text:
Ena vica na yabaki sa oti ena dua na bogi batabata ena dua na ikelekele ni sitimanivanua e Japani, au rogoca e dua na isabi ena katuba leka ni noqu motoka vakaimocemoce. A duri tu e dua na gonetagane curumi batabata ka dara tu e dua na sote madra qai vesuka wavoki tu na galegalena vuce ena dua na tikinisulu duka. E robota tu na uluna na karokaro. A taura tu e dua na tini veveka kei na dua na isevuni, ka ivakaraitaki ni luveniyali daukerekere. Niu saga tiko meu dolava yani na katuba meu solia vua eso na ilavo, sa biubiu yani na sitimanivanua.
Au na sega ni guilecava rawa na gonetagane lailai waloloi o ya ka duri cake tu ena liliwa, ka taura cake tu e dua na tini lala. Au na sega tale ga ni guilecava rawa na noqu vakila niu sega ni rawa ni veivuke ena kena sa gole yani vakamalua na sitimanivanua ka biuti koya me tucake tu ena ikelekele o ya.
Ena vica na yabaki sa oti yani mai Cusco, e dua na siti e cake ena Veiulunivanua na Andes e Peru, keirau a laki vakayaco soqoni ni sakaramede kei Elder A. Theodore Tuttle ena dua na rumu qiqo balavu, ka dua na kena katuba e tadola tu yani ki gaunisala. E sa bogi, ia ena gauna sa vosa kina o Elder Tuttle, a curu mai ena katuba, e dua na gonetagane lailai yabaki ono beka. A dara wale tu ga e dua na sote isuwai e yaco sara e duruna.
Ena yasai keirau imawi e tu kina e dua na teveli lailai ka tu kina e dua na veleti madrai ni sakaramede. A raica na madrai na luveniyali walokai oqo ka sudra vakamalua yani ki lalaga me yacova yani. A voleka sara ga me yacova yani na teveli ena gauna a raici koya kina e dua na marama. Ena dua ga na moi ni uluna, a vakatalai koya tani yani ki na loma ni bogi. E kudru na lomaqu.
Oti a lesu tale mai na gonetagane lailai oqo. A vakaraviravi muria yani na lalaga, ka vakaraici au tiko yani kei na madrai. Ena gauna sa volekata yani kina na vanua ka rawa me raici koya mai kina na marama o ya, au a dodoka yani na ligaqu, ka cici sara mai vei au. Kau a tenei koya sara.
Ka qai, me vaka e dua na ivakatakarakara, au laveti koya yani ena idabedabe nei Elder Tuttle. Ni oti na masu ni suka, a cawadru yani ki tautuba ena bogi na gonetagane lailai walokai oqo.
Ena noqu lesu yani ki vale, au a talanoataka vei Peresitedi Spencer W. Kimball na veika au a sotava. A tarai koya sara vakalevu ka tukuna vei au, “Ko a tenea tiko e dua na kawatamata.” A kaya vakavica vei au, “Ena qai vakaibalebale vakalevu cake sara vei iko mai muri na ka o sa mai kila ka yaco oqori.”
Ena noqu sa mai sikova na veivanua vaka Latini e Amerika ena voleka ni 100 na gauna, au vakasaqara tiko na gonetagane lailai o ya e matadra na tamata. Au sa qai kila oqo na cava e vakaibalebaletaka o Peresitedi Kimball.
Au a sotava e dua tale na gonetagane sautaninini tu ena gaunisala e Salt Lake City. E sa bogi sara ena dua tale na bogi batabata ni vulai liliwa. Keitou a biubiu mai ena dua na vakayakavi ni Siganisucu ena dua na otela. Era lako sobu mai na gaunisala e lewe ono se walu na gonetagane kosakosa. E dodonu mera sa tiko kece e vale me vaka ni sa rui draki batabata.
E dua na gonetagane e sega ni vakote. A ladelade wavoki tiko vakatotolo me vakatakatari koya. A yali sobu yani ena yasa ni dua na gaunisala, sega ni vakabekataki ki na dua na vale makawa lailai, kei na dua na idavodavo e sega na kena siti me vakatakatari koya.
Ena bogi, noqu dre cake na siti meu tutuvi kina, au masulaki ira e sega nodra idavodavo katakata mera gole yani kina.
Au a tiko mai Osaka, Japani, ni mai cava na iKarua ni iValu Levu. Sa benuci na siti kei na gaunisala ena kakavuruvuru ni buloko, duka, kei na qara ni bomu. E dina ga ni levu na vunikau era sa boloraki laivi, e vica vei ira e se tu ga ka sa tayana na tabadra se tolodra ka vo wale toka ga e so na tabana lalai vata kei na drauna.
E dua na goneyalewa lailai ka dara tu e dua na kimono mata madra, a vakaogai tiko ena nona beti drau ni sikamoa dromodromo tiko me dua na ivutusenikau. E sega ni kidava tiko na gonelailai na veika ni veivakarusai e wavoliti koya tu ena nona qasiva tiko yani na benu me rawa ni vakuria na draunikau vou ki na nona ikumukumuni. Sa yaco me mai kunea ka totoka duadua ka mai vo toka yani ena nona vuravura. E rairai dodonu beka meu kaya ni sa ikoya na tiki totoka ni nona vuravura. Ia niu vakasamataki koya e vakalevutaka cake na noqu vakabauta. E dua na ivakaraitaki ni inuinui na gonelailai oqo.
E vakatavulica o Momani ni “ko ira na gone lalai era sa bula vei Karisito”1 ka sega ni gadreva na veivutuni.
Ni voleka ni mai tavuki na senijuri sa oti, e rua na daukaulotu rau a veiqaravi tiko ena veiulunivanua ena ceva kei Amerika. Ena dua na siga, mai na dua na delana, e rau raici ira kina na tamata ni ra soqoni vata tiko ena dua na vanua galala e ra sobu sara. O ira na daukaulotu e sega ni wasoma me levu e rawa ni ra lai vunau kina, e rau sa mani gole sobu sara ki na vanualala oqori.
A luvu e dua na gonetagane lailai, ka me sa na bulu. Erau a sa talatala na nona itubutubu “me mai vosa” e dua na italatala ena veibulu nei luvedrau tagane. E rau suka imuri na daukaulotu ena nona sa vakanamata na italatala dauvunau wavoki oqo kivei rau na itubutubu yalorarawa ka tekivuna nona vunau. Kevaka beka me rau namaka tiko na itubutubu oqo me rau ciqoma na vakacegu mai vua na italatala oqo, ia e sa na ka ni rarawa dina sara vei rau.
A vosavosataki rau vakaca sara ena nodrau sega ni raica me a papitaiso na gonetagane lailai. Ena nodrau a lokuyarataka tu mai ena vuku ni dua na ka se dua tale, ia oqo sa mai bera. A tukuna vakadodonu sara ga vei rau ni sa lako ki eli na nodrau gonetagane lailai. Ka sa nodrau cala. E rau na beitaki me baleta na nona na vakararawataki tawamudu.
Ni sa mai cava na lotu ka sa ubi na ibulubulu, rau a laki raici rau na itubutubu yalorarawa na italatala qase. “Keirau na dauniveiqaravi ni Turaga,” e rau kaya vei tinanigone, “ka keirau kauta tiko mai e dua na itukutuku vei kemuni.” Ena nodrau sa vakarorogo na itubutubu yaloluluvu, e rau sa wiliwili mai na ivakatakila o irau na italatala qase ka rau wasea nodrau ivakadinadina ena kena vakalesuitale mai na idola me baleta na nodra vakabulai ruarua o ira na bula kei ira na sa mate.
E tu eso noqu loloma vua na dauvunau o ya. A cakava ena kena uasivi duadua e rawa vata kei na levu ni rarama kei na kila ka e tu vua. Ia e levu cake sara na ka e tu e dodonu ka rawa vua me a wasea. E tu dina na taucoko ni kosipeli.
Era lako mai na italatala qase mera dauniveivakacegui, mera qasenivuli, mera dauniveiqaravi ni Turaga, mera dauvunau ni kosipeli i Jisu Karisito.
O ira na gonelalai oqo kau vosa tiko kina era matataki ira kece na luvei Tamada Vakalomalagi. “Raica na gone era sa nona isolisoli na Kalou: ka … sa kalougata na tamata sa sinai kina na nona taga ni gasau.”2
Na kena buli na bula sa ikoya e dua na itavi cecere ni dua na veiwatini. Mo dua na itubutubu kilikili ka nuitaki sa ikoya e dua na bolebole cecere duadua ni bula vakavuravura oqo. E sega ni dua na tagane se yalewa e rawa me vakasucuma duadua na gonelalai. A nakiti ni o ira na gonelalai me rua nodra itubutubu—dua na tama ka dua na tina. E sega tale ni dua na ituvatuva se kena icakacaka e rawa me sosomitaka na ka oqo.
Ena dua na gauna makawa sara a kaya tagitagi vei au e dua na marama ni a vakacala-ka bibi sara vata kei na nona itau cauravou ena nona a se gonevuli ena koliji. A veivosakitaka me vakalutuma na gone. Ena kena gauna donu rau sa tauritutu ka rau vakamau ka so tale na luvedrau gonelalai. A kaya vei au na nona vakararawataki ena gauna oqo ena nona raica na nona matavuvale, o ira na luvena rairai totoka, ka raica ena nona vakasama na lala ni nona itutu na gone sa mai yali o ya.
Kevaka e rau kila na veiwatini oqo ka vakayagataka na Veisorovaki, e rau na kila ni veika e rau sotava o ya kei na mosi e semati rau vata kina e rawa me bokoci. E sega ni dua na mosi me na tawamudu. E sega ni ka rawarawa, ia na bula e sega ni kena ibalebale me rawarawa se veiganiti. Na veivutuni kei na inuinui tawamudu e kauta mai na veivosoti ena dau kilikili kaya na kena dau sasagataki.
E dua tale na veiwatini gone e rau tukuna vei au ena vosa tagitagi ni rau se qai lesu sara ga mai vua e dua na vuniwai ka tukuna vei rau ni na sega ni rawa me rau vakaluveni. A kavoro na utodrau ena itukutuku o ya. E rau kurabui ena noqu kaya vei rau ni rau se kalougata tiko ga. E rau lomatarotarotaka se cava na vuna au kaya kina e dua na ka vaka o ya. Au kaya vei rau ni nodrau ituvaki e vakalou ka vinaka cake sara mai na so na veiwatini ka rawa me ra itubutubu ia era saqata ka levea ena kocokoco na itavi o ya.
Au a kaya vei rau, “Ni ka vinaka mada ga ni drau gadreva na vakaluveni, ka na rawati vakalevu na gagadre oqo ena nomudrau bula oqo kei na kena e tarava mai baleta ni na vakarautaka na bula vinaka vakayalo kei na vakasama. Sa na qai yaco, mo drau kune vinaka sara baleta ni drau vinakata na vakaluveni ka sega ni drau rawata rawa, ni vakatauvatataki kei ira era rawa ni vakaluveni ka ra sega ni vinakata.”
Eso tale na veiwatini era sega tu ni vakamau ka ra sega kina ni vakaluveni. Eso, me baleta eso na ituvaki ka ra sega ni cakava rawa e dua na ka, era susu gone me vaka na tina dua se tama dua. Oqo era ka vakagauna ga. Me vaka ena ituvatuva ni tawamudu—sega ni wasoma ena bula vakavuravura—ena dau vakayacori na gagadre kei na inuinui savasava.
“Kevaka eda sa vakanuinui me yaga vei keda na Karisito ena bula oqo, eda sa qai vakaloloma vakalevu cake vei ira kece ga na tamata.”3
Na itinitini ni inaki ni itaviqaravi kece ni Lotu sa ikoya me ra marau e vale e dua na turaga kei na marama watina kei ira na luvedrau, taqomaki ena ivakavuvuli kei na lawa ni kosipeli, vauci vinaka ena veiyalayalati ni matabete tawamudu. O ira na turaga kei na marama veiwatini e dodonu me ra kila ni nodra imatai ni ilesilesi—ka ra na sega vakadua ni vagalalataki mai kina—sa ikoya kivei rau vakayadua ka qai tarava vei ira na luvedrau.
E dua na ka cecere e kunei ena bula vakaitubutubu sa ikoya ni da vulica e levu cake na ka me baleta na veika bibi, mai vei ira na luveda me vakatauvatani mai vei ira na noda itubutubu. Eda yaco meda raica na dina ena parofisai nei Aisea “ia ena tuberi iratou e dua na gone lailai.”4
E Jerusalemi, “A sa kaciva mai e dua na gone lailai ko Jisu, ka vakatura ena kedra maliwa,
“Ka sa kaya, Au sa kaya vakaidina vei kemudou, Kevaka dou sa sega ni saumaki mai, ka yaco me vaka na gone lailai, dou na sega sara ni curu ki na matanitu vakalomalagi.
“Ia ko koya sa vakamalumalumutaki koya me vaka na gone lailai oqo, ko koya ga sa levu cake ena matanitu vakalomalagi.”5
“A sa kaya ko Jisu, Laivi ira na gone lalai, ka kakua ni tarovi ira, ni ra sa lako mai vei au; ni sa vakataki ira na lewe ni matanitu vakalomalagi.
“A sa tabaki ira ena ligana ko koya, ka qai lako tani mai kea.”6
Eda wilika ena i Vola i Momani na veisiko nei Jisu Karisito ki na Vuravura Vou. A vakabulai ira ka vakalougatataki ira na tamata ka vakarota ni o ira na gone lalai e dodonu mera kau mai Vua.
E volaitukutukutaka o Momani, “A ra sa kauti ira mai na gone lalai vei Jisu ka vakatikori ira vakavolivoliti Koya, a ra sa suka ki muri na lewe vuqa mera lako kece ki liu na gone lalai.”7
A qai kaya vei ira na lewe vuqa mera tekiduru. Ni ra sa tu vakavolivoliti Koya na gone lalai, a tekiduru na i Vakabula ka masu vua na Tamada mai Lomalagi. Ni oti na masu, a tagi na iVakabula, “a sa keveti ira yadua na gone lalai ka vakalougatataki ira ka masulaki ira vei Tamana.
