text: 1Ia kevaka ko ni sa vakaturi cake vata kei Karisito, ni vakasaqara na veika mai cake, sa tiko kina na Karisito, e na liga i matau ni Kalou. 2Mo ni dau vakananuma tu ga na veika mai cake, kakua ga na veika e vuravura. 3Ni ko ni sa mate tu, ka sa vuni tu na nomuni bula vata kei Karisito vua na Kalou. 4Ia ni sa rairai mai na Karisito sa i koya na noda bula, ko ni na qai rairai vata kaya e na nona i serau. 5O koya gona, mo ni vakamatea sara na veika vakavuravura ka tu vei kemuni: na veibutakoci, na i valavala dukadukali, na garogaro ca, na dodomo tawa dodonu, kei na kocokoco, sa i koya e dua na i tovo ni qaravi kalou lasu. 6E na vuku ni veika oqo sa na yaco mai kina na cudru ni Kalou vei ira era sega ni talairawarawa vua. 7E a dau nomuni i valavala tu na veika oqo e liu, ni ko ni a sa dau matau tu kina. 8Ia oqo mo ni sa luvata tani kece sara: na daucudru, na dauleva, na lomaca. Me kakua na veivosacataki kei na vosa dukadukali mai na gusumuni. 9Kakua na dauveilasutaki, ka ni ko ni sa luvata tani na tamata makawa kei na nona i valavala, 10ka ko ni sa vakaisulu tu e na tamata vou, o koya sa vakavoui tiko e na vuku, me veiucui kina kei koya ka a buli koya. 11Sa sega kina ni nanumi tiko eso me ra Jiu ka so me kai Kirisi, e so me ra cili ka so me tawa cili, e so me ra matauvata ka so me kila ka, e so me ra bobula ka so me galala ia sa bibi duadua vei ira kece ga na Karisito, ka sa tiko e na ka kece ga na Karisito. 12O koya gona, mo ni vakaisulu e na dauloloma, e na yalovinaka e na yalomalumalumu, e na yalomalua kei na dauvosota vakadede, ko i kemuni na nona digitaki na Kalou yalosavasava ka daulomani. 13Mo ni dauveivukei, ka dauveivosoti ga kevaka e dua sa rarawa vua e dua vei kemuni. Me vaka sa dauvosoti kemuni na Karisito, mo ni veivosoti vaka tale ga kina. 14Ia me kena i lutua ni ka kece ga oqo na dauloloma, sa i koya sa dau vauca vata na ka kece ga me duavata vinaka sara. 15Ia me vakataulewa tiko e na lomamuni na vakacegu i Karisito, sa i koya na vakacegu ko ni a kacivi kina, e na dua bau na yago. Ka mo ni vakavinavinaka tiko ga. 16Me vutuniyau tiko na lomamuni e na vosa i Karisito. Ni veivakatavulici tiko ka veivakadreti e na vuku kece ga; ni laga same kei na sere ni lotu, kei na sere vakayalo ki vua na Kalou ni sa sinai na lomamuni e na vakavinavinaka. 17Ia na ka kece ga ko ni cakava se cavuta me caka kece ga e na yaca ni Turaga ko Jisu, ka vakavinavinaka kina vua na Kalou na Tamada e na yacana. 18O i kemuni na yalewa vakawati, ni dau talairawarawa vei ira na watimuni, me vaka sa kilikili ni ko ni tu vata kei na Turaga. 19O i kemuni na tagane vakawati, mo ni dau lomani ira na watimuni, ka kakua ni dau voravora vei ira. 20O i kemuni na gone, mo ni dau talairawarawa tiko ga vei ira na nomuni i tubutubu, ni vinaka sara oqori vua na Turaga. 21O i kemuni na i tubutubu, mo ni kakua ni dau vakacudrui ira na luvemuni, de ra na qai dadatuvu kina. 22O i kemuni na bobula, mo ni dau talairawarawa vei ira na nomuni turaga vakayago e na ka kece ga, ka kakua ni caka ga ni ra sa wanono tiko, me ka ga mo ni vinakati kina vakatamata, ia me ka ni lomamuni dina, e na nomuni rerevaka na Kalou. 23Na ka kece ga ko ni cakava, cakava sara mai na vu ni yalomuni, me vaka e caka vua na Turaga, ka segai vei ira na tamata. 24Ka nanuma tiko ni ko ni na taura ga mai vua na Turaga na i votavota me kena i sau. Ni sa i Karisito na Turaga ko ni qarava tiko. 25Ka na saumi lesu vua na daucaka ca na cala ka cakava, ni sa sega ni dau veivakaduiduitaki na Kalou.


c: text/html

text: 1Sa voleka mai na gauna ni Kanavata ni Madrai Sega ni Vakaleveni, ka vakatokai na Lakosivia. 2Era a vakasaqara fiko na bete levu kei Ira na daunilawa e dua na sala me ra vakamatei Jisu kina; ni ra rerevaki ira tiko na tamata. 3Sa qai curu ko Setani ki na loma i Jutasa, o koya ka yacana tale ga ko Isikarioti, ka dua vei Ira na lewe finikarua. 4A lako ko koya ka veivosaki kei ira na bete levu kei ira na i liuliu ni ovisa ni Valenisoro se me na vakatakilai Jisu vakacava vei ira. 5Era sa marau sara ko ira koya ka ra yalataka vua na i lavo. 6Sa mani vakadonuya ko koya, ka sa vakasaqara e dua na gauna vinaka, ni ra yali tu na lewe vuqa, me na vakatakilai Jisu kina vei Ira. 7Sa qai yaco mai na siga ni Kanavata ni Madrai Sega ni Vakaleveni, na gauna ka dau vakacabori kina na lami me baleta na Lakosivia. 8Sa qai talai Pita kei Joni ko koya, ka kaya, “Drau la'ki vakarautaka na kakana ni Lakosivia me datou kania.” 9E rau sa kaya vua, “E vei ko ni vinakata me keirau la'ki vakarautaka kina?” 10Sa qai kaya vei rau ko koya, “Drau raica, ni drau sa curu ki na koro, drau na sota kaya e dua na tamata e cola tiko e dua na saqa wai; drau muri koya ki na vale e la'ki curu kina. 11Ka mo drau kaya vua na i taukei ni vale, ʻE tukuna mai na i Vakavuvuli, me tukuni vei kemuni e vei na tiki ni vale me keitou kania kina na kakana ni Lakosivia kei iratou na noqu tisaipeli?ʼ 12E na qai vakaraitaka vei kemudrau e dua na rumu levu e na i taba vale e cake sa vakaiyaya tu; drau la'ki vakarau kina.” 13E rau sa mani lako ka raiea me vaka sa tukuna ko koya vei rau, ka rau a vakarautaka sara na kakana ni Lakosivia. 14Ia ni sa yaco mai na kena gauna, sa tiko sobu ko Jisu, kei iratou na i apositolo me ratou kana. 15Sa qai kaya vei iratou, “Au sa gadreva vakalevu me'u kania vata kei kemudou na kakana ni Lakosivia oqo ni bera ni'u vakararawataki: 16ni'u sa kaya vei kemudou, au na sega ni kania tale me yacova ni sa vakaraitaki e na matanitu ni Kalou.” 17Sa qai taura e dua na bilo, ni sa vakavinavinaka oti sa qai kaya, “Taura oqo ka vota vei kemudou. 18Ni'u sa kaya vei kemudou, me tekivu oqo au na sega tale ni gunuva na vua ni vaini me yacova ni sa lako mai na matanitu ni Kalou” 19Sa qai taura e dua na i madrai, ka vakavinavinaka vua na Kalou, dovia, ka solia vei iratou, ka kaya, “Oqo na yagoqu [sa soli e na vukumudou. Dou dau cakava tiko oqo mo dou vakananumi au kina.” 20Sa vaka tale ga kina na bilo ni sa oti i vakayakavi, sa kaya ko koya, “Na bilo oqo na veiyalayalati vou ni Kalou sa caka e na noqu dra, na dra ka sa liviraki e na vukumudou.] 21“Ia raica, keirau sa tiko vata e na teveli oqo kei koya e na vakatakilai au vei ira na noqu meca. 22Sa na lako na Luve ni Tamata me vaka sa lewa oti tu na Kalou, ia sa kalouca ga na tamata ka na vakatakilai koya vei ira na nona meca!” 23E ratou sa qai veitarotarogi vakai iratou se ko cei mada e na cakava na ka koya. 24E a qai tubu e dua na veiba e na kedratou maliwa, se ko cei vei iratou me na okati me ka levu duadua. 25Sa qai kaya vei iratou ko koya, “Era dau vakacola sau na nodra tui na kai veimatanitu tani ki vei ira na nodra tamata, ka ra sa vakatokai ko ira na nodra dau veiliutaki me ra Dauloloma. 26Ia me kakua ni vaka koya vei kemudou, ka me yaco ga ko koya e levu duadua vei kemudou me vaka e gone duadua, kei koya e veiliutaki me vaka e dua ka dauveiqaravi. 27O cei vei rau e levu cake, ko koya e dabe me kana se ko koya e veiqaravi? E sega li ni ko koya e dabe me kana? Ia ko i au, au sa tiko vata ga kei kemudou me vaka e dua e dauveiqaravi. 28“Sa i kemudou ga ko dou a tu vata tu kei au e na veika au a vakatovolei kina. 29Ia me vaka ga sa solia vei au ko Tamaqu e dua na matanitu, au sa solia vaka tale ga kina na matanitu vei kemudou. 30Mo dou kana kina ka gunu e na noqu teveli e na noqu matanitu, ka dabe e na i dabedabe vakatui ka vakatulewa vei ira na yavusa e tinikarua ni Isireli. 31“I Saimoni, I Saimoni, kila, sa sagai kemudou tiko ko Setani, me tauvuloni kemudou me vaka na witi; 32ia au sa masulaki Iko oti me kakua ni malumalumu rawa na nomu vakabauta. Ni ko sa saumaki tale mai, vakaukauwataki Iratou na tacimu” 33Sa qai kaya ko Pita vua, “Turaga, au sa vakarau tu me'u lako vata kei kemuni ki na valeniveivesu kei na mate tale ga!” 34Sa qai kaya vua ko Jisu, “Au tukuna vei iko Pita, ni sa bera ni tagi na toa e na siga edaidai, ko sa na cakitaka vakatolu na nomu kilai au.” 35Sa qai kaya vei iratou ko Jisu, “E na gauna au a talai kemuni wale kina ka sega ni ko ni kauta e dua na taga ni lavo se taga ni vaqa, se na i vava, ko ni a leqa li e na dua na ka?” E ratou sa qai kaya, “E sega sara.” 36Sa qai kaya tale vei iratou ko koya, “Ia oqo ko koya e tiko na nona taga ni lavo me kauta tiko, ka vaka kina na taga ni kakana; kei koya e sega na nona i seleiwau, me volitaka na nona i sulu ka volia kina e dua. 37Ni'u sa tukuna vei kemudou, ni sa na vakayacori dina vei au na tiki ni Vola Tabu oqo, ʻKa sa wili vata ko koya kei ira na tamata talaidredre,ʼ ni ra sa na vakayacori ga na veika sa volai tu me baleti au.” 38E ratou sa qai kaya vua, “Turaga, ni raica, sa tu oqo e rua na i seleiwau” Sa qai kaya vei iratou ko koya, “Sa rauta oqori” 39Sa qai curu ki tautuba ko Jisu, ka lako ki na Delana Veiolive me vaka na nona i vakarau; ka ratou sa muri koya na tisaipeli. 40Ia ni sa yaco ki na tikina koya sa qai kaya vei iratou, “Dou masu mo dou kakua ni rawai e na vere.” 41Sa qai biuti iratou ko koya ka toso vakayawa toka vakalailai, rauta na yawa ni vanua e viritaki rawa kina e dua na vatu, ka sa tekiduru ka masu, ka kaya, 42“I Tamaqu, kevaka sa lomamuni ni kauta tani vei au na bilo oqo; ia me kakua ni yaco na lomaqu, me yaco ga na lomamuni” [ 43Sa qai rairai mai vua e dua na agilosi mai lomalagi, ka mai vakaukauwataki koya. 44Ni sa yaluma vakalevu sara na yalona, sa qai masu vagumatua cake ga kina; ka sa yaco me vaka na titiri ni dra na nona buno ni sa titiri ki na qele.] 45Ia ni sa tu cake mai na masu ko koya, sa lako tale vei iratou na tisaipeli ka raici iratou ni ratou sa moce tu, ni sa bibi vakalevu na lomadratou. 46Sa qai kaya vei iratou, “A cava ko dou moce tiko kina? Dou duri cake ka masu mo dou kakua ni rawai e na vere” 47Ia ni sa vosa tiko ga ko Jisu, era sa tokatu yani na lewe vuqa, ka liutaki ira yani na tamata ka vakatokai ko Jutasa, e dua vei Iratou na lewe tinikarua. A toro voleka yani vei Jisu ko koya ka reguca. 48Sa qai kaya vua ko Jisu, “I Jutasa, ko sa vakatakila na Luve ni Tamata vei ira na nona meca e na dua na i regu?” 49Ia ni ratou sa raica na tu volekati koya na ka e na vakarau yaco, e ratou sa kaya sara, “Turaga, me keitou sa vakayagataka na neitou i seleiwau?” 50E dua vei iratou e a mani taya sara na nona tamata na Bete Levu, ka muduka laivi kina na daligana i matau. 51Sa qai kaya ko Jisu, “Kakua! Sa rauta koya!” Sa qai tara na daliga ni tamata koya ka vakabula. 52Sa qai kaya ko Jisu, vei ira na bete levu kei rra na i liuliu ni ovisa ni Valenisoro, kei ira na qase, ka ra a lako yani me ra vesuki koya, “O i au beka na daubutako, mo ni lako tu mai kina vakaoqori kei na nomuni i seleiwau kei na i wau?” 53Ni'u a tiko vata kei kemuni e na siga kei na bogi e na Valenisoro, ko ni a sega ni bau tarai au. Ia sa nomuni kei ira na veiliutaki e na butobuto na gauna oqo.” 54Era sa qai tauri Jisu, ka tubera yani ka kauta ki na vale ni Bete Levu. E a muri tiko yani vakayawa ko Pita. 55Ia ni ra sa vakawaqa na buka e na veimama donu ni buturara, era sa qai tiko wavolita, ka sa dabe vata kei ira ko Pita. 56Ia ni sa raici koya e dua na yalewa dauveiqaravi ni tatalai tiko e na buka, sa mani vakaraici koya matua toka, ka kaya, “Na tamata tale ga oqo e dau tiko vata kei Jisu!” 57Ia e a qai cakitaka ko koya, ka kaya, “Yalewa au sega ni kilai koya!” 58Dede tale vakalailai e a raici koya e dua tale na tamata, ka kaya, “O iko tale ga e dua vei ira!” Ia e a kaya ga ko Pita, “O iko, e sega ni o i au !” 59Ni oti tale e rauta e dua na aua, e a mai vakadeitaka matua tale e dua, ka kaya, “Na tamata oqo e dau tiko vata dina kei Jisu, ni sa kai Kalili ko koya!” 60Ia e a qai kaya ko Pita, “O iko, au sega ni kila na ka ko kaya tiko!” Ia e na gauna sara ga e sa vosa tiko kina ko Pita, sa tagi sara na toa. 61Sa qai vuki na Turaga ka rai vakadodonu sara vei Pita. Sa qai nanuma ko Pita na vosa ni Turaga, ni a kaya vua, “Ni bera ni tagi na toa edaidai, ko sa na cakitaka vakatolu na nomu kilai au.” 62A sa lako ko Pita ki tuba ka tagi vakararawa sara. 63Ia ko ira ka a tauri Jisu era sa vakalialiai koya, ka vakamokuti koya. 64Era a tabonaka tale ga na matana ka taroga, “Parofisaitaka mada se ko cei ka sabaki iko?” 65Era a kaya tale ga e vuqa tale na ka me ra vosa vakacacataki koya kina. 66Ia ni sa siga na vanua, era sa qai soqoni vata ko ira na nodra qase na Jiu, kei ira na bete levu kei ira na daunilawa, ka ra sa kauti koya yani ki na nodra matabose e cake, ka ra kaya, 67“Ke sa i iko na Karisito, tukuna vei keimami” Ia sa qai kaya vei Ira ko koya, “Ke'u tukuna vei kemuni, ko ni na sega ni vakabauta; 68ke'u tarogi kemuni, ko ni na sega ni sauma. 69Ia mai na gauna oqo ka lako yani, sa na fiko na Luve ni Tamata e na liga i matau ni Kalou kaukauwa” 70Era sa qai kaya kece vua, “Oi, sa i rko bagi na Luve ni Kalou?” Sa qai kaya vei Ira ko koya, “Ko ni sa kaya ni sa i au.” 71Era sa mani kaya, “Na i vakadrnadina cava tale e sa vo? Eda sa rogoca sara ga ko i keda mai na tebe ni gusuna!”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Au kerea mo ni vosoti au me'u tei vosa tiko mada me vaka na lialia. 2Au sa vuvutaki kemuni me vaka na vuvu vakalou. Au sa soli kemuni vei Karisito me vaka na watina savasava e dua na tagane. 3Ia na ka au leqataka sa i koya na nona a vakacalai Ivi na gata e na nona qaseqase; de na qai vakacalai tale ga na lomamuni mai na kena savasava kei na kena yalodina vei Karisito. 4Ni ko ni sa vakadonuya mo ni ciqoma e na marau na lako mai nei koya sa vunautaka e dua tani tale na Jisu mai na kena keitou a vunautaka. Ko ni sa ciqoma tale ga e dua tani tale na i tukutuku vinaka mai na kena ko ni a sa ciqoma. 5Au nanuma ni'u sega ni lailai sobu vei ira na i apositolo lasu oqori. 6E dina beka ni'u sega so ni matai e na vosa, ia sa tu vei au na vuku. Keitou sa vakamatataka na ka oqo vei kemuni e na veigauna kece ga kei na veisala kece ga. 7Au sega ni bau tukuna vei kemuni mo ni saumi au e na noqu vunautaka na i Tukutuku Vinaka vei kemuni. Au vakalolovirataki au mo ni torocake kina. E i valavala ca li ko ya? 8E na gauna au cakacaka tiko kina vei kemuni era colati au tiko na veivavakoso lewe ni lotu tale e so. E sega ni butako ko ya? 9Ia e na gauna au tiko kina kei kemuni au sega ni bau vakaoga e dua e na gauna au leqa kina, baleta ni ra sa kauta mai vei au na ka kece ga ko ira na wekada era lako mai Masitonia. Sa i koya gona au sa sega ni vakaoga e dua; ka'u na sega tale ga kina ni vakaogai kemuni e na dua na ka. 10Me vaka na dina i Karisito sa tu vei au, au na sega sara kina ni galu ni cibitaka na ka oqo e Kirisi taucoko. 11E na vuku ni cava? Ni'u sega beka ni lomani kemuni? Sa kila na Kalou na noqu lomani kemuni. 12Ia au na cakava tiko ga na ka au cakava tiko oqo, me'u tarovi ira kina na i apositolo tale e so me dua na yavu me ra vakalevulevui ira kina me ra kaya ni sa tautauvata na sala era cakacaka kina vata kei keitou. 13Era sa i apositolo vakailasu ko ira era vakaoqo, era sa tamata dauveivakaisini ka lasutaka ni ra i apositolo i Karisito. 14Sa sega ni ka veivakurabuitaki oqo. Ko Setani sara mada ga e rawa me vukici koya me vaka e dua na agilosi ni rarama. 15Sa sega kina ni ka veivakurabuitaki ke ra vukici ira na nona dauveiqaravi me ra vaka na i talatala ni valavala dodonu. Ia e na gauna mai muri era na taura ga na i sau dodonu ni nodra i valavala. 16Au sa baci kaya tale; me kakua ni dua e nanuma ni'u lialia. Kevaka ko ni nanuma ni vaka kina, mo ni okata mada ga me'u sa lialia ka me'u bau dokadokai au kina vakalailai. 17Ia na ka au tukuna tiko oqo, e sega ni ka e vinakata na Turaga me'u kaya, ia au dokadokai au me vaka na lialia. 18E vuqa na tamata era boletaka na veika vakavuravura, ia sa vaka tale ga kina ko i au. 19Ko ni sa vuku, ia ko ni sa vosoti ira tu na lialia e na marau. 20Ko ni vosota ke dua e vakabobulataki kemuni, se vakadravudravuataki kemuni, se coriti kemuni, se beci kemuni, se sabica na balumuni. 21Au kaya e na noqu madua, keitou rerevaka ni cakava na ka ko ya. Ia ke dua na tamata e via boletaka e dua na ka. Au sa baci vosa me vaka na lialia. Au na boletaka tale ga na ka vata ga ko ya. 22Era sa Iperiu li? Au sa Iperiu tale ga. Era sa luve i Isireli li? Au sa luve i Isireli tale ga. Era sa kawa li nei Eparaama? Au sa kawa tale ga nei Eparaama. 23Era sa i talatala beka li nei Karisito? Au vosa tiko me vaka e dua na lialia, ia au sa uasivi cake vei ira. Au cakacaka vakalevu cake, au biu vakalevu ki vale ni veivesu, au a kanakuita vaka vuqa sara, ka'u voleka ni mate e na vuqa sara na gauna. 24Era a vakanakuitataki au vakalima na Jiu ka tau vaka ya tolusagavulukaciwa. 25Era vakanakuitataki au vakatolu na kai Roma ka bau vakaviriki vakadua e na vatu. Au vosota vakatolu na kasa ni waqa, ka dua na siga ka dua na bogi na noqu ciri voli e na loma ni wasawasa. 26E na vuqa na noqu i lakolako au vakaleqai e na kena waluvu na veiuciwai, au vakaleqai mai vei ira na daubutako, mai vei ira na Jiu kei ira na kai matanitu tani, vakaleqai e na so na koro, e na manumanu kila e so, leqa e wasawasa kei ira na i tokani vakailasu. 27Au cakacaka ka sota kaya na veika dredre; e vuqa na gauna au sega kina ni moce, ka vaka vuqa na noqu via kana, ka viagunu. E vaka vuqa na kena dau sega tu vei au na kakana; vuqa na noqu sota kaya na liliwa kei na luvawale. 28Me kua mada ni wiliki na veika ko ya; e dua na ka sa bikai au e na veisiga sa i koya na noqu lomaleqataka na veisoqosoqo lewe ni lotu kece sara. 29Ke dua sa malumalumu, au sa vakaivotavota tale ga e na nona malumalumu. Ia ni dua sa bale ki na ca, au sa sinai e na rarawa. 30Ke dodonu me'u boletaka e dua na ka, au na boletaka na veika e vakaraitaka na noqu malumalumu. 31Sa kila ni'u sa sega ni lasu na Kalou na tama ni noda Turaga ko Jisu me vakavinavinakataki na yaeana ka sega ni mudu. 32Mai Tamasiko e a via vesuki au kina na kovana nei Arita na tui e yadrava tiko na koro ko Tamasiko. 33Ia au a qai vakatukutukutaki sobu e na dua na sova mai na dua na qara ni bai ni koro ka dro tani yani mai vua.


