text:
Author: Mika Qalobula
Page: 2
E a mai vesu nikua e dua na Turaga yabaki 39,ena kena curumi vakaukauwa na nona i tikotiko mai vei ratou na Western Division Taskforce kei ratou mai na Fiji Detector Dog Unit,ka qai laurai mai kina e so na pauta vulavula,ka vakabauti ni methamphetamine. Na turaga oqo e vakaitikiotiko mai Namoli, mai Nadi,ka vakaraitaka […]
E sa mai kacivi na nona bula o Akuila Nawerecagi ni oti na nona mai oka ena dua na leqa vakacalaka e gaunisala mai Varanise ena vica na siga sa oti. O Akuila e dau lewena tale tuga e liu na mata timi ni rakavi lewe ya 7 ni noda vanua,ka dau qito vata kei […]
E vakilai ena yakavi nikua mai na yasayasa mai na koro o Kasavu kei Naduruloulou mai Tailevu,na kena lutu na tikitiki ni wai cevata(Hailstones),ena gauna e tau kina e dua na uca bi ena yakavi nikua ka lako vata na kaukauwa ni cagi. Nai yaloyalo oqori e tabaki mai na koronivuli mai Waidra Muslim Primary […]
”VOQA KEI MUNIA”-Na matasere oqo e liutaka tiko o Josateki Wainiqolo na cauravou ni Avea,Vanua Balavu mai na Yatu Lau,ka sa vakaitikotiko tu mai na vanua levu o Amerika ena gauna oqo.E vica na nona sere ka taleitaki sara tiko vakalevu me vaka na ‘TEI SA KADRE,TAVAKA kei na vuqa tale,ka dau vakatagitaki ena VITIFM. […]
E sa vakadeitaka mai na Supervisor ni veidigidigi Mohammed Saneem,ni ra lewe 693,915 na lewe ni vanua era sa vola yaca me ra veidigidigi, ena veigidigi levu ni yabaki oqo,2022. Ia,mai na i wiliwili oqori,e ra lewe 348,449 era tagane,ka 345,566,e ra yalewa. E ra lewe 297,649 mai na wasewase e loma,99,658 mai na Vualiku,26,359 […]
‘LEBA BOI YAWA E LOMAI NASAU’-Na matasere oqo e kilai levu sara ena butu rara ni veivakamarautaki ena noda vanua,ka liutaka tiko o Etonia Lote Jnr ka cavutu mai Nasau,Koro, mai na yatu Lomaiviti. ‘AKUILA VAGANALAU VUTE’- Na turaga oqo e cavutu mai na koro vakaturaga o Lawaki,Nakasaleka mai Kadavu, ka vasu ena loma ni […]
E vakaraitaka na Peresitedi ni Fiji Council of Churches,o Archbishop Peter Loy Chong,ni kena sa toso cake tiko na wiliwili ni bisinisi ena kena volitaki tiko na nuku kei na qereqere,e rawa ni dua na vuna ni kena tatara tiko na draki veisau ena noda vei koro. E kuria na nona i tukutuku,ni kena i […]
E ratou sa vaqaqa tiko ena gauna oqo na Taba Cakacaka ni Ovisa e dua na kisi me baleta e dua na gonevuli ka vuli tiko ena dua na Primary School oqo e Suva,ka kunei ni tu vua e dua na uma i lavo levu,ka laurai ni laki veiwaseitaka tu vei ira na nona i […]
E ratou sa tauri tiko vakavesu ena gauna oqo e dua na lewe ni vanua kei ratou na lewe ni nona vuvale mai Tuatua,Koro,Lomaiviti,ena vuku ni nodratou a kunea na Tabana ni Ovisa e so na drau ni kau madu ka vakabauti ni Mariwana. Sa vakaraitaka talega na Chief Operations Officer ni Tabacakacaka ni Ovisa […]
‘WAIKATAKATA VUTE E DELA NI NUKUVULA’- Na matasere ka liutaka tiko o Maciu Salauca ka sa vakaitikotiko tudei mai na vanua levu o Amerika,ia ,e sa ratou lagasere tiko kina ena gauna oqo ena na tacina o Lemeki Tunidau,Joe Matai,Ilisoni Dovibua ka ratou laga vata na sere oqo kei Ilaitia Koliniwai,na turaga ka a vola […]


c: text/html

text:
Vosa Vakaviti | Fijian
Vakalewena na fomu ni o sa vakadonuya mo kila na itukutuku me baleta na COVID-19 ena Vosa Vakaviti
Roka ni cina idusidusi | Traffic lights
Na roka ni cina ni dusidusi ni veilakoyaki (Na ituvatuva ni veitaqomaki mai na COVID-19) me taqomaki Niusiladi kina mai na COVID-19
Tu vakarau ka tataqomaki | Prepare and stay safe
Taqomaki iko kei ira tale e so mai na COVID-19 ena nomu vakamuria na ivakasala vou duadua ni tabana ni bula.
Icula ni itatarovi | Vaccines
Na icula ni itatarovi ena taqomaki ira na luvemu, ko ira na wekamu kei na nomu itikotiko. E sega ni saumi na icula ni itatarovi ni COVID-19 ka vakarautaki vei ira kece na lewe i Niusiladi yabaki 5 lako cake.
Vakadikevi ka maroroya na itukutuku ni vanua e lakovi | Testing and tracing
E rua na sala bibi me vukea na kena tarovi na COVID-19 e Aotearoa Niusiladi, oya na nomu laki vakadikevi kei na nomu nanuma vakavinaka na veivanua ko vakalakova.
Veikauwaitaki kei na tiko vakatikitiki | Care and isolation
E tiko na veivuke kei na ivakasala kevaka e vakadeitaki ena nomu vakadikevi ni sa tauvi iko na COVID-19 ka dodonu mo tiko vakatikitiki.
Veilakoyaki | Travel
Raica na veika e dodonu mo cakava kevaka ko via gole mai, veigoleyaki e lomai Niusiladi se dewa wavoki kina.
Mo raica e so tale
E ra sa tu e so tale na kena itukutuku ena website ni Minisitiri e qarava na kai Pasifika.
Last updated: at

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Best executive Private Jet Charter Flight Memphis, Nashville, Knoxville, Chattanooga,TN Aircraft Plane Rental Company service 877-978-2712 me baleta na yavana pailate ni lala ni aerospace deadhead ka volekati au ni iwasewase me baleta na bisinisi, Leqa tubukoso, Yadudua na marau vata kei na noqu manumanu maroroi na waqavuka veiyaloni? Me na veivuke vinaka duadua waqavuka kabani o sa rawata ki na nomu icavacava ka tarava volai sara toka vakadodonu ka vakatotolo na ka rawarawa! Private sanction flights offer a…


