text:
WASE 3
Ena rawa beka vakaevei na veivinakati kei na Kalou?
H. L. Heijkoop
E ka marautaki vakalevu vei au niu rogoca ni ko sa ciqoma ka vakadinadinataka na nomui valavala ca. Kevaka ko rairai ena mata ni Kalou ena gauna sara ga oqo, e dua ko beka ko iko ko sa okati sara tu ga me ko biu ki na rusa tawa mudu. E dina beka ko sa vakatusa na nomu I valavala ca, ia ko sa sega tikoga ni vakadeitaka e lomamu ni sa bokoci na nomui valavala ca. Ko kaya lo tiko e lomamu, "sai koya beka na veivutuni e gadreva na Kalou oqo se na veisau beka e gadreva vei au na Kalou oqo"?
Na mataqali vakanananu vaka oya e tu kece tu vei keda. Ena gauna au sa qai tubu cake tiko mai kina, au vakadinadinataka e lomaqu niu tamata I valavala ca. Ena gauna koya au sega soti ni dau kauwaitaka vakalevu na vakanananu oqo, ia ena gauna kece au dau vakarau davo kina ena bogi, e dau tuburi au na rere levu niu dau vakasamataka, "kevaka au na mate ena bogi ni kua, au sa na lako sara tu ga ki na rusa tawa mudu". Au sa dau tovolea meu vakatusa na noqu I valavala ca ka kerea na nona veivosoti na Kalou ni bera niu dau davo sobu ena vei bogi. Ia sega soti ga ni dau vakadinata niu sa vosoti. E vaka e vakatitiqa voli ga na lomaqu. E sega soti niu dau vakacegu. Ena dua na siga e kaya vei na ganequ ni sa kunea na vakacegu ni Kalou, au mani taroga se kunea vakacava, ia au mani vakayacora na ka kece sara e kaya vei au, ia e sega ga ni sa dua na vakacegu e sa yaco vei au.
E nai ka tinikavitu ni yabaki ni noqu bula, au a dabe toka ena dela ni noqu I davodavo ena dua na siga ka qai tarai au e dua na yalolailai levu kau kaya lo "na masumasu au dau vakayacora e tawa yaga wale kecega. Ena vei yabaki sa oti au dau tagi vua na kalou me vakabulai au, ia e sega ni sa dua ga na veisau e vakadeitaki ki lomaqu". Ia nai Vola Tabu e dusia tu ni "kevaka eda sa vakatusa na nodai valavala ca, sa yalodina ka yalododonu ko koya me bokoca na nodai valavala ca ka vakasavasavataki keda mai na ka kecega sa sega ni dodonu". (1Joni 1:9) E dina taucoko na tiki ni vola tabu oqo ni Kalou e sega ni dau vosa lasu. Na nona vosa ni yalayala e sega vakadua ni rawa ni vakacalai. Mai na tiki ni gauna koya e vosa saraga kina vei au na Kalou ka vakaibalebaletaka dina vei au na tiki ni vola tabu mai 1Joni 1:9. E kenai balebale ni Kalou ea sa vosoti au ga enai matai ni gauna au sa vakatusai au kina vua. Ena gauna vata koya e tarai au kina e dua na vakacegu levu. Mai na tiki ni siga koya me lako yani, au sa qai kila tu ni Kalou esa vosota na noqu I valavala ca me vaka na nona vosa ni yalayala me yacova tiko mai na gauna oqo. Mai na tiki ni siga koya e oti vakadua na vakatitiqa se yavalati ni lomaqu niu sa qai kila na Kalou sa vosoti ga enai matai ni gauna au vakatusai au kina Vua.
Na vakatagedegede ni veivutuni cava e gadrevi vei keda?
Na cava e taura kina e vicasagavulu na yabaki qai yaco kina vei au na vakacegu? Na vuna na kena vakatitiqa na lomaqu. Na vakatitiqa ni lomada e meca levu duadua ni noda torova yani na Kalou. Na Kalou e sega ni wasea se mataqali vakatagedegede cava ni veivutuni me da vakayacora me qai vosoti keda kina. Ena gauna ga sa vakila kina na nona cala kei na nonai valavala ca e dua na tamata mai na matai ni gauna, sai koya sara ga koya na ka e gadreva na Kalou. E sega tale ni dua na ka ena vakatautauvatani mai matai ni gauna e veivutunitaka kina nona i valavala ca e dua na tamata.
E dau taleitaka na Kalou kevaka e dikevi koya na tamata mai nai valavala ca ni bula e vesuki tu kina ka me qai veivutunitaka. Na levu ga ni noda dikevi keda ena veisiga, na kena vinaka ki na noda bula vakayalo. Na levu ga ni noda vakasamataka nai sau ni valavala ca, na cecere ni noda na gadreva me da biuta laivi kece kina na vei tovo vakayago. E da na vakila talega na reki kei na vakacegu dina o koya sa mai vua na Kalou. E cakacaka ni Yalo Tabu sai koya me vakauqeta na yalo ni tamata I valavla ca me kila na loma ni Kalou. E kea e sa na qai dikevi koya na tamata mai na lolovira ni bula e tu kina vata kei na veilewai levu ni Kalou sa waraki koya tu mai.
Na vu ni noqu leqa sai koya niu a raici au tikoga, kau a sega ni raica na Kalou. E dodonu meu a vakarorogo ka vakadeitaka na vosa ni Kalou ki na noqu bula. Baleta na vosa ni Kalou e matata vinaka tu ni kaya, "kevaka eda sa vakatusa na nadai valavala ca, sa yalodina ka yalododonu ko koya me bokoca na nodai valavala ca .". Na vu ni noqu leqa baleta niu a via raica saraga e dua nai vakadinadiana ni kena sa bokoci na noqui valavala ca ka sega niu a ciqoma ena dela ni vakabauta. Sa ka bibi ki vei keda me da vakabauta na vosa bula ni Kalou baleta sai koya duadua ga na vosa oqo ena vakadeitaka ki vei keda na vakacegu ena gauna eda tugana kina ki lomada.
Na nona yalododonu na Kalou
Na loloma levu ni Kalou e sega ni rawa ni cakacaka ena taudaku ni nona lewa dodonu kei na nona yalododonu. Oya e dua na ka sa rui totoka kina na kosipeli ni Kalou. Na Kalou vata ga ka na vakayacora na nona veilewai levu ena dela ni nona dodonu sai koya talega na kalou oqo ka vakayacora tiko ena gauna edaidai na nona veivosoti kei na veivakasavasavataki ena dela ni nona dodonu, io, vei ira ga era veivutuni ka ciqomi Jisu Karisito ki na nodra bula me nodra Turaga kai Vakabula. "Ni sa vakatakilai kina ni sa vakadonui ira na Kalou e na vakabauta me ra sa vakabauta" (Roma 1:17). E kaya talega "io me vakatakilai ena gauna oqo na nona yalododonu me sa dodonu ko koya, ka vakadonui koya sa vakabauti Jisu" (Roma 3:26).
Na veivakadonui
Na Kalou ena rawa walega ni cakacaka me veitaudonui kei na nona lewa dodonu ka savasava. Kevaka me a sega ni mate ena kauvelatai na Karisito mei soro ni nodai valavala ca, ke a sega na nodai nuinui na tamata I valavala ca. Na loloma walega ni Kalou e rawa ni da vakabulai kina mai na rusa tawa mudu. E a sega ni dodonu me vaka kina baleta na nona lewa dodonu sa kilikili kina kivei keda na tamata I valavala ca me da rusa. Na loloma walega ni Kalou sa rawa ni da vueti tani mai kina ena rusa tawa mudu. Na loloma ni Kalou erau na sala vata tikoga kei na nona yalododonu kei na nona lewa savasava.
E rawa ni da wilika eso na nonai tuvatuva cecere na Kalou ena Iperiu 10, kei na Same wase 40 kei na vuqa tale. Nai naki ni Kalou sai koya me vakabulai keda mai na noda i valavala ca. (1Timoci 2:4). E a sucu vakatamata na gone Turaga ko Jisu Karisito ka a qai kaya "Au lako ga mai meu mai vakayacora na lomai tamaqu sa tiko mai lomalagi", mani yaco sara me rube ena kauvelatai me vakadeitaka kina na soro ni valavala ca ni kai vuraura kecega. E a vakacolati vua na nodai valavala ca ka yaco me tau vua na lewa dodonu ni Kalou ena vukuda. Na cudru ni Kalou ea tau ena vuku i Jisu Karisito mai Kalivari e sa veituri vinaka sara ga kei na nona i tuvatuva cecere na Kalou. Ia na cudru ni Kalou e sega ni colata na Turaga baleta ni dodonu me vakakina, e segai. Na Turaga ko Jisu e sega vua nai valavala ca. Ko Jisu e dua e sinai vua na dina kei na savasava. E mai yaco walega me kedai sosomi baleta ena gadrevi walega e dua e sega vua na cala me kedai soro ka me qai yaco me ra vakabulai ena vukuna ko ira yadua era vakabauti koya.
Sa qai rawa ni kaya na Kalou ki nai taba tamata i valavala ca oqo, "mo dou veivinakati kei na Kalou" (2 Korinica 5:20). E sega walega ni loloma ni Kalou, ia na nona lewa dodonu sara talega. Sa kilikili gona kina vei keda kece sara na tamata i valavala ca meda vakabauti Jisu Karisito me rawa ni da veivinakati tale kina kei na Kalou.
Na tucake tale mai na mate sai vakadinadina ni nona yalododonu na Kalou
Na turaga ko Jisu e colata na nodai valavala ca ena yagona ena kauvelatai me yaco vei ira era na ciqomi koya me nodrai vakabula vakatalega kina vei ira era na qai muri mai. (1 Pita 2:24). Sa mai okati vua me i valavala ca me rawa ni lewai kina ena vukuda (2Korinica 5:21); (Roma 8:3). "Ni sa sau ni valavala ca na mate" (Roma 6:23) kei na "tawasei ni tamata mai vua na Kalou" (Vakatakila 20:14-15). Sa vosota oti na veika kece oqo ena kauvelatai na Turaga ko Jisu ka yaco sara me mate. Sa qai cavuta e muri na vosa "Sa oti" ni sa rawata na qaqa.
E a rawa beka ni tikoga e loma ni bulubulu na Turaga ena gauna sa vakayacora oti kina na cakacaka ni veisorosorovi? Na nona yalododonu na Kalou o koya ka mai colata kina na luvena nai totogi ka sa lewa vakatalega kina me sereki mai na mate ka me tucake tale. Oya baleta ni sa qaravi oti nai tavi ni veisorosorovi. Na cudru ni Kalou sa vakayacori ena vuku I Jisu ena dela ni nona yalododonu kei na nona yalosavasava. (Sa qisi Karisito ko koya ka vakaturi koya cake tale mai na mate" (Efeso 1:20). Sa mai vakadinadinataki e vuravura taucoko vakakina vei keda kece sara na tamata eda bula tiko ena gauna edaidai na dina levu oqo ka sa dredre kina me dua e vakacala. (Joni 16:8;10).
Kevaka me a sega ni tucake tale mai na mate na Karisito, ke a vakatakilakila oya ni sa bera ni oti na cakacaka ni veisorovi. Kevaka talega sa sega ni dua na nodai nuinui na tamata. (1Korinica 15:17-18). E da rawa ni raica eke ni tucake tale mai na mate e usutu ni tukutuku vinaka. Vei ira era via vakacala na dina levu oqo sai ira oqo era na vakatawayagataka nai tukutuku vinaka i Jisu Karisito. E kaya na Roma 4:25 "o koya sa soli yani ena vuku ni nodai valacala ca, a sa vakaturi cake tale me da vakadonui kina".
Ena gauna ni loloma eda tu kina oqo, sa dusia vakamatata tu vei keda kece sara na tamata ko koya "ni sai valavala ca ko ira kecega na tamata ka sa sega ni yacova na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou". E kaya tale "a ra sa vakadonui walega ena nona loloma ni sa volia na bula ko Jisu Karisito. O koya sa lesia na Kalou mei bulubulu vei ira sa vakabauta, ena nona dra." (Roma 3:23-25).
Oqo nai tukutuku kivei "keda kece sara" ka vakauasivi vei ira era vakabauta (Roma 3:22). Sa kenai balebale kivei ira kece era ciqoma na kaci ni Kalou ka ra vakadinadinataka ni ra tamata i valavala ca, ka yaco me ra ciqomi Jisu Karisito ki na nodra bula. Ena gauna oqo sa dodonu me cakacaka na Yalo Tabu ki na nomu bula me rawa ni ko vakadinadinataka kina na nomu i valavala ca. Lako vua na Kalou, kaya vua na vei caka cala kece sara ko sa vakayacora. Sa na qai dusimaki iko na Kalou vei Jisu Karisito ka kaya ," e mai mate ena vukudra nai valavala ca, kevaka ko vakabauti koya, au na vakabulai iko ena vukuna". Ciqomi Jisu ki na nomu bula. Vakadinata ni dina na vosa ni Kalou ka sa bokoca oti na nomu I valavala ca. Veitalia kevaka e vakatitiqa tiko na lomamu ena gauna oqo. Na ka ga e bibi sai koya na vosa ni Kalou e dina ka dodonu. Ena gauna e lako voli kina na Kalou mai Ijipita me yaviti ira na nodra ulumatua ena gauna ni kana vata ni lako sivia, e a lako sivita na vei vale ka raica kina na dra ena ulu ni katuba me vaka sa vakaroti ira oti kina na Isireli. (Lako yani 12). E veitalia sara kevaka e tu na veiulumatua ena veivale oya, ena sega ni veisautaka e dua na ka baleta era na vakabulai dina ga ni sa tiko nai vakatakilakila ni dra ena ulu ni katuba. Kevaka era vakayacora na ka e gadreva vei ira na Kalou, sai koya ga oya nai tinitini ni ka kece. Kevaka e via vakacegu na lomadra na Isireli, ia me ra vakayacora ka vakadinata na veika sa vakarota vei ira na Kalou beleta sa vosa oti kina na Kalou ka sa dodonu me ra tugana ga ki lomadra ni sa dina na vosa koya. Sa kena i balebale ni kevaka sa vakarota vei keda na Kalou e dua na ka me da cakava me rawa ni da bula kina, sa dodonu me da cakava ka vakabauta ni da na bula dina kina.
Na veika kece oqo sai koya me vakarokorokotaki duadua ga kina na Kalou. Eda rawa ni raica votu eke na nona yalololoma levu na Kalou. Ia, e sega walega ni o koya oqo. Ena gauna eda lako mai kina vua na Kalou ena vuku i Jisu Karisito, sa na qai okata vua na Kalou na cakacaka sa vakayacora oti ko Jisu ena vukuna me rawa ni da vakadonui kina. Me vaka sa colata oti ko Jisu nai sau ni valavala ca ena kauvelatai, sa qai raici ira na tamata vakabauta na Kalou me vaka saraga e a sega ni ra caka cala ka me ra cudruvi kina. Na lewa dodonu ni Kalou o koya e vakadonuya ka sereki keda kina mai na nona veicudruvi levu. Na nona yalodina kei na nona yalododonu duaduaga na Kalou e kune ena i tuvatuva oqo baleta sa vosa ni yalayala oti kina ko Koya. Sa dina gona kina na tiki ni vola tabu ni 1Joni 1:9 ka kaya vakaoqo, "ni Kalou e yalodina ka yalododonu me bokoca noda i valavala ca ka vakasavasavataki keda mai na ka kecega sa sega ni dodonu".