text: 1Ni sa oti e vica na siga sa qai lesu tale ki Kapenaumi ko Jisu ka sa rogovaki sara ni sa tiko e vale ko koya. 2Era a soqoni vata yani kina e lewe vuqa; ka sa sega ni dua na tiki ni vale e galala. A osodrigi tale ga vaka kina na mata ni katuba. Ia ni sa vunau tiko vei ira ko koya, 3era sa qai lako yani vua e so na tamata ka kauta tiko yani e dua na tauvi paralasi. E ratou a colati koya tiko yani e lewe va. 4Ia, ni ratou sa sega ni toro voleka rawa vua e na vukudra na lewe vuqa, e ratou sa qai cakava e dua na qara e na dela ni vale ka donui koya ka tukuca sobu kina na i davodavo sa koto kina na tamata tauvi paralasi. 5Ia ni sa raica na nodratou vakabauta ko Jisu, sa qai kaya vua na tauvi paralasi, “Na luvequ, sa bokoci na nomu i valavala ca” 6Ia, era a tiko kina e so na daunilawa, ka ra a vakaqaqa e lomadra, ka vaka, 7“E doudou rawa vakacava na tamata oqo me vosa vakaviavialevu kina e na mata ni Kalou? E sega tale ni dua e rawa ni bokoca na i valavala ca, na Kalou duadua ga!” 8E a kila rawa sara e yalona ko Jisu ni ra vaqaqa tiko vaka koya e lomadra, ka mani kaya sara vei ira, “A cava ko ni vaqaqa tiko kina na ka oqo e lomamuni? 9E vei e rawarawa cake, me kainaki vua na tauvi paralasi, ʻSa bokoci na nomu i valavala ca,ʼ se me kainaki, ʻTu cake, taura na nomu i davodavo ka lakoʼ? 10Ia me rawa ni ko ni kila ni sa tu vua na Luve ni Tamata na kaukauwa e vuravura me bokoca kina na i valavala ca” Sa qai kaya vua na tauvi paralasi, 11“Au sa kaya vei iko, tucake, taura na nomu i davodavo ka lako ki nomudou” 12Ia ni ra sa rai kece tiko ga sa tucake ko koya ka taura na nona i davodavo ka lako. Era sa kurabui kece ga ka vakalagilagia na Kalou, ka kaya, “Eda a sa sega mada ni bau raica e dua na ka vaka oqo e liu!” 13Sa qai lako tale ko Jisu ki matasawa; ka ra sa soqoni vata yani vua ko ira kece na lewe vuqa ka sa vakatavulici ira ko koya. 14Ia ni sa lako tiko sa raici Livai na luve i Alifio ni dabe tiko e na vale ni soli i vakacavacava. A sa kaya vua, “Muri au mai” Sa tucake ko Livai ka muri koya. 15Ni oti koya sa qai lako ko Jisu ka la'ki kana e na vale i Livai. Era a kana vata kei koya kei iratou na nona tisaipeli e lewe vuqa na daukumuni i vakacavacava kei ira na tamata i valavala ca; ni ra a muri koya voli yani e lewe vuqa. 16Ni ra sa raica na nodra daunilawa na Farisi ni kana vata tiko ko koya kei ira na tamata i valavala ca kei ira na daukumuni i vakacavacava, era sa qai kaya vei iratou na nona tisaipeli, “Na cava e kana vata tiko kina ko koya kei ira na daukumuna na i vakacavacava kei ira na tamata i valavala ca?” 17Ia ni sa rogoca ko Jisu sa qai kaya vei ira, “E sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, vei ira ga na tauvimate; au sega ni lako mai me'u kacivi ira na tamata dodonu, ko ira ga na i valavala ca” 18E na dua na gauna era a lolo tiko na tisaipeli i Joni kei ira na nodra na Farisi. Era a qai lako yani e so na tamata ka kaya vei Jisu, “Na cava era lolo ga kina na tisaipeli i Joni kei na nodra tisaipeli na Farisi, ka ra sega ni lolo na nomu tisaipeli?” 19Sa qai kaya vei ira ko koya, “E rawa li ni ra lolo na weka ni tagane vou ni sa tiko voli ga kei ira na tagane vou? Ni sa tiko vata voli ga kei ira ko koya na tagane vou era na sega ni rawa ni lolo. 20Ia e na yaco mai na gauna e na kau tani kina vei ira na tagane vou, era sa na qai lolo e na gauna koya. 21“E sega ni dua e dau cula vata na tiki ni sulu vou kei na i sulu madra; kevaka e cakava koya e na dresuka na i sulu madra na i botani vou, sa na qai kadresu vakalevu cake kina. 22E sega tale ga ni dua e dau vakatawana na waini vou ki na tavaya kuli ni manumanu makawa; kevaka e cakava koya, e na vakacabotetaka na tavaya na waini, ka rau sa na qai maumau wale ga kina na waini kei na tavaya; ia me vakatawani ga na waini vou ki na tavaya vou.” 23E na dua na Siga ni Vakacecegu e a lako kosova kina ko Jisu e so na loga ni sila. Ia ni sa lako tiko kei iratou na nona tisaipeli e ratou sa qai doloka e so na sola ni sila na nona tisaipeli. 24Era sa qai kaya vua na Farisi, “A cava e ratou cakava kina na nomu tisaipeli na ka e sega ni tara e na Siga ni Vakacecegu?” 25Sa qai kaya vei ira ko koya, “Ko ni a sa sega beka ni wilika na ka e a cakava ko Tevita kei ira na nona tamata e na gauna era a via kana kina, ka qai sega na ka me ra kania? 26E a curu ko koya ki na vale ni Kalou e na gauna e Bete Levu tiko kina ko Epaiaca, ka kania na madrai tabu, na ka e sega ni vakatarai vua e dua ka sega ni bete me kania, ka vakani ira tale ga kina na nona tamata.” 27Sa qai kaya vei ira ko koya, “E a caka na Siga ni Vakacecegu me baleta na tamata, ka sega ni caka na tamata me baleta na Siga ni Vakacecegu. 28ʻOya gona na vuna sa Turaga tale ga kina ni Siga ni Vakacecegu na Luve ni Tamata”