text:
“Ia sa tu e na veinukunuku mai matasawa Ko Koya, ia kau a raica e dua na manumanu sa lako cake mai wasawasa, e vitu na uluna ka tini na nonai leu, a sa toka e na nona i leu nai sala vakaturaga e tini, a sa tu ga e na uluna na yaca ni dauvosavakacacataki.” Vakatakila 13:1.
Oqo na manumanu ka tiko vua na maka rerevaki. Na maka se vakatakilakila oqo sa ka e da sega dina sara ni vinakata! Nai vakaro vakadomobula duadua e soli me baleta nai vakatakilakila oqo. (Vakatakila 14:9-10). Ia ni bera ni da vulica se cava na maka se vakatakilakila oya, me da kila mada e liu se o cei mada na manumanu oqo. E sega ni dredre. Nai Vola Tabu e vakamatatataka sara vei keda, ka rawa kina ni volai sobu na veika me baleta, ka na rawa ni ko.ni kila se o cei o koya. Vakaevei, ko sa vakarau?
1) Na “manumanu” ena parofisai e vakatakarakarataka e dua na matanitu. Taniela 7:23 e tukuna “sa qai vaka ko koya, a kenai ka va ni manumanu, sa kenai kava ni matanitu sa na tubu e vuravura.” Taniela 7:23
2) Na wekaqu, na manumanu oqo e... “Lako cake mai na wasawasa”. Ni basika na manumanu mai wasawasa, na kenai balebale e veigauna ni oqo e dua na matanitu e tubu mai ena kedra maliwa na veivanua, veimataqali, veimatanitu kei na duivosavosa se veivanua tawani e so. Vakatakila 17:15. Sa kenai balebale talega ni na vakamalumalumutaka na matanitu e veiliutaki tiko ena gauna oya.
3) Na manumanu oqo e vitu na uluna ka tini na nonai leu’ Na ulu e vakatakarakarataka nai tikotiko se i dabedabe ni veiliutaki e na dua na matanitu. Nai ‘leu’ e vakatakarakarataka na tui se i liuliu. Taniela 7:24 e kaya ‘ia nai leu e tini e na matanitu koya sa tini na tui e na tubu mai...’ sa kenai balebale oqo na wekaqu ni manumanu oqo e dua na matanitu ka kenai liuliu e dua na tamata. O na raica ni vakamacalataki koya vakai koya ga nai Vola Tabu.
4) Na manumanu oqo e tiko vua na ...”yaca ni dau vosa vakacacataka” (Vakatakila 13:1)
Na cava na vosa vakacacataka?
Eda raica tale ni vakamacalataki koya vakaikoya ga nai Vola Tabu. E na Joni 10:32,33, e tukuni kina na nodra via vakaviriki Jisu o ira na Jiu. A tarogi ira o Jisu se cava na vuna e ra via vakaviriki koya kina ka ra kaya, ‘Sa segai e na vuku ni cakacaka vinaka ,keimami sa vakaviriki iko kina e na vuku ga ni nomu vosavakacacataka na Kalou, ena vuku talega ni ko sa tamata ga, ka sa qisi iko mo Kalou’
Sa dua na ka veivakurabuitaki! Na vosavakacaca sai koya ni tukuni ni Kalou e dua na tamata! E dina sara ni o Jisu e sega ni vosavakacaca, baleta ni Kalou ko Koya. Ia ke dua e lailai sobu mai vua na Kalou ka qai kaya ni o koya na Kalou, oqori na vosavakacacataka na Kalou. Ia e se tiko nai toma ni veika oqo.
Na Marika 2:5-11 e tukuna nai talanoa baleta e dua na tamata tauvi paralase ka via curu ki na vale ka tiko kina o Jisu, ia sa oso drigi tu na loma ni vale. Sa qai vakamasuti ira nonai tokani mera kauti koya cake ki na dela ni vale nei Pita, ka basuka na delavuvu me rawa ni ra tukuci koya sobu ki na rumu e veivakavulici tiko kina o Jisu.
Sa biu sobu yani ko koya.
Ni raica yani ko Jisu na matana e raica ni gadreva vakalevu cake na tamata vakaloloma ko ya na veivosoti kei na vakacegu ni Kalou mai na veivakabulai vakayago. Sa kaya vua ko Jisu, “Na luvequ, sa bokoci na nomui valavala ca.”
E rawa li ni o vakasamataka na vakacegu kei na marau ka vakasinaiti na yalona? Ia, ko ira nai liuliu ni lotu e ra sega ni via kauwaitaka na yalona na tamata oqo. E ra saga tikoga me ra toboka e so na vosa nei Jisu me rawa ni saqati koya kina me mate. E tukuna nai Vola Tabu ni ra veinanuyaka vaka oqo , “Cava na vuna e vosa-vakacacataka’ kina na Kalou na tamata oqo? O cei e rawa ni bokoca nai valavala ca, na Kalou duadua ga?” A kila ko Jisu na nodra vakanananu ka kaya, “A cava dou sa veinanuyaka kina na ka oqo e na lomamudou. A cava vei rau e rawarawa cake, meu kaya vua sa tauvi paralase, sa bokoci nomui valavala ca, se meu kaya mo tu cake ka lako?” A vakabula ko Jisu na tauvi mate oya e matadra, ka ra kurabui na tamata ni sa tucake na tauvimate ka curu yani ki tautuba
Na wekaqu eke talega e sega ni vakayacora ko Jisu nai valavala ca, ni “vosa vakacacataka” na Kalou, baleta ni dua vei ratou na Lewetolu Vakalou ko Koya ka tu vua na dodonu taucoko sara me vosota ka bokoca nai valavala ca. Kivei koya yadua e digitaka o Jisu, sa rawa me tukuna vei koya na vosa rogorogo vinaka ni veivosoti, ia na vakacegu vakalomalagi e na luvuca na yalo oya. E rawa vua me tukuna,” Lako kakua ni valavala ca tale, ka ra tucake e na yalo vakacegu o ira na rarawa, bibivoro, lomabibi, kavoro kei ira na vakaleqai ka ra laki tekivuna e dua na bula vou ni loloma, dauveinanumi kei na bula talairawarawa vua na Kalou–na bula mamarau kei na vakacegu.
E rawa ni ra sabica na matai Jisu ka vakadarama e uluna nai sala wa-vakavotona , e rawa ni ra mokulaki koya me yaco ni sa takuli na kuli ni dakuna, ia e sega ga ni rawa me ra kauta tani mai vei Koya na Nona dodonu va Kalou me bokoca nai valavala ca ni tamata e levu duadua na nona ca. O!, sa rui talei dina ko Jisu!
Ia ke dua e sega ni Kalou, qai kaya ni rawa ni bokoca nai valavala ca - oqori na vosa vakacacataka na Kalou.
Me baleta na manumanu, e kainaki “ni sa tu ga e uluna na yaca ni dau vosavakacacataki.” Vakatakila 13:1. Ko ira sara ga nai liuliu ni kaukauwa oqo e ra tukuna ni ra Kalou e na vuravura oqo ka ra tukuna ni tiko talega vei ira na kaukauwa me ra bokoca nodrai valavala ca na tamata.
5) “A sa solia na nona kaukauwa na gata levu kei na nonai tikotiko vakaturaga me mai turaga levu.” Vakatakila 13:2
Sa matata ni manumanu oqo e kauta mai na nonai “tikotiko vakaturaga” kei na nonai “tutu me turaga levu” mai vua na Gata Levu. Ia o cei na Gata Levu?
Na wekaqu sai koya oqo.“... a sa laki taura na gata levu, a gata makawa, o koya oqo na Tevoro kei Setani, a sa vesuki koya me oti mada e dua na udolu na yabaki...’ Vakatakila 20:2. Na gata levu sai Setani. Ia e se sega ni o koya kece oqo.
A sa dua tale na ka e veivakakurabuitaki sa rairai mai lomalagi, sa dua na gata levu e damudamu, sa vitu na uluna ka tini na nonai leu, ka vitu nai sala vakaturaga sa toka e uluna. A sa yarataka nai katolu ni wase ni kalokalo ni lomalagi na buina, ka biuti ira ki vuravura, a sa tu e na mata ni yalewa na gata levu ni sa vakarau me vakasucu, ka me kania sara na luvena ni sa qai sucu mai. A sa vakasucuma ko koya na “gonetagane” a sa lesi me lewai ira na veimatanitu kecega enai titoko kaukaumea, a sa kau yani na luvena vua na kalou, kina nonai tikotiko vakaturaga talega...” Vakatakila 12:3-5.
Ena vica na yabaki sa oti, a tukuna e dua na tagane ena vanua ko Chicago ni sai koya na “gonetagane”. E rawa beka ni sai koya na “gonetagane” koya?
Na Vakatakila 19:15-16 e dusia vei keda ni “gonetagane” ko ya sai Jisu Karisito! Eda raica eke ni gata levu e sega walega ni vakatakarakarataki Setani, ia e dusia talega e dua na matanitu ka cakacaka mai kina o Setani me vakamatea na gone lalai o Jisu ena gauna e sucu mai kina. Ia na matanitu cava oya ka vakarota na kena tui me ra vakamatei kece na gone lalai mai Peceliema?
Sa dina! Na tui ko Eroti. A cakacaka ka matataki Roma ko koya. Oqo e dua tale nai vakatakilakila. Na manumanu oqo e kauta mai na nonai tikotiko vakaturaga kei na nonai tutu me turaga levu mai vei Roma!
Sa qai matata cake mai. Na gata levu e vakatakarakarataki Roma. O Roma na matanitu a vakayagataka o Setani me tovolea me vakamatei Jisu nai Vakabula kei vuravura. Me da dikeva vakavoleka mada oqo.
Na gata levu (Roma) e “tini na nonai leu”. Na i leu e dau tubu mai na ulu ni manumanu. Nai leu meda nanuma e vakatakarakarataka na ‘tui’. Ni kasura na matanitu levu o Roma, a qai wase vakatini na matanitu oqo. Era a tukilaki Roma voli mai ena vica vata na yabaki na kawa tamata na Barbarian me yacova ni kasura ka liutaki na kena wasewase e tini mai vei ira e tini na tui .Oqo o ira: Alemanni (o Jamani) Franks (Varanise ni kua), Burgundians (Suwitisiladi ni kua), Suevi (Potukali ni kua) Anglo Saxons (Peretania ni kua) Visigoths (Sipeni ni kua), Lombards (Itali ni kua) Vandals, Ostrogoths kei na Heruli. O iratou na tolu kai otioti oqo e ratou a qai vakaqeyavutaki vakadua mai vei Roma baleta ni ratou a bese ni veisau me ra “Lotu Vakarisito”. Na mataivalu ni Tui o Justinian ka tokona na Popi, e a vakasevi ira na Ostrogoths mai na koro levu o Roma. Sa ra yali ka qeavu vakadua ni kua. E na 538AD a taura na koro levu o Roma na Popi ni oti na nona vakarota na Emperor o Justinian me sai liuliu ni Lotu vakarisito kece ko koya. Na wasewase e tini oqo kei Roma sai koya na tini nai leu ni “gata ‘levu.” (Appendix 1)
Me da raica sara yani nai tukutuku veivakurabuitaki e tarava.
6) “Ia e na vakarokoroko vua ko ira kecega e ra sa tiko e vuravura, ko ira sa sega ni volai na yacadra enai vola ni bula ni Lami sa vakamatei mai nai vakatekivu kei vuravura.” Vakatakila 13:8.
Na wekaqu, na manumanu “sa liu oqo” e sega walega ni dua na matanitu. E dua talega na lotu o koya. E kaukauwa vakalotu ka ni vakarota na “vakarokoroko” ka ciqoma na vakarokoroko .
7) Na kaukauwa oqo e lewai vuravura taucoko “...a ra sa kurabui kecega na kai vuravura ena vuku ni manumanu” Vakatakila 13:8.
De rairai ko sa kila rawa se o cei na “manumanu” sa liu oqo.
E rawa li ni ko vakananuma e dua na kaukauwa vakapolitiki ka vakalotu talega ka roboti vuravura taucoko nona kaukauwa, ka liutaka e dua na tamata ka tukuni koya ni Kalou e vuravura, ka rawa vua me bokoca nai valavala ca? O koya e ciqoma nonai “tikotiko vakaturaga” mai na matanitu o Roma? E rawa ni ko nanuma e dua na matantu vakalotu na kenai liuliu era “kurabui” kina o ira kecega na kai vuravura?
Na wekaqu me’u tukuna mada eke e dua na ka bibi sara. Raica na vuna e saqata kina vakaukauwa na Kalou na nona rokovi se qaravi na “manumanu” e baleta ni lomani keda na tamata. E lomani keda kece na tamata. Na wekaqu, e lomani iko o koya. E kila o Koya ni na sega ni na marau o koya e muria na manumanu oqo ka taura na kena maka sei vakatakilakila. E kila o Koya... ni ra sega ni cegu e na siga se na bogi ko ira sa vakarokoroko vua na manumanu kei na nona matakau, kei ira e ra vakatakilakilataki e nai vakatakilakila ni yacana (Vakatakila14:11). Ko ira era muria na manumanu oqo era na sega ni vakacegu. E lomani keda vakalevu cake sara na Kalou ka vakavuna me vakaroti keda ena vosa kaukauwa duadua e bau kilai vei keda na tamata. Rogoca oqo na wekaqu.
“A sa muri rau nai katolu ni agilosi, a sa kaya ena domo levu, kevaka e dua na tamata sa vakarokoroko vua na manumanu, kei na nona matakau ka rawata na nonai vakatakilakila e na yadrena, se na ligana e na gunuva ko koya na waini ni cudru ni Kalou, o koya sa sovaraki ka sega ni vakawai ki na bilo ni nona cudru, ena vakararawataki vakalevu talega ena bukawaqa kei na sulifure, e na matadra na agilosi yalosavasava kei na mata ni lami (Vakatakila 14:9-10). E vosa kaukauwa. Ia na wekaqu lomani, na vosa ni loloma e dau kaukauwa tu ga ni sa yaco me vakatautaki kina na bula se mate vei koya e lomani!
Au tarogi iko na wekaqu, se cava tale e rawa ni cakava na Kalou? E tala mai na Luvena duabau me mai mate e na dua na mate vakaloloma e na vukuda. E sega ni dodonu me na yacova e dua nai tinitini vakaloloma ka na yaco vei ira e ra muria na manumanu ka ciqoma na nonai vakatakilakila. E sa cakava oti o Jisu na gaunisala me da dro bula kina. A sotava na vevakalolomataki kei Kecisemani kei na veivakasaurarataki ni veilewai ena nodra kuitalaki Koya me yacova ni sa takuli na dakuna. E ra a cuva ena vakarokoroko ni veivakalialiai, ka mokuta na uluna e na kau ka cobara nai sala wa vakavotona e na yadrena ka drodro vakayauyau mai kina na dra e matana. Raici koya ni toso kolaiciba yani ki Kalivari. A lutu na Luve ni Kalou ka tavulaka na matana ki na qele. A vosota na vakadomobula ni valavala ca ni tiri yani nona dra e na ruku ni Kauveilatai. Raica na sautaninini ni tebe ni gusuna ni tagi yani “Noqu Kalou, Noqu Kalou, ko sa biuti au e na vuku ni cava?”
Sa lili tu – me vaka na gata e na dua na kau ka veigoleyaki ena vutugu, ni sa gunuva tiko nai otioti ni i turu ni waini ni cudru ni Kalou ena vuku ni valavala ca. “Me vaka na nona laveta cake o Mosese na gata mai veikau”, sa laveti vakakina o Jisu e na vukumu. E cakava o Koya e na vukumu. E ciqoma o Koya na ka e dodonu me daru sotava vakaidina . O sa raica rawa na vuna sa rui kauwai kina vakalevu na Tamada vakalomalagi me da kua ni muria na manumanu se rawata na nonai vakatakilakila? E sega ni kilikili me da sotava tale nai sau vakadomobula oya. Sa sauma kece o Jisu! Ena gauna era a tukia vakaukauwa tiko kina nai vako lelevu oya ena yagona, a masu na turaga ko Jisu, ka kaya, “Tamaqu, kakua ni cudruvi ira, ni ra sa sega ni kila na ka e ra sa kitaka.” E a masulaki iko kei au ena gauna vata oya. E a masulaki iko na wekaqu! E rawa li mo digitaki koya e na gauna oqo me nomui vakabula ka muri koya vakaoti?
O na marau vakaidina sara ni ko digitaki koya.
Vakabauti koya, talairawarawa vei koya - me yaco sara ki na mate, tiko ga ena nona loloma e na masu kei na vulici ni Vola Tabu, soro vakaoti, ka bucina na veiwekani ni veilomani, oqori duadua na ka o na taqomaki ka maroroi kina mai na vakarokorokotaki ni manumanu kei na ciqomi ni nonai “vakatakilakila se maka.” O na vakarau raica na vuna.
E dua tale na ka e dodonu me da kila, oya, e na nona vakatakila tiko na Kalou na manumanu oqo, e sega ni tukuna tiko eke o Koya– o ira e ra, “lotu ena yalodina” ka ra “lecava tu” na veika e yaco tiko. Ni tukuna tiko na Kalou na manumanu oqo, e dusi ira tiko o ira e na veiliutaki, o ira nai liuliu kei na veitabana ni veiliutaki se na “system”, o ira nai liuliu e ra “kila tiko na ka e ra kitaka” ka ra sa nakita e lomadra me ra talaidredre ka veisautaka na Vosa ni Kalou. O sa raica! Na noda Kalou e Tama Dauloloma. E na beitaki ira walega o ira era kila na ka e vakarota nai Vola Tabu ka qai digitaka me talaidredre, se o ira e ra vuki tani me ra kua ni rogoca nona vosa ka ra “vinakata” me ra lecava tu ga.
Sa tiko ni kua na manumanu oqo. E levu vei ira na lotu yalodina ka ra muri koya tu e ra na vakarau me vulica na ka dina e tukuna na Kalou baleti koya. E ra na rogoca na kaci ni Kalou me ra lako tani mai kina, ka ra na cavuikalawa kina. Me kakua ni dua me vakacalai iko ni “manumanu” oqo e dua na misini vakalivaliva (computer) ka tiko ena dua na vanua mai Europe. Oqori e dua ga na lasu me vakacalai ira na tamata mai na sala sa dusimaka nai Vola Tabu. Na Vosa ni Kalou e vakamatatataka vakavinaka sara na ka oqo, sa rawa mada ga ni kila e dua na gone.
8) E kune vua (na manumanu) na nodratou i tovo na va na manumanu (va na matanitu) ka bula e liu vua. Raica matua.
“...ia na manumanu kau a raica sa vaka na lepate, a yavana sa vaka na yava ni pera, a gusuna e vaka na gusu ni laioni, a sa solia vua na nona kaukauwa dina na gata levu, kei na nonai tikotiko vakaturaga me mai turaga levu...” Vakatakila 13:2.
O cei o ira na matanitu oqori? E na sauma tale vei keda nai Vola Tabu. Na va na manumanu oqori e ratou kune e na Taniela 7. “Na manumanu lelevu oqo vava, sa le va na tui eratou na tubu cake e vuravura...” Taniela 7:17. O iratou oqo na va na matanitu e ratou a liutaki vuravura veitaravi, tekivu mai na gauna i Taniela ka yacova mai na gauna ni nona bale o Roma. Oqori o Papiloni (605 - 538BC), Metia kei Peresia (538 - 331BC), Kirisi (331 - 168BC) kei Roma (168BC - 476AD). Me da taura na kena vakamacala taucoko e na Taniela 7.
“Sa kaya ko Taniela, au a vakaraica e na noqu raivotu e a bogi, ka raica sa veivala na cagi vava mai na waitui levu. Ka sa vude cake mai na waitui, e va na manumanu lelevu, sa duidui na nodra i tovo yadua. “A kenai MATAI sa vaka na LAIONE, a sa vakatabana vaka ikeli, au a raica tiko ni sa vuti mai na lawe ni tabana, a sa vakaduri cake mai na qele, ka sa vakatudonutaki e na yavana me vaka na tamata, ka sa soli vua na yalo ni tamata. Na kenai KARUA , ka sa vaka na PERA, ia sa duri tu ena dua na ligana ka sa tolu na sui ni sarisari sa katia tu ena gusuna, a ra sa kaya vua vakaoqo, Tu cake, kania vakalevu na lewe ni ka. Ka oti oqori, kau a vakaraica ka raica sa dua tani tale e vaka na LEPATE, ka sa va na tabana vaka- manumanu vuka e dakuna, sa va talega na uluna na manumanu oqori, ia sa soli kina na lewa, kau a vakaraica e na raivotu e na bogi, ka raica e dua na manumanu na kenai ka va, sa ka REREVAKI VAKAIDINA, ka kaukauwa sara, a batina sa lelevu ka aironi, sa dau basuraka voli ka kania, ia na kena vo sa buturaka; a sa duatani oqo ka duatani na manu- manu kecega sa liu mai vua, ka sa tini na kenai leu. Niu a vakananuma tiko nai leu, raica e dua nai ‘leu lailai’ sa tubu cake mai e na kedra maliwa, ia e tolu nai leu e liu sa cavuivuvu mai e matana, ka raica sa so na matana nai leu oqo sa vaka na mata ni tamata, ka dua na gusuna sa dau vosa vakaviavialevu.” Taniela 7:2-8.
Sa dua nai yaloyalo duatani! Oqo o ira, tekivu mai na gauna nei Taniela.
Laione – Papiloni
Pera - Metia kei Perisia
Lepate - Kirisi
Manumanu rerevaki - Roma
Baleta ni via tautauvata na manumanu kei ratou na va oqo, me da raici ratou vakavoleka mada.
O Papiloni ka vakatakarakarataki ena laoine e rua na tabana, a veiliutaki e vuravura ena gauna a bula voli kina o Taniela. Ena maliwa ni vovo ni yavu kei Papiloni taumada, e se rawa ni laurai tikoga kina eso na i vakatakarakara ni laione ka rua na tabana.
Na laione - e i vakatakarakara donu kei Papiloni. A matanitu lagilagi duadua vei ira na veimatanitu ni gauna makawa. Na tabana e rua e dusia na totolo ni nona rawai vuravura ena gauna koya na matanitu ‘koula’ oqo.
Na wekaqu, e tautauvata vakacava kei Papiloni na ‘manumanu’ e na Vakatakila 13?
O Papiloni taumada o koya e a tara ko Nimiroti (Vakatekivu 10) na makubui Noa vakarua, sivia e rua na udolu na yabaki ni se bera o Karisito, a dua vei ira na i sakisaki veivakurabuitaki kei vuravura. A tuvani vakamaqosa tu, ia na vavaku ni kena bai cecere e rauta e walusagavulu na fiti. Na kena lomanibai a tuvani vakamatau sara ka biu veicurumaki tu kina na veiwere totoka kei na veivanua ni marau. Ena vuku ni onosagavulu na maile ni wai e taudaku ni koro, na onosagavulu na maile ni kena bai, na kena matamata parasa kaukauwa, na kena were lili, na kena gaunisala ni veitosoyaki ena ruku ni uciwai na Euphrates, na kena rairai totoka kei na kenai sasabai - na koro levu oqo a dua nai sakisaki veivakurabuitaki e vuravura.
E ra a vakarota na tui Papiloni me ra qaravi me vaka na Kalou. Me marautaki na tamata sa ka vinaka, ia me qaravi vaka na Kalou mai vei ira na tamata tale eso - oqori na dau vosavakacacataka na Kalou. Nai liuliu ni manumanu se matanitu ena (Vakatakila 13:1-2) e cakava tiko na ka e ra cakava na tui kei Papiloni.
Ia vakacava na matanitu e tarava?
A veisosomitaki o Metia kei Peresia ena bogi rerevaki o ya ena nona a cakava na tui o Pelisasari, nai otioti ni tui kei Papiloni, e dua na kana magiti me baleti ira e udolu na nona turaga ka vakaveitaliataka na i yaya tabu ni nona vale ni soro na Kalou. A sogota na nona katuba ni loloma ena ka e a cakava o ya. A sautanini ena rere ena nona sarava na liga ka vola sobu na nonai tinitini ena lalaga ni nona vale. Raica na i vakamacala ni ka a yaco ena bogi o ya.
“O Pelisasari na tui sa cakava na magiti levu vei ira na nona tamata turaga e le dua na udolu, ka sa gunu waini ko koya e na matadra na le udolu ko ya. Era sa qai kauta mai na bilo koula ka kau mai na vale tabu ni vale ni Kalou mai Jerusalemi; ka ra sa gunu maikina na tui, kei na nona tamata turaga, kei ira na watina dina, kei na watina lalai. Ia e na tiki-ni-siga ko ya sa rairai nai qaqalo ni liga ni tamata, ka volavola ki nai botani lase ni lalaga ni vale levu ni tui ka me donuya nai tutu-ni-cina: ia sa raica ko koya na tui na tiki ni ligana ka volavola.” Taniela 5:1,3,5
Sa dua nai yaloyalo vakadomobula!
E nai rairai ni liga koya, a vakasinaiti ena rere ko Pelisasari. Sa kacivi ira mai na dauvakarai mata ni lomalagi, kei ira na kai Kalitia, kei na dauparofisai vakailasu, ia sa sega ni dua na kedra yaga. Sa qai vakatura cake na ranadi me kau mai o Taniela. E kila vakavinaka na tui torosobu oqo ni rawa vei Taniela me vakamacalataka na tadra kei na veika vun baleta ni tiko vata kei koya na Kalou ni lomalagi. Ia e cata na Kalou o Pelisasari ka sega ni wiliki Taniela me dua vei ira na tamata vuku.
Ia oqo! Sa rere bulabula ko koya. Ena nona vakatutu na ranadi sa kavivi mai o Taniela. Raica na ka sa qai yaco.
“Sa qai kau mai vua na tui ko Taniela. A sa kaya vei Taniela ko koya na tui, “Ko iko li ko Taniela, vei ira na mataqali i Juta ka vakabobulataki mai, ko ira ka kauta mai Juta na tui ko tamaqu?” Taniela 5:13.
Ni vakamacalataka oti na nodratou sega ni wilika rawa na volavola na nona tamata vuku, a kaya na tui, “ia ka’u sa rogoca na kemui rogorogo ni ko sa tukuna rawa nai balebale ni ka vuni ka sereka na ka dredre: ia kevaka ko sa rawata mo wilika na ka sa volai tu oqo, ka vakatakila vei au na kenai balebale, ko na qai vakaisulutaki e nai sulu kulakula, ka vakaitaubetaki e na sinucodo koula, ka ko na lesi talega mo kenai katolu vei kedatou ka lewa na matanitu.” Taniela 5:16
A kila vinaka tu o Taniela na ka ena yaco ena bogi o ya ka okata me ka wale na i solisoli vakavuravura. Ena vica ga na aua sa tu mai liu, sa ra na mate e lewe vuqa era tu ena loma ni tikotiko vakaturaga o ya. E sega ni vakasamataka rawa na yalona na vakanananu ni solisoli se nai yau.
“Sa qai vosa ko Taniela ka kaya vua na tui, “A nomuni solisoli me sa nomuni ga, kei na nomuni yau mo ni solia ga vua e dua tani; ia ka’u na wilika ga na ka sa volai tu, vei kemuni na tui, ka vakatakila na kenai balebale.” Taniela 5:17
Ni oti na nona vakananumi koya na tui ena nona dokadoka kei na nona saqata na Kalou, a qai tukuna vua nai balebale ni volavola ena lalaga.
“Ia oqo, a kaya ko Taniela, nai vola sa volai, MINI, MINI, TIKELI, UFASINI. Oqo na kenai balebale: MINI; Sa wilika na nomuni matanitu na Kalou, ka sa qai vakaotia. TIKELI; ko ni sa vakatovolei e nai vakarau ni bibi, ka ko ni sa kune mo ka mamada. PIRESI; sa wasei oqo na nomuni matanitu, ka sa soli kivei ira na kai Mitia kei ira na kai Perisia.” Taniela 5:25-28.
Sa kidroa na tui. E sega ni da vakasamataka rawa na levu ni nona taqaya! A sega ni balavu na gauna ni nona tiko rerere.
“E na bogi ga ko ya sa vakamatei ko Pelisasari na tui ni kai Kalitia. Ia ko Taraiase na kai Mitia sa taura na matanitu, ka sa onosagavulu ka rua beka na nona yabaki.” Taniela 5:30,31. Enai tuvaki ni sega na i sala vakaturaga se titoko, sa mai davo no yani o Pelisasari - e dua nai sulu lokaloka ena dua nai kumukumu qele.
Sai koya oqori. Sa mate na laione ka rua na tabana. O ya na yabaki - 538 B.C. Sa mai veisosomitaki o Metia kei Perisia ena veiliutaki nei Taraiasi ena kena gauna donu! Na pera ena tadra nei Taniela sa mai vakamalumalumutaki vuravura.
Ia e tautauvata vakacava kei Metia kei Perisia na ‘manumanu’ e na Vakatakila 13?
E nodra i vakarau na kai Metia kei Peresia sai koya kevaka sa caka e dua na lawa - sa ka ena tudei ka sega ni veisautaki rawa. E laurai cake tu na matanitu ni sega ni rawa ni cala.
O na raica ni vakayagataka na yavu vata oqori na manumanu ni Vakatakila 13
A veiliutaki o Metia kei Peresia me yacova ni qai sota kei na dua na cauravou e vakasakiti sara na nona kila vakaivalu - o ya ko Alexander Na Qaqa.
A yaco me dua na dauveiliutaki qaqa ni se qai yabaki 25!
O ya na yabaki 331 B.C. Okotova 1. Ena nona veiliutaki, a vakadrukai ira na kai Perisia ko Alexander ena i valu kei Arabela. Na cecere ni nona kila ka vakaivalu a yaco kina ko Kirisi me i katolu ni kaukauwa me veiliutaki e vuravura.
Na lepate ka va na uluna kei na tabana o koya a tadra o Taniela sa mai sosomitaka na pera ni Metia kei Perisia.
Ia na cava e va kina na uluna?
A sa mai vakamalumalumutaka na vuravura o Alexander. Ia e se sega ni rawa ni vakamalumalumutaki koya vakaikoya. Ena dua na soqo ni marau ni mateni a gunuva maca o Alexander na wai ni veivakamatenitaki mai na bilo nei Hercules. Oqo e dua na bilo vakaitamera. Na kete ni tamata e rawa ga ni taura e rauta ni dua nai ka va ni qaloni se va na bilo.
Ia na ka vakadomobula oqo. A gunu vakarua mai na bilo vakaitamera ko ya ka yaco me mate kina. A mate tu ena dua na katakata levu ko Alexander ni se qai yabaki 33. O ya na yabaki 323B.C.
Na nonai vakaro ni se bera ni mate me na liutaka na matanitu o koya e “kaukauwa duadua.” Ia e ratou a taura na matanitu ka wasea vakava na nona turaganivalu e va ko Cassander, Lysimachus, Seleucus kei Ptolemy. Nai wasewase e va oqo e vakatakarakarataki ena uluni lepate e va.
Vakacava na taba ni lepate e va? Eratou vakatakarakarataka na totolo ni nona kabakoro o Kirisi ena nona rawai vuravura ena loma ga ni tinikatolu na yabaki. E se bera ni se bau yacova yani oqo e dua tale.
(E rawa ni laurai e so tale nai toma ni tukutuku ni wasewase e va kei Kirisi ena i vola “Funk and Wagnell’s New Encyclopedia me baleti “Alexander 111” pg. 390, 391)
Ni se bera na nona mate, a vakaroti ira na kai Kirisi ko Alexander me ra qaravi koya me vaka e dua na kalou. Na manumanu ni Vakatakila 13 e “vaka na lepate” baleta ni a taurivaka nai vakarau Vakiriki ka dua talega na kenai liuliu o koya e vakarota me qaravi vaka na Kalou.
O cei na i ka va ni manumanu “rerevaki” e nai vola nei Taniela 7?
“Ka oti oqori, ka’u a vakaraica e na raivotu e na bogi, ka raica e dua na manumanu, na kenai kava, sa ka rerevaki vakaidina, ka kaukauwa sara; a batina sa lelevu ka aironi: sa daubasuraka voli ka kania, ia na kena vo sa buturaka....ka sa tini na kenai leu.” “A kenai kava ni manumanu sa na kenai kava ni matanitu sa na tubu e vuravura.” Taniela 7:7, 23.
Nai ka va ni matanitu ka vakatakarakarataki ena manumanu rerevaki oqo, o Roma. O Roma e a vakadrukai Kirisi ena 168 B.C. ka yaco me qai solia yani nona kaukauwa vei koya na manumanu ni Vakatakila 13.
Mai na ka va ni manumanu rerevaki oya, a basika mai kina e dua nai ‘leu lailai’. Ia raica mada na ka veivakurabuitaki oqo. Na manumanu ni Vakatakila 13 kei nai ‘leu lailai’ ni Taniela 7, e dua tikoga na kaukauwa! Na Kalou e vinakata me vakamatatataki koya me kua ni dua na cala e na nona vakatakilai na manumanu oqo. O ya na vuna e vakamacalataki koya kina e na rua nai vola ni parofisai (Vakatakila 13 kei na Taniela 7).
E sega li ni talei na parofisai Vakaivolatabu! Raica mada nai vakamacala baleta nai “leu lailai.”
“Niu a vakananuma tiko nai leu, raica e dua nai leu lailai sa tubu cake mai ena kedra maliwa, ia e tolu nai leu ka a liu , sa cavuivuvu mai e matana, ka raica, sa so na matana nai leu oqo sa vaka na mata ni tamata, ka dua na gusuna sa dau vosa vakaviavialevu... ia ena vakamalumalumutaka ko koya e lewe tolu na tui. Ia e na dau cavuta ko koya na vosa ca vei koya sa cecere sara ka na dauvakacacani ira na yalosavasava nei koya sa cecere sara ka va- kananuma me vukica na gauna e so kei na lawa e so; ia e na soli kina ligana ka me oti mada e dua na gauna ka so tale na gauna ka dua na tikini gauna. Taniela 7:8,24,25
Na wekaqu, ni ko veidutaitaka nai vakamacala oqo ni “leu lailai” kei nai vakamacala ni “manumanu” ni Vakatakila 13, o na raica ni rau dua ga na kaukauwa. Raica na kedrau vakatautauvatataki ena Appendix 1A.
E dua na ka veivakidroataki me baleta na kaukauwa oqo sai koya “Ni na vakananuma me vukica na gauna e so kei na lawa eso.” Taniela 7:25. Oqo na wekaqu, e dua na tamata e vakatikori koya me tautauvata kei na Kalou ka siosio me veisautaka na Nona lawa—na yavu ni vakavulewa kei lomalagi! E na viavialevu ni nona dau vosavakacaca, e cakava kina na nona cakacaka oqo. Ia sa kaya na Kalou, “ Sa vakadinadinataki na nona vakaro kecega. Sa vakataudeitaki me sega ni mudu.” Same 111:7,8.
9) Nai ka tini ni ka e kilai kina na “manumanu” oqo, sai koya na gauna e solia na Kalou me veiliutaki kina ni se bera ni vuetaki ena “vue ka voleka ni mate kina.” E na veiliutaki me 1260 na yabaki. Me rawa ni kua ni dua na kena vakatataro, e qai tukuna tale na Kalou na gauna oqo, vakavitu enai vola nei Taniela kei na Vakatakila (Appendix 2).
Ia oqo, me dua tale nai vakatakilakila niu se bera ni tukuna se ko cei na manumanu oqo.
E sega wale ga ni tautauvata na manumanu oqo kei na “leu lailai” ni Taniela 7, ia sai koya talega na “yalewa dau tagane” ka vodo tiko e na dua na manumanu kulakula (Vakatakila 17).
Me da raica mada yani na ka veivakurabuitaki oqo.
“A sa lako e dua vei iratou na agilosi e le vitu sa taura na bilo e vitu ka keirau veivosaki ka kaya vei au, lako mai ki ke, au na vakatakila vei iko na nona cudruvi na yalewa oqo sa dautagane,vakalevu sa tiko ena bati ni wai levu.....ia kau a raica e dua na yalewa sa vodo tiko e na dua na manumanu kulakula, ka sa vuqa na yacana sa vosavakacacataki kina kalou, a sa vitu na uluna ka tini na nonai leu.” Vakatakila 17:1-3.
Sa baci basika tale eke na ulu kei nai leu o koya eda sa semai rau oti vei Roma. Na yalewa dau tagane e lewai Roma - ni vodoki koya tiko - ka vakaidabedabe toka e delana. E sega li ni rogorogo tautauvata kei na ka eda sa raica tiko mai! Ia ena matata cake tiko ga mai.
Na yalewa dau tagane oqo e vakaibalebaletaki e na dua na lotu vuki tani ka dukadukali. Rogoca oqo: “A sa vakaisulu na yalewa oqo e na sulu lokaloka kei na sulu kulakula sa vakaiukuuku e na koula kei na vatu dredre talega kei na mataniciva. Vakatakila 17:4
Oqo na wekaqu edua na lotu vutuniyau!
Na yalewa vakaparofisai e vakatakarakarataka na lotu. Na Kalou e vakatauvatani ira na nona tamata, kei na dua na yalewa matavinaka ka tabu siga – Jeremaia 6:2. Na gone yalewa matavinaka ka tabusiga na lotu savasava ni Kalou. Na yalewa dau tagane na lotu dukadukali ka vuki tani mai vua na Kalou.
E vakatokai, “ A TINADRA NA DAUTAGANE KEI NA VEIKA VAKASISILA KEI VURAVURA.” Vakatakila 17:5. E sega walega ni dua na lotu, e tinadra na vei lotu. E lewai vuravura taucoko.
“Ia kau a raica na yalewa sa mateni e na kedra dra na tamata yalo dodonu kei na kedra dra na tamata sa mate e na vukui Jisu; Ia ni kau a raica kau a kurabui vakalevu kina.” Vakatakila 17:6. Io na wekaqu a vakamatei ira na yalo dodonu!
E vakadomobula dina oqo. Na cava na vuna e tauca kina na tamada vakalomalagi o Koya e rui dau loloma ka yalo vinaka, na vosa vakaoqo baleta e dua na lotu ka vakatakilai ko ya ki vuravura.? Na cava na vuna e veivakasalataki kina o Koya e sinai e na loloma, vua e dua e muria na kaukauwa oqo (manumanu)ka rawata na kena vakatakilakila, ni na tini ki na drano bukawaqa?
Au vakabauta ni sau ni taro oqo - baleta ni ka dina. E dina ni yalo loloma na Kalou, ia e dau tukuna ga na ka dina.
Au kila ni veivakakidacalataki, ia oqo e dua na lotu vuki tani ka vakayagataka o Setani me vakacalai vuravura taucoko ka butakoca mai vei ira na turaga kei na marama na nodra bula tawamudu e na nona vakayagataka na lawaki. Me vakataki Nimiroti kei Alikisada na Qaqa, e tiko ko ira na kenai liuliu na kaukauwa oqo ka ra vagolea tani na nodra rai na tamata mai vua na Kalou bula kivei ira ga. O ira nai liuliu oqo e ra vagolea tani na tamata mai na talai rawarawa ki na vunau ni Kalou dina ki na i vunau se vakavuvuli ga vakatamata. Oqori na vuna e vosa vakadodonu kina na Kalou – baleta ni sa dau loloma na Kalou.
Me da nanuma, ni lewe levu na lotu vakarisito dau loloma ka yalo dina e ra se tiko e na lotu vuki tani oqo ka vakatokai ko “Papiloni”, ka ra na rogoca na domo ni Kalou ka lako tani mai kina.
Raica mada oqo! “A sa kaci e na domo levu sara ko koya ka kaya sa bale ko Papiloni na koro levu sa bale a sa yaco me nodra tikotiko na tevoro kei na qara ni yalo velavela kecega, kei na qara ni manumanu vuka kecega, sa tawa savasava ka sevaki” “Ia kau a rogoca e dua tani tale na vosa mai lomalagi sa kaya, dou lako tani mai vua, oi kemudou na noqu tamata, mo dou kakua ni cala vata kaya, ka me kakua ni tauvi kemudou na nona mate ca, ni sa yacovi lomalagi na nonani valavala ca, ia sa nanuma na na nonai valavala ca na Kalou. Vakatakila 18:2,4,5
Ia - o cei sara mada na manumanu oqo? O cei na kaukauwa e:
1) A ciqoma nonai “tikotiko vaka turaga” se i dabedabe kei na lewa mai vei Roma Vakatakila 13:4.
2) A liutaki vuravura me 1260 na yabaki (mai na 538AD - 1798AD)
3) A qai yacovi koya e dua na vue me voleka sara ni mate, ia ka qai bula tale mai kina. Vakatakila 13:3.
4) E tiko ruarua vei koya na kaukauwa vakapolitiki kei na kaukauwa vakalotu, ka qaravi vakakina. Vakatakila 13:4.
5) A veisautaka na vunau ni Kalou. Taniela 7:25.
6) E tiko na kenai liuliu ka tukuna tiko ni Kalou ni vuravura ka rawa ni bokoca nai valavala ca (Oqori na vosa vakacacataka na Kalou).
Vakatakila 13:1.
7) E tinadra na lotu (era sucu mai vua e so na luvena). Vakatakila 17:5.
8) E valuti ira na yalo dodonu kei na yalo savasava ni Kalou.
Vakatakila 13:7.
9) E kaukauwa e vuravura raraba ka ra kurabui kecega na kai vuravura ena vukuna. Vakatakila 13:3,4.
10) E kenai liuliu e dua na tamata ka wiliwili ni yacana na 666.
Vakatakila 13:18.
11) E tiko vua na maka se i vakatakilakila rerevaki o koya ke ciqomi ena vakavuna me na biu na tamata oya ki na drano bukawaqa ka vakayalia vakadua na nona bula tawamudu. Vakatakila 14:9-10.
E lewe levu era sa na raica rawa ni oqo na lotu vakaroma se lotu katolika! (papacy). E dina oqori. Sai koya duadua ga na kaukauwa e rukui lomalagi taucoko e sotava kece sara na veika e vakaraitaka nai Volatabu me baleti koya.
Ia vakacava na 666?