“A sa tagi ni sa vakalougatataki ira oti.”8
Au rawa ni kila na veika e vakila na i Vakabula me baleti ira na gone lalai. E sa levu sara na ka me vulici mai na Nona ivakaraitaki ni nodra masulaki, vakalougatataki, ka vakavulici “ira na nomudou lalai.”9
Au ikatini ni lewe 11 na gone lalai ena dua na matavuvale. Ena veika au kila, e sega ni dua vei rau na tamaqu se tinaqu me veiqaravi ena dua na ilesilesi bibi ena Lotu.
E rau a veiqaravi ena yalodina na neitou itubutubu ena nodrau ilesilesi bibi—vakaitubutubu. A veiliutaki na tamai keitou ena bula savasava ena neitou vuvale, sega vakadua ena cudru se rere. Kei na ivakaraitaki kaukauwa ni tamai keitou a vakalevutaki mai na ivakasala malumu nei tinai keitou. Na kosipeli sa ikoya na veivakauqeti kaukauwa ena neitou bula vakayadua na lewe ni matavuvale na Packer kei na itabatamata tarava kei na kena e tarava, ka tarava tale, ka yacova sara o koya keitou raica rawa.
Au nuitaka niu na lewai meu tamata vinaka me vakataki tamaqu. Ni bera niu rogoca na vosa oqori “e vinaka” mai vei Tamaqu Vakalomalagi, au nuitaka meu na rogoca taumada mai vei tamaqu vakavuravura.
Au dau lomatarotarotaka vakavuqa se cava na vuna au kacivi kina meu dua na iApositolo oti qai Peresitedi ni Kuoramu ni Le Tinikarua e dina ga niu lako mai ena dua na vuvale ka rawa me vakatokai kina o tama me luluqa vakalotu. Au sega duadua ga ni lewe ni Le Tinikarua e ganiti na ivakamacala o ya.
Me kena itinitini au rawa ni raica ka kila ni rairai sai koya beka o ya na vuni noqu kacivi. Kau rawa ni kila na vuni veika kece sara eda cakava ena Lotu, sa gadrevi meda vakarautaka na sala me vaka na iliuliu, me dau dua nodra gauna vata na itubutubu kei ira na gone lalai me vaka na matavuvale. E dodonu mera qarauna na iliuliu ni matabete me yaco na Lotu me ka vakamatavuvale.
E vuqa sara na ka me baleta na bulataki ni kosipeli i Jisu Karisito e sega ni rawa me vakarautaki ena ka oqori ni sa wili se volai ena ivolatukutuku ni tiko rawa. Eda vakaogai keda ena veivale kei na tuvailavo kei na parokaramu kei na kena icakacaka. Ni da cakava oqori, sa rawa sara ga meda raibaleta na inaki dina ni kosipeli i Jisu Karisito.
E dau vakawasoma me dua e lako mai vei au ka kaya, “Peresitedi Packer, ena sega beka ni vinaka kevaka … ?”
Au dau tarovi ira ka kaya e sega, baleta niu siqema na ka ena salamuria mai ni na dua na itaviqaravi vou se parokaramu ena vakuria na icolacola ni gauna kei na icolacola vakailavo ena matavuvale.
Sa gauna tabu na gauna vakamatavuvale ka dodonu me taqomaki ka dokai. Keimami sa vakamasuti kemuni na noda lewenilotu mo ni vakaraitaka na yalodina ki na nomuni veimatavuvale.
Ena neirau se qai vakamau ga, keirau nakita vakaveiwatini me keirau na ciqomi ira na gone lalai era sucu vei keirau me lako vata kei na itavi e basika mai ena nodra sucu kei na nodra susugi. Sa yaco mai na gauna, era sa dui vakamatavuvale vakataki ira.
Vakarua ena neirau bula vakamau, ena gauna ni nodrau a sucu e rua na luvei keirau tagane lalai, sa kaya kina vei keirau e dua na vuniwai, “vaka vei au drau na sega ni via maroroi koya qo.”
Ena gauna ruarua a vakavuna vei keirau me keirau sauma lesu ni keirau na solia neirau bula ke gadrevi me bula tiko kina na luvei keirau gone tagane lailai. Ena gauna ni lomasoli oqori, keirau kidava ni yalodina vakaoqori e tautauvata ki na veika e vakila na Tamada Vakalomalagi me baleti keda vakayadudua sara. Sa dua dina na vakasama vakalomalagi.
Ni sa mai dromu tiko oqo na neirau matanisiga, keirau sa kila ka vakadinadinataka vata kei Sisita Packer ni sa rawa me tawamudu na neirau matavuvale. Ena neirau talairawarawa ki na ivakaro ka bulataka na taucoko ni kosipeli, keirau na taqomaki ka vakalougatataki. Me baleti ira na luvei keirau kei na makubui keirau kei na makubui keirau vakarua, sa neirau masu me o ira vakayadua na neirau matavuvale era na tubu cake tiko mai me ra na dau yalodinataki ira na lalai vakamareqeti o ya.
Kemuni na tama kei na tina, ena dua tale na gauna o na roqota kina e ligamuni e dua gone ena sucu vou mai, sa rawa me nomuni e dua na raivotu e lomamuni me baleta na veika vuni kei na inaki ni bula. Ko ni sa na qai kila vakavinaka cake kina na vuni kena vaka kina oqo na Lotu ka vakakina kei na matavuvale sa yavu ni isoqosoqo ena gauna oqo ki na veigauna tawamudu. Au sa vakadinadinataka ni sa dina sara na kosipeli i Jisu Karisito, ka sa ituvatuva ni matavuvale na ituvatuva ni veivueti ka sa dau vakatokai tu me ituvatuva ni bula marau. Au sa masuta kina na Turaga me ra na bula kalougata na veimatavuvale ena Lotu, o ira na kena itubutubu kei ira na gone, ka me toso ki liu na cakacaka oqo me vaka sa lewa na Tamada. Sa noqu ivakadinadina oqo ena yaca i Jisu Karisito, emeni.


c: text/html

text:
Minister for Agriculture, Fisheries and Forests, and Rural & Maritime Development and National Disaster Management: Mr. Inia Batikota Seruiratu - Nodra Vosa E Na Dolavi Ni Wainikoro Roadshow
Nadogo Secondary School 10.30am
A. Veikidavaki · NI TIKO SAKA NA TURAGA BALE NA TUI MACUATA, NAI TAUKEI BOLATAGANE; · NI TIKO SAKA NA TURAGA NA TUI nadogo; · NI TIKO NA turaga na tui namuka; · ni tiko na turaga sauvou; · nI TIKO NA TURAGA NAI TALATALA; · nI TIKO NA turaga kei na marama, NA CAURAVOU KEI NA GONEYALEWA ENA VANUA VAKATURAGA KO CAUMATALEVU, KEI KEMUNI NA LEWE NI VEIYASANA NI TIKO RAWA ENA MATAKA NIKUA; · NI TIKO NA QASENIVULI KEI KEMUNI NA GONEVULI; · ni tiko NA VUNIVOLA TUDEI KEI nai tokani cakacaka vakamatanitu. bula si’a. B. Na Vakavinavinaka · aU vakavinavinaka taumada ena veikidavaki VAKATURAGA E mai vakayacori e na mataka e daidai. · vinaka vakalevu na yalo ni veikauwaitaki kei na veivakaturagataki. · au vakavinavinaka vakalevu vei keda na lewe ni vanua kei kemuni na gone vuli kei na qasenivuli ni sa tiko rawa ena mataka nikua.
Wainikoro, Macuata Lotulevu, 3 Evereli, 2014
C. NAI NAKI NI SOQO · NA INAKI NI SOQO SIGA RUA KA MAI VAKAYACORI OQO E wainikoro OYA MO NI VUKEI ENA KENA KAU MAI VAKAVOLEKA VEIKEMUNI NA VEIQARAVI NI veitabana ni MATANITU kei ira na i soqosoqo era tiko ena i taudaku ni matanitu. · E KAUWAI SAKA TIKO NA MATANITU ENA DREDRE NI NOMUNI DAU YACOVA YANI NA VEIQARAVI NI MATANITU KEI NA LEVU NI NOMUNI I YAU KONI DAU VAKAYAGATAKA. qO E YAVU LEVU TIKO NI NODA SOQO SIGA RUA. · E TIKI SARA TALEGA NI VAKANANANU ME VAKAYACORI NA SOQO OQO NA KENA NANUMI ME MAI VAKAMATATATAKI VEI KEMUNI NA VEIQARAVI KEI NA VEIVUKE ESO E TIKO ENA LOMA NI MATANITU ME BALETI KEDA NA LEWE NI VANUA RARABA. · sa KOTO KINA NA vakanuinui ni na yaga KA VAKAIBALEBALE NA veiqaravi ka kau tiko mai KI macuata ena soqo siga rua oqo. D. NAI Dusidusi Raraba · E vutuniyau na vanua vakaturaga ko caumatalevu ena i yau bula. · na noda vutuniyau kei na torocake ni noda bula raraba e tiko ga ena noda vakayagataka na veika sa tu vei keda. · au via vakadreti keda talega EKE MEDA vakayalomatuataka na noda vakayagata na gauna, vakabibi vei keda nai tabagone. · na vakayagataki vakavinaka ni gauna ena vukea na noda rawa ka mai nai yau bula e tu vei keda. · vei keda saka nai tubutubu ena yaga meda dau wasea e dua na tiki ni noda gauna me vagolei vei ira na luveda. · sa levu na veika era malele kina na gone e viti nikua ka dusia na lailai ni gauna eda vakayagataka tiko na itubutubu vei ira na luveda. · vei kemuni na gone vuli ni tiko ena mataka nikua, ni gumatua ena vuli. · na veivuke ni matanitu sa tiko me baleta na vuli sa sega kina ni dua nai ulubale veikemuni. · ni sa toro cake nai vakatagedegede ni bula, sa torocake vakakina nai vakatagedegede ni rawa ka vakavuli me qai rawa kina na cakacaka. · ena vei taba ni vuli sa tiko, ena vinaka vei kemuni na gone moni na rai tale tikoga yani kina vei vuli eso ka na dolava vei kemuni na qaravi ni bisinisi kei na vakayagataki ni qele kei nai qoliqoli.
E. Na veivakatorocaketaki e macuata · au a veiqaravi vaka talai veivuke ena vualiku ena loma ni tolu na yabaki mai na 2008 ki na 2011. · a mai cava na noqu veiqaravi ena vualiku ena 2011, e sega ni kena i balebale ni’u na guilecava na nodatou vanua vakaturaga e tolu. au na dau nanuma tiko ga, ka taleva tiko mai na nodatou vanua. · a sega soti ni rawarawa na veiqaravi ena vualiku ENA KENA i tekivu. · ia, au a marautaka na veiqaravi ni a kauti au vakavoleka sara mai veikemuni na lewe ni vanua, ka rawa talega ga niu mai tokona na ituvatuva virikotori ni matanitu (look north policy), ka mai sucu talega kina nai tuvatuva ni veivakatorocake ena vualiku na northern development programme, me laveti kina na veiqaravi ni veivakatorocaketaki ena vualiku. · koni na raica nikua ni sa qai tekivu me vakavotukanataki tiko mai na cakacaka eso ni veivakatorocaketaki ka a sa tekivu tuvani mai na loma ni tolu ki na ono na yabaki sa oti. · ena loma ni va na yabaki sa oti, me yacova mai na yabaki oqo, e a vagolea na matanitu e rauta ni rua naDRAU ONOSAGAVULU na milioni na dola ($260m) ki na veikatorocaketaki me baleti macuata, se kena e yacovi macuata mai. · qo e wili kina na vakavinakataki ni gaunisala mai nabouwalu ki dreketi (nabouwalu/dreketi highway) ka kena i sau vakailavo e sivia vakalailai na rua na drau ruasagavulu ka walu na milioni na dola ($228m). · eso na cakacaka ni veivakatorocaketaki ena vanua vakaturaga ko caumatalevu ena loma ni gauna qo e oka kina na semati ni livaliva ki dreketi kei seaqaqa ka kena i sau e tini ka va na milioni na dola ($14m), na tara NI KAWAKAWA mai nabiti kei nasigasiga, kau taura rawa tiko ni sa semati oti talega yani na livaliva ki na nodatou koro e mouta. · ena yabaki sa oti a mai dolava kina na turaga na prime minister na telecenter e nadogo secondary school se na mona livaliva me vukea vakatabakidua na vakatorocaketaki ni vuli ena loma ni nodatou vanua vakaturaga. · ena gauna qo e toso tiko na cakacaka ni ta ni gaunisala e lagi kei nukusere ka kena i sau vakailavo e va na drau na udolu na dola ($400,000), vaka kina na kena e nabunisoqosoqo ka kena i sau e dua na drau na udolu na dola ($100,000). · e tiko sara talega nai tuvatuva ena yabaki oqo na tara ni i tikotiko ni nasi ena lagi health centre kei na kena laveti me sa tauni ko seaqaqa. E vakagolea tiko na matanitu e ena yabaki qo e volekata na rua na milioni na dola ($2m) me baleta na tauni e seaqaqa. · e yaga sara talega moni kila ni tiko e so na tabana ni veivakatorocaketaki lailai ka ra sa vukei oti kina eso nai soqosoqo kei na lewe ne vanua yadudua e macuata me vaka na bai ni susu toa nei hamid e siberia, kei na nodratou na i tabagone e naleba, ka vaka kina na veivuke ni susu oni e udu, seaqaqa kei na tikina ko dreketi. · na cakacaka ni veivakatorocaketaki ena sega ni cava. · nikua sa cakacaka tiko na nodra valenivolavola nai talai veivuke ena vualiku ena vakarautaki ni tuvatuva ni veivakatorocaketaki ena lima na yabaki mai oqo (Divisional development plan) ka kena vakanananu levu me vukea ka vakamatamatataka tiko na cakacaka ni veivakatorocaketaki ena vualiku. · au BOLEI KEDA ENA VUKU NI NODA I TAVI KINA VEIVAKATOROCAKETAKI. · na cakacaka ni veivakatorocaketaki e cakacaka ni veitauri liga. · ni sa kauta mai na gaunisala, na livaliva kei na wai na matanitu e noda i tavi meda raica na veika eso eda rawa ni vukei keda kina vaka i keda me qai mana kina na cakacaka ni veivakatorocaketaki. F. nai tuvatuva lelevu ni matanitu · sa vakanamata tu ko viti ki na noda veidigidigi levu ka sa mai kacivaka oti na matanitu ni sa na VAKAYACORI ENA i ka 17 ni seviteba ni yabaki oqo. · au sa veivakauqeti vei keda na se bera ni vola yaca ni veidigidigi meda vola yaca rawa. · vei keda eda sa veisautaka na noda i tikotiko ka duatani mai na vanua eda vola yaca taumada kina ena dodonu me na veisau talega na noda “Card” ni veidigidigi ka ratou na wavoki tiko mai kina na kena tabana ena vula ko me kei na jiune mena laurai na veitikina vakaoqo. · na veididgidigi ni yabaki oqo ena duatani baleta ena qai matai ni gauna mera sa na veidigidigi kina nai tabagone mai na yabaki tini ka walu. · oqo e tiki tiko ni vakanananu ena loma ni matanitu levu mera sa vakaitavi na noda i tabagone ena kena digitaki na noda matanitu kei na nodra vakaitavi ena lewa ni kena cicivaki na noda vanua. · vei keda nai tubutubu ena yaga me da sa tekivu veitalanoa tiko vakavuvale ka mera vakananumi na noda i tabagaone era sa na veidigidigi ena bibi ni i tavi ni kena lewai na noda matanitu. · kivei keda na lewe ni vanua raraba, na lewa ni matanitu mena kauti keda yani kina noda veisiga ni mataka sa tiko ligada. · sa koto saka kina na vakanuinui nida na yalomatua sara ena noda digitaka na noda matanitu. · e dodonu talega me tiki ni noda vakavakarau ni veidigidigi na noda wilika ka me da kila na noda yavu ni vakavulewa vou. · au vakabauta ni tiko eso nai lavelave ena nodratou volau na vakalesilesi ni tabana ni tukutuku ni matanitu mena veisoliyaki tiko vei keda. G. NA NODA I Tavi YADUDUA · vei keda saka na tiko rawa ena siga nikua e tiko na nodai i tavi ena kena tarai na noda vanua ME viti vinaka vei keda taucoko (Better fiji for all). · e noda i tavi NA vakateteI ni bula veiyaloni kei na veilomani ena noda vei itikotiko. · NA BULA SAUTU kei na tiko vinaka, E viti nikua kei na veisiga ni mataka, ena YAVUTAKI ga ENA VEILOMANI, NA VEIYALONI kei na bula ni cakacaka vata. H. VAKANUINUI VINAKA · au vakavinavinaka vakalevu ena nomuni tiko vakalewelevu ena mataka E DAIDAI. · ena dua saka tiko na gauna nikua au na vinakata meda na veitalanoa KINA meu rogoca na domomuni na lewe ni vanua ena vuku ni veiqaravi ni matanitu. · SA KOTO kina na noqu vakanuinui ni NA GAUNA vinaka vei keda meda na sota ka veikilai kina. · SA KA DOKAI SAKA VEI AU NIKUA MEU MAI DOLAVA NA VEIQARAVI NI MATANITU NA WAINIKORO ROADSHOW NI 2014. VINAKA SAKA VAKALEVU. ____________________________________

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Update: 11:10AM EDA sa na tara tale mada ena macawa oqo na veidredre lelevu ka dau basika ena noda bula ni veimaliwai na veiwatini ka rawa ni tini me dau vorolaka sara noda veidinadinati kevaka e sega ni qarauni se yadravi.
