text:
ITALANOA 83
Na Bai kei Jerusalemi
RAICA mada na cakacaka e caka tiko oqo. Era ogaoga na Isireli ena tara ni bai kei Jerusalemi. Na gauna a vakarusai Jerusalemi kina o Tui Nepukanesa ena 152 na yabaki sa oti, a vakarusa tale ga na bai qai vakama na matamata ni koro. Era a sega ni vakaduria tale na bai na Isireli ena nodra lesu mai Papiloni.
Era nuidei beka na tamata ena nodra sa mai tiko ena vica vata na yabaki ena dua na koro e sega tu na kena bai? Sega, era sega ni nuidei. Ni rawarawa sara ga na nodra mai valuti vei ira na meca. Ia e mai vukei ira tiko o Niemaia mera vakaduria tale na bai. O kila se o cei o Niemaia?
O koya e dua na turaga ni Isireli e lako mai na koro levu o Susani, na vanua tale ga e rau tiko kina o Moatekai kei Esiteri. E cakacaka tiko ena vale ni tui, qai rairai itokani vinaka i Moatekai kei Esiteri na Ranadi. E sega ni kaya na iVolatabu ni cakacaka o Niemaia vei tui Easuerosi na wati Esiteri. Ia e cakacaka ga vua na tui e tarava, o Tui Atakisekise.
Nanuma tiko e tui vinaka o Atakisekise ni a solia na ilavo vei Esera me lai vakavinakataki kina na valenisoro i Jiova mai Jerusalemi. Ia a sega ni tara na bainikoro o Esera. Meda raica mada se a mai cakava vakacava na cakacaka oqo o Niemaia?
Sa oti mai oqo e 13 na yabaki nona a solia o Atakisekise vei Esera na ilavo me vakavinakataki kina na valenisoro. E liutaki ira sara tiko ga na dau talo waini mei tui Atakisekise o Niemaia. Kena ibalebale oqo ni na raica tiko me kua ni vagagai na mena gunu na tui. E dua dina na itavi bibi.
Ena dua na siga a mai sikovi Niemaia na tacina o Anani kei ira tale e so na turaga mai na vanua o Isireli. Eratou mai tukuna vua na leqa era sotava tiko kei na kena se sega tu ga ni vakaduri na bai kei Jerusalemi. E rarawa kina vakalevu o Niemaia qai masulaka vei Jiova na leqa oya.
Ena dua na siga a raica votu na tui na rarawa i Niemaia, mani taroga: ‘Na cava o rarawa tiko kina?’ A kaya vua o Niemaia ni vu tiko mai na ituvaki ca e tu kina o Jerusalemi kei na kena bai. E taroga tale na tui: ‘Ia na cava o vinakata?’
E kaya yani o Niemaia: ‘Ni soli au mada meu lai vakaduria na bai kei Jerusalemi.’ E tui yalovinaka o Atakisekise qai vakadonuya nona kerekere, mani solia tale ga e so na kau me lai vakayagataki ena tara ni bai. Ni yaco yani i Jerusalemi o Niemaia sa tukuna sara vei ira na veika e sa nanuma tu me mai cakava. Era taleitaka dina ra qai kaya: ‘Meda sa tekivu tarataravaki sara.’
Nira raica na meca ni sa tekivu na cakacaka, era kaya: ‘Keimami na vakamatei ira me tarovi kina na nodra cakacaka.’ E rogoca rawa o Niemaia qai solia yani vei ira na cakacaka tiko na moto kei na iseleiwau. E kaya vei ira: ‘Kua ni rerevaki ira na meca. Dou vala ena vukudra na tacimudou, na watimudou, na luvemudou, kei na nomudou vale.’
Era yaloqaqa na tamata. Era vakarautaka tu nodra iyaragi ena siga kei na bogi qai toso tiko ga na tarataravaki. Ena loma ga ni 52 na siga sa duri oti na bai. Era sa qai mai tiko vakacegu yani na lewenivanua ena koro. Era marautaka tale ga na nodrau veivakavulici mai na lawa ni Kalou o Niemaia kei Esera.
Ia e sega ni tautauvata sara na kedra ituvaki me vaka nodra a se bera ni kau vakavesu i Papiloni. Ni se liutaki ira tiko ga na tui Perisia qai dodonu tale ga mera qaravi koya. Ia a sa yalataka oti tu o Jiova ni na tala mai e dua na tui vou ena kauta mai na bula vinaka vei ira na lewenivanua. O cei na tui oqo? Ena kauta mai vakacava na bula vinaka i vuravura? E sega ni vulici tale e dua na ka me baleti koya me yacova ni oti e 450 na yabaki. Sa qai mai sucu yani e dua na gone. Oqori eda na qai raica tarava.


c: text/html

text:
4 O ratou na tagane na luvei Juta o Feresi,+ o Esironi,+ o Kamai, o Ure,+ kei Sopali.+2 O Riaia na luvei Sopali e qai tamai Jeaci, o Jeaci e tamai Eumai kei Leati. Qo o ira na vuvale era luvei Sora.+3 Qo o ratou na luvei tamai Etami:+ o Jesirieli, o Isima, o Itipasi, (na yaca i ganedratou o Esileliponi),4 o Penueli na tamai Kitori kei Esa na tamai Usa. Qo o ira na luvei Ure,+ na ulumatua nei Efiraca, na tamai Peceliema.+5 O Asuri+ na tamai Tikoa+ e rua na watina, o Ila kei Nera.6 E qai luvena vei Nera o Eusami, o Eferi, o Temeni, kei Easitari. Qori o ratou na tagane na luvei Nera.7 O ratou na tagane na luvei Ila o Sereci, o Isari, kei Ecinani.8 O Kosi e qai tamai Anupi, o Sopepa, kei ira na vuvale i Eareli na luvei Arumi.9 E dokai vakalevu o Jepesi sega so o ira na tacina, o tinana ga e vakayacani koya me o Jepesi,* e kaya: “Au rarawa niu vakasucumi koya.”10 E masuta na Kalou ni Isireli o Jepesi, e kaya: “Moni vakalougatataki au mada moni vakalevutaka na noqu vanua, me tiko vata kei au na ligamuni moni vakabulai au mai na ca, meu kua ni leqa kina!” E mani vakayacora na Kalou na ka e kerea o koya.11 O Kilupi na taci Sua e qai tamai Miri, na tamai Esitoni.12 O Esitoni e tamai Pecirafa, o Pasea, kei Teina na tamai Irinasi. Qo o ira na lewe i Reka.13 O rau na tagane na luvei Kinasi o Ocinieli+ kei Siraia, na tagane na luvei* Ocinieli o Eaci.14 O Mionocei e tamai Ofira. O Siraia e tamai Joapi na tamai Kearesimi,* era vakatokai kina nira matai.15 O ratou na tagane na luvei Kelepi+ na luvei Jifune, o Iru, o Ela, kei Nami, na tagane na luvei* Ela o Kinasi.16 O ratou na tagane na luvei Jialieli o Sifi, o Sifa, o Tiria, kei Esareli.17 O ratou na tagane na luvei Esira o Jica, o Mereti, o Iferi, kei Jaloni, e kunekune na yalewa* qai vakasucumi Miriama, Samei, kei Isipa na tamai Esitimoa.18 (Ia na watina Jiu e vakasucumi Jireti na tamai Kitori, o Eperi na tamai Soko, kei Jikucieli na tamai Sanoa.) Qo o ratou na tagane na luvei Picaia na luvena yalewa o Fero e vakawatitaka o Mereti.19 Na luvei wati Otaia na ganei Neami, e tamai Kila na Kamaiti kei Esitimoa na kai Meaka.20 O ratou na tagane na luvei Simoni o Aminoni, o Rina, o Penianani kei Tiloni. O rau na tagane na luvei Isai o Soeci kei Penisoeci.21 O ratou na tagane na luvei Sela+ na luvei Juta, o Eri na tamai Leka, o Lata na tamai Maresa, kei ira na vuvale era dau caka isuludina ena vuvale i Esipea,22 o Jokimi, o ira na lewe i Kosepa, o Joasi, kei Sarafi na watidra na yalewa ni Moapi, kei Jasupilemi. Qo na itukutuku makawa.23 Era dautulituli era tiko mai Netaimi kei Kitera. Era tiko e kea mera cakacaka vua na tui.24 O ratou na tagane na luvei Simioni,+ o Nimueli, o Jamini, o Jaripi, o Sira, kei Saula.+25 O Salumi na luvena tagane, o Mipisami na luvena tagane, kei Misima na luvena tagane.26 O ratou na tagane na luvei Misima o Amueli na luvena, o Sakuri na luvena, o Semeai na luvena.27 E 16 na luvena tagane o Semeai, e 6 na luvena yalewa, ia e sega ni levu na luvedra tagane na tacina, e sega ni levu na nodra vuvale me vakataki ira na Juta.+28 Era tiko e Pieri-sepa,+ e Molata,+ e Asasuali,+29 e Pila, e Esemi,+ e Tolati,30 e Pecueli,+ e Orima,+ e Sikilaki,+31 e Peci-marikapoci, e Asa-susimi,+ e Pecipiri, kei Sareimi. Qo na nodra koro me yacova ni veiliutaki o Tevita.32 Na nodra itikotiko o Etami, o Eini, o Rimoni, o Tokeni, kei Asani,+ e lima na koro,33 kei na nodra itikotiko e volekata na koro kece qori me yaco sara i Peali. Qo na itukutuku ni nodra iyatukawa kei na nodra itikotiko.34 Ia o Mesopapi, o Jamileki, o Josa na luvei Emasia,35 o Joeli, o Jeu na luvei Josipaia na luvei Siraia na luvei Esieli,36 o Elioenai, o Jekopa, o Jisoaia, o Asaia, o Etieli, o Jesimieli, o Penaia,37 o Saisa na luvei Sifi na luvei Eloni na luvei Jitaia na luvei Simiri na luvei Semaia,38 o ira na cavuti qo na yacadra era turaga ni nodra vuvale qai tubu mera lewe levu na vuvale i tukadra.39 Era mani gole yani ina icurucuru i Kitori, ina yasa ni buca ena tokalau mera vaqara na vanua co drokadroka me kedra na nodra qelenimanumanu.40 Era kunea sara na vanua co drokadroka vinaka, e vanua levu, e sega ni vakacacani, e sautu. Era tiko e liu e kea na luvei Ame.+41 O ira na volai qori na yacadra era lako mai ena gauna i Tui Esekaia+ e Juta mera samuta na nodra valelaca na luvei Ame, kei ira na Meunimi era tiko e kea. Era vakarusai ira me yacova mai na siga qo, era tawana sara na nodra vanua ni tu kina na co drokadroka me kedra na nodra qelenimanumanu.42 Eso na Simioni, era le 500 era lako i Ulu i Sia,+ kei Pilataia, Neraia, Rifaya, kei Usieli, eratou luvei Isai, eratou liutaki ira.43 Era mokuti ira na vo ni Amalekaiti+ era dro, ra qai tiko e kea me yacova mai na siga qo.
iVakamacala e ra
^ Na yaca Jepesi e rairai veisemati kei na dua na vosa vakaIperiu e kena ibalebale “rarawa.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kolosa
Chapter 3
Kevaka dou sa vakaturi cake vata kei Karisito, mo dou vakasaqara na veika mai cake, sa dabe tiko kina na Karisito ena liga imatau ni Kalou.
2 Dou dau nanuma na veika mai cake, kakua ga na veika e vakavuravura.
3 Ni dou sa mate, na nomudou bula sa vuni vata kei Karisito vua na Kalou.
4 Ni na rairai mai na Karisito, na noda vuni bula, dou na qai rairai vata kei Koya ena i ukuuku.
5 O koya oqo, mo dou vakamatea na veitikimudou sa vakavuravura tiko: A dauveibutakoci, nai valavala sega savasava, na garogaro, na garogaro ca, na daukocokoco na ka oqo sa tautauvata kei na qaravi matakau.
6 Ena vuku ni veika oqo, na cudru ni Kalou ena tarai ira era sa cakava tiko,
7 Ni oi kemudou dou a dau cakava tu e liu ena gauna dou se butobuto tu kina.
8 Ia ena gauna oqo, sa dodonu mo dou sa luvata tani na veika kece oqo: Na cudrucudru, na ruru, na dau naki ca, dau vosa veivakasewasewani, kei na vosa vakalialia mai na gusumudou.
9 Me kakua vei kemudou na veilasutaki, ni dou sa luvata tani taucoko nai valavala makawa,
10 Ni dou sa daramaka nai sulu ni tamata vou, ka vakavoui tikoga ena nomudou veiwekani kei Koya, mo dou na vakaraitaka tiko kina na nona cakacaka na dauveibuli.
11 Sa sega tale ni dua me kai Kirisi se Jiu, se cilivi se sega ni cili, se kai matanitu tani sei taukei, bobula se turaga, ia sa o Karisito ga, io, me vakarisito na ka kecega.
12 O koya oqo, ni dou sa tamata digitaki ni Kalou, sa savasava ka daulomani, dou bulataka na loloma ni Kalou, na yalovinaka, na yalomalumalumu, na yalomalua, na vosota vakadede;
13 Dou veivuke ni colata nomudou i colacola, dou veivosoti vakai kemudou, ke dua na ka cala e beitaki kina e dua vei kemudou; ni sa vosoti kemudou oti o Karisito, e dodonu mo dou dau veivosoti.
14 Ia na veika kece oqo, na loloma ga me yavu tiko ni nomudou bula, ni loloma e vakataucokotaka na ka kecega.
15 Na vakacegu ni Kalou me lewa na yalomudou, me rawa ni da vakavinavinaka kina, ni o keda eda sa dua ga na yago.
16 Me vakavale vei kemudou na Vosa i Karisito, mo dou vakasinaiti kina ena vuku kecega, dou veivakatavulici ka veivunauci vakai kemudou ena same kei na sere ena sere vakayalo, ka dou lagasere mai na vuni yalomudou ni dou lomana na Turaga.
17 Ena ka kece dou cakava ena vosa se cakacaka, me caka kece ena yaca ni Turaga o Jisu, dou dau vakavinavinaka vua na Kalou o tamada ena Vukuna.
18 Oi kemudou na yalewa vakawati, dou dau vakarorogo vua na watimudou, ni sa vinakata na Turaga.
19 Oi kemudou na tagane vakawati, dou lomana na watimudou kakua ni dou dau vakatotogana.
20 Oi kemudou na gone, dau muria na vosa ni nomudou i tubutubu ena ka kecega, ni Turaga sa dau vinakata me vaka oqo.
21 Vei kemudou na tama, dou kakua ni vakacudrui ira na luvemudou, de ra qai yalolailai.
22 Vei kemudou na tamata dauveiqaravi, dou talairawarawa vei ira nomudou turaga sa liutaki kemudou, dou kakua ni cakava me ra qoroi kemudou kina na tamata, ia ena yalodina ga kei na rerevaka na Kalou.
23 Ena ka kece dou cakava, mo dou cakava ena yalomudou dina, ni dou cakava tiko vua na Turaga, ka sega ni vei ira na tamata.
24 Ka mo dou kila na Turaga ena solia na kemudou i sau me noda i vota vota; ni dou sa qarava na Turaga o Karisito.
25 Ia o koya ga sa caka ca ena taura na kenai sau ni ka e cakava, ena sega ni dua na veitovaki me caka.


