9:62).
NA ISAU KO NA SAUMA MO VAKACAVARA KINA NA NOMU ILESILESI
Me rawa ni ko vakacavara na nomu ilesilesi, ena gadrevi mo biuta vakatikitiki na nomu ituvatuva, ka ciqoma na ituvatuva ni Kalou ena nomu bula. Ko na sega ni rawa ni semata tu ga ki na veika kece tale ko via cakava ena nomu bula. E dodonu mo kaya me vakataki Jisu, “Me kakua ni yaco na noqu lewa, me yaco ga na Nomuni lewa,” (Luke 22:42). Mo sorovaka Vua na nomu dodonu kece, nomu nanamaki yadua, nomu tatadra kece, nomu ituvatuva, kei na isausau kece ko via yacova. Mo sa tinia na masutaka tiko na masu ni yalokocokoco, me vaka, “Turaga, ni vakalougatataka na veika au via cakava.” Ia, mo sa tekivu masu vakaoqo: “Turaga, ni vukei au me’u qarava na veika ko ni sa vakalougatataka!” Mo solia vua na Kalou e dua na drau ni pepa lala, mo sainitaka na yacamu e ra, ka mo qai kerea Vua me vakalewena ena matailalai ni veika e gadreva vei iko. E kaya na iVola Tabu, “Dou soli kemudou ga vua na Kalou …. na veitikimudou vua na Kalou me caka kina na ka e dodonu,” Roma 6:13).
Kevaka ko na vakanamata vakatabakidua ki na kena vakacavari na nomu ilesilesi ena bula oqo, veitalia ga na veika ko na vakayalia kina, ko na kunea na veivakalougatataki ni Kalou ena veisala era kunea e lewe vica wale sara na tamata. E voleka ni sega ni dua na ka ena vakuwai vua e dua na turaga se marama e sa solia taucoko na nona bula me veiqaravi ena matanitu ni Kalou. E sa yalataka tu ko Jisu, “Dou vakasaqara taumada na matanitu ni Kalou, kei na Nona yalododonu: ia ena qai soli me kena i kuri vei kemudou na ka kecega oqo,” (Maciu 6:33).
ME DUA TALE ME NEI JISU
Na turaga tamaqu, e a italatala tu ka sivia e limasagavulu na yabaki na kena dede, ka veiqaravi vakalevu ga ena veivavakoso lalai e loma ni vanua. E a sega soti ni tamata dauvunau rogo levu o koya, ia e a kila vinaka tu na nona ilesilesi. E a dau taleitaka vakalevu me kauti ira na ilawalawa tamata vakabauta ka ra gadreva me ra veivukei, me ra la’ki tara valenilotu ena veivanua tani, me nodra na veivavakoso lalai ka ra vakaitikotiko ena veikoro mai kea. Ena nona gauna e vuravura, e a tara ko Ta, e sivia e dua na drau limasagavulu na valenilotu ena veiyasai vuravura.
Ena yabaki 1999, e a qai tauvi kensa ko tamaqu ka mani mate sara kina. Ena iotioti ni vica na macawa ni nona bula, e a dau moce yadrayadra tu ga ena loma ni ruasagavulu ka va na auwa ni veisiga. Ena nona dau tadra, e qai dau tatawaitaka voli na nona tadra. Ni’u dau dabe toka e yasa ni nona imocemoce, au a qai kila kina e vuqa na ka me baleti koya ena noqu vakarogoca tiko na nona vosavosa. E a lesuva yadudua tale tiko na kena tara na veivalenilotu ka a tara ena nona veiqaravi tu vakadede.
Ena dua na bogi ni sa voleka sara ni ciba, ni keitou toka vakamatavuvale e yasa ni nona imocemoce, e a qai yadra mai vakasauri ka sasaga me duri cake mai. Ia, e a sa malumalumu sara tu ena gauna ko ya, ka vakamasuti koya ko na watiqu me davo sobu tale. Ia e sega ni cegu na nona saga me duri cake mai, ka qai tarogi koya yani ko na watiqu, “I Momo, na cava o via cakava tiko?” E qai sauma mai ko tamaqu ka kaya, “Me’u la’ki vueta mai e dua tale me nei Jisu! Me’u la’ki vueta mai e dua tale me nei Jisu! Me’u la’ki vueta mai e dua tale me nei Jisu!” E a sega ni cegu na nona cavuta tiko na iyatu vosa oqori me dua na gauna balavu.
Ena loma ni dua na auwa ka tarava, e a cavuta beka vakadua na drau na iyatu vosa oya: “Me’u la’ki vueta mai e dua tale me nei Jisu!” Ena noqu dabe toka oya, ka sa drodro sobu tu vakayauyau na wai ni mataqu, au a qai cuva ka vakavinavinakataka vua na Kalou na vakabauta ka kune vei tamaqu. Ena gauna vata oya, e a qai dodoka mai na ligana ko Ta, ka tabaka na uluqu, ka qai kaya, me vaka ga e lesi au tiko, “Mo la’ki vueta mai e dua tale me nei Jisu! Mo la’ki vueta mai e dua tale me nei Jisu!”
Au sa vakatulewataka me sa uto ni noqu veiqaravi ena vo ni noqu bula na iyatu vosa oya, “Me’u la’ki vueta mai e dua tale me nei Jisu!” Au sureti iko talega mo taurivaka me nomu ile na iyatu vosa oqo ena nomu ilesilesi e vuravura, baleta ni sega tale ni dua na ka ena vakavuna na marau levu mai lomalagi me vaka na nona curu vou ki na matavuvale ni Kalou e dua na tamata. Kevaka ko vinakata me vakayagataki iko na Kalou, e dodonu mo kauwaitaka na veika e kauwaitaka na Kalou, ka sa ka e kauwaitaka vakalevu duadua o Koya, na nodra vueti ka vakabulai na tamata e a bulia.
E gadrevi ira na luvena ka ra yali tu me ra kune kece! E sega tale ni dua na ka e kauwaitaka vakalevu cake, ka sa kena ivakadinadina na ka e a yaco ena kauveilatai mai Kalivari. E sa noqu masu ni ko na dau tu ka vakararai, mo rawa ni kunea kina ka “vueta e dua tale me nei Jisu,” ka ni ko sa na tu e mata ni Kalou ena dua na siga, ko na rawa ni kaya, “Sa cava vinaka na noqu ilesilesi!”
KA 36 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Au a buli ena dua na ilesilesi.
Tikina Koula: “O koya mo dou qai lako, ka vakalotutaki ira na lewe ni veivanua kecega, ka papitaisotaki ira e na yaca ni Tamamudou, kei na Luvena, kei na Yalo Tabu; vakavulici ira me ra vakabauta na ka kece ka’u a vosa kina vei kemudou,” (Maciu 28:19-20).
Taro mo Taroga: Na rere cava e tarovi au tiko mai na noqu vakayacora na ilesilesi ni Kalou ena noqu bula? Na cava e tarovi au tiko mai na noqu tukuna na iTukutuku Vinaka vei ira na tani?