Nai matai ni dredre sa ikoya na itovo ni veitaratara kei na veimaliwai vakaveiwatini (communication) ka tara vakabibi na veika sa koto oqo e ra:
Na kena imatai sa i koya na nodrau duitutu se veiyawaki na veiwatini e loma ni nodrau bula vakawati.
Erau tiko vata ga ena dua na vale ka rau wasea vata kedrau kakana kei na nodrau imocemoce, ia e duidui sara tu ga nodrau bula ka rau sega ni veikilaitaka tiko e vuqa na ka e yaco tiko.
E rui ka dredre me rau wasea se veitalanoataka na dui lomadrau se veika erau gadreva.
Ni toso tiko na gauna, erau sa na veiyawaki tikoga. Sa na basika eso nai vakarau ka vakavuqa me rau veivakalewai se vakasewasewani koya kadua ni sa basika na veidusi kei na veibeitaki.
Ni rau dui saga me rau sabaya na veika e kaya ko koya kadua, sa na tubu kina ena kedrau maliwa eso nai vakarau ni yalo ni vakadonui koya vakaikoya ka vakavuna me rau vakayawaki rau kina mai vei koya kadua.
Ena dua tale na yasana e rawa ni basika edua nai vakarau ni dredre ena nodrau sa coko na lewe rua ena dua na viritalawalawa ka sa sega kina ni rawa me rau tawasei rau tani mai na so nai valavala ka rau sa tao rawarawa kina.
Ni sa cudrucudru se vakavurea na tiko yavavala edua vei rau, ena laurai ni tovo oqori e cakava sara tale tiko ga okoya kadua.
Ena nodrau veidusi oqori, e sega ni dua e vakamalumalumutaki koya ka liaca ni okoya ga e vakavuna se vakaitavi sara tiko ga ena leqa ka sa buroro koto ena kedrau maliwa.
Ai karua ni leqa sao koya na dredre ni veimaliwai vakatamata.
Ni rau sa mai vakawati e lewe rua, e rau dui kauta vata mai kei rau nai vakarau ni bula duidui ka sa viavia ruasagavulu na yabaki na kena dede.
E duidui nodrau raica na bula, duidui nai tovo kei nai vakarau, duidui na gagadre ka duidui vakakina nai vakarau ni bula erau siviraki mai kina ena vuku ni vuvale duidui erau lako mai kina.
Ke lomana edua vei rau me vakaduiduile se me kakua ni vakarorogo vei koya kadua, sa na yaco na dredre ka vakavu mai na veika oqo:
(a). Eda sa donumaka edua nai tabagauna ka sa bolei kina vakalevu nai tavi ni tagane kei na yalewa vakawati me vaka a dau kenai vakarau tu mai ena veigauna sa oti.
Ena nodra sa cakacaka saumi e lewe levu noda marama, sa veisautaki kina nai tavi ni tagane kei na yalewa vakawati ka vakauasivi ena veikoro lelevu ni cakacaka.
E dau vakavuqa me tubu e loma ni vale na veilecalecavi qaqa, na veisisivi kei na veivakaduiduile ena vuku ni tikina oqo.
Dina ni rau veidusimaki ko Paula (Efeso 5:21-33; Kolosa 3:18-25) kei Pita ena (Pita 3:1-7) ena vuku ni tutu dodonu ni tagane kei na yalewa e loma ni vuvale vakawati, sa bolei nai vakaro oqori enai bili ni tabatamata vou ni gauna oqo.
(b). Edua na iyau levu e kauta mai ki loma ni vuvale vakawati na tagane se yalewa sa o koya na sautu ni nona tamata ka duatani kina mai vei ira na kena vo.
Na nona duidui oqori me mai veiraicitaki vata kei kenai sa ka rau qai moica vata toka nodrau bula ni rau sa tomana yani nodrau bula vata ena veisiga.
Nai lakolako oqo sa dodonu me rau tu vakarau me rau laiva se vakacagicagitaka kina eso na ka ena vakalatilati ki na nodrau duavata vakaveiwatini.
Ia, e dau tubu na dredre kevaka e lomaqa edua vei rau ka sega ni vinakata me dolavi koya ki na veisau.
Ena gauna erau qai tekivu vakawati kina e lewe rua, e dau liwa e loma ni vale edua na bati ni cagi ni veitaleitaki kei na yalo ni rekirekitaki waqa vou ni se curu tu na veilasamaki vagone.
Ni sa toso na veiyabaki ka rau sa laki qase mai na lewe rua, sa dodonu sara me rau sa veisau tale ga ka me rau yacova yani na matua ni bula.
Me rau moici rau toka me toso vata kei na gauna ka me rau veitauriligataka na kena vakadeitaki nodrau i sema vakaveiwatini.
Na kena i katolu sai koya na Lotu.
Ko Paula sa biuta koto edua nai vakarau ena 2 Koronica 6:14 me ra kakua ni vakawati ko ira era sa vakabauta kei ira era tawa vakabauta (lotu kei na tawalotu).
Ia vei keda eda sa lotu, e vakadinadinataki ni dua tiko na vu ni veimaliwai dredre ena loma ni vuvale sai koya na duidui ni lotu.
Era vakadinadinataka na Dauveituberi mai Mereke ni levu na veiwatini e dredre ni ra vakaduavatataki ira vakai ira ena vuku ni duidui ni lotu era lewena.
E dau vakawaletaki tu na tikina oqo ena gauna ni veitau ni se bera na vakamau.
Ia ni sa oti na vakamau ka toso na yabaki, sa na basika tiko na duidui ni rau sa dui dre nodrau mua na lewe rua.
Na kena leqa sa na qai tarai ira na gone, ni ra sa na taiki ena dua na yasa se ra wasei rua me ra gole vei koya na itubutubu era vinakata.
E sega ni cala nai vosavosa o ya �Na vuvale sa dau masu (lotu) vata sa na dau tudei nodratou tu vata.� (A family that worships together always stay together).
Na Lotu sa dua na yavu vinaka ni kena tara cake e dua na vuvale kaukauwa, ia ni rau duidui lotu na veiwatini, sa na yaco tale ga na lotu me vatu levu ka dau lutuma ka talaraka nodrau duavata na veiwatini.
Na kenai ka va sai koya na veika talei ka rau dui vakabibitaka (values).
Na cava soti sara mada e bibi ena bula oqo? Me daru vakayagataka vakacava nodaru gauna kei nai lavo?
A cava sara mada daru biuta me nodaru takete?
Na veitaro oqo e tara tiko na veika e vakabibitaka e dua me vakaibalebale kina vua na bula.
Ni tautauvata na veika e rau vakabibitaka na veiwatini, ena vakadinadinataki ni buroro ka rairai bulabula nodrau bula vakawati.
Ia kevaka e veicoqacoqa na veika e rau gadreva se vakabibitaka, ia sa na basika na dredre, vakasa kaukauwa, dui sagai koya kei na veivakalewai.
Kevaka e saga tiko ko marama me ratou bau kana ka vakaisulu vinaka na gone, ia ko Tama e sagai koya ga me marau kei nona i lala ena gunu kei na lasa, sa na kavida na yavu tu ni nodrau bula vakawati.
Se me sasagataka ko Tama na nodratou vuli vinaka na gone ka qai vakasabusabu ko Tina e na voli sasauni kei na sota vakailawalawa, sa na yaco na voca ke rau sega ni walia vakatotolo nodrau duidui.
E vuqa sara na vakawati e mai leqa ni ra sega ni moica rawa vakai ira na duidui ni veika era taleitaka se vakabibitaka.
E so na gauna ni dau veicoqacoqa na veika erau dui tutaka e dau vakavuqa me vakatubura na lomabibi ke vakalewai nonai vakarau ni rai edua vei rau.
E vakalewai tiko o ya na ka e rui bibi vua ka ni kevaka e sega ni moici vakamalua, sa na vakavurea na yalo ca e lomana ka tete me levu cake.
Kenai kalima sai koya nai lavo. Sa ka bibi vei rau na veiwatini me rau dau veitalanoa sara vakavinaka ena vuku ni lavo ka sa yaga me matata nai sau ni veitaro oqo:
Me na kau mai vei nai lavo me bula kina na vuvale?
O cei me lewa nai lavo?
Me vakayagataki vakacava?
A cava sara mada e gadrevi se dodonu me voli?
E dodonu li me vakarautaki e dua nai tuvatuva vakailavo (budget) ni vuvale? Me vica me gole ki na lotu, vuli kei na veiogaoga vakaveiwekani?
Me qai vakatulewataki ga vakadodonu nai lavo, me kakua ni sivia na ka eda vinakata ka lailai na ka eda rawata.
Me da qarauna tale ga me da kakua ni mani bobula ena noda kocova vakasivia nai lavo.
Ena vuku ni leqa ni cakacaka kei na tubu sivia ni sau ni yaya, sa yavalati e vuqa sara na vuvale ena vuku ni gadrevi sivia ni lavo.
Nai Vola Tabu sa dusia ena 1Timoci 6:10 �Ni sa vu ni ka ca kece ga na daulomana nai lavo� (For money is the root of all evils), era sa daucoko eso a ra sa vakacalai kina ena vakabauta, a ra sa cokai ira sara vakai ira ena yaluma vakavuqa�.
Sa ka bibi kina me da lomavinaka tiko enai lavo sa rawa tiko ka me da masuta na Turaga me tuberi keda ki na kena vakayagataki se me vakatubutaki.
Nai kaono ni dredre sai koya nai bili mai tautuba.
E levu na leqa ni bula vakawati e mai yaco ena vuku ni kena sa sega ni taqei rawa nai bili sei dre mai tautuba.
Oqo e oka kina ko ira na noda itubutubu kei ira na vugoda (i tubutubu ni watida) ka vakavuqa me ra via lewai keda se vakalelewa mai.
Ko ira na weka ka ra sega ni waraka me dei mada na bula vakawati, ia era sa vakacolati rau na veiwatini enai tavi eso me qaravi.
Nona cakacaka e dua vei rau ka dreti koya na bibi ni colacola vakacakacaka me qai suka bogi levu tu mai, se me veilakoyaki vakalevu ka yali vakadede mai vale.
Nodra i dre nai lawalawa vakacakacaka, vakaqito se vakaicabavata.
E rawa ni levei na veileqa kece oqo, ia me ra tarai sara vakamalua ka vakayalomatua.
Na kenai kavitu sai koya na leqa eso ka dau basika ena nodrau tiko vata (veiyacovi) na veiwatini.
E lewe levu era raica na veidomoni kei na veiyacovi ni dukadukali ka tawasavasava ka ra lecava ni a nakita na Kalou na bula vakawati me sa vanua taudua ga ka vakayacori kina nai solisoli talei erua oqo.