text:
Me 21-27
MARIKA 11-12
Sere 34 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“E Levu Duadua na ka e Biuta”: (10 min.)
Mar 12:41, 42—E raica o Jisu ni biuta e dua na yada dravudravua e rua na ilavo lailai sara ena katonicau ni valenisoro (“kato ni cau,” “rua na ilavo lailai,” “lailai sara” ivakamacala ni vosa ena Mar 12:41, 42, nwtsty)
Mar 12:43—E taleitaka vakalevu o Jisu na nona vakuai koya na yada qai vakabibitaka qori vei ratou nona tisaipeli (w97 15/10 16-17 ¶16-17)
Mar 12:44—E talei vei Jiova na nona cau na yada (w97 15/10 17 ¶17; w87-E 12/1 30 ¶1; cl 185 ¶15)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Mar 11:17—Na cava e vakatoka kina o Jisu na valenisoro me “nodra vale ni masu na veimatanitu”? (“nodra vale ni masu na veimatanitu” ivakamacala ni vosa ena Mar 11:17, nwtsty)
Mar 11:27, 28—Na cava era vakaibalebaletaka tiko na meca i Jisu nira kaya “veika qo”? (jy 244 ¶7)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Mar 12:13-27
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
iMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 2 na miniti) Tekivu ni muri na vakatutu ni veivosaki. E taroga o itaukeinivale e dua na ulutaga e dau veivosakitaki vakalevu ena yalava.
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Tekivu ni muri na vakatutu ni veivosaki. E tukuna o itaukeinivale ni se qai takali ga e dua na wekana voleka.
Vidio ni iKarua ni Veisikovi Lesu: (5 min) Me saravi qai veivosakitaki na vidio.
NODA BULA VAKARISITO
Noda Vakabauti Jiova ena Rawati Kina na Ka: (15 min.) Me saravi na vidio.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 21
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 98 kei na Masu


text:
ULUTAGA LEVU | O KILAI IRA NA IVAKADINADINA I JIOVA?
Cava Keimami Vunau Kina?
Keimami kilaitani ena neimami dau cakacaka vakavunau—e veivale, matanalevu, kei na vanua ga era tu kina na lewenivanua. Cava mada keimami vunau tiko kina?
Na neimami vunau e baleta sara tiko ga na neimami via vakacaucautaka na Kalou kei na neimami vakatakila na yacana. (Iperiu 13:15) Keimami via talairawarawa tale ga vei Jisu Karisito, e vakarota: “O koya gona, ni lako moni vakavulici ira na lewe ni veivanua kece ga mera noqu tisaipeli, . . . vakavulici ira mera muria na ka kece au vakarota vei kemuni.”—Maciu 28:19, 20.
Keimami lomani ira tale ga na tamata. (Maciu 22:39) Keimami kila vinaka tu ni duidui nodra vakabauta vakalotu, era na sega ni taleitaka kece na neimami itukutuku. Ia keimami vakadeitaka ni na veivakabulai na itukutuku era tu ena iVolatabu. Qori na vuna keimami “sega ni cegu [kina] ena . . . veivakavulici kei na . . . vunautaka na itukutuku vinaka kei Jisu,” me vakataki ira ga na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri.—Cakacaka 5:41, 42.
E vola o Antonio Cova Maduro, e dau dikeva na itovo ni tamata, ni “dua na ka na nodra sasaga, kei na veika dredre era sotava na iVakadinadina i Jiova, vaka kina nodra vakayagataka na ka kece e tu vei ira . . . , me rawa ga kina ni vakatetei e veiyasa i vuravura na ivola vakaivolatabu.”
Levu era sega ni iVakadinadina i Jiova era dau wilika na neimami ivola. Vica vata tale ga na milioni era vuli iVolatabu tiko era lewena e dua tale na lotu. Ia era vakavinavinakataka na neimami dau veisiko yani.
De dua e tiko eso tale na nomuni vakatataro me baleti keimami. Oni rawa ni kila na kena isau ni oni
-
Taroga e dua na iVakadinadina i Jiova.
-
Rai ena neimami website, na www.jw.org.
-
Tiko ena neimami soqoni, e dola raraba qai sega ni saumi.


text:
LESONI 12
Na Cava e Yaco Nida Mate?
Na mate e veibasai ni bula. Na mate e vaka ga na mocelutu. (Joni 11:11-14) O ira na mate e sega ni rawa nira rogo, rai, vosa, se vakasamataka e dua na ka. (Dauvunau 9:5, 10) E vakavuvulitaka na lotu lasu ni o ira na mate era lako ina dua na vuravura ni yalo mera lai bula vata kei ira na tukadra. Oqo e sega ni ivakavuvuli ni iVolatabu.
Era na sega ni vukei keda rawa na mate, e sega tale ga ni rawa nira vakaleqai keda. E levu era dau vakacaboisoro, era cakava tale ga e so na ivalavala vakavanua ena nodra nanuma nira vakamarautaki ira tiko kina na mate. Oqo e sega ni taleitaka na Kalou baleta ni yavutaki ena dua vei ira na lasu i Setani. Kena ikuri, ena sega ni vakamarautaki ira tale ga na mate nira sa sega tu ni bula. E sega ni dodonu meda rerevaki ira na mate se qaravi ira. Meda qarava duadua ga na Kalou.—Maciu 4:10.
Era na bula tale na mate. O Jiova ena vakayadrati ira tale na mate mera bula ena vuravura parataisi. Na gauna me na vakayacori kina oqo e se tiko e liu. (Joni 5:28, 29; Cakacaka 24:15) Na Kalou e rawa ni vakayadrati ira na mate me vaka ga na nomu rawa ni vakayadrata e dua e moce.—Marika 5:22, 23, 41, 42.
Na kena vakabauti nida sega ni mate e dua na ivakavuvuli lasu e vakatetea o Setani na Tevoro. O Setani kei ira nona timoni era vakavuna mera nanuma na tamata nira bula tu na yalo ni tamata mate, ra qai dau vakavuna na tauvimate kei na so tale na leqa. E dau vakaisini ira na tamata o Setani, so na gauna ena tadra se raivotu. O Jiova e cati ira na dau via vosa vei ira na mate.—Vakarua 18:10-12.