text: 1Au sa qai taroga, sa biuti ira dina li na nona tamata na Kalou? E sega sara! O i au vakataki au e dua na Isireli, au kawa i Eparaama, ka'u lewe ni yavusa i Pemjamini. 2E sega ni sa biuti ira na nona tamata na Kalou, ko ira a digitaki ira mai na i vakatekivu ko koya. Ko ni kila na tiki ni Vola Tabu e a tukuna kina ko Ilaija vua na Kalou na veika era cala kina na Isireli: 3“Kemuni na Turaga era sa vakamatei ira na nomuni parofita ka talaraka sobu na nomuni i cabocabo ni soro. O i au taudua ga au sa vo tiko ka ra sa tovolea tiko me ra vakamatei au.” 4A cava e a qai sauma kina vua na Kalou? “Au sa maroroi ira tiko me ra noqu era lewe vitu na udolu na tamata ka ra sega ni qarava na kalou ko Peali” 5E vaka tale ga kina e na gauna oqo: era sa vo tiko e dua na i lala lewe lailai, sa digitaki ira na Kalou e na nona yalo loloma. 6Na nona digidigi e yavutaki e na loloma ka sega ni yavutaki e na ka era cakava. Kevaka e yavutaki na digidigi ni Kalou e na ka e cakava na tamata, sa qai sega ni wili vaka i loloma dina na nona loloma. 7Sa qai vakaevei? Era a sega ni kunea na Isireli na ka era a vakasaqara tiko. Era a kunea ga ko ira na i lala lailai sa digitaki ira na Kalou; a ra sa yaco na kena vo me ra didivara ki na veikacivi ni Kalou. 8Me vaka e kaya na i Vola Tabu, “Sa cakava na Kalou me wele na yalodra kei na nodra vakasama; me yacova mai e daidai era sa sega ga ni rai e matadra se rogo e daligadra” 9Me vaka tale ga e kaya ko Tevita, “Me yaco me kedra i cori ka kedra dai na kedra magiti. Me yaco me ra lutu kina ka me ra totogitaki kina. 10Me boko mada ga na matadra me ra kakua ni rai rawa; ke me ra vakalairoro tiko ga e na veigauna kece e na bibi ni nodra i colacola” 11Au sa qai taroga tale, “Ni ra sa tarabe na Jiu, era sa mani bale ka rusa sara beka kina vakadua? E sega sara! Ka ni nodra sa i valavala ca na Jiu, sa qai kau kina na veivakabulai vei ira na kai matanitu tani, me ra vuvu kina na Jiu. 12Na nodra i valavala ca na Jiu sa kauta mai na veivakalougatataki levu ki vuravura; kei na nodra dravudravua vakayalo sa kauta mai na veivakalougatataki levu ki vei ira na kai matanitu tani. Sa na qai wacava li na levu ni veivakalougatataki ni ra sa wiliki kece kina na Jiu. 13Ia na ka au via kaya oqo au via kaya vei kemuni na kai veimatanitu tani: e na gauna kece ga au i apositolo tiko kina vei kemuni na kai veimatanitu tani, au na sakitaka tiko ga na noqu cakacaka. 14De lakolako au mani rawa ni vakavuna me ra vuvu na kai noqu me rawa ni ra vakabulai kina e so. 15Ni kevaka e yaco me rau veivinakati tale ko vuravura kei na Kalou e na nodra biu tani na Jiu, sa na wacava na nodra sa na vakadonui tale! E na sega li ni vaka na bula tale mai na mate? 16Ia kevaka sa soli vua na Kalou na i matai ni tiki ni buli madrai sa kena na i buli taucoko; ia kevaka sa soli vua na Kalou na waka ni kau sa nona kece tale ga na tabana. 17Ia kevaka era sa musuki laivi mai na vu ni olive tei e so na tabana ka ko ni sa mai sema kina ko i kemuni na kai veimatanitu tani me vaka e dua na taba ni olive ni veikau; ko ni sa mai vakaivotavota e na nodra kaukauwa kei na bula sautu na Jiu, 18sa sega ni dodonu vei kemuni mo ni beci ira na taba ni olive era sa musuki laivi. E rawa vakacava mo mai vaqoroqoroi iko? Ko iko ko tabana wale ga, ko sega ni vakabula na vuna, na vuna ga e vakabulai iko tiko. 19Ia ko na kaya tale, “Io e ra sa musuki laivi na tabana dina, me rawa ni'u sema kina ko i au” 20Sa dina koya. Era sa musuki laivi mai baleta ni ra sega ni vakabauta na Kalou ia ko ni sa la'ki toka dei ko i kemuni baleta ni ko sa vakabauta. Mo kakua ni dokadoka kina, ia mo rere ga. 21Ni kevaka e a sega ni vosoti ira na Jiu na Kalou, ko ira era sa vaka na taba ni olive dina; ko nanuma beka me na qai vosoti iko ko koya? 22E ke eda sa raica kina na yalovinaka kei na voravora ni lewa ni Kalou. Na voravora ni nona lewa vei ira era sa bale kei na nona yalovinaka vei iko kevaka ko sa tudei tiko e na nona loloma; ia kevaka ko na sega ni tudei tiko ko na musuki tani tale ga. 23Ia ko ira na Jiu, kevaka era na biuta tani na nodra sega ni vakabauta, era na kau lesu tale mai ki na nodra i tutu e liu, ni sa rawa vua na Kalou me semati ira tale. 24Ko i kemuni na kai matanitu tani ko ni sa vaka na taba ni olive ni veikau ka sa musuki tani. Ko ni sega ni mataqali vata kei na olive tei ko ni sa mai sema kina. Ia ko ira na Jiu era sa vaka na olive tei, ka sa sega ni dua na kena dredre vua na Kalou me semai ira lesu tale ki na vudra dina. 25Kemuni na veiwekani, oqo e dua na ka vuni ka'u vinakata mo ni kila, ka ni na vakabulai kemuni mai na nanuma ni ko ni sa tamata vukei. Na kaukauwa ni lomadra na Jiu e na sega ni ka tudei sara; e na yacova ga ni ra sa lako kece mai vua na Kalou na i wiliwili ni kai veimatanitu tani ka a dodonu me ra vakabulai. 26Ia e na vaka oqo na nodra vakabulai kece na Isireli. Me vaka e kaya na i Vola Tabu, “E na lako mai na i Vakabula mai Saioni, ka na kauta laivi na ca kece ga mai vei ira na kawa i Jekope. 27Keimami na cakava vata na veiyalayalati oqo, ni'u sa kauta tani na nodra i valavala ca .” 28E na vuku ni nodra cata na i Tukutuku Vinaka na Jiu, era sa mani yaco kina me ra meca ni Kalou, ka sa la'ki nomuni kina na kai veimatanitu tani na kena vinaka. Ia e na veidigitaki ga ni Kalou era sa wekana kina na Jiu e na vukudra na Pateriaki. 29Ka ni sega ni dau veisautaka na Kalou na nona vakasama vei koya sa digitaka ka vakalougatataka. 30Ko i kemuni na kai veimatanitu tani ko ni a talaidredre vua na kalou e liu, ia oqo sa yaco vei kemuni na nona loloma e na vuku ni nodra talaidredre na Jiu. 31E vaka tale ga kina ko ira na Jiu, e na vuku ni loloma sa yaco vei kemuni, era sa talaidredre kina vua na Kalou e na gauna oqo, ia oya me rawa ni yaco tale ga kina vei ira na loloma soli wale ni Kalou. 32Ni sa lewa na Kalou me da bobula kece na tamata ki na talaidredre, me rawa ni qai vakaraitaka na nona loloma soli wale vei keda kece ga. 33Sa uasivi dina na vinaka ni Kalou ki vei keda kece! Sa titobu sara ua nona vuku kei na nona kila ka! Ko cei ena rawa ni vakamacalataka na lomana? Ko cei e rawa ni kila na nona i vakarau? 34Me vaka sa kaya na i Vola Tabu: “Ko cei sa kila rawa na vakasama ni Turaga? Ko cei sa rawa me na soli i vakasala vua? 35Ko cei e sa bau solia vua e dua na ka me na sauma lesu tale ko koya?” 36Ni sa bulia na ka kece ga ko koya. E ra sa bula rawa tu e na nona kaukauwa, ka ra sa bula tale tu ga e na vukuna. Me ia mada ga vua na Kalou na veivakalagilagi ka sega ni mudu! Emeni.


text: 1E na dua na Siga ni Vakacecegu, a la'ki kana e na vale ni dua na nodra i liuliu na Farisi ko Jisu, ka a vakaraici koya matua e so na tamata. 2E a qai lako yani vua e dua na tamata e tauvi koya tu na buketevatu. 3Sa qai vosa vei Ira na Farisi kei na daunilawa ko Jisu, ka kaya, “Sa tara li me caka na veivakabulai e na Siga ni Vakacecegu se sega?” 4Ia era a sega ni kaya rawa e dua na ka. Sa qai tauri koya ko Jisu ka vakabula ka kaya me lako. 5Sa qai kaya vei rra ko koya, “Ke dua vei kemuni e lutu ki na toyevu na luvena se na nona bulumakau e na Siga ni Vakacecegu, e na sega beka li ni la'ki vueta mai vakatotolo e na siga trko ga koya?” 6Era a sega ni sauma rawa na taro koya. 7Sa qai tukuna ko Jisu e dua na vosa vakatautauvata vei ira ka a sureti yani, ni sa raica na nodra digitaka ga na veitikina dokai; ka sa kaya vei ira, 8“Ni sa sureti iko e dua ki na dua na kana ni vakamau, kakua ni la'ki dabe e na dua na tikina dokai, de sa sureti tale ga e dua e cecere cake mai vei iko, 9ka na qai lako yani ko koya e a sureti kemudrau ka kaya vei iko, ʻVagalala mada me dabe e keri ko koya oqo,ʼ ko na qai madua ni ko sa na la'ki tiko e na tikina e ra sara. 10Ia ni ko sa sureti, la'ki tiko e na tikina e ra sara, me na qai lako mai ko koya ka sureti iko, ka na qai kaya vei iko, ʻNoqu i tokani, lako yani ki cake,ʼ ko na qai dokai e matadra kece ko ni tiko vata e na kana. 11O koya yadua e dau vakalevulevui koya e na vakalolovirataki, ia ko koya yadua e dau vakalolovirataki koya, e na vakalevulevui” 12Sa qai kaya tale ga ko Jisu vua na tamata ka a sureti koya, “Ni ko sa cakava e dua na magiti me i vakasigalevu se i vakayakavi, kakua ni sureti ira na nomu i tokani, se na tuakamu, se na tacimu, se ko ira na wekamu, se ko ira na kai nomu vutuniyau, de ra na sureti iko tale e muri me kena i dole, ka sa na saumi lesu kina vei iko. 13Ia ni ko sa caka magiti, sureti ira na dravudravua, na lokiloki, na gera, na mataboko; 14ko na qai kalougata kina, ka ni ra na sega ni dolea rawa vei iko. E na qai dolei vei iko ni ra sa tu cake tale mai na mate na yalododonu” 15Ia ni sa rogoca na ka oqo e dua vei ira ka ra kana vata tiko kei Jisu sa qai kaya vua, “Sa kalougata ko koya e na kana e na kanavata ka na caka e na matanitu ni Kalou!” 16Ia e a qai kaya vua ko koya, “E a cakava e dua na magiti levu ni kanavata e dua na tamata, ka sureti ira kina e lewe vuqa. 17Ia ni sa yaco na gauna me caka kina na vakayakavi, sa qai talai ira na nona tamata me ra tukuna vei ira ka sureti tu, ʻMo ni lako mai, ni sa vakarau oti tu na veika kece!' 18Ia era sa qai vakaiulubale kece. E a kaya na i matai ni tamata ki vua, ʻAu sa volia e dua na tiki ni vanua, ka sa dodonu me'u la'ki raica mada; au sa kerea mo vosota ni'u na sega ni lako yani!' 19E dua tale e kaya, ʻAu sa volia e tini na bulumakau, ka'u sa lako tiko me'u la'ki vakatovolei ira. Au kerea me'u vosoti kina.ʼ 20E dua tale e kaya, ʻAu sa qai vakamau wale ga oqo, sa i koya sa na sega kina ni rawa ni'u lako yani.ʼ 21“Sa qai lako na tamata koya ka tukuna na veika koya vua na nona turaga. A sa cudru vakalevu na i taukei ni vale, ka kaya vua na nona tamata, ʻLako vakatotolo ki na veigaunisala kei na veisaqata ni koro ka kauti ira mai na dravudravua, kei ira na gera, kei ira na mataboko, kei ira na lokiloki.ʼ 22Oti koya sa qai mai kaya tale na tamata koya, ʻSa vakayacori oti saka na nomuni lewa, ka sa vo ga na vale.ʼ 23Sa qai kaya vua na tamata koya na nona turaga, ʻLako ki na veigaunisala lelevu kei na veisala lalai, ka cikevi ira na tamata me ra lako mai, me sinai sara na noqu vale. 24Ni'u sa kaya vei kemudou, e na sega sara ni dua vei ira na sureti me na kania e dua na ka e na noqu i vakayakavi oqo!ʼ “ 25Era a salavata tiko kei Jisu e lewe vuqa sara, ka a vuki ko koya ka kaya vei ira, 26“Kevaka e lako mai vei au e dua na tamata ka sega ni uasivi cake na nona lomani au mai na nona lomani tamana, kei tinana, kei na watina, kei iratou na luvena, kei iratou na tuakana kei na tacina, kei iratou na ganena, io kei na nona bula sara tale ga ko koya, e na sega ni rawa me noqu tisaipeli. 27O koya tale ga e sega ni colata na nona kauveilatai ka muri au, e na sega ni rawa me noqu tisaipeli. 28“Se ko cei vei kemuni e via tara e dua na vale cecere, me na sega ni tiko sobu mada e liu ka cakacakataka na kena i sau, se na rauta na ka e tu vua me vakaotia kina se sega? 29De lakolako e na qai cakava rawa wale ga na kena yavu ka sa oti na i lavo. Era na qai vakalialiai koya ko ira kece ga ka raica, 30ka ra kaya, ʻE a tekivu tara vale na tamata oqo, ia sa sega ni rawa ni vakaotia.ʼ 31“Se ko cei na tui e la'ki vala kaya e dua tale na tui, me na sega ni tiko sobu mada e liu ka vakasamataka, se sa na rawa vua kei na nona lewe tini na udolu, me ra vala kaya na nona meca kei na nona ruasagavulu na udolu se sega? 32Ia kevaka e sega, e na tala ko koya e dua na mata ni sa yawa sara yani ko koya ka dua, me vakamasuta me rau veisaututaki. 33O koya gona e na sega kina ni rawa me noqu tisaipeli e dua vei kemuni kevaka e sega ni biuta tani na veika kece e tu vua. 34“E ka vinaka na masima, ia kevaka sa seyavu mai na masima e na kena tuituina, e na qai vakatuituinataki tale e na cava? 35Sa na qai tawa yaga ki na vanua se ki na i vakabulabula ni qele; ka ra sa na biuta tani ga na tamata. O koya e vakadaligana me rogo kina, me rogoca sara.”


text: 1Au sa qai raica tale ni sa cecega na Lami e dua vei ira e vitu, ka'u rogoca e dua vei iratou na ka bula e va, ni kaya, e na domo e vaka na kurukuru, “Lako mai!” 2Au sa qai rai yani ka raica e dua na ose vulavula. Ko koya ka vodoka tiko sa taura tiko e dua na dakai titi; ka sa qai soli vua e dua na i sala vakatui, ka sa lako yani ko koya me ravuravu ka qaqa tiko. 3Ia ni sa cecega na i karua ni drega na Lami, au sa rogoca na i karua ni ka bula ni kaya, “Lako mai!” 4Sa qai lako mai e dua tale na ose; e ka damu. A sa soli vei koya ka vodoka tiko me kauta tani e vuravura na sautu; me ra veiraravui tiko ga kina na tamata. Sa qai soli vua e dua na i seleiwau levu. 5Ia ni sa cecega na i katolu ni drega na Lami, au sa rogoca na i katolu ni ka bula ni kaya, “Lako mai!” Ka'u sa qai rai, ka raica e dua na ose loaloa ka sa taura tiko e dua na i vakarau ni bibi ko koya ka vodoka tiko. 6Au sa qai rogoca e dua na ka e vaka na rorogo ni domo e na kedratou maliwa na lewe va na ka bula ni kaya tiko, “Me i sau ni dua ni lita na witi na i sau ni dua na siga, ka tolu na lita na pali na i sau ni dua na siga. la me kakua ni vakacacani na waiwai kei na waini!” 7Ia ni sa cecega na Lami na i ka va ni drega, au sa rogoca na domo ni ka va ni ka bula ni kaya, “Lako mai!” 8Ka'u sa qai rai yani ka raica, e dua na ose vulaci. Na yaca i koya sa vodoka tiko ko Mate ka sa muri koya tiko ko Etesi. Sa soli vei rau me rau rawa na dua na i ka va kei vuravura, me rau veivakamatei e na i seleiwau, e na via kana, e na mate ca, kei na manumanu kila kei vuravura. 9Ia ni sa cecega na Lami na i ka lima ni drega, au sa raica e na ruku ni cabocabo ni soro na yalodra era a vakamatei e na vuku ni vosa ni Kalou kei na nodra yalodina e na nodra vakadinadina. 10Era sa kaci e na domo levu ka kaya, “O i kemuni na Turaga kaukauwa sara, savasava ka dina, a cava soti na dede ni gauna ka mo ni na qai veilewaitaka ka sauma kina na neimami dra vei ira era sa tiko mai vuravura” 11Sa qai soli vei ira yadudua e dua na i sulu balavu, vulavula ka tukuni vei ira me ra vakacegu vakalailai tale mada, me yacova ni sa qai rauta na kedra i wiliwili taucoko na nodra i tokam kei ira na wekadra, ko ira me ra na vakamatei me vakataki ira. 12Ia ni sa cecega na Lami na i ka ono ni drega, au sa rai yani ka raiea, sa yaco e dua na uneune kaukauwa sara; ka sa yaco me butobuto loaloa sara me vaka na i sulu loaloa na matanisiga, ka sa damudamu sara na vula me vaka na roka ni dra. 13Era sa qai qeqera ki vuravura na kalokalo ni lomalagi me vaka na lolo sa qeqera na vuana ni sa sega ni dreu, ni sa kurea na cagi kaukauwa. 14Sa takali na lomalagi, me vaka e dua na i vola vivigi tu, ka ra sa kau tani mai na kedra i tutu na ulunivanua kei na yanuyanu kece ga. 15Era sa qai vunitaki ira e na veiqara vatu kei na veiuluvatu e na veiulunivanu ko ira na tui kei vuravura, kei ira na turaga lelevu, kei ira na i liuliu vakaivalu, kei ira na vutuniyau kei ira na kaukauwa, kei ira kece ga sa bobula kei ira era galala. 16Era sa kaya ki na veiulunivanua kei na veiuluvatu, “Lutuki keimami mai ka vunitaki keimami mai na matai koya sa dabe tiko e na i dabedabe vakatui, kei na cudru tale ga ni Lami. 17Ni sa qai yaco mai na siga dina ni nona cudru; ia ko cei e na yatedei me tu dei rawa kina?”