text:
NA RAI NI IVOLATABU
Mate
Era tu e vei na mate?
“Ko sa kuvu ni qele ga, ia ko na suka tale mo kuvu ni qele.” —Vakatekivu 3:19.
KA ERA TUKUNA ESO.
Era dau raitayaloyalotaka eso se na vakacava na bula i lomalagi, eli, puregatorio se Libo (na itikotiko ni yalo ni gone matedole sega ni papitaiso) Eso tale era vakabauta nida sucu vakavica, meda tamata ena dua na gauna, manumanu se kakana dradrau ena dua tale na gauna. Ia o ira na cata na vakabauta vakalotu qori era nanuma ni iotioti ni ka kece o mate.
KA E KAYA NA IVOLATABU
E kaya na Dauvunau 9:10 ni “sega na cakacaka, se na vakasama, se na kila ka, se na vuku, e nai bulubulu, o koya ko sa lako tiko kina.” E vakamacalataka tale ga na iVolatabu na ituvaki ni tamata kei na manumanu nira mate, e kaya: “Era sa lako kece ki na dua bauga na tikina; era sa kuvu-ni-soso kecega, ka ra sa suka tale kecega me kuvu-ni-soso.”—Dauvunau 3:20.
Na cava na kedra ituvaki na mate?
“Sa lako tani na nonai cegu, a sa suka ko koya ki na kena qele; e na siga dina ko ya sa oti na ka e vakanananu kina.” —Same 146:4.
KA ERA TUKUNA ESO
Era vakavulici e levu mera vakabauta ni revurevu ni ka era sotava ena gauna era sucu tale kina, e vakatau ena ka era cakava nira se bula e vuravura. Ena marau tawamudu ke dau caka vinaka, ia ena vakararawataki tawamudu ke dau caka ca. E tukuni ni dodonu me vakasavasavataki e dua, ena qai vakadonui me rairai ena mata ni Kalou ena gauna e mate kina. Era na sega ni rawata qori o ira na sega ni vakasavasavataki.
KA E KAYA NA IVOLATABU
O ira na mate era sega ni marau se rarawa. Io, era sega ni vakila e dua na ka na mate ra qai sega ni rawa ni vukei ira se vakaleqai ira na bula. E tukuni ena Dauvunau 9:5, 6: “Ni ra sa kila ko ira sa bula ni ra na mate: ia ko ira na mate era sa sega ni kila e dua na ka, . . . na nodra loloma, kei na nodra veicati, kei na nodra vuvu, sa qai yali; a sa sega tale na nodrai votavota e na dua na ka sa caka e ruku ni mata-ni-siga.”
E tiko beka nodra inuinui na mate?
“Kevaka sa ciba na tamata, ena bula tale ko koya? Au na waraka na siga kecega sa loku vei au, me yaco mada na noqu vakamataliataki.”—Jope 14:14.
KA ERA TUKUNA ESO
Era vakabauta eso ni o koya e nona ivotavota me lako i eli e sega na nona inuinui, ena lai vakararawataki tawamudu e kea. Ia o ira na tiko e puregatorio, era rawa ni marautaka na bula e lomalagi nira vakasavasavataki oti ena bukawaqa.
KA E KAYA NA IVOLATABU
Na Luve ni Kalou ena vakaturi ira na sa mate mera bula e vuravura. E kaya na iVolatabu: “Kua ni kurabui ena ka qo, ni sa voleka na gauna mera rogoca na domona o ira kece na tu ena ibulubulu mera tucake mai.” (Joni 5:26, 28, 29) Na ka e cakava e dua ni sa vakaturi oti ena qai macala kina nona rawata na bula tawamudu se sega. *
^ para. 14 Me ikuri ni ivakamacala me baleta na veivakaturi, raica na wase 7 ni ivola Na Cava Sara Mada e Kaya na iVolatabu? tabaka na iVakadinadina i Jiova.