text:
Bucina Mo Dau Lewai Iko Vinaka
“E okati ena vua ni yalo tabu na . . . lewai [iko] vinaka.”—KALA. 5:22, 23.
1, 2. (a) Na cava e rawa ni yaco nida sega ni lewai keda vinaka? (b) Cava e bibi kina na itovo qori nikua?
E ITOVO vakalou na lewa vinaka. (Kala. 5:22, 23) O Jiova e uasivi nona dau lewai koya vinaka. Ia e ka ni sasaga vei keda nida sega ni uasivi. Levu na leqa nikua e vu mai na nodra sega ni lewai ira vinaka eso. E tini ena nodra lokuyara, lailai tale ga na ka e rawati e koronivuli kei na vanua ni cakacaka. Kena ikuri, e rawa ni yaco kina na vosa gaga, mateni, itovo voravora, veisere, dinau vakaveitalia, bobula ena wainimate gaga, curu e valeniveivesu, lomabibi, mate ca ni veiyacovi, bukete i sala, kei na so tale.—Same 34:11-14.
2 Io e vakavuleqa vei keda kei na so tale noda sega ni lewai keda vinaka, e laurai ni sa torosobu tiko ga. A vakayacori e dua na vakadidike me baleta na itovo qo ena veiyabaki ni 1940, ia e laurai ni sa qai ca sara nikua. Era sega ni kurabuitaka qori o ira na vulica na Vosa ni Kalou ni parofisaitaki tu ena iVolatabu nida sa bula tiko ena “iotioti ni veisiga” nira na “sega ni lewa vinaka na yalodra” e levu.—2 Tim. 3:1-3.
3. Na cava meda bucina kina na lotu vaKarisito na lewa vinaka?
3 Na cava mo bucina kina na lewa vinaka? Qo e rua na vuna bibi. Kena imatai, e laurai ni o ira na lewai ira vinaka e Vkte. 3:6) Vakasamataka tale ga na itinitini ca ni nodra sega ni muria na itovo talei qo eso me tekivu ena gauna ya.sega ni levu na nodra leqa. Era yalodei, era dau veimaliwai vinaka, era sega ni dau cudrucudru, lomaocaoca se lomabibi me vakataki ira na yalototolo. Kena ikarua, noda vorata na veitemaki da qai lewa vinaka noda gagadre e bibi me vakadonui keda tiko ga kina na Kalou. E vakadinadinataki qori ena nodrau talaidredre o Atama kei Ivi. (
4. Na cava mera lomavakacegu kina o ira na saga tiko mera lewai ira vinaka?
4 Nida kawa ivalavala ca, ena sega ni uasivi noda vakaraitaka na itovo qo. E kila vinaka o Jiova noda sasaga qai vinakata me vukei keda meda valuta noda gagadre ca. (1 Tui 8:46-50) Me vaka na itokani dauloloma, e uqeti ira na via qaravi koya mai vu ni lomadra, ia e ka ni sasaga mera lewai ira vinaka ena so na ituvaki. Meda veivosakitaka mada na ivakaraitaki i Jiova. Eda na vulica tale ga nodra ivakaraitaki vinaka kei na ivakaraitaki ca o ira na vakamacalataki ena iVolatabu. Oti eda na veivosakitaka eso na ka meda cakava meda dau lewai keda vinaka tiko ga.
IVAKARAITAKI I JIOVA
5, 6. E vakaraitaka vakacava o Jiova ni lewai koya vinaka?
5 E totoka vakaoti nona vakaraitaka o Jiova na lewa vinaka, ni uasivi nona cakacaka kece. (Vkru. 32:4) E kena veibasai o keda nida kawa ivalavala ca. Me rawa nida kila vinaka na ibalebale ni lewa vinaka, e bibi meda dikeva na ivakaraitaki i Jiova da qai vakatotomuria. Na ituvaki cava e vakaraitaka kina o Jiova na lewa vinaka?
6 Vakasamataka mada nona lewai koya vinaka ni doudou o Setani me talaidredre vua. E bibi me wali. E macala ni vakavuna nodra cudru, katakata, kei na nodra beci na kabula vakayalo era yalodina vua na Kalou. De dua e va tale ga qori nomu rai ni o vakasamataka na rarawa kece e vakavuna o Setani. Ia e sega ni vakatulewa kina vakariri o Jiova. E vakasamataka vinaka na ka me cakava qai veiganiti. E berabera ni cudru, e dodonu tale ga nona walia na veivorati i Setani. (Lako 34:6; Jope 2:2-6) Na vuna? E solia o Jiova na gauna ni sega ni vinakata me dua e rusa, ‘e vinakata ga meda veivutuni kece.’—2 Pita 3:9.
7. Na cava eda vulica ena ivakaraitaki i Jiova?
7 Nona lewai koya vinaka o Jiova eda vulica kina ni bibi meda dau vakasamataka vinaka na ka eda tukuna da qai qarauna noda ivalavala, meda kua ni dau vakariri. Ni vinakati meda vakatulewa, e bibi meda vakasama mada da qai vakatulewa vakayalomatua. Kerea na vuku mo tukuna kina se cakava na ka e donu. (Same 141:3) Eda dau yalototolo ena gauna eda cudru kina. Levu era veivutunitaka na ka era tukuna, se ra dau vakatulewa vakariri!—Vkai. 14:29; 15:28; 19:2.
NODRA IVAKARAITAKI NA TAMATA NI KALOU
8. (a) E volatukutukutaki e vei nodra ivakaraitaki o ira na lewa vinaka? (b) Na cava e vukei Josefa me drovaki wati Potifa? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
8 Na ivakaraitaki cava ena iVolatabu e dusia ni bibi meda lewai keda vinaka? Vkte. 39:6, 9; wilika Vosa Vakaibalebale 1:10.E macala ni o na vakasamataka eso era lewai ira vinaka nira vakatovolei. Dua o Josefa na luvei Jekope. E vakaraitaka na itovo qo ena nona veiqaravi ena vale i Potifa, nodra iliuliu na yadra nei Fero. O wati Potifa e dau vakaraici Josefa ni “cauravou totoka qai musudonu,” e saga me temaki koya. Na cava e sega ni rawai kina o Josefa? E macala ni a vakasamataka rawa na kena itinitini. E mani dro ni sa qai ca ga na ituvaki. E kaya: “Meu qai cakava tu vakacava na ka torosobu qo qai valavala ca . . . vua na Kalou?”—
9. O na vakarautaki iko vakacava mo vorata na veitemaki?
9 Na cava eda vulica vei Josefa? Nida vakatovolei meda beca e dua na lawa ni Kalou, e vinakati meda dro se vorata. Kena ivakaraitaki, eso na tacida era dau kana se gunu vakasivia, vakatavako, vakayagataka na wainimate gaga, veiyacovi tawadodonu, kei na so tale. Ni oti mada ga nodra papitaiso, era dau temaki mera lesuva tale nodra ivakarau makawa. Ke o temaki mo beca e dua na lawa i Jiova, mo dei qai vakasamataka na leqa o na sotava ke o sega ni lewa vinaka nomu gagadre. Saga mo kidava na ituvaki o na vakatovolei kina kei na sala mo vorata kina. (Same 26:4, 5; Vkai. 22:3) Kerei Jiova me solia vei iko na vuku kei na lewa vinaka mo vorata kina na veitemaki.
10, 11. (a) Na ituvaki cava era vakatovolei kina na gone e koronivuli? (b) Era na vorata vakacava na itovo ca na gone lotu vaKarisito?
10 Era vakatovolei tale ga e levu na itabagone lotu vaKarisito me vakataki Josefa. Kena ivakaraitaki na goneyalewa o Kim. Levu nona lewenikalasi era dau veiyacovi, ni oti e dua na muanimacawa era dau sakitaka qori nira veitalanoataka. E sega ni va qori o Kim. Ni duidui vei ira nona lewenikalasi, e nanuma kina ni “tu duadua qai galili”, era tukuna tale ga nona icaba ni lialia baleta ni sega ni vakaitau. E qai kila o Kim ni sega ni caka rawa nodra temaki e levu na itabagone mera veiyacovi. (2 Tim. 2:22) Era dau tarogi koya nona lewenikalasi ke sa bau mocevata kei na dua na tagane. Qori e gauna vinaka me vakamacalataka kina na vuna e sega kina ni veiyacovi. Eda marau nira dei na itabagone lotu vaKarisito mera vorata na veiyacovi tawadodonu, ena marau tale ga o Jiova!
11 E volai ena iVolatabu nodra ivakaraitaki o ira na sega ni lewai ira vinaka ena ka e vauca na veiyacovi. E vakaraitaka tale ga na kena itinitini ca. O koya e sotava na ituvaki e via tautauvata kei Kim ena vinaka me vakasamataka nona ivakaraitaki na gonetagane sega ni yalomatua ena Vosa Vakaibalebale wase 7. Vakasamataka tale ga na ivakaraitaki i Aminoni kei na kena itinitini ca. (2 Sam. 13:1, 2, 10-15, 28-32) Ra itubutubu, ni vukei luvemuni mera bucina na lewa vinaka kei na vuku ena ka e vauca na veidomoni, ni oni veivosakitaka na ulutaga qo ena sokalou vakavuvale ni wiliki na tikinivolatabu e toka e cake.
12. (a) E lewai koya vinaka vakacava o Josefa ni vosa vei ratou na tuakana? (b) Na ituvaki cava meda lewai keda vinaka kina?
12 E vakaraitaka o Josefa na lewa vinaka ena dua tale na gauna. Me kila o Josefa na ka e tu e lomadratou na tuakana, e sega ni vakatakilai koya ni Vkte. 43:30, 31; 45:1) Ke ca nona vakatulewa e dua na tacida se dua eda lomana, nida lewai keda vinaka me vakataki Josefa eda na sega ni yalototolo. (Vkai. 16:32; 17:27) Ni vakasivoi e dua na wekamu, e bibi mo lewai iko vinaka mo drau kua ni veitaratara tu ga vakaveitalia. Ena dredre toka qori, ia ena rawa ke da kila ni salavata kei na ivakasala ni Kalou kei na nona ivakaraitaki.ratou lai voli kakana i Ijipita. Ni sega ni kinoci koya rawa, e vakusakusa ina dua na rumu me ratou kua ni raica nona tagi. (
13. Na cava eda vulica ena ivakaraitaki i Tui Tevita?
13 E volai ena iVolatabu na ivakaraitaki vinaka i Tui Tevita. E tu vua na lewa, e sega ga ni vakayagataka vakatani ni rau vakacudrui koya o Saula kei Semeai. (1 Sam. 26:9-11; 2 Sam. 16:5-10) Sega ni kena ibalebale qori ni dau lewai koya vinaka tu ga o Tevita, eda kila ni rau valavala ca kei Pacisepa, kei na ka e cakava ena kocokoco i Nepali. (1 Sam. 25:10-13; 2 Sam. 11:2-4) Ia eda rawa ni vuli ena ivakaraitaki i Tevita. Kena imatai, mera qarauna na ivakatawa mera kua ni vakayagataka vakatani na nodra lewa. Kena ikarua, meda kua ni wele da qai nanuma nida na sega ni temaki.—1 Kor. 10:12.
KA MO CAKAVA
14. Na cava e sotava e dua na tacida tagane? Cava me qarauna kina nona itovo ena ituvaki qori?
14 Na cava mo cakava mo lewai iko vinaka tiko ga kina? Qo e dua na ivakaraitaki e yaco dina. E dua e coqa na motoka nei Luigi, e dua na tacida tagane. E vosavosataki koya na draiva ni motoka qori, e via veiba sara ga. E masuti Jiova o Luigi me kua ni cudru, e saga me vakayalovinakataki draiva, ia e sega ni rawa. E vola tale ga na itukutuku ni nona inisua na draiva ya, e biubiu sara ni se karakara tiko. Na macawa tarava, e sikova lesu o Luigi e dua na marama e tataleitaki qai kila ni wati draiva ya! Dua na ka nona madua na turaga qori qai kere veivosoti. E tukuna me qirita na kabani ni inisua nei Luigi me veitaratara vakatotolo kei na kabani ni nona inisua me rawa ni saumi na ka e vakacacana. A vakarorogo vinaka na turaga qori ena nodratou veivosaki, e taleitaka na ka e rogoca. E vakadinadinataka o Luigi na bibi ni nona lewai koya vinaka ni yaco na vakacalaka, kei na itinitini ca ni yalototolo.—Wilika 2 Korinica 6:3, 4.
15, 16. Sala cava ena vukei kemudou kina vakavuvale na vuli iVolatabu mo dou bucina na lewa vinaka?
15 E bibi meda gumatua ni vulica da qai dikeva vinaka na iVolatabu meda bucina kina na lewa vinaka. Nanuma ni tukuna na Kalou vei Josua: “Me kua ni lako tani mai gusumu na ivola ni Lawa qo, mo wilika toka e ra ena siga kei na bogi mo muria vinaka na ka kece e volai kina, ena rawa vinaka na nomu sasaga, o na qai valavala vakavuku.” (Josua 1:8) Ena yaga vakacava nomu vulica na iVolatabu mo bucina kina na lewa vinaka?
16 Eda sa dikeva mai na itukutuku matata ena iVolatabu e vakaraitaka na vinaka kei na ca ni noda ivalavala. E tiko na inaki ni nona volatukutukutaka qori o Jiova. (Roma 15:4) E ka vakayalomatua meda wilika, vulica qai vakasamataka vakatitobu! Saga mo kila na sala mo dou muria kina vakavuvale. Kerei Jiova me vukei iko mo muria nona Vosa. Ke o kila ni vinakati mo lewai iko vinaka tiko ga ena so na ituvaki, kua ni cakitaka. Masulaka, saga mo cakacaka kina. (Jeme. 1:5) E macala ni nomu vakekeli ena ivola ni isoqosoqo o na kila kina na ivola veiganiti ena vukei iko.
17. Era na vukei luvedra vakacava na itubutubu mera bucina na lewa vinaka?
17 O na vukei ratou vakacava na luvemu me ratou bucina na lewa vinaka? Era kila na itubutubu ni sega ni tutu ga sa ra vakaitovotaka qori na luvedra. E bibi mera ivakaraitaki vinaka ena itovo kece mera vulica na gone. (Efeso 6:4) Ke o raica ni dredre tiko me lewai koya vinaka, o rawa ni taroga, au ivakaraitaki vinaka tiko? Kua ni nanuma ni sega ni yaga nomu dau lako wasoma ena cakacaka vakavunau, tiko ena soqoni, kei na nomudou sokalou vakavuvale. Kua ni rere mo vakuakua ena ka era kerea na luvemu! Eso na ka e yalana o Jiova vei Atama kei Ivi, qori e uqeti rau me rau doka na nona lewa. E va tale ga qori nodra veivakavulici kei na ivakaraitaki na itubutubu, e kena inaki mera lewai ira vinaka kina na gone. Nira taleitaka na itubutubu na veiliutaki ni Kalou ra qai doka nona ivakatagedegede, e dua na ka talei e rawa nira tugana vei luvedra.—Wilika Vosa Vakaibalebale 1:5, 7, 8.
18. Na cava o nuidei kina nira vu ni veivakalougatataki na itokani vinaka?
18 Ke o vakaluveni se sega, e bibi mo digia vinaka nomu ilala. Saga mo veitokani kei ira era na uqeti iko mo tadolova na isausau e yaga. (Vkai. 13:20) Era na uqeti iko na itokani era dau vakaliuca na veika vakayalo, ena uqeti iko tale ga mo vakatotomuria na nodra ivakaraitaki ni lewa vinaka. Ena veiuqeti tale ga nomu itovo vinaka. E bibi mo lewa vinaka ni o na marautaka kina na bula e veisiga ni vakadonui iko na Kalou, o na wasea tale ga na veika vinaka vei ira o lomana.