Na Kalou e kila vakavinaka na kedai tuvaki
Ko na vakila sara vakalevu ki na nomu bula na kedrau duidui bula makawa kei na bula vou me vakatautauvatani mai na gauna ko sa bera ni vakabulai kina. Oqori na cakacaka ni Yalo Tabu ki na nomu bula baleta sa dolava na katuba ni yalomu. E kila vakavinaka na yalomu kei na lomamu kei nai valavala ni bula ko sa vakayacora oti kei koya ko sa bera ni vakayacora. E kila vinaka na Yalo Tabu nomu i tuvatuva ni bula ka dredre mo na kila rawa. Na nona loloma kei na nona kauwaitaki keda na Kalou e vakaraitaki ena gauna sara ga eda valavala ca tu kina ka vesuki tu kina na noda bula ena talaidredre, lasa vakavuravura, veileti, veiqati, veileti vakavuravura, veivuvutaki (Taitusi 3:3-4), mai mate Karisito ena vukuda me rawa ni da bula kina. Sa rui cecere na nona loloma Kalou vei keda baleta gauna saraga eda luvuci tu kina ena i valavala ca, mai mate ena vukuda ko Karisito. oi keda na meca ni Kalou eda sa vakaveiwekanitaki tale kei na Kalou. (Roma 5:6-10 kei na 2Korinica 5:20).
Eda sa qai veivinakati kei na Kalou
E kaya na nona vosa ni sa rawa ni da veivinakati kaya na Kalou ena vuku ni da sa vakabauta na dra talei ni gone Turaga ko Jisu Karisito (Roma 3:23-25). E kaya ni da na vagalalataki mai na valavala ca kecega ena gauna eda lako mai kina vua. Sa na qai okati me da valavala dodonu ena vuku i Jisu Karisito. Sa sega tale ni dua na ka eda beitaki kina ena gauna eda vakatusa kina na noda i valavala ca Vua. Eda sa vagalalataki ena vei cala kecega eso, sa sega tale ni dua na ka e tiko me tawasei iko mai vua na Kalou ena gauna ko lako mai kina vua ka kere veivosoti.
Na cava ga e sa sega tiko kina ni yaco vei au na vakacegu? Na veivinakati kei na Kalou sai koya ni sa sega tale ni dua na ka e beitaki iko kina. Sa vakadonui iko ko koya ena gauna ko vakabauti Jisu Karisito kina me nomu i vakabula (Roma 5:1; Iperiu 9:12). Sa sega tale ni dua na ka e koto ena kemu maliwa kei na Kalou baleta ni ko sa veivinakati kaya na Kalou (2Korinica 5:20). Sa rawa na veivinakati kei na Kalou! (Roma 5:1) e kaya koto vakaoqo, "O koya oqo, ni da sa vakadonui ena vakabauta, me da sa qai veivinakati kei na kalou.."
Ia na cava ga e sa sega tiko kina ni vakacegu na lomaqu?
Ia na lomamu e sa tukuna tikoga vei iko ni ko sa bera ni vosoti. Ena rawa ni yaco oqo kevaka e vakatitiqa voliga na lomamu. Ko Jisu e sa vakayacora oti na cakacaka ni veivakavoui kei na veivinakati. Sai koya na vu-ni noda veisorovi. Sa yalataka oti vei keda na nona vakacegu. (Efeso 2:14.16.17; Kolosa 1:20). "Ni sa ia mada na ka ni veivinakati ena nona dra ni sa lauvako ki na kauveilatai." Ena gauna ko ciqomi Jisu kina, ko sa vakaivotavota ena vakacegu oqo. Sa dodonu mo vakabauta kevaka ko na via vakadinadinataka ki na nomu bula na dina levu oqo. Ko rawa walega ni kunea na vakacegu ni Kalou ena gauna ko vakadeitaka ki na ki lomamu na vosa bula ni Kalou. Baleta na vakacegu e rawa duaduaga ena vakabauta kei na noda veiwekani kaya na Kalou.
Na vu levu duadua ga ni nomu sega tiko ni sa vakila na vakacegu baleta ni ko sa sega ni se vakadeitaka ki lomamu na Vosa ni Kalou. Qo e dua na ka ena vakatarabetaki keda sara vakalevu. E dua na ka e beci e mata ni Kalou oya na nomu sega ni vakabauta na nona Vosa. E kaya nona vosa "Sa sega ni tamata na Kalou, me mai vosa lasu ko koya" (Tiko mai na Lekutu 23:19).
Ena gauna vata ga ko vakabauta kina e lomamu na vosa ni Kalou, sa rawa ni yaco mo vakavinavinaka vua ena vuku ni veika cecere e sa mai vakayacora oti ena vukumu. Ko na vakila talega na vakacegu levu ni Kalou ni sobuti iko. Na vakanananu vakatamata sai koya me da dau raica e liu ka qai vakabauta e muri, ia na Kalou e kaya vakabauta e liu ko na qai raica e muri. Tugana ki lomamu na nona Vosa ka vakadeitaka sara ki na vu ni yalomu mai loma.
Me nomuni na vakacegu.
H. L. Heijkoop
Translted by Sekaia Mara, Nabua, Suva, Fiji Islands
Search the Scriptures, P.O. Box 583, Werribee, VIC 3030 Australia
Bible Distributors, Fountain House, Conduit Mews,
London, SE18 7AP UK, © 2003 - used by permission


c: text/html

text:
Ko Ira Nai Tokani I Karisito Era Soqoni Ena Yaca Ni Turaga Ko Jisu
- Ko ira era soqoni tiko ena yaca ni Turaga ko Jisu
- Ko cei ko ira oqo?
- Era vinaka beka li mai vei ira tale na vei soqosoqo lotu eso ko ira oqo?
- A cava era sega ni vakatokayacataki kina ena dua na yaca ko ira oqo?
- Na i vakavuvuli cava era taurivaka tiko?
- Na cava na vuna mo biuta kina veisoqosoqo lotu Seja ni vakaivolatabu?
- E sega beka li ni dua tale nai vakavuvuli vou oqo?
- Na cava e gadreva na Kalou vei keda?
- Gauna cava sara ka sa bula voli mai kina na lotu?
- Na cava e dau vakayacori ena nodra gauna ni soqoni?
- Ena sega beka na veisei ena kedra maliwa?
- Na cava na nomu vakatulewa ena veika oqo?
Ko ira era soqoni tiko ena yaca ni Turaga ko Jisu
Ko Jisu Karisito na Luve ni Kalou bula e a sa solia tu e dua na vosa ni yalayala ena Maciu 18 tikina e 20, ka vaka koto oqo, "Ia e na tikina sa soqoni vata kina e lewe rua, se lewe tolu, e na yacaqu, au sa tiko kina ena kedratou maliwa."
Na vosa ni yalayala oya e sa kena i balebale ni ko Jisu vakataki koya ena usutu ni nodra vakasoqoni vata nai tokani i Karisito.
Ko Jisu vakataki koya e sa nai lutua ni veika kecega eda cakava se levu se lalai? Ia, e dua na ka vakaloloma ni sa sega ni vakakina ena gauna edaidai. Ia era tiko nai tokani i Karisito e ra taurivaka ka soqoni duadua ga ena yaca ni Turaga ko Jisu. Era dau vakayagataka nai vakayakavi ni Turaga ena vei matai ni Siga ni Wiki (Siga Tabu). Era dau vakasoqoni vata vakawasoma me ra masumasu ka me ra qarava matua na nodrai vakavuvuli nai apositolo ena kena i valavala ga ka tauyavutaki taumada kina na lotu ni Turaga (Cakacaka 2:42)
Ko cei ko ira oqo?
Ko ira oqo era vakadinadinataka ni ra sa tamata i valavala ca sara ena mata ni Kalou savasava. Era vakabauta ni sai Jisu Karisito ga, e colata na nodra i valavala ca ena yagona e na kauvelatai (1Pita 2 tikina 24). Era vakadinadinataka ni ra tamata i valavala ca ka ra sa vakatusa ena mata ni Kalou bula, ka ra sa vakabauta ni sa yalodina ka yaladodonu ko koya me bokoca na nodrai valavala ca, ka vakasavasavataki ira mai na ka kecega sa sega ni dodonu (1Joni 1 tikina 9). Ena nodra ciqomi Jisu ki na nodra bula, sa solia vei ira ko Koya me ra yaco rawa me ra luve ni Kalou, vei ira sa vakabauta na yacana (Joni 1 tikina e 12 kei na 13). Ena yago i Jisu Karisito ni sa cabori vakadua, sa yaco kina me ra vakasavasavataki ena vuku ni nona loloma. (1Periu 10 tikina 10).
Era vinaka beka li mai vei ira tale na vei soqosoqo lotu eso ko ira oqo?
O ira era vakabulai walega e na loloma ni Kalou (grace), o koya ka sereki ira, maroroi ira ka rawa ni ra na vakararavi tiko kina ena veigauna eso era na malumalumu kina vakayalo.
Era kila tiko ni tamata makawa kei na kenai tovo vakayago e sa bula tikoga ka sa bibi me ra na vakamatea tiko ena veigauna kece. Kevaka e sega, e na rawa ni rogoca kina na yaca ni Turaga. Sa rui vinaka na Kalou ni sa rawa ni vakavouia na tamata makawa ki na dua na tamata vou, o koya e dodonu me na kune tiko kina na bula dina va-kalou (Efeso 2 tikina 10). E usutu ni nodra bula ena veisiga me ra veilomani, ka sa ka e bibi vei ira na duavata me vaka ni ra sa veitiki ni yago i Karisito. Na veitokani va-karisito vakaoqo e sa sega soti ni kune e na gauna edaidai ena vuku ni veivakavuvuli cala eso vaka-tamata ka sa tu ena gauna edaidai (1Timoci 4 tikina 1).
A cava era sega ni vakatokayacataki kina ena dua na yaca ko ira oqo?
Nai Vola Tabu e vakawabokotaka na tatawasewase kei na veiletitaki ni lotu, "Dou sa sega li ni vakayago, ni sa kaya tiko e dua, Oi au nei Paula; ka dua tani, Oi au sa nei Apolosa? Ia, ko cei ko Apolosa? Se ko cei ko Paula? Ai talatala walega, dou sa vakabauta ena vukudrau.?" (1Koronica 3 tikina 4 kei 5).
"Ia mai Anitioki era sa vakatokai mada eliu ko ira sa lotu mei tokani i Karisito" (Cakacaka 11 tikina 26).
Ena vuku ni vakaro ni Vola Tabu, era vinakata me ra sa tokara saraga na yaca i Karisito ka me kakua ni vakayacani ki na dua na tamata, i tikotiko se i yaca buli vakaitaukei. Na tatawasewase kei na veiletitaki ni lotu e sega ni a vakatavuvulitaka ko Jisu Karisito. Na veilomani kei na duavata sa usutu ni nona sasaga vei keda.
Na i vakavuvuli cava era taurivaka tiko?
E nodra takete me ra muria na veivakavuvuli eso ka sa dusimaka oti koto na i Vosa ni Kalou. (E sega tale ni dua nai voladusidusi e ra muria, nai Vola Tabu ga). Era sa rai vakatabakidua saraga ki nai Vola Tabu. Ni sai koya oqo nai vola dusidusi ni Kalou vei keda, ka sa ceguva oti ka vakalougatataka talega na Kalou me rauti keda saraga vakavinaka.
"Sai koya na Kalou sa vakavuna nai Vola Tabu kecega, a sa yaga oqo mei vakavuvuli, me vunauca na ca, me ia kina na vakadodonutaki, me ia kina na vakavuvuli e na ka e dodonu" (2Timoci 3 tikina 16).
E ra vakabauta ni ko Jisu Karisito e luve ni Kalou bula, kunekunetaki mai vua na Yalo Tabu, ka qai sucu mai vua na marama ko Meri. E a vakararawataki, mate, ka qai tucake tale mai na mate, ka sa dabe tiko ena gauna oqo ena liga i matau ni Kalou bula.
Na cava na usutu tudei ni nodra sasaga?
E nodra sasaga me ra vakadamurimuria na i vakavuvuli ka sa dusimaka oti koto nai Vola Tabu.
Ena vuku gona ni ka oqo, e vuqa vaka vuqa na tamata era sa biuta na vei mata lotu kilai eso baleta ni sa sega vi vakarokorokotaki kina na lewa ni Turaga kei na Yalo Tabu. Nai dusidusi mai na i Vola Tabu era raica nai tokani i Karisito ni tamata vakabauta dina kece sara era sa vakatokai mera bete ka sa rawa ni ra cakava talega na cakacaka vakai talatala.
O ira kece era sa sucu vou - o ira nai tokani i Karisito - era sa veivatu bula, ka ra sa tara cake me ra vale vakayalo, me matabete yalosavasava, me ra cabora kina nai madrali vakayalo - sa vinaka vua na Kalou ena vuku i Jisu Karisito (1Pita 2 tikina 5).
Na cava na vuna mo biuta kina veisoqosoqo lotu Seja ni vakaivolatabu?
Baleta na Kalou e sega ni taleitaka me veiwakivata na rarama kei na butobuto se tamata vakabauta kei na tamata tawa vakabauta. E kaya vakaoqo na i Apositolo ko Paula "Dou kakua ni veitokani vata vakatani kei ira era sa sega ni vakabauta: sa veitokani vakaevei na yalododonu kei na tawa-yalododonu? Se rau sa veiwekani vakaevei na rarama kei na butobuto" (2Koronica 6 tikina 14 kei 15).
Kevaka erau na veitokani na tamata vakabauta kei ira sa vesuki tu enai valavala ca, se veitokani kei ira sa taurivaka ka vakatavuvulitaka cala tiko na veika me baleta na loma ni Kalou, era na sega ni rawa ni na vakarokorokotaka na Kalou, me vaka e nakita o keya.
Koya gona e kaya kina na Kalou "Ia na yavu dei ni Kalou sa tu ga, ia sa vakaoqo na vosa sa volai kina, sa Kilai ira na nona tamata na Turaga: ka, Me ra lako tani mai nai valavala ca ko ira yadua era sa cavuta na yaca i Karisito" (2Timoci 2 tikina 19).
E sega beka li ni dua tale nai vakavuvuli vou oqo?
Nai vola Tabu e tukuna vakamatata ni soqosoqo se mata i lawalawa sega ni va-kalou ko ira era muria na i vakavuvuli ni dua na tamata se me ra laveta cake na bula ni tamata ka tekivutaka nai lawalawa oya (Cakacaka 5 tikina 17; wase 15 tikina 5; Taito 3 tikina 9, 10 kei 11; 1Koronica 3 tikina 3, 4 kei na 21).
Ia nai tokani dina i Karisito ena sega tale ni qai tauyavutaka tale e dua na yavu vou se i soqosoqo vou. Baleta kevaka me da rai lesu ga ki nai Vola Tabu ka vakatavuvukitaka na nodrai vakavuvuli nai Apositolo ena gauna ka tauyavutaki taumada kina na lotu, ka me kakua ni da riba tani mai kina, ke a sega ni levu tu na tatawasewase me vaka sa laurai tu ena gauna edaidai.
Ko ira nai tokani Karisito oqo era via taqomaka walega na duavata vakai Vola Tabu kei na veivinakati (Efeso 4 tikina 3). Kevaka eda na via taqomaka na lomavata kei na duavata ka vinakata na Kalou, sa dodonu me da rai lesu ga ki nai Vola Tabu ni vanua oqo ena kune duadua kina na loma ni Kalou vei keda.
