text:
“Era sa rawai koya (Setani) e na vuku ni dra ni Lami, kei na vuku ni vosa era sa tusanaka.” (Vakatakila 12:11)
E na vuqa na veika e vakatakila vei au na Kalou me baleta na dra ni Lami, e dua na nuinui veivakararamataki ka sa dau vakayaloqaqataki au, ka solia vei au na kaukauwa levu, o ya, na dina ni sa noda isasabai na dra, me baleta na noda bula, ka vakakina e na ivalu vakayalo.
E na vuku ni Nona dra, e sa rawa kina me da qaqa mai na itovo vakayago ka sa bula tu e lomada mai na gauna ni noda sucu. E na vuku ni Nona dra, eda sa rawa ni vorata na vuravura ka sinai e na ca kei na veivakatovolei; eda sa rawa ni vorata na veitemaki ni valavala ca, na veibeitaki vakailasu, kei na kaukauwa ni ca e na noda bula. Ka da sa rawa ni qaqa mai vua na meca, e na vuku ga ni Nona dra. E sa tu vei keda na kaukauwa kei na lewa, me da buturaka sobu na dakui Setani, ka vakadrukai koya e na veisala kecega.
Na dra i Jisu e sa sereka na isoqosoqo lewe-ni-lotu, na kawatamata vou ni Kalou, mai na kaukauwa ni tevoro kei na veikaukauwa kece ni butobuto. Kevaka mada ga eda kosova na buca ni yaloyalo ni mate, e sa veirauti na Nona dra me kauti keda takoso e na Nona veitaqomaki.
Au a wilika tiko e dua na ivola ka vola ko Catherine mai Siena, o koya na marama ka a raivotutaka talega na siga ni Nona mate na Turaga. E a raici Jisu ni sa duri mai na ibulubulu, ka sa veisau na kena irairai. E a serau ka totoka vakaoti na kena irairai, ka vaka e cila tu mai e na mavoa ni ligana na rarama serau.
E kaya o Catherine ni ra a sala vata kei Koya na agilosi, ka a raici ira na yalo velavela ni ra vesuvesu tu e na sinucodo e mata i Jisu. E na nona raivotu, e kaya o Catherine ni raica na Turaga ni duri tu e na kaukauwa levu kei na lagilagi. E a qai rairai mai e matana na tevoro, ka lako mai e na waqawaqa ni “dragon”. E rau qai tekivu veimulomulo kei Jisu e na veivala, ka yavalati vuravura kece na uneune levu mai na nodrau veimoqemoqe.
Ia, e a qai raica ko Catherine, na Turaga, ni taura na ulu ni “dragon”, biuta e bukubuku ni yavana, ka qai butuqaqia sobu ka vakadasilataka. Ni sa oti o ya, e a qai kaliraka ko Jisu mai liga ni manumanu o ya, na idola (keys) kei mate, vata kei na idola kei eli. E kaya o Catherine ni a rawa ga oqo e na vuku ni dra e a vakadavea ko Jisu.
NA IVADI NI MECA
E ka bibi me da kila vakavinaka na vuna e dodonu kina me da valuta na meca. Ni sa bulia oti na Kalou na vuravura vinaka vakaoti oqo kei na tamata tawa cala, e a qai yaco e dua na veisau butobuto. E na Vakatekivu 3, eda wilika kina ni o rau na imatai ni tagane kei na yalewa, o rau ka rau a bula veilomani tu kei na Kalou, e rau sa nanuma me rau veitokani kei Setani, o koya ka bula veisaqasaqa tu kei na Kalou.
Ko Ivi, e a sotavi Setani ni lako mai e na waqawaqa ni gata. E a qai veretaki Ivi ko Setani e na nona ilawaki veidabui. E na ivolatukutuku ni Vola Tabu, e dusia vei keda na Kalou ni da rawa ni raica ka kila na inaki ca nei Setani, na vere ka tini e na rusa tawamudu, kei na ivadi lawaki ca e dau vakayagataka me cakava kina oqori.
NA NONA TAKETE NABA DUA: ME TAWASEI KEDA TANI NA TAMATA MAI VUA NA KALOU
Na takete naba dua nei Setani, o ya, me tawasei keda tani na tamata mai vua na Kalou, me rawa kina ni da vakarusai. Na vuna e sa rui cata matemate kina na tamata o Setani, e kunei e na iVakatekivu 1:27: “A sa bulia na tamata na Kalou mei tovo vata kei Koya; e na itovo ni Kalou sa buli koya ko Koya; na tagane kei na yalewa sa buli rau ko Koya.”
Me vaka ni sa sega ni vakaiyalayala na levu ni nona cudruva na Kalou na tevoro, e sa la’ki tinimaki vua na tamata na cudru oqo, na tamata ka buli e na yaloyalo vaKalou. O koya eda sa yaco kina me da takete ni nona cudru kei na nona veisagai. Me vaka ni sega ni rawa ni veivala vakamatanalevu kei na Kalou, e sa rawa ga me valuti Koya e na nona valuta na Nona ibulibuli – ka vakabibi na ibulibuli ka a buli e na iyaloyalo vaKalou. Oqo na vuna e dodonu kina me da kua ni kidacala, e na gauna eda yaco kina me da takete ni nona cudru kei na nona veiveretaki.
E a tauyavu e dua na veitokani e na kedrau maliwa na tamata, vata kei Setani, ka sa vaka beka na nodrau veimaliwai e dua na laione daukata kei na dua na lami luve-ni-yali.
Me tekivu mai na siga butobuto o ya, e na nodrau a rogoci Setani ko Ivi kei Atama, e a sa tekivu vakasasataka voli mai na tamata na tevoro “me vaka na laione sa tagi, a sa vakasaqara e so me tiloma.” (1 Pita 5:8)
Au a yadra cecekala mai e na dua na bogi, ka’u qai raica ni sa boro damudamu kece tu na noqu rumu – na lalaga, na buturara, ka bau vakakina na veika kece e tautuba. Ni’u rai ki tuba, au a raica ni sa viribaita tu na noqu itikotiko e dua na bai. E a qai drodrovi au mai na vakacegu ni Kalou, ka qai vosa malua mai, “Au na viribaiti iko e na lalaga bukawaqa luvequ, ka’u na vakarurugi iko, ka taqomaki iko, ka wanonovi iko. Au na cakava oqo vei ira kece na luvequ era lomani au ka talairawarawa ki na noqu vunau kece.”
Au a davo sobu tale ka’u moce, ka’u yalodei ni’u kila ni yadravi au tu na Kalou.
Au a qai tekivu raica na bukawaqa, na lagilagi kei na kaukauwa ni Kalou, e na kena yaco me bula mai na Vosa ni Kalou. Au a raica na dra i Jisu ni kovuta tu na veika au sega tu ni bau kila ni rawa ni kovuta. E vaka e dua na isasabai ka veitaqomaki tu. E veivanua au lakova me’u la’ki vunau kina, au dau tukuna tu ga na dra ni Lami, baleta ni sa kaukauwa dau veimaroroi ni Kalou.
Me baleta na yaloyalo vaKalou ka tiko vua na tamata, ka baleta talega na veitaqomaki e solia ko Jisu vei ira na tamata vakabauta e na vuku ni dra, na ivadi e vakayagataka ko Setani me valuti keda kina, e sa yalani ga ki na veitemaki, veivakatovolei kei na ilawaki. Ia, na ivadi kece oqo e sa yaco me ra coriti ka vakabobulataki tu mai kina e milioni vakamilioni na tamata e na veitabayabaki sa sivi yani. Oqo na italanoa vakaloloma ni veigauna!
NA ITAVI RAWARAWA NEI SETANI
Ni da raica vakamatua sara, e sega ni dredre na cakacaka nei Setani, baleta ni sa noda itovo tudei na tamata me da goleva na ivalavala ca. E sega ni rawa ni vakasaurarataki keda o Setani me da caka cala, ia e rawa ga ni vakayagataka e so na ilawaki me da tarabe kina. Mo nanuma tiko ni vakatarai ga vua me veitemaki, veivagarogaroi ka veidabuitaki keda. E na noda soro vua, sa ikoya na garogaro ca ka tu e lomada, o koya e vakavuna me da talaidredre kina vua na Kalou. E kaya vei keda na iVola Tabu:
“Ia sa dau veretaki na tamata yadua, ni sa vecei koya na nona garogaro ca ka bacani koya. Ni sa qai kunekune na garogaro ca, sa vakasucuma kina na ivalavala ca: a sa oti na ivalavala ca, sa qai vakasucuma na mate.”
(Jemesa 1:14-15)
O Setani e sa nakinaki tiko me tudaitaki iko kei au. E na so na gauna, e na lako mai e na sala e malua ka veivakawelei, ka so na gauna e na basika mai vakamatanavotu. E nona loma-ni-bai ni cakacaka na vuravura taucoko. Na vuravura sa ikoya na vanua eda bula, vakasama ka cakacaka kina. Na noda bula e bulataki me vaka na drama e na 24 na auwa ni veisiga, 7 na siga e na veimacawa. Eda sotava na veisaqa vakadomobula e veisiga.
VALUTI MAI VEI IRA NA “KAI FILISITIA”
Ko ira na meca kei Isireli, o ira na kai Filisitia, era dau kabakoro vei ira na tamata ni Kalou e na veigauna era raica kina vei ira e dua na malumalumu. Na iVola Tabu e boroya e dua na iyaloyalo me baleti ira, me tukuni ira tiko ni ra ivakatakilakila ni veika vakavuravura ka dau latilati, veisaqa ka vakabobulataki ira na tamata ni Kalou.
Sa vakakina ko Setani, e na nona dau solia na kaukauwa kei na yalodoudou ki vua e dua ka kune vua na sore ni gagadre me valuti ira na tamata ni Kalou. E sega ni dau yalolailai, ka sega vua na tu vakasuka mai na nona dau beitaka, vakayalolailaitaka kei na nona tovolea me vakadruka na tamata vakabauta.
Ia, e tiko e dua na itukutuku vinaka! E sa solia oti tu vei keda ko Jisu na Nona Vosa ni yalayala, ni da na sega ni malumalumu ni da sotava na voravora ni meca kevaka eda vakararavi Vua. E sega na kaukauwa tani me na tara rawa e dua ka vakararavi ki na Nona lewa e na vakabauta. E a kaya na parofita ko Aisea,
“Na iyaragi kecega sa caka me kemu e na sega ga ni yaco; kei na yame kecega e na mai veilewai kei iko ko na vakacala ga. Oqo na nodra ivotavota na tamata i Jiova, kei na nodra veivakadonui mai vei au, sa kaya ko Jiova.” (Aisea 54:17)
Au sa vulica ni dodonu me’u valuta na meca e na kaukauwa ni yaca ni Turaga kevaka au vinakata na qaqa.
“Sa dina ga sa vakayago na neitou bula, ia keitou sa sega ni vala me vaka na ka vakayago, ni sa sega ni ka vakayago na neitou iyaragi, ia sa kaukauwa ga e na vuku ni Kalou me talaraki kina na bai ni valu kaukauwa; sa talaraka sobu kina na veinanuyaki , kei na ka cecere kecega sa vakalevulevui me vorata na vuku ni Kalou, ka sa vakamalumalumutaka na nanuma kecega, me talairawarawa vei Karisito,” (2 Korinica 10:3-5).
Ko ira na ito ni veikaukauwa ni butobuto, era ia tikoga na veibolei vei ira na tamata ni Kalou. Na bai ni dra sa ikoya na vanua e ia tiko kina na veivaluvaluti. E sega ni malumu rawa na veivaluvaluti kei na ca. E dau vakawasoma ni na lako mai na veisaqa ni meca e na waqawaqa vakatamata. Eda ia tiko na veisaqasaqa kei ira na meca ni bula savasava vakayalo e na noda veitikotiko. Eda veivalutitaka tiko na dina. Eda valuta tiko na vei itovo kei na veivakarau dukadukali ka ra cakacaka ka bula tiko e na keda maliwa. Eda veivala tiko kei na veitabakisobu kei na kena yali na lewa dodonu.
Na veisaqa tawamudu oqo kei ira na meca ni yaloda, e sega ni baleti keda yadudua ga, ia e ivalu talega me baleti ira na noda veimatavuvale kei na noda veimatanitu. Ko ira na qarava tiko na kena bisinitaki na wai-ni-mate ni gaga (“drugs”), kei na kena bisinisitaki na veika baleti ira na yalewa ca (“pornography”), era sotia ni mataivalu ni Filisitia e daidai. E vakakina na veivalenibula era cakava na vakalutugone. O ira era tokona ka vakauqeta na vakatoroisobu ni noda bula savasava vakayalo, sa i ira oqo na kai Filisitia ka ra wawa tu e daku ni bai ni dra, ka ra bosebose tiko me ra vakarusa na noda veimatavuvale kei na noda veimatanitu.
Au vakabauta ni sa gauna oqo me da sa tucake kina na tamata vakabauta kece, ka me da vosa cake mai. E sa sega ni gauna oqo me da tikolo tiko kina. Vosa cake mai mo saqata na veika ca. Sa dodonu me da tu ka saqata vata e matanalevu na veika e basuraka sobu tiko na veilawa ni noda veitikotiko, na veika e sa vocia tani tiko na noda tiko bulabula vakayalo. Kevaka eda kila se segai, na meca e waraki keda tu e na daku ni bai ni dra e na veisiga kece.
E na dua na gauna, au a vunau tiko e na dua na lotu, ka a qai vakauqeti au na Turaga me’u kauwai vakalevu vei ira na turaga ka ra tiko e na sokalou o ya. Au a vunautaka tiko na bula ni garogaro ca kei na ivalavala ca ni rai lo, na veika ca e da dau vakayagataka kina na ligada kei na yagoda. E a qai tekivu cakacaka na Yalo Tabu e lomadra na turaga, e na dua na sala e tatara vakatitobu, ia e na loloma talega. Au a kaya vei ira ni se tiko na inuinui e na vuku ni yaca i Jisu. E se rawa ni ra vueti mai na veivakabobulataki ni yalo velavela ka vakadrukai ira se vakatotogitaki ira tu.
E na noqu tekivu tukuna na kaukauwa ka tu e na yaca i Jisu kei na dra ni Lami, au a qai raica e dua na ka veivakurabuitaki e daku ni vale-ni-lotu. Oqo e dua na ruve levu, e damudamu na rokana, ka sa vakasinaiti tu e na kaukauwa. E na nona sa tekivu veivukayaki e loma ni vale, e a qai tekivu vakalutuka sobu mai e vuqa na polo bukawaqa. E na gauna e lutuki ira kina na tamata na polo, au qai raica ni waki tu kina na dra kei na kubou ni buka. Era a qai tekivu tucake na tamata e lutuki ira na polo bukawaqa, ka ra kailavaka mai na nodra sa vakatusai ira, “Au gadrevi Jisu me sereki au. Au sa veivutuni!”