text: 6 Sa qai vakarota o Tui Taraiasi, era mani vaqaqara ena valenivola maroroi* e tu kina na iyau e Papiloni.2 E mani kune e dua na ivolavivigi ena vanua viribaiti e Akimeca ena yasana o Mitia, qo na itukutuku e volai tu kina:3 “Ena imatai ni yabaki i Tui Sairusi, e vakarota o Tui Sairusi me baleta na vale ni Kalou e Jerusalemi:+ ‘Me tara tale na vale ena vanua era vakacaboisoro kina, me dei na kena yavu, na kena cere me 60 na kiupiti,* na kena raba me 60 na kiupiti,+4 me yatu tolu na kena vatu lelevu, me yatu dua na kena kau,+ me qai soli na kena isau mai na valenitui.+5 Me vakasukai tale ga na iyaya koula kei na iyaya siliva ni vale ni Kalou a kauta mai o Nepukanesa ena valenisoro e Jerusalemi qai lai biuta i Papiloni,+ me rawa ni biu ena kedra vanua ena valenisoro e Jerusalemi, mera biu ena vale ni Kalou.’+6 “Ia qo Tatinai na kovana ena yasayasa ni Tai ni Uciwai,* Sicari-posinai kei na nomudrau itokani, o ira na ivukevuke ni kovana ena yasayasa ni Tai ni Uciwai,+ moni kua ni volekata na vanua oya.7 Moni kua ni vakataotaka na cakacaka ena vale ni Kalou. Ena tara tale na vale ni Kalou qori ena kena vanua na nodra kovana na Jiu kei na nodra qase na Jiu.8 Au vakarota tale ga na ka moni na cakava vei ira na nodra qase na Jiu mera tara tale kina na vale ni Kalou qori: Me soli totolo vei ira na tamata qo na ilavo mai na valeniyau ni tui,+ io mai na ivakacavacava e kumuni ena yasayasa ni Tai ni Uciwai me kua sara ni cegu.+9 Na ka tale ga e vinakati, oya na luvenibulumakau tagane,+ kei na tamanisipi+ kei na lami+ me isoro kama vua na Kalou ni lomalagi, na witi,+ na masima,+ na waini+ kei na waiwai,+ me vaka ga era kaya na bete era tiko e Jerusalemi, me soli tiko ga vei ira ena veisiga me kua sara ni cegu,10 mera cabora tiko ga kina na isoro e marautaka na Kalou ni lomalagi, mera masulaka tale ga na nona bula na tui kei ira na luvena.+11 Au vakarota tale ga ke dua e beca na lawa qo, ena laudre mai e dua na kau mai na nona vale, ena vakaduri cake me vakaliligi* kina qai vukici nona vale me valelailai* ni lewenivanua ena vuku ni cala qo.12 Me vakarusa mada ga na Kalou e vakavuna me tiko e kea na yacana,+ na tui se tamata e dodoka na ligana me beca na lawa qo qai vakarusa na vale ni Kalou e Jerusalemi. O yau o Taraiasi, au vakarota qo. Me vakayacori vakatotolo.”13 Sega ni bera ni vakayacora qo o Tatinai na kovana ena Tai ni Uciwai, o Sicari-posinai+ kei na nodrau itokani na ka kece e vakarota o Tui Taraiasi.14 Era tara ra qai tosoya tiko na nodra qase na Jiu+ ni uqeti ira na nodrau parofisai o Akeai+ na parofita kei Sakaraia+ na makubui Ito, era tara oti me vaka na ivakaro ni Kalou ni Isireli+ kei na ivakaro i Sairusi,+ i Taraiasi+ kei Tui Atakisekise+ e Perisia.15 Era qai vakaotia na vale ena ikatolu ni siga ni vula o Eta,* ena ikaono ni yabaki ni veiliutaki i Tui Taraiasi.16 Era mani vakatabuya na vale ni Kalou qo ena marau o ira na Isireli, o ira na bete, o ira na Livai,+ kei ira na kena vo era a kau vakavesu.17 Era cabora e 100 na bulumakau tagane, e 200 na tamanisipi, e 400 na lami me vakatabui kina na vale ni Kalou qo, kei na 12 na me tagane me nodra isoro ni ivalavala ca na Isireli kece, me vaka na iwiliwili ni yavusa e Isireli.+18 Era qai lesi ira na bete ena nodra iwasewase kei ira na Livai ena nodra iwasewase mera qarava na nodra itavi vua na Kalou e Jerusalemi+ me vaka na ka e volai ena ivola i Mosese.+19 Era qai soqova o ira a kau vakavesu na Lakosivia ena ika14 ni siga ena imatai ni vula.+20 Era vakasavasavataki ira kece na bete kei ira na Livai,+ era savasava kece, era qai vakamatea na isoro ni Lakosivia me baleti ira kece era a kau vakavesu, ena vukudra na nodra itokani bete, ena vukudra tale ga.21 Era qai kania qori na Isireli era sereki mai nira vesu tu, kei ira kece era tomani ira nira tawasei ira mai na nodra veika tawasavasava na lewe ni veimatanitu mera qaravi* Jiova na Kalou ni Isireli.+22 Era marautaka tale ga na Soqo ni Madrai Sega ni Vakaleveni+ me vitu na siga, ni vakavuna o Jiova mera marau qai veisautaka na loma i tui Asiria me golevi ira+ me tokoni* ira ena cakacaka ni vale ni Kalou dina, na Kalou ni Isireli.


text:
Wase 70
Na veika sa vakatakilai vei Josefa Simici na Parofita mai Airame, Oaio, ena 12 ni Noveba, 1831. E tukuni ena nona itukutuku makawa na Parofita ni a yaco e va na koniferedi mai na imatai ki na 12 ni Noveba. Ena iotioti ni veisoqoni oqo a vakasamataki kina na bibi ni ivakatakila eso ka ra qai tabaki e muri me Book of Commandments [iVola ni iVakaro], qai vakatokai e muri me Vunau kei na Veiyalayalati. A qai soli na ivakatakila oqo ni sa vakadonui ena koniferedi ni ivakatakila eso oya sa “tautauvata ki na Lotu kei na iyau kecega ni Vuravura taucoko.” Na itukutuku makawa kei Josefa Simici e vakatoka na ivakatakila eso oqori “na yavu ni Lotu ena veisiga e muri oqo, ka sa yaga vakalevu sara ki vuravura, sa vakaraitaki kina ni sa soli tale ki na tamata na idola ni veika vuni ni nona matanitu na noda iVakabula.”
1–5, Era sa lesi na dauveiqaravi me ra vola na veika sa vakatakilai; 6–13, Ena kilikili kaya na kena isau ko koya sa oga ena veika vakayalo; 14–18, Me ra vakatautauvatataki na Yalododonu ena veika vakayago.
1 Raica, ka vakatudaliga, koi kemudou na lewei Saioni, kei kemuni na lewe ni noqu lotu ko ni tu vakayawa, ka rogoca na nona vosa na Turaga au sa solia vei Josefa Simici Lailai, na noqu tamata, ka vakatalega kina vei Matini Erisi na noqu tamata, ka vakatalega kina vei Oliva Kaudari na noqu tamata, ka vakatalega kina vei Joni Witima na noqu tamata, ka vakatalega kina vei Sidini Rikitoni na noqu tamata, ka vakatalega kina vei Viliame W. Felepi na noqu tamata, io oqo na noqu ivakaro vei iratou.
2 Ni’u sa solia vei iratou e dua na ivakaro; ia mo dou vakatudaliga ka rogoca, ni sa kaya vakaoqo na Turaga vei iratou—
3 Koi Au, na Turaga, au sa lesi iratou ka tabaki iratou me ratou aveiqaravi ena ivakatakila kei na ivakaro au sa solia vei iratou, kei na kena au na qai solia vei iratou ena gauna mai muri;
4 Kau na qai taroga vei iratou e dua na itukutuku ena vuku ni veiqaravi oqo ena siga ni lewa.
5 O koya, au sa lesia kina vei iratou, ka sai koya oqo na nodratou itavi ena lotu ni Kalou, me ratou vakatulewataka vata kei na veika kece sara ena sala vata kaya, io, kei na kena yaga.
6 O koya, au sa solia kina e dua na ivakaro vei iratou, me ratou kakua ni solia na veika e rawa mai ki na lotu, me kakua talega ki vuravura;
7 Ia, na veika kecega e vo mai ni sa rauta na veika e yaga vei iratou kei na veika eratou vinakata, me na qai soli ki na noqu alololo;
8 Ka me qai vakatabui vei ira na lewei Saioni na veika oqori, ka vakakina vei ira na nodra veitabatamata, ena gauna sa ganita me ra avakaivotavota kina me vaka na lawa ni matanitu.
9 Raica, sai koya oqo na nona gagadre na Turaga ena nodra aveiqaravi na tamata kecega, me vaka au sa lesia koi Au na Turaga se au na qai lesia ena dua na gauna mai muri ki na tamata yadua.
10 Ka raica, e sega ni dua na lewe ni nona lotu na Kalou bula me galala mai na lawa oqo;
11 Io, e sega ni o koya na bisopi, e sega ni o koya na aitini e qarava tiko na lololo ni Turaga, e sega talega ni o koya sa lesi me dua na dauveiqaravi ena veika vakayago.
12 Ko koya sa lesi me qarava na veika vakayalo, sai koya sa akilikili kaya na kena isau, io me vakataki ira ga sa lesi me dua na dauveiqaravi ena veika vakayago;
13 Io, era na rawata sara vakalevu, na kena levu ena qai vakalevutaki vei ira ena ivakatakilakila ni Yalo.
14 Ia, dou na atautauvata ena veika vakayago, mo dou duavata kina, ia kevaka e sega, ena sega ni yaco mai vakalevu na ivakatakilakila ni Yalo.
15 Au sa solia na aivakaro oqo vei ira na noqu tamata me yaga vei ira ena nodra bula, me baleta na ivakatakilakila ni noqu veivakalougatataki e uludra, kei na isau ni nodra bgugumatua kei na nodra taqomaki;
16 Me baleta na kakana ka baleta na aisulu; me baleta na ivotavota vakawa; me baleta na vale kei na qele, se na ituvaki cava ga au na biuti ira kina koi Au na Turaga, kei na veivanua cava ga au na talai ira yani kina, koi Au na Turaga.
17 Ni ra sa yalodina ena veika e avuqa, ka ra sa caka vinaka ena veigauna kece era sega kina ni ivalavala ca.
18 Raica, koi au na Turaga, au sa ayalololoma ka’u na vakalougatataki ira, ka na nodra na reki ena vuku ni veika oqo. Sa vakakina. Emeni.