Na cava e gadreva na Kalou vei keda?
Me da duavata se dua bauga. E da wilika ni ko ira nai tokani i Karisito taumada era "qarava matua na nodrai vakavuvuli nai Apositolo kei na veilomani, kei na dovi madrai, kei na masumasu" (Cakacaka 2 tikina 42). E kaya talega nai Vola Tabu me baleta na duavata oqo ni "sa dua bauga na yago, dua na Yalo Tabu, dua nai nuinui, dua na veipapitaisotaki, dua bauga na Kalou na Tamada o koya sa lewa na ka kecega (Efeso 4 tikina 4 kina 6).
Sa vakarautaka e dua na yago na Kalou me da semai ka me da veitiki ni yago oya. Ia me na kakua ni tawase na yago oya (1Koronica 12 tikina 24 kei na 25).
"Ia kau sa vakamasuti kemudou, na veiwekani, e na yaca ni noda Turaga ko Jisu Karisito, mo dou tauvata kecega e na vosa, ia me kakua vei kemudou na veisei, mo dou veivinakati sara ni dou sa lomavata ka lewa vata" (1Koronica 1 tikina 10).
. me ra dua bau kecega. (Joni 17 tikina 21).
Gauna cava sara ka sa bula voli mai kina na lotu?
Ko Jisu a kaya vei Pita ". Au na tara na noqui soqosoqo lewe ni lotu . (Maciu 16 tikina 18). Na mala ni vosa oya nei Jisu e vakaraitaka ni soqosoqo lotu a sa bera ni tauyavutaki. Na yavu ni soqosoqo lotu nei Karisito eratou a vakotora ko iratou nai Apositolo kei ira na parofita ni veiyalayalati vou (Efeso 2 tikina 19-20). Nai soqosoqo lotu talega oqo e sa na nona i tikotiko na Kalou ena vuravura oqo.
E kaya ko Paula ki nai soqosoqo lewe ni lotu mai Koronica "Ni sa sega ni rawata e dua na tamata me viritaka na yavu tani, ko ya ga sa viritaki tu, ko Jisu Karisito ga" (1Koronica 3 tikina 11).
Na tauyavutaki ni soqosoqo lotu nei Karisito e vakatakilakilataki ena kena a sovaraki mai na Yalo Tabu ena siga ni Penitiko ka volai koto ena Cakacaka wase 2. Na Yalo Tabu e tiko voli ena maliwa ni soqosoqo lotu ka vakatokai talega me vale ni Kalou (1Koronica 3 tikina 16).
Na cava e dau vakayacori ena nodra gauna ni soqoni?
Nai tokani Karisito era vakabauta ka vakararavi vakatabakidua ga ki na vosa ni yalayala ni Turaga ko Jisu ena nona a kaya "ni na tiko vakaidina ena kedra maliwa era na soqoni ena vuku ni yacana" (Maciu 18 tikina 20). Keimami sega ni vakaliuca vakadua na tamata se dua me vakatokai mei talatala (clergy) ena gauna ni neimami soqoni.
Kevaka sa dina na vosa ni 1Periu 2 tikina 12, sa kena i balebale ni sa sega tale ni dua nai liuliu e gadrevi. E na Veiyalayalati Vou, e sega ni kune kina ni dodonu me digitaki e dua na tamata me nona vakatabakidua na vakatulewa ena gauna ni soqoni, se me da kaya ni taukena kece ko koya nai solisoli ni Yalo Tabu. Ena lotu taumada, vei ira era soli ira vakatabakidua tu ki na cakacaka ni lotu, era i talai walega ni Kalou ka ra liga ni nona cakacaka. Ia ka sega ga ni laurai me ra uasivi cake mai vei ira na vo ni tokani Karisito. Na vakasama ni nodra sa laveti cake ka raici cake ko ira nai talatala me vaka e laurai tu e gauna edaiedai e a sega ni vakatavuvulitaka nai Vola Tabu.
Ki nai soqosoqo lewe ni lotu, e kaya ko Paula, "ni dou sa soqoni vata, dou sa dui taura yadua na sere, ai vakavuvuli ai vakatakilakila, a vosa tani, na lave vosa" (1Koronica 14 tikina 26).
E da raica ni lesi nai tavi yadua vei ira nai tokani i Karisito ena gauna ni nodra soqoni baleta ni da yago vata kece tiko i Jisu Karisito ka me da veitauriligataka vata kece na kena tarai cake na yago oqo, se soqosoqo lotu.
Ena sega beka na veisei ena kedra maliwa?
Ena gauna era sa vakararavi vakatabakidua kina nai tokani i Karisito ki nai vakavuvuli ni Kalou ka me ra qai vakaliuca na Yalo Tabu, eda na raica na totoka, talei, kei na rokovi ni soqoni baleta ni sa vakayacori tiko ena dela ni nona vosa bula. "Ni sa sega ni vu ni veisei na Kalou, sa vu ni vakacegu ga, me vaka sa yaco e nai soqosoqo lotu nei Karisito" (1Koronica 14 tikina 33).
Kevaka eda na vakamuria na loma ni Kalou ka kune ena veiyalayalati vou, e sa na yaco me taucoko na veika kecega ka ra na tuberi talega nai tokani Karisito me ra tamata bula ka tudei ena i vakavuvuli dina ka sa na tarai cake vaka talega kina na yago i Karisito (Efeso 4 tikina 11-12; 1Koronica 14 tikina 29).
Ena veisoqoni kece sara, era dau galu na yalewa ka me ra kakua ni vosa ena gauna ni so-kalou ni sai vakaro ni Vola Tabu oqo vei keimami (1Koronica 14 tikina 34; 1Timoci 2 tikina 11-12).
Kevaka e dua e via lewena, a cava me na cakava?
O ira nai tokani Karisito oqo era sega ni bulia e dua tani tale nai soqosoqo se yavu vou me rawa ni vakamuri me rawa kina ni qai dua e lewena. Me vaka e kaya vakamatata tu nai Vola Tabu ni soqosoqo lotu e yago vakayalo i Karisito. Sai koya talega na vanua oqo e nodrai tikotiko na luve dina ni Kalou.
"Me vaka sa dua bauga na yagoda, ka vuqa na tikida, ia ka sa sega ni vakaitavi vata na tikida kecega, sa vaka-kina koi keda, na lewe vuqa, eda sa yago vata ni da sa tu vata kei Karisito, eda sa veitikina vaka talega vakai keda" (Roma 12 tikina 4-5).
"Me vaka sa dua bauga na yago, ka sa vuqa na kena tikina, ia na tiki ni yago kecega, sa vuqa ga, ka sa dua bauga na yago: sa vaka talega kina na Karisito. Ni da sa papitaisotaki kecega ki na yago e dua bauga e na Yalo Tabu e dua bauga" (1Koronica 12 tikina 12-13).
Ni ko sa talairawarawa ga ki na nona vosa, sa na qai nonai tavi ga na Kalou me vakaikuritaki iko ki na nona i soqosoqo lewe ni lotu (Cakacaka 2 tikina 47).
Na cava na nomu vakatulewa ena veika oqo?
Kevaka ko na via talairawarawa ena nona vosa bula na Kalou, Ia sa dodonu mo na vakataki ira nai tokani Karisito mai Peria, "ni ra sa uasivi cake vei ira na kai Cesalonaika ni ra sa vakarogoca na vosa ena loma e vinakata sara, a ra sa dauvakasaqaqara e nai Vola Tabu e na veisiga se sa vakakina na vosa oqori se segai?" (Cakacaka 17 tikina 11).
Vakasamataka ka masulaka na vei taro oqo -:
E vei beka na vanua era soqoni tiko kina nai tokani Karisito oqo? -
Ena vakaraitaka vakaidina vei iko na Kalou kevaka ko sa via muria dina na lomana. E rua na ka oqo mo vakayacora -:
Mo masulaka ena vu-ni yalomu dina mai loma vua na kalou ka mo qai dikeva matua nai Vola Tabu se sa vakakina na veika oqo se segai?
Ke so na veivuke se kerei vakasala, veitaratara ki na veivanua ka voleka vei iko
Translated by Sekaia Mara, Nabua, Suva, Fiji Islands
Search the Scriptures, P.O. Box 583, Werribee, VIC 3030 Australia
Bible Distributors, Fountain House, Conduit Mews, London, SE18 7AP UK, © 2003 - Used by permission

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
These are the teams that will be competing the four-day Inter District Championships which will be held in Suva starting this Thursday.
Nasinu
Filimone Bolatawa, Sarvesh Pal, Jone Roko, Vimalesh Pal, Shivendra Nath, Deepak Chand, Nathan Kumar, Neumi Qereqeretabua, Binesh Kumar, Abdul Suleman, Imtiaz Begg, Anish Kumar, Sumeet Kumar, Andrew Nair, Nitan Kumar,Aldrine Kilua, Nasoni Mereke, Jone Serukalou, Peter Pranesh, AsisChand, James Mckay, Tevita Roko.
Nadroga
Pramesh Prasad, Francis Bali, Pranit Singh Pauliasi Gavidi, Garfil Coster, Abhilash Sharma, Mohammed Zaim, Michael Bannet, Apenisa Qereqeretabua, Moses Bali, Abhinesh Raj, Nicky Prasad, Abdul Fizaaz, George Makasi, Orisi Vunisa,Krthik Kumar, Sailosi Livatalo,Kameli Tuilawaki, Rakesh Sewak, Robert Vulaca, Jack Hardie, Sakeo Matakaruru
Navua
Sheik Moshim, Pranil Chand, Che Bunce, Seveci Rokotakala, Pene Erenio, Matthew Williams, Valerio Nawatu, Ben Kumar, Ovini Duguca, Esala Ali, Rajneil Chand, Siga Ali,Simione Maikali, Walusio Tabuyalewa, Monit Chand, Rinal Singh, Shonal Sharma, Serenasio Doli, Krishneel Sharma,Stephen Morrel,Rajnesh Raju, Fred Hale.
Tavua
Maika Nasema, Sanaila Dakaica, Saimoni Tukai, Avinesh Gounder, Semi Vakatalai, Arjun Pillay, Remeuru Takiata, Everet Wilmott, Petero Lutua, Meli Codro, Ilomotama Jese, Solomoni Natau, Niteshwar Reddy, Maika Gavidi, Sairusi Bokini, Josefa Nabaro, Jone Sekinabau, Lemeki Tabusoi, Anare Tokalaulevu, Atendra Prasad, Jone Turagarere, Jone Ralulu.
Suva
Azmat Begg, Tupou Tagiduadua, Rupeni Tabua, Akariva Dau, Inosi Cava, Mira Sahib, Alvin Prakash, Joseph Mishra, Soromon Suele, Seimata Chillia, Mohammed Muffin, Joseph Nimariau, Apisai Smith, Esava Samudere, Jone Lati, Jovilisi Rara, Yogesh Narayan, Krishna Sami, Waisake Navunigasau, Arvin Pratap, Alivereti Baleloa, William Lasaqa.
Labasa
Vereti Dixon, Akuila Bulewa, Jonacani Tuilevuka, Apisalome Turuva, Noa Seru,Taitusi Saudole, Pita Bolaitoga, Penaia Bale, Sandeep Nair, Jope Lomu, Thomas Vulivuli, Dinesh Mudliar, Maciu Dunadamu, Henry Dyre, Epeli Deyama, Nemani Rasiga, Roy Krishna, Osea Lautiki, Mahendra Lal, Tomasi Tuqalo, Sanaila Bera, Shamal Kumar.
Rewa
Joela Baledrokadroka, Lorima Dau, Penaia Latianara, Samuela Vula, Harris Bali, Jesoni Takala, Shameer Ali, Usaia Tadu, Laisala Veitaukula, Veresa Toma, Carstern Wise, Kelepi Qaqa, Cama Qerewaqa, Semi Dileqa, Kamal Hassan, Epeli Deyama Jnr Posiano Kalisito, Patrick Wise, Inoke Dakutoivosa, Inoke Rabua, Uliasi Tamanisau, Simione Tamanisau.
Ba
Laisenia Tuba, Avinesh Swamy, Shalen Lal, Leone Vurukania, Rinal Prasad, Jone Vesikula, Tuimasi Manuca, Keni Doidoi, Josaia Bukalidi, Ronald Lawrence, Joeli Ranitu, Dinesh Lingham, Kiniviliame Naika, Daniel Krishneel, Johnny Rao, Malakai Tiwa, Malakai Kenahewe, Semesa Doidoi, Manoa Masi, Niumaia Tgi, Epeli Codro, Jone Sorolo.
Lautoka
Nicholas Lawrence, Antun Kovacic, Manueli Kalou, Samuela Kautoga, Taniela Waqa, Malakai Waqa, Avishkar Prasad, Joshua Wilson, Jone Vono, Con Boutsianis, Shalesh Sami,Alvin Avinesh, Sumeet Shankaran, Muele Vuti, Konstantine Paraskevas, Laitia Nukurawa, Arvindra Naidu, Osea Masi , Taniela Waqa Jnr, Valerio Nasema, Isikeli Seva, Ajneel Singh.
Nadi
Benaminio Mateinaqara, Maika Kasami, Inoke Nakacia, Tomasi Labalaba, Mirko Mamic, Josefa Dugucagi, Marika Namaqa, Raikesh Narayan, Francis Sankoh, Netani Momoivalu, Peniasi Vakasaukuru, Josefa Tabusau, Michael Maharaj, Viliame Toma, Taraiasi Leka, Eliki Ravosai, Marika Madigi,Mohamed Mansaray, Uraia Loki, Marika Namila, Zuber Kaiyum, Waisiki Batina.


text: Nona Childish, Nona Bin-Helabi, Nona Tryme, Nona Hernandez, Nona Albahri, Nona Rizki, Nona Pogosyan, Nona Rheina, Nona Samir, Nona Pellaupessy, Nona Olivia Gultom, Nona Nurlianty, Nona Mcelhaney, Nona Akbar Maulana, Nona Nonna, Nona Austin Ohitimur, Nona Manis, Nona Noni Rempong, Nona Cikibum Syalala, Nona CantiQue, Nona Ghaly, Nona Bella, Nona Susilo Nona, Nona Elgamela, Nona GoLda Awek, Nona Awuy Nona, Nona Nablus, Nona Gorgadze, Nona Mazyoona, Nona Ahmed, Nona Miller, Nona Smalls, Nona Mufatir, Nona Ana Ana, Nona Ainun, Nona Baines, Nona Nazaryan, Nona Diana Mischa, Nona Noura, Nona SeLvi WiEsella


text:
Fiji's Family Network
Views: 34099
Muduooooooooooo au sa qasi saraga yani qoka kei noqu ka ni Sevusevu lol...rawa na tiko seu sa qai tale?hahahahahahaha isaaaaaaa au sa missed taka na TLB,au sauma oti ga noqui vola mai cake au qai sori mai sa tu tale naisosomi kei TLB sa yawaaaaaaaa o koko wahahahaa.
Vinaka Tavalequ,sa vinaka niko sa vakaduria tale mai na VUNI TAVOLA meda mai dredre tiko kina,eh ka me vaka mamada taka tu la kina... na veiqaravi ena veisiga se vaka cava kemudou na gang,eh.... Mix sara mada mai vei au dua na bilo wainimoli Tavalequ plis ... meu gunu mada me oti noqu karamaca mai hihihihihihihi.
taki ga garu sawa
boooooooooooooogiiiiiiiiiiii!!!!Se qai yaco tiko mai qo nai qaiqai mai na viwaicevata!!!Dua la na ka lailai au kauta voli mai me mai vakaoso tu ga ni usundratou na TAUUUUUUUUUU...wAIKAAAAAAAAAAAAAAUUUUUUUUUUUUUU!!!