text:
Sa vakaturi me da tokoni Thomas Spencer Monson me parofita, daurairai, ka dauvakatakila ka Peresitedi ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai; o Henry Bennion Eyring me iMatai ni Daunivakasala; kei Dieter Friedrich Uchtdorf me iKarua ni Daunivakasala ena Mataveiliutaki Taumada.
O ira era duavata me ra vakaraitaka.
O ira era saqata, ke dua, me vakaraitaka.
Sa vakaturi me da tokoni Boyd Kenneth Packer me Peresitedi ni Kuoramu ni iApositolo Le Tinikarua, kei ira oqo me ra lewe ni kuoramu o ya: Boyd K. Packer, L. Tom Perry, Russell M. Nelson, Dallin H. Oaks, M. Russell Ballard, Richard G. Scott, Robert D. Hales, Jeffrey R. Holland, David A. Bednar, Quentin L. Cook, D. Todd Christofferson, kei Neil L. Andersen.
O ira era duavata, yalovinaka ni vakaraitaka.
Ke dua e saqata, me vakaraitaka vakakina.
Sa vakaturi me da tokoni rau na daunivakasala ena Mataveiliutaki Taumada kei ira na iApositolo Le Tinikarua me ra parofita, daurairai, ka dauvakatakila.
O ira kece era duavata, yalovinaka ni vakaraitaka.
Saqata, kevaka e dua, ena ivakatakilakila vata ga.
Sa vagalalataki o Elder Claudio R. M. Costa mai na Mataveiliutaki ni Kuoramu ni Vitusagavulu.
O ikemuni e rawa ni o ni duavata kei keimami ena vakavinavinaka, yalovinaka ni vakaraitaka.
Sa vakaturi me da tokoni Elder Tad R. Callister me dua na lewe ni Mataveiliutaki ni Kuoramu ni Vitusagavulu.
O ira kece era duavata, yalovinaka ni vakaraitaka.
O ira era saqata, ke dua.
Sa vakaturi me da vagalalataki Elder Gary J. Coleman, Richard G. Hinckley, Yoshihiko Kikuchi, Carl B. Pratt, kei Cecil O. Samuelson mai na iMatai ni Kuoramu ni Vitusagavulu ka lesi ira me ra Vakaitutu Raraba vakaemeritesi.
Sa vakaturi tale ga me da vagalalataki iratou o Elder Won Yong Ko, Lowell M. Snow, kei Paul K. Sybrowsky mai na iKarua ni Kuoramu ni Vitusagavulu.
O ikemuni o ni gadreva mo ni duavata kei keimami ena vakaraitaki ni vakavinavinaka vei ira na Veitacini oqo ena vuku ni nodra veiqaravi uasivi, yalovinaka ni vakaraitaka.
Elders Ralph W. Hardy Jr., Jon M. Huntsman Sr., Aleksandr N. Manzhos, kei J. Willard Marriott Jr. eratou sa vagalalataki mai na Vitusagavulu ni iWasewase.
Sa vakaturi me soli vei iratou e dua na laveliga ni vakavinavinaka me baleta na nodratou veiqaravi dokai.
O ira kece era duavata, yalovinaka ni vakaraitaka.
Sa vakaturi me da tokoni ira na vo ni Vakaitutu Raraba, Vitusagavulu ni iWasewase, kei na mataveiliutaki raraba ni veimataisoqosoqo me vaka era sa dui tu kina ena gauna oqo.
O ira era duavata, yalovinaka ni vakaraitaka.
Ke dua e saqata me vakaraitaka vakakina.
Peresitedi Monson, me vaka au sa dikeva rawa, era sa duavata kece ena veitokoni na tiko oqo ena Vale ni Koniferedi.
Vinaka vakalevu kemuni na taciqu kei na ganequ, ena nomuni laveliga ni veitokoni, nomuni vakabauta, yalodina, kei na masu.


text:
E vinakata na Turaga o ira vakayadua na vakaitutu ena Matabete i Eroni me ra sureta na tamata kecega me ra lako vua na Karisito—tekivu sara ga mai na nodra dui matavuvale.
A gadreva me susu rapete e dua vei iratou na luvequ tagane, se qai yabaki 12. Keitou kauta mai e dua na rapete tagane ka rua na ka yalewa mai vei iratou keitou tiko veivolekati ka tara na kena vale ni manumanu. Au sega sara ga ni kila tu na ka keitou sa na vakaogai keitou tiko kina. Ena loma ni dua na gauna lekaleka, sa sinai na neitou vale ni manumanu ena luve ni rapete. Ni sa tubu cake na luvequ tagane ena gauna oqo, au vakatusa na noqu vakadrukai ena nodratou qaravi—e vagauna na nona dau curuma na vale ni manumanu na nodratou koli e yasa ni vale ka kania eso vei ira.
Ia e sa tara na yaloqu noqu raica na luvequ tagane kei iratou na tuakana ena nodratou qarauna ka taqomaki ira na rapete oqori. Ia ena gauna oqo, me vaka na tagane vakawati ka tama, era sa kilikili ena vakaitutu ni matabete ka ra lomana, vakaukauwataka ka taqomaki ira na nodra dui matavuvale.
Au dau vakila na malumu ni yalo ena noqu vakadikevi kemuni na cauravou ni Matabete i Eroni ena nomuni veitaqomaki, veitokoni, ka veivakaukauwataki kivei ira era vakavolivoliti kemuni, oka kina na nomuni matavuvale kei ira na lewe ni nomuni kuoramu. Au sa rui lomani kemuni.
Au a dikeva tiko nona vakatikori walega oqo e dua na cauravou yabaki 13 me peresitedi ni kuoramu ni dikoni. Ni oti ga, a lululu sara vua o bisopi ka kacivi koya me “peresitedi,” vakamacalataka kivei ira na lewe ni kuoramu ni “vakabibitaka na kena ka tabu na nona ilesilesi ka kacivi koya kina me peresitedi. O peresitedi ni kuoramu ni dikoni sa ikoya e dua vei ira na lewe va wale ga na tamata ena tabanalevu era taura na idola ni mataveiliutaki. Ena idola oqori, o koya vata kei rau na nona daunivakasala, eratou na liutaka na kuoramu ena veivakauqeti ni Turaga.” E kila na bisopi na kaukauwa ni mataveiliutaki e liutaka e dua na peresitedi ka tu vua na idola tabu kei na kena cakacakataki. (Raica na V&V 124:142–43.)
Au a qai taroga e muri na cauravou oqo kevaka e sa vakarau tu me veiliutaki ena kuoramu cecere oqo. Na isau ni nona taro “Au sa rere. Au sega ni kila na cava me cakava e dua na peresitedi ni kuoramu ni dikoni. E rawa mo tukuna vei au?”
Au tukuna vua ni tiko nona matabisopi kei na daunivakasala vakasakiti me ra vukei koya me yaco me dua na iliuliu ni matabete qaqa ka kaukauwa. Au kila ni ra na rokova na idola tabu ni mataveiliutaki e taukena.
Au a qai taroga na taro oqo: “O nanuma ni Turaga ena lesi iko ki na ilesilesi bibi oqo ka sega ni dusimaki iko?”
A vakasamataka, qai sauma, “Evei meu kunea kina?”
Ni mai cava eso na veivosaki, a kidava ni rawa me kunea na veidusimaki mai na ivolanikalou, nodra vosa na parofita bula, kei na isau ni masu. Keitou vakadeitaka me vaqarai e dua na tiki ni ivolanikalou me rawa ni tekivutaka nona vakasaqaqara me vulica kina na nona itavi ena nona ilesilesi vou.
Keirau a raica yani na wase 107 ni Vunau kei na Veiyalayalati, tikina e 85. E tukuni kina ni peresitedi ni kuoramu ni dikoni me ratou bose vata kei iratou na lewe ni nona kuoramu ka vakavulici iratou ena nodratou itavi. Eda raica ni nona kuoramu e sega ni dua na kalasi ia e dua na matabose ni cauravou ka me ra veivakaukauwataki ka veivakavukui vakai ira, ena veiliutaki nei peresitedi. Au vakaraitaka noqu nuidei ni na dua o koya na peresitedi kilai tani, ni na vakararavi ena veivakauqeti ni Turaga ka gumatuataka na nona ilesilesi tabu, ena nona vakavulici ira na nona itokani vakadikoni ena nodra tavi.
Oti au qai taroga, “Ni o sa kila ena gauna oqo ni dodonu mo vakavulici ira na dikoni ena nodra itavi, o kila tiko li na veitavi oqori?”
Keirau a rai ki na ivolanikalou ka kunea:
-
1.
E digitaki e dua na dikoni me taqomaka ka me tudei nona matataka na Turaga ena Lotu (raica na V&V 84:111).
Me vaka ni matavuvale sa ikoya na yavu ni isoqosoqo ni Lotu, na ituvatuva bibi duadua e rawa me vakayacora kina e dua na vakaitutu ena Matabete i Eroni ena itavi oqo, sa ikoya ena nona loma ni vale. Me vakaraitaka na veitokoni ni matabete kivei tamana kei tinana ena nodrau veiliutaki ena matavuvale. Me taqomaki ira talega na tacina tagane kei na yalewa, o ira na cauravou ni nona kuoramu kei ira tale eso na lewe ni nona tabanalevu.
-
2.
Na dikoni me vukea na ivakavuvuli ena nona itavi kece sara ena Lotu kevaka e gadrevi vakakina (raica na V&V 20:57).
Keitou a vakadeitaka ni kevaka me veivuke ena nona itavi e dua na ivakavuvuli e dua na dikoni, sa na dodonu vua me kila na nodra itavi. Ena ivolanikalou a totolo na kena kunei e sivia e dua na daseni na itavi me baleta na itutu ni ivakavuvuli (raica na V&V 20:53–59;84:111). E dua na veivakaukauwataki era na sotava vakayadudua na cauravou—kei ira na tamadra, daunivakasala, kei ira tale eso—me ra cakava vakadodonu sara ga na ka a cakava na cauravou oqo: gole ki na ivolanikalou ka kunea vakataki keda se cava na noda itavi. Au siqema ni vuqa vei keda era na kidroa—ka vakauqeti—ena veika eda na kunea. Na iTavi Vua na Kalou e tu kina na ivakaleleka ni itavi ni Matabete i Eroni ka sa dua na ivurevure cecere me baleta na veivakatorocaketaki vakayalo. Au vakauqeti kemuni mo ni dau vakayagataka e veigauna.
-
3.
O irau na dikoni kei na ivakavuvuli e nodrau itavi talega me rau “veivakasalataki, veivakavulici, veituberi ka veivunauci, ia me rau vunauci ira na tamata kecega me ra lako vua na Karisito” (V&V 20:59; raica na tikina e 46 kei na 68 baleti ira na bete).
E vuqa na cauravou era nanuma ni veika era sotava ena nodra kaulotu e tekivu ena nodra yacova na yabaki 19 ka gole ki na Koronivuli ni Kaulotu. Eda vulica mai na ivolanikalou ni a sa tekivu makawa sara ni bera o ya. E vinakata na Turaga o ira vakayadua na vakaitutu ena Matabete i Eroni me ra sureta na tamata kecega me ra lako vua na Karisito—tekivu sara ga mai na nodra dui matavuvale.
Tarava, me vukea na peresitedi gone oqo me kila ni o koya vakataki koya e iliuliu vakatulewa tiko ena kuoramu, au a vakatura me wilika vakatolu na imatai ni itavi e volai tiko ena Vunau kei na Veiyalayalati 107:85. A wilika, “Me liutaki iratou na dikoni e le tinikarua.” Au a taroga, “Na cava e tukuna vei iko na Turaga me baleta na nomu itavi vaka-peresitedi?”
“Oi,” a kaya, “ena nodaru veitalanoa tiko e vica na ka e votu mai na noqu vakasama. Au vakabauta ni Tamada Vakalomalagi e vinakata meu peresitedi ni le tinikarua na dikoni. Keitou lewe lima walega na lako mai, ka dua e dau vagauna ga na nona lako mai. Ia me rawa vakacava na tinikarua?”
Ia, au a se sega vakadua ni vakadewataka na ivolanikalou oqo me vaka a cakava o koya, ia sa tu vua na idola tabu ka sega vei au. A vakavulici au e dua na peresitedi ni kuoramu ni dikoni yabaki 13 me baleta na kaukauwa ni ivakatakila e lako mai kivei ira vata kei na idola tabu ni mataveiliutaki, se vakacava sara na nodra kila-ka, ituvaki, se yabaki ni bula.
Au sauma lesu, “Au sega ni kila. Cava nomu vakasama?”
Qai kaya mai, “E gadrevi me cakacakataki me na dau lako tikoga mai. Au kila ni rua tale e dodonu me rau tiko ena nodatou kuoramu, ia erau sega ni lako mai, kau sega ni kilai rau. E rawa beka me keirau veitokani vata kei na dua ka me ra qai cakacaka na noqu daunivakasala vata kei ira eso tale. Kevaka me ra lako kece mai, edatou sa na lewe vitu, ia me ra laki kau mai vei e lewe lima tale?”
“Au sega ni kila,” noqu isau ni taro “ia kevaka e vinakata na Tamada Vakalomalagi me ra tiko e kea, e kila o Koya.”
“Ia me vaka e dua na mataveiliutaki kei na kuoramu e gadrevi meda masumasu me kilai kina na ka me caka.” Oti a qai taroga, “E noqu itavi o ira kece na gonetagane yabaki vakadikoni ena nodatou tabanalevu, o ira talega era sega ni lewenilotu?”
Au kurabui ka kaya, “Ena rai ni Turaga, e itavi beka ga nei bisopi o ira walega na lewe ni tabanalevu se o ira kecega era vakaitikotiko ena loma ni iyalayala ni vanua?”
Sa ciqoma rawa sara na “dauveiqaravi gone sa mai digitaki oqo.” E kila na nodra itavi vakayadua na dikoni, ivakavuvuli, kei na bete ena nodra taqomaka na Lotu ka sureti ira kece na tamata me ra lako vei Karisito.
E lako sara na noqu vakanananu ki na dua na ivolanikalou niu vakasamataki ira na noda cauravou kei na goneyalewa vakasakiti ena Lotu—na ivolanikalou a kaya o Moronai vei Josefa Simici, ni “se bera talega [ni] vakayacori na ka a tukuni kina, ia sa voleka ga na kena gauna” (Josefa Simici—Ai Tukutuku 1:41)—“Ia ena yaco ena gauna mai muri, kau na sovaraka na Yaloqu kivei ira na tamata kecega, ka ra na parofisai kina ko ira na nomudou gonetagane kei ira na nomudou goneyalewa, … ko ira na nomudou cauravou era na raica eso na raivotu” (Joeli 2:28).
Na ka a “basika mai” ena qavokavoka ni peresitedi gone oqo sa ikoya e dua na raivotu ni ka e vinakata na Tamada Vakalomalagi me yaco ena nona kuoramu. Sa ikoya na ivakatakila e gadreva me vakaukauwataki ira kina na lewenilotu bulabula ena nona kuoramu, vueti ira era vakaleqai tu; ka, sureti ira kece na tamata me ra lako vei Karisito. Oqori na veivakauqeti, a cakava na ituvatuva me vakayacora na lewa ni Turaga.
A vakavulica na Turaga vei peresitedi gone oqo ni ibalebale ni matabeteo ya na lako yani ka qaravi ira na tani. Me vaka a vakamacalataka na noda parofita lomani, o Peresitedi Thomas S. Monson: “Na matabete e sega ni dua na isolisoli walega ia e ilesilesi me qaravi, ka itavi bibi me laveti, ka gauna donu me vakalougatataki kina na nodra bula na tani” (“Na Veivakabauti ni Noda Matabete Tabu,” Liaona Me 2006, 57).
Na veiqaravi sa ikoya na yavu bibi ni matabete—na qaravi ira na tani me vaka a vakaraitaka na i Vakabula. Au vakadinadinataka ni sa ikoya na Nona matabete, eda sa Nona mata, ka sa vakaraitaka o Koya kivei ira kece na vakaitutu ena matabete na gaunisala ni veiqaravi vakamatabete ena yalodina.
Au sureta na mataveiliutaki ni kuoramu vakayadua ni dikoni, ivakavuvuli, kei na bete me ra dau veivosakitaka e veigauna, vulica ka masulaka nodra vulica na cava e lewa na Turaga me baleta na nodra kuoramu ka lako yani me vakayacori. Vakayagataka na iTavi Vua na Kalou me vukei iko ena nodra vakavulici na lewe ni nomuni kuoramu ena nodra itavi. Au sureti kemuni vakayadua na lewe ni kuoramu mo ni tokoni ira na nomuni peresitedi ni kuoramu ka taro ivakasala vei ira ena nomuni vulica ka vakayacora ena yalosavasava na nomuni itavi kece sara vakamatabete. Kau sureti keda vakayadudua meda raici ira na cauravou kilikili oqo me vaka na nona raici ira na Turaga—e dua na ivurevure kaukauwa ena kena tarai cake ka vakaukauwataki na Nona matanitu eke ena gauna oqo.
O ikemuni na cauravou vakasakiti sa tu vei kemuni na Matabete i Eroni ka a vakalesuamai o Joni na Dauveipapitaiso vei Josefa Simici kei Oliver Cowdery volekati Harmony, e Pennsylvania. Na nomu matabete e tu kina na idola tabu ka dolavi kina na katuba me baleti ira kece na luvei Tamada Vakalomalagi ena nodra lako vua na Luvena, o Jisu Karisito, ka muri Koya. E vakarautaki oqo mai “na vunautaki ni ivakavuvuli ni veivutuni, kei na papitaiso ena tabadromuci e wai me bokoci kina na ivalavala ca”; na cakacaka tabu ni sakaramede ena veimacawa; kei na “nodra cakacaka na agilosi” (V&V 13:1; Josefa Simici—Ai Tukutuku 1:69). O ikemuni na dauveiqaravi dina ka dodonu mo ni savasava, kilikili, ka tagane yalodina ni matabete ena veigauna taucoko kei na veivanua taucoko.
Baleta na cava? Rogoca na nodratou vosa na noda Mataveiliutaki Taumada daulomani, sa soli vei kemuni yadua ena nomuni iTavi Vua na Kalou:
“E tu vei iko na kaukauwa mo qarava na cakacaka tabu ni Matabete i Eroni. … O na vakalougatataka vakalevu na nodra bula era tiko volekati iko. …
“E nomu itavi mo vulica na veika e vinakata na Tamada Vakalomalagi mo cakava ka tovolea ena nomu igu taucoko mo vakayacora na lomana” (Qarava Vinaka Noqu iTavi Vua na Kalou: Matabete i Eroni [2010], 4).
Au kila ni veivosa oqori e dina kau masulaka meda rawata yadua na ivakadinadina vata ga oqo. Kau cavuta tiko na veika oqo ena Yacana tabu o Koya ka da taura tu na nona matabete, o Jisu Karisito, emeni.