text:
Seviteba 4-10
ISIKELI 42-45
Sere 31 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Vakalesui na Sokalou Savasava!”: (10 min.)
Isi 43:10-12—Na inaki ni raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro me uqeti ira na Jiu era vesu tu mera veivutuni, e vakadeitaka tale ga vei ira ni na vakalesui na sokalou savasava ena kena ivakatagedegede dodonu qai cecere (w99 1/3 8 ¶3; it-2-E 1082 ¶2)
Isi 44:23—Ena vakasalataki ira na tamata na bete “ena duidui ni ka e sega ni savasava kei na ka e savasava”
Isi 45:16—O ira na lewenivanua era na tokoni ira e lesia o Jiova mera veiliutaki (w99 1/3 10 ¶10)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Isi 43:8, 9—Era vakarogocataka vakacava na Isireli na yaca ni Kalou? (it-2-E 467 ¶4)
Isi 45:9, 10—Na cava e namaka o Jiova vei ira na vinakata nona veivakadonui? (it-2-E 140)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Isi 44:1-9
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vakarautaka na Vakatutu ni Vula Qo: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo, yavutaki ena “Vakatutu.” Me saravi na vidio yadua, oti qai veivosakitaki na tikina bibi.
NODA BULA VAKARISITO
“Na cava o Mareqeta Kina na Sokalou Savasava?”: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) kr wase 17 ¶10-18
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 97 kei na Masu


text:
O Bau Kila?
E tekivu vakayagataki ena gauna cava na valenilotu?
Na vosa vaKirisi ni “valenilotu” e kena ibalebale na “soqoni” se “soqoni vata.” E veiganiti dina na yaca qori nira dau soqoni ena valenilotu na Jiu ena gauna makawa mera vakavulici, mera sokalou tale ga. E sega ni cavuti ena iVolatabu vakaIperiu na valenilotu. Ia e matata ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito ni sa tiko na valenilotu ena imatai ni senitiuri G.V.
Era vakabauta e levu na dauvakadidike ni a tekivu vakayagataki na valenilotu nira vesu tu e Papiloni na Jiu. E kilai qori ena ka e kaya na Encyclopaedia Judaica: “Ni sega na nodra Valenisoro na vesu tu e vanuatani, kena irairai nira dau soqo vata ena Siga ni Vakacecegu mera vakacegui, mera wilika tale ga na Vosa ni Kalou.” Nira sereki, kena irairai nira tomana tiko ga na Jiu nodra dau soqoni vata mera masu, wili iVolatabu, era tara tale ga na valenilotu ena vanua era lai vakaitikotiko kina.
Ena imatai ni senitiuri G.V., era dau soqoni ena valenilotu na Jiu mai na yasayasa na Mediterranean, Tokalau e Loma, kei Isireli mera qarava nodra ka vakalotu, mera veimaliwai tale ga. E kaya o Parofesa Lee Levine ena Hebrew University of Jerusalem: “E dau vakayacori [ena valenilotu] na vuli, na kanavata, veilewai, maroroi na nodra ilavo, era bosea tale ga kina eso na ka kei na ka vakapolitiki.” E tomana: “E bibi sara ni dau vakayacori kina na soqo ni lotu.” Sa rauta me dau tiko wasoma o Jisu ena soqoni ena valenilotu. (Mari. 1:21; 6:2; Luke 4:16) E dau veivakavulici kina, veivakauqeti, qai veivakayaloqaqataki. Ni sa tauyavu na ivavakoso vaKarisito, e dau vunau tale ga vakalevu o Paula ena valenilotu. Era lako tale ga kina o ira na dau kauaitaka nodra bula vakayalo. Sa rauta me dau liu o Paula ena valenilotu me vunau kina ni dau curu yani ena koro.—Caka. 17:1, 2; 18:4.


text:
ITALANOA 115
Parataisi Vou e Vuravura
RAICA mada na veivunikau babalavu, na veisenikau totoka, kei na veiulunivanua cecere. Sa rairai vinaka dina, se vakacava? Raica mada na dia oqori e kana tiko mai na ligana na gonetagane lailai. Raici ira na laione kei na ose era tu ena vanua veico. O vinakata me dua na nomu vale ena vanua oqo?
E vinakata na Kalou mo bula tawamudu ena vuravura parataisi. E sega ni vinakata mo rarawa se vutugu tiko me vaka ga e yacovi keda tu nikua. Oqo na ka e yalataki tu ena iVolatabu vei ira era na bula ena parataisi vou: ‘Na Kalou ena tiko kei ira. Ena sega tale na mate, na tagi, se na vutugu. Sa na takali na ka makawa.’
Ena raica o Jisu me yaco sara ga na veisau totoka oqo. O kila se na yaco ni naica? Io, ni sa na oti vakadua na ivakarau ca kei ira na tamata ca era tiko e vuravura. Ke o raica lesu na bula i Jisu e vuravura, a vakabula e so o koya mai na kedra mate, bau vakaturi tale ga na tamata sa mate tu. A cakava oqo o Jisu me vakaraitaka kina na veika ena qai cakava ni sa na Tui ni Matanitu ni Kalou.
Vakasamataka mada na totoka ni paraitaisi vou e vuravura! Sa na veiliutaki tiko mai lomalagi o Jisu kei ira sa digitaka o koya. Era na qai qaravi ira kece mai na lewe i vuravura, mera bula marau tiko ga. Meda raica mada na veika meda cakava me na qai vakadonuya kina na Kalou meda bula tawamudu ena nona parataisi vou.


text:
GEORGIA | 1991-1997
“Na Kalou ga e Vakatubura.”
—1 Kor. 3:6.
A QALI tu o Georgia ina matanitu makawa na Soviet Union me yacova na 1991. Ni cava na veiliutaki ni matanitu qori, na levu ni veiveisau vakapolitiki kei na tiko yavavala a vakavuna na torosobu ni ivakarau ni bula e Georgia. A veiqaravi tu vakaivakatawa dauveilakoyaki ena veiyabaki qori o Genadi Gudadze. E se nanuma vinaka tu na nodra dau laini na tamata me voleka ni dua na siga taucoko nira waraka voli na kakana.
Qori e gauna vinaka mera wasea kina na tacida na itukutuku vakaivolatabu. E kaya o Genadi: “E levu erataleitaka na ka dina ena gauna dredre qori. E vica vata na drau era vakaraitaka vei keimami na vanua era vakaitikotiko kina nira via vulica na iVolatabu.”
Ni cava na soqoni, ena wilika e dua na tacida tagane na yacadra na tataleitaki kei na vanua era vakaitikotiko kina. Era qai dau sikovi ira na tataleitaki qori na dautukutuku.
E nanuma lesu e dua na qase ni ivavakoso e Tbilisi o Brother Levani Sabashvili na ka e yaco vei rau e dua na veiwatini. E kaya: “Era lomasoli na dautukutuku mera lai sikovi ira na vo ni tataleitaki. Ia e sega ni dua e bole me sikovi rau na veiwatini qo ni yawa na vanua rau tiko kina, levu tale ga vei keimami sa tu na neimami vuli iVolatabu.”
Oti e vica na vula rau kerea tale mai na veiwatini me rau sikovi. Ena ikatolu ni nodrau kerekere, rau sa biuta toka mai na itukutuku qo ke sega ni dua ena sikovi keirau mai, ena tarogi vei kemuni na neirau dra. (Cakacaka 20:26, 27) E kaya o Levani: “Ni donuya toka na vakatawase, keimami sega ni via veisiko kina. Ia keimami nanuma me rau sa sikovi mada ga na veiwatini.”
Erau kidacala na veiwatini o Roini kei Nana Grigalashvili ena dua na mataka ni rau sa yaco yani o Levani kei na dua tale na tacida. Sa tekivu sara ga ena siga ya na vuli iVolatabu ena levu ni nodrau karamaca vakayalo. Eratou sa veiqaravi voli vakapainia tudei nikua o Roini, Nana, kei na rua na luvedrau.
Sasaga Mera Vukei na Tataleitaki
Na levu ni nodra marautaka na ka dina era sa mai kila, era solia kina e levu na nodra gauna, kaukaua, keina nodra iyau ena nodra vukei eso tale. Kena ivakaraitaki, erau vakavuvale o Badri kei Marina Kopaliani, ia erau yalorawarawa me rau lai vukei ira na tataleitaki ena veikoro tu yawa.
E rua na luvedrau tagane o Badri kei Marina, na yacadrau o Gocha kei Levani. Rau dau tomani rau na itubutubu na cauravou ena muanimacawa, mera lai sikovi na tataleitaki ena veiulunivanua o Dusheti ena vualiku kei Tbilisi. E rauta ni 150 na kilomita na yawa ni vanua ratou lakova ena so na gauna.
Dua na siga a sureti Badri kei watina ina nona valenicakacaka e dua na marama. E kaya o Badri: “Au kidacala nira waraki keirau tu e rauta ni le 50 ena dua na rumu levu. Au kerea na veivuke i Jiova ena masu, au vakamacalataka sara na Maciu 24 me baleta na iotioti ni veisiga. E taroga sara e dua ena levu ni nona kurabui, ‘Na cava era sega ni tukuna kina vei keimami qo na neimami iliuliu ni lotu?’”
Vakavu Kauai na iVakananumi
Na iVakananumi ni mate i Jisu e gauna vinaka mera rogoca kina na ka dina na lewenivanua e Georgia. Kena ivakaraitaki, na iVakananumi mai Tbilisi ena 1990 ena vale i Ia Badridze e vakavuna nodra tataleitaki e levu.
E vakarautaka o Badridze na nona vale me caka kina na iVakananumi ratou qai veivuke kina na luvena. Ia ena kauta mai vei na nodra idabedabe na vulagi? Me vaka ga e kena ivakarau e Georgia, e sauma eso na idabedabe me vakayagataki. Ia era dau tarogi koya na itaukei ni idabedabe: “O sega ni vinakata eso na teveli? Era na kana vakacava nomu vulagi?”
A vakayacori na ivakananumi ni mate i Jisu ena vale i Badridze ena ika13 ni dua na tabavale ra qai tiko kina e le 200. Oti na soqo qori, e levu sara nodra vakatataro na toka voleka me baleti ira na iVakadinadina i Jiova.
iVakananumi Guiguilecavi Dredre
A redetaki ena 1992 na vanua ni soqo me vakayacorikina na iVakananumi ena levu na vanua e Georgia. E nanuma lesu o Davit Samkharadze e tiko e Gori na nona vakatarogi ira e dua na ivakatawa dauveilakoyaki me baleta na nodra vakavakarau ina iVakananumi.
Ni rogoca nira na vakayagataka na dautukutuku e dua na vale ni mataveitacini, e taroga sara: “E sega na vanua ni soqo ena korolevu qori? Ke tiko, cava oni sega ni via vakayagataka kina?” E rawa nira dabe ena vanua ni soqo e 1,000 vakacaca, ia e sivia toka ga na 100 na dautukutuku ena vanua qo. Qori na vuna era sega ni via redetaka kina na vanua ni soqo.
E qai vakatututaka na ivakatawa dauveilakoyaki: “Ke dua na dautukutuku e sureta e tini na tamata, ena tawa kece na idabedabe.” E dredre toka me vakabauti na vakatutu qori, ia era muria na mataveitacini. Dua na ka nodra kurabui kei na nodra marau nira tiko ena iVakananumi e rauta ni 1,036! *
Yalava Vou ni Vunau
A se vo tu na yalava me vunautaki kina na itukutuku vakaivolatabu e Georgia ena 1992. Ena tarai vakacava na yalava qori ni sotava tu na matanitu na leqa vakailavo?
E nanuma lesu o Tamazi Biblaia, a vakaitikotiko ena gauna ya ena ra kei Georgia: “Keimami a bose kei na ivakatawa dauveilakoyaki ena ka me caka. E sega ni levu sara na ka keimami kila me baleta na ituvatuva ni painia lavotaki. Keimami kila ga ni bibi me vunautaki na itukutuku vinaka.” (2 Tim. 4:2) E mani digitaki e 16 na painia ra qai lesi ena yalava kece e vinakati kina na veivuke e Georgia.
E tolu na aua na bose e Tbilisi ena Me 1992, ra qai vakayaloqaqataki kina na painia era na lai veiqaravi me lima na vula ena yalava e vinakati kina na veivuke. Era veisiko e veivula na qase ni ivavakoso mera lai veivuke vakayalo, vakayago tale ga.
Erau a lesi ena tauni o Ozurgeti e rua na painia o Manea Aduashvili kei Nazy Zhvania. E kaya o Manea, a yabaki 60 voli ena gauna ya: “Keirau kila ni tiko e dua na na marama e tataleitaki ena dua na vanua volekati Ozurgeti, keirau nanuma sara me keirau lai raici koya. Ni keirau yaco yani ena nona vale, sa waraki keirau toka kei na le 30 tale e sureta. E tauyavutaki ena siga qori e vica na vuli iVolatabu.”
E toso vinaka sara na cakacaka ena vica na vula tarava. Oti ga e lima na vula, era sa rawata na ivakatagedegede ni papitaiso e le 12!
Vakalougatataki na Nodra Vakuai Ira
Erau a lesi i Tsageri e rua na painia o Pavle Abdushelishvili kei Paata Morbedadze. Era daulotu na lewenivanua e Tsageri, ia era wakia vata tu na ivakavuvuli vakatamata kei na ivakavuvuli ni lotu ni Veivanua Vakarisito.
Ni vakarau cava na lima na vula ni nodra veiqaravi na painia, a sureti o Paata me lai veivuke ena vakadewa ena dua tale na vanua. Ia vakacava o Pavle? E kaya: “Au kila ni na sega ni rawarawa na vulaililiwa e Tsageri. Au vakatulewataka ga meu tiko nira vinakata na vuli iVolatabu na veivuke.”
E nanuma lesu o Pavle: “Au tiko kei ratou e dua na vuvale, qai levu na gauna au lako tu ena cakacaka vakavunau. Niu suka yani ena yakavi, au dau dabe vata kei ratou na vuvale ena yasa ni sitovu buka. Ia niu lai moce, au dara e dua na ka me katakata kina na uluqu, dua tale ga noqu itutuvi vavaku.”
Nira sikovi Pavle na qase ni ivavakoso, era sa rawata tu na ivakatagedegede e le 11 mera dautukutuku bera ni papitaiso. Sega ni dede era sa papitaiso kece.
^ para. 20 Era le 1,869 na dautukutuku e Georgia ena 1992, ia era tiko ena iVakananumi ena yabaki qori e le 10,332.