Ni ra sa tekivu lako cake mai ki liu na tamata, era a qai vakasilimi ka savai vakayalo e na dra ni Lami kei na Vosa ni Kalou. E sa bau dua na cakacaka veivakurabuitaki ka totoka ni Kalou. E vica na drau, na levu ni tamata era a vakabulai vakayalo e na siga o ya. E na neimami vakatusa na Vosa ni Kalou, e a qai kauta mai na veisereki kei na inuinui na kaukauwa ni Yalo Tabu.
Eda sa bula tiko oqo e na maliwa ni dua na itabatamata dukadukali vakayalo. E dodonu me da cakacaka vata kei na Kalou e na kaukauwa ni Yalo Tabu, me da cakava na lewa nei Tamada.
NA VEISEREKI E NA VUKU NI KAUVEILATAI
E na noqu dau vunau e na veivale ni lotu, au sa vulica, ni veivanua au raivotutaka kina na bukawaqa ni Kalou me kovuta tu na itutu ni vunau, e na basika e na siga o ya na veisereki. Au dau raici ira na agilosi ni ra mai tabaka e ligadra na itutu ni vunau, ka vakarokoroko vua na Kalou. E vakawasoma na noqu sa raici ira me ra laveta cake tu e dua na ligadra (e so na gauna, na ligadra ruarua) me ra vakacerecerea kina na Turaga.
Au sa qai dau lesuvi ira tale na veivale ni lotu ka’u sotava kina na veika oqo, ka dua na siga, ni caka tiko na lotu, e a qai drodro mai vakayauyau na lagilagi ni Kalou e na dua na raivotu veivakurabuitaki. Au qai raici ira na agilosi ni ra sa curutaka mai ki loma ni valenilotu e dua na kauveilatai vakaitamera: rauta beka ni 15 na fute na kena balavu. Era sa qai kauta cake ki na itutu ni vunau ka sa kovuti tu e na bukawaqa. Era sa qai vakekeli wavoki e na fuloa ni valenilotu, ka ra qai tekimaka na kauveilatai e mata ni tutu ni vunau. E wararasa na irairai ni kauveilatai o ya, ka qai vaka e vanataki tu mai na bukawaqa e na kena buku tolutolu.
Au sa raica beka vakatolu na raivotu oqo, ia e na veigauna kece au raica kina, e dau basika mai na veisereki levu ki na nodra bula na tamata. E vuqa na tamata era dau vakauqeti me ra lako cake mai, me ra vueti ka vakabulai e na sala e veivakurabuitaki. E sa dua na ka vakatubu qoroqoro ni da raica.
Au a qai dau vakananuma na veika au a raica, ka’u qai tekivu taroga na Turaga, “Kemuni na Kalou, na cava na ibalebale ni veika kece oqo e na nomuni Vosa?” Na kena isau au qai rogoca, e vaka koto oqo,
“Na itutu ni vunau kece ko raica ni kovuti tu e na bukawaqa, e dusia ira tiko na veivalenilotu ka vunautaki tiko mai kina na Noqu Vosa dina. Ko ira na italatala lumuti yalosavasava oqo, era vakasavasavataki ira tiko na nodra qele-ni-sipi e na Vosa ni Kalou kei na kauveilatai ko dau raica. Oqo na vuna au sa vakadeitaka kina me biu na kauveilatai e na veivalenilotu o ya, ka sa tiko kei ira na Yalo Tabu me dau veisereki, ka me vakayacora kina na yalayala ni Vosa ni Kalou. Oqo na ivakatakilakila ni na yaco na veika era sa dau kerea oti vei Au me’u cakava, ka sa ivakaraitaki talega ni ra sa vunautaka tiko na Vosa savasava ni Kalou e na vuku ni kaukauwa tawamudu ka tu e na kauveilatai.”
E vuqa na vanua au dau lakova e Amerika, au dau sotava kina na raivotu oqo. Ni’u dau vakasaravi ira na agilosi ni ra cakacaka tiko, e vaka beka ni’u sarava tiko e dua na iyaloyalo yavala. E vuqa na vanua, au na raici ira na agilosi ni ra basika mai me vaka beka e dua na ilala tamata dausasamaki, ka ra na tekivu taviraka tani ki tautuba na cakacaka kece ni yalo velavela mai na loma ni valenilotu. Era na vakaramusutaka na sinucodo e vesuki ira tu na tamata, ka sereki ira.
E na dua na sokalou, era a veitaba tiko e so, ka gauna e sa la’ki sava kina na itaba, e qai laurai na bukawaqa ni vakavolivoliti ira tu na tamata keimami a masulaka tiko. E damudamu dina na kena roka, ka’u marau ni’u kila ni oqori e dusia tiko na kena vakatakilai na dra i Jisu. E vakadrukai au ni’u raici ira na agilosi ni ra cakacaka tiko e na Nona loma-ni-bai vakayalo na Kalou. Dina beka ni’u qoroqoro vakalevu e na veika au raica, ia e a sega ni yaco oqo e na veivale-ni-lotu kece, se sokalou taucoko.
E na dua tale na siga, e na noqu a masumasu tiko, e a qai tekivu vosa vei au na Kalou me baleta na veika e sa vakatakila tiko vei au.
“I na luvequ, e dodonu mo vulica ni vuqa na gauna au na solia vei iko e dua na raivotu, ia e sega ni kena ibalebale ni veika oqo era tu sara ga e matamu. Era dusia tiko na veika e se bera mai, se na veika e yaco tiko e na dua tani na yasa ivuravura. Vakarorogo vei Au, ka’u na qai vakatavulici iko e na itovo ni masu mo taurivaka.
E na so na gauna, era na raica na raivotu na tamata, ka ra na nanuma ni veika era raica, e sa yaco sara tikoga e yasa ni nodra imocemoce. Era na nanuma ni sa yaco sara tikoga e loma ni nodra rumu, ia e sega ni vakakina. Au sa Kalou vakayalo koi Au, ka’u na dau taqomaki ira na luvequ. Au vakaraitaka tiko vei iko na dina kei na veika tawa kilai rawa, me rawa ni ko vakatakila ki vuravura raraba.
Au vakaraitaka tiko vei iko e dua na cakacaka ni meca, ko Setani, me rawa ni ko masu; e na qai soli mai na dra ka a dave – na dra ni veiyalayalati – e na sovaraki mai me latia na veisala vuni e dau muria na tevoro.”
E a malaude na yaloqu! Au mani sauma yani, “Sa vinaka Turaga.”
E toso tiko na gauna, ka mani dua na siga, au a lako ki Phoenix me’u la’ki vunau e na dua na soqo. E so vei keimami, keimami a vakacabo masu tiko me baleta na koro oqo. Keimami a sa cegu e na neimami masumasu, ka keimami a sa davo me keimami moce. Ia, au a qai duri cecekala mai ni rauta na tolu na kaloko e na mataka caca. E vaka ga ni’u a sa yadra tu me vica na auwa.
Au rai cake ki doka ni rumu, au qai raica e dua na ka ni sa tekivu rairai mai. Na ivakatakarakara ni dua na ka tani e curu basikata mai na doka ni vale. E vaka na ibulibuli ni kato, ka mai cirri wavoki tiko. E na dua na mua ni kato o ya, au raica kina me vaka e dua na katuba lailai, ka rauta ni walu na idi na kena balavu, ka tinikarua na idi na kena raba.
Ni’u rai yani e loma ni katuba o ya, au raica sara e dua na dauvakaluve-ni-wai ni dabe toka e na teveli, ka vakararai tiko e loma ni nona polo kirisitala (crystal ball). Au vakila ni rawa ni raica e na nona polo na vanua au tiko yani kina. Au kila talega ni vakatara na Kalou me’u raica na veika oqo, ka vakatara talega na yalewa o ya me cakava rawa tiko na cakacaka oqo, me vakaraitaka kina vei au na itovo ni masu cava me’u taurivaka. Au tobotoboka sara vakatotolo na veika kece au a raica tiko oqo. E mani tasogo na katuba lailai o ya, ka sa ciri tani sara na kato o ya mai na rumu au tiko kina.
E na noqu duri cake, au taro sara, “Turaga, na cava na ibalebale ni ka au raica o ya?” E qai kaya vei au na Kalou,
“Au vakaraitaka tiko vei iko na nona iwalewale na tevoro. E vuqa sara na vakaluve-ni-wai, era qarava tiko na cakacaka ni tevoro e na yasana oqo, ka ra taukena kece na polo kirisitala vaka o ya. Era sa vulica kece na iwalewale me ra rawa ni vakamuria na veisala vuni e macawa lala, ka me ra rawa ni rai lo ka dikeva na veivanua ka sega ni veiubi tu kina na dra ni Lami. Na veiubi ni dra e rawa duadua ga ni soli e na masumasu, na vakabauta, kei na veiyalayalati ni Kalou. E vuqa e sega ni ra vakabauta na Noqu veitaqomaki, me vakataki iko.
Ni veiubi tu na Noqu yalododonu vei ira na luvequ, ka ra bulataka tu na bula savasava e Mataqu; ni ra saga kaukauwa me ra bulataka na bula savasava vakaoti, na Noqu veiyalayalati – na veivakaduavatataki- e sa tu e na vukudra kei ira na nodra vuvale. Se vanua cava ga era tu kina, ka vakakina ko ira na luvedra, e dua na bai ni veitaqomaki e na viribaiti ira tu.
E vuqa era sega ni vakabauta qo, ia o iko, au kila ni ko vakabauta. Au sa vakadinadinataka vakavuqa vei iko e na vukudratou na luvemu kei ira na wekamu. Sa vuqa na gauna au sa vueti ratou kina na nomu vuvale mai na veika ni leqa e takosova na nodratou sala.
Na Noqu veiyalayalati – me isau me baleta na vakabulai ni yago, na dra ka a dave e na rua na udolu na yabaki sa oti – e se dei tu ga nikua. Na Noqu veiyalayalati e baleti iko kei ratou na luvemu.
Na kato ko a raica, ka laurai tu e babana e dua na katuba, e dusia tiko e dua na icurucuru ka dodo mai na polo kirisitala o ya,e na nodra sala na yalo e macawa lala, me yaco mai ki nomu vale.
Au a vakatarai iko mo raica na kena mai ciri wavoki voli e ke, me’u vakavulici iko kina e na itovo ni masu mo taurivaka. Vakasarava vinaka qo, ni’u vakaraitaka tale vei iko e dua na ka.”
E a qai dolava na mataqu me’u raica e dua na ka e vaka e dua na “screen” levu ni TV. Au raica sara kina na mata ni dua na yalewa, ka sa bau matata vinaka vei au, ka kevaka au sotavi koya e gaunisala, au na kilai koya sara ga. E laurai vinaka kece na yagona, ka ni vakararai tiko e loma ni nona polo kirisitala, ka qai kaikaila tiko e na domoilevu.
E a qai basika mai vakasauri na tevoro, ka sa kaikaila tale ga mai e na cudru levu, “Na cava ko vakatara kina me raici iko o ka o ya?!! Na cava na vuna, tukuna mai vei au?!!!”
E rau sa tekivu veileti e na domo e sinai e na cudru, ko koya na yalewa kei na tevoro. Au a qai rogoca ni kaya na tevoro vua na yalewa ni sa rui gusu levu ka sega ni rawa ni maroroya e dua na ka. Na tevoro – sa dua na ka na kena vakaitamera ni’u raici koya tiko – e a qai taura na lalaga ni vale, ka qai kurekuretaka, ka kaikaila e na levu ni nona cudru. Sa qai curu ki tautuba, ka qai vosa mai vei au na Kalou,
“Vakatusa na dra! Vakatusa na dra i Jisu, na dra ka a vakadavea! Na bula kei na kaukauwa ni dra i Jisu ka a dave e na rua na udolu na yabaki sa oti, e se sega ni malumalumu e na cakacaka ni tevoro vakaoqo. E kaukauwa cake na dra mai vei ira na polo kirisitala ka ra idewadewa ni nona cakacaka na tevoro. E rawa vua na dra me latia na veikatuba ka nodra i curucuru na mataqali oqo.”
Au a mani cakava na ka e kaya vei au na Turaga baleta ni’u a vakabauta kece na veika e kaya vei au. E na noqu tekivu masumasu, au a raica na kubou ni waki vata tu kei na dra. Au a qai raica na kaukauwa ni Kalou ni vukatubu sobu mai macawa ka qai lutuka ka vakacabotetaka na polo kirisitala nei koya na yalewa o ya. E a veiciciyaki e loma ni vale e na nona kidroa na yalewa; ni qai samuta tale nona itikotiko na kaukauwa vaKalou, e sa cici sara ki tautuba me dro tani mai kea.
E qai kaya vei au na Turaga, “Mo la’ki masu e na veivanua kece au na talai iko kina, me vaka na kena o cakava e ke. Masulaki ira sara ga e na gauna oqo, ko ira kece era vakayagataka tiko na polo kirisitala vakaoqo.”
Au a qai masumasu tiko me dua na gauna dede. E a vakaraitaka vei au na Turaga na itovo ni masu me’u taurivaka mai na iVola Tabu, na veivauci kei na veisereki (raica na Maciu 18:18), na sala me’u tusanaka kina na Nona dra talei, ka me’u vakararavi ki na Nona yalayala kecega. E veigauna kece au cakava kina na veika oqo, e basika na veisereki levu e na nodra bula na tamata. E na raivotu, au raici ira na agilosi ni ra vakacerebutaki ira e vuqa na meca ni tamata ni Kalou. E na dua na raivotu, e rauta ni tini na udolu na yalo velavela era dui cerebu e na dua ga na gauna.
Au a raici ira talega e vuqa ka ra vakabobulataki tu vakayalo ni ra sa sereki. E vaka ni sa tubu viribaiti ira tu na dali kei na kausala. Ia ni lauti ira na bukawaqa, e a qai kakaseresere na kedra ivesu. Au kila ni vakaraitaka tiko vei au na veika veivakurabuitaki oqo na Kalou e na kaukauwa ni Nona Yalo Tabu. Au qai kaya lo. “ Kemuni na Kalou, ko ni sa dua na Kalou dau veivakadrukai dina!”
Au a qai raica na ruve ni Yalo Tabu ni vukatubu tu e macawa. E sa qai tekivu vakasoqoni ira vata mai Vua na tamata e na cakacaka ni Yalo Tabu, ka sa dua na ka na noqu marau ni’u vakasarava tiko na veivakalougatataki ni Turaga. Au sa qai tekivu raica vakavinaka sara ni da sa tiko e na maliwa ni dua na ivalu vakayalo, e na kena valuta tiko na ca na vinaka.