text:
TALACI E 5 NA LEWE NI BANI NI MATAIVALU E VITI KI BOLATAGANE
Written by Maria Solomone on May 26, 2022
pc:RFMF
Eratou mai talaci ena mataka ni kua e 5 na lewe ni matabani ni mataivalu ena noda vanua,ka namaki me ratou sa na gole tiko ena siga ni mataka ki Bolatagane ena vuku ni veisureti ka ratou na lai tiki tale ga ni soqo levu baleta na marama na Ranadi mai Bolatagane kei na nodra yabaki 96 tale ga ka dau vakananumi tu ena veiyabaki ena Buckingham Palace mai Lodoni.
Ena liutaka tiko na i lakolako na i liuliu ni matabani ni mataivalu o Capt.Netani Dauvere kei na FSM Sergeant Major WO1 Joeli Rabuli
pc:RFMF
Tekivu ena dua na lotu ena mataka ni kua,ka veiliutaki kina na i talatala mai na Navuso Technical College, Reverend Joeli Mawi, ena keba ni mataivalu mai delainabua,ka tataunaka vei ratou me ratou lai vakaraitaka sara na taledi vinaka e soli vei ratou ena vanua ratou kacivi me ratou vei qaravi kina.
Vakaraitaka tale ga na vakanuinui vinaka ena vuku ni mataivalu na Commanding Officer (CO) Land Force Command (LFC),Major (Maj) Mikaele Wara ni ratou sa gole ka lai qarava vinaka sara na i tavi baleta ni ratou sega wale ga ni gole ena vuku ni nodratou dui vuvale se mataivalu ga,eratou kauta tiko na yaca i viti,
pc:RFMF
Vei ratou na 5 ka ratou na gole qo e soli tale ga vei ratou na kena tosocake na nodratou i tutu vakacakacaka ni kua:Capt Netani Dauvere, Sergeant Aporosa Rokosuka, Sergeant Mijieli Borisi, Corporal Alanieta Ratu, and Lance Corporal Talevi Qeraratabua.
Na soqo mai na Buckingham Palace ena namaki me na Vakayacori ena Sigatabu na i ka 5 ni Jiune.
source:Republic of the Fiji Military Forces