text: 30 E vosa tale vei au o Jiova, e kaya:2 “O iko na luve ni tamata mo parofisai, mo kaya, ‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova:“Moni osivaka, ‘Oilei, sa voleka mai na siga!’3 Sa voleka mai na siga, io, na siga i Jiova sa voleka.+Ena siga ni o,+ e nodra gauna lokuci na veimatanitu.+4 Ena tau vei Ijipita e dua na iseleiwau, era na taqaya na kai Iciopea nira bale na vakamatei mai Ijipita,E kau na kena iyau, e basu na kena yavu.+5 O Iciopea,+ o Pate,+ o Luti, kei ira kece na lewenivanua duikaikai,*O Kupi, kei ira na gone ni vanua ni veiyalayalati,*Era na bale kece ena iseleiwau.”’6 Qo na ka e kaya o Jiova:‘Era na bale tale ga o ira na tokoni Ijipita,Ena vakamalumalumutaki na nona kaukaua e viavialevu kina.’+“‘Me tekivu mai Mikitoli+ me yaco i Saini+ era na bale ena iseleiwau ena vanua,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.7 ‘Ena vakalalai sara na kena veivanua, ena vaqeavutaki sara na kena veikoro.+8 Era na qai kila ni o yau o Jiova niu waqaca na buka e Ijipita, era vurumemea kece na nona ito.9 Ena siga oya au na talai ira na italai mera vodo waqa mera vakarerei Iciopea, e dau nuitaki koya ga. Era na taqaya ena siga sa voleka mai vei Ijipita, ni na yaco dina mai.’10 “Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Au na vakaotia na ilala levu e Ijipita ena liga i Tui Nepukanesa* e Papiloni.+11 Ena kau mai o koya kei ira na nona sotia, era voravora sara vei ira na veimatanitu,+ mera vakarusa na vanua. Era na ucuna na nodra iseleiwau mera valuti Ijipita, era na vakasinaita na vanua ena tamata mate.+12 Au na vukica na ikelimusu ena Naile+ me qele mamaca, au na volitaka na vanua vei ira na tamata ca. Au na vakarusa na vanua kei na ka kece e tu kina e ligadra na vulagi.+ O yau o Jiova au tukuna.’13 “Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Au na vakarusa tale ga na matakau vakasisila,* au na vakaotia na kalou tawayaga ni Nofi.*+ Ena sega ni dua tale na turaga ena vanua o Ijipita, au na vakarerea na vanua o Ijipita.+14 Au na vakalalai Pacirosi,+ au na vakamai Soani, au na totogitaki No.*+15 Au na cudruvi Sini vakalevu na ivunivuni nei Ijipita, au na vakamatei ira na lewe i No.16 Au na vakamai Ijipita; ena domobula o Sini, ena botei o No, ena valuti o Nofi* ena sigalevu tutu!17 Era na bale ena iseleiwau na cauravou ni Oni* kei Pipiseci, era na kau vakavesu na lewenikoro.18 Ena buto na siga e Tapeneasi niu musuka e kea na ivua nei Ijipita.+ Ena oti na nona kaukaua e viavialevu kina,+ ena solegi koya na o, era na kau vakavesu na lewe ni nona tauni.+19 Au na totogitaki Ijipita, era na qai kila ni o yau o Jiova.’”20 Ena ika11 ni yabaki, ena imatai ni vula, ena ikavitu ni siga ni vula, e vosa vei au o Jiova, e kaya:21 “O iko na luve ni tamata, au sa musuka na liga i Fero na tui Ijipita, ena sega ni olo me mavo kina, se vadreti me kaukaua me taura na iseleiwau.”22 “O koya gona, qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Au na vorati Fero na tui Ijipita,+ au na musuka ruarua na ligana, na ligana kaukaua kei na ligana ramusu,+ au na vakalutuma mai ligana na iseleiwau.+23 Au na qai vakasavi ira na kai Ijipita ina veimatanitu, au na cemuri ira ina veivanua.+24 Au na vakaukauataka na liga* i tui Papiloni,+ au na solia e ligana na noqu iseleiwau,+ au na musuka ruarua na liga i Fero, ena vutugu vakalevu me vaka e dua sa voleka ni mate e matana.*25 Au na vakaukauataka na liga i tui Papiloni, ia ena malumalumu na liga i Fero. Era na qai kila ni o yau o Jiova niu solia e liga i tui Papiloni na noqu iseleiwau me ravuta na vanua o Ijipita.+26 Au na vakasavi ira na kai Ijipita ina veimatanitu, au na cemuri ira ina veivanua,+ era na qai kila ni o yau o Jiova.’”