NA TAURI LESU TALE NI VEIKA E BUTAKOCA KO SETANI
Au sa kila talega ni meca e dau curuma mai na loma-ni-bai ni noda sokalou kei na masumasu. E dau curutaki koya mai ki na noda masumasu, me vakalialia na veika ni Kalou. E dau kabakoro mai ki na vanua ni noda vakarokoroko. Kevaka eda vakatara, e na mai vakatawana na veivanua e sega ni nona. E dau curutaki koya mai vakadoudou ki na iyalava ni Kalou, ka nakita me taura na veika kece eda vakatarai koya me taura. Ia, e sega ni dodonu me da soro vua. Na dra i Jisu e sa vakatarai keda me da taura lesu mai vei Setani, na veika e a butakoca mai vei keda e na nona ivadi duka kei na lawaki ca. E na vuku i Karisito, eda rawa ni bulataka na bula vakacegu e vuravura.
“Ni sa vinakati me sinai ko koya e na ka kecega; ka me vakaveivinakatitaki ira kaya na ka kecega e na vukuna, ni sa ia mada na ka ni veivinakati e na Nona dra ni sa lauvako ki na kauveilatai; io e na vukuna ga, se ra tu e vuravura se ra tu mai lomalagi” (Kolosa 1:19-20).
E na dua na gauna, au a masulaka tiko e dua na goneyalewa lailai yabaki tinikarua. E a vesuki koya ka kucuvi (raped) koya e dua na tamata. E na noqu masulaki koya tiko, e a qai uqeti na lomaqu me’u kaya me tauri na kena itaba na gone oqo. Au a mani vakaduri koya me ravi e lalaga me qai taba. E na gauna e qai sava kina na “film”, e a qai laurai ni boro damudamu kece tu na lalaga vulavula ka a ravi tu kina. E a qai vosa malua mai vei au na Turaga ka kaya, “Oqori na Noqu dra, e sa vui koya ka vakasavasavataki koya.” Me vakacerecerei na Kalou e na vuku ni dra ni Lami!
Au vakabauta ni sa veikacivi ni Kalou e na noqu bula me’u saqata na lasu ni tevoro. E na vuqa na veivanua kei na veiyanuyanu e veiyasa ivuravura, au sa vakayacora kina na veikacivi oqo.
Au nanuma lesu e dua na gauna ni a vakabobulataki tu na luvequ e na wai-ni-mate gaga, ka’u a masulaka tiko me sereki koya na kaukauwa i Jisu. Au a qai raivotutaka na ivalu era veivala kina na ito nei Setani kei ira na agilosi ni Kalou, e na vuku ikoya na luvequ.
Au a qai tekivu masu, ka solia vei au na Yalo Tabu na kaukauwa kei na vosa me’u kaya, “Na kaukauwa kei na bula kei na dra i Jisu Karisito, ka a dave mai Kalivari e na rua na udolu na yabaki sa oti, e se sega ni yali na kena kaukauwa,” ka’u a qai taura me nona na vosa ni yalayala ni Kalou. Au a duri e na qaqa ni Vosa, ka’u durisaqata na tevoro, e na kena lako yani na Vosa me la’ki vala. Au a qai raica ni ra sa lokibuidra na tevoro kei na yalo velavela vua na Vosa. E a curu mai me viribaiti luvequ na Kalou e na veigauna, e na vuku ni dra ni Lami.
E na dua na siga, e a buebue tu na yaloqu e na vuku ni ivalu vakayalo. Au a masumasu vagumatua tiko vua na Kalou me veivuke mai. E na so na gauna, e sa tagiyaso na yaloqu ka’u sovaraka kece Vua na noqu yalobibi. E na noqu tagi tiko e na yalo bibivoro, au a vakamasuti Koya me solia mai na Nona veisereki. Au a sa veitaratara oti vata kei na so na sotia ni valu vakayalo, ka kerei ira me ra veitokoni mai e na masumasu.
E a qai vakasauri ni sa vosa mai vei au na Kalou. Au sa sega ni nanuma ke a vosa mai e na Domona me’u rogoca, se a uqeta mai na yaloqu. Na ka ga au kila ni a matata dina na noqu rogoca, ka ni sega ni vakataratutu na ibalebale ni veika e kaya vei au. Oqo na ka e a cavuta vei au:
“Mo yalodei, na luvequ; duri vakadua tu e na loma ni bai ni dra. E sega ni gadrevi mo na soli igu; ni sa i Au, na Turaga na Kalou, Au na vala e na vukumu.”
E na loma ga ni vica na sekodi, e a taluva kece mai vei au na noqu icolacola. E vaka beka na kena curu basikata mai na veio loaloa na matanisiga. E sa qai rawa me’u masu e na yalo galala kei na yalo e sa sereki. E a vukatubu na yaloqu, ka vuabale na noqu marau. Au a qai nanuma na tiki ni Vola Tabu e kaya,
“O koya oqo, oi kemudou na veiwekani, ni da sa qai doudou rawa me da curu ki na loqi tabu sara e na vuku ni dra i Jisu, e na sala vou ka bula, o koya sa qai vakatara vei keda ko Koya, ia sa ka e curu kina na ilati, oqori na Yagona; ka ni sa dua talega na noda Bete Levu e na vale ni Kalou; me da toro voleka yani e na yalo dina kei na vakabauta dina sara, ni sa kureitaki tu na yaloda me da kakua ni beitaki keda e na ca, ka sa vakasilimi tu na yagoda e na wai makare,” (Iperiu 10:19-22).


c: text/html

text:
Era Saumi na Nodra iLiuliu ni Lotu na iVakadinadina i Jiova?
Me vakataki ira na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri, keimami na iVakadinadina i Jiova keimami sega ni vakaduiduitaki ira na veiliutaki kei ira na lewenilotu. Keimami vakadonui kece na papitaiso me keimami vakaitavi ena cakacaka vakavunau kei na veivakavulici. Keimami wasewasei na iVakadinadina i Jiova ina ivavakoso yadua e voleka ni 100 na lewena. Ena ivavakoso yadua, era veiqaravi kina na tagane matua vakayalo mera “
qase.” (Taito 1:5) Era veiqaravi ena itavi qori ia ra sega ni saumi kina.
VULICA ESO TALE NA KA
TARO E TAROGI WASOMA
E Vakailavotaki Vakacava Nodra Cakacaka na iVakadinadina i Jiova?
Raica na sala e toso tiko ga kina na cakacaka vakavunau e veiyasa i vuravura ni keimami sega mada ga ni solia na ikatini se kumuni ilavo.
O CEI ERA CAKAVA TIKO NIKUA NA LOMA I JIOVA?
Era Qarava Vakacava na Qase na iVavakoso ni iVakadinadina i Jiova?
O ira na qase ni ivavakoso era tagane matua vakayalo ra qai liutaki keda ena ivavakoso. Na cava na nodra itavi?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ni sa vakacabora vakadua na isoro sa cakava kina ko koya na ka kecega e yaga vei ira sa vakasavasavataki tiko. – Iperiu 10:14
E veivanua kece au lako kina e daidai, au dau sotavi ira na tamata ka ra vakila tu na itovo ni bula yali. E sega walega ni ra vakila ni sega na ibalebale e na nodra bula, ia era vakila talega na bula galili. E na udolu ni veitaba yabaki e sa sivi yani, e vuqa na turaga kei na marama, era sa vakila vakatitobu talega na itovo ni bula vata oqo. E na so na gauna, era vakila ni sa vaka e vica na milioni na maile na nodra yawa mai vua na Kalou.
Veitalia se lotu cava era lewena, se ra na kaya vakadodonu se segai, e vuqa era saga tiko na veisaututaki kei na Kalou e na vakacabo isoro kei na qaravi itavi. O ira mada ga na tamata qaravi kalou vu e veivanua tani, era cabo isoro me ra vakameautaka kina na nodra dui kalou (lasu). Se kalou cava era sokalou kina na tamata e veiyasa ivuravura, era na dau vakayacora e dua na itovo ni vakacabo isoro, me ra kune veivakadonui kina mai vua na nodra kalou. Na yalodra na tamata, sa vaka e vakayayamo tiko, ka tagica tiko me kunea e dua na sala me ra yaco kina vei Koya na Dauveibuli.
Na vakilai ni yali vakaoqo, e basika mai na dina oqo: ni ra sega ni rawa me ra volekata na Kalou na tamata e na nodra sasaga ga vakai ira. Era gadreva e dua me Dauvakatutusa e na vukudra. Me da raica mada vakavoleka na vuna e sa sala duadua ga me da veiwekani rawa kina kei na Kalou, na Nona soli Koya ko Jisu me imadrali e na vukuda.
NA TAWA YAGA NI VEIYALAYALATI MAKAWA
E dina ni a soli na cakacaka ni vakacabo isoro vakaMosese vei ira na Isireli, ia na kena ibalebale e yaga vei keda kece na tamata. Na imadrali, ko ira na bete, na icabocabo-ni-soro e na Loqi Tabu Sara, kei na veitiki kece ni Vale Tabu, era ivakatakarakara vakayago walega ni veika vakalomalagi ka ra se sega ni laurai votu. (Iperiu 8:4-5).
Ia sa curu ki na kena ikarua na bete levu duadua ga, vakadua ga e na veiyabaki, ka kauta na dra, e sa vakacabora e na vukuna, e na vuku talega ni nodra vakacala ka na tamata: a sa vakatakila na Yalo Tabu na ka oqo, ni sa sega ni vakarairaitaki mai na sala ki na loqi tabu sara, e na gauna sa tu ga kina na vale tabu ka taumada. A kena ivakatakarakara walega oqori, ka yacova na gauna oqo, sa vakacabori kina na imadrali kei na isoro, o koya sa sega ni vakasavasavataka rawa na nona lewa e loma ko koya sa mai lotu; (e na kakana kei na ka-ni-gunu, kei na vuivui vakavuqa) kei na veivakaro vakavuravura, sa lesi me yaco mada na gauna ni veivakadodonutaki. (Iperiu 9:7-10).
Na imatai ni veiyalayalati, o koya ka yavutaki e na nodra talairawarawa ki na lawa na tamata, kei na vakacabori ni isoro manumanu, e a sega ni ka tudei me vaka na ikarua ni veiyalayalati, o koya ka a basika e na lako mai nei Jisu Karisito, ka yavutaki e na loloma kei na vakabauta. “Ia ko Mosese sa soli kina na vunau; ko Jisu Karisito sa yaco kina na loloma kei na dina” (Joni 1:17).
E a sega ni vakayacora rawa na veivakaduavatataki vua na Kalou na veiyalayalati makawa, kei na savai ni dukadukali ni ivalavala ca, o koya ka sa vakabobulataka tu mai vakadede na kawa ni tamata. Na inaki ni vakacabo isoro, o ya me vakalesuya mai ki na vakasama ni tamata na nona i valavala ca, ka vakamatatataka talega na vua ni caka ca.
E a solia na Turaga na ivakaro momona, matata ka taubibi, me baleta na vua ni valavala ca, e na nona tukuna na parofita ko Isikeli, “Na yalo sai valavala ca, e na mate ga” ( Isikeli 18:20). E na sega ni vakatarai Jiova na Nona yalododonu kei na Nona yalosavasava, me vosota na ivalavala ca, e na Nona solia wale tu ga na ivakaro vaKalou me caka na veivosoti oqori. E sega ni rawa me rai sobu mai ka kaya, “E a vinaka na nomu inaki ni cakava na cala o ya, ka mo kua ni leqataka,” se “Ko a tamata vinaka e na macawa sa oti, ka’u na sega ni wilika kina na nomu caka ca.”
Au nanuma sara na noqu a raivotutaka na Kalou e na dua na siga, e na Nona serau kei na cecere ni Nona itutu vakaTui. E a vakatubu qoroqoro dina vei au na savasava kei na lagilagi ni raivotu o ya. E na kena drodrova mai vakayauyau na yaloqu na Nona lagilagi, au a vakila sara ga na Nona yalosavasava dina na Kalou. E sa qai vakadeitaka sara ki na yaloqu, ni sa dredre sara me vakawaletaka na ivalavala ca na Nona yalosavasava na Kalou. E kaya na iVola Tabu, “Ni sa kena isau ni valavala ca na mate” (Roma 6:23). Ia, na noqu mate se na nomu mate, e na sega ni sauma rawa na nodaru dinau vua na Kalou, se me sauma na isau ni nodaru ivalavala ca. E sega na kaukauwa e na dra ni manumanu se e na sasaga vakatamata me na veirauti. Na imadrali duadua ga e veirauti me sauma na isau ni noda ivalavala ca, ka vakaduavatataki keda tale vua na Kalou, sa ikoya na dra tawacala ka a vakadavea ko Jisu e na kauveilatai.
Na cakacaka ni vakacabo isoro, e a nakiti talega me dusimaka vei keda na noda gadreva na vakaduavatataki vua na Kalou, kei na noda veitokani kei Koya. Kevaka me na levea na mate na tamata e na vuku ni nona ivalavala ca, ka me kua ni bula vakatikitiki mai vua na Kalou, ia sa dodonu me dua e kena isosomi me mate e na vukuna. Oqo sara ga na uto ni itukutuku me baleta na cakacaka ni vakacabo isoro.
NA BIBI NI VEIYALAYALATI VOU
E dua na leqa levu e na cakacaka ni vakacabo isoro, o ya na kena sega ni tudei na yaga ni isoro e vakacabori. E a yaga na imadrali me baleta na kena buluti e dua na caka cala, ia kevaka e yaco tale e dua na caka cala, e gadrevi me dua tale na imadrali vou me vakacabori e na icabocabo-ni-soro. E sega tale beka ni dua na ivakamacala e matata cake, me tukuna na bibi ni dave ni dra nei Jisu, me vaka na ivakamacala e koto oqori e ra:
Kevaka sa vinaka oqori sa taumada, e sega tale ni vakasaqarai e dua tani. (Iperiu 8:7)
Ni sa dredre sara me kauta tani na ivalavala ca na dra ni pulumokau kei na me. O koya oqo sa kaya kina ko koya ni sa lako mai ki vuravura, “Ai soro kei na imadrali ko sa sega ni vinakata, ia ko sa vakarautaka ga vei au na yago.“ Sa kaya eliu ko koya, Ai soro kei na imadrali kei na isoro kama kei na isoro sa sorovaki kina na ivalavala ca, ko sa sega ni vinakata, se rekitaka (o koya sa vakacabori me vaka na ivunau), sa qai kaya ko koya, “Raica, au sa lako mai me’u cakava na ka ko sa vinakata. Sa kauta tani ko koya na imatai, me vakayacora na kena ikarua. (Iperiu 10:4-5, 8-9).
NA DRA NEI JISU E SA SAUMA NA ISAU
E a vakasavasavataki na bete levu ni Veiyalayalati Makawa, ka vakakina na Vale ni Kalou, e na dra. E na Siga ni Veibuluti e na veiyabaki, e a curu ki na Loqi Tabu Sara na bete levu, ka kauta tiko e dua na beseni dra, me la’ki kureitaka vou tale na dra e na icabocabo-ni-bulubulu. Oqo na ivakatakarakara ni veika me na mai cakava ko Jisu e na Nona mate e na kauveilatai.
