text: 16 Ni sivita vakalailai na delana+ o Tevita, e mai tavaki koya e kea o Sipa+ na dauveiqaravi nei Mefiposeci+ kei na rua na asa vakaidabedabe, e usana tiko mai e 200 na ibuli madrai, e 100 na ibuli vuanivaini rabaraba, e 100 na ibuli vuata ni vulaikatakata,* kei na dua na saqa waini levu.+2 E kaya sara na tui vei Sipa: “Na cava o kauta mai kina qo?” E tukuna o Sipa: “Na asa mera vodo kina na nona vuvale na tui, na madrai kei na keke vuata ni vulaikatakata mera kania na cauravou, kei na waini me gunuva o koya e oca ena vanua talasiga.”+3 E kaya sara na tui: “I vei na luvei* nomu turaga?”+ E kaya o Sipa vua na tui: “E tiko mai Jerusalemi ni kaya o koya, ‘Nikua ena solia tale vei au+ na vuvale i Isireli na veiliutaki vakatui nei tamaqu.’”4 E qai kaya na tui vei Sipa: “Raica! Sa nomu na ka kece e nei Mefiposeci.”+ E kaya o Sipa: “Au cuva e matamuni. Me nanumi au mada ga na matamuni, noqu turaga na tui.”+5 Ni yaco o Tui Tevita e Peurimi, e lako mai e dua na turaga ena vuvale i Saula, na yacana o Semeai+ na luvei Kira, e vosavakacaca tiko vakadomoilevu ni lako tiko mai.+6 E vakaviriki Tevita kei ira kece na dauveiqaravi nei Tui Tevita ena vatu, kei ira kece na lewenivanua kei ira na tagane qaqa era tu ena nona imatau kei na nona imawi.7 E tukuna o Semeai ni vosavakacaca tiko: “Lako tani, lako tani o iko na dau vakadavedra! Tamata macawa!8 Sa sauma vei iko o Jiova na dra kece e dave ena vuvale i Saula o koya o sosomitaka mo veiliutaki vakatui, ia sa solia o Jiova na veiliutaki vakatui ena liga i Apisalome na luvemu. O sa leqa tu qo ni o dau vakadavedra!”+9 E qai tukuna vua na tui o Apisai na luvei Seruaia:+ “Na cava me vosavakacacataka kina na noqu turaga na tui+ na koli mate qo?+ Yalovinaka, meu lako mada meu tamusuka na uluna.”+10 Ia e kaya na tui: “Me icavai vei kedatou, kemudou na luvei Seruaia?+ Dou biuti koya me vosavakacacataki au+ ni o Jiova ga e tukuna vua,+ ‘Mo vosavakacacataki Tevita!’ O cei gona me kaya, ‘Na cava o cakava kina qo?’”11 E kaya sara o Tevita vei Apisai kei ira kece na nona dauveiqaravi: “E via vakamatei au tiko+ o luvequ, o koya e lako mai yagoqu, sa qai wacava na Penijamini+ qo! Biuti koya ga me vosavakacacataki au ni tukuna vua o Jiova!12 De dua ena raica o Jiova na noqu rarawa,+ ena qai yalovinaka tale vei au o Jiova meu kua ni vosavakacacataki nikua.”+13 E lako tiko ga e gaunisala o Tevita kei ira na nona tamata, ia o Semeai e lako tiko ena yasa ni ulunivanua donui Tevita ni vosavakacaca tiko,+ e viritaka tiko na vatu qai kaburaka e levu na kuvuniqele.14 Sa dede toka qai yaco yani na tui kei ira kece era tomani koya ena vanua era lako kina, dua na ka nodra wawale, era mani vakacegu e kea.15 E yaco i Jerusalemi o Apisalome kei ira kece na lewe i Isireli, e tiko vata kei koya o Etofeli.+16 Ni yaco ga yani vei Apisalome o Usai+ na kai Ariki,+ na itokani* i Tevita, e kaya sara vei Apisalome o Usai: “Me bula balavu na tui!+ Me bula balavu na tui!”17 E kaya sara o Apisalome vei Usai: “E va qo na dei ni nomu lomana na nomu itokani? Na cava o sega ni salavata kina kei na nomu itokani?”18 E kaya o Usai vei Apisalome: “Sega, au na to vei koya e digitaka o Jiova, o ira na tamata qo, kei ira kece na lewe i Isireli. Au na tiko vata kei koya.19 Au tukuna tale, O cei meu qarava? Sega ni o luvena ga? Me vaka ga na noqu qaravi tamamuni, au na qaravi kemuni tale ga.”+20 Oti e kaya o Apisalome vei Etofeli: “Dou tukuna mai na nomudou nanuma.*+ Na cava meda cakava?”21 E kaya vei Apisalome o Etofeli: “Moni veiyacovi mada kei ratou na watina lalai+ na tamamuni a biuti ratou tu mai me ratou vakatawa na vale.*+ Era na rogoca kece na Isireli ni o vakaboicataki tamamu, era na qai kaukaua o ira na tokoni kemuni.”22 Era birika sara e dua na valelaca nei Apisalome ena delanivale,+ e qai veiyacovi o Apisalome kei ira na watina lalai na tamana+ e matadra kece na Isireli.+23 Ena gauna oya e dau rokovi* na ivakasala i Etofeli+ me vaka ga e vosa ni Kalou dina. Rau dau doka na ivakasala kece i Etofeli o Tevita kei Apisalome.