E kaya e dua na kena dau ni vakadidike ni veimaliwai ni tagane kei na yalewa ko William Masters ni vu ni leqa levu duadua ni veimaliwai ni tagane kei na yalewa sai koya na �tauricala kei na vakadewataki cala ni tukutuku kei na vakatatabu� ka rau vakarautaki rau ki na nodrau veikilaitaka na yagodrau.
E koto e so na duidui vei rau na veiwatini.
E dua e dau gadreva me veiyacovi vakawasoma, ia o kena i sa e sega soti sara ni melele kina.
E dua vei rau e dau nanamaki kina, ia o kena i karua e dau vakacauoca kina.
E tiko eso na veiwatini e sega ni cakacaka tiko na yagona e dua vei rau ka na uasivi me ia na veitalanoa ka raici edua na vuniwai ka ra dau tu vakarau me ra veivuke ena leqa vakaoqo.
Ke dua vei rau na veiwatini sa dau oca tu ga e na levu ni cakacaka mai vanua ni cakacaka se na veitavi e qaravi e vale, oqo tale ga sa dau vakatubura na rarawa vei koya kadua ni gadreva me rau bau marautaka vata na yagodrau ena nodrau tiko vata, ia sa moce se sa rui oca beka ko kenai sa.
Kenai balebale sa na bibi sara me rau veitalanoa vakalevu ka veikilaitaka na veiwatini nodrau marautaka vata ruarua nodrau gauna ni veidomoni kei na veiyacovi ka ni kena daumaka ga na draki oya, na talei tala ga ni nodrau ivau ni vakawati.
Me kakua ni cakitaki se tabonaki na gagadre ni veidomoni kei na veiyacovi ka ni oqori nai solisoli talei ni Kalou me rau dui marautaki rau kina vakairau na veiwatini.
E kaya kina ko Paula ena 1Korinica 7: 3 - 5,
�Me ia vua na yalewa na tagane na ka sa dodonu e na veilomani, me vaka tale ga na yalewa vua na tagane.
Sa sega ni veitaliataka na yagona na yalewa sa vakawati, sa lewa ga na watina.
A sa vakatalega kina ni sa segani veitaliataka na yagona na tagane sa vakawati ka ni sa lewa ga na watina.
�Dou kakua ni tarova na veiyacovi vakaikemudou, me ia ga ni sa vinakata ruarua e na gauna lekaleka (dou gadreva kina), me rawa ni dou lalaga tale tu ki na lolo kei na masumasu, oti dou qai veiyacovi tale, de dauveretaki kemudou ko Setani ena vuku ni nomudou dauveidomoni se garogaroca vakayago.
Sa ka kaukauwa nai bili ni gagadre vakayago ni tamata ka ni kevaka e sega ni kauwaitaki se sotavi, e dau tubu kina na leqa e na loma ni bula vakawati.
Sa na uasivi kina me rau dau ciqomi rau vakairau na veiwatini ni ka dina nodrau dui gagadre ka sa dodonu kina me rau kakua ni tabaka sobu, ia me rau sotava ka marautaka vata.
Ke sega ni sotavi na gagadre kaukauwa ni veidomoni kei na veiyacovi e na vuku ni duidui ni rai se wawale beka, ena rawa ni vakavurea na vakanananu me vaqara lasa ki tuba, ni salavata kei na veika e taba e na retio yaloyalo se na ivola ka vakayacori kina vakaveitalia na ka e rua oqo.
Na nona lako oqori ki tuba me via la�ki vakamarautaki koya kina e dua vei rau, sa voroka sara tiko ga nodrau bula ni vakawati ka rau na tini mavoa ruarua kina, vakabibi sara ke ra sa tiko na gone.
E dua na ka e vakadinadinataki e vuravura ena gauna oqo sai koya na bula oca (stress) ena vuku ni cakacaka kei nai colacola, na lomaocaoca ni bula ena veisiga kei na lailai ni vakacegu.
Ni qai yaco mai na gauna me rau dui marutaki rau kina vakayago na veiwatini, sa yali na kamica ni nodrau lasa ni sa tatara tu na oca kei na vakacauoca.
Dua tale na kena sa yali na veitaleitaki ka dau sotavi ena imatai ni yabaki.
Ni sa la�ki dede vakalailai na tiko vakawati, sa duadua tu ga na veika e sotavi ka sa sega ni qai vakaikanakana na veika e caka tiko (boredom).
Ni kaukauwa nai bili mai tuba e na veika e talanoataki se saravi, elewe levu era biuta nodra lomanibai ni vakawati ka ra vaqaqara ki na tikina tani. Sai tekitekivu sara tale ga ni kavoro ni bula vakawati.
Sa na yaga kina me rau yadrava na veiwatini na nodrau veimaliwai vakayago ka me rau maroroya nodrau veitaleitaki vakaveiwatini ena nodrau vakamikamicataka me rawa ni rau yacova tiko ga kina na delana cere ni veidomoni kei na veiyacovi me vaka e vunia koto na Kalou ena loma ni bula vakawati.
Na kenai tinitini ga sai koya na kena sa yali na loloma kei na dina ena nodrau bula na veiwatini. Au a sa vosa oti kina vakabalavu enai ulutaga, �Na bibi ni loloma e na Vakawati� ka dabe toka ga vakalevu e na raama ni Korinica wase 13.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
Ena kena mai cava e dua na siga oca dina ka mai cava kina na imatai ni noqu macawa me vaka e dua na Vakaitutu Raraba, sinai vutucoqa na noqu beqi ni vola ka curuoso tu ena noqu vakasama na taro “Au na rawata vakacava na ka oqo?” Au biubiu mai na valenivolavola ni Vitusagavulu ka vodoka yani na eleveita ni Vale ni Veiqaravi ni Lotu. Ena kena sa mua sobu tiko na eleveita, au cuva sobu ka rai lala tu yani ena kena buturara.
A tadola na katuba ka curu mai e dua, ia au a sega ni rai cake. Ni sa tasogo na katuba, au rogoca ni dua e taroga, “Na cava o raica sobu tiko oqori?” Au kila na domo o ya—sa ikoya o Peresitedi Thomas S. Monson.
Au rai cake vakatotolo kau sauma, “O, e sega.” (Au vakadeitaka ni vakauqeta na noqu nuitaki au na isau vuku ni taro o ya!)
Ia e sa raica vinaka tu mai na noqu nuiqawaqawa kei na beki bibi. A matadredre ka vakatura ena yalololoma, ena nona dusi tiko ilomalagi, “E daumaka cake na rai cake!” Ena neirau sirova sobu tiko e dua tale na itaba vale, a vakamacalataka ena mamarau ni sa gole tiko ki na valetabu. Ena nona vakamoce vei au, a vosa tale ki yaloqu na nona rai ni vakamoce, “Nanuma qo, e daumaka sara na rai cake.”
Ena neirau sa veitalatala, a lako mai noqu vakasama e dua na vosa ena ivolanikalou: “Mo ni vakabauta na Kalou; mo ni vakabauta ni sa … ; mo ni vakabauta ni sa nona kece na lewa kei na kaukauwa mai lomalagi kei vuravura.”1 Ena noqu vakasamataka na kaukauwa nei Tamada Vakalomalagi kei Jisu Karisito, a kunea na vakacegu na lomaqu ena noqu vakasaqaqara tawa yaga mai na buturara ni eleveita a siro sobu tiko o ya.
Me tekivu mai na gauna o ya au sa tugana tu na veika au sotava oqori vakakina na nodra itavi na parofita. Au a luvuci kau vakacuva ulu. Ena nona vosa na parofita, au a rai vua. A dusimaka tale o Koya na ka meu vakanamata kina meu rai cake vua na Kalou, na vanua e rawa meu vakabulai ka vaqaqacotaki kina mai na Veisorovaki nei Karisito. Sa ikoya oqori na veika era cakava na parofita me baleti keda. Era liutaki keda vua na Kalou.2
Au vakadinadinataka ni o Peresitedi Monson e sega wale ga ni parofita, daurairai, ka dau vakatakila; e sa dua na ivakaraitaki vakasakiti ni bulataki ni ivakavuvuli ni rai cake. Mai vei keda kece, e dodonu me tarabi sara vua na nona icolacola. Ia, e a ivakaraitaki ni vakabauta sa cecere sara ka vakasinaiti ena vakanuinui vinaka, vuku, kei na nona lomani ira tale eso. E dau nona ibole na “e rawa” kei na “sa rawa.” E vakabauta na Turaga ka vakararavi Vua ena veivakaukauwataki, ka sa dau vakalougatataki koya na Turaga.
Na veika au sotava e sa vakatavulica vei au ni kevaka o keda, me da vakataki Peresitedi Monson, noda cakacakataka na noda vakabauta ka rai vua na Kalou me vukei keda, eda na sega ni vakayalolailaitaki ena icolacola ni bula. Eda na sega ni yalolailai ena noda vakayacora na ka eda kacivi kina me da vakayacora se gadrevi vei keda me da vakayacora. Eda na vakaukauwataki, ka na vakasinaiti na noda bula ena vakacegu kei na reki.3 Ena qai yaco me da vakila ni vuqa na ka eda lomaleqataka tu e sega ni tawamudu na kedra yaga—ia kevaka me vaka kina, ena vukei keda na Kalou. Ia e dodonu me tu vei keda na vakabauta ni rai cake kei na yalodei ni muria na Nona veidusimaki.
Na cava e vakavuna e dua na bolebole ni dodonu me da dau rai cake tikoga ena noda bula? E rairai eda sega ni vakabauta ni rawa ni iwali ni noda leqa e dua na ka rawarawa wale tu ga. Me kena ivakaraitaki, ena gauna era a laukati kina na luvei Isireli mai na gata bati gaga, a vakaroti o Mosese me laveta cake e dua na gata varasa ena dua na kau. A matataki Karisito na gata varasa. O ira era raica cake na gata, me vaka a vakadreta na parofita, era a vakabulai.4 Ia o ira na lewe vuqa era sega ni rai cake, era sa vakarusai.5
A vakabauta o Alama ni vu ni nodra sega ni raica na gata o ira na Isireli sa ikoya ni ra sega ni vakabauta ni ra na vakabulai kevaka me ra a vakayacora. Na vosa nei Alama e yaga vei keda edaidai:
“Oi kemudou na wekaqu, kevaka sa rawa mo dou bula ni dou sa raica wale ga na ka sa vakaraitaki vei kemudou, dou na sega li ni rai kusarawa yani kina, ia kevaka dou sa yalokaukauwa tiko ga ka sega ni vakabauta, ka sega ni via raica na ka sa vakaraitaki vei kemudou … ?
“Raica ena ca vei kemudou kevaka dou sa vakakina; ia kevaka e sega, dou rai cake yani ka vakabauta na Luve ni Kalou, ni sa lako mai me vakabulai ira na nona tamata, ia ena mai kune ka rarawa ka mate tale ga me isoro ni [noda] ivalavala ca; ia ena tucake tale mai na mate.”6
Na veivakauqeti ni rai cake nei Peresitedi Monson e tautauvata kei na noda dodonu me da nanumi Karisito. Ena noda nanumi Koya ka vakararavi ena Nona kaukauwa, eda ciqoma kina na kaukauwa ni Nona Veisorovaki. Sa ikoya na ka e rawa me vakaceguya na noda nuiqawaqawa, noda icolacola, kei na noda vakaleqai. Sa ikoya na inaki e rawa kina me da vosoti ka vakabulai mai na mosi ni noda ivalavala ca. Sa ikoya na inaki e rawa me da ciqoma kina na vakabauta kei na kaukauwa me da vosota na veika kece sara.7
Ena dua na koniferedi ni marama wale tiko ga oqo mai na Ceva kei Aferika keirau a tiko kina kei Sisita Cook. Ni oti na neirau vakarogoca tiko eso na itukutuku veivakauqeti ena kena vakayagataki na Veisorovaki ena noda bula, a sureti keimami vakayadua na peresitedi ni iteki ni iSoqosoqo ni Veivukei me keimami lako ki tautuba. A soli vakayadua vei keimami e dua na baluni sega na rokana. A vakamacalataka ni vaka me neimami icolacola, veivakatovolei, se dredre cava ga e vakataotaka tu na neimami bula, na baluni. Ni na wili ga me tolu, me keimami laiva sara na neimami baluni, se na neimami “icolacola.” Ni keimami sa rai cake ka sarava na ciri yawa yani ni neimami icolacola, a rogoci rawa na “Ahhhh.” Na cakacaka rawarawa o ya na laivi yani ni baluni a solia e dua na vakanananu lesu vakasakiti ni reki e sega ni vakamacalataki rawa ka yaco mai ena rai cake kei na vakananumi Karisito.
E sega ni tautauvata kei na laivi ni baluni sega na rokana na rai cake vakayalo baleta ni sega ni yaco ga vakadua. Eda vulica mai na masu ni sakaramede me da dau nanumi Koya ka muria na Nona vunau, ka me tiko ga vei keda na Nona Yalotabu ena veisiga me dusimaki keda.8
Ena nodra sa lakosese tu na luvei Isireli ena loma ni veikau, a dusimaki ira na Turaga ena nodra ilakolako ena veisiga ena nodra vakararavi tiko ki na Nona veiliutaki. Ena Lako Yani eda wilika, “A sa liutaki ira tiko ko Jiova ena duru o ena siga, me tuberi ira ena sala; kei na duru buka waqa ena bogi me vakararamataki ira.”9 Nona veiliutaki e dua tu ga, ena yalomalua au vakadinadinataka vei kemuni ni Turaga e rawa me cakava na ka vata ga oqori me baleti keda.