Ia sa dodonu kina me vakasavasavataki na ivakatakarakara ni veika mai lomalagi e na veika oqo; ia na veika dina sa vakalomalagi sa vakasavasavataki e na isoro e uasivi cake vei ira. Ni sa sega ni curu na Karisito ki na loqi tabu sa caka e na liga, oqori sa ivakatakarakara ga ni ka dina; sa curu ki na lomalagi dina ga, me raira edaidaii e na mata ni Kalou e na vukuda. (Iperiu 9:23-24).
E sa cecere cake na mate nei Jisu e na kauveilatai, mai na dra ni udolu vakaudolu na imadrali manumanu. (Maika 6:7) Na Nona cakacaka vakabete levu ni veivakatusai e na kedrau maliwa na Kalou kei na tamata, e sa cecere cake sara mai vei ira na bete taucoko e na veitaba gauna kece.
Ia sa lako mai na Karisito, a sa bete levu e na ka vinaka e na muri mai, e na vale tabu levu ka uasivi cake na kena vinaka, e sega ni tara e na liga, ni sa sega ni caka vakakina; e sega talega e na dra ni me kei na luve ni pulumokau, e na nona dra ga sa curu vakadua ki na loqi tabu sara, ni sa rawata me solia na bula tawa mudu. Ia kevaka sa yaga na dra ni pulumokau kei na me, kei na dravusa ni pulumokau yalewa ni sa kureitaki vei ira sa dukadukali, me savasava kina na yagodra: e na vakatanievei na dra nei Karisito, o koya ka vakacabori koya vua na Kalou e na vuku ni Yalo Tabu tawa mudu ia ka sega vua na ca, e na sega beka ni rawarawa sara me vui laivi kina na nomudou lewa-eloma mai na cakacaka sa ka ni mate, mo dou qarava na Kalou bula?
O koya oqo sa yaco kina ko koya me dautataro e na veiyalayalati vou, me ra rawata kina ko ira ka kacivi na ivotavota tawa mudu ka yalataki, e na vuku ni nona mate, sa isoro ni valavala ca ka caka oti e na gauna ni veiyalayalati taumada. (Iperiu 9:11-15)
E Amerika, era solia na nodra veivakadonui na tamata ki na dua na veiyalayalati, e na nodra sainitaka na yacadra e na pepa ni veiyalayalati o ya. Era qai sainitaka talega na ivakadinadina (witness) na veiyalayalati o ya. E qai kena iotioti, na kena sitabataki na veiyalayalati o ya mai vua na loya. E na vakasama vakayalo, e sa vakadonuya, vakadinadinataka, ka sitabataka talega na Kalou na veiyalayalati vata kei keda na tamata, e na dra – na dra nei Koya na Luvena duabau, ko Jisu Karisito.
Na inaki ni dra ni vakacabo isoro, o ya me yaco rawa kina na buluti ni valavala ca. “Ia sa ibulubulu ni noda ivalavala ca ko koya; a sa sega e na vuku ni noda walega, e na vuku talega ni nodra na kai vuravura kecega” (1 Joni 2:2). Me caka na “bulubulu,” e kena ibalebale me vakaduavatataka se me vakameautaka se me vakayalovinakataka. Oqo dina na inaki ni vakadavei ni dra me imadrali, ka sa vakameautaki kina na Yalo ni Kalou yalosavasava. E na vuku ni Nona loloma tawa yalani vei keda na Kalou, e a sauma kina na isau ni dinau ni noda ivalavala ca. Na dra i Jisu e sa sauma kece sara na noda dinau!
Ni sa ivalavala ca ko ira kecega na tamata, ka ra sega ni yacova na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou; a ra sa vakadonui walega e na nona loloma ni sa volia na bula ko Jisu Karisito: o koya sa lesia na Kalou me ibulubulu vei ira sa vakabauta, e na nona dra, me vakatakila na nona ivalavala dodonu ni sa sega ni sauma na ivalavala ca sa caka oti, ka ni sa vosota na Kalou; io, me vakatakila e na gauna oqo na nona yalododonu; me sa dodonu ko koya, ka vakadonui koya sa vakabauti Jisu. (Roma 3:23-26).
Me da dikeva mada vakavoleka na sala e a sauma kina ko Jisu na dinau ka rawa ni sauma duadua ga o Koya, ka veivakaduavatataki keda kina vua na Kalou, ka vakatarai keda talega me da rawata na bula tawamudu.
NA IVOLATUKUTUKU KEI KALIVARI
E na veiyabaki, e udolu vakaudolu na saravanua era veisiko mai e Jerusalemi, ka ra taubaletaka na veisala ka dau taubale kina ko Jisu. Era veikau na dau veivakasarasarataki ki na Garden Tomb, na ibulubulu ka vakabauti ni a tucake tale kina mai na mate ko Jisu. Ni oti na sarasara e na delana ni veiolive, era qai kau cake na saravanua e na dua na sala, me ra yaco yani ki na dua na vatavata ni sarasara rewaicake, na vanua era rawa ni sarava sobu mai kina na veisala e na koro makawa ko Jerusalemi.
Ni ko duri tu e na vatavata o ya, e na dreti na nomu rai ki na dua na delana kei na bari-ni-savu ki na yasana i mawi. Na bari-ni-savu oqo e qivoqivora ka qaqakilo na babana, ka da rawa ni raica kina, e na veilutuki ni veivanua rarama kei na veivanua rurugu, na ivakatakarakara ni qavokavoka ni tamata. E na qai kaya mai o koya ka veivakasarasarataki tiko, ni oqori na delana ko Kalivari, ka yacana e na vosa vakaIperiu, ko Golgotha, na yasana ni qavokavoka.
E na gauna nei Jisu, ni cavuti ni yaca “Kalivari”, e dau vakatubu rere e lomadra na tamata, vakabibi vei ira na dau basulawa, ni kilai raraba tu ni vanua ni veikuna ko Kalivari, ka vaka beka na idabedabe ni veikuna (electric chair), se na rumu ni kasi gaga (gas chamber) e na gauna nikua. E na rua na udolu na yabaki sa oti, na delana lailai o ya, e a vanua yaga e na kena cicivaki na cakacaka ni veitotogitaki ni matanitu vakaRoma. E a dua vei ira na vanua ka ra vakayagataka na kai Roma, me ra cakava kina na veivakamatei e na kauveilatai, e dua na itotogi mate ka veivakararawataki duadua. E na loma ni vica na auwa ni veivakatotogitaki – e so e rawa ni vakasiga sara na kena dede – na tamata e totogitaki, e na rube tu e maliwa kei lomalagi kei vuravura, ka na lili tu mai na ivako ka coba tu e ligana kei na yavana.
E na delana lailai o ya, e tiko kina e dua na ibulubulu ka vakatawani tu e na kedra ivakananumi e vuqa ka ra bulu tu e kea. Ia, vei ira na Jiu ka ra bula e kea e daidai, ko Kalivari e sa dua walega na ibulubulu, na vanua era la’ki bulu kina na yago ni mate. Ko ira na Muslim, o ira ka ra vakamuria na lotu vakaIslam, era vakatoka me vanua ka a vakararawataki kina ko Jisu, e dua vei ira na parofita lalai.
Ki vei ira e so na tamata tawalotu, ka vakakina vei ira era sega ni vakabauta na Kalou, ko Kalivari e yaca ka dau veiwalitaki, ka vu ni nodra veivakalialiai. Vei ira na dau vakasama vakatitobu, ko Kalivari e vanua walega ka a mate kina e dua na tamata na yacana ko Jisu. Era na rairai kaya beka ni a sega ni dodonu na nona mate, ia era sega ni raica kina e dua na ka me bibi e na noda bula vakayalo na tamata. E so era na kaya beka, “E a sega dina ga ni Luve ni Kalou, baleta na Kalou e sega ni mate rawa. Kevaka e sa yali na yago iJisu, e rairai sega beka ga ni mate, ia e a mavoa beka ga vakaca ka qai bula vinaka tale mai. Se, ratou a butakoca na yagona na nona tisaipeli ka la’ki vunitaka, ka ratou qai lasutaka ni sa tucake tale mai na mate.”
Ia, e na Nona ituvatuva cecere na Tamada vakalomalagi, ko Kalivari e a vanua ka nakiti me caka kina na cakacaka ka na veisautaki vuravura taucoko e na kena revurevu, na cakacaka ni veivakaduavatataki ni Kalou kei na tamata. E a digitaka na Kalou na delana lailai o ya me icabocabo-ni-soro ka na vakacabori kina na imadrali cecere duadua. E na Nona vuku tawa yalani ka tawa kilai rawa, e a cakava na delana o ya, me tikina ka na vakadavea kina na Nona dra na Luve ni Kalou, me buluti kina na noda ivalavala ca.
Ki vei ira era sa vosoti ka ra sa wili me ra luve ni Kalou, ko Kalivari e sa tikina tabu. E delana o ya, e a sauma kina na Luve ni Kalou na isau ni nodra bula tawamudu. E na tawamudu na kena tu me ivakananumi ni Nona vakararawataki kei na Nona a cabori me imadrali e na vukudra.
NA VAKARARAWATAKI NEI JISU
RARAWA NI YALO
E na wase 1, au a vakamacalataka kina e dua na wase ni noqu raivotu ka a vakatakilai vei au me baleta na mate nei Jisu e na kauveilatai. E a vakatarai au talega na Kalou me’u raici Jisu e na were mai Kecisemani, na yasana ka a la’ki masu kina, e na bogi ni se bera Nona mate. E kaya na iVola Tabu, “Ia ni sa yaluma sara, sa masu vagumatua cake kina: ia na nona buno sa vaka na titiri ni dra ni sa lutu ki na qele” (Luke 22:44). Au a rogoci Jisu ni kaya vei ratou na Nona tisaipeli, “Sa rarawa vakalevu na yaloqu, me vaka ka’u na mate” (Maciu 26:38).
Au a raica ka’u vakila talega na tarabi vakalevu ni Nona ilesilesi; e a taqa kece tu e tabana na kena bibi. Au vakabauta ni a colata rawa ga na icolacola bibi o ya, baleta ni sa Luve ni Kalou. Ia, e a colata rawa vakavinaka dina! Ia e na Nona wili talega me Luve ni Tamata, e a malumalumu na Yagona, ka sa laurai votu Vua na kena bibi na icolacola o ya. Ia, oqo e se qai kena itekivu, ka ni sega walega me na vakarau vakamatei, ia e na sotava e vuqa na ka ni veivakararawataki ni bera na Nona qai vakamatei e na kauveilatai.
LIUMURITAKI
E na noqu raivotu, au a raici ira kina na vakaitavi vakalevu duadua e na vakamatei nei Jisu. Vei ira kece ka’u raica e na raivotu, e a kena lolovira duadua ko Jiutasa, baleta ni a sa tisaipeli tu mai nei Jisu me tolu veimama na yabaki, ka qai vuki me veiliumuritaki e na vuku ni nona yalokocokoco. E na vuku walega ni tolusagavulu na tiki ni siliva, e a liumuritaki Jisu kina vei ira ka ra a vakasasataka tiko mai na Turaga. E kaya na iVola Tabu ni a curumi Jiutasa Isikarioti ko Setani (Luke 22:3).
E vakasisila ka veidabui na sala e muria ko Jiutasa me veiliumuritaki kina. E a liutaki ira na bete, kei ira na kavetani ni vale-ni-soro, ka vakakina ko ira na qase-ni-lotu, kei na dua na ilawalawa levu, ki na yasana e masu tiko kina ko Jisu. Ni sa yaco yani e kea, e a qai lako ka reguci Jisu. E tarogi koya na Turaga, “I Jiutasa, ko sa solia yani na Luve ni tamata ni ko sa reguca, oi?” (Luke 22:48). E a sotava na Luve ni Kalou na veiliumuritaki oqo mai vua e dua ka a lewe ni Nona ilawalawa voleka duadua.
Au a qai raici ira talega na bete kei na vunivola. E kaya na iVola Tabu, ni bera na Nona vakamatei ko Jisu, “A ra sa veinanuyaka ko ira na bete levu kei ira na vu-ni-vola se ra na vakamatei koya vakaevei” (Luke 22:2). Ko ira na iliuliu ni lotu oqo, o ira ka ra vakarokorokotaki ka dokai mai vei ira na Jiu, era a imatai ni domo e rogo e na kena kacivaki me mate ko Jisu. O ira oqo, era a imatai vei ira na drau na tamata era sa soqoni vata me ra kacivaka na nodra ile me mate ko Jisu.
WAROLAKI KA VAKALIALIAI
Au a vakadinadinataka talega e dua na iwase ni Nona vakararawataki ko Jisu: e a warolaki vakaca sara mai vei ira na vesuki Koya tu. Au qai raici ira na iliuliu ni lotu oqo, e na nodra sa kauta na Karisito ki nona itikotiko na nodra iliuliu na bete levu. Era sa qai tekivu vakatarogi Koya. Era vauca na matana e na isulu, ka qai sabica na matana. E na nodra vakayacora tiko vua na itovo oqo, era qai tarogi Koya e na vosa kaukauwa, “Tukuna mai, se ko cei sa sabici iko” (Luke 22:64). E a ia tiko na veimoku oqo e na bogi taucoko o ya.
Ni sa kida mai na mataka, era sa ia sara na veivosaki na iliuliu ni lotu. Era a beitaki Jisu vakailasu, ka ra sa kacivaka sara na itukutuku, ni ko Jisu e cala e na Nona vosabecataka na lotu. Era sa qai kauti Koya vei Pailato, na kovana ni matanitu vakaRoma.
E na nona rogoca ko Pailato ni kai Kalili ko Jisu, e a qai vakatalai Koya vei Eroti, o koya e dua e vakailesilesi ka qarava na vanua vakaKalili. Ni sa vakalialiai Jisu oti ko Eroti, e a qai vakasulumi Koya e na dua na isulu lokaloka vakatui, ka qai talai Koya lesu tale vei Pailato. E kaya vei keda na iVola Tabu, e na siga o ya, e rau a veivakameautaki kina ko Eroti kei Pailato, ni sa dede na gauna e rau a veimecaki tu mai kina (Luke 23:12). E a sa mai vakavinakataki tale na nodrau veimaliwai, e na nodrau vakaitavi ruarua e na cakacaka duka ni vakararawataki Jisu.
BEITAKI VAKAILASU ME MATE
Ni sa oti na veika oqori, sa qai kauti Jisu ko Pailato vei ira na iliuliu ni lotu kei ira na tamata. E a vakabauta tu ko Pailato ni sega na cala nei Jisu, ka a via sereki Koya. Ia, e macala vei keda ni a lomalomarua me cakava na ka dodonu se me vakalomavinakataki ira na tamata.
Au a qai raica ni a laveta na ligana ko Pailato, ka ra sa vagagalu sara na tamata. E a qai vosa e na domo levu ka matata, ka tarogi ira na tamata era osodrigi tu, se cava era gadreva vua me cakava vei Jisu. Era sa qai yavalati ira na tamata ko ira na bete levu, me ra kaya yani vei Pailato na lomadra. Sa vakatubura vakalevu na nodra cudru na nodra vosa na bete, ka ra sa kailavaka yani na tamata, “Vakota ki na kauveilatai!” (Marika 15:13).