c: text/html

text:
Vakasaqara ga na Matanitu ni Kalou
“Dou vakasaqara tiko ga na nona Matanitu [na Kalou], ena qai vakarautaki vei kemudou na veika qo.”—LUKE 12:31.
SERE: 40, 98
1. E duidui vakacava na ka eda gadreva kei na ka eda vinakata?
E VICA ga na ka eda gadreva me rawa kina na bula, ia e sega ni vakaiyalayala na ka eda dau vinakata. Levu nikua era lecava na duidui ni ka eda gadreva kei na ka eda vinakata. Kena ivakaraitaki, na ka eda “gadreva” e vakatau sara ga kina noda bula, me vaka na kakana, isulu kei na vanua meda tiko kina. Na ka eda “vinakata” e vakaibalebaletaka na ka eda diva meda taukena, ia e sega ni bibi sara meda bula kina.
2. Na cava eso na ka eda dau vinakata?
2 E duidui na ka eda vinakata ni laurai vata kei na vanua eda tiko kina. Ena vanua e se vakatorocaketaki tiko, levu era na via voli talevoni, motopai, se dua na tiki ni qele. Ena vanua vutuniyau, levu era na via voli isulu kei na lori isaulevu, se vale levu. Se mani vanua cava eda tu kina, eda rawa ni coriti ena domodomoiyau, eda vinakata me levu tiko ga na ka eda taukena, dina ni sega ni bibi se dredre na kena voli.
QARAUNA NA DOMODOMOIYAU
3. Na cava na domodomoiyau?
3 Na cava na domodomoiyau? Na noda vakaogai keda ena veika vakayago, sega ni veika vakayalo. Ena tekivu sara ga e lomada, ena laurai ena veika eda dau vakabibitaka. Ena rawai keda meda qara tiko ga e levu na ka meda taukena. Sega ni tukuni sara me levu na ilavo se na kena voli na iyaya saulevu. O ira mada ga na dravudravua era rawai ena domodomoiyau, era vakawalena kina na vakaliuci ni Matanitu ni Kalou.—Iper. 13:5.
4. E vakayagataka vakacava o Setani na “gagadre ni mata”?
4 E vakayagataka o Setani nona tabana ni veivoli me bacani keda meda nanuma ni na marautaki na bula ke levu na ka eda taukena. E kenadau ni vakayagataka na “gagadre ni mata.” (1 Joni 2:15-17; Vkte. 3:6; Vkai. 27:20) E sega ni caka rawa na veimataqali iyaya e volitaki tu, eso e vinaka, so e sega, so tale ga e veirawai na kena irairai. Vakacava o sa bau volia e dua na iyaya e veirawai na kena irairai nodra tabaka na dauveivoli? O qai liaca ni sega ni bibi na iyaya qori? E vakalomaocaocataki keda ga qai veivakaleqai na iyaya e sega ni gadrevi dina. E veivakawelei, ena bacani keda meda kua ni dei ena noda ituvatuva ni vuli iVolatabu, vakavakarau kei na noda tiko ena soqoni, na noda vakaitavi wasoma tale ga ena cakacaka vakaitalatala. Nanuma nona ivakasala na yapositolo o Joni: “Sa takali tiko yani na vuravura kei na kena gagadre.”
5. Na cava e rawa ni yaco ke da vakayagataka vakalevu noda gauna me levu noda iyau?
5 E vinakata o Setani meda bobula ina iYau, sega vei Jiova. (Maciu 6:24) O ira na vakayagataka vakalevu nodra gauna me levu nodra iyau, e dau qiqo nodra ivakarau ni rai nira nanumi ira ga se qai ca sara nira malumalumu vakayalo, era rarawa qai lomaocaoca vakalevu. (1 Tim. 6:9, 10; Vkta. 3:17) E vaka ga na ka e tukuna o Jisu ena nona vosa vakatautauvata. Ni kaburaki na itukutuku ni Matanitu “ena veiwavakavotona . . . , na gadrevi ni veika tale eso, e curuma yani na lomadra me tarova na tubu ni vosa, mani sega kina ni vua.”—Mari. 4:14, 18, 19.
6. Na cava eda vulica vei Peruki?
6 Vakasamataki Peruki na vunivola i Jeremaia na parofita. Ni voleka ni vakarusai o Jerusalemi, a tekivu “qara tiko ga na ka lelevu”—na vakaliuci ni ka e sega ni yaga tawamudu. A dodonu ga me vakanuinui ena ka e yalataka vua o Jiova, oya ni na “dro bula.” (Jere. 45:1-5; vmr) Ena sega ni vakabula o Jiova na nodra iyau o ira na vakaitikotiko ena koro ena vakarau vakarusai. (Jere. 20:5) Nida volekata na icavacava ni ituvaki qo, e sega ni kena gauna meda binia kina na iyau. Se mani vakamareqeti vakacava noda iyau, meda kua ni nanuma nida na vakabulai vata ena veivakararawataki levu.—Vkai. 11:4; Maciu 24:21, 22; Luke 12:15.
7. Na cava eda na dikeva, na vuna?
7 E talei duadua na ivakasala i Jisu ena sala meda qara kina na ka eda gadreva e veisiga, ena gauna vata qori meda kua ni vakawelei, se domodomoiyau se lomaocaoca vakasivia. Qori sara ga e dua vei ira na ivakasala ena Vunau ena Ulunivanua. (Maciu 6:19-21) Meda wilika da qai dikeva na Maciu 6:. E vakadeitaka vei keda na tikinivolatabu qo ni dodonu meda ‘vakasaqara tiko ga na Matanitu,’ sega ni iyau.— 25-34Luke 12:31.
VAKARAUTAKA O JIOVA NA KA EDA GADREVA
8, 9. (a) Na cava meda kua ni lomaocaocataka kina vakasivia na ka eda gadreva dina? (b) Na cava e kila o Jisu me baleti keda?
8 Wilika Maciu 6:25. Ni tukuna o Jisu vei ira na vakarorogo mera “kua ni lomaocaocataka na [nodra] bula,” e vaka ga e tukuna tiko mera “kua ni lomaleqa.” Era lomaocaocataka na ka e sega soti ni bibi. E tiko na vuna vinaka e tukuna kina qori o Jisu. Ke da lomaocaocataka mada ga vakasivia na ka eda gadreva dina, ena wase rua noda vakasama, eda na vakawalena kina na veika vakayalo. Nona kauaitaki ratou na tisaipeli o Jisu, e vakasalataki ratou kina vakava ena kena vakarerevaki.—Maciu 6:27, 28, 31, 34.
9 Na cava e tukuna kina o Jisu meda kua ni lomaocaocataka na ka eda kania, gunuva se tokara? Vakacava e sega tale ga ni bibi qori? Ke sega na ilavo eda na lomaocaoca, e kila vinaka qori o Jisu. E kila na ka eda gadreva meda bula kina e veisiga. E kila tale ga na ituvaki dredre era sotava na tisaipeli era na donuya na “iotioti ni veisiga,” ni “vakilai kina e levu na ka dredre.” (2 Tim. 3:1) Kena ivakaraitaki na leqa ni cakacaka, tubu ni isau ni iyaya, lailai ni kakana, kei na bula dravudravua. Ia e kila tale ga o Jisu ni bibi cake noda “bula mai na kakana kei na isulu.”
10. Ni vakavulici ira nona imuri o Jisu me baleta na masu, na cava e vakabibitaka?
10 Ena nona ivunau, a vakavulici ira na vakarorogo mera kerea na Tamadra vakalomalagi me vakarautaka na ka era gadreva. E tukuna mera masuta: “Ni solia vei keimami nikua na kakana e rauti keimami.” (Maciu 6:11) Dua tale na gauna, e kaya mera masuta: “Ni solia vei keimami nikua na kakana e rauti keimami nikua.” (Luke 11:3) Sega ni kena ibalebale qori meda vakasamataka tu ga na ka eda gadreva. Ena masu tiko ga qori, e vakabibitaka o Jisu na kena yaco mai na Matanitu ni Kalou. (Maciu 6:10; Luke 11:2) Me vakacegui ira na vakarorogo, e vakamacalataka sara ga o Jisu nona kauaitaki ira nona ibulibuli kece o Jiova.
11, 12. Na cava eda vulica ena nona kauaitaki ira na manumanuvuka o Jiova? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
11 Wilika Maciu 6:26. Meda “raici ira mada vakavinaka na manumanuvuka ni lomalagi.” Era ka lalai toka ga, ia era kania e levu na vuata, sorenikau, manumanu lalai, se baca ni qele. Ni laurai vata kei na kedra levu, e levu sara na ka era kania ni vakatauvatani kei keda. Ia era sega ni cukicuki mera tea na kedra. E vakarautaka o Jiova na ka kece era gadreva. (Same 147:9) Macala ga ni na sega ni biuta sara e gusudra na kakana! Ena vinakati ga mera vakasaqara ni levu tu na kakana.
12 E nuidei tu o Jisu ni na vakarautaka o Tamana na ka eda gadreva me vaka ga e cakava vei ira na manumanuvuka. [1](1 Pita 5:6, 7) Ena sega ni biuta e gusuda na kakana, ia ena vakalougatataka na ka eda tea se ilavo me rawa ni voli kina na ka ni bula ni veisiga. Ke da vinakata na veivuke, ena rawa ni uqeti ira tale eso mera wasea na ka e tu vei ira. A sega ni cavuta o Jisu ni na vakarautaki na vanua mera tiko kina na manumanuvuka. E solia vei ira o Jiova na kilaka kei na veika era gadreva mera tara kina na nodra sova. O Jiova tale ga ena vukei keda meda kunea e dua na vale veiganiti.
13. Na cava e vakaraitaka nida yaga vakalevu vei ira na manumanuvuka?
13 E tarogi ira na vakarorogo o Jisu: “Dou sega ni yaga vakalevu vei ira [na manumanuvuka]?” A vakaibalebaletaka tiko o Jisu ni na vakarau solia nona bula ena vukudra na kawatamata. (Vakatauvatana Luke 12:6, 7.) Na isoro ni veivoli i Karisito e sega ni baleti ira na veika bula tale eso. E sega ni mate o Jisu ena vukudra na manumanuvuka, e mate ena vukuda meda bula tawamudu kina.—Maciu 20:28.
14. Nida lomaocaoca vakasivia, na cava e rawa ni yaco?
14 Wilika Maciu 6:27. Na cava e vakaibalebaletaka o Jisu ni o koya e lomaocaoca ena sega ni vakadedetaka tale vakalailai nona bula? Nida lomaocaocataka vakasivia na ka ni bula ni veisiga ena sega ni dede kina noda bula. Ena rawa ni vakavuna meda mate totolo.
15, 16. (a) Na cava eda vulica ena nona kauaitaka o Jiova na lili ni veikau? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Cava meda taroga, na vuna?
15 Wilika Maciu 6:28-30. Eda dau vinakata kece meda tokara na isulu vinaka, vakabibi ena cakacaka vakaitalatala, soqoni kei na soqo lelevu. Kena ibalebale qori meda “lomaocaocataka tale ga na isulu”? E vakamacalataka o Jisu e dua tale na ibulibuli i Jiova. Qo na “lili ni veikau.” De dua a vakasamataka tiko o Jisu eso na senikau totoka e vaka na lili ni veikau. E sega ni gadrevi mera cula nodra isulu. Ia na kedra vakasakiti e tukuna kina o Jisu ni “iukuuku kece i Solomoni e sega ni bau yacova na kedra totoka”!
16 Qo na ka e vakabibitaka o Jisu: “Ke vakasuluma na Kalou na co ni veikau . . . , me qai sega vakacava ni vakasulumi kemudou e lailai na nomudou vakabauta?” Ena cakava dina qori o Jiova! Ia e lailai nodra vakabauta na tisaipeli i Jisu. (Maciu 8:26; 14:31; 16:8; 17:20) Ena vinakati me kaukaua nodra vakabauta, mera nuitaki Jiova tale ga. Vakacava o keda? E dei noda vakabauti Jiova ni rawa ni vakarautaka na ka eda gadreva?
17. Na cava ena vakaleqa noda veiwekani kei Jiova?
17 Wilika Maciu 6:31, 32. Meda kua ni vakataki ira na “lewe ni veimatanitu,” era sega ni vakabauta ni tiko na Tamada vakalomalagi dauloloma e dau kauaitaki ira na vakaliuca na nona Matanitu. Ena vakaleqa noda veiwekani kei Jiova na noda kumuna “na ka kece . . . era cumuaqara voli kina na lewe ni veimatanitu.” Eda nuidei gona ni na vakarautaka o Jiova na ka eda gadreva ke da cakava na ka e vinakata, qori noda vakaliuca na veika vakayalo. “Noda qarava na Kalou” e dodonu me uqeti keda meda lomavakacegu ena “kakana, na isulu,” se “vanua meda tiko kina.”—1 Tim. 6:6-8; vmr.
O VAKALIUCA TIKO NA MATANITU NI KALOU?
18. Na cava e kila tu o Jiova? Cava ena cakava?
18 Wilika Maciu 6:33. Me bibi duadua ena nodra bula na tisaipeli i Karisito na vakaliuci ni Matanitu ni Kalou. Ke da cakava qori, e tukuna o Jisu “ena qai vakaikuritaki vei [keda] na ka kece qo.” Na cava e vakaibalebaletaka? A tukuna ena tikina e 32: “E kila tu na Tamamudou vakalomalagi ni bibi vei kemudou” na ka kece qori, oya na ka eda gadreva e veisiga. O Jiova e kila vinaka na ka eda gadreva ni bera mada ga nida vakasamataka, me vaka na kakana, isulu, kei na vale. (Fpai. 4:19) E kila vinaka na isulu ena madra mai. E kila na kakana e yaga vei keda kei na vale me ganita na noda vuvale. Ena raica o Jiova me tiko na ka eda gadreva dina.
19. Na cava meda kua ni lomaocaocataka kina na veisiga se bera mai?
19 Wilika Maciu 6:34. Qo sa ikarua ni gauna me tukuna kina o Jisu: ‘Kua vakadua ni lomaocaoca.’ E vinakata meda kauaitaka ga na ka ni bula ni dua na siga da qai nuitaki Jiova vakatabakidua me vukei keda. Ke dua e lomaocaocataka vakasivia na veisiga se bera mai, de dua sa nuitaki koya ga, sega ni o Jiova. Qori ena vakaleqa sara ga nona veiwekani kei na Kalou.—Vkai. 3:5, 6; Fpai. 4:6, 7.
ME LIU NA MATANITU, ENA QAI VAKAIKURITAKA O JIOVA
20. (a) Na cava na nomu isausau? (b) Cava mo cakava me rawarawa kina nomu bula?
20 E sega ni ka vakayalomatua me levu noda iyau da qai sega ni vakaliuca na Matanitu ni Kalou. Dodonu ga meda vakaliuca na veika vakayalo. Kena ivakaraitaki, vakacava o rawa ni toki ina dua na ivavakoso e vinakati vakalevu kina na veivuke? O rawa ni painia? Ke o painia, o bau vakasamataka tu mo vuli ena Koronivuli ni iTalatala ni Matanitu? Vakacava o rawa ni veiqaravi vagauna e Peceli se valenivolavola ni vakadewa tu yawa? O rawa ni bole cakacaka ena tara Vale ni Soqoni? Vakasamataka na levu ni ka o rawa ni cakava ena vuku ni Matanitu ni Kalou ni rawarawa nomu bula. Masulaka qai vakasamataka na kato ena ulutaga “Sala me Rawarawa Kina Nomu Bula,” qai cakava na veisau e vinakati mo rawata kina nomu isausau.
21. Eda na veivolekati vakacava kei Jiova?
21 E tiko na vuna vinaka e vakavulici keda kina o Jisu meda vakaliuca na Matanitu ni Kalou. Eda na sega kina ni lomaocaocataka na veika eda gadreva. Eda na veivolekati kei Jiova nida lewai keda vakamatau, eda nuitaki koya vakatabakidua qai sega ni rawai meda volia na veika kece e dulaka tu o vuravura, dina ni rawa nida volia. Ni rawarawa noda bula nikua, eda na “taura matua . . . na bula dina” e se bera mai.—1 Tim. 6:19.
^ [1] (parakaravu 12) Me rawa nida kila na vuna e vakatara kina o Jiova me lailai na kakana ena so na gauna, wilika na ulutaga “Taro na Dauwiliwili” ena Vale ni Vakatawa Seviteba 15, 2014, tabana e 22.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2 Tui
Chapter 25
Sa qai yaco e na i ka ciwa ni yabaki ni nona lewa, e na i ka tini ni vula, e na i ka tini ni siga ni vula o ya, sa lako vakaukauwa mai o Nepukanesa na tui Papiloni kei na nona mataivalu kecega ka mai tuva i valu wavokita, ka ra sa tara wavoki kina e dua na bai.
2 Sa mani wavoliti tu na koro me yacova na i ka tinikadua ni yabaki nei Tui Setekaia.
3 E na i ka ciwa ni siga e na i ka va ni vula sa yaco sara e dua na dausiga levu e na koro ka sega na kakana me baleti ira na lewe ni vanua.
4 Sa basuki talega yani na bai ni koro ka ra sa dro yani kina na tamata ni valu e na bogi e na matamata ka kedrau tadrua e rua na lalaga, ka donuya na nona loga senikau na tui, dina ga ni ra sa vakatawana tu na vanua o ya na kai Kalitia. Ka sa mani lako yani na tui e na sala kina buca.
5 Era sa qai cicimuria na tui o ira na mataivalu ni kai Kalitia, ka ra mani siviti koya e na vanua buca mai Jeriko. Ia o ira na nona mataivalu e ra sa dui veiseyaki mai vei koya.
6 Era sa taura na tui ka kauti koya cake ki vei tui Papiloni mai Ripila, ka ra sa vakatauca vua na lewa.
7 A ra sa vakamatei iratou na luvei Setekaia e matana, ka ra leuta tani mai na matana, vesuki koya e na i vesu varasa, ka kauti koya yani i Papiloni.
8 E na i ka lima ni vula, e na i kavitu ni siga ni vula o ya, (ka sa i ka tini ka ciwa ni yabaki i Nepukanesa na Tui Papiloni) o Nepusaratani na nodra kavetani na dauyadra, nona tamata dauveiqaravi o Tui Papiloni sa lako mai i Jerusalemi.
9 Sa qai va kamai na vale nei Jiova kei na vale ni tui; na veivale taucoko e Jerusalemi, kei na nodra vale na tamata rogo, sa va kama o koya e na bukawaqa.
10 Ia o ira kece na mataivalu ni kai Kalitia ka ra a tiko vata kei na nodra kavetani ni dauyadra era sa basuraka sobu taucoko na bai kei Jerusalemi.
11 Sa qai kauti ira yani o Nepusaretani na nodra kavetani na tamata dauyadra o ira na bobula kei ira na vo ni tamata era se tiko e na koro kei ira era a biubiu ka dro yani vei tui Papiloni, kei ira na i vovo ni tamata era lewe vuqa.
12 Ia o kavetani ni valu sa biuta tu ga e so na tamata dravudravua ni vanua mera samaka na veivaini kei ira na dauteitei.
13 Na duru varasa era tiko e na vale i Jiova na qiqi kei na Waitui varasa ka tiko e na vale i Jiova, era sa vorolaka vakamatailalai na kai Kalitia, ka kauta yani na kena varasa ki Papiloni.
14 Era sa kauta talega na kuro, na i sivi, na i koti, na sevuni, kei na veiyaya varasa kecega ka ra dau vakayagataka na bete mera veiqaravi kina.
15 Na i tavuteke kei na beseni, na veika kece era koula dina sara kei na siliva dina, sa kauta tani talega na nodra kavetani na dauyadra.
16 Na duru e rua na Waitui, kei na qiqi, ka se bulia o Solomoni me baleta na vale i Jiova, na varasa ni veiyaya kece oqo era sega ni vakamacalataki rawa.
17 Na balavu ni dua na duru e rauta ni ruasagavulu ka vitu na fiti kei na kena delana e sa varasa. Na cecere ni delana e ra veimama na fiti na laini ni waya kei na pomekaraneti ka ra wavokita na delana era sa varasa kecega.
18 Ia na kavetani ni valu sa tauri Seraia na bete levu, Sevanaia na i karua ni bete, kei iratou na tolu na i vakatawa ni katuba.
19 Sa kauta tani talega o koya e na koro e dua na vakailesilesi ka dauqaravi ira na tamata ni valu, e lewe lima na tamata e ratou dau volekata na tui ka ratou a kune ena koro, na dauveidigitaki vei ira na mataivalu ka ra dau vakasokumuna nodra veitokoni na lewenivanua, kei na onosagavulu na tamata ni vanua ka ra a kunei e na koro.
20 Ia o Nepusaratani, na nodra kavetani na dauyadra, sa kumuni ira ka kece oqo ka kauti ira yani kivei tui Papiloni mai Ripila.
21 Sa qai samuti ira o tui Papiloni ka vakamatei ira mai Ripila e na vanua o Amaci. Sai koya oqo na nona kau vakabobula mai o Juta mai na nona vanua dina.
22 A sa buli Ketalaia o koya na luve i Eikami, na luve i Safani me nodra kovana na tamata era a vo tikoga mai Juta, ka biuti ira tu yani o Nepukanesa na tui Papiloni.
23 Ia ni ra sa rogoca o ira na kavetani ni valu, o ira kei na nodra tamata, ni sa buli Ketalaia o tui Papiloni me kovana, era sa lako mai vei Ketalaia i Misipa – o Isimeli na luvei Necanaia, Joanani na luve i Karia, Seraia na luvei Tenumeci, na kai Netofacite, kei Jaasaraia na luvena e dua na Maakacite o ira kei ira nodra tagane.
24 Sa qai cakava o Ketalaia e dua na bubului e matadra kei ira nona tamata, ka tukuna vei ira, "Dou kakua ni rerevaki ira na nodra tamata na kai Kalitia. Dou tikoga ena vanua ka qaravi tui Papiloni, ka dou na vinaka kina oi kemudou."
25 Ia sa qai yaco e na i kavitu ni vula sa lako mai o Isimeli na luve i Necanaia, na luve i Elisama, mai na vuvale vakatui kei na lewe tini na tamata ka ra samuta ka vakamatei Ketalaia, na Jiu, kei ira talega na kai Kalitia ka ra a tiko vata kei koya mai Misipa.
26 Ia o ira kece na tamata, o ira na i veta e ra kei ira na i veta e cake, o ira na kavetani ni valu era sa tucake ka lako yani ki Ijipita; ni ra sa rerevaki ira na kai Kalitia.
27 A sa qai yaco e na i ka tolusagavulu ka vitu ni yabaki ni nona kau vakabobula o Jioiakini na tui Juta, e nai ka tini ka rua ni vula, e na i ka ruasagavulu ka vitu ni siga ni vula sa sereki Jioiakini na tui Juta mai vale ni veivesu o Ivili- Merotaki na tui Papiloni, e na yabaki sa mai tekivu kina na nona lewa.
28 Sa vosa vaka yalovinaka vei koya, ka solia sara vua e dua na i dabedabe kilai levu ka cecere mai vei ira na vo ni tui era a tiko vata tukuna mai Papiloni.
29 Ia sa qai veisau na i sulu mai vale ni veivesu i Jioiakini, ka sa kana madrai tiko ena veigauna ena mata ni tui e na nona bula taucoko.
30 Na ka e qai vakarautaki vei koya, sa dau votai tiko mai vua e dua na i votavota kakana ka solia mai na tui, e na veisiga yadua, e na nona bula taucoko.


text:
2 Veigauna
Chapter 5
Na cakacaka kecega sa cakava o Solomoni e na vuku ni vale ni Kalou sa qai oti; sa qai kauta mai o Solomoni na veika kece e a biuta tu o tamana me vakacabori ki na vale ni Kalou: na siliva, na koula kei vei yaya kece ni vale ni Kalou. Sa biu kece oqo ki na lololo ni yau ni vale ni Kalou.
2 Sa vakasoqoni ira na qase e Isireli, o ira kece nai liuliu ni veiyavusa, o ira nai liuliu ni veivuvale ni luvedra na Isireli e Jerusalemi, o Solomoni, me ra kauta mai na kato ni veiyalayalati i Jiova ki na Koro i Tevita, o Saioni.
3 Era sa soqoni kece mai vei Solomoni ena kana vata, sai koya e nai ka vitu ni vula.
4 Era sa lako kece nai na qase ni isireli, ka ra sa colata mai na kato ni Kalou o ira na Livai.
5 Era sa kauta cake mai na kato ni Kalou ki na vale ni veitavaki, era sa tu kina nai yaya tabu e na vale ni soro. O ira na bete kei na Livai era sa kauta cake mai.
6 O Solomoni na Tui kei ira kece na Isireli era sa soqoni kece mai ena mata ni kato ni Kalou, ka ra sa vakacabora na sipi kei na bulumakau e sega ni wili rawa na kena levu.
7 Era sa kauta mai na bete na kato ni veiyalayalati i Jiova ki na kenai tutu, ki na vanua tabu e loma, na Tikina Tabu Sara, ena ruku ni tabadrau na Jerupi.
8 E rau sa tevuka tu na tabadrau oirau na Jerupi ki na dela ni vanua sa tu kina na kato ni Kalou, ka rau sa vakaruguta na kato ni Kalou kei na kena i lavelave.
9 E balavu sara na kenai lavelave ka rawa ni laurai na muana mai na loqi tabu.
10 E sega tale na ka e tiko e na loma ni kato ni Kalou, na vatu ga e rua ka biuta kina o Mosese mai Orepi, e na gauna e a cakava kina o Jiova na veiyalayalati kei ira na luve i Isireli, ni ra sa biuti Ijipita oti mai.
11 Ia sa yaco ni ra sa lako tani mai na Tikina Tabu Sara o ira na bete (o ira kece na bete era tu e kea era sa vakasavasavataki ira oti, ni sega ni ra tiko ga ena nodra dui yasana),
12 kei ira na Livai era daunisere, o ira kece na nei Esafa kei Emani kei Jeducani,kei ira na dui luvedra, kei ira kece na veiwekani, era sa tu e na tokalau ni cabocabo ni soro, ka vakaisulu vulavula tu, sa tu vei ira na sibali, na bitu ni vakatagi vakawa, na api, sa tu talega vata kei ira e dua na drau ruasagavulu na bete dau uvu davui—
13 Sa qai yaco ni ra sa duavata na dau uvu davui kei ira na lagasere, me duavata na domo e rogo ni ra vei vakacerecerei kei na vakavinavinaka vei Jiova, ia ni ra sa laveta cake na domodra vata kei na davui kei na sibali kei na veiyaya kece ni vakatagi, ka vakavinavinaka vei Jiova, ka vaka: "Sa vinaka o Koya, ka sa sega ni mudu na Nona Yalololoma,"a yaco na vale, na vale i Jiova, me vakasinaiti e na o,
14 Era sa sega ni tomana rawa tale o ira na bete na nodra veiqaravi baleta na o; ni sa vakasinaita tu na vale ni Kalou nai serau i Jiova.