Ia me na dusimaki keda vakacava nikua o Koya? Mai vei ira na parofita, apositolo, kei na iliuliu ni matabete kei na veika eda vakila ni na lako mai ena noda sovaraka na lomada kei na yaloda ena masumasu vua na Tamada Vakalomalagi. Ena tuberi keda o Koya ena noda biuta laivi na veika vakavuravura, veivutuni, ka veisau. Ena tuberi keda o Koya ena noda muria na Nona ivunau ka tovolea vakalevu cake me da vakataki Koya. Ka liutaki keda o Koya ena Yalo Tabu.10
Me rawa ni da dusimaki ena ilakolako ni bula ka ciqoma na veitokani tudei ni Yalo Tabu, e dodonu me tu vei keda na “daliga rogo” kei na “mata rai,” ka dusimaki ruarua ki cake.11 E dodonu me da cakacakataka na veiliutaki eda ciqoma. E dodonu me da rai cake ka vakayacora. Ena noda vakayacora, au kila ni da na marautaka, baleta ni Kalou e vinakata me da marau.
Eda luvena na Tamada Vakalomalagi. E vinakata me dua na tiki ni noda bula, me vakalougatataki keda, ka vukei keda. Ena vakamaca na noda mavoa, qusia na wai ni matada, ka vukei keda ena noda ilakolako lesu ki na Nona iserau. Ena tuberi keda o Koya, ni da rai Vua.
Noqu rarama meu rere tu li?
Ke siga se bogi tiko kei au. …
Vuni reki sere ga.
Siga se bogi, sa liu … sa liutaki au.12
Au wasea noqu ivakadinadina ni vosoti noda ivalavala ca ka vakamamadataki na noda icolacola ena noda rai vei Karisito.“Me da nanumi koya sara, … ka laveta cake na uluda,”13 baleta, me vaka a kaya o Peresitedi Monson, “e daumaka sara na rai cake.”
Au vakadinadinataka ni o Jisu e noda i Vakabula ka Dauveivueti ena yaca i Jisu Karisito, emeni.


text:
- Last Activity:
- Dec 15, 2017
- Joined:
- Jan 11, 2015
- Messages:
- 830
- Likes Received:
- 516
- Trophy Points:
- 93
Following 28
Followers 13
- Gender:
- Male
- Location:
- Netherlands, Gelderland
RSDGames
Always tired, Male, from Netherlands, Gelderland
- RSDGames was last seen:
- Dec 15, 2017
-
- Loading...
- Loading...
-
About
- Gender:
- Male
- Location:
- Netherlands, Gelderland
cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake cake
- Minecraft:
- RSDGames
Interact


text:
E SEGA ni tarova rawa na tuturu ni wai ni matana o Amani Qamuqata e dua na turaga mai na koro ko Narokorokoyawa, e na Tikina o Noimalu e na nona raica ni ratou sa kele yani e na yasa ni koro ko Korovou e tolu na keria kei na dua na lori nodratou na Tabana ni Teitei mai Lomaivuna.E SEGA ni tarova rawa na tuturu ni wai ni matana o Amani Qamuqata e dua na turaga mai na koro ko Narokorokoyawa, e na Tikina o Noimalu e na nona raica ni ratou sa kele yani e na yasa ni koro ko Korovou e tolu na keria kei na dua na lori nodratou na Tabana ni Teitei mai Lomaivuna.
E kaya o Qamuqata ni taumada na nona vakavinavinakataka na nona bula vua na Dauniveibuli e na kena vakavoci tiko mai me yacova mai na siga o ya, ka kena i karua na nona vakavinavinakataka na kena sa tutaki ka yavalati na nodra Bose ni Tikina me baleta na nodra gaunisala.
?Kevaka me?u qai mate ni mataka, au sa na gole yani e na vakacegu, niu kila ni sa na qai oti vakadua na waqadomo era se cakava mai na tukai keimami vakavica, ka yacovi keimami mai na i taba tamata e na gauna oqo,? e kaya.
Tomana o Qamuqata ni vakavinavinakataki rau vakabibi sara o Ratu Josaia Qereqeretabua na i liuliu ni Yavusa e na koro ko Narokorokoyawa kei Ratu Rusiate Roragaca na Vunivalu e Korovou, e na nodrau tokona sara vakabibi na nodratou Bose ni Tikina, ka cakacakataki sara e na kena gauna totolo duadua.
Kuria o Qamuqata ni sa dau vakaloloma dina e na nodra sa dau sobu na lewe ni tikina ko Noimalu e na yasa ni koro mai Sawanikula, ka ra qai dau colacola cake na nodra i yaya ni volivoli, takosova na uciwai na Wainimala, ka taubaletaka na veidelana kei na veitokaitua me yaco sara ki na nodra dui koro.
E tomana ni so na gauna me dau takosova tu na ose na veivatu e na uciwai na Wainimala, ka qai sisi na yavana, era sa na wadra wale tu ga ni ra sa kuitaki na taga falawa se taga suka ka vesu vata toka kei na ose. Tomana na turaga yabaki 76 oqo ni sa vuku ga na Kalou ni dau vunia na ka.
?Au sega vakadua ni tadra ni na dua na siga e na basika mai kina na gaunisala e na neitou yasa ni koro.
?Ia, na siga e dai e sa dua na siga e reki kina vakalevu na yaloqu, ka niu sa sega tale ni qai tadra tiko, ni oqo e da sa veirai sara ga ena matana votu. Da raica na yaga ni gaunisala e sa kele mai kina oqo e na yasa ni koro o Korovou na nodratou lori na Tabana ni Teitei mai Lomaivuna e na nodratou kauta mai na neimami vakabulabula ni teitei kei na wainimate ni co ca.
?Oya gona na yaga ni kena ta mai na gaunisala e na neimami i tikotiko, me rawa ni vakarawarawataka na gagadre e tasogo tu mai vei keimami e na dua na gauna balavu,? e kaya.
Sa vakanuinui tiko o Qamuqata ki vei ira na lewe ni tikina o Noemalu, ni na sega ni yaco ga e Narokorokoyawa na gaunisala, ka ra na cuqena tiko na soli me rawa ni la?ki tasevu sara ki na i otioti ni koro ko Tubarua.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
Ni sa mai vakasinaiti na yaloqu ena yalo veivakauqeti totoka ni sere vata kei na idolamasu momona nei Elder Richard G. Hinckley, au gadreva kemuni na veitacini meu vosa vakadodonu sara ena bogi nikua, kau na vakayacora vakakina vei ira na cauravou lewe ni Matabete i Eroni.
Ni da veitalanoataka na cecere ni nona Matai ni Raivotu o Josefa Simici, ena so na gauna eda sega soti ni dau veitalanoataka vakalevu na veilecalecavi a yaco ni bera oya, na veilecalecavi oya a kena inaki me vakarusa na gonetagane oqo kevaka e rawa, ia me tarova sara ga na ivakatakila ena vakarau yaco mai. Eda sega ni dau veitalanoataka na meca, kau sega ni dau taleitaka meu veivosakitaki koya, ia na veika a sotava na cauravou o Josefa e talemuria vei keda na veika kece sara e dodonu me dau nanuma tiko na turaga yadudua, oka kina na gonetagane kece sara ena ivavakoso oqo.
Naba dua, ni tiko dina o Setani se o Lusefa se na tama ni lasu kecega—se cava ga na yaca—o na vakatoka vua, na ivatuka vakatamata ca. Na nona inaki e ca kecega, ka na sautaninini ni basika mai na rarama ni veivueti ena vakasama mada ga ni dina. Naba rua, ena dau vorata tu ga me tawamudu na loloma ni Kalou, na Veisorovaki i Jisu Karisito, kei na cakacaka ni sautu kei na veivakabulai. Ena valuta na veika oqo ena veigauna kecega kei na veivanua kecega, ena dau rawata me vakayacora vakakina. Sa kila tu o koya ni na vakadrukai ka na vakasavi tani ena ivakataotioti, ia sa nona inaki me na kauta sobu vata kei koya na kena levu tale ni tamata ka na rawata rawa.
Ia na cava eso na nona ivadi na tevoro ni veisisivitaki na bula tawamudu? Eke tale e vakavulici kina vei keda eso na kena lesoni na veika a sotavi ena Veikau Tabu. E vola kina o Josefa ni nona sasaga me vorata na veika kecega e vakarau tu mai liu, a biuta mai kina o Lusefa e dua na kaukauwa sa “curumi au sara ka vesuka na wa ni yamequ meu sega kina ni vosa rawa.”1
Me vaka a vakavulica o Peresitedi Boyd K. Packer ena mataka nikua, ni sega ni rawa vei Setani me vakamatea tu ga yani e dua na tamata. Oqori e dua vei ira na vuqa na ka e sega ni rawa ni cakava o koya. Ia e matata ni na mana sara na nona sasaga me tarova na cakacaka kevaka walega e rawa ni vesuka na wa ni yamedra na tamata yalodina. Kemuni na taciqu, ke vakakina, au vakasaqara ena bogi nikua na tagane gone kei na qase, ka ra kauwaitaka na ivalu oqo ni vinaka kei na ca, me ra tu mai ka vosa. Eda vala tiko, ena loma ni vica na miniti mai oqo, au vinakata meu siteseni duadua ga ni vakacuru tamata.
Meu vagigitaka beka e vica na qaqani “Meda Vala Tiko”? O ni kila na qaqana “iValu i Karisito ra sa bole tu?”2 Io, na ka e cecere kina na kaci ni bole ki na ivalu oqo ni da sa sega ni kerei ira mera bole mai me ra vanataka e dua na dakai se viritaka e dua na gasaukuro. E sega, eda vinakata na mataivalu ka ra taura me nodra iyaragi “na vosa kecega sa lako mai na gusu ni Kalou.”3 O koya au vaqarai ira tiko kina ena bogi nikua na daukaulotu sega ni o ira na sa daugalu voli ga ia, ena Yalo ni Turaga kei na kaukauwa ni nodra matabete, era na dolava na gusudra ka tukuna na cakacaka mana. Na vosa vakaoqori, era a kaya na turaga ena veigauna taumada, na sala “a dau, ka na dau vakayacori kina na cakacaka qaqa duadua ni vakabauta.”4
Au kerei ira vakabibi na cauravou ena Matabete i Eroni me ra dabe vakadodonu ka raica oqo. Me baleti kemuni, meu na wakia vata mada e dua na vakasama vakaqito. Ra cauravou eda veiqati tiko oqo ni bula kei na mate, au na tu voleka mada kina e matamuni, meda veiraici mata, kau na vosa vakadodonu sara vei kemuni me talave mada vakalailai na vacu ni matamuni—me vaka era dau cakava na dauveivakavulici ni sa veivolekati toka na kai ka vinakati ga me rawa na qaqa. Ia ni sa vakarau tu na qito, oqo na ka e tukuna tiko vei kemuni na dauveivakavulici sai koya, mo ni rawa ni vakaitavi ena qito sa dodonu vua eso vei kemuni, mo ni bula savasava vakalevu cake mai na gauna oqo. Ena ivalu oqo ni vinaka kei na ca, e sega ni rawa ni o qito ena vukuna na meca ena veigauna cava ga e yaco mai kina na veitemaki, oti o qai namaka mo vakaisulu ena vukuna na iVakabula ki valetabu kei na gauna ni kaulotu me vaka ga ni sega ni dua na ka e yaco. Oqori, kemuni na noqu itokani gone, mo ni kua ni cakava. Ena sega ni vakalialiai na Kalou.
Sa tu kina e matadaru, o iko kei au e dua na gauna dredre. Sai koya ni udolu na cauravou ka tu ena itabayabaki ni Matabete i Eroni sa volai tu ena ivolatukutuku ni Lotu oqo ka ra lewena na noda tobu ni vakavakarau ki na veiqaravi vakadaukulotu. Ia na bolebole sai koya me na veirauti tikoga na kilikili ni nodra bula na dikoni, ivakavuvuli, kei ira na bete oqo me rawa kina ni ra tabaki ki na italatala qase ka laki veiqaravi vakadaukalotu. O koya eda sa gadrevi ira kina na cauravou era sa tiko rawa ena timi me ra tiko ga kina ka kakua ni vakatosotoso tani tiko ki na yalava sega ni dodonu ena gauna keimami gadreva kina mo ni curu yani ka qito ena nomuni igu taucoko! Ena qito taucoko ni veisisivi au kila tu, sa dau tu na iyalayala ena vuloa se e rara ka dodonu me ra tiko kina na dauqito taucoko me rawa kina ni ra veisisivi. Ia, na Turaga talega sa droinitaka tu na laini ni bula kilikili me baleti ira era kacivi me ra cakacaka vata kei Koya ena cakacaka oqo. E sega ni rawa ni dua na daukaulotu e sega tu ni veivutunitaka na ivalavala ca ni veiyacovi se na vosa ca se na iyaloyalo vakasisila ka qai namaka me rawa ni bolei ira na tani me ra veivutunitaka na veika vata sara ga oqori! O na sega ni rawa ni cakava o ya. Ena sega ni tiko vata kei iko na Yalotabu ka na curuoso ena nomu itilotilo na nomu vosa ni o via tukuna na veika oqo. Ena sega ni rawa mo lakova sobu yani na sala e vakatoka o Liai me “sala tani”5 ka namaka mo ni dusimaki ira eso ki na “sala dodonu ka rabailailai”6 o ya—oqori mo kua ni cakava.
Ia sa koto na nomu isau ni taro ki na veibolebole oqo me vakataki koya ga na dauvakadikeva na Lotu o na lako vua. Se o cei ga o iko kei na veika o sa cakava, e rawa ni o vosoti. E rawa vei kemuni yadua na cauravou mo ni vakanadakuya na ivalavala ca kecega e dredre tiko vei kemuni. Sai koya na cakamana ni veivosoti; sai koya na cakamana ni Veisorovaki ni Turaga o Jisu Karisito. Ia e sega ni rawa ni o cakava kevaka o sega ni yalodina ki na kosipeli, o sega ni rawa ni cakava ke sega na veivutuni ena vanua e gadrevi kina. Au kerei kemuni tiko na cauravou mo ni dau qaqaco ena Lotu ka savasava. Kevaka e gadrevi, au sa kerei kemuni kina mo ni vaqaqacotaki kemuni ka mo ni vakasavasavataki kemuni.