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Au na Veivosakitaka Vakacava kei Rau na Noqu iTubutubu na Nodrau Lawa?
“Niu se yabaki 15 au dau taleitaka na lawa rau cakava noqu itubutubu, ia qo niu sa yabaki 19 e dodonu me soli vakalevu vei au na galala.”—Sylvia.
Vakacava e va tale ga qori nomu rai? Ena vukei iko na ulutaga qo mo veivosakitaka kei rau nomu itubutubu na ituvaki qori.
Ka mo kila
Ni bera ni o tarogi rau nomu itubutubu me baleta na lawa rau cakava, vakasamataka eso na tikina qo:
Ni sega na lawa ena veilecayaki na bula. Vakasamataka mada e dua na gaunisala osooso. Ke sega na kena lawa, ivakatakilakila, cina, se sega ni yalani na totolo ni cici ni motoka ena tini ga ena leqa. Me vaka ga na lawa qori, na lawa tale ga e vale e vukea me kua ni yaco na leqa.
Vakaraitaka na nodrau kauaitaki iko nomu itubutubu. Ke sega ni dua na lawa e vale, e vakaraitaka qori ni rau sega ni kauaitaki iko dina. E macala ga ni na sega ni cakava qori e dua na itubutubu.
O BAU KILA? E tu tale ga nodra lawa na itubutubu! Ke o lomatarotarotaka na tikina qori, wilika na Vakatekivu 2:24; Vakarua 6:6, 7; Efeso 6:4; kei na 1 Timoci 5:8.
Ia vakacava ke o se sega tiko ga ni lomavakacegu ena lawa rau cakava na nomu itubutubu?
Ka o rawa ni cakava
Ni bera ni dou veitalanoa, vakasamataka mada qo. Vakacava o dau talairawarawa ina lawa rau cakava nomu itubutubu? Ke sega, ena rairai ka vakavuku mo kua ni se kerea me soli tale eso na galala vei iko. Ena vinaka mo wilika na ulutaga, “Rawa ni Rau Nuitaki au na Noqu iTubutubu?”
Ke vinaka na kemu irogorogo, vakarautaka na ka o via tukuna vei rau na nomu itubutubu. Ni o tuvana vakavinaka na nomu kerekere, ena vukei iko mo lewa vinaka na ka mo tukuna. O rawa tale ga ni kerea me rau lalawataka na gauna kei na vanua e veiganiti, mo dou veitalanoa kina. Na gauna dou veitalanoa kina, nanuma tiko e vica na tikina qo:
Veidokai. E kaya na iVolatabu: “Na vosa kaukaua e vakatubura na cudru.” (Vosa Vakaibalebale 15:1) Qo na ka mo nanuma tiko, ke o veiba keirau nomu itubutubu, qai vakalewai rau ena lawa rau cakava, ena sega ni tini vinaka na veivosaki.
“Na levu ga ni noqu dokai rau noqu itubutubu, rau dokai au tale ga vakalevu. Ni laurai na veidokai dina e rawarawa tale ga me keitou duavata ena vakatulewa e caka.”—Bianca, yabaki 19.
Vakarorogo. E tukuna na iVolatabu mo “totolo ni vakarorogo. . . , me berabera ni cudru.” (Jemesa 1:19) Kua ni guilecava ni o veivosaki tiko kei rau na nomu itubutubu, ena vinakati mo vakarorogo, sega wale ga ni o vosa.
“Nida tubu cake tiko, eda nanuma ga nida sa kila e levu na ka ni vakatauvatani vei ira na noda itubutubu, ia e sega ni dina qori. Ena vinakati gona meda rogoca na nodra ivakasala se veidusimaki.”—Devan, yabaki 20.
Kauai. Saga mo raica na ka mai na nodrau rai na nomu itubutubu. Mo muria tale ga na ivakasala ena iVolatabu ni o “sega ni kauaitaka ga na ka e baleti [iko], ni kauaitaka tale ga na ka e baleti ira tale eso.” Kena ibalebale, mo kauaitaka na ka e baleti rau na nomu itubutubu.—Filipai 2:4.
“Au dau nanuma ga ni rau sega ni tokoni au se saqati au na noqu itubutubu. Ia au qai liaca ni rau via vukei au tiko, rau vinakata tale ga meu dua na tamata nuitaki. Na ka kece rau cakava e vakaraitaka nodrau lomani au.”—Joshua, yabaki 21.
Vakatututaka eso na ka. Kaya mada ke rau sa kotora e dua na lawa, oya me kua ni dua na aua na balavu ni nomu draiva ina vanua e caka kina na soqo. Saga mo kila na vuna. Vakacava rau kauai ena yawa ni vanua, se na soqo qori?
Ke o draiva, rawa ni o tukuna vei rau ni na tomani iko tiko e dua na nomu itokani.
Ke vauca na soqo, de dua mo vakamacalataka vei rau o cei ena tiko kina, o cei tale ga e cicivaka na soqo.
Nanuma tiko mo dau veidokai ena ka o tukuna, mo vakarorogo tale ga vakavinaka ena ka rau tukuna na nomu itubutubu. Mo vakaraitaka tale ga ni o “rokovi tamamu kei tinamu,” ena ka o tukuna se nomu ivakarau. (Efeso 6:2, 3) Ke rau veisautaka nodrau vakatulewa se sega, e bibi ga mo . . .
Doka na nodrau vakatulewa. E bibi dina qori, ni na rawa ni uqeti rau nomu itubutubu me rau solia vakalevu vei iko na galala. Ke sega ni rawa na ka o vinakata o qai vakavu veiba, qori ena vakadredretaka ga na ka vei iko, ke dou mani veivosaki tale ena dua na gauna. Ia ni o muria se doka nodrau vakatulewa, rau na rawa ni solia tale vei iko eso na galala.


text:
ENA RAWATI VAKACAVA NA MARAU?
Veivosoti
“LEVU NA VEIRU KEI NA VEIKARACI ENA NEITOU VUVALE NIU SE GONE,” e tukuna e dua na marama o Patricia. E kaya tale: “Au sega ni dau veivosoti. Qo mada ga niu sa uabula, rawa ni vica na siga noqu sega ni moce vinaka niu vakasamataka tiko ga e dua na cala e caka vei au.” Io, na cudru kei na yaloca e rawa ni vakaleqa noda bula, eda na sega tale ga ni marau. E laurai ena vakadidike ni o ira era sega ni dau veivosoti era na . . .
Vakacacana na veimaliwai nira cudrucudru qai yaloca, qori e vakavuna mera sega ni taleitaki ra qai galili
Yalototolo, lomaocaoca, se lomabibi vakalevu
Kauaitaka vakasivia na cala, era sega ni marautaka kina na bula
Sega ni lomavakacegu nira kila tiko e dodonu mera veivosoti
Nuiqawaqawa vakalevu qai rawarawa nira tauvimate, okati e keri na tubunidra, mateniuto, sasala, mosi ni ulu, kei na so tale *
NA CAVA NA VEIVOSOTI? Na veivosoti oya na nomu vosota na cala e vakayacori vei iko, nomu sega ni cudruvaka, yalocataka, se o nanuma mo sauma lesu na cala e caka vei iko. E sega ni kena ibalebale ni o vakadonuya na cala, o raica vakamamada se o vakalecalecava na ka e yaco. Na nona vakatulewataka e dua me veivosoti e ivakaraitaki ni nona loloma, nona guta na veiyaloni, kei na nona saga me vinaka tiko ga nona veimaliwai kei ira eso tale.
Na veivosoti e vakaraitaka tale ga na yalorawarawa. Ena yalorawarawa e dua me veivosoti ni kila eda dau cala se valavala ca kece ena ka eda tukuna se cakava. (Roma 3:23) E kaya kina na iVolatabu: “Moni dau yalorawarawa, ni dau veivosoti tale ga vakarawarawa ke dua e didivaka e dua na ka vua e dua tale.”—Kolosa 3:13.
E bibi gona me vakaraitaki vata na veivosoti kei na “ivau vinaka duadua ni duavata,” oya na loloma. (Kolosa 3:14) E kaya na website na Mayo Clinic me baleta na yaga ni veivosoti . . .
Vinaka na veimaliwai ni o veikauaitaki, yalorawarawa, qai lomani koya e cala
Vakavinakataka noda ivakarau ni vakasama, da qai veiyaloni kei na Kalou
Vakalailaitaka na lomaocaoca, nuiqawaqawa, kei na yaloca
Sega ni lomabibi vakalevu
KUA NI BEITAKI IKO. E kaya na mekesini na Disability & Rehabilitation ni dau dredre vua e dua e cala me kua ni beitaki koya tiko ga ena ka e cakava. Ia e kaya tale na mekesini ni dodonu me valuta na ivakarau ni yalo qori ni na rawa ni vakaleqa na nona bula, wili kina nona vakasama. Qo eso na ka o rawa ni cakava.
Kua ni namaka vakasivia na ka, ia nanuma tiko nida dau cala kece.—Dauvunau 7:20
Vuli mai na nomu cala, saga mo kua tale ni cakava
Bibi mo vosovoso; eso na malumalumu se ivakarau sa matau vei keda ena taura na gauna meda valuta.—Efeso 4:23, 24
Vakailala kei ira na itokani era veiuqeti, donu nodra rai, era yalovinaka, qai tukuna vakadodonu vei iko na ka.—Vosa Vakaibalebale 13:20
Ke o cala, vakadinata ni o cala dina qai totolo ni kere veivosoti. O na lomavakacegu ni o veivakameautaki.—Maciu 5:23, 24
YAGA NI IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU!
E vulica ena iVolatabu o Patricia sa cavuti oti mai me dau veivosoti. E kaya: “Sa yali na cudru a dau tiki tu ni noqu bula. Au sa sega tale ni rarawa, se meu vakararawataki ira eso tale. E vakadeitaka vei au na ivakavuvuli vakaivolatabu ni lomani keda na Kalou qai vinakata meda marautaka na bula.”
E kaya e dua na turaga o Ron: “Au sega ni cakava rawa e dua na ka ena ka era vakasamataka se cakava eso tale. Ia au rawa ni lewa vinaka na ka au vakasamataka se cakava. Meu kua ni yaloca keu vinakata na veiyaloni. Au sa qai kila ni rau sega ni veiriti na veiyaloni kei na yaloca. E sega ni rawa niu veiyaloni qai yaloca ena dua ga na gauna. Sa vinaka ena gauna qo noqu lewaeloma.”
^ para. 8 Sources: Website ni Mayo Clinic kei na Johns Hopkins Medicine, kei na mekesini na Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology.


text:
SERE VOU MAI NA MATASERE NA KVT TRIBE-VAKA NA AGILOSI.
Written by Mika Qalobula on December 29, 2021
Ni sa voleka me cava e dua na yabaki,ka da raica na nodra maqusa na veimatasere ena kena vakayagataki na taledi ni buli sere kei na kena lagati ena kena i vakatagedegede cecere duadua.
Na matasere na KVT TRIBE,e ratou lewena tiko o Manoa Masi,Watson Tabua kei Isi Masi ka ratou katona na sere oqo me baleta na ‘AGILOSI’,ka ratou vota vakabibi vei ira kece na nodratou marama tauvu mai Nadroga, Ra, Yasawa kei Vanua Levu.
Vakarorogo mai kina VITIFM 92.2FM,92.6FM kei na 92FM.