text:
Ni ko ni sa sasaga mo ni bulataka na kosipeli i Karisito, ena tuberi kemuni kei na nomuni matavuvale na Yalo Tabu.
Kemuni na taciqu kei na ganequ, me vaka e tukuna na ivolanikalou, na Liaona e “dua na ka moqimoqili sa caka vakamatai sara” ka tiko kina e rua na idusidusi cowiri, e dua vei rau e dusia tiko na sala me ratou muria o Liai kei na nona matavuvale ki na loma ni lekutu (1 Nifai 16:10).
Au nanuma niu kila na vuna e kurabui kina vakalevu o Liai ni se qai raica vakadua baleta niu nanuma na veika e yaco ena imatai ni gauna au raica ka vakadinadinataka kina e dua na GPS. Au kila ni dua na ibulibuli vou “ka bulicaki vakamatau sara.” Ia, au sega tiko ga ni taura rawa, se kila vakacava na ibulibuli lailai oqo, ka tiko sara ga ena loma ni noqu talevoni, na vanua au tiko kina kei na vanua donu sara ga ena dusia meu lako kina.
Vei au kei watiqu, o Barbara, na GPS e dua na ka ni veivakalougatataki. Vei Barbara ena sega ni ganita me tarovi au meu kele ka taroga se evei na vanua meu lako kina, ia vei au ena kena ibalebale niu sa rawa ni donu ena noqu na kaya, “Sa sega ni ganita meu na taroga e dua, niu sa kila tiko na vanua au lako tiko kina.”
Ia oqo, kemuni na taciqu kei na ganequ, sa tiko oqo vei keda e dua na iyaragi ka uasivi cake sara mai na GPS vinaka duadua. Eda na yali yani ena so na gauna, ki na ituvaki eso. Na veivakauqeti ni Yalo Tabu ena kauti keda lesu mai ki na sala dodonu, ka sa na qai vakalesui keda ki vale na solibula veisorovaki ni iVakabula.
Na yali yani ena yaco ki na dua na iwase ni lewenivanua se ki na tamata yadua. Nikua eda donuya tiko na gauna sa yali kina e vuravura e so na ka, vakabibi na veika eda dau mareqeta kei na ka e dau vakaliuci ena loma ni noda itikotiko.
Ena dua na drau na yabaki sa oti, e a semata na bula marau ni matavuvale o Peresitedi Joseph F. Smith ka vakadreti keda meda vakaliuca na tikina o ya. A tukuna o koya: “Ena sega ni rawa ni dua na marau dina e wasei se tiki tani mai na vale. … E na sega na marau ke sega na veiqaravi, ka sega tale ni dua na veiqaravi e levu cake sara mai na kena veisautaki na vale ki na vale levu vakalou, ka dau vakatorocaketaki ka qarauna na bula vakavuvale. … Na vale sa dodonu me sa veisautaki” (Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Joseph F. Smith [1998], 421, 424).
Na noda matavuvale ena ganita me na vakavoui ena vuravura ni veisau eda sa lako curuma tiko. E dua na kena ivakaraitaki vakurabui sa ikoya na kena sa beci na bula ni vakawati e Amerika. E a ripotetaka na New York Times ena itekivu ni yabaki oqo “ni sa sivia sara ga na kedra iwiwili na gone ka ra sucu ena taudaku ni vakamau: sivia na veimama ni sucu vei ira na yalewa e Amerika, ka ra lailai mai na yabaki 30, e yaco ena taudaku ni vakamau” (Jason DeParle and Sabrina Tavernise, Unwed Mothers Now a Majority Before Age of 30” New York Times, 18 ni Fepe, 2012, A1).
Ia eda kila ni, vei ira era na veiwatini era vakamau e Amerika, e voleka ni veimama era veisere. O ira mada ga era tiko vakamau era vakatara e so na ka me vakataotaka na nodra bula ni veilomani vakamatavuvale.
Ena tautauvata na kena veivakayalolailaitaki tale tikoga na veiyawaki ni vutuniyau kei na dravuadravua kei ira era sasagataka me maroroi na veika bibi vakamatavuvale kei na kena icolacola kei ira era sa vakadeitaka ni sa na sega ni rawa kina e dua na ka. Vakaitukutuku, o ira era sega ni vuli vinaka ka lailai na kedra isau, era na sega beka ni laki vakawati, ka sa na sega na laki lotu, era na tini ki na basu lawa ka vakaluveni ena taudaku ni bula vakamau. Sa vaka tu o ya na iwalewale vovou veivakaleqai eda sa raica tu ena vuqa na veiyasai vuravura. (Raica W. Bradford Wilcox kei na so tale, “No Money, No Honey, No Church: The Deinstitutionalization of Religious Life among the White Working Class,” e tu ena www.virginia.edu/marriageproject/pdfs/Religion_WorkingPaper.pdf.)
Veibasai kei na ka era nanuma e lewe levu, na bula vutuniyau kei na rawa ka vakavuli e rau veisemati sara ka dodonu me tiko ki na na ivakarau ni bula ni matavuvale vakaivakarau.
Na taro e tiko, e baleta na vuna kei na kena revurevu. E tiko beka e so vei keda e qaqaco cake ka vinaka na nodra bula ni matavuvale baleta ni ra vuli vinaka cake ka vutuniyau, se era vuli vinaka cake ka vutuniyau baleta na nodra qaqaco cake ka vinaka na bula ni matavuvale? Ena loma ni Lotu e vuravura raraba oqo eda kila ni o koya ka toka e muri. Ni ra yalataki ira na tamata kina matavuvale kei na ivakavuvuli vakalotu, era sa na qai vinaka cake vakayalo ka vakakina ena bula vakayago.
Sa vakakina, na bula vakaitikotiko, ni na qaqaco cake ni sa vaqaqacotaki na bula ni matavuvale. Na veiqaravi ki na matavuvale kei na kena veika bibi eso era kena yavu. Voleka ni veika kece tale e so sa na kena revurevu walega. Ni rau sa vakamau e lewe rua ka veivakaliuci, erau sa na vakalevutaka na vinaka ni nodrau bula vakailavo. Ni sucu e dua na gone ena loma ni vakamau ka tiko e dua na tama kei na tina, na nona na rawa-ka ena tiko sara ga i lagi. Ni ra sa cakacaka vata ka qito vata na matavuvale era na vinaka cake na itikotiko, vinaka cake na bula vakailavo ka na lailai na veivakailavotaki ni matanitu ka sa na veimaroroi na veika e tuvalaki.
Na itukutuku ca sa ikoya ni kavoro na matavuvale sa vakavuna tiko na ca ni itikotiko kei na bula vakailavo. Ia, na itukutuku vinaka sa ikoya, me vaka na vuna kei na revurevu, na veika ca oqori e rawa ni veisautaki, kevaka me veisautaki na vuni kena yaco tiko. Na ivalavala ca ena wali ena kena bulataki na ivakavuvuli dodonu. Kemuni na taciqu kei na ganequ na vuna bibi duadua eda bula tiko kina ena gauna oqo sa ikoya na matavuvale. Kevaka meda na dinata na veika oqo, eda na vakatorocaketaka na ituvaki tale eso ni noda bula ka da na yaco, me dua na matatamata ena loma ni lotu, ka dua na ivakaraitaki ka dua na bikeni kivei ira na tamata kecega e vuravura.
Ia, oqo ena sega ni rawarawa ena vuravura e veivukiyaki kina na yalo ka vakakina ni vuravura e vaka me sa toso tiko ga ka veiveisau tu ga ena veigauna ka se bera ni bau laurai me vaka oqo ena dua na gauna. Ena sega ni duadua tu ga na ka me balavu na kena gauna. Na ivukivuki, ilakolako ni veika, isulusulu vou, dina vapolitiki, vakakina na ka e kilai baleta na dina kei na lasu, era veisau ka toso na veika oqo. Me vaka ga sa tukuna oti mai na parofita o Aisea, ni lasu sa tukuni ni dina kei na dina sa lasu (raica na Aisea 5:20).
Sa qai rabailevu ga na tawase ni veika vakayalo ka ni sa qai torocake ga na veivakacalai kei na idre ca nei vu-ni-ca ka dreta sara tikoga na yalo ki na butobuto me vaka e dua na makeneta loaloa—sa vakakina na kosipeli ni dina kei na rarama e dreta na yalo ni tamata vinaka kei ira na dokai e vuravura, era vakasaqara na bula savasava kei na vinaka.
Eda na lewe lailai beka, ia ni da sa lewe ni Lotu e rawa ni da takosova na ilati rabailevu oqo. Eda kila na kaukauwa ni veiqaravi vei Karisito ka kauti keda vata mai ni da luvena na Kalou, se vakacava na duidui ni nodra bula vakayalo kei na nodra rawa-ka. Ena dua na yabaki sa oti eratou a veisureti kina na Mataveiliutaki Taumada meda vakaitavi ena dua na veiqaravi me vakananumi kina na yabaki 75 ni parokaramu ni welefea, ka vukei ira na tamata mera bula-rawati ira cake vakalevu. E milioni na aua era lolomataka na lewenilotu ena veiyasai vuravura.
Na Lotu e vaka na ivakaruru mai na wasawasa voravora, na iyaqa ena wai veivukiyaki ni veisau kei na veitawasei, ka bikeni vei ira era vakaliuca na vinaka ka vaqara na bula dodonu. Sa vakayagataka na Turaga na Lotu oqo me iyaya ni cakacaka me dreti ira mai na luvena mai na veiyasai vuravura ki na veimaroroi ni Nona kosipeli.
Na Yalo i Ilaijia, ka sega na kena iyalayala, sa kaukauwa cecere talega ena inaki ni Turaga me baleta na nodra icavacava bula-tawamudu na luvena. Ena vosa nei Malakai, na Yalo ni Yalo Tabu ena vukica “na yalodra na tamadra vei ira na luvedra, kei na yalodra na luvedra vei ira na tamadra” (Malakai 4:6).
Na Lotu e tiko me ivakaraitaki ni veisau ni yalo ka idewadewa ni veika vinaka e vuravura. Vei ira na lewe ni Lotu ka ra vakamau ena valetabu ka ra dau lakova wasoma na lotu ena Siga Tabu, e lailai sara na veisere ni vakatauvatani kei na kena e vuravura, ka ra sa dau veivolekati sara na lewe ni matavuvale ka ra dau veitaratara wasoma. Na ituvaki ni bula ni matavuvale e vinaka cake sara, ka da na bula dede sara mai vei ira tale e so. Eda solia vakalevu na veika vakailavo ka da veiqaravi vakalevu cake vei ira era leqa tu, ka da na vaqara talega na gaunisala ni vuli torocake. Au tukuna na veika oqo, kau sega ni dokadokai au, ia, meu vakadinadinataka ga ni bula ena vinaka cake (ka na marautaki cake) ni sa vuki na yalo ki na matavuvale ka sa bula talega na matavuvale ena rarama ni kosipeli i Karisito.
Ia, na cava meda cakava meda kakua kina ni yali? Na imatai, meu vakatututaka meda na tuva na veika me liu. Tuva na veika e yaco ena taudaku ni matavuvale me muria ka tokona na veika e yaco ena loma ni nomu matavuvale. Nanuma na ivakasala mai vei Peresitedi Harold B. Lee ni kaya, “na cakacaka bibi duadua … ko na cakava sa ikoya na itavi ena loma ni nomu matavuvale” (Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Harold B. Lee [2000], 134) kei Peresitedi David O. McKay ni a kaya “Ena sega ni dua na rawa ka me na sosomitaka rawa na druka mai vale” (cavuti mai vei J. E. McCulloch, Home: The Savior of Civilization [1924], 42; ena Ripote ni Koniferedi, Epe. 1935, 116).
Vakarautaki iko mo na tiko ena gauna ni masu kei na wili ivolanikalou kei na itaviqaravi vakamatavuvale. Vakaitavitaki ira na luvemu e vale mera vulica na cakacaka. Vakavulici ira ni bulataki ni kosipeli ena tuberi ira laivi mai na veika ca, veidauci vakaveitalia, ivalavala kaukauwa ena initaneti, na veisala ni vakau itukutuku, kei na qito ena vidio. Era na sega ni yali, ka ra na tu vakarau mera vakaitavitaki ena gauna era sa lesi kina.
Kena ikarua, meda na cakava na ka ena kena veitaravi dodonu! Me liu na vakamau qai tarava na vakamatavuvale. Sa rui levu e vuravura era sa guilecava na ituvatuva dodonu oqo ni veika me na caka ka nanuma ni ra na rawa ni veisautaka se vakasuka lesu. Kauta laivi na ka o rerevaka tiko ena yalo ni vakabauta. Vakararavi ki na kaukauwa ni Kalou me na tuberi kemuni.
Vei kemuni o ni se bera ni vakawati, ni yadrava sara vakamatau na kunei ni dua na nomuni itokani tawamudu. Kemuni na cauravou ni nanuma e dua tale na ka a kaya o Peresitedi Joseph F. Smith: Na “Dawai balavu … e [tiko kina] na vakasama e veivakacalai, [ni sa] totoka tiko o ya baleta [ni] sega soti [ni] levu na kena ogaoga. … Na leqa dina e tiko vei ira na cauravou. Na kena sega ni muri ena kauti ira tani mai na sala ni qaravi itavi kei na icolacola. … Ena laki kedra wale na isamunidawa o ira na ganedra … [ka ra] na vakawati ke rawa, ka ra na ciqoma ena yalomarau na itavi ni qaravi ni bula ni matavuvale.” (Gospel Doctrine, 5th ed. [1939], 281).
Kivei kemuni na goneyalewa mo ni kakua ni vagolea laivi na vakasama ni qaravi ni itavi oqo. Ena sega tale ni dua na cakacaka ena kauta mai na yalo vakacegu me vaka na susugi ni dua na matavuvale. Ni ko sa yacova mai na noqu yabaki ni bula, ko na qai kila kina vakavinaka.
Na ikatolu, o kemuni na veiwatini, mo ni na duavata ena nomuni bula vakawati. Ni dau wilika wasoma ka kila na ivakaro baleta na matavuvale ka vakamuria. Levea na lewa tawadodonu ena veigauna kece. E sega ni dua e taukena na watina se o ira na gone; na Kalou ga e Tamada kece, ka sa solia mai vei keda na galala ni bula ni noda matavuvale, ka a Nona taumada tu, me na vukei keda meda rawa ni qai vakataki Koya. Me vaka ni da luvena meda na vulica mai vale meda lomana na Kalou ka kila ni rawa ni da na kerei Koya ena ka ga eda na gadreva. O keda kece, se da vakawati se dawai, e rawa ni da na bula marau ka veitokoni ena matavuvale cava ga eda sa mai lewena.
Kena iotioti, vakayagataka na veiivurevure ni matavuvale ena Lotu. Ni ra susugi cake na luveda, sa rawa ni vakayagataka na veivuke e solia na tabanalevu na matavuvale. Na veitokoni kei na cakacaka vata kei ira na iliuliu ni matabete kei na iliuliu ni veimataisoqosoqo ka vakayagataka na parokaramu ni itabagone kei na matavuvale e tiko ena Lotu. Ni nanuma e dua tale na vosa cavuti veivakauqeti nei Peresitedi Lee—na Lotu sai koya na bai viri wavoki me tarai cake kina na matavuvale tawamudu (raica na Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Harold B. Lee [2000], 148).
Ia, kevaka me o kemuni, se na nomuni matavuvale, o ni sa mai yali, sa na gadrevi ga mo ni bulataka na ivakavuvuli ni iVakabula ka volai tu ena Luke, wase 15, me vakadodonutaki kemuni. Eke, e tukuna kina na iVakabula, na ivakatawa ni sipi ka vakasaqara na nona sipi sa yali, na yalewa sa vakasaqara na tikinisiliva sa yali, kei na nona marautaki na gone cidroi ni sa lesu tale mai ki nona vale. Na cava na vuna e vakavulica kina o Jisu na vosa vakatautauvata oqo? E vinakata o Koya meda kila ni sega ni dua vei keda me sa rui yali vakaca sara ka sega ni rawa me na raica lesu tale na nona sala ena Nona Veisorovaki kei na Nona iVakavuvuli.
Ni ko ni sa sasaga mo ni bulataka na kosipeli i Karisito, ena tuberi kemuni kei na nomuni matavuvale na Yalo Tabu. Ena tiko ga vei kemuni e dua na GPS me tukuna tiko vei kemuni na vanua o ni sa tiko kina kei na vanua mo ni na gole kina. Au vakadinadinataka ni Dauveivueti ni kawatamata e lomani keda kece sara, ka sa yalataka ni kevaka meda na muri Koya, o Koya ena liutaki keda lesu tale ki na i serau ni Tamada Vakalomalagi, ni o ya na noqu ivakadinadina ena yaca i Jisu Karisito, emeni.