..NI BULA SAKA....
Au ma kida saraga ni u sa warai ni qai raice na drauni veva oa...lol!!
MIAU BULA REEEEE!!!LULULU WAVOKI KAU SA REGU SARA.....HAHAHAHAHAAH!!!HAHAHAAH!!!WARAI NI TEBE NI GUSU..SA..MO DU LUCKY NA TAUSSSSSSSSSS!!!HIHIHIHHIHIHI!!!
Ni sa yadra ni bula vinaka kece sara na lewe ni soqo2 e Vunitavola.Sa vakarautaki tu qori ena dela ni tepeli nai coi ni ji topoi,sikoni,purini,babakau,roti lolo,parile,bani lolo kei na saparaki.Na waikatakata sa boela tu ka sa kerei me mai vakayagataki.Vinaka vakalevu Tau Kona ena nomuni sa mai digitaki mo ni feature member ni vula qoka.
ME NODA VATA TIKO NA BULA GALALA KEI NA VAKACEGU NI SIGA VINAKA NI KUA.
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Ai Tukutuku-vinaka sa vola ko Jone
From Wikipedia
- E na i vakatekivu e a sa bula tu kina na Vosa, ka rau a tiko vata kei na Kalou na Vosa, ka sa Kalou na Vosa.
- E rau a tiko vata sara ga na Vosa kei na Kalou mai na i vakateviku.
- S abulia ka vakatubura na ka kece ga ko koya; ka sega ni dua na ka e caka me a sega ni cakava ko koya.
- Sa tu vu ana bula; i ana bula na rarama, ia e a sega ni bokoca rawa na rarama ko ya na butobuto.
- E a ta mai vu ana Kalou e dua na tamata; a yacana ko Jone.
- A lako mai ko koya me mai tukuna na rarama, me rawa ni ra vakabauta na tamata kece ga e na vukuna.
- E sega ni rarama ko ya ko koya, ia e a mai tukuna ga na rarama.
- Sa i koya sara ga ko ya rarama dina ka a lako mai ki vuruvuru ka mai vakararamataka na tamata kece ga.
- Ai Tukutuku-vinaka sa vola ko Maciu
- Ai Tukutuku-vinaka sa vola ko Marika
- Ai Tukutuku-vinaka sa vola ko Luke


text:
Cakaudrove
E tini ka va (14) taucoko na vei-yasana e Viti. O Cakaudrove e dua na yasana vakaturaga mai Vanua Levu, ka ratou wili kina e tolu na yanuyanu vei-volekati sara, o Taveuni, Rabi vata kei Kioa. E 2,816 na Sukuea na Kilomita na levu ni vanua e kumuni vata tu kina na vanua oqo, ka ra lewe 49,344 taucoko na lewe ni vanua e Cakaudrove. O Savusavu e dua na kena tauni levu toka mai Cakaudrove raraba ka ra lewe 4,962 taucoko na lewe ni vanua kina.
E levu sara na Turaga Bale, Marama Bale, Gone Turaga kei na Gone Marama era cavu tu mai kina me vaka-taki : Ratu Sir Penaia Ganilau (na i otioti ni Kovana levu e Viti, kai matai talega ni Peresitedi ka taura nai tutu vaka Tui Cakau e Vanua Levu). Na Turaga na Paraiminisita vakacegu, Hon. Sitiveni Ligamamada Rabuka. Ratu Naiqama Lalabalavu (na Turaga ka taura tu oqo na i tutu vaka Tui Cakau) kei na so tale.


text:
WASE 1
E dodonu beka me sucu vou tale na tamata se me ia na veivutuni?
E ka marautaki vei au meu goleva mada na ulutaga bibi oqo. Dau rogoci wasoma na ulutaga oqo ni dau veitalanoataki ka vunautaki talega ena veivanua eso ia, e lewe vuqa era dau loma tarotarotaka tu na tikina oqo. Ke ko iko beka e dua ko vuli vinaka se cakacaka vinaka ka sa yaco mo sa rawa ka vinaka sara, ia ko sa vakanuinui tu ni na dua na gauna mo taura kina e dua nai tutu toro cake. Ko sa raica na veika sa yaco tiko ena nomu bula ko sa kaya lo sara e lomamu se veivutuni cava tale au gadreva ki na noqu bula? A cava tale e gadrevi kina na veisau?
E vuqa na tamata e nodra cakacaka ena veisiga na soli vakasala vinaka se me ia na veivakadodonutaki ena nodra bula na tamata eso. E dua na ka vaka mosi yalo na veivakasala vaka oqo vakauasivi ena gauna e tara kina na lomada na dina ni vosa vakaoqo.
Sa ka e bibi mo dikeva se dina nai tukutuku oqo se segai? E kililiki beka vei au me ia na veivakavoui? Na ulutaga oqo e umani vata koto kina na taro ni nona vakadeitaki koya e dua enai lakolako ka tarava ni cava na bula oqo. E rui ka bibi mo vakadeitaki iko ena taro levu oqo ka raica deivaki na kena bibi ki na nomu bula.
E bau dua beka na gauna ko taroga lo tu e lomamu se cava nai cavacava ni bula oqo? Au vakabauta ni na sega ni taucoko na noda loma tarotaro vakavo ena gauna eda sa yacova yani kina na bula oya. E sega ni dua na ka kevaka me da vagoleya mada ga kina vakadua na noda vakanananu me rawa ni vakamataliataki kina ki vei keda na taro levu oqo.
Au nanuma e dua nai tukuni makawa ni dua na gone tagane. Na Tui ni vanua oya e kacivi koya mai ka qai taroga se cava sara mada na balavu ni bula tawa mudu. "Kemuni saka na Tui" e kaya cake yani na gone tagane oqo. " E na dua na vanua vakayawa e tiko voli kina e dua na ulunivanua cecere sara ka buli mai na varasa. Na kena cecere e tara sara tu yani na dela ni O. Ena vei yaduanadrau kece na yabaki e dau vuka mai e dua na manumanu me mai tokia vakadua ena gusuna na ulu ni vanua oqo. Sa yaco na gauna sa yavu sobu tiko kina vakamalua ena veigauna kece e yaco tiko kina na ka oqo ena vei yaduanadrau kece na yabaki ka yaco sara me seavu yani kina vakadua na ulu ni vanua oqo. Kemuni saka na Tui, ena gauna e seavu kina na ulu ni vanua oqo, oya saka e sa qai dua na sekodi ni bula tawa mudu."
Nai sau ni taro ni gone tagane oqo e rawa ni solia vei keda e dua nai yaloyalo ni kena tawa vakaiyalayala na bula tawa mudu. E dina ga ni sega ni dodonu nai sau ni taro oya baleta ni bula tawa mudu e sega kina na sekodi. " Ni sa tautauvata vua na Turaga na siga kei na yabaki e dua na udolu, kei na yabaki e dua na udolu kei na siga e dua" (2 Pita 3:8). Na bula tawa mudu e sega ni vakaiyalayala ka sega talega ni wasei rawa na kena vei taba gauna. E dua na ka e sega na kenai cavacava.
Nai talanoa oqo e da rawa ni vakaveiwekanitaka kina na balavu ni bula ena vuravura oqo kei na bula tawa mudu ka na lako tarava mai. A cava na tini na yabaki, se limasagavulu, se walusagavulu, se mani dua na drau sara na yabaki me vakatautauvatani kei na bula tawa mudu. E vakaevei, e sega beka ni bibi me da vulica ka kila na vanua e da na tini kina ni cava na bula oqo? Au nanuma tale edua nai tukuni makawa. Ena gauna ni veiliutaki vaka-Tui, e dau vuqa vei ira na Tui e dau tu na nodra dau ni veivakamarautaki. E dau nodrai tavi me ra dau talanoa lasa se soli vukivuki lasa me rawa ni ra vakadredrei kina na Tui. Ena dua na gauna sa solia kina e dua nai sala vei koya na nona tamata dauveivakalasai oqo. E vakatokai nai sala oqo mei Sala ni lialia. Qo me kilai tani kina ni ko koya e dau ni veivakalasai. Sa qai yalataka na Tui ni kevaka e dua na gauna e na kune kina e dua e lasa cake mai vua na ka e cakava, me soli vua nai sala oya. Sega ni dede sa mai tauvi mate na Tui ka sa davo bibi sara tu yani. Sa sikovi koya sara na dau vakalasalasa oqo ka taroga na Tui se na bula vinaka tale mai ena tauvi mate ni naica. Kaya cake yani na Tui ni sa vosa oti vua ko nona vuniwai ka sa sega ni dua na veisau e laurai rawa. Ia me sa wawa mate ga. Sa qai taro cake na dau vakalasalasa oqo, "Kemuni saka na Tui, ko ni sa vakarautaki kemuni tu beka ki nai lakolako balavu ka ko sa vakarau lakova yani oqori". "E segai" sauma yani na Tui. "Oqori e dua na leqa levu baleta niu sega sara tu ga ni vakasamataka tu na bula ka tarava" Vosa tale na nona tamata, "E sega beka ni ko dau vakasamataka tu ni dua na siga ko na lakova kina nai lakolako balavu oqo". Sauma tale na Tui, "Au kila vinaka tu, ia au a sega ga ni vakaogai au kina baleta ni tu tale eso na ka au a vakaogai au voli kina ena ka ni bula oqo." Sa qai kaya cake tale na nona tamata, "Ena veigauna kece ko vakarau ia kina e dua nai lakolako balavu, sa dau tu na nomu tamata me ra vakarautaka na veika me baleta nai lakolako oqo me na kakua kina ni dua na leqa ko na sotava. Ia me maravu na nomuni lakolako ki na vanua ko lako tiko kina. Ia, enai lakolako balavu tawa vakaicavacava ko sa vakarau vakanamata yani kina oqo, ko sega tu mada ga ni rawa ni vakarautaki iko rawa kina, Qo, taura na nomui sala ni lialia, baleta au sega soti sara ni lialia me vakataki iko."
E sega beka ni dina na tamata dauvakalasalasa oqo? Vuqa na gauna eda sa vakaogai keda ka vakaosoosotaki keda tu ga ena ka ni bula oqo. E da vakaogai keda vakalevu ena vuli kei na cakacaka me da rawa ka vinaka kina ka me da tiko vinaka kina ena bula oqo. Kevaka eda sa rawa ni solia noda gauna levu vakaoya me rawa ni da tiko vinaka kina ena loma ni bula vakaicavacava oqo, A cava ga eda qai vakaweleweletaka kina na taro levu ka bibi sai koya "Ni cava na bula oqo e vei na vanua ko sa digitaka tu". Dua na ka me da kila deivaki tiko ni noda bula ena vuravura oqo e vakaicavacava. E rawa ni ko tauvimate ga ni kua ka ko leqa sara yani ka mai maumau wale tu yani na buno ni yadremu ena bula oqo. Ia e dua na ka me da kila tiko ni dua nai lakolako tawa vakaicavacava e sa waraki keda tiko mai liu. "Ia me vaka sa lesi me mate vakadua ko ira kecega na tamata" (Iperiu 9:27). E sega vakadua ni dua na tamata vakabauta na Kalou se sega ni vakabauta na Kalou me vakalasuya na tikina oqo. E sega ni rawa ni dua e cakitaka rawa. Na dina levu ni tiki ni vola Tabu oqo e semai toka e muri - "ka me qai muri na veilewai levu."
E dua na ka vakaloloma kevaka eda sa kila na bibi ni bula tawa mudu ka da qai vakaweleweletaka. E dina ni sa tu na noda veigauna sa lokuci tu me da na qai laki vakadinadinataka kina na ka oqo, e kea talega sa na sega ni rawa kina na veivutuni. Na bula ga oqo e sa rawa kina ni da vakarautaki keda kina. Sa dina kina na vosa ni dau vuku "Na yasana sa bale ga kina na kau, sai koya ena no ga kina." (Dauvunau 11:3).
Eso beka era na kaya "Io a cava so eda sa vakusakusataka"? Vakacava ena gauna sara au sa na qase kina meu qai vakananuma na tikina oqo? Gauna oqo au sa osooso ka sa tu nai tavi bibi meu sa qarava mada.
Ko vakadeitaka rawa vakacava ni ko rawa ni bula tiko me limasagavulu na yabaki se tolusagavulu se tini se tinikarua na vula se mani tinikarua sara na aua. Au nanuma e dua nai vakatawa ni sitoa, e vakarorogo tiko ga mai loma ni nona sitoa ni ia tiko na vunau e tautuba. Gauna e cava kina na vunau e gole ga ki loma ni nona vale mani bale sobu ka mate sara yani. Kakau ni volitaka na gauna, volia na gauna.
Ena marautaka beka li na Kalou kevaka o bula tu vakavuravura ni ko tu donu tu ia qai laki solia tu vua na Kalou nai vovo ni nomu bula ni ko sa laki qase. E dina ni Kalou e gadreva "me bula na tamata kecega" (1Timoci 2:4) ia e kacivi keda sara tu ga ena gauna saraga oqo. E gadreva tu na Kalou "me da veisorosorovi ka veivinakati kei na Kalou" (2 Korinica 5:20). Na Kalou e vakabula e dua vei rau na tamata dau butako ena kauvelatai ka udolu vaka udolu na tamata era vakabulai ena nodrai davodavo ni tauvi mate. Sega ni kenai balebale me da vakalaiva me yaco talega vei keda. Ko sega tu ni kila na ka ena yaco vei iko ena siga ni mataka. Edaidai ga oqo na siga ni bula.
E kaya na Jope 33 ni Kalou e dau vosa vei keda vakadua se vakarua, me vagolei keda tani kina mai na sala ni rusa, ia kevaka sa sega ni via vakarogoca, sa qai dregata na vosa ni veivakaro oqo. Ena gauna sa sega kina ni via rogoca nai vakaro ni Kalou ko Fero, sa qai vakaukauwataka na yalona na Kalou me kakua kina ni rawa ni qai veisau na lomana. Ena gauna ena kau cake kina nai soqosoqo lotu, sa na qai vakatara na Kalou me ia na veivakacalai mana eso vei ira kece era a rogoca nai tukutuku vinaka ka sega ni ciqoma. "me cudruvi kina ko ira kecega era sa sega ni vakabauta na ka dina, a ra vinakata ga na ka sa sega ni dodonu" (2 Cesalonaika 2:11-12). E rawa saraga ni cakava vei iko na Kalou na ka oqo kevaka o iko o sa rogoca wasoma na nona vosa ka sega tiko ga ni via ciqoma na nona veisureti
Ia, na gauna ni lialia sa vakarota oti na Kalou; a sa vakarota ena gauna edaidai vei ira tamata kecega e na veivanua kecega me ra veivutuni ni sa lokuca ko koya na siga me lewai vuravura kina e na lewa dodonu, vei koya na tamata sa lesia ko koya; a sa vakadinadina kina vei ira na tamata kecega, ena nona vakaturi koya cake tale mai na mate" (Cakacaka 17:30-31)
Kevaka esa lomamu dina na via bula, gole vua na Kalou ka vakatusa na nomu i valavala ca, qai kerei koya me vakabulai iko. "Keitou sa yaco kina mei talatala nei Karisito, me vaka sa vakamasuti kemudou na Kalou e na gusu i keitou: Keitou nai sosomi kei Karisito, keitou sa vakamamasu, mo dou veivinakati kei na Kalou. O koya sa sega vua na cala sa qisia ko koya mei soro ni nodai valavala ca; me vakayacori kina vei keda na veivakadonui ni Kalou e na vukuna." (2 Korinica 5:20-21)
"E na siga oqo, kevaka dou sa via rogoca na domona, kakua ni vakaukauwataka na yalomudou" (Iperiu 4:7)
Me nomuni na bula vinaka.