text:
WASE 41
Cakamana ena Kaukaua i Cei?
MACIU 12:22-32 MARIKA 3:19-30 LUKE 8:1-3
-
IKARUA NI LAKOLAKO VAKAVUNAU I JISU
-
VAKASAVI IRA NA TIMONI, VEIVAKASALATAKI ENA IVALAVALA CA E SEGA NI VOSOTI
Sa tekivu tale e dua na ilakolako vakavunau i Jisu e Kalili ni vakavulica oti ga na veivosoti ena vale i Saimoni na Farisi. Qo na ikarua ni yabaki ni nona cakacaka vakaitalatala, eratou tomani koya na le 12 na yapositolo, kei na so na yalewa era “vakabulai mai na kedra mate, era vakabulai tale ga mai na nodra curumi yalo velavela.” (Luke 8:2) E maliwai ira qori o Meri Makitala, Susana, kei Joana e iliuliu ni vale i Tui Eroti Anitipasa o watina.
E vakavu veivosaki vakalevu na cakacaka i Jisu nira sa kilai koya e levu. Kena ivakaraitaki, vakabula o Jisu e dua na tagane e curumi timoni, mataboko, e galu tale ga. Sa sega tale ni curumi timoni, sa rai qai vosa rawa. Dua na ka nodra kurabui na lewenivanua, era kaya: “Sega ni o koya ga qo na Luvei Tevita?”—Maciu 12:23.
Eratou sega ni kana rawa o Jisu kei na nona tisaipeli nira sa soqoni yani na ilala levu ena vale eratou tiko kina. E levu era sega ni vakabauta ni o Jisu e “Luvei Tevita” a yalataki ni na yaco mai. Eso mada ga na vunivola kei na Farisi era lako vakayawa sara mai Jerusalemi, era sega ni mai rogoci Jisu se tokoni koya. Era kaya vei ira na lewenivanua: “E curumi koya o Pielisipupi” e cakacaka vata kei na nodra “iliuliu na timoni.” (Marika 3:22) Nira rogoca qori na weka i Jisu, era lako yani mera vesuki koya. Na vuna?
Eratou sega mada ga ni vakabauta na taci Jisu ni o koya na Luve ni Kalou. (Joni 7:5) Eratou sega ni vakabauta ni vakavuna o Jisu nodra ue na lewenivanua, ni veicalati sara qori kei na ka eratou kilai koya kina ni ratou se susu vata voli mai Nasareci. Eratou nanuma ni dua na ka sa leqa vua, eratou kaya: “Sa leqa nona vakasama.”—Marika 3:21.
Ni kila o Jisu na ka era veinanuyaka na vunivola kei na Farisi, e kaya vei ira: “Na matanitu e tawase vakataki koya ena rusa, na koro kece se vale e tawase ena bale. Ke vakasavi Setani tale ga o Setani, sa na qai tawase vakataki koya, ena qai dei vakaevei na nona matanitu?”—Maciu 12:25, 26.
E dina na vakasama qori! Era kila na Farisi ni so tale ga na Jiu era dau vakasavi ira na timoni. (Cakacaka 19:13) E taroga sara o Jisu: “Keu vakasava na timoni ena yaca i Pielisipupi, na yaca i cei ga era vakasava tiko kina na timoni na luvemudou?” E laurai e keri ni rawa ni tukuni tale vei ira na ka era beitaki Jisu tiko kina. Sa qai tomana o Jisu nona ivakamacala: “Ia keu vakasavi ira na timoni ena kaukaua ni yalo ni Kalou, dou sa calata dina na Matanitu ni Kalou.”—Maciu 12:27, 28.
Me vakaraitaka o Jisu ni kaukaua vei Setani ena nona vakasavi ira na timoni, e kaya: “Ena curu vakacava e dua ina vale ni tamata qaqa me qai kauta na nona iyau, ke sega ni vesuka mada e liu na tamata qaqa? Qo ga na sala ena qai taura rawa kina na nona iyau. O koya e sega ni tovata kei au e saqati au, o koya e sega ni sosoqoni vata kei au, e vu ni veitawasei.” (Maciu 12:29, 30) Nodra tusaqati Jisu na vunivola kei na Farisi e ivakadinadina nira mata i Setani. Era tawasei ira na lewenivanua mai vua na Luve ni Kalou, e tokoni koya tiko o Jiova.
E vakasalataki ira o Jisu na dauveitusaqati i Setani: “E rawa ni vosoti na ka kece ga era cakava na luve ni tamata, se mani cava na nodra ivalavala ca se nodra vosa veibeci. Ia o koya e vosabeca na yalo tabu ena sega sara ga ni vosoti, ni okati ya me nona ivalavala ca me tawamudu.” (Marika 3:28, 29) Qori e tukuni ira tale ga era kaya ni vakavuna o Setani na veika e vakadinadinataki ni cakava na yalo tabu ni Kalou!


text:
LESONI 11
Ena Yaga Vakacava Vei Keda na iVakavuvuli Vakaivolatabu?
1. Na cava e gadrevi kina meda dusimaki na kawatamata?
E vuku cake vei keda na Dauveibuli. E kauaitaki keda ni Tama dauloloma. E sega tale ga ni nona inaki meda lewai keda ga. (Jeremaia 10:23) Me vaka ga na kena gadrevi me rau dusimaka e dua na gone lailai na nona itubutubu, e gadrevi tale ga me dusimaki keda kece na Kalou. (Aisea 48:17, 18) Na ivakavuvuli ena iVolatabu e veidusimaki, e isolisoli ni Kalou.—Wilika 2 Timoci 3:16.
E vakavulici keda na lawa i Jiova kei na nona ivakavuvuli ena ka meda cakava me vinaka kina noda bula nikua kei na sala meda vakalougatataki tawamudu kina ena veigauna se bera mai. Ni buli keda na Kalou, e dodonu ga meda talairawarawa ina nona veidusimaki.—Wilika Same 19:7, 11; Vakatakila 4:11.
2. Na cava na ivakavuvuli vakaivolatabu?
Na yavu ni ivakavuvuli ena iVolatabu e tukuna na ka e vinakata na Kalou meda cakava ena levu na ituvaki. Ia na lawa e tiko ga na vanua e vakayagataki kina. (Vakarua 22:8) E gadrevi meda vakayagataka na noda vakasama meda rawa ni kila na sala e veidusimaki kina na ivakavuvuli ena ka meda cakava. (Vosa Vakaibalebale 2:10-12) Kena ivakaraitaki, e kaya na iVolatabu ni isolisoli ni Kalou na bula. Na ivakavuvuli qori e rawa ni dusimaki keda ena noda vanua ni cakacaka, e vale, se da gole ina dua tale na vanua. Ena vukei keda meda dau qaqarauni.—Wilika Cakacaka 17:28.
3. Na cava e rua na ivakavuvuli bibi meda muria?
A tukuna o Jisu e rua na ivakavuvuli e bibi sara ga meda muria. Kena imatai e vakavotuya na inaki Vosa Vakaibalebale 3:6) O ira na muria na ivakavuvuli qori era na veitokani kei na Kalou, era na bula tawamudu ra qai vakila na marau dina.—Wilika Maciu 22:36-38.ni noda bula na kawatamata, oya meda kila na Kalou, da lomani koya qai qaravi koya ena yalodina. Meda vakasamataka tiko na imatai ni ivakavuvuli qori ena noda vakatulewa kece. (
Na ikarua ni ivakavuvuli e vauca na noda veimaliwai vinaka kei ira tale na so. (1 Korinica 13:4-7) Na noda muria na ivakavuvuli qori e okati kina na noda vakatotomuria na ka e dau cakava na Kalou vei ira eso tale.—Wilika Maciu 7:12; 22:39, 40.
4. E yaga vakacava vei keda na ivakavuvuli vakaivolatabu?
Na ivakavuvuli vakaivolatabu e vukei ira na lewenivuvale ena sala me vakaduavatataki ira kina na loloma. (Kolosa 3:12-14) E taqomaka tale ga na vuvale na Vosa ni Kalou ni veidusimaki ena dua na ivakavuvuli bibi, oya me dei na vakawati.—Wilika Vakatekivu 2:24.
Ena sega ni leqa na veika vakayago eda vinakata, ena taqomaki tale ga na lomada nida muria na ivakavuvuli vakaivolatabu. Kena ivakaraitaki, o ira na boso ni cakacaka era dau taleitaki ira na tamata cakacaka era muria na ivakavuvuli vakaivolatabu me baleta na daudina kei na gugumatua. (Vosa Vakaibalebale 10:4, 26; Iperiu 13:18) E vakavulici keda tale ga na Vosa ni Kalou meda lomavakacegu ena ka e gadrevi dina ena noda bula, me bibi cake mai na veika vakayago na noda veitokani kei na Kalou.—Wilika Maciu 6:24, 25, 33; 1 Timoci 6:8-10.
E taqomaka tale ga na noda bula na noda muria na ivakavuvuli vakaivolatabu. (Vosa Vakaibalebale 14:30; 22:24, 25) Kena ivakaraitaki, noda muria na lawa ni Kalou meda kua ni mateni ena taqomaki keda mai na mate e rawa ni veivakaleqai kei na vakacalaka. (Vosa Vakaibalebale 23:20) E vakadonuya o Jiova meda gunu alakaolo, ia me vakalailai ga. (Same 104:15; 1 Korinica 6:10) E yaga tale ga vei keda na ivakavuvuli vakalou ni vakavulici keda meda qarauna na noda itovo kei na veika eda vakasamataka. (Same 119:97-100) Ia era sega ni doka wale ga na lotu vaKarisito dina na ivakatagedegede ni Kalou baleta ena yaga vei ira. Era cakava qori me rokovi kina o Jiova.—Wilika Maciu 5:14-16.