text: 1Oqo na i vola i Paula, e dua sa kaivesu tu e na vuku i Karisito Jisu, vata kei Timoci na wekada. Ki vei Filimoni na wekai keirau, ka nerrau i tokani e na cakacaka 2kei na i soqosoqo lewe ni lotu sa dau soqoni tiko e nomu vale, vata kei rau tale ga ko Afia na ganeda kei Akipa na noda i tokani e na i valu oqo. 3Me nomuni na vakacegu mai vua na Kalou ko Tamada kei na Turaga ko Jisu Karisito. 4Au sa dau vakavinavinaka tiko ga vua na Kalou e na gauna au dau cavuti iko kina e na noqu masu 5ni'u sa mai rogoca tiko na nomu lomani ira kece ga na tamata ni Kalou kei na nomu vakabauta na Turaga ko Jisu. 6Au sa masulaka na noda veitokani e na vakabauta me vakatitobutaka na noda kila na veika vinaka e da sa taukena e na noda tu vata kei Karisito. 7Ni sa ka levu na noqu reki kei na vakacegu e na nomu loloma na wekaqu ka ni sa vakabulabulataki na lomadra na tamata ni Kalou e na vukumu. 8Me vaka au sa wekamu e na vuku i Karisito sa rawa me'u doudou sara kina me'u vakarota vei iko na ka e kilikili mo cakava. 9Ia e na vuku ga ni noqu lomani iko e vinaka cake kina vei au me'u vakamamasu ga vei iko, ko i au ko Paula na i talai i Karisito Jisu, ka'u sa vesu tu edaidai e na vukuna. 10Au sa vakamasuti iko e na vuku ni luvequ vakayalo ko Onisimo o koya sa mai yaco me luvequ e na noqu tu vakavesu oqo. 11E a tamata tawa yaga vei iko e liu ko koya, ia oqo sa tamata yaga vei iko kei au tale ga. 12Au sa talai koya lesu tale yani oqo vei iko, ka sa sala vata yani kei koya na yaloqu. 13Au a via tauri koya me keirau sa tiko ga me kemu i sosomi, me qaravi au tiko ga e na noqu tu vakavesu tu oqo e na vuku ni tukutuku vinaka. 14Ia au sa sega ni via cakava e dua na ka, ni sa bera ni macala na lomamu, me kakua kina ni ka ni veivakasaurarataki wale ga na nomu caka vinaka; ia me ka sara ga ni nomu lewa galala e loma. 15De sa i koya oqo na vuna e biuti iko tu mada kina vakalailai ko Onisimo, o koya me qai tiko vata kei iko ka tawa mudu. 16Ni sa sega ni tamata bobula wale ga ko koya, ia sa uasivi cake mai na bobula ni sa taeida lomani. Sa bibi dina vei au ko koya ia e na vakauasivi cake sara vei iko ni sa nomu bobula ka tacimu e na vuku ni Turaga. 17Ia, kevaka ko sa okati au dina me'u nomu i tokani, mo qai ciqomi koya sara me vaka na nomu ciqomi au. 18Ia ke a cakava e dua na ka ca vei iko, se a dinautaka e dua na ka, mo qai vola vei au. 19Ko i au ko Paula, au sa vola vei iko na ka oqo e na ligaqu dina, au na sauma lesu vei iko. Ia e sega beka ni yaga me'u tukuna tale vei iko ni ko dinautaka tu na nomu bula vakayalo vei au. 20O koya gona ko ya na wekaqu, yalovinaka mo vakayacora mada na noqu kerekere oqo e na vuku ni Turaga; mo vakabulabulataka kina na yaloqu e na vuku i Karisito. 21Au sa nuidei tu ni ko na cakava na ka au vola yani oqo vei iko, ka'u kila tale ga ni na uasivi cake sara na ka ko na vakayacora kina. 22Mo vakarautaka tale tiko ga e dua na noqu i cili ka'u sa nuitaka ni'u vakasukai tale yani vei kemuni e na vuku ni nomuni masu. 23Sa loloma tu yani vei iko ko Epafiro, O koya keirau vesu vata tu e na vuku i Karisito Jisu, 24kei iratou na noqu i tokani e na cakacaka ko Marika, Arisitako, Timasa, kei Luke. 25Me tiko ga kei kemuni kece na loloma ni Turaga ko Jisu Karisito.


text: 1Sa qai biuta mai na Valenisoro ko Jisu ka lako yani, ka ratou lako mai na nona tisaipeli me vakaraitaka vua na veivale ni Valenisoro. 2Sa qai kaya ko koya vei iratou, “Dou sa raica na ka kece oqo? Au sa kaya vakaidina vei kemudou, e na sega ni vo tale e ke e dua na vatu me taqa roka ki na dua tale, e na talaraki sobu kece ga.” 3Ni sa la'ki dabe toka ko koya mai na Delana Veiolive, e ratou sa qai lako vuni ga yani na tisaipeli, ka kaya, “Ni tukuna mada vei keitou se e na yaco ni naica na veika oqo, ka cava na kena i vakatakilakila ni nomuni lako mai, kei na i vakataotioti kei vuravura?” 4Sa qai sauma, ka kaya vei ira, “Dou qarauna me kakua ni vakacalai kemudou e dua. 5Ni ra na lako mai e lewe vuqa e na yacaqu, ka kaya voli, ʻSa i au na Karisito,' ka ra na vakacalai ira e lewe vuqa. 6Dou na rogoca na veivaluvaluti kei na i rogorogo ni valu; ia mo dou kakua ni kidroa; ni sa dodonu me yaco mada oqori, ia e sa bera ga mai na i vakataotioti. 7Ni ra na veisaqasaqa na veivanua, kei na veimatanitu, ka na yaco na dausiga kei na uneune e na veivanua e vuqa; 8ia, na veika kece ga oqori sa qai i tekivu ga ni veika rarawa. 9“Era na soli kemudou yani na tamata ki na veivakararawataki ka ra na vakamatei kemudou, dou na cati mai na veivanua e na vuku ni yacaqu. 10Ka lewe vuqa era na tarabe, ka veibukiveretaki ka veicati. 11Era na tubu mai e lewe vuqa na parofita vakailasu ka vakacalai ira e lewe vuqa. 12E na kena sa tubu vakalevu na i valavala tawa dodonu, sa na batabata kina na nodra loloma e lewe vuqa. 13Ia, o koya e na vosota me yacova na i vakataotioti, e na vakabulai. 14Ka na vunautaki mada na i Tukutuku Vinaka ni matanitu ki na vuravura taucoko, me i vakadinadina ki na veivanua kece ga, sa na qai yaco mai na i vakataotioti. 15“O koya gona ni dou sa raica na ka vakasisila e dauveivakarusai ni sa toka e na yasana vakatabui, ka a vosataka ko Taniela na parofita (me kila ko koya e wilika), 16me ra dro sara ko ira era tiko e Jutia ki na veiulunivanua; 17me kakua ni siro mai ko koya sa toka e dela ni vale me mai kauta tani na veika e nona vale; 18ka me kakua ni lesu ko koya sa tiko e na i teitei, me la'ki kauta mai na nona i sulu. 19Isa, ko ira na yalewa bukete, kei ira ka sa vakasucu gone e na gauna ko ya! 20Dou masulaka me kakua mada ga ni yaco na nomudou dro oqori e na vula i liliwa, se e na Siga ni Vakacecegu, 21ni na levu sara kina na rarawa, ka sega ni sa bau vaka mada kina mai na i vakatekivu me yacova oqo, ka na sega tale ni vaka kina e muri. 22Ia kevaka e qai sega ni vakalekalekataki na gauna ko ya, e na sega ni bula rawa tale e dua na tamata; ia e na vukudra ga na digitaki sa na vakalekalekataki kina na gauna oqori. 23“Ia ke mani dua e kaya vei kemudou, ʻRaica, oqo na Karisito!' se ʻSa i koya oqo!' dou kakua ni vakadinata. 24Ni ra na tubu mai na Karisito vakailasu, kei na parofita vakailasu, ka ra na vakaraitaka mai na veivakatakilakila lelevu kei na veika veivakurabuitaki me vakacalai ira kina na digitaki. 25Dou rogoca, au sa tukuna rawa toka oqo vei kemudou ni sa bera ni yaco. 26“Kevaka era kaya vei kemudou, ʻRaica, e tiko ko koya mai na vanua veitalasiga,' kakua ni lako kina; ʻRaica, e tiko sara mai loqi,' kakua ni vakadinata. 27Me vaka ga na tibi ni livaliva mai na tokalau ka serau yani vaka ki na ra, e na vaka tale ga kina na nona lako mai na Luve ni Tamata. 28“E na vanua ga e koto kina na yago mate, era vakasoso vata kina na manulevu.” 29“Ni sa qai oti koto ga na veika rarawa e na gauna ko ya, e na qai vakabutobutotaki na matanisiga, ka na sega ni cila na rarama ni vula. Era na lulutu mai na veikalokalo mai lomalagi, ka na kuretaki na veika kaukauwa ni lomalagi. 30Sa na qai rairai mai na i vakatakilakila ni Luve ni Tamata mai lomalagi, ka ra na tagi na veimataqali kece ga e vuravura, ka raica na Luve ni Tamata ni sa lako mai e na veio ni lomalagi vata kei na kaukauwa kei na i serau levu. 31E na qai talai ira yani na nona agilosi ko koya, kei na davui domo levu, me ra na soqoni ira mai na nona digitaki mai na veimatanicagi e va, mai na dua na i yalayala kei vuravura ki na i yalayala kadua. 32“Dou vulica mada na i vakatautauvata mai na vunilolo: ni sa lavouvou mai na tabana, ka tubu mai na drauna, dou sa kila ni sa voleka na vula i katakata. 33Me vaka kina, ni dou sa raica na veika oqo, dou kila ni sa voleka mai ko koya, ia mai katuba sara ga. 34Au sa kaya vakaidina vei kemudou, e na sega mada ni takali na i tabatamata oqo, e na yaco mada e liu na veika kece ga oqo. 35E na takali ga ko lomalagi kei vuravura, ia na noqu vosa e na sega ni takali. 36“Ia e sega e dua e kila na siga ko ya, se na aua ko ya, e segai tale ga ko ira na agilosi mai lomalagi, e segai na Luvena, ia ko Tamaqu duadua ga. 37Me vaka ga e na gauna i Noa, e na vaka tale ga kina na nona lako mai na Luve ni Tamata. 38Me vaka e na veisiga ni bera tiko na waluvu era a kana na tamata, ka gunu, ka vakawati ka veimusumusuki me ra vakawati, ka yacova na siga sa vodo kina ki waqa ko Noa. 39Era sega voli ga ni kila me yacova ni sa qai yaco sara na waluvu ka carai ira kece yani; e na vaka tale ga kina na nona lako mai na Luve ni Tamata. 40E rau na tiko e na i teitei e lewe rua na tagane; e na kau tani e dua ka biu tani mai e dua. 41E rau na qaqi sila tiko e lewe rua na yalewa; e na kau tani e dua ka biu tu mai e dua. 42O koya gona mo dou yadra tiko, ni dou sega ni kila na gauna e na yaco mai kina na nomudou Turaga. 43Ia mo dou kila oqo: kevaka sa kila tiko na i taukei ni vale na gauna e na lako mai kina na daubutako, e na yadra tiko ka na sega ni laiva tu ga na nona vale me mai basu. 44O koya gona mo dou tu vakarau tale ga, ni na yaco mai na Luve ni Tamata e na dua na gauna dou sega ni namaka. 45“O cei mada na dauveiqaravi yalo dina ka vuku, ko koya e na lesia na nona turaga me lewa na nona matavuvale, me solia vei ira na kedra kakana e na kena gauna dodonu? 46Sa kalougata na tamata e kunei koya na nona turaga e na gauna e yaco mai kina ni sa cakava tiko vaka kina. 47Au sa kaya vakaidina vei kemudou, e na lesi koya me lewa na veika kece e tu vua. 48Ia, kevaka e mani kaya ga e lomana na dauveiqaravi ca ko ya, ʻE na yaco vakaberabera toka mai na noqu turaga,' 49ka sa mani tekivu kina me vakayaviti ira na nona i tokani, ka kana, ka gunu, ka mateni. 50Ni na qai yaco mai na nona turaga na tamata ko ya e na dua na siga e sega ni bau namaki koya kina, e na dua na gauna e sega ni kila, 51ka na totogitaki koya, ka biuti koya vata kei ira na dauveivakaisini: e na qai dau tagi kina ka vakasequruquru bati.