H. L. Heijkoop
Translted by Sekaia Mara, Nabua, Suva, Fiji Islands
Search the Scriptures, P.O. Box 583, Werribee, VIC 3030 Australia
Bible Distributors, Fountain House, Conduit Mews, London, SE18 7AP UK, © 2003


text:
WASE 2
Na cava e dodonu me sucu vou tale kina na tamata?
H. L. Heijkoop
E da sa raica mai na vu ni kena bibi me ia na sucu vou tale kei na cava na sucu vou tale oqo. Na sucu vou tale vakayalo e gadreva vakatabakidua kivei keda na Kalou. Kevaka sa vosa na Kalou, sai tinitini ni ka kece oya ka sa dodonu me da talairawarawa kina. Sa dodonu me da rokova ka vakayacora na vosa ni Kalou. "Kakua ni vakaoqo, o iko na tamata: ko cei ko iko mo veileti kaya na kalou? Ena kaya beka na ka sa caka vei koya sa cakava, O sa cakavi au vakaoqo ena vuku ni cava? (Roma 9:20). E kaya talega na Cakacaka 17:30 "Ia na gauna ni lialia sa vosota oti na Kalou, a sa vakarota e na gauna edaidai vei ira na tamata kecega me ra veivutuni." Io e sivia ni walusagavulu na tikina ena veiyalayalati makawa ka sivia e vitusagavulu na tikina ena veiyalayalati vou e tukuni koto kina na bibi ni veivutuni.
E tukuna vakamatata tu vei keda na Kalou ena nona vosa na bibi ni vakavoui ni bula ni dua na tamata. "Sa sega ni berabera na Turaga ni vakayacora na nona vosa ni yalayala, me vaka era sa nanuma na tamata eso sa berabera: sa vosoti keda ga vakadede, ni sa sega ni vinakata me rusa e dua, me yacova ga na veivutuni ko ira kecega na tamata" (2 Pita 3:9). Na Cakacaka wase 17 e vakaraitaka vakamatata tu vei keda na vu ni nona vakaroti keda tu na Kalou me da veivutuni baleta "Ni sa lokuca ko koya na siga ena lewai vuravura kina e na lewa dodonu"
E na dua na siga, e da na tu kece kina ena mata ni Kalou me da dui sauma kina na veika eda cakava ena bula oqo. Ia na Kalou O koya ka kila vinaka tu na veika ni bula ni dua na tamata ena cavuta ena siga koya "Ni sai valavala ca ko ira kecega na tamata, ka ra sa sega ni yacova na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou" (Roma 3:23). O koya gona e gadreva kina na Kalou me da veivutuni ka ia na veivakavoui beleta ni "vinakata na Kalou me bula na tamata kecega, ka mai kila sara nai vakavuvuli dina" (1 Timoci 2:3-4). Sa rauta me vakarota na Kalou me ia na veivutuni baleta ni ra sa sega ni kilai koya se qaravi koya na tamata, ia era sai valavala ca kecega ka sa kilikili me ia vei ira na veilewai dodonu ni Kalou.
Era sai valavala ca na tamata kecega
Oqo e dua na dina levu ka lewe vuqa sara era sega ni vakadinadinataka ia, era cakitaka ga. E rawa beka ni dina na tamata, me kaya lo e lomana ni sega vua nai valavala ca. Au a rogoca vua e dua na tamata ni tukuna vei au ni tamata dodonu ka dau lomani ira na tamata kecega, ka sega vakadua ni bau cakitaka tu na lomana ni dua na cala e tiko vua. E kunekune dredre na tamata me cavuta na vosa vaka oqo.
Na tamata i valavala ca sai koya sa kitaka oti nai valavala ca. E sega walega ni qai valavala ca na tamata ena gauna e sa qai cakava kina e dua na cala. Ni dua na tamata e sa kitaka nai valavala ca ena dua na gauna ni nona bula, sa okati vua me tamata i valavala ca. Eda sa rawa ni vakadinadinataka taucoko na tikina oqo ni da sa tamata i valavala ca kece sara. Na vakavoui duadua ga ni noda bula sa na rawa ni okati kina vei keda me da tamata vinaka baleta ni sa vakasavasavataki keda na Kalou mai na dra talei Jisu Karisito ka sa raici keda kina na Kalou ena rai ni veivakavoui se sucu vou tale vakayalo.
Na noda lewa-eloma se vakanananu ni lomada
Na tamata yadua e tu na nona lewa-eloma ka sa solia tu vua na Kalou. (Roma 2:15). Na lewa-eloma oqo e na tukuna ki na tamata yadua na gauna e cala kina. E dina ga ni sega ni dau vakakina ena veigauna. Na noda lewa-eloma e dau vakauqeti se yavalati ena draki ni bula cava ga eda sota kaya vakauasivi ena gauna eda cala kina ena dua na ka. E dau kida na noda lewa-eloma ena veigauna kecega eda sa kila kina ni da sa cala ena veika cava ga eda cakava. Na kalou e sa nakita me kida tiko na yalo ni tamata, se ko kila na Kalou se sega, ena veigauna kece eda sa cala kina ka da sa vakadinadinataka kina na cala oya.
Kevaka mo rai lesuva mada na nomu bula, taroga lo mada se vica sara mada nai valavala ca ko sa vakayacora oti? Kaya mada ke ko yabaki tinikawalu. Taura mada ena i matai ni walu na yabaki ni nomu bula e sega vakadua ni beitaki iko vakadua na nomu lewa-eloma. E dina ga ni sega ni dina na vakanananu oqo, baleta na nomu lewa-eloma e sa beitaki iko oti ena dua na gauna makawa ka ko sa rairai guilecava. Kaya mada kevaka ko cala vaka yadua ena veisiga, oqo sa tautauvata ni 365 na cala ko vakayacora ena dua na yabaki.
Ni da raica na vakasama oqo, sa dodonu me sa vakacalai iko makawa na nomu lewa-eloma. E rawa beka ni dua na tamata e valavala ca tu ena veisiga me kaya lo e lomana ni sega ni tamata i valavala ca? Ena rawa beka li me vosota na tamata oya na Kalou? Sa dina ga ni sa kilikili me lewai na tamata kece sara ka me vakadinadinataka talega ena mata ni Kalou ni da sa tamata i valavala ca ka sa kilikili vei keda me da rusa.
Nai valavala ca sa vuni tu
E dua na tikina bibi oqo. Ena okati beka ga mei valavala ca na tamata e caka cala e matanavotu? E dua beka na dauniveibeitaki e tiko me na beitaka na tamata kevaka e kaya na tamata oya ni sega ni kila na lawa? E dua nai vosavosa e vaka koto oqo, "Na tamata lecaika e sega ni vakuai mai na liga ni lawa". Na turaga ni lewa kei ira vata kaya na dau ni veibeitaki e rawa sara talega ni ra cala ka me ra beitaki. Sa sega gona kina e dua e vakauai rawa mai na kena voroki na lawa ena veivanua eda tu voli tu kina. Sa vakakina na lawa ni Kalou, e sega ni dua e vakuai mai ena kena voroki baleta ni da tamata i valavala ca ka talaidredre. Na dina vata vakaoqo e cavuti koto ena I vakaro ni Kalou, "Ia kevaka sa cala e dua na tamata, ni sa kitaka e dua na ka sa vakatabui e na vunau I Jiova, ke sa sega ni kila, ena cudruvi ga ena nona caka cala". (Vunau ni soro 5:17).
E sa matata vakavinaka na vakasama oqo. E sega vakadua ni dua na ka buli e rawa ni vakatulewataka vakai koya ga na nona bula se cala se sega, ka ni tu o koya na dau ni veibuli, o koya e nona na dodonu kei na lewa me vakatulewa kina". Na Kalou duadua ga e tu vua na lewa dodonu, ka sa kilikili ki vua na tamata me rai vua kevaka e via kila na veika dina ka dodonu.
Na cava e a cakava na tamata? E a vakayagataka na nona dodonu kei na galala ka solia vua na Kalou me talaidredre kina kei na kena voroki na nona i vakaro. E a yaco oya mai nai vakatekivu. Ni oti e tolu na udolu na yabaki mai ki muri, sa qai mai vosa na Kalou ka kaya vakaoqo, "Sa rai sobu mai lomalagi ko Jiova kivei ira na tamata, me raica se dua sa kila, se vakasaqara na Kalou. Era sa lesu tani vata kecega, era sa yaco me ra velavela: sa sega e dua sa caka vinaka, sa sega sara e dua" (Same 14:2-3) Ia ni oti tale e dua na udolu na yabaki e muri, sa vosa tale na Kalou ka kaya, "Sa sega e dua sa vakasaqara na Kalou. Era sa lesu tani kecega, era sa yaco vata me sega ni yaga; sa sega e dua sai valavala vinaka, sa sega sara e dua." (Roma 3:11-12). Sa rauta me dodonu vakavinaka na vosa bula ni Kalou ni kaya vakaoqo, "Ni sai valavala ca ko ira kecega na tamata, ka ra sega ni yacova na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou". (Roma 3:23).
Na cava nai valavala ca?
Eso beka era na kaya " e dina ni vuqa sara na gauna eda vakayaco i tovo ca kina, ia e sega ni dua na tamata e rawa ni vakuai mai kina. Vakacava o ira na tamata vinaka era tu me vakataki Henri Durant, Albert Schwerzer kei na vuqa tale era solia vakalevu sara nodra gauna e na nodra dau vukei ira era sega ni rawa ka vinaka tu.
Vakacava kevaka au kana seu gunu, seu laki cakacaka se lako ki koronivuli. E okati beka mei valavala ca na ka oqo? Na vakanananu oya ena vakatau ena veika e umani koto kina. Taura mada e dua na kena vakaraitaki. Na kana vuanika e sega ni ca, ia kevaka sa kania na gone na vuanikau ka vakarota ko Tinana me kakua ni kania, sa okati me talaidredre na gone oya ni sa kania na vuanikau. Me da goleva mada na uto ni vakasama. Se cava sara mada nai valavala ca? Na Kalou e bulia na tamata mei tovo vata kaya ka me veiucui vata kaya. Ia ni dua nai tovo se valavala e vakayacori ka sega ni veiucui vata kaya na Kalou, sai valavala ca oya.
Na Kalou e sa vakadavora oti tu eso na lawa me noda i vakaro ka me rawa ni vakamuri tikoga kina na lomana, ia ni lako e taudaku ni vakaro oqo na tamata, sa okati mei valavala ca. (1Joni 3:4) "ni sai valavala ca oqo na talaidredre ki nai vunau." E dua na kena vakaraitaki oqo, kevaka e da kania na ka e sega ni veivakaroti kina na Kalou, oqo e i valavala ca. Na turaga ko Jisu e kania walega na ka e vakaroti koya kina na Kalou ko tamana. (Maciu 4:4 kei na Joni 4:34). E kaya nai Vola Tabu ni veika e vakayacori ena dela ni tawa vakabauta sa okati oqo mei valavala ca. (Roma 14:23).
Na taro oqo e dodonu meda tarogi keda mada kina. Nai tovo cava eda vakayacora e donu vua na Kalou? Na vosa cava e da vosataka e savasava ena mata ni Kalou? Na vakanananu cava eda vakayacora e dodonu e mata ni Kalou? Tarogi iko lo mada. "Turaga na cava sara mada ko ni vinakata meu vakayacora?" E da rawa ni kaya kece ni sega sara ni dua na ka, baleta na veika kecega e sa vakarota oti vei keda na Kalou eda sa talaidredre oti kina. "Sa levu nai valavala ca kecega ni tamata, sa ca walega ena veisiga kecega nai naki kecega kei na nanuma ni lomana" (Vakatekivu 6:5). Sa rauta me kaya na Kalou ni na vakarusai kecega na tamata. O koya gona sa veivakaroti kina na Kalou me veivutuni ka me sucu vou tale na tamata kece sara me rawa ni da vakabulai mai na veilewai cecere ni Kalou o koya sa waraki keda tu mai liu.
Na cava na suce vou tale?
Na cava sara mada nai balebale ni vosa oqo na sucu vou tale? Na sucu vou sai koya na vakavoui ni yaloda kei na noda vakanananu ka yaco oqo ena noda bula eloma. E sala vata koto kei na vosa na veivutuni. E dina ga ni rau sega ni tautauvata, ia na kedrau i naki e tautauvata vinaka sara ga.
Ena 1Cesalonaika 1:9 e koto e kea na vosa "saumaki". Ena nodra bula e liu na kai Cesalonaika, era dau bula voli tu ena qaravi kalou matakau. Ia oqo era sa saumaki mai ka ra sa vakanadakuya na vei kalou matakau. Oqo era sa veisau me ra qarava na Kalou bula ko Jiova. E rawa duaduaga oqo ena kaukauwa ni Kalou.
E so na tikina me vakataka na Cakacaka 2:37-38; 17:30-31, Vakatakila 9:20-21 kei na vuqa tale e dusia koto na vakanananu ni kena saumaki mai na bula ni tamata ki na dua na bula e veivakavoui duaduaga kina na Kalou.
E rawa ni da kaya ni veivakavoui oya sai koya na noda gole vua na Kalou. Na noda dikevi keda ka da qai vakadinadinataka ena mata ni kalou ni da sa tamata talaidredre kai valavala ca.
Na vosa oqo e rabai levu baleta na kena vakacokonakitaki ki na bula ni dua na tamata e gadrevi kina na veivutuni kei na nona liaca na nona bula i valavala ca. Oqo nai tekitekivu ni veivakavoui ka me qai yaco me vakaisulutaki koya enai valavala kei nai tovo vakalou.
Na Kalou e dikeva na yalo, uto, ivi kei na vakanananu kecega ni tamata. E dua na dau kumuna nai vakacavacava e a tagi vua na Kalou vakaoqo, " Kemuni na Kalou, lomani au mai, koi au na tamata i valavala ca." (Luke 18:13). Ia na Kalou o koya ka dikeva na ivi kei na uto kei na yalo kecega ni tamata (Iperiu 4:12) e kila ni qaqa ni masu oya e lako dina mai loma ni sa gadreva dina na nona veivuke. E sega ni vosa eda cavuta, ia na tuvaki dina ni bula mai loma ka raica na Kalou ka sa gadreva dina saraga mai lomana na saumaki kei na nona veivuke na Kalou.
Ia meu taro mada. E vakacava e sa vakavoui beka na nomu bula? Ko sa kerea oti beka vua na Kalou me vueti iko ka vakasavasavataki iko mai na nomu bula i valavala ca? Kua ni waraka na siga ni mataka. E daidai sara ga siga ni bula. De dua na siga ni mataka ena sega ni yaco mai.
Me nomuni na vakacegu.