text:
Na Zulutrade e dua na veiqaravi vakaikoya me baleta na veivuke ni Forex traders. Na ivakatakilakila e rawa ni rawati mai na veiqaravi oqo ka me rawa kina vei koya e vakayagataka me cakava vakatotolo sara ka raica na kena macala me baleta na vutina mai Forex. Ena zulutrade e sega ni gadrevi me rawati kina na veika matailalai me baleta na kena cakacakataki na makete Forex. Ena yaco na cakacaka kece oqo ena gauna ni zulutrade kei na kena vakayagataki e gadrevi ga me rawati kina na volayaca me vakayagataki kina na veiqaravi.
E rawa ni o tekivu vakayagataka na veiqaravi me rawati ka vakacurumi kina. Na cakacaka kece ena Forex ni nomu akaude ena vakayacori mai vei Zulutrade ka na yaco mo na rawata na kena rawati na toso. E rawarawa ka totolo na volayaca mai Zulutrade. E rawa ni o volai koya ga vakataki koya ka vakarautaka na veika matailalai ena dua na fomu me rawa ni o tekivu rawata kina na veika yaga mai na veiqaravi oqo.
Tomana tiko na wiliwili →
Na ZigZag Kei na Pips Value e dau droinitaka na laini ZigZag kei na veitegacagaca ena laini yadua ni ZigZag.
Lavetaka na ZigZag With Pips Value indicator: Tomana tiko na wiliwili →
Auto Forex Trading Session indicator will draw rectangle for Asis, US and London sessions. The begin hours, end hours and session rectangle can be set to fit for different forex brokers.
Download Auto Forex Trading Session indicator: Tomana tiko na wiliwili →
iVakatakilakila Vakarauta ni Toso ni Hull na ivakatakilakila ni Forex HMA me baleta na MT4.
Lavetaka na iVakaraitaki Vakarauta ni Toso ni Hull: Tomana tiko na wiliwili →
MTF MA Multi Pairs Crossover Dashboard indicator shows multi currency pairs’ multi timeframes moving average crossover signals on the dashboard in one trading chart.
Download MTF MA Multi Pairs Crossover Dashboard indicator: Tomana tiko na wiliwili →
MTF Moving Average Display indicator plots multi timeframes MA crossover signals in one MT4 chart.
Download MTF Moving Average Display indicator: Tomana tiko na wiliwili →
Average True Range Like indicator will show last days’ ATR, such as current day, previous 5 days etc.
Download Average True Range Like indicator: Tomana tiko na wiliwili →
Ichimoku Cloud Breakout Email Alert indicator send an email alert when such as price breaks out above and below the Ichimoku cloud, tenkan above kijun, price above kijun, price crosses above/below tenkan etc.
Download Ichimoku Cloud Breakout Email Alert indicator:
Tomana tiko na wiliwili →
Na ivakatakilakila ni Ichimoku Alert ena kidava ni sa kosova na kijun sen na tinikan sen.
Lavetaka na ivakatakilakila ni Qaqarauni ni Ichimoku: Tomana tiko na wiliwili →
Dolava na iVakatakilakila ni Gauna ni Soqoni ena tuvanaki kina na laini dodonu ena gauna o vakadavora kina. Me vaka na iVakatakilakila ni Gauna ni Dola ni Soqoni e rawa ni dola ka tasogo na makete ni Newrkrk.
Lavetaka na iVakatakilakila ni Gauna ni Dola ni Soqoni: Tomana tiko na wiliwili →


text:
Era Dara na Tikinisulu Lokaloka
E vakaitikotiko o Maud e Varanise, qai cakacaka tiko ena dua na koronivuli me vukei ira na gone lokiloki ni vakacagau tiko na kalasi. Wale tiko ga qo era vulica na gone na Veivakararawataki nei Itala, kei na keba ni veivakararawataki na Nazi. Era na dara na kaivesu nodra unifomu e cula tu kina e dua na tikinisulu. Na roka ni sulu qori kei na kena ibulibuli e vakaibalebaletaka na vu ni nodra tiko e e valeniveivesu.
Me baleta na tikinisulu lokaloka era dara eso na kaivesu, e kaya e dua na qasenivuli: “Vaka vei au e vakaraitaka tiko ya nira veimoceri vakatagane se vakayalewa.” Oti na kalasi, e kaya sara o Maud vei qasenivuli nira vakayagataka na Nazi na tikinisulu lokaloka me kedra ivakatakilakila na iVakadinadina i Jiova. * E kaya tale ga ni na vakarautaka eso na itukutuku me baleta na ulutaga qori. E vakadonuya sara o qasenivuli, qai kerei Maud me wasea na itukutuku qori vei ira na gonevuli.
Ena dua tale na kalasi, a veivosakitaka e dua na qasenivuli na ulutaga qori ni vakayagataka na itaba ni ivakatakilakila era dara na kaivesu. E laurai vinaka tu kina na tikinisulu lokaloka e vakaibalebaletaki vei ira na iVakadinadina i Jiova. Oti na kalasi, e solia sara o Maud eso na itukutuku me baleta na ulutaga qori. E taura o qasenivuli qai kerei koya me vosa vei ira na gonevuli.
E vosa sara o Maud me 15 na miniti ena imatai ni kalasi. Ni voleka ni oti nona vosa, e kaya na qasenivuli vua: “Vakamacala tale me dua na aua.” E vakaraitaka sara o Maud na vidio ni nodra vakararawataki na iVakadinadina i Jiova vei ira na Nazi. Ni tukuni ena vidio nira kauta na Nazi e 800 na gone mai vei ira nodra itubutubu, e cegu o Maud qai wilika na ka ratou sotava e tolu na gone. Oti na saravi ni vidio, sa qai wilika o Maud nona ivola ni vakamoce o Gerhard Steinacher e yabaki 19, vei rau nona itubutubu ni bera ni vakamatei vei ira na Nazi. *
E vakaraitaka tale qori o Maud ena ikarua ni kalasi. Eda qoroya dina nona yaloqaqa o Maud, rau sa vakadeitaka tale ga na qasenivuli me rau na vakamacalataka vei ira na gonevuli nodra vakararawataki eso ena keba ni veivakararawataki ni Nazi.
^ Ena iKarua ni Valu Levu, era bala e valeniveivesu na iVakadinadina i Jiova e Jamani, nira sega ni via tokoni ira na Nazi, era kilai tale ga na Bibelforscher (Gonevuli ni iVolatabu).
^ A totogi mate o Gerhard Steinacher ni sega ni via curu ena mataivalu e Jamani. E vola: “Au se gone. Ena kaukaua ga ni Turaga, au na tudei kina, qori sara ga na ka au kerea.” E vakamatei o Gerhard ena mataka tarava. E volai ena ulu ni nona ibulubulu: “E mate ni vakarokorokotaka na Kalou.”


text:
WASE TINIKATOLU
Doka na iSolisoli ni Bula
1. O cei e vu ni noda bula tiko nikua?
E “KALOU bula” o Jiova. (Jeremaia 10:10) E buli keda, e vu ni noda bula tiko nikua. E kaya na iVolatabu: “Oni bulia na ka kece, ena nomuni lewa era bula, era buli kina.” (Vakatakila 4:11) Io, e vinakata o Jiova meda marautaka na bula. E nona isolisoli talei sara ga na bula.—Wilika Same 36:9.
2. Na cava meda cakava me vinaka kina noda bula?
2 E sega ni solia wale ga vei keda o Jiova na veika meda bula tiko kina, me vaka na kakana kei na wai. (Cakacaka 17:28) Ia e vinakata meda marautaka na bula. (Cakacaka 14:15-17) Ena qai vinaka ga noda bula ke da muria na lawa ni Kalou.—Aisea 48:17, 18.
RAI NI KALOU ME BALETA NA BULA
3. Na cava e cakava o Jiova ni vakamatei Epeli o Keni?
3 E kaya na iVolatabu ni talei vei Jiova na noda bula kece. Kena ivakaraitaki, ena gauna e cudruvi Epeli kina o Keni, a vakasalataki koya o Jiova me qarauna na nona cudru. Ia e sega ni vakarorogo o Keni, na levu ni nona cudru ‘e mokuti Epeli na tacina qai vakamatei koya.’ (Vakatekivu 4:3-8) A qai totogitaki Keni o Jiova ni labati Epeli. (Vakatekivu 4:9-11) Io, e rerevaki na cudru kei na yaloca, e rawa ni voravora kina noda itovo se da veivakalolomataki. Ena sega ni bula tawamudu o koya e va qori na nona itovo. (Wilika 1 Joni 3:15.) E bibi meda dau veilomani ni na marau kina o Jiova.—1 Joni 3:11, 12.
4. Na cava eda vulica me baleta na bula ena lawa e soli vei ira na Isireli?
4 Oti tale e vica na udolu na yabaki, e vakaraitaka o Jiova ena iVunau e Tini e solia vei Mosese ni se talei tiko ga vua na bula. E tukuna e dua na lawa qori: “Mo kua ni laba.” (Vakarua 5:17) Ke nakita e dua nona veivakamatei, ena vakamatei tale ga o koya.
5. Na cava na rai ni Kalou me baleta na vakalutu?
5 Na cava na rai ni Kalou me baleta na vakalutu? E talei tale ga vei Jiova na nona bula na gone e se buketetaki tiko. E vakaroti ira na Isireli o Jiova me vakamatei o koya e vakamavoataka na yalewa bukete, qai mate kina o luvena. (Wilika Lako Yani 21:22, 23; Same 127:3.) Qori e vakadeitaka ni cala na vakalutu.—Raica na iKuri ni iVakamacala 28.
6, 7. Eda na vakaraitaka vakacava vei Jiova nida vakamareqeta na bula?
6 Eda na vakaraitaka vakacava vei Jiova ni talei vei keda na noda bula kei na nodra bula eso tale? Meda kua ni cakava e dua na ka ena vakaleqai kina na noda bula se na nodra bula eso tale. Eda na sega tale ga ni vakatavako, kana mariwana, se vakayagataka na wainimate gaga ni rawa ni vakaleqa noda bula se da mate sara kina.
7 E isolisoli ni Kalou na noda bula kei na yagoda, e dodonu meda vakayagataka qori ena sala e vakadonuya. Meda kua sara ni cakava e dua na ka ena vakaleqa na yagoda, nida na dukadukali kina ena mata ni Kalou. (Roma 6:19; 12:1; 2 Korinica 7:1) Ni isolisoli i Jiova na bula, ena sega ni vakadonuya na noda sokalou ke da sega ni doka na bula. Ena rairai dredre meda muduka eso na ivakarau ca sa matau vei keda, ia ena vukei keda o Jiova ke raica nida vakamareqeta na bula.
8. Na cava eda na cakava meda taqomaka kina noda bula kei na nodra bula eso tale?
8 Eda kila ni isolisoli talei na bula. E nuitaka o Jiova nida na saga ena noda vinaka kece meda taqomaka noda bula kei na nodra bula eso tale. Ena laurai qori ena ivakarau ni noda vakacici motoka, motopai se so tale na lori. Eda sega ni vakaitavi ena qito rerevaki se voravora. (Same 11:5) Eda saga tale ga ena noda vinaka kece me tu vinaka na noda vale. E vakasalataki ira kina na Isireli o Jiova: “Ke o tara e dua na vale vou, mo cakava tale ga na bai ni nomu delanivale, me kua ni beitaki na nomu vale ena vakadavedra ni lutu mai kina e dua.”—Vakarua 22:8.
9. Na cava me noda rai me baleti ira na manumanu?
9 E bibi tale ga vei Jiova na noda rai me baleti ira na manumanu. E vakadonuya na Kalou meda vakamatea na manumanu me kakana se isulu, e vakatara tale ga me vakamatei na manumanu ke na vakaleqa noda bula. (Vakatekivu 3:21; 9:3; Lako Yani 21:28) Ia eda na sega ni vakalolomataki ira na manumanu se vakamatei ira me ka ni lasa.—Vosa Vakaibalebale 12:10.
DOKA NA BULA
10. Eda kila vakacava ni vakatakarakarataka na bula na dra?
10 E ka tabu vei Jiova na dra baleta e vakatakarakarataka na bula. Gauna e vakamatei Epeli kina o Keni, e kaya vua o Jiova: “Sa tagici au mai na qele na dra i tacimu.” (Vakatekivu 4:10) Ni vakatakarakarataka na bula i Epeli na dra, e totogitaki Keni kina o Jiova ni a vakamatei tacina. Oti na Waluvu ena siga i Noa, e vakaraitaka tale o Jiova ni vakatakarakarataka na bula na dra. A vakadonuya o Jiova me ratou kania na lewenimanumanu o Noa kei na nona vuvale, e kaya: “E rawa ni dou kania na manumanu bula kece era veitosoyaki. Au sa solia kece vei kemudou, me vaka ga na noqu solia vei kemudou na kau drokadroka.” Ia e dua na ka e vakarota o Jiova me ratou kua ni kania: “Na lewe ga e tiko kina na bula—na kena dra—dou kua ni kania.”—Vakatekivu 1:29; 9:3, 4.
11. Na ivakaro cava me baleta na dra a solia na Kalou vei ira na Isireli?
11 Oti e rauta ni 800 na yabaki mai na nona kaya o Jiova vei Noa me kua ni kania na dra, e vakaroti ira tale nona tamata: “Ke lai vakasasa e dua na Isireli se dua na vulagi e tiko ena kemuni maliwa, qai toboka e dua na manumanu kila se manumanuvuka e rawa ni laukana, me vakadrodroya laivi na kena dra qai buluta ena qele.” E tomana: “Moni kua ni kania na dra.” (Vunau ni Soro 17:13, 14) E se vinakata tiko ga o Jiova mera kila nona tamata ni ka tabu na dra. E rawa nira kania na lewenimanumanu, mera kua ga ni kania na kena dra. Nira vakamatea na manumanu me kakana, e dodonu mera livia na kena dra ina qele.
12. Na cava na nodra rai na lotu vaKarisito me baleta na dra?
12 Oti e vica na yabaki nona mate o Jisu, eratou bose na yapositolo kei ira na qase ni vavakoso e Jerusalemi mera vakatulewataka se Lawa cava a soli vei ira na Isireli mera na muria lotu vaKarisito. (Wilika Cakacaka 15:28, 29; 21:25.) E vukei ira o Jiova mera kila ni se ka talei tiko ga vua na dra, e dodonu gona mera okata me ka tabu. O ira na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri era sega ni kania se gunuva na dra. Era sega tale ga ni kania na lewenimanumanu e sega ni vakadrodroi vinaka na kena dra. Ke ra kania se gunuva na dra, qori sa vaka ga na qaravi matakau se veiyacovi tawadodonu. Me tekivu mai na gauna qori, era sega tale ga ni via kania se gunuva na dra na lotu vaKarisito dina. Vakacava nikua? Io, e se vinakata tiko ga o Jiova meda okata na dra me ka tabu.
13. Na cava eda sega ni tauri dra kina na lotu vaKarisito?
13 Kena ibalebale eda na sega tale ga ni tauri dra na lotu vaKarisito. Na vuna? O Jiova sara ga e vakaroti keda meda kua ni kania se gunuva na dra. Ke kaya vei iko o vuniwai mo kua ni gunu alakaolo, vakacava o na vakacuruma ena nomu salanidra? Sega! Ena vakasama vata qori, na ivakaro meda kua ni kania se gunuva na dra e okati tale ga kina noda sega ni tauri dra.—Raica na iKuri ni iVakamacala 29.
14, 15. Na cava e bibi kina vua na lotu vaKarisito me doka na bula qai talairawarawa vei Jiova?
14 Vakacava ke kaya vei keda o vuniwai nida na mate ke da sega ni tauri dra? Eda na vakatulewataka yadudua meda na talairawarawa se sega ina lawa ni Kalou me baleta na dra. Na lotu vaKarisito e doka na isolisoli ni bula ena vaqara eso tale na veiqaravi vakavuniwai. Ia ena sega ni tauri dra.
15 Eda vinakata meda bulabula tiko ga vakayago. Ia ni talei vua na Kalou na bula, eda na sega ni vakadonuya me soli vei keda na dra. Na noda talairawarawa vei Jiova e bibi cake mai na noda saga me dede noda bula nida talaidredre vua. E kaya o Jisu: “O koya e via maroroya na nona bula ena vakayalia, ia o koya e vakayalia na nona bula ena vukuqu, ena rawata tale.” (Maciu 16:25) Eda via talairawarawa vei Jiova nida lomani koya, e kila tale ga o koya na ka e yaga vei keda. Nida okata na bula me isolisoli talei qai ka tabu, eda sa vakatotomuria tiko na rai i Jiova.—Iperiu 11:6.
16. Na cava era talairawarawa kina vua na Kalou nona dauveiqaravi?
16 Era vakatulewataka na dauveiqaravi ni Kalou mera talairawarawa ina nona lawa me baleta na dra. Era na sega ni kania se gunuva na dra, era na sega tale ga ni vakadonuya me soli vei ira na dra ena veiqaravi vakavuniwai. * Ia era na vakadonuya na veiqaravi tale eso me rawa nira bula kina. Era vakadeitaka ni o koya na iVurevure ni bula kei na dra e kila na ka e yaga vei ira. O vakabauta tale ga ni kila o koya na ka ena yaga vei iko?
IVAKAVAKAYAGATAKI NI DRA E VAKADONUYA O JIOVA
17. Na cava na ivakavakayagataki duadua ga ni dra e vakadonuya o Jiova vei ira na Isireli?
17 E kaya o Jiova vei ira na Isireli ena Lawa e solia vei Mosese: “[E] tiko ena dra na bula ni dua na kabula, au sa solia sara ga vei kemuni ina icabocabonisoro moni veisorovaki [se, kere veivosoti] kina ena vuku ni nomuni bula, ni dra qo e caka kina na veisorovaki.” (Vunau ni Soro 17:11) Nira cala na Isireli, e rawa nira kerea na veivosoti i Jiova ena nodra cabora e dua na manumanu, ra qai kerea na bete me livia eso na kena dra ena icabocabonisoro. Qori duadua ga na ivakavakayagataki ni dra e vakadonuya o Jiova vei ira na Isireli.
18. E yaga vakacava vei keda na isoro i Jisu?
18 Ni mai bula e vuravura o Jisu, a cabora na nona bula se dra me vosoti kina noda ivalavala ca. Qori sa sosomitaka na lawa ni isoro manumanu. (Maciu 20:28; Iperiu 10:1) E yaga dina na bula i Jisu. Ena vuku ni nona isoro, e rawa ni solia kina vei keda o Jiova na inuinui ni bula tawamudu.—Joni 3:16; Iperiu 9:11, 12; 1 Pita 1:18, 19.
19. Na cava meda cakava me rawa nida “galala mai na nodra dra na tamata kece ga”?
19 Eda vakavinavinakataka dina vei Jiova na nona isolisoli talei ni bula! Qori ena uqeti keda meda tukuna vei ira eso tale nira na bula tawamudu ke ra vakabauti Jisu. Nida lomani ira na lewenivanua, eda na cakava na ka kece eda rawata meda vakavulici ira kina mera rawata na bula. (Isikeli 3:17-21) Eda na duavata kei na ka e kaya na yapositolo o Paula: “Niu sa galala mai na nodra dra na tamata kece ga, niu a tukuna kece vei kemuni na ivakaro ni Kalou, e sega ni dua na ka au vunia.” (Cakacaka 20:26, 27) Io, eda na vakaraitaka nida doka na bula kei na dra ena noda tukuna yani na veika me baleti Jiova kei na kena talei vua na bula.
^ para. 16 Ena ikuri ni ivakamacala me baleta na tauri dra, raica na tabana e 87-89 ni ivola “Tiko ga ena Loloma ni Kalou,” tabaka na iVakadinadina i Jiova.