text:
Avants : Graham Dewes, Campese Maafu, Tuapati Talemaitoga, Viliame Veikoso, Setefano Somoca, Deacon Manu, Vesi Rarawa, Ifereimi Rawaqa, Wame Lewaravu, Dominiko Waqaniburotu, Semisi Naevo, Malakai Ravulo, Akapusi Qera, Jimilai Naikadawa, Sisa Koyamaibole, Jone Qovu
Arrières : Nemia Kenatale, Seveci Taka, Josh Matavesi, Taniela Rawaqa, Seru Rabeni, Seremaia Bai, Ropate Ratu, Saula Radidi, Michael Tagicakibau, Napolioni Nalaga, Vereniki Goneva, Sireli Naqelevuki, Norman Ligairi, Kameli Ratuvou
NC (RĂ©daction Sport365.fr)
Rédigé par RĂ©daction Rugby365.fr


text: 1Sa tukuna vakamatata sara na Yalo Tabu ni ra na vuki tani e so e na gauna mai muri mai na vakabauta ka goleva na yalo dauveivakacalai e so kei na veivakavuvuli e taka mai vei ira na tevoro. 2Oqo e vu mai na nodra dauveivakaisini na tamata lasulasu ka sa mate na nodra lewa e loma me vaka e vakamai e na kaukamea katakata. 3Era sa vakatavuvulitaka ni eala na vakawati ka vakatabuya me laukana na kakana e so sa cakava na Kalou me ra vakayagataka e na masu ni vakavinavinaka ko ira era vakabauta ka kila na ka dina. 4Ni sa vinaka na veika kece ga sa bulia na Kalou ka sega na ka me beci ia sa dodonu ga me vakayagataki e na masu ni vakavinavinaka, 5ni sa vakatabui e na vosa ni Kalou kei na masu. 6Kevaka ko solia na veivakaro oqo vei ira na veiwekani ko na qai dauveiqaravi vinaka i Jisu Karisito, ka tubu cake e na vosa ni vakabauta kei na i vakavuvuli vinaka ko sa dau muria. 7Ia kakua ni goleva na veitalanoa tawa vakalotu sa sega ni ganita me talanoataki tiko. Vakarautaki iko mo rawata na lotu dina. 8Sa yaga vakatikina ga na vakaukauwataki ni yago; ia na vakaukauwataki ni yalo sa yaga e na ka keee ga, sa yaga e na veika ni bula oqo kei na bula tale ga sa bera mai. 9Sa dina na vosa ko ya ka sa dodonu me vakadinati. 10Sa i koya oqo keitou sa cakacaka kina ka vosota na veivakalialiai ni keitou sa laiva na neitou vakanuinui vua na Kalou bula, na i vakabula ni tamata kece ga, ka vakauasivi ko ira era vakabauta. 11Na veika oqo mo vakarota ka vakatavuvulitaka. 12Me kakua ni dua me beci iko baleta wale ga ni ko sa cauravou tiko, ia mo yaco mo i vakarau vei ira era sa vakabauta e na nomu vosa, e na nomu i tovo, e na loloma, e na vakabauta kei na yalo savasava. 13Mo gumatua e na wilika na i Vola Tabu vei ira na lewe vuqa, e na vunau kei na veivakavulici me yacova na noqu lako yani. 14Kakua ni weletaka na i solisoli sa tu vei iko, na veika e a soli vei iko e na parofisai kei na veitabaki ni ligadra na qase. 15Dau vakayacora na veika oqo ka soli iko kina ka me ra raica kece kina na nomu tubu cake. 16Qarauni iko vinaka kei na nomu i vakavuvuli. Cakava tiko ga na veika oqo, ni ko sa cakava vakavinaka ko sa vakabulai iko kei ira tale ga era rogoci iko.


text:
[ivakaraitaki] Na noda rawata na keda icavacava tawamudu, eda na gadreva ka cakacakataka kina na itovo vinaka e vinakati meda tamata tawamudu kina.
Au sa digitaka meu na vosa tiko ena bibi ni gagadre. Au nuitaka ni da na dikeva yadudua mada na yaloda meda vakadeitaka kina na veika eda gadreva dina tiko, kei na sala eda na vakaliuca kina na noda gagadre bibi duadua.
Na noda gagadre ena tukuna na veika meda vakaliuca, na veika eda vakaliuca ena moica na noda digidigi, ka na vakadeitaka na noda cakava na noda digidigi oqori. Na gagadre eda sa mai cakava ena vakadeitaka na noda veisau, noda rawa-ka ka tamata yaco.
Taumada, au na tukuna mada eso na gagadre kilai levu. Oi keda na tamata e tiko na noda gagadre vakayago. Na gagadre ni kedra sotavi na veika oqo ena muataka na noda digidigi ka vakatulewa ena ka meda cakava. Oqo e tolu na ivakaraitaki e tukuna tiko ni so na gauna eda ulabaleta yani na veigagadre oqo ena gagadre tale eso eda nanuma ni bibi cake.
iMatai, na kakana. Eda na gadreva na kakana, ia ena so na gauna e dau ulabaleti na gagadre oqori ena gagadre e kaukauwa cake o ya meda lolo.
iKarua, na vale. Niu a se cauravou yabaki 12 au a sega ni gadreva meu tiko e vale baleta niu sa gadreva cake meu vakayacora e dua na lalawa ni Sikauti Cauravou o ya meu laki moce bogi dua e loma ni veikau. Au a dua vei ira na gonetagane era biuta tu na nodra valelaca vinaka ka laki tara e dua na vale ni gauna makawa kei na dua na kena loga mai na kau keimami raica rawa.
iKatolu, na moce. Sa na rawa vakakina me na ulabaleti na gagadre rawarawa oqo mai na dua na gagadre e bibi cake. Niu a se sotia cauravou voli ena Utah National Guard, au a vulica kina na ka oqo mai vua e dua na turaganivalu dau laki valu wasoma.
Ni se qai vakavula toka kina na iValu mai Korea, sa kacivi kina na mataivalu ni dakai ni vanua mai Richfield, ni Utah National Guard ki na buca ni ivalu. Na mataivalu oqo ka liutaka tiko o Kavetani Ray Cox era lewena tiko e 40 na tagane Momani. Ni cava na nodra ikuri ni vuli ka vaqaqacotaki mai vei ira na sotia vakatawa mai na veivanua eso, era a gole yani ki Korea, na vanua era a laki sotava kina na katakata ni ravuravu ni ivalu o ya. Ena dua na veivanavanai era a vakasuka ni sa boloraki ira mai e drau na sotia mai na ito kadua, oqo na ravuravu era a toboki ka vakarusai kina eso tale na mataivalu ni dakai ni vanua.
E yaga vakacava beka oqo ki na kena ulabaleti na gagadre ni moce? Ena dua na bogi vakarerevaki, ena gauna era sa botea mai kina na meca na veitaqomaki e liu kei na kena ena mua e muri era tiko kina na mataivalu ni dakai ni vanua, sa vakarota kina o Kavetani vei ira era yadra tiko e yasani vanua o ya me ra qiriti koya ena talevoni e wayataki tiko ki na nona valelaca ena veiauwa ena bogi taucoko. Era sa mai yadra tiko kina o ira na sotia, sa kena ibalebale talega ni na vakayadrati tiko vakalevu o Kavetani Cox mai na nona moce.“O na vakayacora rawa vakacava oqo?” Au a tarogi koya. Na ka e tukuna mai e vakaraitaka na kaukauwa ni gagadre e veiuabaleti.
“Au kila kevaka keimami na yacobula i vale au na sotavi ira na nodra itubutubu na cauravou o ya e gaunisala ena neimami taoni lailai, kau na sega ni via raica na matadra ke sega ni yacobula mai o luvedra tagane baleta niu a sega ni cakava na noqu itavi vaka-nona komada.”1
Sa qai dua dina na ivakaraitaki ni kaukauwa ni gagadre veiuabaleti ni veika me vakaliuci ka vakayacori! Sa qai dua dina na ivakaraitaki kaukauwa vei keda kece sa noda itavi na qarauni ni nodra bula eso tale— na itubutubu, iliuliu ni Lotu kei ira na qasenivuli!
Me itinitini ni ivakaraitaki oqori, a liutaki ira yani na nona tamata o Kavetani Cox ena mataka ni oti na nona moce vakaca ena bogi me ra laki boloraki ira lesu na meca. Era a kauta e sivia na 800 na kaivesu ka mavoa ga e le rua vei ira. A soli vei Cox na metali ni qaqa, ka ra taura na nona mataivalu na Presidential Unit Citation ena vuku ni nodra yaloqaqa cecere. Me vakataki ira ga na cauravou yaloqaqa nei Ilamani (raica na Alama 57:25–26), era a yacobula kece i vale.2
E umani tu ena iVola i Momani e vuqa na ivakavuvuli baleta na bibi ni gagadre.
Ni oti e vica na auwa na nona a vakamamasu vua na Turaga, sa qai tukuni mai vei Inosi ni sa vosoti na nona ivalavala ca. Sa qai “gadreva sara [me ra] bula na wekana” (Inosi 1:9). A vola: “Ia niu sa tinia na noqu masu tiko vagumatua sara, sa kaya vei au na Turaga: Au na vakayacora na ka ko sa kerea e na vuku ni nomu vakabauta” (tikina e 12). Mo ni raica na ka yaga e tolu e yaco taumada ni bera na veivakalougatataki sa yalataki: gagadre, cakacakataka, kei na vakabauta.
Ena nona a vunautaka na vakabauta, a vakavulica kina o Alama ni sa rawa me tekivu na vakabauta ni “dou sa sega ni rawa ni vakabauta” kevaka meda “rogoca mada ka vakasamataka” (Alama 32:27).
E dua tale na ivakavuvuli cecere ni gagadre, vakabibi me iusutu ni noda gagadre, a sotava na nona a vakavulici o Leimani na tui mai vei Eroni na daukaulotu. Ni sa vakauqeti ena veivakavulici nei Eroni, sa taro kina na tui, “Io a cava meu kitaka meu sucu vou kina meu luve ni Kalou” ka “rawata ga na bula tawamudu?” (Alama 22:15). A sauma o Eroni: “Kevaka sa lomamu dina mo rawata na ka oqo mo, … veivutunitaka na nomu ivalavala ca, ia mo cuva vua na Kalou, ka masuta na yacana ena vakabauta, ko na qai rawata vakaidina na ka ko sa gadreva” (tikina e 16).
A vakayacora oqo na tui, ka masu vagumatua sara, “Raica au na veivutunitaka na noqu ivalavala ca kecega meu kilai kemuni … ka meu vakabulai ena siga mai muri” (tikina e 18).Ena yalodina oqori ka sa vakatakila na iusutu ni nona gagadre, a veivakurabuitaki na saumi mai ni nona masu.
A cecere sara na gagadre nei Alama na parofita me kacivaka yani na veivutuni vei ira na tamata kecega, ia sa qai kila o koya ni sega ni dodonu me gadreva na kaukauwa veivakauqeti e vinakati kina ka a tinia, “ni Kalou yalododonu … sa solia ko Koya na galala vei ira na tamata kecega, me ra digitaka kina na mate se na bula” (Alama 29:4). Sa vakakina, ena ivakatakila ena gauna oqo mai vua na Turaga ni na “lewai ira na tamata kecega ena nodra ivalavala, io me vaka na gagadre ni yalodra” (V&V 137:9).
Eda sa vakavakarau dina tiko li me vakataqara na noda Daunilewa Tawamudu na veika bibi oqo ki na veika eda gadreva dina?
E tukuni tiko ena vuqa na ivolanikalou na veika eda gadreva ena noda sa vakasaqara tiko. “Raica ko koya sa vakasaqarai au kusa rawa, ena kunei au vakaidina; io au na sega ni laivi koya” (“V&V 88:83).“Dou gadreva sara na isolisoli vinaka” (“V&V 46:8). “Ia ko koya sa vakasaqara matua ena kunea” (1 Nifai 10:19). “Dou toro voleka mai vei au, kau na qai toro voleka yani vei kemudou; dou vakasaqarai au vagumatua, dou na qai kunei au; dou kerekere ka na soli vei kemudou; dou tukituki ka na dolavi vei kemudou” (V&V 88:63).
E sega ni ka rawarawa na noda veimoiyaka na noda gagadre meda vakaliuca kina na veika ni bula tawamudu. Eda temaki kece sara ki na veika vakavuravura meda taukena, meda rogo, dokai kina, kei na kaukauwa. Eda na gadreva beka oqo, ia e sega ni dodonu meda vakaliuci ira.
Era na laki lutu ki na icori ni bula ni veika vakayago o ira era gadreva sara tiko vakabibi na iyau. Era na sega ni rogoca rawa na veivunauci: “Mo kakua ni domona na iyau kei na veika caca wale ni vuravura” (Alama 39:14; raica talega na Jekope 2:18).
E dodonu vei ira era gadreva me ra rogo se kaukauwa me ra muria mada na ivakaraitaki nei Turaganivalu Moronai yaloqaqa, ni a sega ni veiqaravi me “domona na itutu vakaturaga” se me “dokai koya ko vuravura” (Alama 60:36).
Eda na taracake vakacava na gagadre? E vica wale era na sotava na veika dredre a vakauqeti Aron Ralston,3 ia na ka a sotava sa ivakavuvuli levu me baleta na vakarabailevutaki ni gagadre. Ena gauna a lakova tiko kina o Ralston e dua na baranivatu tu vakayawa ena ceva kei Utah, a lutu vakasauri mai e dua na vatu levu e 800-na paudi bibi (360 kg) na kena bi ka bika na ligana imatau. E lima taucoko na siga na nona a sagai koya toka ga me vakabulai koya. Ni sa voleka me soro ka me sa mate ga yani, a raica o koya e dua na raivotu ni sa cici tiko mai vua e dua na gonetagane lailai yabaki 3 ka keveta sara ena ligana imawi. Ni sa kila o koya ni oqo na raivotu ni luvena tagane me na sucu mai ka sa ivakadei ni sa rawa me na bula tikoga, sa yaloqaqa sara kina o Ralston ka vakayacora e dua na ka totolo me vakabulai kina ni bera ni oti na nona kaukauwa. A qai musuka e rua na sui ni ligana imatau ka bikai toka ka vakayagataka na isele a kauta voli me musuka kina na ligana oqori. Ena kaukauwa ni yalona a taubaletaka yani e 5 na maile (8 na kilomita) me kere veivuke. 4 Sa qai dua dina na ivakaraitaki kaukauwa ni gagadre ka veiuabaleti! Ni sa tiko na ka eda raivotutaka ena ka eda rawa ni yacova, sa dua na ka na levu ni noda na gadreva vakaukauwa meda vakayacora vakatotolo.
E vuqa vei keda ena sega ni sotava na veika rerevaki vaka o ya, ia eda dau rawa ni sotava kece na dai ka na rawa me vakataotaka na noda ilakolako ki na keda icavacava tawamudu. Kevaka sa katakata vakavinaka na noda gagadre savasava, ena vakauqeti keda meda na musuki keda ka moici keda laivi mai na veivakatotogani kei na veivakayarayarataki ni ivalavala ca tale eso kei na madigi era vakataotaka tiko na noda tubucake tawamudu.
Meda nanuma tiko ni sega ni rawa me ka lasu, vakatotolotaki, se ka wale na gagadre dodonu. Me na ka vakayalo, sega ni yamekemeke, ka me ka tudei. Mai na noda vakayarayarataki vakaukauwa, eda na tovolea, me vaka a vakamacalataka o Parofita Josefa Simici, o ya meda tagutuva kece na gagadre yadua ni ivalavala ca.” 5 Oqo e dua na vakatulewa ni tamata yadua. E kaya kina o Elder Neal A. Maxwell :
“Ena gauna sa yaco kina me ra ‘sega tale ni gadreva na ivalavala ca,’o ira na tamata, sai ira ga vakai ira, era sa digitaka vakaidina me ra vakayalia na gagadre cala oqori ni sa lomadra me ra ‘tagutuva vakadua na [nodra] ivalavala ca kecega me ra kila rawa kina na Kalou.”
“O koya gona, na veika eda dau gadreva tiko, ni toso tiko na gauna, ena yaco meda vakaituvakitaki kina ka da na laki ciqoma ena veigauna tawamudu.”6
Me vaka ga ni ka bibi meda tagutuva na gagadre ni ivalavala ca, ena gadrevi vakalevu cake ena bula tawamudu. Na noda rawata na keda icavacava tawamudu eda na gadreva ka cakacakataka kina na itovo vinaka e vinakati meda tamata tawamudu kina. Kena ivakaraitaki, o ira na tamata tawamudu era vosoti ira na caka cala mai. Era na vakaliuca tiko ena nodra bula na nodra bula raraba na tamata. Era sa lomana kina na luvena taucoko na Kalou. Kevaka e rairai dredre sara oqo—sa matata ni na sega ni rawarawa vei keda—sa qai dodonu meda tekivu gadreva sara na itovo vinaka vakaoqori, ka masuta na Tamada Vakalomalagi me vukea na itovo ni yaloda. E vakavulica vei keda na iVola i Momani ni dodonu meda “masuta na Tamada e na [yaloda] taucoko me vakasinaiti [keda] ena loloma oqo, io na loloma sa solia vei ira era sa muria na Luvena ko Jisu Karisito ena yalodina” (Moronai 7:48 ).
Meu tinia ena dua na ivakaraitaki ni gagadre e dodonu me ka uasivi duadua ki na tagane kei na yalewa kecega—o ira era sa vakamau kei ira era se bera ni vakamau. E dodonu meda gadreva ka cakacakataka vakabibi sara meda vakamau tawamudu. Me ra na maroroya tiko oqo o ira era sa vakamau oti mai ena valetabu. E dodonu me ra gadreva tiko me ra laki vakamau ena valetabu o ira era se bera tiko ni vakamau ka mera vakaliuca na kena sasagataki me ra rawata. Me ra vorata tiko na itabagone kei ira era se bera ni vakamau na ivakavuvuli vakapolitiki ni ra sa cala tawamudu ka dau vakacacana na bibi ni vakamau kei na vakaluveni.7
Kemuni na tagane se bera ni vakamau, ko ni sa bolei tiko ena dua na nona ivola ni vakamamasu e dua na sisita sega ni vakawati. Sa kerei ira tiko na “luvena yalewa bula dodonu ni Kalou era vakasaqara vagumatua tiko me dua na watidra kilikili, ia era vaka me ra mataboko ka veilecayaki tiko na tagane, ni ra sega ni kila se nodra itavi se sega me ra vakasaqarai ira yani na luvena yalewa totoka ka digitaki ni Tamada Vakalomalagi, ka vakaitau vata kei ira ka me lomadra sara me ra laki vakayacora ka maroroya na veiyalayalati tabu ena vale ni Turaga.” A tinia, “Era tiko e vuqa na tagane ni YDE era marautaka tu me ra gade ka laki kune marau, vakaitau ka veilasamaki, ia e sega sara vei ira na gagadre me ra veiyalayalati dina kei na dua na yalewa.”8
Au kila ni ra vinakata eso vei ira na cauravou era vakasaqaqara dina tiko meu tukuna ni tiko eso na goneyalewa e tiko sara e ra na nodra gadreva mada na vakamau kilikili kei na vakaluveni mai na nodra gadreva cake ga vakalevu na rawa-ka vakacakacaka se rogo vakavuravura tale eso. Era na gadreva na tagane kei na yalewa na gagadre dodonu ka na muataki ira ki na bula tawamudu.
Meda nanuma tiko ni noda gagadre ena tukuna na veika meda vakaliuca, na veika eda vakaliuca ena moica na noda digidigi, ka na vakadeitaka na noda cakava na noda digidigi oqori. Me kena ikuri, na ka ga eda cakava ka da gadreva ena vakavuna meda vakaituvakitaki kina, meda dua beka na itokani dina, dua na qasenivuli vuku, se dua sa rawata na bula tawamudu.
Au sa vakadinadinataki Jisu Karisito, ni sa rawa na ka kecega oqo ena vuku ni nona loloma, ivakavuvuli kei na Veisorovaki. Sa noqu masu meda sa gadreva vakalevu cake mai na ka kece tale eso meda vakataki Koya ka da na rawa kina ni lesu ki na Nona iserau ena dua na siga meda na ciqoma na taucoko ni Nona marau. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.
Vakaraitaka na Veiyavuduri
-
1. Veivakatarogi nei Ray Cox, mai vei dauvolaivola, 1 ni Okos., 1985, Mount Pleasant, Utah, ka vakadeitaka na veika a tukuna vei au mai Provo, e Utah, circa 1953.
-
2. Raica na Richard C. Roberts, Legacy: The History of the Utah National Guard (2003), 307–14; “Self-Propelled Task Force,” National Guardsman, May 1971, waqana e muri; Miracle at Kapyong: The Story of the 213th (vakarautaka na iyaloyalo na Southern Utah University, 2002).
-
3. Raica na Aron Ralston, Between a Rock and a Hard Place (2004).
-
4. Ralston, Between a Rock and a Hard Place, 248.
-
5. Raica na Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Josefa Simici [2007], 451.
-
6. Neal A. Maxwell, “According to the Desire of [Our] Hearts,” Ensign, Nov. 1996, 21–22.
-
7. Raica na Julie B. Beck, “Teaching the Doctrine of the Family,” Liahona, Mar. 2011, 32–37; Ensign, Mar. 2011, 12–17.
-
8. iVola, 14 ni Sepi., 2006.