Kemuni na taciqu, au vosa doudou vei kemuni baleta na veika e malumu sobu e vakavuqa ni sega ni dau yaga. Keimami vosa doudou tiko baleta ni o Setani e bula dina tiko ka nona inaki me vakarusai iko, ni ko na sotava na nona veivakayarayarataki ena yabaki ni bula vakagone ka gone sobu sara. O koya keimami na tauri kemuni kina ena nomuni domo ni sote ka kaila ena kena kaukauwa duadua e rawa:
Na domo ni valu sa vakuru ga mai;
Dou curu mai, dou curu mai!7
Kemuni na noqu itokani gone, e gadrevi e udolu vakatini tale na daukaulotu ena veivula kei na veiyabaki sa tu mai liu. E dodonu me ra basika mai na dua na ivakatautauvata levu cake ni Matabete i Eroni era na tabaki, qaqaco, savasava ka kilikili me ra veiqaravi.
Vei kemuni o ni sa veiqaravi oti kei kemuni na veiqaravi tiko oqo, keimami vakavinavinakataka na veika vinaka o ni sa vakayacora kei na bula o ni sa tara. Ni kalougata tiko! Eda kilai ira talega era a vakanuinui tu kina ena nodra bula taucoko me ra laki kaulotu ia, ena vuku ni tauvimate se na veika tale eso era sega ni lewa rawa, sa sega kina ni ra cakava rawa. Eda vakacaucautaki ira raraba oqo ena veidokai. Keimami kila na nomuni gagadre, ka vakacaucautaka na nomuni yalodina. Keimami sa lomani kemuni ka dokai kemuni. O ni sa “lewe ni timi” ka na dau tiko ga kina, dina mada ga ni ko ni sa vakasukai mai kina vakaturaga, vaka-daukaulotu tudei. Ia keimami gadrevi kemuni na kena vo!
Ia oqo, kemuni na veitacini ena Matabete i Melikiseteki, ni kakua ni matadredredre ka ravi ena nomuni idabedabe. Au se bera ni oti. Eda gadreva e udolu tale na veiwatini me ra veiqaravi ena tabana ni kaulotu ena Lotu. Era sa vakatakekere tiko na veiperesitedi kece ni kaulotu me baleti ira oqo. Ena veivanua kece era veiqaravi kina, era kauta mai o ira na noda veiwatini na matua ni cakacaka ka ra sega ni rawa ni solia rawa e dua na ilawalawa yabaki 19, se vakacava sara na vinaka era rawa ni solia.
Ena nodra vakauqeti e levu cake na veiwatini me ra veiqaravi, era sa cakava kina na Mataveiliutaki Taumada kei na Kuoramu ni iApositolo Le Tinikarua e dua vei ira na cakacaka doudou duadua ni lomasoli e qai bau laurai ena cakacaka ni kaulotu ena loma ni 50 na yabaki sa oti. Ena Me ni yabaki oqo era ciqoma kina na veiliutaki ni matabete era veiqaravi tu e dua na notisi me baleta na isau ni nodra vale na veiwatini (eda tukuna tiko ga oqo na isau ni vale) ena veivuke kina na ilavo ni kaulotu ena Lotu kevaka e sivia na levu ni ilavo sa lewai tu. Sa dua dina na veivakalougatataki oqo! Oqo na veivakalougatataki mai lomalagi ki na vakayagataki ilavo levu duadua era dau cakava na noda veiwatini ena nodra kaulotu. E ratou sa lewa talega na Veitacini iliuliu mera veiqaravi na veiwatini daukaulotu ena 6 se 12 na vula ka vakakina na kena ivakarau makawa ni 18 se 23. Ena dua tale na lomasoli vakasakiti, sa vakadonui vei ira na veiwatini, mera dau lesu mai ki vale ena veigauna bibi eso vakamatavuvale, ia mera sauma ga na nodra ilakolako. Ni kakua ni leqataka na laki tukituki ena veikatuba se na kena vakamuri na nodra ituvatuva na yabaki 19! E sega ni kerei vei kemuni mo ni vakayacora oqori ia e levu tale na ka o ni rawa ni cakava, ka soli tu na galala ena nomuni vakatulewataka na kena icakacaka.
Kemuni na veitacini, ena vuku ni veika eso me baleta na noda bula, na matavuvale, se veika vakailavo, keimami vakila ni so vei kemuni ena sega beka ni rawa ni lako ena gauna oqo se na sega sara ga ni rawa ni lako ena dua na gauna. Ia kevaka eda tuvatuvanaki eda na rawa ni lako e vuqa vei keda.
Kemuni na bisopi kei na peresitedi ni iteki, ni veitalanoataka na gagadre oqo ena nomuni veimatabose kei na koniferedi. Ni dabe mai cake ena nomuni veisoqoni ka vakararai vakamalua ena ivavakoso me baleta na veivakauqeti ena vukudra o ira me ra kacivi. Qai veitalanoa vata kei ira ka biuta e dua na tikinisiga ni laki veiqaravi. Kemuni na turaga, ni sa yaco oqori, tukuna vua na watimu ni kevaka sa rawa mo biuta tu mada ena vica na vula na nomu idabedabe dakoba kei na ivakasaribariba ni retioyaloyalo, e rawa talega ni ra biuti ira tu mada mai na makubumudrau. Ena sega ni dua na leqa vei ira na ka lalai talei oqori, au yalataka vei kemuni ni ko ni na rawa ni cakava vei ira ena nomuni veiqaravi vua na Turaga, me tawamudu, ka o ni na sega ni rawa ni cakava kevaka o ni tiko ga e vale ka vakatawai ira tiko. Na isolisoli cecere cava beka e rawa ni ra solia vei ira na nodra kawa na tubunigone mai na nodra tukuna vei ira ena nodra sa cakava, ka vakakina ena nodra vosa, “E datou dau kaulotu na matavuvale oqo!”
Na kaulotu e sega ni cakacaka duadua ga eda dau cakava ena Lotu vakasakiti rabailevu oqo. Ia e voleka ni veika kece tale eda na qai cakava tiko ena vakatau ena nodra rogoca taumada na kosipeli i Jisu Karisito na tamata ka curu mai ki na vakabauta. Oqori dina na vuna a cavuta kina me iotioti ka kena yavu, ni Nona ivakaro vei ira na Le Tinikarua o Jisu “mo dou qai lako ka vakalotutaki ira na lewe ni veivanua kecega, ka papitaisotaki ira ena yaca ni Tamamudou, kei na Luvena, kei na Yalo Tabu.”8 Ena gauna oqori, vakatalega kina ni gauna duadua ga oqori, ena qai yaco mai kina na vo ni veivakalougatataki ni kosipeli—na tudei ni matavuvale, na parokaramu ni itabagone, na yalayala ni matabete, kei na veicakacaka vakalotu ka drodro yani vaka ki na valetabu. Ia me vaka e vakadinadinataka ko Nifai, e sega ni dua vei ira oqori e rawa ni yaco mai me yacova ni dua e sa “curu [yani] ena matamata.”9 Mai na veika kece me caka ena ilakolako ki na bula tawamudu, eda gadreva e levu cake na daukaulotu me ra dolava na matamata ka vukei ira eso tale me ra curuma yani.
Vei kemuni kece na tagane, cauravou kei na turaga, o ni taura tu na matabete, au kerea e dua na domo qaqa ka yalodina cake, na domo e sega walega ni valuta na ca kei koya na waqawaqa vakatamata ca, ia me domo ni caka vinaka, na domo ni kosipeli, me domo ni Kalou. Kemuni na taciqu ena veitabayabaki kecega, ni sereka na wa ni yamemuni ka raica na veivakurabuitaki ni nomuni vosa ena nodra bula o ira “era sa sega ga ni kila rawa na dina, ni ra sa sega ni kila na vanua me ra vakasaqara kina.”10
Tou kusa rawa, buca ko ya;
Yaragi dina, me isasabai.
Nomu drotini, cecebuya!
Tou reki ga, lesu ki noda koro vou.11
Ena yaca i Jisu Karisito, na noda iVakavuvuli, emeni.


text:
Message to all indigenous Fijians
Ni ra a vesu toka na Gone Marama Bale na Roko Tui Dreketi kei iratou na Talatala ni Lotu Wesele ena Guardhouse mai Delainabua (QEB) enabogi, ratou cakava toka na mateni o Voreqe, Teleni, Driti, Ului kei ira kece na senior officers era sa vodoka toka na Gravy Train, ena RFMF mess, ena bogi. Ratou gunu toka me ratou vakadeitaka ni oratou, na tamata qaqa taudua e Viti, ka ni ratou vesuki ira rawa na Gone Marama Bale, kei ira na Talatala ni Kalou. Ko ya gona na lotu ra cakava tiko na sotia ni Viti – ratou rumrum, whiskey toka. Ia, e sega ni ura me tei damu gonei!
Matata vakasigalevu, ni lai vesu mai na Gone Marama Bale, kei ira na Talatala ni Kalou, ena loma ni bogi, ra vakasaurarataki tu me dua na siga taucoko, mera sega ni moce rawa vakavinaka, ni ra tovolea tiko na sotia rumrum, mera vakamalumalumutaki ira, kei keda na lewenivanua lotu vakarisito. Na dina kece qo ena qai kaburaki mai, ni ra sa tu cala o ira na sotia, kei ira kece na turaga/marama ni valu, era sa mai coko tu ena butako levu, na great train robbery, sa mai vakayacori tu ena noda vanua. Era nanuma ni da drop-out sotia dau rumrum vakataki ratou, ia e cala na nodra nanuma.
Na veibeitaki vakailasu sa mai caka qo vei ira na Gone Marama Bale, kei na Talatala ni Kalou, ena qai sauti ira lesu na mataivalu rogorogoca, e liutaka tiko o Voreqe, ka sa rairai, e nodra Kalou, na sotia dau rumrum oqo. Na nodratou lawa lasulasu, eratou sakitaka tiko qo, me rawa ga kina me kana tikoga kina na vore, mai na buno ni lewenivanua, me rawa kina ni ra vodo tikoga kina, ena gravy train qo. Eratou kila vinaka tiko, ni ratou sa na vakasoburi, sa na biu na pajero, na karua kei na katolu ni vale era sa volia rawa ena ilavo ni FDB kei na Merchant Bank, ka mera toki lesu tale ki na vale e levu kina na kokoroti, mai Delainabua, se mera toki sara ki Naboro! Ko ga ya era rerevaka tiko! Era via mai benuci ira na Gone Marama Bale, kei ira na Talatala ni Kalou, mera kaya tiko ni ra basu lawa, era via vunitaka, na laba mada ni CRW, Rabaka, Whippy, Verebasaga kei Malasebe, kei na nodra basuka na lawa, ni ra a kovea na noda Matanitu, ena Tiseba, 2006. Ia, eda sega ni lialia, se drop out vakataki ira na sotia, o keda na lewenivanua, ka matata vinaka tu vei keda, na butako, na laba, kei na basulawa ni Mataivalu nei Voreqe.
O keda na lewenivanua, meda dei, ka yaloqaqa, ni dodonu tiko na sala eda muria, me vakayacori na noda koniferedi, e Rewa, ena yabaki oqo. Era lewe 4,000 ga na sotia. Vei ira oqo, era lewe 2,000 ga era se cauravou. Ia o keda, eda lewelevu cake! – eda lewe 800,000, na lewenivanua! E sega ni dua na ka meda rerevaka, ka ni tiko vata kei keda na Kalou, ka rawarawa sara meda valuti ira na Sotia rumrum oqo.
Era lako mai ena lomaloma ni bogi, baleta oya na gauna eda moce kina, era kila ni gauna oya, e sega ni yadra vinaka kina na vakasama. Ia o keda, meda sa sasabai. Meda yadra tiko. Meda namaki ira. Vakacava kevaka eda kaya vei ira – Au sega ni kila na lawa o tukuna tiko qori! Au bese na lako! Vakacava kevaka era yadra kece mai na lewenikoro, mera kaya – Sa Yala Eke! Sa yala eke! Sa yala eke! Sa yala eke!
-
Mark Manning permalinkJuly 23, 2009 1:24 AM
-
Frida permalinkJuly 23, 2009 1:47 AM
Vinaka vakalevu na veiliutaki Burebasaga. Sa gauna me da vakamuria na noda iliuliu vou sa vakarautaka vei keda na noda Turaga sa tabogo. This maybe the time that women of Fiji should stand up and make a stand collectively removing all barriers that separate us.
-
meme permalinkJuly 23, 2009 12:15 PM
It was a great idea putting this information on U tube !! May the Lord protect and favour the Gone Marama Bale,The Roko Tui Dreketi and the other methodist ministers that were arrested. God’s favour is upon those who fear Him.God Bless!!


text:
E dua na gauna bibi ena nona bula e dua na daukaulotu sai koya na iotioti, se na veivakatarogi kei koya na nona peresitedi ni kaulotu me kena “ivakatale”. E uto ni veivakatarogi oqori na kena veitalanoataki na veika guiguilecavi dredre ena nona bula kei na veilesoni bibi sa rawati mai na loma ni 18 ki na 24 na vula.
E vuqa beka na veika e sotavi kei na lesoni e dau tautauvata ena veiqaravi vakadaukaulotu, na veikaulotu yadua e duidui, ena kena bolebole kei na madigi dau vakadreti keda ka vakatovolei keda me vaka na veika yadua eda gadreva kei na noda ivakarau ni bula.
Ni se bera ni keirau biuta tu na neirau vale vakavuravura me keirau laki qarava e dua na kaulotu tudei, keirau a laiva vei rau na neirau itubutubu vakalomalagi me rau vakataucokotaka na neirau itavi ena bula oqo. E dua tiko na Tamai keirau mai Lomalagi, o koya e kilai keirau—na neirau kaukauwa, kei na malumalumu, na veika keirau rawata kei na vanua keirau rawa ni yacova. E kila tu o Koya na peresitedi ni kaulotu kei na veitokani kei na lewenilotu kei koya e vakadikeva na Lotu keirau gadreva me rawa kina ni keirau vaka na daukaulotu, na tagane vakawati, kei na tama, kei na matabete e rawa me keirau vakakina.
Era dau lesi ira na daukaulotu o ira na parofita, daurairai ka dauvakatakila ena veidusimaki kei na veivakauqeti ni Yalo Tabu. Era dau dusimaka na peresitedi ni kaulotu vakauqeti na nodra veilesiyaki na daukaulotu ena veiyaono na macawa ka ra vulica vakatotolo kina ni kila vakavinaka sara na Turaga na vanua e vinakata me ra veiqaravi kina na daukaulotu yadua.