text:
O Vakatotomuria Tiko na iVakarau ni Bula i Karisito?
‘Meda yacova taucoko sara na ivakarau ni bula i Karisito.’—EFESO 4:13.
SERE: 69, 70
1, 2. Na cava mera saga na lotu vaKarisito kece? Vakatauvatana.
KAYA mada ke lai voli vuanikau ena makete e dua na radinivale. Ena sega ni digia na vuanikau e levu duadua se isau lailai. Ena qara ga na kena e dreu, e kana vinaka, e boi kamica qai bulabula ina yago. Io, ena volia na vuanikau sa matua vinaka.
2 Ni sa yaco e dua me yalayala qai papitaiso, ena vinakati me toso tiko ga vakayalo. Ena saga me lotu vaKarisito matua. Qo e sega ni matua vakayago, ia na matua vakayalo. E vola mada ga na yapositolo o Paula ni bibi mera tubu vakayalo na lotu vaKarisito mai Efeso. E uqeti ira mera ‘duavata kece ena vakabauta kei na nodra kila dina na Luve ni Kalou, mera tamatabula, mera yacova taucoko sara na ivakarau ni bula i Karisito.’—Efeso 4:13.
3. Eda rawa ni vakatauvatana vakacava na keda ituvaki kei na ivavakoso e Efeso?
3 Ni vola o Paula na nona ivola, sa tauyavu makawa na ivavakoso o Efeso. Levu na tisaipeli ena ivavakoso qori Kolo. 2:6, 7.era sa matua vakayalo. Ia e tiko eso mera sasaga mera matua. E tautauvata tale ga qori kei keda nikua. Levu na tacida sa dede nodra qaravi Jiova voli mai, era sa lotu vaKarisito matua. Ia e tiko eso era sega ni matua. Kena ivakaraitaki, vica vata na udolu era papitaiso e veiyabaki, ena vinakati vei ira eso qori mera matua vakayalo. Vakacava o iko?—
TOSO VAKAYALO
4, 5. Era duidui vakacava na lotu vaKarisito matua? Cava era tautauvata kina? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
4 Ni o vakaraica tiko na vuanikau ena makete, o na raica nira duidui. Ia e tiko na ka era tautauvata kina e dusia nira sa dreu. E va tale ga qori o ira na lotu vaKarisito matua, era cavutu mai na duidui vanua, duidui isususu, bula vakayago, yabaki ni bula, kei na kila. Ena rairai duidui na nodra itovo se vakarau vakavanua. Ia o ira na matua vakayalo e kilai ena nodra itovo nira matua. Era cakava vakacava qori?
5 Na lotu vaKarisito matua ena vakatotomuri Jisu qai “muria voleka na weniyavana.” (1 Pita 2:21) Na cava e vakabibitaka o Jisu? Meda lomani Jiova mai vu ni lomada, noda vinaka taucoko, kei na noda vakasama da qai lomani ira na kainoda me vaka noda lomani keda. (Maciu 22:37-39) Na lotu vaKarisito matua ena saga tiko ga me muria na ivakasala qori. Ena laurai ena nona bula ni bibi duadua vua nona veiwekani kei Jiova, e vakuai koya tale ga ena vukudra na so tale.
6, 7. (a) Na itovo cava era kilai kina na lotu vaKarisito matua? (b) Na cava meda taroga?
6 Ena vinakati me tiko vua na lotu vaKarisito matua na loloma, ni qori na itovo e okati ena vua ni yalo tabu. (Kala. 5:22, 23) E bibi tale ga me yalomatua, lewai koya vinaka qai vosovoso. Na itovo qori ena vukei koya me kua ni cudru ni yaco na ituvaki rarawataki, ena vosota ga qai sega ni yalolailai. Ena nona vuli vakataki koya, ena saga me dikeva na ivakavuvuli vakaivolatabu me vakaduiduitaka kina na ka e dodonu mai na ka e cala. Ena laurai nona matua vakayalo ena ka e vakatulewataka. Kena ivakaraitaki, ena muria na nona lewaeloma e vakavulici vakaivolatabu. Ena laurai vua na yalomalumalumu, qori nona vakabauta ni vinaka duadua na sala kei na ivakatagedegede i Jiova. * E gumatua ni vunautaka na itukutuku vinaka qai tokona na duavata ni ivavakoso.
7 Se mani vakacava na dede ni noda qaravi Jiova, e bibi meda taroga, ‘Na cava meu cakava meu vakatotomuri Jisu voleka kina? E tiko eso na ka meu vakavinakataka?’
“NA KAKANA DINA E RAUTI IRA NA MATUA”
8. E vakaraitaka vakacava o Jisu ni kila vinaka na iVolatabu?
8 E kila vinaka o Jisu Karisito na Vosa ni Kalou. Ni se yabaki 12, e veivosakitaka na iVolatabu kei ira Luke 2:46, 47) Ni cakacaka vakavunau tiko ena dua na gauna, a vagalui ira na dauveitusaqati ni vakamacalataka na Vosa ni Kalou.—Maciu 22:41-46.na ivakavuvuli ena valenisoro. “Era druka tu ga na rogoci koya ena ka e kila kei na nona isaunitaro.” (
9. (a) Me vakacava na ivakarau ni nona vuli na lotu vaKarisito matua? (b) Na cava na inaki ni noda vulica na iVolatabu?
9 Me salavata kei na masu a vakavulica o Jisu, ke vinakata e dua me matua vakayalo ena sega ni vovodea tu ga nona kila na iVolatabu. Ena wasoma nona vakekeli vakatitobu ena lewe ni iVolatabu, ni kila ni “kakana dina e rauti ira na matua.” (Iper. 5:14) Kena ibalebale, ena saga na lotu vaKarisito matua me “kila dina na Luve ni Kalou.” (Efeso 4:13) Vakacava o dau wilika e veisiga na iVolatabu? E tiko nomu ituvatuva ni vuli vakataki iko? O dau sokalou vakavuvale e veimacawa? Ni o vulica na Vosa ni Kalou, vaqara na ivakavuvuli vakaivolatabu ena vakamatatataka vei iko na rai i Jiova kei na ivakarau ni lomana. Oti mo muria sara na ivakavuvuli vakaivolatabu ni o yavutaka kina nomu vakatulewa. Ni o cakava qori o na volekati Jiova.
10. Me ikuri ni nona kilaka na lotu vaKarisito matua, na cava tale ena cakava?
10 Na lotu vaKarisito matua e kila ni sega ni bibi ga na kilaka. Me ikuri ni kilaka, vakacava na levu ni nona taleitaka na ka e kila me baleta na Kalou kei na nona ivakavuvuli? Ena kilai qori ena nona vakaliuca ena nona bula na ka e salavata kei Efeso 4:22-24.) E veidusimaki na yalo tabu ni Kalou ena volai ni iVolatabu. Ni vakatitobutaka e dua na lotu vaKarisito nona kila kei na nona taleitaka na ivakatagedegede vakaivolatabu, sa na dolava tiko na lomana kei na nona vakasama me uqeti ena yalo tabu. Qori ena tubu kina vakayalo.na loma ni Kalou, sega ni lomana. Sa na “biuta tani” tale ga na nona itovo kei na ivalavala makawa. Ena tokara na itovo vaKarisito, “e buli me vaka na loma ni Kalou e vauci kina na yalodina kei na yalododonu.” (Wilika
UQETA NA DUAVATA
11. Na cava e vakila o Jisu ni bula vata kei ira na wekana kei ratou na nona tisaipeli?
11 Ena nona bula uasivi e vuravura o Jisu, a maliwai ira na kawatamata sega ni uasivi. Erau susugi koya na nona itubutubu sega ni uasivi, vica tale ga na yabaki nona vakaitikotiko kei ira na wekana era sega ni uasivi. Ratou vakaraitaka mada ga nona imuri voleka na itovo e takalevu tu ena gauna ya, na dokadoka kei na nodratou dau nanumi ratou ga. Kena ivakaraitaki, ena yakavi ni bera nona vakamatei, “eratou veibataka . . se o cei vei ratou e levu duadua.” (Luke 22:24) Ia e nuidei o Jisu ni ratou na tubu me ratou matua vakayalo nona imuri, ratou na tauyavutaka e dua na ivavakoso e laurai kina na duavata. Ena yakavi tiko ga qori, a masulaka o Jisu me ratou veilomani na yapositolo, me ratou duavata tale ga. E kerei Tamana vakalomalagi: “Mera duavata kece kina, me vaka ga na nomuni duavata kei au kei na noqu duavata kei kemuni Tamaqu, mera duavata tale ga kei kedaru, . . . mera duavata me vaka nodaru duavata.”—Joni 17:21, 22.
12, 13. (a) E vakamacalataki vakacava ena Efeso 4:15, 16 ni bibi meda uqeta na duavata ena ivavakoso? (b) Na cava e cakava e dua na tacida me uqeta na duavata?
12 Na lotu vaKarisito matua ena uqeta na duavata ena ivavakoso. (Wilika Efeso 4:1-6, 15, 16.) Eda na saga meda “sema vata” na dauveiqaravi ni Kalou da qai duavata. Me rawati qori, e tukuni ena iVolatabu ni vinakati na yalomalumalumu. Ke mani tiko nodra malumalumu na tacida, ena vakaraitaka tiko ga na lotu vaKarisito matua na yalomalumalumu ni uqeta na duavata. Na cava o na cakava ni cala e dua na tacimu ena ivavakoso? Se vakacudrui iko? Vakacava o na galuvi koya? Se o na saga mo drau veiyaloni? Na lotu vaKarisito matua ena saga na veiyaloni, sega ni duiyaloyalo.
13 Kena ivakaraitaki o Uwe. E dau vakararawataki koya na nodra malumalumu na mataveitacini. Sa qai nanuma me vakayagataka na iVolatabu kei na Insight on the Scriptures me vulica kina na bula i Tevita. Cava me cakava kina qori? E tukuna o Uwe: “A raica o Tevita na ka ca era cakava na tacina vakayalo. Kena ivakaraitaki, a saga o Tui Saula me vakamatei koya, era via vakaviriki koya eso, a vakalialiai koya mada ga na watina. (1 Sam. 19:9-11; 30:1-6; 2 Sam. 6:14-22) Ia a sega ni vakalaiva na ituvaki qori o Tevita me luluqa kina nona lomani Jiova. E turaga dau yalololoma o Tevita, qori na ka e vinakati meu bucina. Na ka au vulica e veisautaka na noqu rai me baleta na nodra malumalumu na taciqu. Sa sega niu katona tale tiko na nodra cala. Au saga na duavata ena ivavakoso.” Vakacava e nomu isausau tale ga mo uqeta na duavata ena ivavakoso?
VEITOKANI KEI IRA ERA CAKAVA NA LOMA NI KALOU
14. O cei e digitaka o Jisu me nona itokani?
14 E kauaitaki ira na tamata kece o Jisu Karisito. Era taleitaka mera veimaliwai kei koya o ira na tagane, yalewa, qase, kei na gone. E digia vinaka o Jisu na nona itokani voleka. E tukuna vei ira na nona yapositolo yalodina: “Dou noqu itokani ga ke dou cakava na ka au vakarota vei kemudou.” (Joni 15:14) O Jisu e digitaki ira na yalodina ni muri koya ra qai qaravi Jiova mai vu ni lomadra. Vakacava o na digitaka na itokani era lomani Jiova dina? Cava e bibi kina qori?
15. Ena yaga vakacava vei ira na itabagone nodra vakailala kei ira na lotu vaKarisito matua?
15 Levu na vuanikau era dreu ni cilavi ira na katakata ni siga. Na noda veilomani vakamataveitacini e vaka na katakata ni siga ni vukei keda meda matua vakayalo. Ke o itabagone, de dua o vakasamataka tiko na ka mo cakava. Ena ka vakayalomatua mo vakailala kei ira na tacimu vakayalo sa dede nodra qaravi Jiova, ra qai uqeta na duavata ena ivavakoso! Sa vica vata na yabaki nodra sotava voli mai eso na ituvaki dredre, se ituvaki e vakadredretaka nodra qaravi Jiova. Era na vukei iko mo digia na bula vinaka duadua. Ni o vakailala kei ira, era na vukei iko mo vakatulewa vakayalomatua, o na matua tale ga vakayalo.—Wilika Iperiu 5:14.
16. E yaga vakacava vua e dua na itabagone nodra veivuke na lotu vaKarisito matua?
16 A nanuma lesu o Helga na iotioti ni yabaki ni nona vuli. Era veitalanoataka tiko na gonevuli na ka era na cakava ni oti nodra vuli. Levu era via vuli ena univesiti, nira na rawata kina e dua na cakacaka vinaka. E veivosakitaka sara o Helga kei ira na itokani matua ena ivavakoso na kena ituvaki. E kaya: “Levu era qase vei au, era vukei au sara vakalevu. Era uqeti au meu digia na cakacaka vakaitalatala vakatabakidua. Au mani painia me lima na yabaki. Sa oti qo e vica na yabaki, au marautaka niu vakayagataka noqu bula vakaitabagone meu qaravi Jiova. Au sega vakadua ni veivutunitaka.”
17, 18. E yaga vakacava ena noda qaravi Jiova na matua vakayalo?
17 Eda na matua vakayalo nida vakatotomuri Jisu. Eda na veivolekati kei Jiova, eda na via qaravi koya ena kena levu eda rawata. Ni dua e matua vakayalo, ena qaravi Jiova vinaka. E uqeti ira na nona imuri o Jisu: “Me serau tale ga na nomuni rarama e matadra na tamata, mera raica na nomuni cakacaka vinaka, mera vakalagilagia kina na Tamamuni mai lomalagi.”—Maciu 5:16.
18 Eda sa vulica mai ni yaga vakalevu ena ivavakoso o ira na lotu vaKarisito matua. Ena laurai tale ga nona matua vakayalo e dua ena sala e vakayagataka kina nona lewaeloma soli vakalou. E vukei keda vakacava na noda lewaeloma meda vakatulewa vakayalomatua? Eda na doka vakacava na nodra lewaeloma na tacida vakayalo? Qori ena veivosakitaki ena ulutaga tarava.
^ para. 6 Kena ivakaraitaki, era na rairai kerei eso na tacida tagane era sa dua toka na itaba mera cegu mai na so na itavi qai tokoni ira na tacidra gone era qarava na itavi qori.


text:
WASE 9
Na Bula i Jisu e Nasareci
-
SO TALE NA LUVEDRAU O JOSEFA KEI MERI
-
VULICA O JISU NA CAKACAKA VAKAMATAI
A susu o Jisu e Nasareci, dua na koro lailai ga e sega ni kilai levu. E toka ena vualiku kei Jutia, ena veidelana ni yasayasa o Kalili, ena muaira ni drano levu na Wasa o Kalili.
Sa rairai yabaki rua o Jisu ena gauna ratou biubiu kina vakaveitamani mai Ijipita. De dua e se bera ni dua tale na luvedrau o Meri kei Josefa ena gauna qori. Ia e muri ratou qai sucu na tacina vakacabecabe—o Jemesa, Josefa, Saimoni, kei Jutasa. Erau vakaluveni yalewa tale ga o Meri kei Josefa, eso kina na ganei Jisu vakacabecabe. Eratou rairai le ono na taci Jisu kei na ganena.
Era tu tale eso na weka i Jisu. Eda sa kilai rau tiko o Ilisapeci kei na luvena o Joni. E vica vata na kilomita na yawa ni vanua e vakaitikotiko kina o Joni ena ceva kei Jutia. Ia e tiko volekati Kalili o Salome, e rairai taci Meri. Na wati Salome o Sepeti, rau rairai veitatacini kina kei Jisu na luvedrau tagane o Jemesa kei Joni. E sega ni kilai ke rau tiko kei Jisu ena levu na gauna na rua na cauravou qori ni ratou tubu cake tiko. Ia rau qai nona itokani voleka ena dua na gauna e muri, rau nona yapositolo tale ga.
E vinakati me cakacaka vakaukaua o Josefa me qarava kina nona vuvale levu. E cakacaka vakamatai o koya. Ni susugi Jisu o Josefa me vaka ga e luvena dina, e vakatokai kina o Jisu me “luve ni matai.” (Maciu 13:55) A vakavulici Jisu o Josefa me matai tale ga, qai kenadau sara kina. Era tukuna mada ga eso tale me baleti Jisu ena dua na gauna e muri “ni o koya qo na matai.”—Marika 6:3.
Eratou vakaliuca na vuvale i Josefa na sokalou vei Jiova. Me salavata kei na Lawa ni Kalou, erau vakavulici ratou vakayalo na luvedrau o Josefa kei Meri ‘ni ratou dabe ena nodratou vale, ni ratou taubale e gaunisala, ni ratou davo, ni ratou duri cake tale ga.’ (Vakarua 6:6-9) E tiko mai Nasareci e dua na valenilotu. Macala ga ni dau kauti ratou e kea nona vuvale o Josefa me ratou lai sokalou. A tukuni ena dua na gauna e muri ni dau lako ina valenilotu o Jisu “ena Siga ni Vakacecegu me vaka na nona ivakarau.” (Luke 4:16) Eratou marautaka tale ga vakavuvale me ratou lako wasoma ina valenisoro i Jiova mai Jerusalemi.


text:
2 Tui
Chapter 14
E nai karua ni yabaki i Jioasi na luve i Jioeasi, na tui Isireli, sa dabeca o Amasaia na luve i Joasi na tui Juta nai dabedabe vakatui.
2 E sa yabaki ruasagavulu kalima o koya e na gauna e mai tui kina, ka sa lewa tiko e Jerusalemi me ruasagavulu ka ciwa na yabaki. Na yaca i tinana o Jioadani e Jerusalemi.
3 E cakava o koya na ka e dodonu e na mata i Jiova, ia e sega ga ni tautauvata sara kei na tamana o Tevita; e cakava ga o koya na ka e cakava e liu o Joasi na tamana.
4 E a sega ni mani kau laivi sara na veivanua cecere, ka ra se vakacacabo tikoga na tamata ka vakama na ka boi vinaka e na veivanua cecere.
5 Sa qai yaco, na gauna ga sa vakataudeitaki kina na matanitu e ligana, sa tekivu sara o koya me vakamatei ira na nona tamata era a vakamatei tamana na tui.
6 Ia na luvedra o ira era a laba, e a sega ni vakamatei ira me vaka na ka sa volai e nai Vola ni Vunau i Mosese, ka a vakarota kina o Jiova, ka vaka, "Era na sega ni vakamatei na tamani gone e na vuku ni luvedra, ka vakatalega vei ira na gone era na sega ni vakamatei me baleti ira na tamadra; ia ena vakamatei ga na tamata e na vuku ni nona i valavala ca."
7 Sa vakamatea o koya e tini na udolu na kai Itomi e na buca ni Masima ka sa tauri Sela e nai valu, ka vakatoka na yacana me o Jokicili me yacova na siga ni kua.
8 Sa qai vakau i tukutuku o Amasaia kivei Jioasi na luve i Jioeasi, na luve i Jeu, na tui Isireli, ka vaka, "Lako mai, me daru mai veiqali sominiwai mada e nai valu."
9 O Jioasi na tui Isireli sa talatala vei Amasaia na tui Juta ka tukuna, "Na kau votovotoa ka tiko mai Lepanoni e a kau yani ki na sitari e tiko mai Lepanoni, ka vaka, 'Solia mai na luvemu yalewa vua na luvequ tagane me watina,' ka sa dua na manumanu kila e tiko e Lepanoni e sa tavali ka butuqaqia na kau votovotoa.
10 "E dina ni o sa vakadrukai Itomi, ka sa laveti iko cake na yalomu; Vakalagilagi tiko e kea, ka tiko ga e vale; na cava o via siova yani kina na ca me vakabalei iko – kei Juta?"
11 Ia sa sega ni via vakarorogo o Amasaia. Sa qai curu yani ki tautuba o Jioasi na tui Isireli; ka rau sa qai veisotari mata kei Amasaia na tui Juta e Peci- Semesi e nei Juta.
12 Sa qai vakadrukai o Juta mai vei Isireli, ka ra sa dui dro na tamata ki na nona vale laca.
13 O Jioasi na tui Isireli sa qai vesuki Amasaia na tui Juta, na luve i Joasi, na luve i Asaia, mai Peci- Semisi; ka sa lako yani o koya ki Jerusalemi, ka basuka sobu na bai kei Jerusalemi mai na Matamata kei Ifereimi ki na Tutu ni Matamata O va na drau na kiupiti.
14 Ka sa kauta taucoko o koya na koula kei na siliva, nai yaya taucoko era a kune e na vale i Jiova kei na nona vale ni yau na tui, kei ira era tauri vakavesu, ka lesu ki Samaria.
15 Ia na vo ni cakacaka kece i Jioasi ka cakava o koyaOna nona kaukauwa, kei na nona a valuti Amasaia na tui Juta – era sega li volai ena nodra i vola tukutuku ni veigauna na tui e Isireli?
16 Ia sa moce vata kei ira na nona qase o Jioasi, ka sa bulu mai Samaria vata kei ira na tui e Isireli.
17 Sa qai bula tiko o Amasaia na luve i Joasi na tui Juta me tinikalima na yabaki mai na gauna sa mate kina o Jioasi na luve i Jioeasi, na tui Isireli.
18 Ia na vo ni cakacaka i Amasaia, era sega li ni volai tu e nai vola tukutuku ni veigauna me baleti ira na tui e Juta?
19 Era sa qai bukia na kena vere e Jerusalemi, ka sa dro yani kina o koya ki Lakisi; ia era sa cicimuri koya tikoga ki Lakisi ka vakamatei koya mai kea.
20 Era sa qai vakavodoki koya mai ena ose, ka sa qai mai bulu o koya e Jerusalemi kei ira na nona qase e na K oro i Tevita.
21 O ira kece na tamata e Juta era sa kauti Asaraia ka se qai yabaki tinikaono ga, ka buli koya me tui ka sega ga ni o tamana o Amasaia.
22 Sa tarai Elaci o koya ka vakalesuya vei Juta, ka sa qai mai moce vata yani na tui kei ira na nona qase.
23 E nai katini kalima ni yabaki i Amasaia na luve i Joasi, na tui Juta, sa mai vakatulewa e Samaria o Jeropoami na luve i Jioasi, na tui Isireli, ka vasagavulu ka dua taucoko na yabaki ni nona lewa.
24 Sa caka ca o koya e na mata i Jiova ka sega ni lako tani mai o koya mai nai valavala ca taucoko i Jeropoami na luve i Nipati, ka a vakaivalavalacataki Isireli.
25 Sa vakasuka tale o koya nai yalayala kei Isireli mai nai curucuru i Amaci ki na Wasawasa o Araba me vaka na vosa i Jova na Kalou i Isireli, ka a vosataka vua na Nona tamata o Jona na luve i Amitai, na parofita ka cavutu mai Qaca-Eferi.
26 Sa raica mai o Jiova ni sa rui gaga na nodra vakararawataki na Isireli; o ira na bobula kei ira na galala. Ka sa sega ni dua na dauveivuke e Isireli.
27 E a sega ni tukuna o Jiova ni na bokoca laivi na yacadra na Isireli mai na ruku i lomalagi; ia sa vakabulai ira ga o Koya mai na liga i Jeropoami na luve i Joasi.
28 Ia na vo ni nona cakacaka o Jeropoami, kei na veika kece e sa cakava o koya – na nona kaukauwa, nai valavala ni nona dau vakacibi-ivalu, kei na nona tauri vakavesu me baleti Isireli, mai tamasiko ki Amaci, na veika era taukena na Juta – e sega beka ni volai e nai vola tukutuku ni veigauna baleti ira na tui e Isireli?
29 Sa mani moce vata kei ira na nona qase o Jeropoami, o ira na tui e Isireli. Sa qai taura na vakatulewa o Sakaraia na luvena.