text: 1Era sa mani rogoca na i apositolo kei ira na vakabauta mai Jutia ni ra sa vakabauta tale ga na vosa ni Kalou ko ira na kai veimatanitu tani. 2Ia ni sa yaco cake yani ki Jerusalemi ko Pita, era a qai vakalewai koya ko ira na i lala vakabauta ka ra vinakata me ra cilivi tale ga na lewe ni veimatanitu tani ni ra sa vakabauta. 3E ra kaya vua, “O a la'ki curu e na nodra vale na tawa cili, ka la'ki kana vata sara kei ira!” 4Sa qai vakamacalataka sara vakavinaka vei ira ko Pita, ka kaya, 5“Au a tiko mai na koro ko Jopa, ka'u masu tiko. Au a qai raica e dua na raivotu. A lako sobu mai e dua na ka e vaka na i tutuvi levu, e tukuci sobu mai lomalagi e na tutuna vava, ka yacovi au sara mai. 6Au mani vakaraica matua ka'u vakasamataka. Au raica kina na manumanu yava i va ni vanua, na manumanu kila, na manumanu dau qasi, kei na manumanu vuka ni macawa. 7Au qai rogoca tale ga e dua na domo ni kaya mai vei au, ʻTucake, Pita, vakamatea ka kania!' 8Au sa qai kaya, ʻMe kua sara, Turaga, ni sa sega ni bau curu vakadua ki gusuqu e dua na ka tabu se tawa savasava.ʼ 9Sa qai vosa tale mai vei au na domo mai lomalagi, ka kaya, ʻMo kakua ni vakatoka me tawa savasava na ka sa vakasavasavataka na Kalou! 10E a caka vakatolu na ka oya, ka sa qai kau kece tale ki lomalagi. 11E ratou sa mani yaco sara yani e lewe tolu na tamata e na vale au tiko kina. E ratou a talai yani ki vei au mai Sisaria. 12E a qai kaya vei au na Yalo Tabu me'u lako vata kei iratou, me kakua ni'u lomalomarua tale. E ratou a sala vata kei au e lewe ono vei ira na vakabauta ka keitou la'ki curu sara ki na vale ni tamata koya. 13Sa qai tukuna vei keitou ko koya na nona a raica na agilosi e na nona vale ni wavu tu, ka kaya vua, ʻMo talatala ki Jopa, me lakovi e dua na tamata ka yacana ko Saimoni Pita, 14ka na tukuna vei iko ko koya na vosa ko na bula kina, kei ira kece tale ga na nomu lewe ni vale.ʼ 15Ni sa tekivu me'u vosa, sa sobuti ira sara na Yalo Tabu me vaka ga ka a yaco vei keda e na kena i vakatekivu. 16Au sa qai nanuma na vosa ni Turaga, e na nona a kaya, ʻE a papitaisotaki kemudou ko Joni e na wai, ia dou na papitaisotaki e na Yalo Tabu.ʼ 17Ia kevaka sa solia vei ira na Kalou na i solisoli vata ga ka a solia vei keda e na noda sa vakabauta na Turaga ko Jisu Karisito, ko cei ko i au me'u via tarova na Kalou?” 18Ia ni ra sa rogoca oya, era sa galu ga, ka vakatekivu me ra vakalagilagia na Kalou, ka kaya, “Sa solia tale bagi ga na Kalou vei ira na kai veimatanitu tani na gauna oqo me ra veivutuni ka bula kina.” 19E so vei ira na vakabauta era a veiseyaki e na veivakacacani ka tubu e na vuku i Sitiveni era a yaco sara vaka ki na yasana ko Finisia, na yanuyanu ko Saipurusi kei na koro ko Anitioki. Era a vunautaka voli na i tukutuku vinaka vei ira ga na Jiu, ka sega ni ra tukuna vei ira na veimatanitu tani. 20Ia e so vei ira na vakabauta era kai Saipurusi ka so e kai Kirini. Era a lako ko ira oya ki Anitioki ka vosa tale ga vei ira na kai veimatanitu tani, ka vunautaka kina na Turaga ko Jisu. 21A sa tiko vata kei ira na kaukauwa ni Turaga, ka ra sa lewe vuqa era vakabauta ka saumaki vua na Turaga. 22Sa mani yaco na kena i tukutuku vei ira na i soqosoqo lewe ni lotu mai Jerusalemi, ka ra mani talai Panapasa me lako me yaco sara ki Anitioki. 23Ia ni sa yaco yani ka sa raica na levu ni veivakalougatataki ni Kalou vei ira na tamata, sa marau sara, ka sa vakauqeti ira me ra kabita matua na Turaga e na yalodra taucoko. 24A sa dua na tamata vinaka ko Panapasa, ka sinai e na Yalo Tabu kei na vakabauta. A ra sa lewe vuqa na tamata era sa vuki vua na Turaga. 25Oti koya sa qai lako ko Panapasa ki na koro ko Tarisu me la'ki vakasaqarai Saula kina. 26Ia ni sa kunei koya, sa qai kauti koya ki Anitioki. E na dua na yabaki taucoko e rau a dau soqoni vata kina kei ira na i soqosoqo lewe ni lotu, ka rau vakatavulici ira e lewe vuqa. Mai Anitioki era a vakatokai taumada kina na tisaipeli me ra lotu va-Karisito. 27E na gauna vata oya era a lako sobu kina ki Anitioki e so na parofita mai Jerusalemi. 28A qai tu cake e dua vei ira, a yacana ko Akapo, ka tukuna e na kaukauwa ni Yalo Tabu ni na yaco e dua na dausiga levu e na vuravura raraba. (E a mani yaco na ka oya e na gauna e tui tiko kina ko Kolotiu.) 29Era sa mani lewa vata ko ira na tisaipeli, me ra vakauta, me vaka na ka era dui rawata, na nodra veivuke vei ira na vakabauta mai Jutia. 30Era sa qai cakava vaka kina, ka ra solia na i lavo vei rau ko Panapasa kei Saula me rau kauta vei ira na qase ni lotu mai kea.


text: 1E vaka kina ko i au, kemuni na veiwekani; e na gauna au a lako yani kina vei kemuni au a sega ni lako yani ka vunautaka vei kemuni na i tukutuku ni Kalou e na vosa matau se vosa vuku. 2Ni'u a sa vakadeitaka tu e lomaqu me'u kakua ni kila e dua tale na ka e na kemuni maliwa, ko Jisu Karisito duadua ga kei na nona lauvako e na kauveilatai. 3O koya gona e na noqu a tiko vata kei kemuni au tiko e na malumalumu kei na rere kei na sautaninini; 4ia a sega ni tau na noqu vosa kei na noqu i tukutuku e na vosa ni veirawai ni vuku vakatamata, ia e a tau ga e na vosa sa vakadinadinataki votu kina na kaukauwa ni Yalo ni Kalou; 5me kakua kina ni vakararavi tiko na nomuni vakabauta ki na vuku ni tamata, ia ki na kaukauwa ga ni Kalou. 6Ia e dina tale ga ni keitou sa dau vosataka na vosa vuku vei ira sa matua vakayalo, ia e sega ni vuku ni vuravura oqo, se nodra vuku na daunilewa ni vuravura oqo, ka ni sa ka wale tiko ga mai na vuku vaka koya. 7Ia na vuku keitou tukuna tiko oqo na vuku ni Kalou ka a vunitaki tu; sa i koya na vuku ka a sa nakita oti tu kina ko koya ni se bera ni buli na vuravura me da na vaka lagilagi kina. 8E sega ni dua vei ira na i liuliu ni vuravura oqo e kila rawa na vuku oya; kevaka era a kila, ke ra a sega ni vakota ki na kauveilatai na Turaga vakaiukuuku. 9Ia me vaka ga sa volai tu e na i Vola Tabu: “A veika sega ni se bau dua na mata me raica se na daliga me rogoca; ka sega ni sa bau curuma mada na vakasama ni tamata me kila rawa kina, sa i koya na veika sa vakarautaka tu na Kalou me nodra era sa lomani koya.” 10Ia sa vakatakila mai na Kalou na veika oqo vei keda e na Yalo Tabu. Ni sa dau dikeva na ka kece ga na Yalo Tabu, ka vaka kina na veika titobu ni Kalou. 11O cei li na tamata e kila na vakasama ni dua tani tale na tamata? Na yalo ga ni tamata koya sa tiko e lomana. Sa vaka tale ga kina na Kalou, sa sega ni dua sa kila na loma ni Kalou, na Yalo Tabu ga ni Kalou. 12Ia eda sa sega ni taura me noda na yalo ni vuravura, na Yalo ga sa lako mai vua na Kalou, me da kila rawa kina na veika sa solia wale mai vei keda na Kalou. 13Sa i ira tale ga oqo na veika keitou a kaya, e sega e na vosa e vakatavuvulitaki e na vuku vakatamata, ia e na veivosa ga sa vakatavuvulitaka na Yalo Tabu, me sereki kina na veika vakayalo vei ira ga sa tiko vei ira na Yalo Tabu. 14Ia sa sega ni rawa ni ciqoma na tamata vakayago na veika ni Yalo ni Kalou, ni ra sa ka lialia vua, ka sa sega ni rawa ni kilai ira ni ra sa dau kilai rawa ga e na ka vakayalo. 15Ia na tamata sa tiko vua na Yalo Tabu sa dikeva ka vakalewa na yaga ni veika kece ga ia e sega ga ni dua e rawa ni dikeva ka vakalewa na lomana. 16Me vaka e kaya na i Vola Tabu, “O cei sa kila na loma ni Turaga? O cei sa rawa ni vakavulici koya?” Ia sa tiko vei keda na loma i Karisito.