E na nona gadreva me riba tani mai na vanua e na rawa ni beitaki kina vua na veivakamatei oqo, e a qai vuya na ligana e na beseni wai ko Pailato, ka kaya, “Dou kauti koya ka vakota ki na kauveilatai: ni’u sa sega ni kunea vua e dua na ivalavala ca” (Joni 19:6).
E sa qai vakatauca na lewa ni totogi mate vei Jisu, ka vakarota me warolaki ni bera ni qai soli Koya yani me vakoti e na kauveilatai. Au a raica na sotia ni Roma ni sa lave na nona kuita ka qai mokulaka na daku iJisu e na nona igu taucoko.
WAROLAKI VAKACA
Na veikuitataki e na kena itovo era cakava na kai Roma, e sa dua na sala ni veivakararawataki kaukauwa duadua. E dau vesu na ligana ruarua ki na dua na duru o koya me moku, o ya ni lave tu na ligana e dela ni uluna. Ko ira na sotia ni Roma ka ra dau veimoku, era sa vulica vinaka na veikuitataki, ka sa nodra mesamesa na solia na mosi e warumisa duadua.
Na kuita era vakayagataka e tautauvata kei na cat-o’-nine-tails, o ya na mataqali ka tali e na kuli ni manumanu, ka qai vica vata na buina e vesuvesu kina na tikitiki ni sui kei na kaukamea lalai. Na veigauna e tau kina na kuita oqo vua e dua, na kena warumisa e na vakavurea votu mai na vuce damudamu e na kuli ni yago. Na tikitiki ni sui kei na kaukamea lalai, era na qai tava na kuli ka sa vuce tu, me sa qai kekeli vakatitobu ga na kuita o ya. E na gauna e qai mudu kina na veimoku oqo, era sa na lili sobu tu mai na tikitiki ni kuli kei na lewe, mai na yago ikoya e warolaki, ka sa na yali vakalevu mai vua na dra.
VAKALIALIAI KA VOSACATAKI
E sa qai soli Jisu yani ko Pailato me vakamatei. Na ilawalawa sotia ni Roma kece ka ra lesi ki na itavi o ya, era sa qai wavoliti Jisu, ka vakalialiai Koya me baleta na Nona kaya ni nodra tui na Jiu. Era luvata na Nona isulu kece, ka qai vakasulumi Koya e na dua na kote damudamu, ka tura e ligana e dua na gasau. Au qai raica na nodra sa talia na wavotovotoa me buli kina e dua na isala vakatui. Era tekiduru e matana e na vakarokoroko veidabui, ka ra qai kasivita na Matana.
Au raica tu ni ra sa vakadarama Vua na isala wavotovotoa o ya, ka ra qai biliga sobu vakaukauwa e ulu iJisu. Ni ra sa wale e na vakalialiai Koya tiko, e qai tu e dua vei ira, ka tekivu samuta sobu na isala o ya e ulu iJisu, e na gasau vavaku ka a soli Vua. Na iVola Tabu e vakamacalataka na itovo lolovira oqo ni kaya:
Ka ra sa qai talia e dua na isala e na wa-votovotoa, era sa vakaisalataki koya kina, ka tura e ligana i matau e dua na gasau: a ra sa tekiduru e matana, a ra sa vakalialiai koya, ka kaya, Sa loloma, na nodra Tui na kai Jutia! A ra sa qai kasivita, ka kauta na gasau, ka waroca na uluna. Ia ni ra sa vakalialia oti, era sa luvata vua na isulu, ka vakasuluma e na nona isulu dina; ka kauta yani me ra vakota ki na kauveilatai. (Maciu 27:29-31)
Ia ko Pailato kei Eroti, e a tu vei rau ruarua na kaukauwa kei na galala me rau sereki Jisu, e na gauna rau a sa kila kina ni sega na cala nei Jisu me tau kina vua na itotogi mate. Ia, e vesuki rau ruarua tu na leqa ni via vakalomavinakataki ira na tamata, ka rau sega kina ni via sereki Jisu. E na nodra a warolaki Jisu tiko na sotia, era a sega ni cegu na iliuliu ni lotu e na nodra kailavaka tiko, “Vakoti koya ki na kauveilatai!” E na nona vakatauca tiko Vua na itotogi mate na nodra iliuliu na kai Roma, era a kacivaka tiko mai na tamata, “Vakoti koya ki na kauveilatai!”
Oqo na veika kece ka a vakararawataki tu kina ko Jisu ni se bera ni kau ki na kauveilatai. Sa rarawa dina na yaloqu ni’u nanumi ira na tamata yalo vakatani ka ra a vakaitavi e na cakacaka duka ka vakavuna na mate nei Jisu. O ira na bete levu, na vunivola, na Farisi kei na vale ni veilewai, era a vakaitavi kece e na nodrau vakauqeti na iluliu ni Roma, me rau vakatauca na itotogi mate vei Jisu, ka me ra qai vakayacora na veivakamatei. Era a duavata kece e na nodra vakayavalati na tamata ka ra soqoni tu e Jerusalemi, me ra kacivaka yani me mate ko Jisu.
Ko ira na Jiu kei ira na kaitani, o ira na turaga kei na nodra tamata cakacaka, ko ira na iliuliu kei na lewenivanua – era a duavata kece e na nodra kailavaka me vakadavei na dra i Jisu. E dau ka ni veiba e na vuqa na gauna, se o cei e a vakavuna dina na vakamatei nei Jisu. Ia, kevaka ko tovolea mo vakadeitaka se o cei na tamata o ya, e sa na bau ka dredre dina mo na kunea e dua na tamata se ilawalawa tamata, ka levu cake na nodra beitaki mai vei ira na kena vo. Ko na rawa ni beitaki Jiutasa, Pailato, se o ira na vakailesilesi e vale ni veilewai, o ira na kai Roma, se ko ira na lewenivanua, ia e a sasaga cokovata mai vei ira kece oqo – kei keda talega.
Na iVola Tabu e vakadeitaka na dina oqo, baleta ni a lako ko Jisu ki na kauveilatai me saumi kina na noda ivalavala ca:
Me vaka na ka sa volai, “Sa sega e dua sa ivalavala dodonu, sa sega sara e dua: sa sega e dua sa kila, sa sega e dua sa vakasaqara na Kalou. Era sa lesu tani kecega, era sa yaco vata me sega ni yaga; sa sega e dua sa ivalavala vinaka, sa sega sara e dua.” (Roma 3:10-12)
Sa sega ni dua na tamata se ilawalawa tamata, e levu cake na nona beitaki mai vei keda na kena vo, e na mate nei Jisu. Me vaka ga na noda sa beitaki e na vuku ni valavala ca, sa vaka talega kina na noda beitaki e na dave ni dra nei Jisu mai Kalivari.
Na raivotu ka a vakaraitaka vei au na Kalou me baleta na mate nei Jisu e na kauveilatai, e se matata vinaka tu ga e noqu vakanananu kei na yaloqu. E sa samuqawetaka tu na iqaqalo ni liga ni Kalou e noqu bula, na iyaloyalo e vuqa me baleta na mate nei Jisu. E sa sivi tale oqo e rua na udolu na yabaki mai na siga ni yaluma o ya. Sa wasei keda tu oqo mai na gauna ni rarawa o ya, e rua na udolu na yabaki. Ia, mai na uto ni yaloqu, au kila dei tu ni o iko kei au, daru sa beitaki talega vata kei ira era a vakayacora na vakamatei nei Jisu.
MATE E NA KAUVEILATAI
Na iyaloyalo ni mate nei Jisu ka ra dau nanuma e vuqa na tamata, o ya, e na Nona a rube tu e na kauveilatai. Era sa kila tu ni o ya na ivakarau ni Nona a mate na Turaga, ia era sega ni kila vinaka sara na mosi kei na rarawa e dau salavata mai kei na itovo ni mate vakaoqo.
E na noqu raivotu, au a raici ratou e lewe va na tamata, ni ratou vesuka tu na liga kei na yava iJisu, ka qai dua e tukia na ivako kaukamea, me vakoti Koya tiko ki na kauveilatai. E sega ni ratou vakadodoka vinaka sara na yagona, ia e ratou vakatara Vua e so na galala me rawa ni yavalata na ligana kei na yavana. Au qai kila e muri, ni oqo e ratou a cakava, sega baleta ni ratou lomani Koya, ia me ratou vakalevutaka ga kina na mosi e sotava.
Ni vakaliligi tu vakaoqo e dua na tamata, na kena bibi taucoko e na lili tiko ga mai na ivako ka curu tu e ligana kei na yavana. Na bibi kece ni yagona ka na lili tiko mai na ivako, e na vakavuna na mosi vakaitamera, ka na vakavuna me dodoka na yavana ka biligi koya cake, me vakamamadataka na dre ni ivako e ligana. Ia oqo, e na vakavuna tale na kena dewa na mosi ki na yavana, baleta ni sa na butu sobu tiko vakaukauwa me laveti koya cake kina. Ni sa sega ni vosota rawa na mosi mai na yavana, e sa na vakalaiva na kena bibi me lili tale mai na ivako e ligana. Ni yaco tiko na itovo ni veivakararawataki vakaoqo, me vica na auwa se mani vica sara na siga, sa sega ni lewai rawa na levu ni mosi kei na vutu e sota kaya.
E na veigauna kece e yavala kina ko Jisu, e yacaraka tiko kina na dakuna ka sa warolaki ka mavoa tu, e na varovaroa ni kauveilatai e lili tu kina. E sega ni kunea e dua na vakacegu, e kunea ga kina na mosi ka toroicake tikoga na kena ivakatagedegede.
Na saresarena kei na viciko ni tolona – na veitiki ni yagona ka lewa na nona icegu – e sa na yaco me vakaleqai e na nona lili tu o ya. Sa na sega ni dua na ka e rawa ni cakava, ia e sa na biligi koya cake tale e na nona butu sobu e na ivako e yavana, me vakatarai koya me cegu rawa kina.
E qai dau yaco mai vei koya e lili tu e na kauveilatai na mate, e na kena sa tasogo na nona icegu. E sa na malumalumu sobu tikoga e na dede ni nona lili tu, ka na qai yacovi koya na iotioti ni ka rarawa. Ni sa oti kece na nona kaukauwa, e sa na biti koya na malumalumu levu, ka sa na sega ni qai rawa me biligi koya cake tale me vakaceguya kina na mosi mai ligana, ka sa na tasogo mai na nona icegu.
E qai vakuria na veika kece oqo na nodra vakalialiai Jisu ni sotava tiko na veika mosi oqori.
A ra sa vota na nona isulu, ka ia e na vakawiri madigi. A ra sa tu na lewe vuqa me ra vakaraica. Ko ira talega na turaga era sa vakalialia, ka kaya, “O koya sa dau vakabulai ira na tani; me tei vakabulai koya, kevaka sa Karisito ko koya, na digitaki ni Kalou”. Ko ira talega na sotia era sa vakalialiai koya, a ra sa lako mai vei koya, ka solia vua na wai wiwi, a ra sa kaya, “ Kevaka ko sa nodra Tui na kai Jutia, mani vakabulai iko.” A sa dua na ivola sa toka e cake vua, sa volai e na vosa vaKirisi, kei na vosa vakaRoma, kei na vosa vakaIperiu, “O KOYA OQO NA NODRA TUI NA KAI JUTIA”. A sa vosavakacacataki koya e dua vei rau na tamata caka ca sa rube, ka kaya, “Kevaka ko sa Karisito ko iko, vakabulai iko kei keirau talega.” (Luke 23:34-39).
Me’u tokaruataka tale, na veivakamatei vakaoqo, e dau rawa me vica na siga na kena dede. Ia, kevaka era via vakatotolotaka na ivakalesilesi, na nona mate e dua na tamata beitaki, era na vakaramusutaka na yavana, me kua ni rawa ni biligi koya cake tiko kina. E a vakamatei ko Jisu e na kedrau tadrua e rua na tamata dau basulawa, ka ra sega ni gadreva na iliuliu ni lotu me lili tu ga na yagodratou e na kauveilatai e na siga ni vakacecegu ka sa roro tiko mai e na siga ka tarava. Era sa qai kerei Pailato kina me solia na nona veivakadonui me ra vakaramusutaka na yavadratou. E a vakadonuya ko Pailato, ia ni ra lako yani vei Jisu, era qai kunea ni sa mate tu, ka ra mani sega ni cakava kina vua na lomadra. (Joni 19:31-33).
Ia, e na nodra via vakadeitaka ni sa mate dina ko Jisu, e a qai suaka na tolona e dua na sotia ni Roma, ka vakavuna me tacoka mai na mavoa na dra kei na wai, e dua na ivakatakilakila ni sa mate dina na tamata o ya. E kaya vei keda na iVola Tabu,
Ni sa caka na veika oqo, me vakayacori kina na iVola Tabu, “Me kakua ni musuki e dua na suina.” Ia e dua tale na tiki ni Vola Tabu sa kaya, “Era na raici koya era sa suaka.” (Joni 19:36-37)
Na vakadomobula ni veivakamatei e na kauveilatai, e rairai ca cake sara mai na veivakararawataki vakaloloma au a vakadinadinataka e na noqu raivotu. Sa dodonu kina me da dau nanuma, ni a vosota na veika o ya ko Jisu, me rawa ni da vosoti, veivakaduavatataki kei na Kalou, ka qai soli vei keda na bula galala ka tawamudu.
VAKACOLATI E NA BIBI NI VALAVALA CA
E a solia na yagona, nona vakasama kei na yalona ko Jisu, ki na rarawa ni kauveilatai. E so era dau wilika ga na mosi vakayago ka a sotava ko Jisu. E a sota kaya na mosi vakayago, ia oqori e sega sara ni bibi ke vakatauvatani kei na levu ni mosi tale e so e a sotava.
E na Nona sa rube tu e na kauveilatai, e a vakila na icolacola bibi ni ivalavala ca ni tamata kece era sa bula e vuravura. E dodonu me da dau nanuma ni ko Jisu Karisito e a sega ni bau caka cala vakadua, ia, e a qai vakacolati Vua na noda ivalavala ca taucoko na tamata e na dua ga na gauna. Oqori e sa na dua na icolacola ka na sega ni dua e colata rawa. Ka kena ikuri, baleta ni sa Kalou yalosavasava na noda Kalou, ka sa ka vakasisila Vua na ivalavala ca, e a tu vakasuka kina mai vei Luvena ko Tamana. Oqo e se qai matai ni gauna me cakava vakakina na Kalou. E a vakila ko Jisu na Nona sa yawaki Koya ko Tamana, me vaka ga na Nona sa yawaki keda tu mai na Kalou. E a tu sara ga vakai koya ko Jisu e na gauna ko ya, ka sa vakila vakatitobu dina na galili!