text:
NODA BULA VAKARISITO
E Yaga Noda Soli ka ni Veivuke ena Caribbean
Me vaka ena imatai ni senitiuri, eda rawa ni vakaraitaka na noda lomani ira na tacida era vakaleqai ena leqa tubukoso. (Jn 13:34, 35) Sarava na vidio Laurai na Loloma—Era Vukei na Veiyanuyanu, mo raica na ka era cakava na tacida mera vukei kina na mataveitacini ena Caribbean, oti qai sauma na taro qo:
-
Era vakacacani vakacava na tacida ena Caribbean ena Cagilaba o Irma kei na Cagilaba o Maria?
-
E tokoni ira vakacava o Jiova ni vakayagataki ira na tacida?
-
E uqeti ira vakacava na vakaleqai ena cagilaba na nodra loloma na tacida?
-
E vica na tacida era vakaitavi ena vakacoko ena Caribbean?
-
Eda rawa ni vakaitavi vakacava ena cakacaka qo?
-
E uqeti iko vakacava na vidio qo ni o lewe tale ga ni isoqosoqo e dau loloma?


text:
IDONISIA
Sa Dede Rau Qai Sota Tale!
Rau talanoataka o Linda kei Sally Ong
Linda: Gauna au yabaki 12 kina, e tukuna vei au o tinaqu ni tiko e dua na taciqu yalewa, ia sa lai susugi ena dua tale na vuvale. Au dau veinanuyaka ke sucu didivara tale ga me vakataki au. Au sega sara ga ni kila e dua na ka me baleti koya.
Sally: Au sega tu ni kila niu gonesusu. E dau mokulaki au na marama a susugi au, e vakacakacakataki au tale ga me vaka na bobula. Au sa sucu didivara mada, e vaka me ikuri tale ni icolacola vei au na noqu rarawa kei na galili. Au qai vuli iVolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova. Ni kila qori na marama e susugi au, e mokulaki au ena beleti qai veisautaka na loka ni katuba meu toka vakadua kina e vale. Niu yabaki 20, au biubiu mai vale meu lai tiko kei ira na iVakadinadina. Au sa qai papitaiso ena 2012.
Linda: Au tekivu vuli iVolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova niu yabaki 20. Au dau tiko tale ga ena soqo ni veiwasewase e Jakarta, e vakadewataki kina na porokaramu vei keimami na didivara. Au sotavi ira e keri e levu tale na didivara, wili kina o Sally dua na goneyalewa iVakadinadina mai North Sumatra. Au vakila ni keirau veivolekati sara kei Sally, ia au sega ni taura rawa na vuna.
Sally: Keirau veitokani vinaka sara kei Linda. Au nanuma ni tautauvata na keirau irairai, ia au sega ni vakasamataka sara vakalevu.
Linda: Ni bera niu papitaiso ena Okosita 2012, dua na ka noqu vinakata me keirau sota kei taciqu. Au mani masuti Jiova: “Kerekere, meu sotavi taciqu mada ga meu rawa ni tukuni kemuni vua.” Sega ni dede, sa tukuna yani e dua vei tinaqu ni kila na vanua e tiko kina o taciqu. Qori sara ga na imatai ni ikalawa ina neirau sota kei Sally.
Sally: Ni tukuna vei au o Linda ni keirau veitacini, au vuka sara i Jakarta me keirau lai sota. Niu sobu ena raraniwaqavuka, eratou sa veitavaki tu mai o Linda, rau noqu itubutubu, kei na tuakaqu yalewa. Au ninini tale ena levu ni noqu luluvu. Keitou regu qai veimokomoko, e dede duadua nona mokoti au o tinaqu. Keitou veitagicaki kece. Nirau kere veivosoti na noqu itubutubu ena nodrau soli au meu lai susu ena dua tale na vuvale, keitou veimokomoko qai veitagicaki tale.
Linda: E duidui na neirau itovo ni duidui na neirau isususu. Ia dua na ka na neirau veilomani.
Sally: Keirau sa tiko vata ena gauna qo kei Linda, keirau lewe tale ga ni ivavakoso vagalu e Jakarta.
Linda: E 20 vakacaca na yabaki na neirau sega tu ni veiraici kei Sally. Keirau vakavinavinaka vei Jiova ni sa dede keirau qai sota tale!


text:
Cakacaka
Chapter 2
Ni sa qai yaco dina mai na siga ni Penitiko, o ira kecega oqo era sa tiko lomavata ka yalovata ena dua na yasana.
2 Sa vakasauri e dua na rorogo sa rogo mai lomalagi, sa vaka na cagi covulaca kaukauwa, a sa vakasinaita na loma ni vale taucoko ena vanua era dabe tiko kina.
3 Sa basika vei ira na ka sa vaka na yameyame ni buka sa veisebayaki, sa mai toka vakaadua ga vei ira.
4 Era sa vakasinaiti kecega ena Yalo Tabu, era sa tekivu mera vosataka na veivosa tani eso, me vaka sa solia vei ira na Yalo Tabu mera cavuta.
5 O ira kece na Jiu era tamata lotu, ka ra tu ena veivanua kece e ruku i lomalagi, era soqoni vata yani e Jerusalemi ena siga o ya.
6 Ni ra sa rogoca yani na rorogo duatani oqo, era sa lako vata mai me ra mai raica, e ka ni kurabui vei ira ni ra rogoci ira na tisaipeli ni ra vosataka tiko na vosa mai na vanua era cavutu mai kina.
7 Era kurabui ka qoroqoro, era veitarogi vakai ira ka vaka,era sega beka ni kai Kaleli o ira era vosa tiko oqo?
8 Vakacava na vosa eda sa mai rogoca tiko oqo, na vosa mai na noda vanua eda dui sucu vata mai?
9 "O ira na kai Paricia, kei Mitia kei Ilama kei ira sa tiko mai Mesopotemia kei Jutia kei Kapatosia, mai Ponito kei Esia,
10 Mai Firijia, kei Pamifilia, mai Ijipita, kei na yasayasa vaka Lipea e voleka ki Kirini, kei ira na vulagi mai Roma, o ira na Jiu kei ira na sa tavuki kina lotu vaka Jiu,
11 "O ira na kai Kiriti kei Arepea – eda rogoca taucoko ni ra cavuta tiko ena noda vosa o ira na tamata oqo, na cakacaka mana levu ni Kalou."
12 "Era sa tucake tu ga ena kurabui ka veilecayaki, era veitukunayaka vaka ira, "a cava nai balebale ni ka oqo?"
13 Ia sa so vei ira e vakalialia era tukuna, "era sa mateni ena waini vou." Na Vunau I Pita
14 Ia sa qai tucake o Pita, kei ira na lewe tinikadua, ka kacivaka vakadomoilevu vei ira na lewe vuqa, ka vaka, oi kemudou na kai Jutia kei kemuni kece sa tiko e Jerusalemi, mo dou kila na ka oqo, ka rogoca matua na noqu vosa.
15 "O ira oqo era sa sega ni mateni, me vaka na ka dou nanuma, ni se qai ciwa ga oqo na kaloko ena mataka.
16 "Ia na ka oqo sa tukuna tiko mai na parofita o Joeli:
17 Ni na yaco ena gauna mai muri,sa tukuna na Kalou, Au na sovaraka na Yaloqu kivei ira na tamata kecega; Era na parofisai kina o ira nomudou gonetagane kei na goneyalewa, Era na raica na raivotu o ira nomudou cauravou, o ira nomudou qase era na tadrataka na tadra eso.
18 Io vei ira na tagane kei na yalewa dauveiqaravi Au na sovaraka vakatautauvata vei ira na Noqu Yalo Tabu ena gauna o ya; era na qai parofisai kina.
19 Au na vakaraitaka eso na ka e veivakurabuitaki mai lomalagi e cake, kei na vuravura era eso nai vakatakilakila: na dra kei na bukawaqa kei na o kubou.
20 Ena vakabutobutotaki na matanisiga, na vula ena vaka na roka ni dra,oqo ni se bera na siga ni Turaga, sa namaki ka levu vakaidina.
21 Ia ena yaco o koya yadua ena kaciva na yaca i Jiova ena vakabulai."
22 "Dou rogoca mada na vosa oqo oi kemudou na Isireli, o Jisu na kai Nasareci na Tamata sa vakaraitaki koya kina na Kalou ena kemudou maliwa, ena vei cakacaka mana eso, veivakurabuitaki eso kei na veivakatakilakila lelevu eso, me vaka dou sa kila vinaka –
23 Na Tamata oqo dou qai vakota kina kauveilatai me wili vata kei ira na tamata cala, ia o koya sa solia vei kemudou na Kalou ena nona lewa vuku kei na nona i naki;
24 Na Kalou vakaikoya qai vakaturi koya cake, me sereki kina nai vau kaukauwa ni mate, baleta ni sega ni dodonu me vauci tiko kina o koya.
25 "O Tevita e a tukuni koya mai ka vaka: au a raici Jiova tikoga ni sa tu e mataqu, ni sa tu o koya ena ligaqu i matau, au na sega kina ni rerevaka e dua na ka.
26 O koya oqo sa reki tiko kina na yaloqu, ka vakavinavinaka tikoga kina na yamequ, ni'u sa kila kevaka sa vakacegu yani na bula ena vuravura oqo,sa tu na noqu i nuinui.
27 O ni na sega ni biuti au kina nodra vanua na mate (Etesi), se Mo ni vakatara na Luvemuni Yalosavasava me vuca mai na yagona.
28 O ni sa vakatakila mai vei au na sala kina bula; ka vakasinaiti au ena reki sega ni cavuti rawa, mai na Nomuni serau."
29 Vei kemudou na veiwekani, me'u vakamatatataki Tevita na tamada vei kemudou, o koya e mate ka bulu, na nona i bulubulu e se tu vinaka sara tu ga oqo me yacova mai na siga e daidai.
30 "Ni o koya e dua na parofita ka sa tukuna tiko mai na yalayala kei na vosa bubului ni Kalou vei koya, ni na tubu mai ena nona kawa na Karisito, o koya ena qai mai dabeca nai dabedabe vakaturaga (nei Tevita)."
31 "E raica tu mai vakayawa o koya na ka oqo, ena nona tukuna ni o Karisito ena tucake tale mai na mate, ena sega ni biu tu mai Etesi, se na yagona me vuca mai."
32 "O Jisu oqo sa vakaturi koya cake na Kalou, ka keitou sa tu oqo me kena i vakadinadina.
33 Ena gauna oqo sa dabe tiko kina o koya ena i dabedabe vakaturaga mai lomalagi ena yasa ni Kalou, me vaka na ka sa yalataka, sa solia mai kina na kaukauwa vua o Tamana me baleta na Yalo Tabu, ka sa sovaraka mai o koya na Yalo Tabu, me vaka dou sa mai raica ka rogoca.
34 E sega ni lako cake ki lomalagi o Tevita, ia sa tukuna mai o koya: "sa tukuna o Jiova vua na noqu Turaga, mo mai Dabe ena yasaqu i matau,
35 Me'u na biuti ira sobu na kemu meca mei butubutu ni Yavamuni."
36 "O koya oqo, me kila sara kina na mataqali taucoko e Isireli, o Jisu oqo, o koya dou a vakota kina kauveilatai, sa lesia na Kalou me Turaga ka Karisito talega."
37 Ni ra sa rogoca oqo, sa lausua na yalodra, era sa tukuna vei Pita kei ira na vo ni apositolo, "Isa kemudou na veiwekani, a cava me Keimami na kitaka?"
38 Sa qai tukuna vei ira o Pita, "Dou veivutuni, ka papitaisotaki taucoko ena yaca i Jisu Karisito me bokoci kina na nomudou i valavala ca; dou na qai rawata talega kina nai solisoli ni Yalo Tabu.
39 "Na vosa yalayala oqo me baleti kemudou kei ira na luvemudou, kei ira era yawa tu mai, o ira vakaaduaga sa kaciva na Kalou ka noda Turaga.
40 Sa vosa tale tiko e na so nai vakamacala ka veivakadreti tiko vei ira, ka vaka, "Mo dou solia nomudou bula, mo dou bula kina mai na tabatamata ca oqo."
41 O ira sa vakabauta na nona i vunau, era sa papitaisotaki sara ena siga o ya; ka sa kuri kina vei ira sa lotu tiko, e rauta ni ra lewe tolu na udolu na tamata.
42 Era sa daugumatua e veisiga nodra veiwaseitaka nai vakavuvuli nodra nai apositolo kei na nodra tiko vakalomavata, ni ra dovia na madrai (sakaramede), kei na masumasu.
43 O ira kecega oqo era sa rere ni torova na ca, sa levu kina na ka e veivakurabuitaki kei nai vakatakilakila lelevu era sa kitaka o ira nai apositolo.
44 O ira kecega sa vakabauta sa sega ni mudu na nodra dau vakasoqoni vata, sa sega ni dua me tukuna ni sa nona nai yau,sa nodra kece na ka e nona.
45 Era volitaka na nodra qele kei na nodra i yau, era qai vota vei ira era leqa tu kei na i colacola e so.
46 Ena veisiga era lomavata mera guta na vale ni soro, era sota ena veivale mera dovi madrai, ni ra kania na kedra kakana sa dua na ka na levu ni nodra marautaka kei na vakavinavinaka.
47 Ni ra sa vakavinavinaka tiko vua na Kalou era sa cici ga mai na tamata kecega ena nodra taleitaki ira. Ia na Kalou sa vakaikuritaka tikoga nai wiliwili ni tamata e veisiga kina i soqosoqo lotu era sa vakabulai tiko mai.