text:
Wase 133
Na ivakatakilai sa soli yani mai vei Josefa Simici na Parofita mai Airame, Oaio, ena 3 ni Noveba 1831. Me ikau ni ivakatakila oqo, e tukuna vakaoqo na itukutuku makawa kei Josefa Simici, “Ena gauna oqo sa vuqa sara na ka era gadreva tiko me ra kila na iTalatala Qase me baleta na kena vunautaki na Kosipeli vei ira na lewei vuravura, ka vakakina na veika e baleta na vakasoqoni vata; ka vakakina na sala me rawa kina na lako voli ena rarama dina, ka dusimaki mai cake ena 3 ni Noveba, 1831, au a taroga na Turaga ka ciqoma na ivakatakila bibi oqo.” Na iwase oqo a vakuri taumada ki na ivola ni Vunau kei na Veiyalayalati ka qai lewai e muri me dua na iwase ni ivola.
1–6, Era sa vakaroti na Yalododonu me ra vakavakarau ki na iKarua ni Lako Mai; 7–16, Era sa vakaroti na tamata kecega me ra dro tani mai Papiloni ka lako ki Saioni, ka vakavakarau ki na siga sa levu ni Turaga; 17–35, Ena tucake tu ena Ulunivanua ko Saioni, ena cokovata na veivanua me dua ga, ka ra na lesu mai na yavusa i Isireli era yali tu; 36–40, Sa vakalesui mai ena ligai Josefa Simici na kosipeli me vunautaki yani ki vuravura taucoko; 41–51, Ena lako sobu mai ena veisausaumi na Turaga vei ira na dau caka ca; 52–56, Na yabaki ni Nona veivueti; 57–74, Me vunautaki yani na kosipeli me ra vakabulai na Yalododonu ka ra vakarusai na caka ca.
1 Dou rogoca, oi kemudou na lewe ni noqu lotu, sa kaya na Turaga na nomudou Kalou, ka rogoca na vosa ni Turaga ena vukumudou—
2 Na Turaga ena alako vakasauri mai ki na nona valetabu; na Turaga ka na lako mai ki vuravura vata kei na dua na cudru me ia na bveilewai; io ki na veimatanitu kecega sa guilecava na Kalou, ka vakakina vei ira kecega era sa sega ni vakalou ena kemudou maliwa.
3 Ni na avakaraitaka mai ko koya na ligana tabu ki na veimatanitu kecega, ka na raica na iyalayala kecega kei vuravura na bveivakabulai ni nodra Kalou.
4 O koya, mo dou vakarautaki kemudou, dou vakarautaki kemudou, oi kemudou na noqu tamata; dou vakasavasavataki kemudou; dou vakasoqoni kemudou vata, Oi kemudou na tamata ena noqu lotu, ki na vanua ko Saioni, oi kemudou kece sa sega ni vakaroti mo dou wawa tiko mai.
5 Dou lako tani mai aPapiloni. Mo dou bsavasava mai koi kemudou sa kauta na iyaya ni Turaga.
6 Dou kaciva na nomudou soqoni tabu, dou dau aveivosaki vakawasoma vakataki kemudou. Ia me ra masuta na yaca ni Turaga na tamata vakayadua ga.
7 Io, au sa kaya vakaidina tale vei kemudou, sa yaco mai na gauna sa gole yani kina vei kemudou na domo ni Turaga: Dou lako tani mai Papiloni; dou avakasoqoni kemudou tani mai na veimatanitu, mai na matanicagi e bva, mai na dua na mua i lomalagi ki na dua tale.
8 Dou atalai ira yani na italatala qase ni noqu lotu ki na veimatanitu vakayawa; io ki na bveiyanuyanu ni wasawasa; dou talai ira yani ki na veivanua tani; dou vunauci ira na veimatanitu kecega, me liu vei ira na cMatanitu Tani, ka qai muri vei ira na dJiu.
9 Ia raica, ka rogoca, me vakaoqo na nodra vosa, na domo ni Turaga ki na tamata kecega: Dou lako yani ki na vanua ko Saioni, io me vakarabailevutaki na iyalayala ni nodra vanua na noqu tamata, ka vaqaqacotaki na nodra aiteki, ia me tete yani ko bSaioni ki na veivanua vakavolivolita.
10 Io, me lako yani na nodra vosa vei ira kecega na tamata: Dou yadra ka tucake ka lako yani me veitata kei na aTagane sa qai Vakawati; raica ka rogoca ni sa lako mai na Tagane sa qai Vakawati; dou lako yani koi kemudou, ka sotavi koya. Dou vakarautaki kemudou ki na bsiga sa levu ni Turaga.
11 O koya mo dou avakatawa, ni dou sa sega ni bkila na kena siga se na kena auwa.
12 O koya, me ra dro tale ga yani ki aSaioni ko ira sa tiko ena kedra bmaliwa na Matanitu Tani.
13 Ia me ra dro yani ki aJerusalemi ko ira na kawa i bJuta, io ki na cveiulunivanua ni dvale ni Turaga.
14 Dou lako tani mai na kedra maliwa na veimatanitu, io mai Papiloni, ena kedra maliwa na dau caka ca, sai koya na Papiloni vakayalo.
15 Ia sa kaya vakaidina vakaoqo na Turaga, me kakua ni avakusakusa na nomudou dro, ia me vakarautaki vakavinaka na veika kecega e baleti kemudou; ia ko koya sa dro me bkakua ni rai ki muri, de na rusa vakaidina.
16 Dou vakatudaliga ka rogoca, Oi kemudou na lewei vuravura. Dou avakarorogo vata mai oi kemudou na italatala qase ni noqu lotu, ka rogoca na domo ni Turaga; raica sa kaciva na tamata kecega, ka vakaroti ira na tamata kecega ena veivanua me ra bveivutuni.
17 Raica, sa atala yani na agilosi na Turaga na Kalou, a sa vuka voli ena maliwa kei lomalagi, ka kaya: Dou caramaka na sala ni Turaga ka cakava me bdodonu na nona salatu, ni sa voleka na auwa me clako mai kina ko koya—
18 Na gauna ena tucake tu kina ena aUlunivanua ko Saioni na bLami, ka na tu vata kei koya e cduanadrau vasagavulukava na udolu, ka volai tu e yadredra na yacai Tamana.
19 O koya, mo dou vakarautaki kemudou ena nona alako mai na bTagane sa qai Vakawati; dou lako yani, dou lako yani ka veitata kaya.
20 Ia raica, ena atucake tu ena Ulunivanua ni Veiolive, ka vakakina ena dela ni wasawasa levu, io ena wasaliwa titobu sara, kei na yanuyanu ni veiwasawasa, kei na vanua ko Saioni.
21 Ka na avakarogoya na domona mai bSaioni, ia ena vosa mai Jerusalemi, ka na rogoca na domona na tamata kecega;
22 Ia na domona sa vaka na adomo ni wai levu, ka vaka na domo ni bcava levu, ka na ctalaraka sobu na ulunivanua, ka na yali yani na veibuca.
23 Ena vakarota ko koya na wasaliwa titobu, ka na vakasavi lesu ki na veivanua ena vualiku, ka na yaco na aveiyanuyanu me dua ga na vanua;
24 Ia na vanua ko aJerusalemi kei na vanua ko Saioni erau na vakasukai tale ki na vanua ga erau a tu kina, ia na vuravura ena vaka ga ena veisiga ni se bera ni bwasei.
25 Ia na Turaga, io ko koya na iVakabula, ena tu ena kedra maliwa na nona tamata, ka na alewa na ka bula kecega.
26 Ia ko ira mai na veimatanitu ena avualiku ena nanumi ira na Turaga; ia na nodra parofita ena rogoca na domona, ka ra na sega tale ni tarovi ira rawa; era na yavita na vatu, ka na drodro mai vakayauyau ena kedra iserau na waicevata.
27 Ia ena qai tara cake ena maliwa ni dreke ni wasaliwa titobu na nodra asalatu.
28 Era na rawai ira na nodra meca.
29 Ia ena vanua adravuisiga ena dave mai kina na tobu wai ni bula; ka na sega tale ni viagunu na vanua mamaca.
30 Ia era na kauta mai na nodra iyau talei vei ira na kawa i aIfireimi, ko ira na noqu tamata.
31 Kei na iyalayala ni aveidelana e sega ni oti rawa era na sautaninini ena kedra iserau.
32 Ia mai kea era na qai cuva sobu ka vakaisalataki ena lagilagi, io mai Saioni, ena ligadra na tamata ni Turaga, io ko ira na kawa i Ifireimi.
33 Ka ra na vakasinaiti ena asere kei na reki e sega ni mudu.
34 Raica oqo na nona veivakalougatataki na Kalou sega ni mudu vei ira na ayavusa i Isireli, kei na veivakalougatataki e vutuniyau cake e ului bIfireimi kei ira na nona itokani.
35 Ia ko ira tale ga na yavusa i aJuta, ni ra sa vakararawataki oti, era na qai bvakatabui ena mata ni Turaga, me ra tiko ga ena nona iserau ena siga kei na bogi, me sega ni mudu ka sega ni mudu.
36 Ia oqo, sa kaya vakadina na Turaga, mo dou kila na veika oqo, Oi kemudou na lewei vuravura, au sa tala yani na noqu aagilosi sa vuka voli ena maliwa kei lomalagi, sa tu vua na bkosipeli sega ni mudu, sa rairai o koya vei ira eso ka solia vei ira na tamata, o koya ena rairai vei ira e vuqa sa tiko e vuravura.
37 Ia ena avunautaki yani na bkosipeli oqo ki na cveimatanitu, veimataqali, duivosavosa kei ira na tamata.
38 Ia era na lako yani na italai ni Kalou, ka kaya ena domoilevu: Dou rerevaka na Kalou ka vakalagilagi koya, ni sa voleka ni yaco mai na auwa ni nona veilewai;
39 Dou aqaravi koya sa bulia na lomalagi, kei na vuravura, kei na wasawasa kei na veimata ni wai—
40 Dou kaciva na yaca ni Turaga ena siga kei na bogi, ka kaya: Mo ni adresulaka mada na lomalagi, mo ni lako sobu mada, me drodro sobu mai e matamuni na veiulunivanua.
41 Ia ena saumi vakaidina e uludra; ni na vaka na bukawaqa sa vakawaicalataka na ka, kei na bukawaqa sa akere kina na wai.
42 Oi kemuni na Turaga, mo ni lako sobu mai ka vakarogoya na yacamuni vei ira na nomuni meca, ia era na sautaninini e matamuni na veimatanitu—
43 Ni kemuni sa cakava na veika rerevaki, na veika era a sega ni namaka;
44 Io, ni ko ni sa lako sobu mai, sa yavavala e matamuni na veiulunivanua, ko ni na atavaki koya na tamata sa marau ka cakava na ivalavala dodonu, kei koya sa nanumi kemuni ena nomuni sala.
45 Ia mai na ivakatekivu kei vuravura era sa sega ni rogoca se ciqoma e daligadra na tamata, ka sega talega na mata e kunea, ka vakavo ga koi kemuni na Kalou, na veika cecere ko ni sa avakarautaka vei koya sa bwaraki kemuni.
46 Ia ena qai tukuni: Ko acei oqo sa blako sobu mai vua na Kalou mai lomalagi ka sa vakaisulu boro damudamu tu mai; io, mai na veiyasana tawa kilai, ka daramaka na isulu vakaiukuuku, a sa lako mai ena cecere ni nona kaukauwa?
47 Ia ena qai kaya mai: Koi Au ka’u sa tukuna na ka dodonu, ka kaukauwa me’u ia na veivakabulai.
48 Ia ena adamudamu na nona icurucuru na Turaga, ia na nona isulu sa vaka na nei koya sa sikaraka na ikeli ni waini.
49 Ka na cecere na kena lagilagi ni nona iserau ka sa vunitaka kina ena madua na matana na amatanisiga, ka sa na bureitaka na kena rarama na vula, ka na kolotaki mai na kena itutu na kalokalo.
50 Ka na rogo mai na domona: Au sa asikaraka taudua ga na ikeli ni waini, ka kauta mai na veilewai ki na tamata kecega; ka sega e dua me tiko vata kei au.
51 Ia au sa buturaki ira ena noqu cudru, ka sikaraki ira ena noqu cudru katakata, ka’u sa akuretaka na nodra dra ena noqu isulu, ka lomoca kina na noqu itutuvi; ni sai koya oqo na siga ni veisausaumi ka’u sa nakita e lomaqu.
52 Ia sa qai yaco na nodra yabaki na tamata ka’u sa vakabula; raica era na tukuna na yalololoma levu ni nodra Turaga, kei na veika kece sa solia vei ira me vaka na nona vinaka, ka vakakina na kena levu ni nona loloma, me sega ni mudu ka sega ni mudu.
53 Raica na nodra ararawa kecega sa rarawa kina ko koya. Ia na agilosi sa tiko e matana sa dau vakabulai ira; ia ena nona bloloma, kei na nona lomalomani ira, sa cvakabulai ira kina, ka keveti ira, ka kauti ira ena veisiga kece e liu;
54 Io, kei aInoki talega, kei ira era a tiko vata kaya; ko ira na parofita era a liu vua; kei bNoa talega, kei ira era a liu vua, kei cMosese talega, kei ira era a liu vua;
55 Io mai vei Mosese ki vei Ilaija, mai vei Ilaija ki vei Joni, ko koya ka a tiko vata kei Karisito ena nona atucake tale, kei ira na iapositolo yalosavasava, vata kei Eparaama, Aisake, kei Jekope, era na tiko ena nona iserau na Lami.
56 Ia ena qai atadola na kedra bibulubulu na cyalododonu; era na tucake mai ka tiko ena ligana dimatau na Lami, ni sa tucake tu ko koya ena eUlunivanua ko Saioni, io ena koro tabu tale ga ko fJerusalemi Vou; era na lagata na gsere ni hLami, ena siga kei na bogi me sega ni mudu ka sega ni mudu.
57 Ia ena inaki oqo, me rawa ni vakaivotavota na tamata ena alagilagi ka na qai vakatakilai mai, sa tala yani kina na Turaga na taucoko ni nona bkosipeli, na nona veiyalayalati tawamudu, ka tukuna vakamatata ka rawarawa—
58 Me vakarautaki ira era sa malumalumu ki na veika ena yaco mai ki vuravura, kei na cakacaka ni Turaga ena siga ena vakamaduataki ira kina na vuku na veika amalumalumu, ia ko koya sa blailai ena yaco me matanitu kaukauwa ka na vakasava e tini na udolu e lewe crua.
59 Raica ena veika malumalumu e vuravura, ena awasewasea kina na Turaga na veimatanitu, ena kaukauwa ni nona Yalo Tabu.
60 Ia ena vuku ni veika oqo sa soli kina na ivakaro oqo; a vakaroti me kakua mada ni tukuni ki vuravura ena siga a vakatakilai mai kina, ia oqo me sa akau yani ki na veika bula bkecega—
61 Ia oqo me vaka na nona nanuma kei na nona inaki na Turaga, ko koya sa lewa na veika bula kecega.
62 Ia ko koya sa aveivutuni ka bvakatabui koya ena mata ni Turaga, ena soli vua na cbula tawamudu.
63 Ia vei ira sa sega ni amuria na domo ni Turaga, ena vakayacori vei ira na veika a vola ko Mosese na parofita, ni ra na bmuduki tani mai na kedra maliwa na tamata.
64 Ka vakatalega kina na veika a vola na Parofita ko aMalakai: Ia raica, sa yaco mai na bsiga ena cwaqa me vaka na lovo, ia ko ira era sa qaciqacia, io, kei ira era dau caka ca, era na vaka na vu ni co; ia na siga sa roro mai ena vakamai ira, sa kaya na Turaga ni lewevuqa, ka na sega ni vakavoca vei ira na wakana se na tabana.
65 Ia, ena vakaoqo na kena isau ena sauma vei ira na Turaga:
66 Ena siga ko ya ni’u a lako mai vei ira na kai noqu, a sega ni dua vei kemudou e aciqomi au, ia dou sa vakasavi tani kina
67 Ni’u sa kaci tale, sa sega e dua me rogo mai; ia sa sega ni vakalekalekataki na aligaqu me’u sega kina ni rawa ni veivueti, se na noqu bkaukauwa me’u veisereki.
68 Raica, ena noqu veivunauci au sa avakadiva kina na wasawasa. Au sa vukica na uciwai me lekutu; a sa bona na kena ika, ka mate sara ena viagunu.
69 Au sa vakaisulutaka na lomalagi ena butobuto, ka ubia ena isulu taga.
70 Ia dou na rawata na ka aoqo mai na ligaqu—dou na koto sobu ga ena rarawa.
71 Raica, ka rogoca, sa sega e dua me sereki kemudou; ni dou a sega ni muria na domoqu ni’u sa kacivi kemudou mai lomalagi; dou a sega ni vakabauti ira na noqu tamata, ia ni ra sa atalai yani vei kemudou dou a sega ni ciqomi ira.
72 O koya, era sa adregata kina na ivakadinadina ka vauca vata na lawa ka dou sa soli yani ki na butobuto.
73 Ko ira oqo era na lako ki na butobuto e tautuba, na vanua ni atagi, kei na tagiyaso, kei na vakasequruquru bati.
74 Raica sa tukuna na veika oqo na Turaga na nomu Kalou. Emeni.