Ena vica na yabaki sa oti a veiqaravi voli kina vakadaukaulotu tudei e Arizona o Elder Javier Misiego, mai Madrid, Spain. Ena gauna oya e rairai matalia na nona kacivi me laki kaulotu ki Amerika, me vaka ni vuqa na cauravou mai Spain era kacivi me ra veiqaravi ga ena nodra vanua.
Ni cava na yasanibuka, erau a sureti kina kei na nona itokani me rau laki vakaitavi kina, a lako mai vei Elder Misiego e dua na lewenilotu luluqa ka kauti koya mai na nona itokani. Oqo na imatai ni gauna me qai curuma kina na tamata oqo ena vica vata a yabaki e dua na valenilotu. A tarogi vei Elder Misiego kevaka e bau kila e dua na Jose Misiego mai Madrid. Ni sauma o Elder Misiego ka kaya ni yacai tamana o Jose Misiego, a taroga na turaga oqo ena yalo nanamaki e vica tale na taro me vakadeitaka ni oqori ga na Jose Misiego. Ni sa vakadeitaka ni rau tukuna vata tiko e dua ga na tamata, sa tekivu me tuturu na wainimatana na turaga oqo. “Na tamamu duadua ga na tamata au papitaisotaka ena noqu gauna taucoko ni kaulotu,” E vakamacalataka na nona dau nanuma tu ga e na nona vakasama ni a druka ena nona itavi vakadaukaulotu. A vakavuna tu na nona luluqa vakalotu na nona dau vakila tu na takiveiyaga ni nona veiqaravi, yalolailai, ka vakabauta ni a druka vua na Turaga.
A qai vakamacalataka o Elder Misiego na veika a kauta mai ki na nona matavuvale na kaulotu ka “nanumi tiko ni a druka”. A tukuna vua ni a vakamau ena valetabu o tamana ka a papitaiso ni se cauravou, o Elder Misiego na ikava vei ira na ono na gone, o iratou na le tolu na tagane kei na dua na ganedratou era sa daukaulotu tudei kece, ka ra a bulabula kece ena Lotu, kei ira kece era sa vakawati era sa vauci ena valetabu.
Sa tekivu me mamakeukeu na turaga lesu mai na kaulotu luluqa oqo. Mai na nona cakacaka, sa qai kila ena gauna oqo sa vakalougatataki kina e vica vata na bula, ka tala mai na Turaga e dua na daukaulotu mai Madrid e Spain, ki na dua na yasanibuka mai Arizona me laki tukuna vua ni a sega ni druka. E kila tu na Turaga na vanua e vinakata me ra laki kaulotu kina na daukaulotu yadua.
Se na ivalavala cava ga e vinakata na Turaga me vakalougatataki keda kina ena noda gauna ni kaulotu, e sega ni kena inaki me cava ga ena gauna eda sa mai vagalalataki kina mai vua na noda peresitedi ni iteki. Na nomuni kaulotu sa buturara ni veituberi ki na nomuni gauna ni bula. Na veika eda sotava, na lesoni kei na ivakadinadina e rawa mai na noda gauna ni veiqaravi ena yalodina e kedra inaki me vakarautaki kina e dua na yavu vakosipeli ka na tudei tu ena bula oqo ka yacova yani na veigauna tawamudu. Ia me tomani tikoga na veivakalougatataki ni oti na kaulotu, sa tu eso na ivakarau e dodonu me na sotavi. Ena Vunau kei na Veiyalayalati eda wilika kina, “Ia ko ira kecega sa gadreva meu vakalougatataki ira, sa kilikili me ra muria na kena ivakaro” (V&V 132:5). E vakavulici na ivakavuvuli oqo ena italanoa ni Lako Yani.
Ni sa ciqoma oti mai vua na Turaga na nona ilesilesi, a lesu tale ko Mosese ki Ijipita me laki kauti ira tani na luvei Isireli mai na veivakabobulataki. Era sega ni vagalalataki ni oti e vica na mate veitauvi veitaravi, ni bera na ika 10 ni mate veitauvi: “Niu na lako voli ena vanua ko Ijipita ena bogi koya, ka yavita na ulumatua kecega ena vanua ko Ijipita” (Na Lako Yani 12:12).
Me ra taqomaki mai vua na “dauveivakarusai” (tikina 23), a vakaroti ira na nona tamata na Turaga me ra cabora e dua na isoro, e dua na lami “e sega na kena ca” ( tikina e 5), ka me kumuni vata na dra mai na isoro. Oti me ra qai “taura e dua na kena dra” ka boroya kina na duru ruarua ni sogo, kei na ulu ni katuba” (tikina e 7)—kei na yalayala oqo: “Ia niu sa raica na dra au na qai lako siviti kemudou, ena sega ni yacovi kemudou e dua na ka mo dou rusa kina” (tikina e 13).
“A ra sa lako yani na Isireli ka kitaka, ia me vaka ka vakarota ko Jiova” (tikina 28). Era vakacabora na isoro, kumuna na kena dra, ka boroya kina na nodra veivale. “Sa qai yaco ena lomaloma ni bogi, sa qai yaviti ira kecega na ulumatua ena vanua ko Ijipita ko Jiova” (tikina 29). Era sa mani taqomaki kina ko Mosese kei ira na nona tamata, me vaka na yalayala ni Turaga.
Na dra era a vakayagataka na Isireli, na ivakatakarakara ni nona Veisorovaki ena gauna mai muri na iVakabula, sa vua ni isoro era a vakacabora. Ia, na isoro walega kei na dra e sega ni rauta me rawati kina na veivakalougatataki sa yalataki tu. Kevaka a sega ni boro na duru ni katuba ena dra, ena sega ni yaga na isoro.
E vakavuvulitaka o Peresitedi Thomas S. Monson: “E dredre na cakacaka ni kaulotu. E gadreva na nona igu e dua, ka vakaotia na nona kaukauwa, ka gadreva na nona vinaka taucoko. … E sega tale ni dua na cakacaka e gadrevi kina na veiauwa babalavu kei na yalodina cecere kei na mataqali solibula vakaoqori kei na masu vagumatua” (“That All May Hear,” Ensign, Me 1995, 49).
Me vua ni solibula oqori, eda lesu vata kaya na noda isolisoli mai na kaulotu: Na isolisoli ni vakabauta. Na isolisoli ni ivakadinadina. Na isolisoli ni kila na itavi ni Yalotabu. Na isolisoli ni vulici ni kosipeli ena veisiga. Na isolisoli ni noda sa qarava na noda iVakabula. Na isolisoli ka tawani tu vakamatau ena veiivolanikalou makawa, na ilavelave sasanukinuki ni Vunautaka Noqu Kosipeli, ivolaniveisiga ni daukaulotu, kei na yalo vakavinavinaka. Ia, me vakataki ira na luvei Isireli, na veivakalougatataki tomani tikoga ka sala vata kei na veiqaravi vakadaukaulotu e gadrevi me cakacakataki ni oti na kena vakacabori.
Ena vica na yabaki sa oti, ni keirau vakatulewa tiko kei Sisita Waddell ena Tabana ni Kaulotu mai Spain Barcelona, au dau solia e dua na iotioti ni ilesilesi vei ira yadua na daukaulotu ena iotioti ni nodra veivakatarogi. Ni ra sa lesu ki vale era dau kerei, ena gauna vata ga me ra taura na gauna me ra vakasamataka kina na lesoni kei na isolisoli sa vakarautaka tu vei ira e dua na Tamada Vakalomalagi lomasoli. Era kerei me ra tuvalaka ena masumasu ka vakasamataka na sala vinaka duadua me ra vakayagataka kina na veilesoni oqori ena nodra bula ni sa oti mai na kaulotu—na lesoni ena vakaimawe ena veiyasa kece sara ni nodra bula: na vuli kei na digidigi ni cakacaka, na veiqaravi ena Lotu ena veigauna ni mataka, ka bibi duadua, o cei era na yaco tikoga me vaka kei na nodra vakatoroicaketaki tiko ni ra tisaipeli i Jisu Karisito.
E sega ni dua sa lesu mai na kaulotu me sa bera na nona vakasamataka na veilesoni e rawata mai na nona veiqaravi yalodina ka me ra vakayagataka ena gugumatua. Ni da vakayacora vakakina eda na vakila na veivakauqeti ni Yalotabu ki na noda bula, noda matavuvale, ena vaqaqacotaki na noda matavuvale, ka da na voleka cake yani kina vua na noda iVakabula kei na Tamada mai Lomalagi. Ena dua na koniferedi raraba sa oti, a veisureti kina vaqo o Elder L. Tom Perry: “Au kerei kemuni na lesu mai na kaulotu mo ni soli kemuni tale mada, mo ni vakasinaiti tale ena gagadre kei na yalo ni veiqaravi ena kaulotu. Au kerei kemuni mo ni vaka na irairai ni daukaulotu, mo ni daukaulotu, ka vakaitovotaki kemuni me vaka na nona daukaulotu na Tamada mai Lomalagi. Au gadreva meu yalataka vei kemuni ni sa tu na veivakalougatataki lelevu me baleti kemuni o ni na cuqena tikoga na gugumatua ka dau tu vei kemuni ena nomuni se daukaulotu voli” (“Na Daukaulotu se Qai Lesu Mai,” Liaona, Janu 2002, 88, 89; Ensign, Nove 2001, 77).
Vei kemuni na cauravou o ni se vakarau tiko mo ni laki veiqaravi vakadaukaulotu tudei, au wasea na nona ivakasala o Peresitedi Monson mai na Okotova sa oti: “Au na tokaruataka na veika era sa vakavuvulitaka tiko mai vakabalavu na parofita eso—o ira na cauravou bula kilikili yadua, ituvaki vinaka e dodonu me ra laki kaulotu. Na veiqaravi vakadaukaulotu e itavi ni matabete—e dua na itavi e namaki vei keda, oi keda ka sa solia vakalevu sara vei keda na Turaga” (“Ena Noda Mai Sota vata Tale,” Liaona, Nove 2010, 5–6).
Me vakataki ira ga na daukaulotu era sa lesu mai kei ira era veiqaravi tiko oqo, e kilai iko na Turaga ka sa vakarautaka tiko e dua na gauna mo laki kaulotu kina. E kila o koya na nomu peresitedi ni kaulotu kei na watina vakasakiti, erau na lomani iko me vaka ga ni o luvedrau ka rau na vakasaqara na veivakauqeti kei na veidusimaki ena vukumu. E kilai ira yadua na nomu itokani o Koya kei na veika o na vulica mai vei ira. E kila o koya na veivanua yadua o na laki veiqaravi kina, na lewenilotu o na laki sotava, kei na bula o na tara me baleta na veigauna tawamudu.
Mai na nomu veiqaravi yalodina kei na solibula ena lomasoli, ena yaco na nomu kaulotu me vanua tabu vei iko. O na vakila na mana ni saumaki mai ena cakacaka ni Yalotabu ena nomu bula ka tara na yalodra o ira o vakavulici ira.
Ni o vakarau mo veiqaravi, e levu tu na ka me caka. Mo yaco mo nona italai mana na Turaga ena gadrevi kina e levu cake na ka mai na noda vakatikori ga, tokara e dua na itokaniyaca, se curuma yani e dua na koronivuli ni veivakarautaki ki na kaulotu. Oqori e dua na ituvatuva ka a se tekivu ni a se vo tu e dua na gauna balavu mai na nomu qai vakatokai mo “Elder.”
Tadu yani ki na nomu kaulotu kei na nomu ivakadinadina vakataki iko ni iVola i Momani, ka rawa mai na vuli kei na masu. Na iVola i Momani sa ivakadinadina qaqa sara ni nona vakalou na Karisito. Sa ivakadinadina talega ni Veivakalesui mai vua na Parofita o Josefa Simici. Ni o daukaulotu, sa dodonu me dua taumada na nomu ivakadinadina ni dina na iVola i Momani. … Na ivakadinadina bula oqo ni Yalo Tabu [ena yaco] me itakele ni nomu veivakavulici” (Vunautaka na Noqu Kosipeli: iDusidusi ki na Veiqaravi ni Daukaulotu [2004], 115).
Tadu yani ki na nomu kaulotu ni kilikili tu kei iko na veitokani ni Yalo Tabu. Ena malanivosa nei Peresitedi Ezra Taft Benson: “Na Yalotabu sai koya na tiki bibi duadua ni cakacaka oqo. Ni vakalevulevuya tiko na nomu ilesilesi na Yalotabu, e rawa ni o cakamana vua na Turaga ena buturara ni kaulotu. Ni sega na Yalotabu, o na sega sara ni qaqa rawa, se vakacava tu na levu ni nomu taledi kei na rawa ka.” (ena Vunautaka na Noqu Kosipeli, 198).
Tadu yani ki na nomu kaulotu ni ko sa vakarau tu mo cakacaka. “Na nomu qaqa vakadaukaulotu [ena] vakarautaki vakatabakidua mai na nomu yalodina ena vaqaqara, veivakavulici, veipapitaisotaki, kei na veivakadeitaki.” Ena namaki me “mana na nomu cakacaka ena veisiga yadua, ka [solia] na nomu … vinaka duadua mo kauta mai na yalo vei Karisito” (Vunautaka na Noqu Kosipeli, 11, 12).
Au tokaruataka na nona veisureti o Elder M. Russell Ballard, ka a tukuni vei ira e dua na ilawalawa cauravou era a vakarautaki ena dua na gauna yani e liu me ra veiqaravi: “Keimami rai vei kemuni, na taci keimami gone ena Matabete i Eroni. Keimami gadrevi kemuni. Me vakataki ira na le 2,000 na cauravou yaloqaqa nei Ilamani, o ni luvena vakayalo talega na Kalou, ka rawa talega ni o ni vakalougatataki ena kaukauwa mo ni tara cake ka taqomaka na Nona matanitu. Keimami gadrevi kemuni mo ni cakava na veiyalayalati tabu, me vaka era a cakava. Keimami gadrevi kemuni mo ni vakarorogo sara ka talairawarawa ka yalodina, me vakataki ira” (“Na iTaba Daukaulotu Qaqa Duadua,” Liaona, Nove. 2002, 47).