text: 14 Ena dua na siga e kaya o Jonacani+ na luvei Saula vua na dauveiqaravi e cola tiko na nona iyaragi: “Lako mai me daru lako ina nodra kebanivalu na Filisitia e tiko ena tai kadua.” Ia e sega ni tukuna vei tamana.2 E tiko o Saula ena ibili kei Kipea+ ena ruku ni vunipomekaraneti e Mikironi, era tomani koya e rauta ni 600 na tagane.+3 (E tokara tiko na efoti+ o Eaija na luvei Etupi,+ na tuakai Ikapoti,+ na luvei Finiasi,+ na luvei Ilai+ na bete i Jiova e Sailo.)+ Era sega ni kila na tamata ni sa lako o Jonacani.4 E tiko ena maliwa ni vanua e via muria o Jonacani me yacova yani na nodra kebanivalu na Filisitia e dua na vatu e vaka na bati ena dua na yasana, e dua tale na vatu e vaka na bati ena yasana adua, na yaca ni dua na vatu o Posesi, na yaca ni kena ikarua o Sene.5 E duri tu e dua na vatu me vaka na duru ena vualiku me qara i Mikimasi, e dua tale e tiko ena ceva me qara i Kipa.+6 E kaya sara o Jonacani vei koya e dau cola na nona iyaragi: “Lako mai me daru lako ina nodra kebanivalu na sega ni cili qo.+ De dua ena tokoni kedaru o Jiova, ni sega ni dredre vei Jiova me veivakabulai nira lewe levu se ra lewe vica ga.”+7 E kaya vua o koya e dau cola na nona iyaragi: “Mo cakava ga na ka e guta na lomamu. Mo lako ina vanua o via lako kina, au na muri iko ena vanua ga e guta na lomamu.”8 E qai kaya o Jonacani: “Daru na lako yani vei ira na tamata oya, me daru vakaraitaki kedaru vei ira.9 Ke ra kaya vei kedaru, ‘Drau tu vakadua me keimami lako yani vei kemudrau!’ daru na tu ga ena vanua daru duri tu kina, daru kua ni lako cake vei ira.10 Ia ke ra tukuna, ‘Drau mai valuti keimami!’ daru na lako cake ni na soli ira o Jiova e ligadaru. Qo na nodaru ivakatakilakila.”+11 Oti erau vakaraitaki rau ena nodra kebanivalu na Filisitia. Era kaya na kai Filisitia: “Raica! Rau sa lako mai qo na Iperiu rau vuni tiko ena qara.”+12 Era kaya sara na tamata ena keba vei Jonacani kei koya e dau cola na nona iyaragi: “Drau lako cake mai vei keimami, drau na kila na nomudrau cala!”+ E kaya sara o Jonacani vei koya e dau cola na nona iyaragi: “Muri au mai, ni na soli ira o Jiova e ligadra na Isireli.”+13 E cabe cake o Jonacani e ligana kei na yavana, e muri yani o koya e dau cola na nona iyaragi, era tekivu bale na kai Filisitia e mata i Jonacani qai vakamatei ira mai muri o koya e dau cola na nona iyaragi.14 Na imatai ni nodrau ravuravu o Jonacani kei koya e dau cola na nona iyaragi erau vakamatea kina e rauta ni 20 na tamata ena loma ni vanua e kena balavu e rauta ni veimama na eka na qele.15 Era domobula o ira na keba tiko ena vanua kei ira kece na tamata era tiko ena kebanivalu, era domobula tale ga na dauvakacaca.+ E yavavala na qele, e vakavuna na Kalou mera domobula.16 Era raica na yadra nei Saula mai Kipea+ nei Penijamini nira sa maue na veiyasana kece.+17 E kaya o Saula vei ira na tamata era tiko vata kei koya: “Moni wiliwili mada, me laurai o cei e sega ni tiko vata kei keda.” Nira wiliwili, era raica ni rau yali o Jonacani kei koya e dau cola na nona iyaragi.18 E mani kaya o Saula vei Eaija:+ “Kauta voleka mai na Kato ni Kalou dina!” (Ni tiko na Kato ni Kalou dina vei ira na Isireli ena gauna oya.*)19 Ni vosa tiko o Saula vua na bete sa qai rogo levu ga na maue ena nodra keba na kai Filisitia. E qai kaya vua na bete o Saula: “Sa rauta na ka o cakava tiko.”*20 E soqoni yani o Saula kei ira kece na tomani koya tiko mera lako ina ivalu, era raica sara nira veivakamatei ga vakataki ira na kai Filisitia ena nodra iseleiwau, era veilecayaki vakalevu.21 O ira tale ga na Iperiu era to tu e liu vei ira na kai Filisitia, era lako cake vata kei ira ina keba, era sa lako vei ira na Isireli mera tokoni Saula kei Jonacani.22 Era rogoca kece na Isireli era vuni+ toka ena veiulunivanua e Ifireimi nira sa dro na kai Filisitia, era cicimuri ira tale ga ena ivalu.23 E mani vakabulai Isireli ena siga oya+ o Jiova, e dewa sara yani na ivalu i Peciaveni.+24 Era lomaleqa vakalevu na Isireli ena siga oya, ni tukuna o Saula mera bubuluitaka na tamata: “Ena cudruvi o koya e kania e dua na ka* ni bera na yakavi meu totogitaki ira mada na kequ meca!” E sega gona ni dua vei ira na tamata e kania e dua na kakana.+25 Era gole kece i veikau na tamata,* e toka ena qele na denioni.26 Nira lako e loma ni veikau na tamata, era raica ni sa tiri tu na denioni, e sega ga ni dua e biuta na ligana i gusuna nira rerevaka na ka era bubuluitaka.27 Ia e sega ni rogoca o Jonacani ni tukuna o tamana mera bubului+ na tamata, mani dodoka na mua ni nona ititoko e tiko e ligana me tonia ena denioni. Ni lokia na ligana me biuta e gusuna, e serau na matana.28 E kaya sara e dua vei ira: “E tukuna o tamamu mera bubului na tamata, e kaya, ‘Ena cudruvi o koya e kania e dua na kakana nikua!’+ Oya na vuna era malumalumu kina na tamata.”29 Ia e kaya o Jonacani: “E kauta mai o tamaqu na leqa levu ena vanua. Raica mada ni serau na mataqu niu tovolea vakalailai na denioni qo.30 Sa na wacava na kena vinaka ke ra kania wale+ nikua na tamata na nodra itokinivalu na meca era raica! Ke levu sara na kai Filisitia era vakamatei.”31 Ena siga oya era mokuti ira tiko ga na kai Filisitia mai Mikimasi me yaco i Eijaloni,+ era malumalumu vakalevu na tamata.32 Era cici yani vakatotolo na tamata mera taura na itokinivalu, era kauta na sipi, na bulumakau, kei na luvenibulumakau mera vakamatea ena qele, era qai kania vata na kena dra.+33 Era kaya vei Saula: “Raica! Era sa valavala ca vei Jiova na tamata nira kania vata na lewe ni manumanu kei na dra.”+ E kaya sara o koya: “Oni sa sega ni yalodina. Moni vaqiqica mai vakatotolo vei au e dua na vatu levu.”34 Oti e kaya o Saula: “Moni lako yani vei ira na lewenivanua moni kaya vei ira, ‘Moni dui kauta mai na nomuni bulumakau kei na nomuni sipi moni mai vakamatea eke moni kania. Moni kua ni valavala ca vei Jiova ni oni kania na lewe ni manumanu kei na kena dra.’”+ Era dui kauta yani na tamata na nodra bulumakau ena bogi oya mera vakamatea e kea.35 E qai tara o Saula e dua na icabocabonisoro vei Jiova.+ Qo na imatai ni icabocabonisoro e tara vei Jiova.36 Oti e kaya o Saula: “Meda muri ira sobu na kai Filisitia ena bogi meda kovei ira me yacova na kida ni mataka. Meda kua ni vakabula e dua vei ira.” Era kaya: “Moni cakava na ka ga e vinaka e matamuni.” E qai kaya na bete: “Meda torova eke na Kalou dina.”+37 E taroga na Kalou o Saula: “Meu muri ira sobu na kai Filisitia?+ Oni na soli ira e ligadra na Isireli?” E sega ni vosa vua ena siga oya na Kalou.38 E kaya sara o Saula: “Moni lako kece mai na nodra turaga na tamata, moni vaqaqa na ivalavala ca cava e vakayacori nikua.39 Me vaka ni bula dina tiko o Jiova, o koya e vakabulai Isireli, ke vakavuna mada ga o Jonacani na luvequ ena vakamatei ga.” Ia e sega ni dua e tukuna vua e dua na ka.40 E qai kaya vei ira kece na Isireli: “Oni na tiko ena dua na yasana, o yau kei Jonacani na luvequ keirau na tiko ena dua tale na yasana.” Era kaya vei Saula na tamata: “Moni cakava ga na ka e vinaka e matamuni.”41 E qai kaya vei Jiova o Saula: “Kemuni na Kalou ni Isireli, moni sauma mai ena Camimi!”+ E dusi Jonacani sara kei Saula, era bula na tamata.42 Ia e kaya o Saula: “Moni vakawirimadigi+ mada vei au kei Jonacani na luvequ.” E qai dusi Jonacani.43 E mani kaya o Saula vei Jonacani: “Tukuna mai, na cava o cakava?” E kaya vua o Jonacani: “Au tovolea ga vakalailai na denioni ena mua ni noqu ititoko e tiko e ligaqu.+ O yau qo! Au sa vakarau tu meu mate!”44 E kaya o Saula: “Me vakayacora mada ga na Kalou me kuria tale ga, ke o sega ni mate Jonacani.”+45 Ia era kaya vei Saula na tamata: “Vakacava, me mate o Jonacani o koya e kauta mai na qaqa* levu+ qo e Isireli? Me kua sara! Me vaka ni bula dina tiko o Jiova, ena sega sara ni dua na drauniuluna me lutu ina qele, ni Kalou ga e tokoni koya ena ka e cakava ena siga qo.”+ Era mani vakabulai Jonacani na lewenivanua, e sega ni mate.46 E sega gona ni muri ira na kai Filisitia o Saula, era lako ga na kai Filisitia ina nodra dui vanua.47 E vakataudeitaka o Saula na nona veiliutaki vakatui e Isireli, e valuti ira kece na kena meca ena veiyasana, e valuti ira na kai Moapi,+ o ira na Amoni,+ o ira na kai Itomi,+ o ira na tui Sopa,+ kei ira na kai Filisitia.+ Na vanua kece e lakova o koya e vakadruka.48 E yaloqaqa ni vala me mokuti ira na Amalekaiti+ qai vakabulai ira na Isireli mai ligadra na dauvakacaca.49 O ratou na tagane na luvei Saula o Jonacani, o Isivi, kei Malikisua.+ E rua na luvena yalewa, o koya e qase na yacana o Merapi,+ o koya e gone na yacana o Maikali.+50 Na yaca i wati Saula o Einoami, na luvei Eimasi. Na yaca ni nona turaganivalu o Apineri,+ na luvei Neri, na tata levu nei Saula.51 Na tamai Saula o Kisi,+ ia o Neri+ na tamai Apineri na luvei Epieli.52 E kaukaua sara na nodra valuti na kai Filisitia ena gauna kece i Saula.+ Ni raica o Saula e dua na tamata kaukaua se yaloqaqa, ena kauti koya me lewe ni nona mataivalu.+


text:
Cakacaka
Chapter 22
"Vei kemuni na veiwekani kei kemuni na qase, dou vakarorogo me'u na tukuni au mada vei kemuni."
2 Ni ra sa rogoca ni vosa mai o koya ena vosa vaka Iperiu, era sa vagagalu vakalevu sara sa qai tukuna:
3 Oi au na Jiu dina, au a sucu mai Tarisu ena yasana o Silisia, au vuli ga ena koro oqo mai na veivakavulici nei Kamalieli, au vakavulici ena i valavala kei na kena maroroi nai vunau nodra na noda qase, sa dua na ka noqu soli bula vua na Kalou me vakataki kemudou e daidai.
4 Au vakararawataki ira na lotu me yacova ni ra sa mate, au vesuki ira na tagane kei na yalewa ka'u biuti ira kina vale ni veivesu.
5 Na bete levu se dua vei ira na matabose e cake e rawa ni vakadinadinataka na ka oqo, ni'u lako vei ira me soli mai kina vei au nai vola ni veivakadonui, baleta ira na lewe ni lotu era tiko mai Tamasiko, me'u vesuki ira mai ena sinucodo, ka kauta mai ki Jerusalemi me ra mai totogitaki.
6 "E dua na ka e qai yaco, ni siga levu tutu ena noqu taubale tiko ka volekati Tamasiko, ka vakasauri e dua na rarama e lako mai lomalagi sa cila vakavolivoliti au.
7 "E a vakadavori au kina qele, e dua na domo au qai rogoca ni tukuna, Saula, Saula, na cava o vakacacani Au tiko kina?"
8 "Au taroga, 'O cei beka oi Kemuni, Turaga?" qai tukuna mai vei au, oi Au o Jisu na kai Nasareci, o koya o sa vakacacana tiko.
9 O ira na noqui lawalawa era raica dina talega na rarama ka ra sa rere kina, ia era sega ga ni rogoca na domo i Koya e vosa tiko vei au.
10 "Au a tukuna, na cava me'u cakava Turaga?" sa tukuna mai, mo tucake ka lako ki Tamasiko, ena qai tukuni taucoko mai vei iko e keya, na ka o sa kacivi kina.
11 Nai serau ni rarama o ya e sega sara ga ni'u rai rawa kina, o ira na noqu i lawalawa era sa qai tuberi au ki Tamasiko.
12 E dua na tamata o Ananaisa na yacana, e tamata lotu dina me vaka nai vunau, era vakadinadinataki koya na Jiu taucoko ena vanua o ya,
13 Sa mai tavaki au, ka tucake tu e mataqu, sa tukuna, 'Saula na wekaqu, me rai na matamu.' Ena auwa vata o ya au rai cake ka'u raici koya.
14 Sa tukuna vei au, sa digitaki iko na nodra Kalou na noda qase mo kila na lomana, ka raici koya na Mesaia, mo rogoca talega na vosa e cavuta.
15 O iko mo na dauvunautaki Koya vei ira na tamata kecega ena ka o sa raica ka rogoca.
16 Na cava tale mo waraka? Mo tucake ka papitaiso, me bokoci kina na nomu i valavala ca, ni o sa masuta na yaca ni Turaga.
17 Ena dua na siga ni'u sa lesu tale mai ki Jerusalemi au a laki masumasu tiko kina vale ni soro, au a raica kina e dua na raivotu.
18 Au raici koya ni tukuna vei au, Mo totolo biuti Jerusalemi ni o ira na lewe ni vanua era sega ni vakabauta nai tukutuku Au solia vei iko mo tukuni Au kina.
19 Au a tukuna vua, Turaga, o ira e kila tu ni'u dau vakanakuitaki ira ni ra lotu tiko, au biuti ira ena vale ni veivesu.
20 Ena gauna e vakadavei kina na dra ni nomuni tamata o Sitiveni, au duri sara tu ga kina ena noqu tokona na nona mate, au la'ki maroroya talega na nodratou i sulu na vakamatei koya.
21 "Sa tukuna vei Au, mo biuti Jerusalemi, au na talai iko vakayawa sara ki vei ira na Veimatanitu Tani."
22 Era vakarogoci koya me yacova ni sa oti na nona vosa, era sa qai kailavaka, ka vaka, "Me vakawabokotaki na tamata vaka oqo mai vuravura, ni sa sega ni dodonu me bula tiko!"
23 Era qoqolou ka ra dui basuraka ga na nonai sulu vakataki ira, kei na nodra kaburaka na kuvu ni qele kina mata ni cagi.
24 Sa vakarota na kanala me sa kau mada mai o Paula kina i tikotiko ni mataivalu, me tau mada vua nai kuita me na rawa ni tusanaka kina, na vuna era rarawataki koya kina vakalevu na lewe vuqa.
25 Ni sa vesu tiko na ligai Paula me vakarau vakanakuitaki, sa tukuna o koya vua e dua na turaga ni valu e duri volekati koya, e dodonu li vei kemudou mo dou kuitataka e dua na kai Roma ni se bera na veilewai?
26 Ni rogoca na turaga ni valu na vosa oqo, sa lako sara ga vua na kanala, ka tukuna, "Mo qarauna na ka o via cakava vua na tamata oqo, ni o koya e kai Roma."
27 Sa lako mai na kanala ka tarogi koya, "Tukuna vei au, o iko dina na kai Roma?"Sa sauma mai, "io".
28 Sa tukuna na kanala, "Kemudou o au, e dua nai lavo levu au vakayagataka me'u wili kina me'u kai Roma." Sa tukuna o Paula, "Ia oi au, au sucu sara ga kina."
29 E vakasauri na nodra sa dui taseba o ira vakadua sa lesi tu mera vakanakuitaki koya; o koya talega na kanala sa rere vakalevu ni sa kila o Paula e kai Roma, ni sa mai vesuki koya ni se bera na veilewai.
30 Ena siga ka tarava, sa sereki Paula ni sa vinakata me vaqaqa se cava mada na vuna era sevaki koya tiko kina na Jiu, sa vakarota o koya, me kacivi mada mai na bete levu kei ira na matabose e cake, mera rairai mada mai vua, sa kauti Paula mai ka vakatura e matadra.