text:
Kakana e Dau Lako Vakaca kei na Kakana e Cata na Yago
—Na Cava na Kedrau Duidui?
Emily: “Au biuta sobu na icula niu vakila ni vaka e duatani na yagoqu. E milamila na gusuqu, vuce na yamequ, bowiri na uluqu, leka noqu icegu, e rara qai milamila na ligaqu kei na domoqu. Dua na ka noqu lomaleqa, au vinakata sara ga meu lako totolo i valenibula!”
LEVU era marautaka na kakana kece era kania. Ia eso tale e vaka me kedra “meca” eso na kakana. O ira qori me vakataki Emily ga e dau lako vakaca vei ira eso na ka era kania. E leqataki na ituvaki kei Emily ni rawa ni mate kina. Ia e sega ni va sara qori na kena ca vei ira eso tale.
E tubu cake ena vica na yabaki sa oti na ripote ni kakana e lako vakaca kei na kena e cata na yago. Ia e laurai ena so na vakadidike ni vica ga e vakadinadinataki vakavuniwai ni dau lako vakaca vei ira eso na kakana.
Kakana e Dau Lako Vakaca
“E duidui na rai e veiyasa i vuravura me baleta na kakana e dau lako vakaca.” Qori na ka era raica eso na saenitisi ena nodra vakadidike a liutaka o Doketa Jennifer J. Schneider Chafen, qai tabaki na kena macala ena ivola The Journal of the American Medical Association. Ia era vakabauta e levu na kenadau ni dau vakavuna na sotia ni yago na kena lako vakaca vei ira eso na ka era kania.
E dau lako vakaca eso na kakana ena vuku ni ivakabulabula ni yago (protein) e tiko kina. Ni kilalecataka na sotia ni yago e dua na ivakabulabula ni yago, ena bulia kina na Immunoglobulin E (IgE), dua na mataqali wainimate me valuta na ivakabulabula ni yago. Gauna e laukana tale kina na kakana e dau lako vakaca, ena basika eso tale na wainimate. Dua vei ira na wainimate qori e vakatokai na histamine.
Na histamine e dodonu me veivuke ena cakacaka ni sotia ni yago. Ia na wainimate qori kei na IgE e vakavuna tale ena so na gauna na kena lako vakaca vua e dua na ka e kania. E se sega tiko ga ni kilai na vuna e yaco kina qori.
Sa rauta me dau qai lako vakaca eso na kakana ena ikarua ni gauna e laukana kina, a sega ni vakilai na leqa qori ena imatai ni gauna.
Kakana e Cata na Yago
E tiko ruarua na revurevu ni kakana e dau lako vakaca kei na kakana e cata na yago. Ia na kakana e dau lako vakaca e vu mai na ka e cakava na sotia ni yago, na kakana e cata na yago e vu mai na kena sega ni qaqi vinaka na kakana. E rawa ni dredre na qaqi ni kakana ke lailai kina na ka e yaga ina yago, se tiko ena kakana eso na wainimate e dredre na kena qaqi. Kena ivakaraitaki, ena cata na yago na kakana e vakayagataki kina na sucu ke sega ni qaqia rawa na gacagaca eso na mataqali suka e tiko kina.
E rawa ni vakilai na revurevu ni kakana e cata na yago ena imatai ga ni gauna e laukana kina, baleta ni sega ni vakarautaki e dua na itataqomaki ni yago. Na veivakaleqai ni kakana e cata na yago e rawa ni vakatau ena levu ni ka e laukana. Ena rairai sega ni yaco sara e dua na leqa levu ke laukana ga vakalailai, sa na qai veivakaleqai ga ke laukana vakalevu. Ena yasana adua, e rawa ni tauvimate bibi e dua ke kania mada ga vakalailai na kakana e dau lako vakaca vua.
iVakatakilakila
Ke dau lako vakaca vei iko eso na kakana, e rawa ni milamila se wadadamu na yagomu, vuce nomu itilotilo, matamu se yamemu, o rawa ni lomalomaca, lualua, se coka. Ke ca sara, e rawa ni lailai nomu dra, bowiri na ulumu, matabuto, se mudu na yavala ni nomu uto. E rawa tale ga ni mate kina e dua.
E rawa ni lako vakaca e levu na kakana. Ia e vica mada ga qo e veivakaleqai vakalevu: sucu, yaloka, pinati, witi, dua na mataqali bini (soybean), vuanikau, ika, qari, urau, mana, kuka, kei na so tale. E rawa ni lako vakaca vei keda eso na kakana se da mani qase se gone. E laurai ena vakadidike ni leqa qo e rawa ni ka ni kawa, ena lako vakaca vua e dua na gone eso na kakana ke dau yaco tale ga vei rau na nona itubutubu. Sega ni kena ibalebale qori ni sa na lako vakaca tu ga vua eso na kakana ena nona bula taucoko.
E duatani na ivakatakilakila ni kakana e cata na yago, me vaka na mosi se vuce ni kete, mauvu, mosi ni ulu, wadadamu ni yago, wawale, se gogo na yago. E dau cata na yago e levu na kakana e tiko kina na sucu, witi, ivakabulabula ni yago ena covuata, alakaolo, kei na isi.
Kena iWali
Ke dau lako vakaca vei iko se cata na yagomu eso na kakana, e vinaka mo lai laurai vakavuniwai. E rawa ni veivakaleqai tale na nomu via qaravi iko ga se nomu vakatabuya ga vakataki iko eso na kakana. Ke o cakava qori, sa na yali mai yagomu eso na ka e yaga ena nomu bulabula vakayago.
Na ka ga eda rawa ni cakava ke dau lako vakaca vei keda eso na kakana, oya meda sa kua sara ga ni kania na kakana qori. * Ia ke sega ni dua sara na leqa levu, ena rairai vinaka meda vakalailaitaka ga na noda kania na kakana e dau lako vakaca vei keda se cata na yagoda. Ena so tale na ituvaki, eso era dau vakatabuya tu mada ena loma ni dua na gauna na kakana e cata na yagodra me yacova nira sa bula vinaka tale.
Ke dau lako vakaca vei iko se cata na yagomu eso na kakana, ena vakacegui iko na nomu kila ni levu era sa valuta rawa na leqa qori. E rawa nira kania e levu tale na kakana bulabula qai vakatitiweli.
^ para. 19 E vinaka mera kauta tu ga e dua na mataqali wai na adrenaline o ira e dau lako vakaca vei ira eso na kakana, mera culai ira kina ke yaco e dua na ituvaki tawanamaki. Era kaya tale ga na vuniwai ni vinaka me dau volai toka vakamatata na kedra ivolatukutuku na gone e dau lako vakaca vei ira eso na kakana me kilai tiko na kedra ituvaki.