Ni o ni ciqoma na veisureti oqori, o ni na vulica na lesoni cecere, me vakataki Elder Misiego kei ira kece era sa veiqaravi ena yalodina, lesu mai ka bulataka. O ni na vulica ni dina na nona vosa na noda parofita, o Peresitedi Thomas S. Monson: “Na madigi ni bula taucoko ni daukaulotu e nomuni. Sa waraki kemuni tu na veivakalougatataki ni gauna tawamudu. Sa nomuni na madigi moni, kua ni dua na dausarasara, ia mo ni vakaitavi saraga ena buturara ni veiqaravi vakamatabete” (Ensign, Me 1995, 49). Au vakadinadinataka ni dina na veika oqo ena yaca i Jisu Karisito, emeni.


text:
Update: 10:56AM OQO na nona cau na leweni Palimedi ni noda vanua, o Viliame Gavoka ena nona dau veituberi tiko vei keda ena vuku ni veika eda rawa ni vakaiyautaki kina na i Taukei ena gauna oqo. Ni wiliwili sara yani.
Ena noda gadreva na veivakalavotaki, e dodonu meda kilai ira vakavinaka o ira na wekada mai China era lewe vuqa e daidai, ka vakabibi ena qaravi bisinisi.
E vakaitamera sara na veika era rawata ka dua vei ira era mata tamata e vakararavi kina o Viti ena veivakailavotaki raraba. Eda rawa ni kaya ni tubu vakailavo ena vitu na yabaki veitarataravi ?economic growth? era rawata vei keda na wekada oqo.
Na veika eda raica tiko oqo e Viti, e sega ni o keda ga, e roboti vuravura taucoko ena nodra sa gumatua na vakatubu i yau ena veiyasana kecega. E matanitu vakaitamera ka rauta ni dua na bilioni, tolu na drau na milioni na kedra i wiliwili (1.3 billion). E matanitu ka levu talega na kena i yau, vakabibi ena i lavo qaqa (cash reserves), ka ra dinau vua na veimatanitu lelevu, wili kina o Amerika. Ena kena mai kasura na i tuvaki ni lavo (financial crisis) kei vuravura ena yabaki 2008, e a qai vakabulai keda ni dei vinaka tiko na i tuvaki vakailavo kei China ka vuqa sara na veitaqomaki e vakayacori ena rukuna na matanitu qaqa oqo.
Eda nanuma vinaka tiko na kasura vakarerevaki oqo, ka ra takali yani kina ena beqaravu (bankruptcy) eso na vei baqe lelevu me vakataki Lehman Brothers e Amerika. Eso na kabani rogo, era a yaco mera kere veivuke ki na nodra matanitu me vakataki General Motors e Amerika kei na Royal Bank of Scotland e Peritania. Ena veiyasai vuravura era se tu ga kina na mawe ni kasura oqo, oya na veivakatorocaketaki era sega ni vakacavari ka ra rusa tu.
E dua na matanitu e sega ni tarai koya na kasura oqo, oya o Ositerelia, ka vuna ena nona veivoli vua o China ena kena yaubula. E a sega ni cagutu rawa na tubu vakailavo kei Ositerelia ena vica vata na yabaki veitarataravi ena kena sa bilioni vaka bilioni na nona i yaubula e veivoli kina o Jaina. E daidai sa roboti Aferika talega na veivoli vakaitamera vakaoqo nei Jaina.
Eda raica ena nodra bose na matabose cecere kei China ena vica na macawa sa oti, ni na vakalevutaki tale na nodra semati ira kina vei matanitu e vuravura ka vakayacori na veivoli me yaco kina na sautu raraba. Esa tuvatuvakataki tiko oqo me semati Iurope (Europe) ena sitima ni vanua, ka me veikauyaki na i voli ena dela ni vanua, ka vakalailaitaki ena dela ni wai. Oqo ena totolo sara kina na veikauyaki ni voli, ka semati Esia raraba talega, wili kina o Idia. Eda rawa ni kaya ni sa na dua ga na makete tekivutaki mai Varanise (France), robota mai na veimatanitu kece, wili kina o Taki (Turkey), kei Rusia (Russia) ka yaco sara mai ki Ogo Kogo (Hong Kong); ka cici sobu ki na ra kei Esia, kovuti Idia talega.
Oqo na veika vakaitamera e tuvatuva ka tiko kina o China, ka sa tekivutaki sara tikoga me vakavotukana e daidai. E dikevi ni sa levu duadua na veika e volia vakailavo o China, ka levu cake mai vei Amerika kei na matanitu cokovata e Iurope (European Union). Ia, ni sa duatani na i tuvatuva nei Amerika me sa ?America First?, me vaka na vakatutu nei Peresitedi Trump, esa na sega tale ni dua me veiqati kei China ena nona kovuti ira vakabisinisi e rukuna na veimatanitu e vuravura raraba. Era nanuma na vuku ni na yaco mai na gauna meda vakanamata kina na lewe i vuravura ki na matanitu levu e China. E dau vakatokai tu ena gauna makawa me ?Middle Kingdom, ka kena i rairai me na dina oya; me seda kei vuravura ena veivakaiyautaki.
Ia, vei keda e Viti, e dodonu meda kidava oqo, vakabibi o keda na kawa i Taukei. E noda na i yaubula era gadreva mera vakayaco bisinisi kina o ira na wekada na Jaina, ka me yavutaki vakavinaka na veiwekani. E dodonu mera vulica na noda gone na nodra vosa, ka kila na veika baleti ira vakatamata se culture. Ena nodra vosa e rua tiko na kena mataqali e gadrevi meda kila oya na ?Mandarin? kei na ?Cantonese?, ia, vei rau oqo e rabailevu taudua na vakayagataki ni Mandarin. O ira na wekada na Jaina era sa yaco mai ena gauna makawa era vosataka na ?Cantonese?, ia, o ira era qai yaco vou tiko mai oqo, era vakayagataka vakalevu na ?Mandarin?. Era sa tiko e vica na koro ni vuli era vakatavulica na ?Mandarin?, ka dodonu mera vulica na noda gone, ni oqo e dua na vosa ka na yaga vakalevu ena veigauna mai muri.
Ena noda veiwekani kei ira me yavutaki ena ?na io na io, na sega na sega?. Era tamata gugumatua, ka sega vei ira na veitalanoa wale ka veiveisau ena veigauna. Meda kila vinaka na veika eda gadreva ena veiwekani ka vakaraitaka vakadodonu kivei ira. Era na vakaraitaka vakadodonu talega kivei keda kevaka e sega ni veidonui na veika eda gadreva vata. Era na sogo katuba sara nira sa vakila ni levu na yalo kocokoco. E nodra vakabauta oya me tudei na veiwekani ka veiraurau na veivakaiyautaki. Meda veiciqomi vei ira. E sa tiko na veilawa eso e taqomaki keda. Me da kakua ni nuiqawaqawataka na veiwekani kei ira. Eda na rawata vata na veivakziyautaki.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
Update: 10:59AM ESA koto oqo e ra nai kuri ni tukutuku nei Peni Tabua Tamanivalu na turaga ni Naloto ka dau veibulagoci tiko vei keda e na veimacawa, ni wiliwili sara yani.
Ena macawa oqo e sereka tiko o Peni Tabua e dua na qaqa ni vucu ka nanumi tiko kina na noda vanua o Viti kei na kena i yaubula ena nodra sa bosea oti tu mai na Vuda ena veika era sa kila ni na yaco e na gauna eda sa donumaka tiko oqo. E vaka koto oqo na qaqa ni vucu,
Me yaco na bose ko Nakauvadra
Na Vu kei Viti era soqo vata
Qai laga vosa o Nakausaba
Na qele kei Viti au sa vavaca
Me biu tani mada na yalo makawa
�Ena bose levu era cakava na Vuda ea vosa cake kina e dua vei rau na Ciri nai sa ni drua ka tukuna ni sa raica ka taleva oti tu o koya nai yalayala ni veitiki ni qele kece era taukeni tu mai na dui Yavusa kei na Mataqali kei na Tokatoka ka sa maroroi ka yadravi vinaka tu,� e kaya o Tabua.
E tomana o Tabua ni o koya na drua qo se o koya e dua vei rau na Ciri oya ko Nakausabaria e rau drua i vale ka kena i balebale ni rau tagane, ka vakaibalebale tiko e na nona mai vakayagataki me vosa e na bose ka ni tiko vua na kaukauwa ni a luvei Waicalanavanua na turaga talega ka a vosa e na dua na nodra bose na Vuda ni o koya na Tui ni noda vanua.
�E dua na i tukutuku e a tukuna o Nakausabaria e na bose qo oya me biu tani mada na yalo makawa ka se sulumaki tiko kina eso na kawa i Taukei e na gauna qo ka me rawa ni matata vinaka na noda i tosotoso ena gauna e muri qo,� e kaya o Tabua.
E tomana na turaga ni Naloto qo ni sulu makawa eda tokara tiko ka vinakata o Nakausabaria me biu laivi sa i koya na sega ni veinanumi, na loma kocokoco, na veidusi, na sega ni nanumi ira na veimatatamata era sa mai oca na colata ka qaravi tavi e na noda vanua lomani o Viti e na kena tutaki na noda vanua.
�E sega ni kena i balebale oya meda mai tautauvata sara, ena noda nanumi ira ga me vaka ni bula tiko e lomada na Kalou levu na Dauveibuli,� e kaya o Tabua.
E dua tale na qaqa ni vucu e koto oqo e ra e vaka koto oqo,
Na gauna vou eda volekata
Dausigalevu na vuravuraya
E rawa ni tini ki na kana tamata
Lima na yabaki nai yalayala
Qai sautu na vuravuraya
�Esa na vakarau donuya tiko o vuravura e dua na dausiga vakaitamera ka sa dodonu me da na nanamaki tiko kina na lewei Viti ni na tarai Viti talega mai na dausiga qo,� e kaya o Tabua.
E kuria o Tabua ena gauna madaga qo era sa veivakasalataki tiko na Minisitiri ni teitei na kena teivaki eso na kakana dina vakaitaukei era dau teivaka na tubuda e rawa ni ganita na draki mamaca se na draki lauqa.
�E kena i balebale oya ni dina tiko na veika esa tukuni oti mai ena vucu ni na dua na dausiga levu ena tarai vuravura ka rawa sara ni tini ki na kana tamata me vaka esa yaco tiko ena so na vanua mai valagi e na vuku ni leqa ni kakana,� e kaya o Tabua.
Ia, e kuria o Tabua ni sa parofisaitaki tiko mai ni na rauta e lima na yabaki na i yalayala ni dausiga levu qo ni bera ni qai sautu tale na noda vuravura.
�Au sa kerei kemuni na kawa i Taukei ena noda Viti lomani e na gauna qo esa dodonu mo na vakarautaka na nomu i tei kei na nomu lololo me vakarautaki me na vakani iko tiko e na loma ni lima ni yabaki ena vuku ni dausiga e na tarai vuravura,� e kaya o Tabua.
Ia, e tiko talega oqo e dua na qaqa ni vucu ka vaka koto oqo,
Io me yaco na sautu ni vanua
Na vulagi era sa dui suka
Na tiki ni qele era sa taura
Ena suka tale mai vakayadua
Na noda bisinisi e na kaukauwa
Me yacova ni rusa na vuravura
�E dusia tiko na parofisai ni oti na dausiga levu e tarai vuravura esa na qai sautu na vanua, ia e dua na ka e na yaco tarava mai na sautu ni vanua oya e na nodra sa na dui lesu na vulagi ena noda vanua ki na nodra vanua,� e kaya o Tabua.
E tomana o Tabua ni gauna era sa dui suka lesu kina nodra vanua dina esa na qai suka kece mai na qele era vakayagataka tiko e na lisi se bisinisi ki na ligadra nai taukei ni vanua e Viti me vaka esa tukuna tiko na parofisai qo.
�Ni da raica esa vaka me ra sa suka tiko mai na qele e na gauna qo ka tukuna talega na vucu ni sa na tubu cake na noda bisinisi ka na yaco me kaukauwa me yacova na rusa ni vuravura,� e kaya o Tabua.
E tukuna o Tabua ke sa vaka tu oya na veika e parofisaitaki mai ia esa dodonu me da na vakavinavinaka tikoga vei ira na noda veiliutaki mai liu me yacova mai na gauna nikua e na nodra veiliutaki tiko ena vakatulewa ni Kalou.
�Ke mani lako donu se lako cala na nodra veiliutaki esa tu oti tu na nona i tuvatuva na Kalou ka sa dodonu ga vei keda na kawa i Taukei me da na lotu vakavinaka ka waraka na dina ni vei parofisai esa tukunikataki oti tu mai,� e kaya o Tabua.
Ia, na i toma ni vucu e koto oqo era e vaka koto oqo,
Nai lavo cava ni vaqara
Nai lavo sa koto e loma ni rara
Na kena cina e caudre vava
Me da teitei me da wawa
Me da waraka voli ga na lewa
�Na parofisai esa vakaraitaka tiko mo ni kua so ni vakasaqara i lavo na lewenivanua, ni i lavo levu e koto e na loma ni rara na kena cina e caudre vava,� e kaya o Tabua.
E tomana o Tabua ni dodonu me da na gole i tautuba se na rara ni tiko kina nai lavo e dodonu me da na cakacakataka ka me rawa ni tawa vinaka na noda taga.
Ia, e tukuna o Tabua ni a tini koto na qaqa ni parofisai e tiko oqo e cake e tukuna ni dodonu me da na teitei ka wawa oya me da na waraka na nona lewa na Kalou.
�Au sa raica na yaga ni teitei kei na vinaka e kauta mai na i teitei, e na gauna qo esa tubu sara tu ga i macawa nai sau ni kakana dina kei na kakana draudrau, ia o ira na noda qase era sa parofisai tu mai me da na teitei ka wawa,� e kaya.
E tomana o Tabua ni sa dodonu vei kemuni nai taukei o ni tiko e na dela ni nomu qele mo ni yadra ka cukita na nomuni qele ni tiko kina nai yau levu era sega ni kila eso.
Ena qai tomani tale yani.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.