text:
ITALANOA NI NONA BULA
Au Kalougata Niu Cakacaka kei Ira na Tacida Matua
RAU toki na noqu itubutubu o James kei Jessie Sinclair ena lomaloma ni yabaki 1930, ena dua na tauni ena korolevu o Niu Yoka. Rau cavutu mai Sikoteladi me vaka ga na nodrau itokani vou o Willie Sneddon. Ni ratou se qai veikilai ga, ratou sa veitalanoataka na ka me baleta na nodratou vuvale. Qori e vica vata na yabaki niu se bera ni sucu.
E kaya o Na vei Willie ni oti ga vakalailai na iMatai ni iValu Levu ni a luvu o tamana kei na ganena qase, ni vakacabotetaka nodrau waqa e dua na gasaukuro bulu ena dua na wasawasa e Urope na North Sea. E kaya sara o Willie, “Sa tiko mai eli o tamamu!” E iVakadinadina i Jiova o Willie, qori tale ga na itekitekivu ni nona kila na ka dina vakaivolatabu o Na.
E sega ni taleitaka o Na ni tukuna va qori o Willie baleta ni kila ni turaga vinaka o Tamana. Ia e kaya tale o Willie, “Vakacava, ena bau vakacegui iko keu kaya ni a lako tale ga i eli o Jisu?” E kila sara o Na ni ivakavuvuli ni lotu qori, ni tukuni ena kena vosa taumada ni a lako i eli o Jisu, qai vakaturi ena ikatolu ni siga. E mani vakasamataka, ‘Ke vanua ni bukawaqa o eli era lai vakararawataki kina na tamata ca, cava e lako kina e kea o Jisu?’ Tekivu sara ga e keri nona kauai o Na ena ka dina. E tekivu tiko tale ga ena soqoni ena ivavakoso na Bronx, qai papitaiso ena 1940.
Ena gauna qori e sega ni dau vakauqeti mera vuli iVolatabu na gone kei ira na itubutubu. Niu se gone, dau mei au tu ga o Ta ni lai soqoni se cakacaka vakavunau o Na ena muanimacawa. Ni oti e vica na yabaki keirau sa qai tomani Na ena soqoni. E dau gumatua ena vunau, vica tale ga nona vuli iVolatabu. So mada ga na gauna era dau vuli vakaiwasewase na nona vuli iVolatabu ni veivolekati ga na nodra itikotiko. Au dau tomani koya ena vunau niu sereki. Au vulica kina e levu na ka me baleta na iVolatabu, kei na iwalewale ni veivakavulici.
Ka ni rarawa niu sega ni raica vakabibi naka dina niu se gone, au vakawalena tu ga. Au qai dautukutuku niu sa yabaki 12, tekivu vunau wasoma sara. Au yalataka noqu bula vei Jiova niu sa yabaki 16, au qai papitaiso ena ika24 ni Julai, 1954, ena dua na soqo ni tikina mai Toronto, e Kenada.
VEIQARAVI E PECELI
Era le vica toka na tacida tagane ena ivavakoso au lewena era lewe ni vuvale e Peceli. E uqeti au na nodra ivakaraitaki. Au qoroya na nodra dau vakamacala kei na nodra tukuna na ka dina vakaivolatabu. Era uqeti au na qasenivuli meu lai vuli ena univesiti, ia noqu isausau meu veiqaravi e Peceli. Au mani vakalewena e dua na fomu ni cakacaka e Peceli ena soqo ni tikina qori e Kenada. Au vakalewena tale ena 1955 donuya na soqo ni tikina ena rara na Yankee Stadium, ena korolevu o Niu Yoka. Sega ni dede niu se qai yabaki 17, au sa sureti meu lai veiqaravi e Peceli e Brooklyn ena ika19 ni Seviteba, 1955. Ena ikarua ni siga, au cakacaka ena vanua ni dabani ivola e 117 Adams Street. Au vakayagataka tiko e dua na misini e dau biuti ira vata na ivola ya32 na tabana mera cula vata.
Ni oti e dua na vula e keri, au lesi sara ena Tabana ni Mekesini niu kila na taipa. Na gauna qori era dau tabaka na tacida na nodra itikotiko o ira na via vakaikere ena Vale ni Vakatawa kei na Yadra! ena dua na papa metali e vakamatanivola. Oti tale e vica na macawa, au lesi ena tabana e qarava na veikauyaki ni ivola. A ovasia tiko kina o Klaus Jensen, qai taroga keu makutu na tomana na draiva ena kauta tiko na kateni ivola ina wavu me vakau i vanuatani. So tale ga na ibinibini mekesini me kau ina positovesi me lai vakau ina ivavakoso kece e Merika. E kaya oBrother Jensen ni ganiti au na cakacaka kaukaua. Au lila, e 57 ga na kilokaramu na kequ bi. Na noqu dau lako tiko va qori ena wavu kei na positovesi e kaukaua kina na yagoqu. E kila vinaka sara ga o Brother Jensen ni na yaga dina vei au!
E dau vakalewena tale ga na Tabana ni Mekesini na ota ni ivola ni ivavakoso. Au vulica kina na duidui vosa e taba ena noda mekesini e Brooklyn qai vakau e veiyasa i vuravura. Au qai rogoci ira vakadua na duidui vosa qori, au marau ga ni sa vakau tiko e veivanua yawa sara e vica vata na udolu na mekesini. Ia au sega ni kila niu qai sikova e levu na vanua qori ena veiyabaki e muri.
Au lesi ena 1961 meu veiqaravi ena tabana e qarava na ilavo, e kena ovasia o Grant Suiter. Ni oti e vica na yabaki e kacivi au ina nona rumu o Nathan Knorr, e liutaka tiko na noda cakacaka e vuravura raraba ena gauna ya. E vakamacalataka ni na tiko ena dua na Vuli ni Qase me dua na vula na tacida erau cakacaka vata, oti ya sa na lai veiqaravi ena Tabana e Qarava na Cakacaka. E kerei gona meu sosomitaki koya, me keirau cakacaka vata kei Don Adams. Au sega ni namaka qori, ni o Don ga a vakadonuya noqu ivola ni kere cakacaka e Peceli ena soqo ni tikina ni 1955. Rau cakacaka tale ga kina o Robert Wallen kei Charles Molohan. Keitou cakacaka vata na le va qo me sivia na 50 na yabaki. Au kalougata ni cakacaka vata kei ira na tacida matua qo!—Same 133:1.
Tekivu ena 1970, au lesi meu lako ena vica na macawa e veiyadua se rua na yabaki meu sikova e vica vata na valenivolavola ni tabana ni Watch Tower Society,dau kilai me veisiko ni ivakatawa ni dua na iwase kei vuravura. E okati kina nodra sikovi na lewe ni vuvale e Peceli e veiyasa i vuravura kei ira na daukaulotu, veivakauqeti vakayalo, dikevi tale ga na itukutuku ni valenivolavola ni tabana. Au marautaka niu sotavi ira na vuli oti e Kiliati era se veiqaravi tiko ga ena yalodina ena nodra ilesilesi e vanuatani! Au kalougata qai marau niu sikova e sivia na 90 na vanua ena cakacaka qori.
DUA NOQU ITOKANI YALODINA
Era lesi na vuvale kece e Peceli ina ivavakoso era tiko e Niu Yoka. Na kena au lesi kina e tiko ena Bronx. E tubu na kedra iwiliwili ena imatai ni ivavakoso qo, mani wase. Qori na ivavakoso na Upper Bronx, au lewena tiko.
Ena lomaloma ni yabaki 1960, dua na vuvale iVakadinadina mai Latvia ratou tiko ena ceva ni Bronx, ratou lai lewena tale ga yani na ivavakoso qori. E ulumatua ena vuvale qori e dua na goneyalewa o Livija, e painia tudei ni biu vuli ga. Ni oti e vica na vula, e toki e Massachusetts me veiqaravi ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke. Au dau vola vua na toso ni ivavakoso, vola lesu mai o koya na vuavuaivinaka ni nona cakacaka vakaitalatala e Boston.
Ni oti ga e vica na yabaki e lesi me painia lavotaki. E vinakata me vakarabailevutaka nona cakacaka vei Jiova, mani vakalewe fomu sara me veiqaravi e Peceli, qai sureti ena 1971. Vaka ga me veivakamuai tiko mai o Jiova! Keirau vakamau gona ena ika27 ni Okotova, 1973, keirau kalougata ni vunau ena neirau vakamau o Brother Knorr. E kaya na Vosa Vakaibalebale 18:22: “O koya e kunea na yalewa vinaka me watina, e kunea na ka vinaka, e lomani koya o Jiova.” Sa sivia qo e 40 na yabaki na neirau veiqaravi kei Livija e Peceli. Keirau se veiqaravi tiko ga ena ivavakoso ena vanua lelevu ena Bronx.
CAKACAKA VATA KEI IRA NA TACI JISU
E ka talei dina na cakacaka vata kei Brother Knorr. E turaga daucakacaka ena vunautaki ni ka dina, e taleitaki ira tale ga na daukaulotu e veiyasa i vuravura. Levu vei ira era imatai ni iVakadinadina ena vanua era lesi kina. E rarawataki ni tauvi kenisa o Brother Knorr ena 1976. Dua na gauna ni sa davo toka ga ena nona loga, e kerea meu wilika vua eso na ka sa vakarautaki tu me taba. E kerea tale ga me mai rogoca na ka e wiliki o Frederick Franz. Au qai kila ni sa buawa tiko na mata i Brother Franz, levu gona na gauna sa dau wiliwili tiko vua o Brother Knorr.
E mate o Brother Knorr ena 1977, ia era lomavakacegu na kilai koya kei ira na dau lomani koya ni vakacavara vinaka ena yalodina na nona ilesilesi e vuravura. (Vkta. 2:10) E liutaka sara na cakacaka o Brother Franz.
Au qai vunivola i Milton Henschel, sa vicasagavulu na yabaki nona cakacaka vata tu kei Brother Knorr. E tukuna vei au o Brother Henschel meu dau vukei Brother Franz ena ka kece e vinakata. Au wilika gona vua ena levu na gauna na ulutaga ni bera ni taba. E dau nanuma vinaka o Brother Franz e levu na ka, dau vakarorogo vinaka tale ga ni caka tiko na wiliwili. Au marautaka noqu vukei koya tiko me yacova ni vakaotia nona veiqaravi e vuravura ena Tiseba 1992!
Toso totolo sara na 61 na yabaki noqu veiqaravi e Peceli. Rau yalodina tiko ga vei Jiova na noqu itubutubu me yacova na nodrau takali, au vakanamata meu kidavaki rau tale ena vuravura vou. (Joni 5:28, 29) E sega ni dua na ka ena vuravura qo me vakatauvatani kei na noda cakacaka kei ira na tacida yalodina ena vukudra na tamata ni Kalou e vuravura. Ena veiyabaki keirau veiqaravi tu kina vakatabakidua kei Livija, keirau rawa ni tukuna ni neirau “koro kaukaua na marau e solia o Jiova.”—Niem 8:10.
E tiko kece na keda yaga ena isoqosoqo i Jiova, kei na kena vakatetei tiko ga na ka dina ni Matanitu. E ka dokai, e marautaki tale ga na cakacaka vata kei ira na mataveitacini era dei qai yalodina ena vica vata na yabaki. Levu na lumuti keimami cakacaka vata era sa sega ni tiko qo e vuravura. Ia au vakavinavinakataka noqu cakacaka vata kei ira era yalodina ni qaravi Jiova.


text:
2 Veigauna
Chapter 10
Sa lako ki Sikemi o Reopoame, ni ra sa lako kece kina na Isireli me ra buli koya me tui.
2 Sa yaco, ni sa rogoca o Jeropoame na luve i Nabati (e a tiko mai Ijipita, ni a dro mai vei Solomoni na Tui), sa biuti Ijipita ka lesu tale mai o Jeropoame.
3 Era sa qai talatala vei koya ka kacivi koya. O Jeropoame kei ira kecega na Isireli era sa lako mai ka vosa vei Reopoame, ka vaka,
4 "O tamamu e a vakabibitaka na neimami i colacola; ia oqo, mo vaka-mamadataka na veiqaravi oca kei nai colacola bibi e tauca tu vei keimami o tamamu, ka keimami na qaravi iko."
5 Sa tukuna vei ira o koya, "Mo ni lesu tale mai vei au ni oti e tolu na siga." Era sa lako yani na tamata.
6 Sa qai veivosaki na tui o Reopoame kei ira na qase era a tu e na matai Solomoni na tamana ni se bula tiko, ka tukuna, "O ni na vakasalataki au vakacava me'u sauma kina na veika era a tukuna vei au na tamata oqo?"
7 Era sa vosa vua, ka vaka, "Kevaka o sa yalovinaka vei ira na tamata oqo, ka vakalomavinakataki, ka tukuna na vosa vinaka vei ira, era na nomu tamata me sega ni mudu."
8 Ia e sega ni via ciqoma nai vakasala era sa solia vua na qase, ka la'ki veivosaki kei ira na cauravou era a tubu vata cake mai, era tu e matana.
9 Ka sa tukuna vei ira, "Nai vakasala cava o ni na solia vei au? Me da na sauma vakacava vei ira oqo era sa tukuna vei au, ka vaka, 'Mo vakamamadataka nai colacola ka biuta tu vei keimami o tamamu'?"
10 Era sa qai tukuna vua o ira na cauravou ka tubu vata mai kei koya, ka vaka, "Mo vosa vakaoqo vei ira na tamata era a vosa vei iko, ka vaka, 'O tamamu e vakabibitaka na neimami i colacola, mo vakamamadataka o iko' – mo qai tukuna vei ira: 'Nai qaqalo ni ligaqu lailai e vavaku cake mai na toloi tamaqu!
11 'Ia oqo, ni sa bibi na veika e biuta vei kemuni o tamaqu, au na vakaikuritaka na nomuni i colacola; o tamaqu e a vakanakuitataki kemuni e na dali, ia au na vakanakuitataki kemuni e na wa qaliqali!'"
12 Ia o Jeropoame kei ira kecega na Isireli era sa lako mai vei Reopoame e nai katolu ni siga, me vaka e a vakarota na tui, ka vaka, "Mo ni lesu tale mai e nai katolu ni siga."
13 Sa qai sauma vakaukauwa vei ira o koya na tui. Na Tui o Reopoame e a sega ni via rogoca na nodra i vakasala na qase,
14 K a vosa vei ira me vaka na nodra i vakasala na cauravou, ka vaka, " O tamaqu e a vakabibitaka na nomuni i colacola, ia au na vakaikuritaka; o tamaqu e a vakanakuitataki kemuni e na dali, ia au na vakanakuitataki kemuni e na wa qaliqali!"
15 Ia na tui sa sega ni via rogoci ira na tamata; ni sa vu mai vua na Kalou na veisau ni veika e yaco oqo, me vakayacori kina na vosa i Jiova, o koya sa cavuta o Koya e na ligai Eaija na kai Siloni vei Jeropoame na luve i Nabati.
16 Ni ra sa kila kecega na Isireli ni sega ni via rogoci ira o koya na tui, era sa sauma vua na tui, ka vaka: "Na cava sa neimami mai vei Tevita? Sa sega na neimami i votavota mai vua na luve i Jese. Na tamata kecega ki na nona vale laca, Kemuni na Isireli! Ia oqo mo qai raica na nomu vuvale, o iko Tevita!" Ia era sa dui lako na Isireli ki na nodra dui vale laca.
17 Ia o Reopoame sa lewa vei ira na luve i Isireli era tiko e na veikoro vaka – Juta.
18 O Reopoame na tui sa qai talai Etorami yani, o koya e qarava tiko nai yau; ia era sa vakaviriki koya e na vatu o ira na luve i Isireli, ka sa mate. Sa mani vodoka vakatotolo na nona qiqi o Reopoame na tui me dro yani ki Jerusalemi.
19 Sa yaco me ra vuki tani tiko na Isireli mai na vale i Tevita me yacova na siga oqo.