H. L. Heijkoop
Translted by Sekaia Mara, Nabua, Suva, Fiji Islands
Search the Scriptures, P.O. Box 583, Werribee, VIC 3030 Australia
Bible Distributors, Fountain House, Conduit Mews,
London, SE18 7AP UK, © 2003 - used by permission


text:
Fiji's Family Network
Views: 282
Tebara Bus Tailevu Rugby Union 2012, Tebara Bus Tailevu Rugby Union 2012
Location: Nausori, Fiji
Comment
vinaka vakalevu JB taciqu...Ni kalougata saka tiko vinaka saka ena neimami dau nanumi tu mai
Iduidu..., TWOPS ga o Tailevu USA Figure... Push USA... , lol . Bula Taciqu... , Your Tailevu Bula Shirt and USP Market Bag should ariive their next week Thursday or Friday , intime for FIJI DAY. Roko Atunaisa Vosailagi . Na vakavinavinaka kei na vakamuduo mai na Tebara Bus Tailevu Football Rugby Union , Na nomuni tokona tiko mai na Union Ni Yasana.. Push Tailevu....Hkwashia...
hahahahahahahaha...kaikaila....nomudrau life eh
Sa yawa o ira na turaga Naita! Vinaka vakalevu na modela, ke druka na timi sa kilai vinaka sara ga okoya me na tarogi...hihihi!!!
Warai sa la ni dua na ka au rawa ni kanaka rawa !
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Guestkere sere veiratou na matavuvale na RAKARAWA mai kalivari e veisari,O bubu maria,seba,jnr,issac,mojy kei salanieta,veivotai tiko ga yani o au...vinaka!!Nov. 14, 2012, 7:05 a.m. GMT
Guestkerea me votai na sere tarava vei iratou na turaga ratou vuli tiko mai Lincolnshire(uk)....o lala,colati,atunaisa,nimi,vilive,lai,naibuka,willie,kei jovesa..vinaka.Nov. 12, 2012, 5:38 p.m. GMT
GuestNisa bula vinaka mai viti kerea ga me votai na sere qori vei ira taucoko na gone ni viti keimami cakacaka tiko qo i surfield batus Canada.Oct. 30, 2012, 3:16 a.m. GMT
GuestKerea ga me qai votai na sere ka tarava qori vei ira kece sara na lewe ni Mataveitokani kara keba tiko ena loma ni bai ni Talatala ena Ra Bible School vei iratou na kena komiti ka vaka bibi ga vei Seinimili na Vunivola ni Tabacakacaka vei votai e gole tiko yani ena vale ni bula e RakirakiOct. 14, 2012, 7:55 p.m. GMT
Guest15/10/2012 Kaci ni Siga ni Sucu
Na kaci ni siga ni sucu e vakauti tiko vei KALIVATI VUTONI e Navuavua Rakiraki mai Ra.E daidai qo luvequ ko sa yacova kina nai ka 13 ni yabaki ni nomu bula,me maroroi i ko JIova ka me levu na nomu vei gauna vinaka.
Vakanuinui vinaka:mai vei Bu kai kei Bu la,Ta Sakarai kei Nau Alijia e Naqaidamu,Koro,Bulina kei Bubu,Momo Blackie kei ira kece sara ena White...Oct. 14, 2012, 7:50 p.m. GMT
GuestNi bula vinaka Viti Fm.Au kerekere ke rawa ni votai na sere tarava qori vei keirau na vuli tiko ena Inner Mongolia Agriculture University mai China o Taniela kei Navitalai vaka talega kina na neirau dui matavuvale mai viti. Keirau kerea tiko ga yani na sere Noqu I Tau mai vei savuto..Oct. 4, 2012, 1:25 p.m. GMT
GuestNi bula vinaka Viti Fm.Au kerekere ke rawa ni kacivaki na siga ni sucu ni tamaqu lomani.Me qai kacivaki nikua 01/10/12.Happy 51st birthday Heta Oma Shute mai Iraki sa vanuinui vinaka tu yani o Abigail mai Delainavaqiqi, Savusavu, Mary kei Marcus mai Waqadra,Nadi,Pa Harry mai Kasavu, Savusavu kei Maria Soita mai Dreketi High School Macuata.Vakabibi ga mai vei oratou nomu veitinani mai Stage 4 Cunni...Sept. 30, 2012, 7:16 p.m. GMT
GuestAu kerekere e rawa ni kacivaki na siga sucu nei Tinaqu, me kacivaki ni mataka 27/09 Mere Tori e Lovelove, Labasa. Sa vakanuinui vinaka tu yani O Semesa Tuicolo na luvena lomani e Nadi.sa nuitaka..Vinaka VakalevuSept. 26, 2012, 12:17 a.m. GMT
GuestAu kerekere ke rawa ni votai na sere ka tarava qori vei ratou vei Vitini Masitabua,Momo Lai,Divalu,Pisa,Kali,Diva,Rosi,Buna,Tusave,Dimiri n Baby Yacadra..veivotai tiko yani na sere Dilewa,Sacramento,California USA..Sept. 22, 2012, 5:42 a.m. GMT
GuestNi bula vinaka Viti FM.Au kerekere ke rawa ni kacivaki na siga ni sucu nei tinaqu lomani.Me qai kacivaki ni mataka,Sunday 23/09
Vitinia Masitabua e Wasavulu Settlement,Labasa.
Happy birthday Na!Keitou sa vanuinui vinaka tu yani na luvemu kei na makubumu ena nomu sa yacova tale mai e dua tale na yabaki vou ni nomu bula.Keitou vakavinavinaka vua na Kalou e na nona veimaroroi kei na veitaqomaki rawa ...Sept. 22, 2012, 5:02 a.m. GMT
GuestBula vinaka mai Miami..., kerea ke rawa ni votai na sere, Yabeyabe...by Sugar City Serenaders vei ratou na gone i Lautoka. Vinaka, Mosese VatulokaSept. 21, 2012, 3:10 p.m. GMT
GuestAu kere2 tikoga de rawa in bau votai nomu sere ka tarava qori vei iratou noqu friend Mrs Howard, Keresi, Philo, Kasa & Mere mai Vatulele, Koro Is... Qo ga o
Sisi Hoff, Lynnwood Washington State.. Loloma yaniSept. 17, 2012, 7:25 a.m. GMT
Guestbula vinaka kerea ga na sere tarava qori me qai votai ga vei Mrs Radroro kei Mrs Kacunisawana gunu yaqona tikoga qo e uhland str,Paderborn,Jamani sega ni guilecavi talega neirau dui matavuvale mai viti......vinaka vakalevuSept. 14, 2012, 10:03 p.m. GMT
Guestisa qai kerea tokala na sere tarava qori me bau votai tokala veiratou na matavuvale na merekula i visama nakelo tailevu, master seta kei na nona matavuvale e Ratu navula sec school, kei na matavuvale nei josese ena nodratou vakavakarau qai sobu tale tiko i Lautoka ena mua ni macawa sa tu, na veivotai qo e qai sara tiko yani mai na matavuvale na merekula mai Christchurch NZ...ni kalougata tikoSept. 7, 2012, 10:18 p.m. GMT
GuestKerekere Ratu walesi..kaci ni siga ni sucu mai Namelimeli Veivatuloa Namosi.Happy birthday Maria bolaitavea Rokodugu.....Mo bula balavu ka kalougata.....vakanuinui vinaka mai vei iratou kece nomu matavuvale.....e wailoaloa,veivatuloa,lautoka,valenimanumanu,korotogo,sega ni guilecavi kina o Adi mai samoa..kei vitalina mai rotorua niusiladi...kerekere ke rawa ni kaci vaki vakarua ena vakadromusiga k...Sept. 3, 2012, 8:38 p.m. GMT
GuestIlisapeci Matamaicenu Cavanasautabu Pristina Namuaira, mai na were i Naroro, Viseisei mai Vuda. Happy birthday Lisa!! Mo vakarogotaka vei Jiova nomu bula, loloma levu mai vei vei iratou na Namuaira e Nepani o George Koroibanuve k Jalesi Wakaya.Aug. 26, 2012, 9:47 p.m. GMT
GuestKaci ni siga ni sucu nei Ilisapeci Cavanasautabu Pristina Namuaira e daidai naika 27/okosita/2012, ko sa yabaki 21 kina.Aug. 26, 2012, 9:32 p.m. GMT
Guestqai erea ga na sere sa varautaki me qai votai ena veikorokoro mai sekaka...vuvale kece sara na batisaresare e viti kei vanua tani...miau sa bula siaAug. 21, 2012, 3:18 a.m. GMT
GuestBula nakwa kerekere me qai votai na sere vei ira kece sara na cakacaka e na Namosi Joint Venture nikua vei iratou na staff in vale ni kuro, Exploration support, geos, security guards, CROs,Lands Department, kei ira kece na contractors. Mai vei Teresia Likuwaidroka e Waisoi, NamosiAug. 10, 2012, 11:41 p.m. GMT
Guestkerekere ke rawa ni votai e dua na kaci ni siganisucu vei Jennifer Loata Joy Racule mai Oxford St, Hamilton, NZ o sa yabaki 4 edai.. Au vakavinavinakataka na Kalou nomu sa yacova bula tale mai e dua na yabaki vou ni nomu bula luvequ, vakanuinui vinaka Buna. keitou sa loloma tu yani i Kalekana o tai siti kei bu mere, tavalemu o timoci kei delasau e police station mai lami ka vakabibi ga na tamamu l...July 24, 2012, 8:39 p.m. GMT


text:
Fiji's Family Network
Views: 7662
Tau Tepola dodonu meda dau meke vei JIova vaka mataka ni bera nio vilika nomu taga niu..emeni
kailaa!
Uhuhuhu @Kealaikahiki,au dau cuva vaka na musulimi e valenikuro bera na vili niu hahaha lolzz.
ahahahaah!!E dina mada!kailaaa!
Drau bula maleka Adi Una kei Kealaikahiki,drau tu mai medatou meke rawa ni bera na vili niu.Drau dara mai nomudrau tight de qai lutu nomudrau i sulu tiki dua kaikaila.
hihihhihih!!!dou solia mai nomudou rumpus Bulou T me kirau se dara mada..ahahahah!!
TGIF..... SCOTCHING HEAT AT THE CAPITAL TODAY!!
Good to wear your b/day suit under the scotching heat aye!kailaa!
Ni bula vinaka!
Drau bula maleka Turaga Naita BRANO kei Adi Una,i yasana qoka sa tekivu tatara mai na bata2.
Draki vinaka ni dabolo Bulou T!ahahahaha!!
Hahaha vaevei dua o sa kunea Adi Una? ke warai me vavukaci yani vena Air Fiji edua na pilot lolzzz mo lucky?
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
- Key Focus Areas
- Enquiries and Complaints
- Human Rights
- EEO
- The Treaty
- Race Relations
- Disabled People
- International & UN
- Office of Human Rights Proceedings
- Library
- Universal Declaration of Human Rights
- Monitoring Places of Detention
- Human Rights and Water
- Human Rights in New Zealand 2010
- What are human rights?
- Human rights and the Government
- Sexual Orientation and Gender Identity
- Canterbury Earthquake Recovery
- The review of red stickered notices
- Other rights of review/appeal
- Obtaining reasons for decisions made by a council about you
- Annexure
- Zoning Decisions
- Accommodation, property and landlords
- What complaints processes are available if I am unhappy with the Fletcher Earthquake Recovery or building contractor repairs/service provision?
- Witholding of “economically sensitive” or “commercially sensitive” information
- General Zoning Issues
- Declining the government’s offer
- Obtaining reasons for decisions made by CERA about you
- EQC
- Human Rights Legislation
- About the Human Rights Commission
- Structure of the Commission
- Commissioners
- Executive Director
- Vacancies
- Contact the Commission
- Executive Director
- Multimedia
- Core accountability information
- Human rights education
- Contact The Commission
- Profiles – Human Rights Environment
- Action on the Transgender Inquiry
- Health of Trans People
- Discrimination and Marginalisation
- Citizenship
- Intersex People
- Resources
- Trans people: facts & information
- Terms of Reference
- Transgender Inquiry Summary of Submissions
- Transgender Inquiry Summary of Submissions – HTML Version
- Te Timatatanga: Introduction
- Nga Whakapuakanga Takotoranga Kupu: Terms of Reference and Terminology
- Te Whakaiti Tangata: Discrimination
- 1A Te Mahi Oranga: Employment
- 1B Nga Tikanga Hoko, Tuku Awhina: Goods and Services
- 1C Nga Wahi Watea: Public Places
- 1D Te Noho Pumau, Mau Tuturu, Mahi Whaiwhaia:
- 1E Te Take Matauranga: Education
- 1F Nohonga-a-whare: Housing
- 1G Te Tikanga Whakawa: Justice System
- 2. Te Ora Tinana: Health
- 3. Te Mana Whakawa Tane, Wahine, Hua Atu: Legal Recognition Of Gender Status
- 4. Te Ruaruanga Taha Wahine, Taha Tane:
- Transgender Inquiry Summary of Submissions – HTML Version
- Executive Summary
- Frequently Asked Questions
- Children, Young People and their Famlies
- Employment
- Health
- Frequently Asked Questions
- Kia noho au ki toku ano ao
- O le Otootoga o Faamatalaga mai le Pulega
- Participation
- Links
- Guidelines on Insurance and the Human Rights Act 1993
- Religion in New Zealand Schools
- Youth Resources
Human Rights Environment
Fijian
Ko ni sa kidavaki ki na website ni Human Rights Commission
E tokona na tabana na Human Rights Commission (kilai eke me Commission) na yavu ni dodonu ni tamata yadua me lomanibai e okati kina na veika me veiganiti ka dodonu vei ira taucoko na lewe ni vanua e Niu Siladi raraba.
E virikotori na i tavi ni Commission e na lawa ka yacana na Human Rights Act:
- Me totaka ka vakatetea na kena rokovi, na kena kilai vinaka ka marautaki na dodonu ni tamata yadua e Niu Siladi raraba
- Me vakauqeta na bula lomavata e na kedra maliwa na lewe ni vanua yadua ka vaka kina na nodra veimaliwai na veimataqali uma tamata era lewe ni vanua ko Niu Siladi
- Me liutaka, raica na kena yaga, dikeva na kena toso, soli i vakasala, ka veitaratara kei ira e tarai ira na veika me baleta na vakatautauvatataki ni lewe ni vanua e na veika vakacakacaka.
E rawa tale ga vua na Commission me walia na veileti e tubu mai na veivakaduiduitaki e cala vakalawa. Kevaka ko nanuma ni ko vakaduiduitaki e na dua na ka, e rawa ni ko kerea na veivuke ni Commission.
Na Veivakaduiduitaki e cala Vakalawa
Era taqomaki na lewe ni vanua e Niu Siladi mai na veivakaduiduitaki e na vica na vanua e tara na nodra bula, e na lawa ka yacana na Human Rights Act ni yabaki 1993. E rawa tale ga e na ruku ni lawa oqo, me walia Commission na veileti e tubu mai na veivakaduiduitaki e cala vakalawa. E okati me cala vakalawa na veivakaduiduitaki e na vuku ni dua se sivia na veika oqo:
- Ko tagane se yalewa ka wili kina na tiko bibi
- Na i tuvaki ni vakawati ka wili kina na veiwatini vakatagane se vakayalewa
- Vakabauta vakalotu
- Vakabauta vakauma tamata
- Roka ni yago
- Kawa tamata cava
- Uma tamata cava se vanua cava ko cavutu mai kina
- Leqa na i tuvaki ni yago
- Yabaki ni bula
- Nanuma vakapolitiki
- Tutu vakacakacaka
- Tuvaki ni matavuvale
- Tovo ni veiwekani kei ira na tagane se yalewa.
E cala tale ga vakalawa e so tale na mataqali veivakaduiduitaki, ka wili kina na veimecaki se veivakasosataki vakauma tamata, na saga yalewa se tagane, kei na vakayacori ni i vakarau e tawa kilikili vua e dua tale.