text:
1
Na i Vola ni Kawa i Jisu Karisito
(Luke 3.23-38)
1Na i vola ni kawa i Jisu Karisito, na luve i Tevita, na luve i Epara-ama.
2E tama i Aisake o Epara-ama, ka tama i Jekope o Aisake, ka tama i Juta kei iratou na tuakana kei iratou na tacina o Jekope, 3e tama i Veresi kei Sera o Juta, ka tinadrau o Tema, ka tama i Eseroma o Veresi, ka tama i Erami o Eseroma, 4ka tama i Amenatave o Erami, ka tama i Nasoni o Amenatave, ka tama i Salimoni o Nasoni, 5ka tama i Poasa o Salimoni, ka tinana o Reapi, ka tama i Opeti o Poasa, ka tinana o Ruci, ka tama i Jese o Opeti, 6ka tama i Tevita na tui o Jese.
E tama i Solomoni o Tevita na tui, ka tinana na wati Uraia, 7ka tama i Reopoama o Solomoni, ka tama i Apaijia o Reopoama, ka tama i Asa o Apaijia, 8ka tama i Josefata o Asa, ka tama i Jorame o Josefata, ka tama i Usaia o Jorame, 9ka tama i Jocami o Usaia, ka tama i Aasi o Jocami, ka tama i Esekaia o Aasi, 10ka tama i Manasa o Esekaia, ka tama i Emoni o Manasa, ka tama i Josaia o Emoni, 11ka tama i Jekonaia kei iratou na tuakana kei iratou na tacina o Josaia, donuya na gauna ni nodra kau yani ki Papiloni.#2Tui 24.14,15; 2Vei 36.10; Jere 27.20
12Ia ni ra sa kau ki Papiloni sa qai sucu o Salacieli na luve i Jekonaia, ka tama i Serupepeli o Salacieli, 13ka tama i Apiuta o Serupepeli, ka tama i Elaiakimi o Apiuta, ka tama i Asori o Elaiakimi, 14ka tama i Setoki o Asori, ka tama i Akeimi o Setoki, ka tama i Iliuta o Akeimi, 15ka tama i Iliasa o Iliuta, ka tama i Matani o Iliasa, ka tama i Jekope o Matani, 16ka sai Jekope na tama i Iosefo na wati Maria, ka a sucu mai vua o Jisu, o koya ka vakatokai na Mesaia.
17O koya oqo, sa tinikava taucoko kina na i tabatamata mai vei Epara-ama kivei Tevita, ka tinikava na i tabatamata mai vei Tevita ki na gauna ni tiko vakabobula mai Papiloni, ka tinikava na i tabatamata ni oti na gauna o ya ki na sucu ni Mesaia.
Na Sucu i Jisu Karisito
(Luke 2.1-7)
18Sa vakaoqo na sucu i Jisu Karisito. A sa musuki o Maria na tinana vei Iosefo, ia ni se bera ni rau vakawati, a sa votu na nona bukete mai vua na Yalo Tabu.#Luke 1.27 19Ia o Iosefo, ena nona yalododonu, a sa sega ni vinakata me vakamadualaki Maria, ka sa mani lomana kina me sa tamusuka lo ga na nodrau veimusumusuki. 20Ia ni sa vakananuma tiko o koya na ka oqo, sa qai rairai vua ena tadra e dua na agilosi ni Turaga, ka kaya, “I Iosefo na luve i Tevita, kakua ni rere ni tauri Maria me watimu, ni sa mai vua na Yalo Tabu na gone sa kunekunetaka. 21Ena vakasucuma o koya e dua na gonetagane, ka mo vakayacani koya o Jisu, ni sai koya ena vakabulai ira na nona tamata mai na nodra i valavala ca.”#Luke 1.31
22A sa yaco na ka kecega oqo me vakayacori kina na vosa ni Turaga, ka a tukuna na parofita:
23“Raica, ena bukete e dua na goneyalewa ka na vakasucuma e dua na gonetagane,
Ka na vakayacani o Imanueli,”
a kena i balebale, “Na Kalou sa tiko vata kei keda.”#Aisea 7.14 (LXX)
24Ni sa yadra mai na moce o Iosefo, sa vakayacora sara na ka sa vakarota vua na agilosi ni Turaga; ka sa tauri Maria me watina. 25Ia e rau sa sega ni veiyacovi, ka yacova ni sa vakasucuma oti o Maria na luvena tagane. A sa vakayacana na gone o Iosefo me o Jisu.#Luke 2.21


text:
Na tiko vakatikitiki e vale | Isolating at home
Gauna mo tiko vakatikitiki kina
Ena vinakati mo tiko vakatikitiki kevaka:
- e tauvi iko na COVID-19
- o tiko vata kei na dua e tauvi COVID-19 (veitaratara voleka e vale).
O rawa ni tiko vakatikitiki ga ena nomu vale se dua tale na vanua veiganiti.
Na balavu ni gauna ni nomu tiko vakatikitiki
Ena vinakati mo tiko vakatikitiki vakataki iko me rauta ni 7 na siga ena gauna o vakabulabula tiko kina mai na COVID-19. Mo tiko ga e vale kevaka o tauvimate. Tekivu wilika na 7 na siga mai na siga saiva (0). Na siga 0 na siga o tekivu vakila kina na ivakatakilakila ni matetaka se gauna e dikevi ni tauvi iko kina na mate (ke sega mada ga ni o vakila e dua na ivakatakilakila ni mate).
Veika e okati ena tiko vakatikitiki
Na tiko vakatikitiki e kena ibalebale na tiko sara ga e vale ena gauna kece e dodonu mo tiko kina e vale, vakavo ena so na ituvaki bibi sara ga mo na biubiu kina. E kena ibalebale tale ga mo vuku qai qaqarauni mo kua ni veitaratara voleka kei ira dou vakaitikotiko vata.
iVakasala ni tiko vakatikitiki:
- Mo tiko ga e vale, mo kua ni rumu vata kei na dua tale, me dua ga nomu valenisili kei na valelailai kevaka e rawa.
- Mo vakaukaua yago ga e vale se ena nomu vanua ni teitei e tautuba, se ena veivanua voleka ga ia mo yawaki ira ga eso tale. O na sega ni rawa ni vakaukaua yago ena vanua era tiko kina eso tale, me vaka na vanua ni sisili.
- Mo veitaratara ga kei ira dou tiko vata. Ke sega mo tiko veiyawaki me 1.5 na mita qai daramaka na iubi ni gusu kei na ucu ni o volekati ira eso tale.
- Kua ni wasea na veika o vakayagataka kei ira dou tiko vata e vale.
- Savata ga na nomu isulu.
- Mo kua ni vakavulagi e vale.
- Me qua qai vakawainimatetaka vinaka na veivanua e tarai vakawasoma.
- Dolava na katubaleka me curu mai e levu na cagi bulabula.
- Kerei ira nomu itokani se lewe ni vuvale mera mai biuta ena nomu matanikatuba na kemu kakana, memu wainimate se veika bibi eso, se ra lai kauta mai na veika o vinakata.
Kevaka o sega ni rawa ni tiko vakatikitiki e vale
Ke sega ni rawa ni o tiko vakatikitiki e vale, sa tiko eso tale na vanua o rawa ni tiko vakatikitiki kina. O rawa ni kerea ena nomu vakalewena na fomu ena mona livaliva.
Kevaka o tiko vata kei na dua e tauvi COVID-19
Kevaka o tiko vata kei na dua e tauvi COVID-19, ena vinakati mo tiko vakatikitiki e vale ena kena gauna totolo duadua me 7 na siga mai na tikinisiga e vakadeitaki kina ni tauvi ira na mate (se nira sa tekivu vakila na ivakatakilakila ni mate, koya ga e yaco mai liu).
Ena vinakati mo tiko ga e vale ni o tiko vakatikitiki. O se rawa ni veitaratara tiko ga kei ratou e vale vakavo sara ke sa vakadeitaki ena macala nomu dikevi ni tauvi iko na COVID-19.
Ena vinakati mo dikevi kevaka sa yacova na ika 3 kei na ika 10 ni siga na nona tauvi COVID-19 o koya drau vakaitikotiko vata.
Ena rawa ni vakacavari nomu tiko vakatikitiki ena siga vata ga sa cegu kina nona tiko vakatikitiki o koya e tauvi koya e liu na COVID-19 e vale, qori kevaka sa laurai ena nomu vakadikevi ena ika 7 ni siga ni sa sega ni kune vei iko na mate se basika tale eso na ivakatakilakila vou se sa lai ca sara.
Ke dua tale na lewe ni nomu vuvale e vakadeitaki ni tauvi koya na mate, sa rawa ni cava nodra tiko vakatikitiki na vo ni vuvale ni sa vakacavara na nona tiko vakatikitiki na imatai ni tamata. Ena vakatau qori ke sega ni laurai vei ira e dua tale na ivakatakilakila se sa sega ni laurai vei ira na mate nira vakadikevi tale. Ia, kevaka e dua era veitaratara voleka e vale e dikevi qai vakadeitaki ni tiko vua na mate, ena vinakati mera tekivutaka tale na 7 na siga ni nodra tiko vakatikitiki.
Kevaka o okati mo dua na Veitaratara Voleka, ia o sega ni tiko vata kei na dua e dikevi qai vakadeitaki ni tiko vua na mate, ena sega ni vinakati mo tiko vakatikitiki vakavo sara kevaka e laurai vei iko na ivakatakilakila ni mate na COVID-19. Kevaka e laurai vei iko na ivakatakilakila ni mate, mo na lai vakadikevi.
Vakuai ena veitaratara voleka
Me vaka ni tiko na veiqaravi e bibi me vakayacori ena nodra bula ni veisiga na tamata, vakarautaki na veika e bibi vei ira, kei na/se tiki ni kena vakarautaki na ka e gadrevi, o ira na cakacaka ena tabana qori era Vakuai ena nodra Veitaratara Voleka me rawa ni tomani tiko ga na nodra veiqaravi e yaga vei ira na lewenivanua.
O ira era cakacaka ena veitabana bibi ni veiqaravi e dua era vakaitikotiko vata e tauvi COVID-19, ia era sa cula oti ena icula ni itatarovi qai sega ni kunei vei ira na ivakatakilakila ni mate, era na cakacaka tiko ga. Ia me vakadeitaki ni sega ni tauvi ira na mate ena nodra vakadikevi ena rapid antigen test (curumaki na tolo ni vauvau ena qara ni ucu) ni bera nira tekivu cakacaka ena veisiga ena loma ni gauna ni tiko vakatikitiki ra qai vakamuria vakavoleka na idusidusi e vakarautaka na tabana ni bula. Ena rawa ga nira lai cakacaka – sega ni rawa nira gole ina dua tale na vanua.
O ira na tamata cakacaka qo ena sega ni gadrevi mera sauma nodra taura na iyaya ni veidikevi ni rapid antigen ena vanua e dau lai kau mai kina.
Na veidikevi kei na gole tale e vanua ni cakacaka donumaka na gauna ni veitauvi ni Omicron | business.govt.nz (external link)
Dua ga na Tamata
Na bisinisi se bisinisi e taukeni yadua ena rairai tiko e dua na tamata cakacaka e wili me veitaratara voleka ena vanua ni cakacaka, kevaka e sega ni mani veiraimata kei ira na gole yani ena rawa ni tomana tiko ga na nona veitaratara 'Kei na Dua ga na Tamata' ni tiko ena vanua ni cakacaka (wili kina nodra gole kei na nodra lesu mai vanua ni cakacaka). O koya na tamata cakacaka qori ena vinakati me cula ena icula ni itatarovi se sega ni laurai vua na ivakatakilakila ni mate qai rawa ni tomana tiko ga nona veitaratara 'kei na dua ga na tamata' ni tiko e vanua ni cakacaka (se mani cakacaka e loma se tautuba). Era vakadonui mera gole ga e vanua ni cakacaka – sega ni dua tale na vanua.
Dua ga na Tamata | business.govt.nz (external link)
Ke o gadreva na veitokoni e vale
Na veiqaravi e bibi, me vaka na nomu gole ena vale ni vakacegu, savasava se mo vakani, ena vakayacori tiko ga
Kevaka o kilai ni o dua na veitaratara voleka kei na dua e tauvimate, o ira na veiqaravi vei iko mera kauaitaka vakabibi na tiko savasava kei na tiko veiyawaki kevaka e rawa. Kevaka e sega ni rawa qo, mera na daramaka na iyaragi ni tataqomaki me vaka na qaniliga kei na iubi ni gusu kei na ucu.
iTukutuku vei ira na veitokoni (external link)
Kevaka e gadrevi mo lako i valenibula
Kevaka o iko se o koya o veiqaravi tiko kina e tarai koya sara vakaca na ivakatakilakila ni mate mo qirita na 111 ena gauna totolo duadua. Na lako vakaca ni ivakatakilakila ni mate e okati kina na:
- dredre mo cegu vakavinaka
- via rebo, butoleka se dredre mo yadra
- karakarawa ni tebenigusu se rairai vulaci qai vakila na batabata
- mosi kaukaua na saresaremu.
Kevaka o mani tauvimate bibi qai gadrevi mo qaravi e valenibula, ena gadrevi mo tiko tale mada vakabalavu ni bera ni o rawa ni lesu e vale mo lai tomana tale nomu cakacaka. Qo ena vakatau ena ivakarau ni nodra nanuma na kenadau ena duidui kisi era qarava.
Na veiqaravi e baleta na COVID-19 e sega ni saumi.
Kevaka o gadreva na veitokoni
E vuqa na tamata era na rawa ni qaravi ena nodra veivuke na itokani kei na matavuvale ena nodra tiko vakatikitiki, ia e tiko tale ga na veivuke kevaka o gadreva.
Veitokoni vei ira na vuvale kei ira na tamata yadua
Veitokoni vakailavo vei ira na bisinisi | business.govt.nz (external link)
Last updated: at


text:
KUNE E DUA NA GONE ENA GAUNA E LUTU TU KINA NA BATABATA [-4F] MAI SIBERIA.
Written by Atu Kurumudu on January 13, 2022
Laurai e dua na gone dramidrami ka sa bulabula vinaka toka ena gauna oqo. Yaco oqo mai Siberia ka tukuni ni tawa toka ena dua na kateni ni yaloka ena gauna saraga e lutu tu kina na batabata ena -4F [-20C].
Ratou kunei koya e lima na gone lalai ena bati ni gaunisala voleka ena koro ko Sosnovka ena taudaku kei Novosibirsk ena Vakaraubuka.
Ratou cicivaki koya yani ki valenibula , kara sa vaqara tiko na ovisa na tinana kei na kena tomani tiko na veivaqaqai.
Ia , vei ratou na gone ka ratou kunei koya kei na nodratou vuvale , sa dua na ka na nodratou via susuga na goneyalewa lailai oqo.
source:bbc.com