E A SOTAVA KECE KO JISU NA VEIKA E GADREVI ME IMADRALI E NA VUKUDA
NA IMADRALI KA SEGA NI VOLI RAWA
E na wase e 4, eda a raica kina ni o koya ka vakacabo isoro e na veiyalayalati makawa, e gadrevi me cabora na imadrali manumanu se na vua ni itei ka taukena sara ga o koya. E na Nona a cabora na isoro cecere duadua e na vukuda, e a solia kina ko Jisu na ka mareqeti duadua ka taukena – o ya na Nona bula.
A ka oqo sa lomani au kina ko Tamaqu, ni’u sa solia na noqu bula, me’u kauta tale. Sa sega e dua sa kovea oqo vei au, ia ka’u sa solia vakai au ga. Au sa rawata me’u solia, ia ka’u sa rawata me’u kauta tale. A ivunau oqo sa solia mai vei au ko Tamaqu. (Joni 10:17-18)
Ko Karisito e a sega ni tamata walega ka a ciqoma na i totogi mai vei ira na tamata yalo ca ka veiqati, me vaka na nodra vakabauta e so. Ia, e a vakatulewataka ka solia e na yalo lomasoli na Nona bula e na vukuda. Na kauveilatai, e sa uto ni ituvatuva tawamudu ni veivakabulai ni Kalou. E a sega walega ni vakaraitayaloyalotaki Kalivari na Kalou, ia e a navuca talega na kena vakayacori. E sega vei ira na tamata yalo vakatani na kaukauwa, veitalia sara na kedra levu kei na nodra raravisa, me ra vakota rawa na Luve ni Kalou ki na kauveilatai, vakavo ga ke sa vakatara na Kalou, ka qai talairawarawa talega kina na Luvena.
A IMADRALI SAVASAVA VAKAOTI
Mo nanuma talega ni imadrali ka ra cabo e na lawa vakaMosese, e dodonu me ra manumanu ka sega vei ira na dukadukali. Ko Jisu talega, ni cabori me noda imadrali cecere ka keda isosomi, e a gadrevi me savasava, ka a sega na Nona caka cala e mata iTamana e na Nona a soli Koya me keda isosomi. E vuqa na tiki ni Vola Tabu, era vakadinadinataka na Nona yalosavasava kei na Nona vakatabui e mata ni Kalou kei vuravura talega, me vaka oqo:
[ E kaya ko Jisu,] “Ko cei vei kemudou sa vakadinadinataka ni’u sa cala? Ia kevaka ka’u sa vosa dina, dou sa sega ni vakadinati au e na vuku ni cava?” (Joni 8:46)
[ Ko Jisu,] o koya sa sega ni cakava e dua na ka ca, a sa sega ni kune e na gusuna na dauveivakaisini.” (1 Pita 2:22)
Sa vakaraitaki ko koya me kauta tani na noda ivalavala ca; a sa sega na nona ivalavala ca. (1 Joni 3:5)
E sa savasava ka talei vakaoti na dra iJisu. E sa Nona dra na Luvena duabau na Kalou, na Kalou liatamata, ko Karisito Jisu.
Me tiko e na lomamudou na yalo oqo ka tiko talega vei Karisito Jisu: o koya ni sa itovo vata kei na Kalou, sa sega ni vakasama ni sa butako ni sa vakatauvatani kei na Kalou; a sa vakadravudravuataki koya, ka kauta vua na itovo ni tamata dauveiqaravi, a sa caka me tautauvata kei na tamata: ia ni sa kune ni sa itovo vata kei na tamata, sa vakamalumalumutaki koya, a sa talairawarawa me mate, io me mate e na kauveilatai. (Filipai 2:5-8)
Na dra iJisu e vakaraitaka tiko na imadrali savasava ni Nona bula ka sa vakacabori, o koya ka a cabo me isoro ni ivalavala ca ni vuravura taucoko. Na veika kece e na bula ni Karisito e a savasava vakaoti – ka a sega ni laurai kina e dua na dukadukali, se na mawe ni valavala ca. E a talairawarawa vua na Kalou e na kena i vakatagedegede cecere duadua. Sa iMadrali duadua ga ka rawa ni ciqomi mai vua na Kalou, me buluti kina na ivalavala ca ni tamata.
Dou a sega ni voli e na veika e caca walega, e na siliva se na koula, … e na dra talei ga i Karisito, me vaka na lami sa sega ni ca e dua na tikina. O koya sa lesi eliu sa qai tauyavutaki e muri ko vuravura. (1 Pita 1:18-20)
NA IMADRALI E KAU KI NA IBILI NI KORO
E kena ikuri oqo: e a sotava na veika e gadrevi me baleta na isoro ni buluti ni ivalavala ca ko Jisu, e na Nona a la’ki mate e na taudaku ni koro ko Jerusalemi. Me vaka e kaya na iVola Tabu,
Ni sa vakamai e na ibili ni koro na yago ni manumanu oqori, sa kauta na kedra dra ki na loqi tabu ko koya na bete levu me isoro ni valavala ca. O koya ga oqo sa mate kina ko Jisu e taudaku ni matamata ni koro, me vakasavasavataki ira na tamata e na nona dra. (Iperiu 13:11-12)
Na soli dra vakaitamera duadua e na ivolatukutuku kei vuraviura, e a yaco e na kauveilatai mai Kalivari, e na rua na udolu na yabaki sa oti. Na dra duadua ga i Jisu, e rawa me solia na bula, o koya e tawamudu! Na dra ka a dave e na siga o ya, e sa veirauti me vakabulai kina na tamata ivalavala ca kecega era sucu mai ki vuravura, ka na veirauti tiko na kena kaukauwa me veivakabulai me yacova na ivakataotioti.
A IMADRALI ME VEISOSOMITAKI
E dua tale na sala ka sotava kina ko Jisu na veika e gadrevi e na isoro ni bokoci ni ca, o ya ni Nona mate e veisosomitaki. E a yaco me vakameautaki kina na gagadre ni Kalou e na vuku ni veivakadonui kei na kena tau na lewa dodonu. Na Nona dra e sotava taucoko na gagadre o ya, ka qai buluta na ivalavala ca.
Ni da kaya ni veisosomitaki na mate nei Jisu, e kena ibalebale oqo ni ko Jisu Karisito, e a mate e na vukudra na tamata ivalavala ca. Na vosa oqo, “veisosomitaki” e sega ni kunei e na iVola Tabu, me vaka ga ni sega ni kunei talega kina na vosa “kaulotu.” Ia, na vakasama ni veisosomitaki e basika vakavuqa e na iVola Tabu.
E na Nona sauma ko Jisu na noda ivalavala ca, e a sosomitaki ira na tagane kei na yalewa ivalavala ca. O koya e a navuca kina na Tamada e na vuku iJisu “o koya sa sega vua na cala sa qisia ko koya mei soro ni noda ivalavala ca; me vakayacori kina vei keda na veivakadonui ni Kalou e na vukuda” (2 Korinica 5:21).
Me’u tokaruataka, na mate ni Turaga ko Jisu Karisito, e a sega ni nona totogitaki e dua na tamata dau basulawa, se na nona mate e dua ka solia nona bula e na vuku ni veika e vakabauta. E a mate ni veisosomitaki. “Ni sa vakararawataki vakadua na Karisito talega e na vuku ni valavala ca, o koya na caka dodonu e na vukudra na caka cala, me kauti keda kina vua na Kalou, ni sa vakamatei na yagona, a sa vakabulai na yalona” 1 Pita 3:18).
O Jisu, e a sega na Nona ivalavala ca vakai Koya. E a mate me baleti keda, e na vukuda, me keda isosomi. E a mate e na vukuda kece sara, ka ciqoma kina na itotogi ka dodonu me noda.
E na Iperiu 9:5, na vosa vaKirisi ka vakadewataki me icabocabo-ni-bulubulu, ka dusia tiko na itikotiko ni Kalou e na Vale Tabu, e vosa vata talega ka vakayagataki e na veivakayalovinakataki. E sa donu vinaka na kena vakayagataki vakaoqo, baleta na lawa e vakarota na mate e na vuku ni ivalavala ca, ka ni gauna e kureitaki kina na dra e na icabocabo-ni-bulubulu, e vakaraitaka tiko ni sa yaco na mate, ka sa saumi na isau e veiraurau kei na cala.
Na isoro ni dra nei Jisu e sa veirauti vakavinaka me bokoca na noda ivalavala ca, ka me solia vei keda na bula vou. E kaya vei keda na Iperiu,
Ia eda sa vakasavasavataki e na vuku ni lewa oqo, e na yago i Jisu Kairisito ni sa cabori vakadua……Ni sa vakacabora vakadua na isoro sa cakava kina ko koya na ka kecega e yaga vei ira era sa vakasavasavataki tiko. (Iperiu 10:10,14)
E dua vei ira na lesoni levu duadua ni iVola Tabu ka vakaraitaka na kena veirauti na dra veisosomitaki nei Jisu, o ya na italanoa ni Lako Sivia. Na talaidredre nei Ijipita vua na Kalou e a vakavuna na Nona lewa me kau tani kina na nodra bula na gone ulumatua kece ni Ijipita. Na ituvatuva ni Kalou me taqomaki na nodra bula na gone ulumatua ni Isireli e a vakatokai me Lako Sivia.
E a vakaroti me vakamatea e dua na lami na matavuvale yadua ni Isireli, ka me ra qai boroya na kena dra e na dela ni katuba, ka vakakina e na yasa ruarua ni isogo ni nodra veivale. E dina beka ni a se vo tu e vica tale na udolu na yabaki me qai yaco na gauna ni Veiyalayalati Vou, ia na ivakatakilakila ni kauveilatai e a sa taukena tu na kaukauwa me tarova na ravuravu nei mate.
E na vica vata na drau na yabaki ka tarava, era sa dau vakamuria tu mai na veimatavuvale ni Isireli na ivakavuvuli ni Lako Sivia, me ra vakananuma tu kina na kaukauwa ni ituvatuva ni veivueti ni Kalou. Ke ra kila tu se segai, e na veigauna kece era vakayacora tu mai kina na cakacaka ni Lako Sivia, era sa parofisaitaka tiko kina na siga me na vakadavea kina na Nona dra na Lami ni Kalou.
E na kena vakasama vakayalo, na dra i Jisu e sa rawa ni vakayagataki me boroi kina na yaloda kei na lomada, me vueti keda mai na mate vakayalo kei na cudru ni Kalou. E sega ni ka ni vakacalaka e na Nona a kana vata kei iratou na Nona tisaipeli e na iotioti ni gauna, e na Nona vakavulici ratou e na bibi ni madrai e dovia kei na bilo, e a veidonui kei na kena vakananumi na kana vata ni Lako Sivia ka dau caka e na veiyabaki.
E na nona a vakatakilai Jisu ko Joni na Daupapitaiso mai na uciwai ko Joritani, e a vakatokai Koya me “Lami ni Kalou, ko koya sa kauta tani na nodra ivalavala ca na kai vuravura” (Joni 1:29). E a kaya na apositolo ko Paula e na 1 Korinica 5:7, “Ni sa vakamatei e na vukuda na noda lako-sivia, io na Karisito.”
E se vakarusa tikoga na kaukauwa kei mate na kauveilatai. Me vaka ga ni a ivakananumi ni veivueti mai na mate na imatai ni Lako Sivia, edaidai talega, na dra e sa ivakatakilkila ni loloma kei na veivosoti ni Kalou, kei na Nona kaukauwa me sereki keda kina mai na itotogi kei na kaukauwa ni ivalavala ca. Me vakarokorokotaki ga na Kalou ni sa noda Lako Sivia ko Jisu!
SA IMADRALI CECERE KA KENA IOTIOTI DUADUA NA MATE NEI JISU
E kaya na iVola Tabu ni a soli Koya ko Jisu Karisito, me imadrali “ni sa cabori vakadua” (Iperiu 10:10). E kena ibalebale oqo, ni mate nei Jisu, e sega ni qai gadrevi me tokaruataki, me vaka na vakacabo isoro e na lawa. E sa isoro me baleta na ivalavala ca kei vuravura raraba, ka kovuta na veitabagauna kece sara. Sa vakacavari kina na cakacaka ni veivakabulai. E sega ni qai gadrevi tale kina e dua na ka: na vakabauta ga ni sa sauma na isau na imadrali, kei na nona sorovaka na nona bula vei Jisu Karisito e dua na tamata
Ni sa sega ni curu na Karisito ki na loqi tabu sa caka e na liga, oqori sa ivakatakarakara ga ni ka dina; sa curu ki na lomalagi dina ga, me rairai edaidai ena mata ni Kalou e na vukuda; sa sega talega ni vakacabori koya vakavuqa, me vaka sa curu na bete levu ki na loqi tabu e na veiyabaki, ka kauta na dra ni ka tani; ia ke sa vakakina ka sa dodonu me mate vakavuqa mai na ivakatekivu kei vuravura: sa qai vakarairaitaki vakadua ko koya e na ivakataotioti ni veigauna sa loku me kauta tani na ivalavala ca ni sa vakacabori koya. Ia me vaka sa lesi me mate vakadua ko ira na tamata, ka me qai muri na siga ni lewa: sa vakacabori vakadua vaka talega kina na Karisito me cudruvi e na vuku ni valavala ca ni lewe vuqa. (Iperiu 9:24-28).
Me tokaruataki, na veiyalayalati vou e na vuku iJisu, sa sega ni ka me baleta na gauna ga oqo, ia sa ka e tawamudu:
Ia ko ira kecega na bete era sa tu ka cakacaka e na veisiga, ka vakacabora wasoma na isoro ko ya sa sega ni kauta tani rawa na ivalavala ca: ia ko koya oqo, ni sa vakacabora oti vakadua na isoro e dua ga e na vuku ni valavala ca, sa qai tiko sobu e na liga imatau ni Kalou: a sa qai waraka tiko me vakayacori ko ira na nona meca me itutu-ni-yavana. Ni sa vakacabora vakadua na isoro sa cakava kina ko koya na ka kecega e yaga vei ira era sa vakasavasavataki tiko…….[Sa kaya na Turaga,] Ia na nodra ivalavala ca kei na nodra talaidredre ka’u na sega ni nanuma tale. Ia kevaka sa bokoci na veika oqori, sa sega ni vakacabori tale na isoro ni valavala ca. (Iperiu 10:11-14, 17-18).
E VITU NA IMADRALI DRA
E na noqu a raivotutaka na mate nei Jisu, au a raica na veigauna duidui e a vakadavea kina na Nona dra na Karisito me noda isoro vakadua ga. E na noqu vakawilika tiko na Vunau ni Soro, au a wilika kina na tikina vakavu yalotarotaro oqo:
[Na bete levu] me qai kauta na dra ni pulumokau ko koya, ka kureitaka e na nona iqaqalo ki dela ni cabocabo-ni-bulubulu vaka ki na tu-i-cake; ka kureitaka vakavitu na dra e na mata ni cabocabo-ni-bulubulu e na nona iqaqalo. (Vunau ni Soro 16:14)
Me vaka ni a vakaraitayaloyalotaka tiko na veika dina me baleta na Veiyalayalati Vou na cakacaka ni vakacabo isoro e na Veiyalayalati Makawa, au vakabauta kina, na kureitaki vakavitu ni dra ka cavuti koto e cake, e vakatakilakilataka tiko na Nona na vakadave dra vakavitu na Karisito e na Nona gauna ni rarawa kei na yaluma, e na vukuda.