E wili wale ga me cala vakalawa na veivakaduiduitaki kevaka eyavutaki e na dua vei ira na veika sa tabaki toka e cake, ka vakayacori e na veivanua e vakatabui kina. Sa tabaki koto oqo e ra na veivanua oqori:
- Veika e vakayacora na matanitu se i wasewase vakalewe ni vanua raraba
- Vanua ni cakacaka
- Gaunisala me rawa kina na vuli
- Gaunisala me rawa kina ni talevi na veivanua e dola vei ira na lewe ni vanua raraba, na gaunisala ni veilakoyaki, se na veivanua e vakayagataki raraba
- Vanua ni volivoli kei na vanua ni veiqaravi raraba
- Na kena soli na qele, na vale ni veivakavaletaki kei na veivale me i cili
- Na veisoqosoqo ni veimataqali cakacaka taucoko, na veitabana e qarava na kena vakadonui na i vakatagedegede e rawa vakavuli se vakacakacaka, kei na vaitabana ni veivakarautaki e na vuli cakacaka
- Na veidinadinati vakaveitokani.
E vakamatatataka tale ga na lawa oqo na veivanua e sega kina ni okati me cala
vakalawa na veivakaduiduitaki. Era wili oqo me ra “sega ni okati”. Kevaka e gadrevi
e so tale na i vakamacala me baleta na veivakaduiduitaki, veitaratara kei na
Commission e na dua vei ratou na gaunisala e tabaki koto oqo e ra.
Na Wali ni Veileti
E i tavi ni Commission’s Disputes Resolution Team me walia na veileti. E ratou sega
ni veitotaki na vakailesilesi e na timi oqo, ka ratou sega tale ga ni matataka e dua e
tiko e na loma ni veileti. Na veiqaravi me baleta na kena wali na veileti:
- E sega ni saumi
- E vunitaki ka taqomaki, ka ratou kila wale ga na okati e na veileti
- E sega ni gadrevi kina na veiqaravi vakaloya.
Na gaunisala e taurivaka na Commission e na nona walia na veileti, e nakiti me veiganiti ka yaga, ka me yaco e na gauna totolo duadua. Ia na gaunisala me muri e na kena wali na veileti e rawa ni caka kina na:
- Veivolavolai
- Veivosaki e na talevoni
- Sota ka veirai mata.
E vuqa na gaunisala e rawa ni taurivaki me wali kina na veileti, ka wili kina na veikerei me ia na veivosoti se na veiyalayalati me kua ni yaco tale e muri na veivakaduiduitaki.
Na gaunisala ni vakaraitaki kudru
Kevaka ko vinakata mo vakaraitaka na nomu kudru e na ruku ni lawa na Human Rights Act, yalo vinaka veitaratara kei na Commission e na dua vei ratou na gaunisala oqo:
- Talevoni: 0800 496 877 (e sega ni saumi)
- Fax: 09 375 8611 (Attn: InfoLine)
- Email: infoline@hrc.co.nz
- TTY: 0800 150 111
E vakayagataki tiko e na gaunisala ni veitaratara kei na Commission e na Infoline, na veiqaravi ni Vale ni Volavola ni Ethnic Affairs, ka na rawa kina ni ko veivosaki kei na dua e kila na vosa Vakaviti.
Oqo e so na i sema e rawa ni laurai kina e so tale na i tukutuku e na [VOSA VAKAVITI] e na website vata oqo:


text:
Fiji's Family Network
Virimi Koroibola has not received any gifts yet
Bula tal mai ratu karua, na i taba mai nakoro se i koya tiko la ko au se qai vakauta qima yani oya.
Kevaka au qai raica tale eso au na qai vakauta tale yani Mai vale i Vuci ratou sa tubu cake tiko mai ki na vugodaru vakatalega kina i vale mai Vunivutu era na qai ligadru tiko mai nakoro......sai koya tiko ya....qai daru dau nanuma ga me ratou bau laki sikovi tu me vakamarautaki iratou tu.
Keitou sa loloma yani na veitamani qai bau qiri mai, kevaka e dredre qai text taka ga mai meu qiri yani. E vaka vei au ni na sau lailai meu qiri yani mai na nomu qiri mai......
Sa i koya toka mada oya....
Bula karua sa dede..... bau talanoa mada mai. keitou bulabula vinaka tu qo na veitamani e cairns. Nacava sa caka tu mai keri
.....Karua qori e vica ga nai taba mo bau sarava......418.JPG648.JPG029.JPG006.JPGP1070211.JPGP1070216.JPGP1070217.JPGP1070327.JPGP1070347.JPG
qai qirita ga mai na number qo3571979
bula virimi, qo bale, na tima lomanikoro. pliz can u cal nau mere or ta pita vuci.. urgent
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Sepiteba 16, 2012: Na Siga ni Turaga ni Penitiko 16 [Pentecost 16]: Nodai naki meda veikilai dina sara [bonding-gathering and knowing each other-Base 1], me vakatorocaketaki ka vakavoui na noda bula vakayalo. Affirmation-sharing our spiritual journeys-Base 2] kei na noda cakacakataka se vakadewataka na veika eda sa rawata [caring/sharing-Base 3]. Sa vaka na qito na Baseball ka va na kena i cegucegu; e tolu na naki ni noda veitokani. Ni rawa kece eda sa rawata e dua na kai ka eda sa yacova nai naki ni qito se veitokani [Home Base].
NODA VEIKILAI
Me vakayacori e dua na porokaramu ka rawa ni vukea na noda veikilai vinaka. Eda soqoni, lululu, veitalanoa ka veiwasei talanoa. Tekivu na soqo ena gunu ti se qai vakayacori ni oti na vuli. Me dau qarauni na vakayagataki ni sevusevu me kua ni vakadaroya na mai lotu ena Siga Tabu kei na nomu cakacaka
NODA BULA VAKAYALO
1.Ena macawa oqo Sepiteba 16, 20012 eda goleva kina na:
A. Vosa Vakaibalebale 1:20-33: I. Meda raica mada vakararaba nai vola oqo: A vola ko Solomoni na Tui enai tekivu ni nona veiliutaki [970 BC/BCE] ka vukei koya kina ko Akuri [30] kei Lemueli [31]. E dua nai wase ni vola oqo e qai vakacurumi sara e muri ena gauna nei Tui Esekaia [25:1] rauta 250 na yabaki ni oti na gauna nei Solomoni; a qai soqoni vat aka volai vakaivola me vaka eda kila oqo rauta na 550 BC/BCE]. Eda kila ni sivia e 700 na marama mai na veivanua e vuravura ena gauna ko ya era wati Solomoni ka macala ni 700 talega na vugona. E rauta talega ni 300 na marama e ra okati tale mera nona ‘vakasuva’ [concubine]. Sa macala ni vola e sega walega ni soqoni kina na vuku vakaJiu, ia na vosa vuku mai na veivanua e vakawati kina, me vaka mai Ijipita, ka ni watina e dua na luvei Fero. E muri sara ena 400 BC/BCE eda rogoca talega e so na vuku lelevu mai Kirisi me vakataiki Palato [Plato], Sokeratisi [Socretes] kei Arisitotole [Aristotle] a qai yavutaki kina na vakasama vakavuku ena gauna oqo, ia sa taumada na kena eda goleva tiko oqo. II. Na yaca ni vola vakavavalagi na “Proverb,” na ‘proverba’ ena vosa vakaLatini:na ‘pro’ ‘for’ kei na ‘verba’ ‘word’, ‘proverba’ se proverb se ‘word for a situation.’ Ni rau cokotivata sa kenai balebale oqo: na vosa e ganita ga e dua na ka, dua na vanua, dua na cakacaka se dua nai tavi, ia ena dina tikoga ena gauna kecega. Me vakaoqo, “Sa vinaka cake meda kana rourou ka veilomani ga, ka ca meda kana pulumakau uro ka veicati tiko” [15:17]. Sa dina ena vuvale e cavuti kina kei na gauna e volai kina, sa dina tikoga e na gauna oqo. Sa matata vinaka ni tu nai balebale ni veivosa eda wilika ka sa rauta me yacana vakaViti na: “Na Vosa Vakaibalebale” baleta ni volai ena mataqali vakarau ni matuavosa me vaka na: serekali [poem], vosa vakatautauvata [parables], taro tonotonomata [direct questioning], rua nai yatuvosa e tautauvata na kena vakasama ka rogorogovata [rhyme], drua, veisa se vakayaruataki [couplets], ko ya nai matai ni yatuvosa e vakamacalataka nai ka rua ni yatuvosa. Sa robota nai vola oqo na vosa vuku me baleta: nai taba gone, na vuvale, na vosota kei na taqomaki keda mai na veitemaki, veivakasala vakabisinisi, na bibi ni vosa kei na yame, kilai ni Kalou, tiko vakawati, vaqara na dina, vutuniyau kei na dravudravua, nai tovo kei nai vakarau ca kei na vuku dina. Na tikina koula ni vola oqo na “ Na rerevaki Jiova sa vu ni lomavuku [wisdom, ‘chokmah’ in Hebrew, ‘logos’ in Greek] ia ko ira na lialia era sa cata na vuku kei nai vakavuvuli [discipline]”. III. Nai naki bibi ni vola oqo: 1. Meda vukei na tamata meda rawata na vuku dina [wisdom]; 2. Bula vakaivakarau [discipline]; 3. Bula yalo matua [prudent life]. Se na kena vakalekalekataki ga: meda vakayagataka na vuku vaKalou ena veitiki ni noda bula kece sara ena veisiga. 4. Na veivosa vuku oqo me da qarauna vakavinaka ni ra sega ni vosa ni yalayala [promise], ia ra vosa ga vakavuku. Veitalanoataka mada na vosa vuku oqo, ‘honesty is the best policy’ e dina na vosa oqo ni ‘sai vakarau uasivi meda dau dina ena ka kecega.’ A cava ga na vuna era leqa kina e so e dau dina nodra bula ena caka bisinisi kei na veika tale eso? Dikeva talega na veibasai ni vakasama ena 26: 4 cf 5? II. Wase 1:20-33: Ena veitikina oqo sa ‘vakatamatataki’ se vaka-liatamatataki kina na Vuku [personification], nai vakarau ga ni volavola me bulabula kina na noda wilika na veivakasama e ologi koto kina. Na Vuku e sega ni tu tani mai Vua na Kalou, ia sa vakasama ga ni Kalou, ka sa mai vakadinadinataki ena bula nei Jisu Karisito, ka liatamata, ni ko Koya ga na Vuku se Vosa [tautauvata ga na kedraui balebale- vakaIperiu na “chokmah” se “hokmah,” vaKirisi na “sophia” se “logos”]. Na Vuku ga sa vakasalataki keda ena veika vinaka. Baleta ni vakayagataki na vosa “vuku” me ‘marama’ se ‘yalewa’ [third person pronoun ‘she’ enai VT VakaViti sa kaya na 14 :1, “Ko ira na yalewa vuku era sa dui tara cake nona vale…” e donu talega me “Ko Vuku sa tara cake nona vale…,” ko ya na vakatamatataki [personification] ni Vuku. III. Mai na tikina 20-21 sa Dauvunau [tamata] ko koya na na Vuku ka vunauci ira na lewe ni koro. Ena tikina 22, na ‘yalowai’ sa veibasai ni ‘yalomatua’, ko ya e dua na tamata sa sega ni wasea rawa na vinaka mai na ca. IV. Na Kalou sa gadreva me sovaraka na Yalona se Lomana vei keda me vinaka, matata ka cecere kina na noda veikilai kei Koya. Sa voqa vei keda na nona mai liatamata ko Jisu, na Vosa se Vuku ni Kalou kei na sovaraki ni Yalo Tabu ena Siga ni Penitiko. Sa ka bibi talega na noda vakarorogo ena Nona Vosa Vuku na Kalou. Ni da sakitaka se nanuma ni levu cake na vuku e tu vei keda, ka lailai na vuku ni Kalou, eda sa yalowai ga ka vakalialiai keda vakai keda, eda sa sikalutu ki na savu titibu, rerevaki ka da na mate kina. Sa na matewale na noda vaqara se kaci Vua na Kalou ni sa na sega ni rogoci keda se kunei keda. “Era na qai kaci mai vei au, ia ka’u na sega ni rogo yani; a ra na vaqarai au vagumatua, a ra na sega ni kunei au” [28]. Ke mani levu na veika ko taukena se rawata e vuravura, ko na rusa vata kaya ga, ia ko koya e rerevaka na Kalou ka muria na Vuku ena “vakacegu ka sega ni rerevaka e dua na ka ca” [33].
B. Same 19: I. Mai nai Wasewase I ni Same 1-41 ka levu na Same oqo e vola ko Tevita. Sa salavata kei na vakasama ni Vakatekivu[Genesis] sa baleta na Kalou kei na nona Vosa ni bulia na vuravura, na tamata, nai valavalaca ni tamata ni sa talaidredre kei na nona veivakabulai na Kalou ni digitaka e dua na tamata ka vakabauti koya me rawa kina ni vakabula na Kalou na vuravura ka sa bulia. II. Nai vakarau ni nona so-Kalou ko Tevita sa tuvai vakamatau: 1. Sa vakacaucautaka na Kalou na veika buli kecega, ka sa laurai vata kei nona yalani ka malumalumu na tamata [1-6]; 2. Na Nona Vosa na Kalou sa vakaraitaka mai na totoka, yaga kei na veivakalougatataki [7-11]; 3. Na Nona vakaraitaki Koya ena veisiga na Kalou ni na dei tu na Nona vosoti keda na tamata [12-14]; 3. Na tikina 14 na masu ni veivakalougatataki. Eda sa dau vakayagataki vakalevu ena lotu vakauasivi vei keda na dauvunau ni bera na vunau: “Me vinaka vei kemuni na vosa ni gusuqu, kei na vakanananu ni lomaqu, I Jiova na noqu Uluvatu, kei na noqui Vakabula.”