text:
Ra soli Sikilaki vei Tevita na kai Filisitia (1-12)
27 Ia e kaya e lomana o Tevita: “Dua na siga ena vakamatei au na liga i Saula. Na ka vinaka ga meu cakava meu dro+ ina nodra vanua na kai Filisitia, ena sega tale ni via vaqarai au o Saula ena vanua kece o Isireli,+ au na bula mai ligana.”2 E cavutu sara o Tevita kei na 600 na tamata+ era tiko vata kei koya mera lako yani vei Akisi+ na luvei Meoki, na tui Kaca.3 E tiko ga o Tevita kei Akisi mai Kaca, o koya kei ira na nona tamata, na tamata yadua kei na lewe ni nona vuvale. Erau tomani Tevita na watina, o Einoami+ na yalewa ni Jesirieli, kei Apikali+ na yada nei Nepali na yalewa ni Kameli.4 Ni tukuni vei Saula ni sa dro i Kaca o Tevita, e sega tale ni vaqarai koya.+5 E qai kaya vei Akisi o Tevita: “Ke oni nanumi au e matamuni, me soli mada vei au e dua na tikina ena dua na koro e tiko ena lomanivanua meu tiko kina. Na cava me tiko vata kina kei kemuni na nomuni tamata ena koro vakaturaga?”6 E soli Sikilaki sara vua o Akisi+ ena siga oya. Oya na vuna e nodra kina na tui Juta o Sikilaki me yacova mai na siga qo.7 Na balavu ni gauna* e tiko kina o Tevita ena nodra lomanivanua na kai Filisitia e dua na yabaki, va na vula.+8 E qai lako cake o Tevita kei ira na nona tamata mera ravuti ira na Kesuri,+ o ira na Kiseri, kei ira na Amalekaiti,+ nira tawana tiko na vanua mai Telami me yaco sara i Suri+ qai lako sobu ina vanua o Ijipita.9 Ni valuta na vanua o Tevita, e sega ni vakabula e dua na tagane se yalewa,+ ia e kauta na qelenisipi, na qelenibulumakau, na asa, na kameli kei na isulu qai lesu vei Akisi.10 E mani taroga o Akisi: “Dou ravuravu e vei nikua?” E kaya o Tevita: “Keitou ravuravu ena ceva* kei Juta”+ se “Keitou ravuravu ena ceva vei ira na Jiramieli”+ se “Keitou ravuravu ena ceva vei ira na Kenaiti.”+11 E sega ni vakabula o Tevita e dua na tagane se yalewa me kauta i Kaca, e kaya, “Mera kua ni tukuni keda vei ira, nira kaya, ‘Qo na ka e cakava o Tevita.’” (Qo na ka e dau cakava o koya ena gauna taucoko e tiko kina ena nodra lomanivanua na kai Filisitia.)12 E mani vakabauti Tevita o Akisi, e kaya e lomana: ‘E vakaboicataki koya ga vei ira na nona tamata na Isireli, ena noqu tamata tiko ga o koya.’


text:
Uciwai
Na uciwai sai koya drodro vakatamata waisala drodro, e vakavuqa ni bulabulawai, drodro ki na dua na wasa, wasawasa, drano se dua tale na uciwai. Ena so na gauna e dau drodro e dua na uciwai ki na qele ka yaco me mamaca ena mua ni kena sala ka sega ni yacova tale e dua na yago e wai. E rawa ni vakatokai na uciwai lalai me vakayagataki na yaca me vaka na soniwai, drekeniwai, brook, rivulet, kei uciwai lalai. E sega ni dua na ivakamacala vakadonui me baleta na vakaumauma ni vosa ena kena vakayagataki na veika geographic, e dina ga ni so na matanitu se itikotiko e tiko kina e dua na kena iwiliwili.
Na uciwai sa tiki ni ivakarau hydrological. Dau vakasokomuni na wai ena dua na uciwai mai na suasua ena dua na wainiuca beseni mai na dela ni drotani kei na ivurevure tale eso me vaka na qelewai vakavinavinaka, vulaitubutu, kei na vagalalataki ni wai ni bula vakayago ena aisi kei na ucacevatatawana (k.v., mai waicevata).
Na uciwai kei soniwai e dau vakasamataki wasoma ena loma ni dua na saravanua, ia, era sa waqa ga ena 0.1% ni vanua e vuravura. Era sa kilai levu ka bibi sara me ra tamata ena kena dina ni vuqa na siti kei na taurivaka era tara wavoki na freshwater ena uciwai kei soniwai. E vuqa na veikoro lelevu e vuravura era sa ka toka ena bati ni uciwai, me vaka, se, vakayagataki me ivurevure ni wai, me baleta na kakana, me baleta na kauti, me vaka na iyalayala, me vaka e dua na sasabai, me ivurevure ni waikaukauwa me ra draiva kina na susu, ni sisili, kei na ivakarau ni takali ni vanualala.


text:
1 Ena gauna i Esuerosi,* qo o Esuerosi a lewa e 127 na yasana+ mai Idia me yaco sara i Iciopea,*2 ena gauna oya ni tiko o Tui Esuerosi ena nona idabedabe vakaturaga mai Susani*+ na vanua viribaiti,*3 ena ikatolu ni yabaki ni nona veiliutaki a vakarautaka e dua na kanavata mera tiko kece kina na nona tamata turaga kei ira na nona dauveiqaravi. Era mai tu e matana na mataivalu ni Perisia+ kei Mitia,+ o ira na turaga lelevu kei ira na turaga ni veiyasana,4 e vakaraitaka vei ira na iyau ni nona matanitu lagilagi, na veika totoka, kei na veika talei e dau divi kina me vicasagavulu na siga, e 180 na siga.5 Ni cava na gauna oya, e vakarautaka na tui e dua na kanavata me vitu na siga vei ira kece na tiko mai Susani* na vanua viribaiti,* o ira na vetaicake kei ira na vetaira, ena lomanibai ni banisenikau ni valenitui.6 E buki na isulu lineni, na isuludina, kei na isulu karakarawa ena dali lineni matailalai, na vutinisipi lokaloka ena mama siliva, na duru mapolo, na idavodavo koula kei na siliva ena buturara e caka ena vatu damudamu, ena mapolo, ena mataniciva, kei na mapolo loaloa.7 E veisoliyaki na waini ena bilo koula, e duidui na bilo yadua, e levu sara na waini vakaturaga me vaka ga na ka e rawata na tui.8 E sega ni dua e vakasaurarataki me gunu me vaka na ivakaro, ni veivosakitaka na tui kei ira na vakailesilesi ni valenitui mera dui cakava ga na ka era vinakata.9 E vakarautaka tale ga o Ranadi Vasitai+ e dua na nodra kanavata na yalewa ena vale vakaturaga i Tui Esuerosi.10 Ena ikavitu ni siga, ni marau sara tu ga na tui ena waini e tukuna vei Meumani, Piseca, Apona,+ Pikica, Epakica, Seca, kei Kakasi, o ratou na vitu na vakailesilesi eratou qaravi Tui Esuerosi tiko,11 me ratou kauti Ranadi Vasitai yani e matana na tui ni vakaiubiniulu* ni ranadi, me vakaraitaka na nona matavinaka vei ira na lewe ni veivanua kei ira na turaga, ni marama totoka.12 Ia e bese tiko ga ni lako yani o Ranadi Vasitai ena ivakaro ni tui eratou lai vakasavuya na vakailesilesi. E cudru vakalevu na tui ni rogoca qori, dua na ka na katakata ni lomana.13 E qai kaya na tui vei ira na turaga vuku era kila na ka e dau caka* (ni ka e via kila na tui ena tarogi ira kece era kila vinaka na lawa kei na veika vakalawa,14 eratou volekati koya sara o Kasena, o Sica, o Etimaca, o Tasisi, o Meresi, o Masena, kei Memukani, e vitu na turaga+ ni Perisia kei Mitia eratou dau lako wasoma vua na tui, eratou vakaitutu levu ena matanitu).15 E taroga na tui: “Na cava e tukuni ena lawa me caka vei Ranadi Vasitai ni sega ni muria na ivakaro nei Tui Esuerosi eratou vakasavuya na vakailesilesi?”16 E tukuna o Memukani vua na tui kei ira na turaga: “E sega wale ga ni cala vua na tui o Ranadi Vasitai,+ e cala tale ga vei ira kece na turaga kei ira kece na lewe ni veivanua era tiko ena yasana kece e lewa o Tui Esuerosi.17 Nira na kila na yalewa vakawati kece na ka e cakava na ranadi, era na beci watidra nira kaya, ‘E kaya o Tui Esuerosi me kau yani vua o Ranadi Vasitai qai bese ni lako.’18 Ena siga qo nira rogoca na watidra na turaga e Perisia kei Mitia na ka e cakava na ranadi, era na tukuna vei ira kece na nona tamata turaga na tui, ena levu kina na veibeci kei na veicudruvi.19 Ke donu vei kemuni na tui, me dua na nomuni ivakaro vakatui me volai ena lawa ni Perisia kei Mitia me kua sara ni boko,+ me kua tale ni lako yani o Vasitai vei Tui Esuerosi, me solia na nona itutu vakaranadi vua e dua tale na marama e vinaka sara vua.20 Ni rogoci na lawa e vakatura na tui ena nona matanitu taucoko, era na doka na watidra o ira kece na yalewa vakawati, o ira na vetaicake kei ira na vetaira.”21 E taleitaka na vakatutu qori na tui kei ira na turaga, e cakava sara na tui na ka e tukuna o Memukani.22 E mani vakauta o koya na ivola ina dui yasana,*+ ina yasana yadua ena kena ivolavolai, vei ira na lewe ni veivanua ena nodra dui vosa, mera lewa* na nodra dui vuvale na tagane vakawati kece, mera vosa tiko ga ena nodra dui vosa.
iVakamacala e ra
^ Nanumi ni o Kisekise na iMatai, na luvei Taraiasi na Ka Levu (Taraiasi Isitasepisi).


text:
NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Julai 2017
Na itabataba qo e tiko kina na ulutaga me vulici ena Okosita 28 ina Seviteba 24, 2017.
Era Yalorawarawa—Mera Gole i Taki
Ena 2014, e tuvanaki e Taki na cakacaka vakavunau lavotaki. Na cava e tuvanaki kina? Na cava e rawati?
Qara na iYau Dina
E rawa ni vakayagataki vakacava na iyau me vaqaqacotaki kina noda veitokani kei Jiova?
“Tagi Vata kei Ira Era Tagi”
Ena vakacegui vakacava e dua e lolositaka na nona takali e dua e daulomana? O na veivuke vakacava?
‘Na Vuna me Vakacaucautaki Kina o Ja!’
E levu na vuna e uqeti keda kina na Same 147 meda vakavinavinakataki koya na Dauveibuli.
“Me . . . Vakayacora Kece na Nomu Lalawa”
Mera vakatulewataka na itabagone nodra bula. Ena sega ni rawarawa qori, ia ena vakalougatataki ira na qara na nona ivakasala o Jiova.
Qaqa Tiko ga ni Temaki Nomu Vakasama
E veivakacalai tiko o Setani. O na vorata vakacava?
Taro na Dauwiliwili
Vakacava eda rawa ni vakaiyaragi na lotu vaKarisito, me vaka na dakai leka se dakai balavu, me taqomaki keda vei ira na tamata?


text:
ITALANOA 67
Nuitaki Jiova o Jiosafati
O KILAI ira na tamata oqo kei na ka era cakava tiko? Era sa lako tiko mera lai vala, ia o ira na ilawalawa sulu vulavula era lagasere tiko. Ia o na rairai taroga: ‘Na cava era sega ni vakaiseleiwau kina se tauri moto o ira na matasere?’ Meda raica mada.
E tui ni matanitu yavusa e rua e Isireli o Jiosafati. A bula donuya na veiliutaki i Tui Eapi kei Jesepeli ena 10 na yavusa mai na vualiku. E tui vinaka o Jiosafati me vakataki tamana o Esa. Era mai marautaka toka yani vakadede na yavusa e 2 na veika vinaka era sotava tiko.
Ia oqo e dua na ka e yaco e vakavuna mera rere na tamata. Era kaya vei Jiosafati na nona dau vakauitukutuku: ‘Era sa lako tiko mai na mataivalu levu ni vanua o Moapi, Amoni, kei na Ulu i Sia mera mai valuti iko.’ Era mani lai soqoni vata sara kina i Jerusalemi e levu na Isireli mera kerea na veivuke i Jiova. Era lako ina valenisoro, qai masu o Jiosafati: ‘I Jiova na neimami Kalou keimami sa sega ni rawata e dua na ka. Keimami kerea nomuni veivuke.’
E rogoca nodra kerekere o Jiova, sa qai kaya o Jiosafati vua e dua na nona dauveiqaravi me tukuna vei ira na tamata: ‘E sega ni nomuni na ivalu, e nona ga na Kalou. Ni tu ga qai raica na nona vakabulai kemuni o Jiova.’
Ena mataka ga e tarava sa tukuna o Jiosafati vei ira na tamata: ‘Dou nuitaki Jiova!’ Sa qai biuti ira na matasere mera liu tiko vei ira na sotia. Era lagasere ni vakavinavinaka vei Jiova nira taubale tiko. O kila se cava a yaco nira sa voleka yani ena vanua ni ivalu? E vakavuna o Jiova mera vala ga vakataki ira na meca. Nira qai yaco yani na Isireli, era sa mate kece tu!
E vuku o Jiosafati ni nuitaki Jiova. Ena ka vukutaki tale ga meda dau nuitaki Jiova.


text:
NODA BULA VAKARISITO
Meda Maqosa Tiko ga ena Cakacaka Vakaitalatala—Tinia na Vuli iVolatabu Era Sega ni Toso
VUNA E BIBI KINA: Mera bula na tamata, e bibi mera masuta na yaca i Jiova. (Rom 10:13, 14) Ia era na sega ni bulataka kece na ivakatagedegede i Jiova o ira na via vulica na iVolatabu. Eda na vakayagataka vinaka noda gauna ena cakacaka vakaitalatala meda vukei ira na via veisautaka dina nodra itovo mera vakamarautaki Jiova. Ke sega ni cakava na veiveisau o gonevuli ena loma ni dua na gauna, e ka vakayalomatua me tini na vuli, da qai solia noda gauna vei ira na vagolea mai o Jiova, kei na nona isoqosoqo. (Jn 6:44) Ia gauna cava e rawa ni tomani tale kina na vuli? Ni sa vakaraitaka ni dua vei ira na ‘yalomalumalumu e muria na sala me bula tawamudu.’—Cak 13:48.
KA MO CAKAVA:
-
Vakavinavinakataki gonevuli ni via mai vulica na ka dina.—1Tm 2:4
-
Tukuna vua ni bibi me muria na ka e vulica.—Lu 6:46-49
-
Vakamacalataka vakayalovinaka vua na vosa vakatautauvata i Jisu me baleta na dauteitei, qai kerei koya me vakasamataka na ka e tarova tiko nona toso.—Mac 13:18-23
-
Vakamacalataka vakavinaka na vuna o sa tinia kina nona vuli
-
Kaya vua ni o na lai vakauqeti koya ena so na gauna, ena rawa ni toso tale nona vuli ke cakava na veiveisau
SARAVA NA VIDIO, QAI SAUMA NA TARO QO:
-
O kila vakacava ena ivakarau ni veivosaki ni sa sega ni toso vakayalo o gonevuli?
-
E vukei gonevuli vakacava o dautukutuku me kila ni dodonu me cakava eso na veisau?
-
E vakaraitaka vakacava o dautukutuku ni tu vakarau me veivakavulici tale ena dua na gauna?