BUNOTAKI DRA
Na imatai, e a bunotaki dra ko Jisu e na Nona a masu tiko vei Tamana e na were e Kecisemani me baleta na Nona sa vakarau me mate. E a masu vua na Kalou na Tamana, ka kaya, “Kevaka ko ni sa vinakata, ni kauta tani vei au na bilo oqo: ia me kakua ni yaco na noqu lewa, me yaco ga na nomuni lewa” (Luke 22:42). E rairai beka, ni sa yaco mai na gauna me tau na itotogi ni noda ivalavala ca e Yagona savasava tawacala, e a qai tu vakasuka ko Koya e na Nona sega ni ciqoma rawa na kena bibi. “Ia ni sa yaluma sara, sa masu vagumatua cake kina: ia na nona buno sa vaka na titiri ni dra ni sa lutu ki na qele” (v. 44).
LAUROBA NA MATANA
A ikarua, e a dave na dra iJisu ni a lauroba na matana. “Era sa qai kasivita na matana, ka vaculaka; a sa sabica ko ira e so” (Maciu 26:67). E a parofisaitaka na parofita ko Maika, “Era sa yavita kina na baluna na turaga ni lewa ni Isireli e na ititoko” (Maika 5:1). E na vuku ni veimoku ka a caka Vua, e a kaya kina na parofita ko Aisea, “Ni sa vakacacani vakalevu na matana ka vakalailai na mata ni tamata kecega, kei na yagona talega me sega ni vakataki ira na luve ni tamata” (Aisea 52:14). E na raivotu ka a vakatara na Kalou me’u raica, e a sega ni dua na tiki ni Matana me sega ni dradra tu.
WAROLAKI
A ikatolu, e a dave na dra talei iJisu e na kena warolaki na dakuna e na kuita warumisa o ya. Ia ni sa vakanakuitataki Jisu mada (ko Pailato), sa qai solia yani me vakoti ki na kauveilatai” (Maciu 27:26). Na parofita ko Aisea, e a sa kaya tu me baleta na Mesaia, “A dakuqu ka’u a solia vei ira na dauveiyaviti” (Aisea 50:6).
WAVOTOVOTOA
A ikava, e a dave na dra iJisu e na nodra daramaka Vua na isala wavotovotoa, ka ra qai vakayagataka na gasau me ra waroca sobu kina vakaukauwa e uluna. “Ka ra sa qai talia e dua na isala e na wa-votovotoa, era sa vakaisalataki koya kina…..A ra sa qai kasivita, ka kauta na gasau, ka waroca na uluna” (Maciu 27:29-30).
LAUVUTI NA KUMINA
A ikalima, me ra tenetenea Vua na veika rarawa kei na ivakarau veibeci, era sa qai vutivutia na kumi Jisu. E a parofisaitaka ko Aisea, “Ka’u a solia…….na baluqu vei ira na dauveivuti; ka’u a sega ni tabonaka na mataqu mai vei ira na veivakamaduataki kei na veikasiviti ” (Aisea 50:6).
VAKOTI KI NA KAU
A ikaono, e a dave Nona dra ni sa vakoti ki na kauveilatai. Na Nona tagi ni vutugu, mai na Vosa ni Kalou e kaya, “Era sa coka na ligaqu kei na yavaqu” (Same 22:16). E a drodro vakayauyau mai na Ligana kei na Yavana na Nona dra savasava tawacala, e na Nona sa rube tu e na kauveilatai, ka solia na Nona veika kece e na vukuda.
LAUCOKA E NA MOTO
Na kena ikavitu ka iotioti, e a dave Nona dra ni a coka na sotia ni Roma o ya na saresarena, me kilai ke sa mate vakaidina ko Jisu. “Ia sa suaka na sarisarina e dua na sotia e na dua na moto, a sa dave sara mai kina na dra kei na wai” (Joni 19:34). Na veicoka oqo e rairai na kena vakayacori na parofisai oqo, “Ka ra na vakaraici au era sa coka” (Sakaraia 12:10).
NA IKURI NI TALANOA
Vei ira kece tale na tamata ka ra a mate e na i tovo ni veivakamatei e na kauveilatai, e a cava na kedra i talanoa e na tiki ni gauna e cavuka kina na nodra icegu. E a sa sega na ka e vo me vakayacori, vakavo ga na kena kau yani na yagodra me la’ki bulu. Ia ko Jisu Karisito, e a sega ni tamata walega. E a Luve ni Kalou ko Koya. E a se sega ni dua na tamata e vakai Koya oqo mai liu, ka na sega ni dua tale me vakataki Koya mai muri.
Ko Jisu, e a Kalou sara ga e na waqawaqa vakatamata. E na Nona itutu vaKalou, e a tiko o Koya e na tauyavu kei vuravura, ka a vakaitavi sara ga e na cakacaka ni veibuli o ya.
E na ivakatekivu a sa bula ko koya na Vosa, a rau sa tiko vata kei na Kalou ko koya na Vosa, a sa Kalou ko koya na Vosa. E na ivakatekivu e rau sa tiko vata ko koya oqo kei na Kalou, sa cakava na ka kecega ko koya; a sa sega ni dua na ka sa caka, me sega ni cakava ko koya. (Joni 1:1-3).
E na cakacaka oqo nei Jisu, e a tuvani kina na veikalokalo kece e na nodra itutu dina, ka a tuvani na veivuravura kece e na nodra itutu me ra cowiri wavokita na matanisiga. E na Nona vosa, e a basika kina na lomalagi, ka a wasei koya tani na wasawasa mai na vanua. E na Nona cakacaka, e a tubu ka solega na dela ivuravura na veico kei na kau kecega. E a cakava me vua na vuata ni veivunikau. E qai bulia ka vakasinaita na wasawasa e na veika bula, ka solia vei ira na manumanu vuka na isolisoli me ra vuka rawa.
E a tiko ko Jisu e na Nona buli Atama na Kalou mai na kuvu ni soso. E a tiko e na Nona ceguvi Atama na Kalou e na icegu ni bula, ka vakavuna kina me cecere cake na tamata mai vei ira na manumanu kei ira na vo ni veika bula. E a raica na Nona vakamoceri Atama na Kalou, ka qai ucuna mai e dua na sui ni sarisarina, me bulia kina na yalewa.
E a vakadinadinataka talega ko Jisu na cakacaka vakatubu leqa ni kena curu mai ki vuravura na ivalavala ca, ka a qai talairawarawa me lako mai ki vuravura, me mai soli Koya me imadrali ni ivalavala ca ni tamata. E na vuku ni ka oqo, e a lako mai kina ki vuravura. E na vuku ni ka oqo, e a mai bula kina vakatamata. E na vuku ni ka oqo, e a mai cabora kina na Nona bula e na vukuda, ka a qai vakaturi cake tale mai na mate e na lagilagi.
E “VOSA” NA DRA I JISU
E kaya na iVola Tabu, “na dra sa kureitaki, oqori ga sa cavuta tiko na ka vinaka, sa cavuta na ka ca na dra i Epeli” (Iperiu 12:24). Me da nanuma, e na nona a yaviti Epeli ko Keni, e qai kaya vua na Kalou, “A dra ni tacimu sa tagi vei au mai na qele” (Vakatekivu 1:10). E a tagica mai na dra nei Epeli, na veilewai kei na tau ni totogi. Ia na dra i Jisu, e tukuna na “veika e talei cake” mai na veilewai.
Na cava na veika oqori? Na Nona dra e cauraka na loloma, na veivosoti kei na veivakaduavatataki. Ko Jemesa na taci Jisu, o koya ka a vakadinadinataka na veika kece e na vuku ni mate nei Jisu e na kauveilatai, e a vola, Ia na dauloloma sa rawa na veilewai” (Jemesa 2:13).
Ni “vosa” na dra i Jisu –
- E solia na vakacegu ki na yalo e lomaleqa
- E walia na yalo e kavoro
- E vagaluya na loma vakatitiqa dau veivakararawataki
- E vakamalumalumutaka ka vakasava na rere
Na dra i Karisito e vosa talega e na vukuda “e loma ni lati” (Iperiu 6:19), na tikina e sa la’ki kureitaki kina e na icabocabo-ni-bulubulu mai lomalagi. Na domo ni dra loloma i Jisu e rogo e na lagilagi, e na domo e kamica ka rogo levu cake mai na domodra kece na agilosi e na mata ni dabedabe vakatui ni Kalou.
Na Nona dra, e vakatutusa vakadomoilevu cake e na vukumu mai lomalagi, ka vakalailai na veibeitaki e cakava vei iko na nomu ivalavala ca e vuravura.
Ia ko koya oqo, sa sega ni vakaisosomitaki na nona cakacaka vakabete, ni sa tiko ga ka tawa mudu. O koya oqo sa rawarawa kina vua me vakabulai ira sara era sa lako mai vua na Kalou e na vukuna, ni sa bula tikoga ko koya me masulaki ira. (Iperiu 7:24-25)
E DODONU ME VAKAYAGATAKI NA DRA I JISU
Na dra i Jisu, e “dra sa kureitaki” talega (Iperiu 12:24). E vakamacalataka ko David Wilkerson,
“Oqo e sega ni kena kureitaki vakayago na dra; ia e cakacaka vakalawa ka vakayalo. E kureitaka ko Jisu na Nona dra e lomada, kevaka eda sa vakabauta. Vakavo kevaka eda sa vakabauta dina na kaukauwa ni Nona vakacabo isoro mai Kalivari, e na sega ni vakavotukana na cakacaka ni dra i Jisu ki na noda bula.”
E kena ibalebale oqo, ni dra i Jisu, e dra me taurivaki –me boroi ki lomada kei na noda bula, me kauta mai na veivosoti, na sautu kei na veisereki. E sega na kena yaga vei keda na dra oqo, vakavo kevaka e taurivaki ka boroi ki na noda lewaeloma, me vaka ga na kena sega na yaga ni dra ni lami e na Lako Sivia kevaka e a sega ni boroi kina na mata ni katuba ni nodra vale na Isireli mai Ijipita. E a kaya na Kalou vei ira na Nona tamata, “Ia ni’u sa raica na dra, ka’u na qai lako siviti kemudou” (Lako Yani 12:13, emphasis added).
Au nuitaka ni na tu vei keda na rai me da raica, kei na yalomatua me da ciqoma na cakacaka cecere ni loloma ni Kalou, e na vakacabo isoro ni Turaga ko Jisu Karisito! E daidai, e sega walega ni ra vakasisilataka e vuqa na tamata na cakacaka ni vakadave dra ka a uto ni vakacabo isoro e na Veiyalayalati Makawa, ia era vakasisilataka talega na ivakavuvuli ni Veiyalayalati Vou me baleta na dra i Karisito. Era beca e vuqa na veisere ni lotu ka vakabibitaka na kaukauwa kei na kena gadrevi na dra nei Karisito. Era cati ira na dauvunau ka ra vunautaka na kaukauwa ni dra.
O ira ka ra vosabecataka na dra i Jisu, era vakamatabokotaki tu ki na Vosa ni Kalou kei na itovo vakasisila ka veivakalolomataki ni valavala ca. E ka vakadomobula na ivalavala ca, ka sa gadrevi kina e dua na iwali ka cakacaka e na sala e vakavotukana. Na mate ka veisosomitaki, e sa sala taudua ga e basika rawa kina na bula.
E dua na tamata ka a tauyavutaka e dua na isoqosoqo lotu ka sega ni vaKarisito e vuqa na kena vakavuvuli (sect), e a kaya, na yaga ni kena liviraki na dra i Jisu mai Kalivari, e tautauvata walega kei na kena yaga ni se drodrova tu na veisala ni dra i Jisu. E kaya tiko oqo, ni tawayaga me dua e vakanuinui kina, ka ni sega ni dua na ka yaga e tu kina me da kauwai kina. Ia o keda, eda kila “kevaka sa sega ni vakadavei na dra, sa sega ni bokoci na ivalavala ca” (Iperiu 9:22). E a liviraki na dra i Jisu, baleta e na sala duadua ga oqo, e soli rawa kina vei keda na bula.
SA YAGA NA LAMI
E na dua vei ira na noqu raivotu me baleti lomalagi, au a rogoci ira na agilosi mai lomalagi ni ra sere tiko e na domoilevu me baleti Koya, “Sa yaga na Lami ka vakamatei, me soli vua na kaukauwa, kei na iyau, kei na vuku, kei na qaqa, kei na veidokadokai, kei na vakarokoroko, kei na vakavinavinaka!” (Vakatakila 5:12). E a kaila ko lomalagi ka marau e na vakacabo isoro lagilagi nei Karisito.
E na maliwa ni kaila kei na vakamuduo oqo, au a qai rogoca na nodra lagasere na tamata ni Kalou. E sa qai dua na sere rogorogo vinaka ka totoka vakaoti, au se qai bau rogoca. E a vaka na rorogo ni “domo ni wai e vuqa” (Vakatakila 19:6), ka vaka me veitubuyaki ka tamela takosova na veivuravura e na maliwa lala. E a sega ni dua na yasa ilomalagi ka sega ni yaco kina na kena voqa na sere rogorogo talei o ya. Na sere cava era a laga tiko?
Oi kemuni sa yaga me kauta na ivola, me cecega talega na kena drega: ni kemuni a vakamatei, ka voli keimami e na nomuni dra mai vei ira kecega na veimataqali, kei na duivosavosa, kei na veimatanitu, kei na veivanua, me keimami nona na Kalou: ia keimami sa lesi me keimami tui, me keimami bete talega, vua na neimami Kalou; ia keimami na lewa tiko e vuravura. (Vakatakila 5:9-10)
E vaka talega kina, na nodra voqataka e na reki levu, na tamata vakabauta e na veitaba yabaki sa sivi, na qaqa ni sere ni lotu makawa oqo:
I hear the Saviour say,
“Thy strength indeed is small,
Child of weakness, watch and pray,
Find in me thine all in all.
For nothing good have I
Whereby Thy grace to claim –
I’ll wash my garments white
In the blood of Calv’ry’s Lamb.
Jesus paid it all
All to Him I owe
Sin had left a crimson stain,
He washed it white as snow.
Me vakarokorokotaki na Kalou e na vuku ni kaukauwa tawamudu ni dra ni Lami!