C. Jemesa 3:1-12: I. E vola ko Jemesa na taci Jisu, kai liuliu ni lotu mai Jerusalemi, ka volai ena 49 AD/ACE ni bera na Bose mai Jerusalemi 50 AD; ko Jemesa e vakabibitaka ena nona dusia na mataqali lotu vakarairai ga ka duitani mai na lotu dina ena vakabauta ka cakacakataki [2:18]. II. Sa baleta na kaukauwa, cecere, vinaka ni yame kei na veika veibasai ni veika e rawa ni vakayacora na yame. Ena vosa vakaViti eda dau vakayagataka e vuqa na vosa: yame se gusu kamikamica, yame se gusu gaga, yame dravu, yamesa, yameyame, yamekemeke, yame kalu, vakayameca, yame-ta, dara yame se vakadarayame, yame ni buka…sa levu na vosa vakaviti me baleta na yame, sa vakaraitaka ga na bibi ni yame, ka vinaka meda veitalanoataka mada. III. Sa vakayagataka ko Jemesa e vica nai yaloyalo me baleta na yame: 1. Na yame e rawa ni veivagolei me vaka na ‘paraele’ ena gusu ni ose; e manumanu levu ka kaukauwa, ia e dua ga na wa lailai ena gusuna ena lewa na nona veigoleyaki; 2. Na yame, sa vaka na uli ni waqa; na waqa e ka vakaitamera, ia nai uli e ka lailai ga, ia e rawa ni vagolea na waqa levu; 3. Na yame e vaka e dua na buka lailai sa rawa ni vakama e dua na veikau vakaitamera ka vakaleqa na veika kece e bula se tiko kina, vakaviti eda vakayagataka na vosa yameyame; 4. Na yame sa dredre me vakamanoataki, e rawarawa cake na noda vakamanoataka na manumanu kila; 5. Na yame e rawa ni vakayagataki ena noda veivakalougatataki [blessing] kei na noda veivakaloucataki [cursing]; 6. Na yame sa vaka na wai vure vinaka sa vakavurea na wai vinaka, ia na vure ca ena vakavurea na wai ca. Ko ya, na yame e cavuta na vosa vinaka e vakayalovinakataki keda ka vakacegui keda, ia na yame e rogo mai kina na vosa ni veibeci, vosa ca, vosa kaukauwa, vosa gaga sa vakavuna na mavoa ni bula; 7. Na yame sa vaka e dua na vuni lolo ena vuataka ga na lolo, se dua na vaini ena vuataka ga na vaini; ka sega ni rawa me vuataka na vaini na lolo se dua na mataniwai sa lako ruarua mai kina na wai droka [wai dranu] kei na waitui. Na wai veilaroi e vakavuna na mosi ni kete kei na lualua. IV. Sa ka bibi na noda vakayagataka na yameda ka rawa nida lesu tale ena vakasama ni lesoni ena Marika 7:15, “Sa sega ni ka e taudaku ni tamata ni sa curuma sa vakadukadukalitaka rawa; ia na veika sa curu yani mai vua, oqori ga sa vakadukadukalitaka na tamata.” Sa dua na lesoni vakaitamera eda na vulica rawa main a kena qarauni ka maroroi vinaka na noda vakayagataka na yameda.
D. Marika 8: 27-38: I. E rua nai talanoa [27-30; 31-38 ] ka laurai talega ena Maciu 16: 13-20, 21-28; Luke 9:18-21, 22-27, sa baleta na nodra kilai Jisu na tamata, kei na nodra vakatataro se ko cei sara mada ko Jisu, kei na cava nai balebale ni bula ni muri Jisu. Ke ko gadreva mo kila vinaka na veika eratou dui kaya na Kosipeli e tolu oqo ena vinaka mo wiliki iratou kece ka vakatautauvatataki iratou se vakaduiduitaki iratou. A yaco tiko na veitarotarogi oqo mai nai karua ni Sisaria, na koro ka vakatokayacataki vua na Tui mai Roma ko Sisa, ko ya ko Sisaria Filipai. Eratou a raica tiko na tisaipeli nai vakatakarakara kei Sisa, o koya era vakatoka na kai Roma me dua talega na kalou. Ni ratou dabe na tisaipeli ena delana ko ya ka raica na matakau kalou duidui ena koro oqo, sa Sa taro donu kina ko Jisu se cava era kaya na tamata e ko cei ko koya se na veika era kila me baleti koya. II. Era vakatauvatana na tamata ni ko Jisu e vakataka e dua vei ira na parofita, era a bula e liu me vaka era kila na nodrai tovo kei na nodra cakacaka: ko Joni na Dauveipapitaiso, ko Ilaijia na parofita rogo, se dua tale na parofita. III. Nai sau ni taro nei Pita ni tarogi iratou vakadodonu na Turaga, a kaya ko Pita, “Oi kemuni na Mesaia!” se ko Koya sa lumuti se soli vua na kaukauwa ni veiliutaki [raica nai sau ni taro ena Maciu kei Luke]. O Koya ga oqo nai liuliu yalataki ka na mai vagalalataki se sereki ira na Isireli mai vei ira na dauveivakabobulataki. Vakapolitiki sa nanumi kina ko Roma; vakayalo sa macala ga ni veisereki mai nai valavalaca. Sa vakatakilai se ko cei dina ko Jisu ena nodratou vosa kei na nodratou vakabauta na tisaipeli. IV. Eda kila nai vakaro me kua ni tukuni e sega ni dauvakayacori baleta ka ni dredre meratou galutaka na tisaipeli nai tukutuku vinaka me baleti Jisu. Na vuna levu taudua ga me kua ni sa tukuni me yacova na tucake tale main a mate, ka mera qai kila ga vakaiira na tamata se ko cei dina ko Jisu, ko ya, e sega walega ni luvei Meri, ia sa Luve ni Kalou ka sa gadrevi kina na vakabauta ka sega ni kilai ko ya wale ga vakatamata. V. Nai talanoa tarava [31-38] sa baleta na yalayala ni na vakararawataki ka mate talega na Mesaia se Luve ni Tamata. A sega ni ciqoma ko Pita na vakasama ni na mate na Mesaia [ko ya na vakasama dina ga vaka Jiu]. Sa saqata ko Jisu na ka sa kaya ko Pita se nodra vakabauta na Isireli me baleta na Mesaia, ka vakatokai Pita me ko ‘Setani,’ “Lako tani ko dakuqu Setani; ni ko sa sega ni vakananuma na veika ni Kalou, na ka ga ni tamata.” Oqo na veitemaki levu me vagolea tani nai naki taumada ni Kalou ena vukui Jisu. Sa via muria ko Pita na sala ga vakatamata, sa tu tani mai na vakasama vaKalou ni dodonu ga me mate, oti ena qai tucake tale ena qaqa! VI. Na muri Jisu, na sotava bula dredre ka okati kina na noda dui cola kauveilatai ka muri Jisu. Na muri oqo me yacova na bolea na vakamaduataki kei na mate. Ke da sega ni tukuni Jisu tiko ena maduataki keda talega ko Jisu ena mata ni Kalou. VII. Sa dua na ka bibi na noda vakabauta ni sai Jisu na Mesaia na Luve ni Kalou ka vakakina na noda vakadinadinataki koya ena vanua ga eda bula kina.
3. Na Sala ni Vuli Vola Tabu [Bible Study Methods] mo rai kina; na sala ni vakadewataki ni vosa [exegesis]:A. Ni soli mai na lesoni se tikina mo wilika: wilika sara, oti qai wilika nai talanoa ni bera na lesoni, tarava nai talanoa ni oti na lesoni ko ya [context]. B. Tovolea mo kila toka nai naki ni kena volai nai vola koya; me vakataki Joni 20:30-31.C. Wilika tale na lesoni ka toqa na vosa kei na vakasama bibi e lauti iko? D. Ko raica rawa e dua na vakasama e buwawa ka sega ni macala vinaka, raica tale ka wilika na kena vakadewa vakavavalagi, kena e rawarawa? E. Raica tale na tikina enai Vola Tabu e rawa ni vakamacalataka na vakasama ko raica tiko, me vaka ena veivola tale eso enai Vola Tabu.Vakayagataka e so na taro ena vosa: A cava [what]? Gauna cava e volai kina se cavuti kina na vosa [when]? A cava na vuna [why]? Caka/yaco/rawa vaka evei [how]? F. Raica na “a” “b” “c” lalai enai Vola Tabu vakaidusidusi ka tukuna na vanua mo wilika tale me vakamatatataka na tikina ko wilika tiko; na references se foot/end notes. Indexes enai VT Vakavavalagi. G. Dikeva na vakayagataki ni gauna [tenses]: “Au a lako!” [past], “au sa lako!” [present] kei “au na lako! “ [future ]? I. Raica rawa e so na vakasama vou? [Goleva na veitikina ena lesoni ni kua? Se dua ga na tikina] J. Mo nanuma tiko ni ko wilika tiko e dua nai vola ka volai ena 2000 vakacaca na yabaki sa oti, mo vakasamataka na i tuvatuva ni vanua [geography], nai tovo ni bula, [culture and traditions], na veika e yaco ena gauna koya [history], kei nai vakarau ni nodra volavola [literature].K.Ia sa dei tu ni oqo na vosa ni Kalou, e vosa bula [Ipiriu 4:12]. Mo masulaka ka nuitaka na Kalou ena nomu vukei ni sereki ni vosa.L. Sa kena gauna oqo mo tovolea ke ko gadreva me toso cake tikoga na nomu kila na i Vola Tabu , mo tekivu vakavolia e so nai vola ka rawa me vukei iko. Eso nai Vola Tabu sa tu vata kei na kenai vakamacala [Commentary] se Dictionary of the Bible kei na nomu Dauwilika wasoma na Taro enai vola ni Sere vakaviti sa no kina na yavu ni noda vakabauta kei na cioloji ni lotu. M.Na kena i otioti mo qai taroga na taro: A cava e da vulica rawa mai nai talanoa oqo? Se A cava na kenai balebale vei au/kena yaga vei au ena noqu i tutu vakatamata, vakalotu vakarisito, etc, se cava na kenai balebale /yaga ki nai vavakoso? N.Kua ni rawai sara ena muria nai kalawa e soli yani enai vola baleta ni na tubu mai eso na vakasama e vakavotuya na Yalo Tabu, me golevi sara koya.
VEIKAUWAITAKI A cava meda cakava me sureti kina ko ira era sega ni lewe ni lotu? E dua e da nanuma meda sikovi koya? A cava tale e rawa ni vakayacori?
Jovili kei Lisa Meo


text:
E GOLE sara mai na veivuke vakailavo mai na valenilotu mi Nacavanadi mai Gau, na veivuke mai Moala kei na wasewase lelevu e Viti Levu ena nodra rogoca na kaci ni lotu ena kena sagai me na vueti na koronivuli ni vuli teitei kei na susu manumanu mai Navuso, e Naitasiri.
Vakaraitaka na nona vakavinavinaka o Talatala Malakai Tuikadavu ena vuku ni veivuke ka sa tasoro tiko yani ki Navuso ena kena sa sagai me na dua na vanua mena kau mai kina e dua na iwase ni sucu e vakarautaki ga ena noda vanua, oya na Navuso Vocational School. Ena gauna oqo e sa rauta ni 168 kece na i wiliwili ni bulumakau era tiko ena ba ni bulumakau.
Esa tiko talega na tabana ni susu vuaka, na susu toa kei na teitei.
Ena gauna oqo e tiko e 81 na tinani bulumakau, 22 na bulumakau tagane era sa sele oqo me ra na volitaki me ra laukana.
Esa taladrodro tiko ga mai oqo na veivuke mai na veitabacakacaka, na valenilotu, na wasewase ni oti ga na kena kacivaki ena Bose ko Viti, e kaya o Talatala Tuikadavu.
Oqo na veika era sa solia rawa mai eso na wasewase kei na tabacakacaka ena vuku ni sasaga yaga oqo: Wasewase o Kuku/ Nausori- 3 na bulumakau
Wasewase o Suvavou- $750
Wasewase o Namoli-$5,000
Wasewase o Vanuabalavu- $500
Wasewase o Naitasiri-$600
Tabacakacaka o Kalabu- $750
Tabacakacaka o Nayavumata-$300
Tabacakacaka o Rara- 1 na bulumakau
Tabacakacaka o LDA- 1 na bulumakau
Tabacakacaka o Viria ( Lomaivuna) - 1 na bulumakau
Tabacakacaka o Saunaka- $1,000
Valenilotu o Samabula East- 5 na bulumakau
Tabacakacaka o Nadiri-1 na bulumakau
Tabacakacaka o Saioni-1 na bulumakau
Tabacakacaka o Nasinu- 1 na bulumakau
Tabacakacaka o Davuilevu- 1 na bulumakau
Tabacakacaka o Vusu- $250
Valenilotu o Nacavanadi ( Gau)- $250. Valenilotu Uciwai Moala, Lau- $250. Vakaraitaka o Talatala Mala ni o ira era solia mai e $1,000 lako cake esa voli saraga mai na bulumakau na hybrid e Koronivia e tauya $1,000 e dua.
kei ira era solia e $250 , e sa voli kina na luveni bulumakau.
E rau lako vata tikoga na susu bulumakau me laukana kei na kena me loba sucu ena vuku ni gagadre ni sucu e vinakati tu e Viti.
E taketetaka tiko na koronivuli e Navuso me na vakarautaka e rauta ni 12 na milioni na tani na sucu ena yabaki mai oqo ena 400 na bulumakau loba sucu me ra na susugi ka vakarautaki mai Navuso.


text:
EDA sa na tomana sara tiko na noda vulica na i cavuti ni veiyasana vakaturaga e Viti kei na kena veitikina cokovata kei na tikina makawa. Ia, e na macawa qo e da na vulica kina na i cavuti ni yasana vakaturaga ko Nadroga Navosa. Ni wiliwili sara yani.
E na tikina cokovata o Cuvu, ena loma ni Tikina makawa o Cuvu ka wili kina na koro o Cuvu, Nayevuyevu, Tore, Yadua, Rukurukulevu, Hanahana kei Sila ka kena i cavuti, Nakuruvakarua i Louvatu na Ka Levu.
Na Tikina makawa o Tuva ka wili kina na koro ko Vouwa, Nadroumai, Togovere, Semo, Nabau, Kamisi, Emuri kei Niu Yoka ka kena i cavuti, Leweniyarayara na Taukei Vunawi.
Na Tikina makawa ko Nasigatoka ka wili kina na koro ko Nasigatoka, Yavulo, Nasama, Vunavutu kei Volivoli ka kena i cavuti, Louvatu na Tui Nadroga.
E na loma ni Tikina makawa tikoga ko Nasogatoka e na koro ko Nayawa kei Laselase ka kena i cavuti, Tui Madudu. Na tikina makawa o Nokonoko ka wili kina na koro ko Naduri, Lawai, Nakabuto, Nakalavo, Vunatuvau, Kilivalevu kei Qereqere ka kena i cavuti, Turaga na Tui Tabanivonoicake.
Na Tikina makawa o Waicoba, wili kina na koro ko Narewa, Vagadra kei Narata ka kena i cavuti, Turaga na Tui Nasesevia. Na tikina cokovata o Malomalo e na loma ni Tikina makawa ko Malomalo ka wili kina na koro ko Malomalo ka kena i cavuti, Turaga na Tui Nasosowaqa. Na koro ko Nadivi ka kena i cavuti, Taukei Nasoqo. Na koro ko Nalele, Sanasana, Vusama, Navisabasaba, Batiri kei Togobula ka kena i cavuti, Tui Nasoni.
Na loma ni Tikina makawa ko Raviravi ka wili kina na koro ko Momi, Yako kei Nabila ka kena i cavuti, Turaga na Tui Tabanivoniwai. Na loma ni tikina makawa o Wai ka wili kina na koro ko Lomawai, Kubuna, Nakorokula, Navutu, Tau kei Bavu ka kena i cavuti, Nalolo na Turaga na Tui Nabolo.
Na Tikina cokovata ko Baravi e na tikina makawa ko Conua ka wili kina na koro ko Vatukarasa, Malevu, Korotogo, Naroro, Nawamagi, Nalaca kei Nadrala ka kena i cavuti, Nabili Turaga na Tui Conua.
Na Tikina makawa o Komave wili kina na koro ko Komave, Namatakula, Biausevu kei Navola ka kena i cavuti, Vusu na Turaga na Tui Vusu.
Na Tikina makawa o Korolevuiwai ka wili kina na koro ko Votua, Votualailai, Tagaqe kei Namada ka kena i cavuti, Turaga na Tui Davutukia i wai.
Na Tikina makawa ko Koroinasau ka wili kina na koro ko Balenabelo, Vunayayawa, Saru kei Sauvi ka kena i cavuti, Turaga na Tui Davutukia i vanua.
E na macawa mai qo e da na qai tomana tale yani na noda vulica tiko na i cavuti ni veitikina makawa e na yasana vakaturaga o Nadroga kei Navosa.