Back to Table of Contents
Ni qai sikova talega na website oqo:
http://kaukauwavuni.com/dranilami
var _gaq = _gaq || []; _gaq.push(['_setAccount', 'UA-38526439-1']); _gaq.push(['_trackPageview']);
(function() { var ga = document.createElement('script'); ga.type = 'text/javascript'; ga.async = true; ga.src = ('https:' == document.location.protocol ? 'https://ssl' : 'http://www') + '.google-analytics.com/ga.js'; var s = document.getElementsByTagName('script')[0]; s.parentNode.insertBefore(ga, s); })();


text:
E inaki ni website oqo, me kaburaka na itukutuku ni kaukauwa vuni ni dra i Jisu, kei na kena cakacaka mana tiko e na nodra bula e udolu vakaudolu na tamata e veiyasa ivuravura.
Na ilesilesi ni kena vakatetei na itukutuku talei oqo e sa noda ilesilesi taucoko na tamata vakabauta, ka sa inaki bibi duadua ni noda bula me da cakava na veika kece eda rawa ni cakava, me yaco kina na inaki ni Kalou oqo. E kaya o Jisu, ni na vunautaki mada na iTukutuku oqo ni Nona Matanitu e vuravura taucoko me ivakadinadina, e muri e na qai yaco na ivakataotioti.
E na Nona a lesia vei ratou na Nona ilawalawa ko Jisu na itavi oqo, ka talai ratou me ratou “lako yani ki vuravura taucoko, ka vunautaka na itukutuku vinaka kivei ira na tamata kecega,” e ratou a veilecayaki vakalevu e na nodratou rogoca. Me ratou na yacova vakacava na veiyasa ivuravura taucoko? Me ratou taubale beka se vodo kameli?
O ya ga na sala ni veilakoyaki ka tu vei ira e na gauna o ya, ka sa na bau bolei ratou dina na ivakaro o ya nei Jisu. Ia, e na kaukauwa ka solia vei ratou na Yalo Tabu, e ratou mani rawata kina me vakavotukanataki na ilesilesi o ya.
Eda kalougata vakalevu o keda nikua, ni sa levu sara na veisala ni kena rawa ni vakayacori na itavi bibi oqo. Eda sa rawa ni vodo motoka, basi, sitima ni vanua, kei na waqavuka, me da kauta kina na itukutuku vinaka ki veiyasa ivuravura.
Ia, e na kena sa toroi cake talega na kila ka, na buli ni veiyaya me da vakayagataka e na veivosaki kei na volavola, kei na kena dolavi na veisala ni veitaratara, me vaka na computer kei na internet, sa rawa sara ga me da vakau itukutuku ki veiyasa ivuravura ni da dabe toka ga e loma ni noda veivale, ka vakayagataka na veisala vovou oqo.
Sa ka levu kina na vakavinavinaka, ni dolava vei keda na Kalou na katuba oqo, me da vakayagataka me vakatetei kina na Nona vosa kei na Nona matanitu ki vuravura raraba, ka me da vakayacora kina na Nona veitalai e na noda bula. Eda sa rawa ni vakaivotavota kece e na cakacaka dokai oqo ni noda Turaga, e na noda veisoliyaka na website oqo vei ira na wekada kei ira na noda itokani.
Me vakalougatataki kemuni na Tamada sa cecere sara!
I.Q. Varea
Malevani 2012
_______________________________________
Ni qai sikova talega na websites oqo:
Na iNaki Vuni E 5 Ni Nomu Bula


text:
Ans: No, no and again NO!
Since 1987, the leadership at Fiji's military has proven that they are NO LONGER CAPABLE of being the true OFFICERS and GENTLEMEN that this powerful institution with its established mission, vision and purpose to KEEP THE PEACE and PROTECT THE PEOPLE. The proud image that Fiji's pre-1987 militarymen gained overseas was to do with this exact purpose - KEEP THE PEACE and PROTECT THE PEOPLE, but this has not been the case lately. This means that Fiji's military has LOST THE PLOT! Their allegiance to their oath is now just like wind...blowing whichever way it wants to go and that means overstepping their boundary to
KEEP THE PEACE and PROTECT THE PEOPLE to
WAGING WAR and KILLING THE PEOPLE!
And what they have conveniently forgot is the missions they go to overseas under the UN banner is exactly to serve the purpose that our military forefathers participated in, prior to them...for PEACE to come to the people in these countries where war rages.
So, bottom-line is...ABOLISH the military, absorb them into other services where they can be of use to build our nation, rather than destroy it like they're doing now...if we need to keep a small number for peacekeeping services, then use the police (minus of course Teleni at the helm).
Costa Rica has proven it can happen and it will WORK!
My question is ? will the people of Fiji, allowed a life style of being always watched by an Army who has record of murdering its own people??? The abused of human rights, the assaults, and the wrongfull detained of its citizen , etc, etc...........all these has change the wonderful image of our beloved country and also its people.
As we try to rebuilt our nation and its image, towards the world family's, by way of tourism which is the main income besides gold, & other products, oil explorations promises a good return, however one wonders do we real need an Army in our beloved Fiji?..............acting as a police, & policing our people & nation like criminals?
What is the Military role in our island paradise?
Is anyone going to invade Fiji? is it Samoa?? China? India?
They have shown us, their true colours? & who they really are?
They have openly threaten our people, our High Chiefs, our Church Leaders.........all that we value has been dismantle & change by these Military, who were suppose to be protecting us.
Remember the Coup was executed because of Corruption? 4 years have passed since than and no one is ever been charge of that reasons ? and why they did it?
Tell us what you think? and why you think what you think? what you said? why you said what you said?
VAKAMACALA GA MAI VAKA VITI..........SE CAVA BEKA NA NOMUNI NANUMA......MERA TIKOGA, VEISAU, SE CAVA GA?????
http://www.matavuvale.com/forum/topics/should-fiji-continue-to?id=2150904%3ATopic%3A2287428&page=2#comments
Replies to This Discussion
- Ok people we support to remain as is........the army to police the nation & Baini to remain untouchable??? Vinaka vakasama totoka dina. Cava nomuni nanuma? vakamacala ga mai vaka Viti. Meratou sa veiliutaki tikoga na Mataivalu ena mua oqo..........ni oti na veidigidigi ena 2014 { ke dina o Voreqe? } Tukuna mai nomuni vakasama? JT.
- Au vakabauta ni dodonu meda tekivu vatavatairalago taka na noda veimataka e tu mai liu, ni sa da masu tiko me yaco mai e dua na veisau vinaka vei ira noda kawa tamata kei na noda vanua. " Na Vakabauta e vakatusa na ka se bera mai " CONFEESSION BRINGS POSSESION" Lets call it in! speak it out & decree it into manifestation. God Bless. JT.
- Ke vaka e dua na ka era sa cata dina na sotia ni Viti sai koya na noda veivosaki taka na nodra i tavi se nodra JOB...........era nanuma tiko o ira ni ra lewa tu ga na nodra tu se nodra lako? e sega ni lewai mai vua e dua tale? Cava nomu nanuma? Na kedrai sau e lako tiko mai vei ira na lewe ni vanua? JT.
- JT... au taro mada vakababa......e ratou kaya tiko na Mataivalu, in normal democratic government the mechanism of watching over the running government rests with the National Security Council which advises them. The point is, who watches over an elected government? We must remember that not all governments or official politicians are clean. Wouldn't the nation's military and police and others be the best neutral body to be the watchdog? Au vakabauta na issue e tiko e na kena maroroi tiko e dua na matanitu savasava mai muri...e na rawa li?
- NiteDrox, Bula vinaka kemuni. A very good question indeed, yes I do agree with your point, now lets just be open here? The level of a Military status,and its huge numbers their operations world wide needs a real looking into, maybe we need a bit of change. You have said the Army and the Police........why don't we scrap the army? and continued to have our Police Force to maintain security, and as you have well said as a watch dog over the politician? Or have what we call a Security Force beside the Police, but this time decrease the number of the security force & their weapons, cause as it is.........no matter what anyone says, they will always be an evil instrument for some evil greedy individuals. Vosota aya ga na noqu nanuma. JT.
- NiteDrox, who watches over the government is the Parliamant and Judiciary. These are 3 powers in any deomocractic government, hence the seperation of power doctrine. The Police and Military are never part of this power apparatus because they come under the Executive, which is the Government of the Day. All 3 powers must work together and do their duty for the seperation of power doctrine to work. The Parliament can voice their concerns and bring action in the courts and last but not the least, the people vote during Election time.
- Set qori Tui.....au nanuma ni dua na leqa e laurai e na so na democratic systems sa i koya na kena sa rui dau balavu na sala e muri ka vakaberaberataka na toso ki liu ni dua na ka e gadrevi at national level. Au kaya tiko , kevaka e na rawa ni vakayagataki se vakatotolotaki na kau mai ni coruption kei na qito duka mai na parliamentary level to judiciary level (so dau taura tu e vica vata na vula ki na yabaki). Dua la na taro ya Tui mai na nodatou Lami open constituency.......ni vakamacala mada kina pls. Na Separation of Power Doctrine Tui, de so e nanuma ni rawa ni da tailor-made taka me rauti keda ka na rawa kina me dua na direct access of the military and police to this watchdog structure?
- The military is there to serve the people, it is answerable to the people and the people should decide whether it should stay or go. There is an even higher risk of the next elections being rigged to favor the current military dictatorship. Where will they all hide otherwise? Dro tiko e loma ni yaloka.
- That's very very true indeed seki? The rigging of the election ballot papers to favour the military dictatorship is imminent that is very true. I believe there has to be a change........otherwise we are doom...&...only God will know, when and how, we can come out of its evil hold . Vinaka. JT.
- Vinaka vakalevu na ulutaga,JT,au nanuma me tiko ga na mataivalu,io me ratou lesu tale i na keba,lesu tale in na nodratou cakacaka kei na nodratou i tavi,ni bera na ku ni 87,e ratou tiko ga i loma ni keba,tokona tiko na matanitu veiliutaki,sega ni dodonu me ra to ina dua na i to ni politiki,maroroya na matanitu veiliutaki,ni sa mai tekivu na vuaviri sa mai yali kece na na ka baleta na mataivalu,mataivalu ni viti,e vakarorogo me tekivu mai na karua ni valu levu,mai maleya,lepanoni,sainiai,..........dodonu ga me ratou suka lesu tale ina keba...........ei wawa au guilecava e dua na ka,Nite Drox.....if you still getting a PAY CHQ from them,,get out get a life.....
- Sai Vinaka Sara Vakalevu . Sa dina sara noda sotia e liu era dokai, e ka dau dokai ni da raici ira na noda sotia ni ra sa dau tayabe mai. Noqu qase a sotia ena dua na gauna, e dau marautaka na kena dau caka mai Viti nai vakananumi ni lesu mai nai Valu, ka dau tovolea sara vakaukauwa me kua ni calata na soqo oqori, ni vakananumi. Nai matai ni tauri tamata na matai valu ni Igiladi mai Viti, e a sa vakadonuya noqu qase, meu lako yani meu curu ki na British Army, e ka ni rarawa ni lailai noqu yabaki ni bula. Au tkuna ya me kaya qo.......e ka dokai dina na sotia, ena gauna o ya. Na leqa sa mai curuma tu oqo na noda mataivalu? e baleta duadua ga ni sa sega ni rawa ni ra tou dro tani mai na vakayacora tikoga na Vua Viri? Me tekivu mai vei Rabuka ka lako mai, na Vua Viri e vakayacora qoka o Voreqe, sa ka vakaloloma dina sara vakalevu ni sa mai yali kina nodra bula e so na wekada, ka ra labati. Sa mai kalawaci nodra i tutu na noda Turaga Bale ni noda Vanua,kara mai vakasaurarataki sara e vuqa na Turaga, Marama, mai tarovi na Lotu Waisale mai na nodra Koniferedi, na dede ga ni nodratou na tiko nai lala oqo.......na kena na matata vinaka tiko mai kina vei keda kece sara na vuku dina ni Vua Viri? E vakamalua mai na veisau ni Lawa ni noda Qele Maroroi. E tolu na ka vakamareqeti ni Taukei, Sai; 1.Noda Qele Nai Taukei.[ OUR NATION ] 2.Noda Kawa Tamata. [ OUR PEOPLE ] 3.Noda Kalou, [ OUR GOD ] Ena gauna qo e buturaki tolutolu ka ra vakarerei na tamata ena dakai. Au dua vata kei kemuni mera lesu ki na Keba. Au dua vata mera tiko ga ena Keba? ia na mataivalu era Vua Viri qo, au vakabauta me na dua na veisau, me vakayacori, vaka kina, ke sega? na vua viri, enai vakarau tu ga ni noda vanua na vua viri? seva cava. Vinaka. JT.
- se bera mada ni ia na lesu ki na keba e na 2014,e dua na ka me kilai tiko ni wawa tu na liga ni lawa okoya e sega ni dua e na dro bula kina e na dela ni vura2 qo,o ya me tawasea na sipi kei na me,na sipi ki na keba na me ki korovou jail.E rua ga na ka e kaukauwa e na dela ni vura2 qo mata i ga na KALOU tarava na lawa,o rau qo e rau kaukauwa ka rau bula balavu se tawamudu, liga ni lawa e balavu dro i vei se i vei se beka tiko ga i avenai,kena i vosa2 mai vei keitou mai na uluniwai wainimala ..you can run but you cannot hide..e na yaco ga mai na kena tiki ni siga se ko vianakata se sega na balavu ni liga ni lawa e na wavoki mai.Na kena i vakadina2 ga o saddam hussein na kaukauwa taucoko yau ,yaragi,mataivalu,bodyguard etc. o ya ni sa cawiri mai na liga ni lawa e taura ga e dua na dali ni bulumakau... totolo qai matata.Vosota au sa via gole tani mai na ulutaga meu tinia ga ..e na yaco mai na kena siga rau na sota kina.


text:
NA VALE NI VAKATAWA NB. 5 2016
O na Kunea e Vei na Vakacegu?
Eda vinakata kece na vakacegu ena gauna ni rarawa. E vakamacalataki ena itabataba qo na sala ena vakacegui keda kina na Kalou nida sotava na leqa kei na ituvaki dredre.
Eda Vinakata Kece na Vakacegu
O na kunea e vei na vakacegu ni takali e dua na wekamu, ni o tauvimate, kavoro nomu vakawati, se vakacegui mai na cakacaka?
Sala e Veivakacegui Kina na Kalou
Va na sala eda rawa ni vakacegui kina ena gauna ni rarawa.
Veivakacegui ena Gauna ni Rarawa
Era vakacegui vakacava e levu ena gauna ni rarawa?
“[E] Nei Jiova na iValu”
A rawa vakacava ni vakabalei Koliaci o Tevita? Cava eda vulica vei Tevita?
Tevita kei Koliaci
—Rau a Vala Dina?
Era vakatitiqataka eso ni rau a vala dina. Na cava e cala kina na nodra rai?
Au Dau Yaloca Qai Voravora
Na cava e uqeta e dua na turaga voravora mai Mexico me veisautaka nona itovo?
Cava na Matanitu ni Kalou?
O na kurabuitaka na isau ni taro qori.
So Tale na Ka
Cava Meu Masu Kina? Ena Rogoca na Kalou?
Me rogoca na Kalou na nomu masu se sega ena vakatau vei iko.