text:
Okotova 24-30
VOSA VAKAIBALEBALE 17-21
Sere 76 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Saga na Veiyaloni kei Ira Eso Tale”: (10 min.)
Vvb 19:11—Tauri iko vakamalua ke o vakacudrui (w14 1/12 12-13)
Vvb 18:13, 17; 21:13—Mo vakadeitaka ni o sa kila na itukutuku kece (w11 15/8 30 ¶11-14)
Vvb 17:9—Veivosoti ena yalololoma (w11 8/15 31 ¶17)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Vvb 17:5—Na cava meda digia kina vakayalomatua na ka ni veivakamarautaki? (w10 15/11 6 ¶17; w10 11/15 31 ¶15)
Vvb 20:25—E yaga vakacava na ivakavuvuli vakaivolatabu qo ena veibuku kei na vakawati? (w09 5/15 15-16 ¶12-13)
Na cava au vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na tikina cava au rawa ni vakayagataka ena cakacaka vakaitalatala?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Vvb 18:14–19:10
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
iMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 2 na miniti) Solia vua na tikidua ni veisureti. (inv)
Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) inv—Tinia ena nomu vakaraitaka na vidio Na Cava e Caka ena Vale ni Soqoni?
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) lv 57 ¶14-15—Vakamacalataka vei gonevuli ni bibi me rakorako nona isulusulu ena soqoni.
NODA BULA VAKARISITO
Sere 77
Eda na Vakalougatataki ke da Guta na Veiyaloni: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Saravi na vidio Eda na Vakalougatataki ke da Guta na Veiyaloni. (Gole ina vidio rai ena NODA SOQONI KEI NA CAKACAKA VAKAITALATALA). Veivosakitaki eso na taro qo: Na cava meda kua ni cakava ke vakilai na duiyaloyalo? Ena yaga vakacava ke da muria na Vosa Vakaibalebale 17:9 kei na Maciu 5:23, 24?
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) kr wase 2 ¶35-40, kato kei na iyaloyalo ena t. 25-29
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 144 kei na Masu


text:
Wase 103
Na ivakatakila sa soli yani mai vei Josefa Simici na Parofita mai Katiladi, Oaio, ena 24 ni Feperueri 1834. A ciqomi na ivakatakila oqo ni rau sa tadu oti yani ki Katiladi, Oaio, ko Pali P. Pereta kei Laimeni Waiti, ena nodrau ilakolako mai Misuri me ratou mai veivosaki kei na Parofita, me baleta na nodra vukei ka vakalesui na Yalododonu ki na nodra qele mai na yasayasa vaka-Jekesoni.
1–4, Na vuna ka vakatara kina na Turaga me ra vakararawataki na Yalododonu mai na yasayasa vaka-Jekesoni; 5–10, Era na qaqa tale na Yalododonu kevaka era sa muria na vunau; 11–20, Ena vueti ko Saioni ena kaukauwa, ka na liu na Turaga vei ira na Nona tamata; 21–28, Me ra soqoni vata yani ki Saioni ko ira na Yalododonu, ko ira sa vakayalia na nodra bula era na rawata tale; 29–40, Era sa lesi eso na turaga me ra vakarautaka na Keba mai Saioni ka lako ki Saioni; sa yalataki ni ra na qaqa kevaka era sa yalodina.
1 Au sa kaya vakaidina vei kemudou na wekaqu, raica, au na solia vei kemudou e dua na ivakatakila ka ivakaro mo dou akila vinaka kina na ivakarau mo dou qarava vinaka kina na nomudou itavi me baleta na nodra vakabulai ka bvueti na wekamudou, era sa veiseyaki tu ena vanua ko Saioni;
2 Ena nodra sa avakasavi ka yaviti ena ligadra na noqu meca, ia au na qai sovaraka vei ira na noqu cudru waqawaqa e sega ni vakaiyalayala ena gauna ka’u sa lewa.
3 Niu a laivi ira tiko me yacova mai na gauna oqo, me ra avakatawana na ivakarau ni nodra ivalavala ca, me sinai sara;
4 Me rawa ni ra acudruvi mada kina ena dua na cudru mosi ka rarawa ko ira era sa vakatokai ira ena yacaqu me dua na gauna lekaleka, baleta ni ra a sega ni bvakarogoca vakavinaka sara na ivakavuvuli kei na ivakaro kau a solia vei ira.
5 Ia au sa kaya vakaidina vei kemudou, au sa vakatauca oqo e dua na lewa me ra kila na noqu tamata, ni ra sa tekivu vakarorogo ena gauna sara ga oqo ki na aivakasala au na solia vei ira koi Au na Turaga na nodra Kalou.
6 Raica au sa lewa, ni sa na tekivu sara ga ena auwa oqo na nodra rawai ira na noqu meca.
7 Ia ni ra sa amuria tiko ga na vosa kece au na vosataka vei ira koi Au na Turaga na nodra Kalou, ena sega sara ni mudu na nodra rawai ira tiko me yacova ni ra sa vakamalumalumutaki e ruku ni yavaqu na bveimatanitu e vuravura, ka csoli yani na vuravura vei ira na dyalododonu, me ra etaukena me sega ni mudu ka sega ni mudu.
8 Ia kevaka era sa sega ni amuria na noqu ivakaro ka sega ni qarauna me ra muria tiko na noqu vosa kecega, era na rawai mai na veimatanitu e vuravura.
9 Raica era a viritu me ararama kei vuravura, ka me ra nodra ivakabula na tamata;
10 Ia kevaka era sa sega ni nodra ivakabula na tamata, era sa tautauvata ga kei na amasima sa seyavu tani na kena tuituina, a sa sega kina ni yaga ena dua na ka, me biu ga ki tautuba me ra butuka sobu ko ira na tamata.
11 Ia au sa kaya vakaidina vei kemudou; au sa lewa me ra na lesu tale ki na avanua sa nodra ivotavota vakawa, io me ra na la’ki tara cake na veiyasana lala mai Saioni.
12 Ia me vaka au a tukuna ena noqu ivakaro e liu vei kemudou, ena qai yaco na veivakalougatataki ni sa oti na aveivakararawataki.
13 Raica oqo na veivakalougatataki au a yalataka ni sa oti na nomudou vakararawataki, kei na nodra vakararawataki na wekamudou—na nomudou vueti, kei na nodra vueti na wekamudou, io na nodra vakalesui tale ki na vanua ko Saioni, me ra vakadeitaki, ka sega tale ni vakabalei.
14 Ia, kevaka era sa vakadukadukalitaka na nodra ivotavota vakawa, era na vakabalei sobu; raica au na sega ni vosoti ira kevaka era sa vakadukadukalitaka na nodra ivotavota vakawa.
15 Raica, au sa kaya vei kemudou, na vakabulai nei Saioni ena yaco mai ena kaukauwa;
16 O koya, au na vakatubura kina e dua mai vei ira na noqu tamata, o koya ena qai liutaki ira me vaka a liutaki ira na luvei Isireli ko aMosese.
17 Ni dou sa luvei Isireli, ka dou sa akawa i Eparaama, ia sa dodonu mo dou sereki tani mai na veivakabobulataki ena kaukauwa, kei na liga sa dodo tu.
18 Ia me vaka era a sereki e liu na nomudou qase, ena vakatale ga kina na vakabulai kei Saioni.
19 O koya, me kakua kina ni rere na lomamudou, raica au sa sega ni tukuna vei kemudou me vaka au a tukuna vei ira na nomudou qase: Ni ra na liu vei kemudou na noqu aagilosi, ia e sega ni kequ biserau.
20 Ia au sa kaya vei kemudou: Era na liu vei kemudou na noqu aagilosi, ka vakakina na kequ iserau, ia ena yaco na gauna dou na btaukena kina na vanua yalataki.
21 E dina, e dina au sa kaya vei kemudou, au sa vakatautauvatataki Josefa Simici Lailai na noqu atamata, kei na nona tamata na iTaukei ni bwere ni vaini ka tukuni ena vosa vakatautauvata ka’u a tukuna vei kemudou.
22 Ia me vosa mada ko Josefa Simici Lailai na noqu tamata, ki vei ira na noqu atamata digitaki, ko ira na noqu cauravou kei na tamata uabula—Dou soqoni kemudou vata yani ki na vanua ko Saioni, io ki na vanua au sa volia ena ilavo sa vakatabui me noqu.
23 Ia na isoqosoqo lewe ni lotu kece me ra talai ira yani na tamata vuku vata kei na nodra ilavo, ka la’ki avolia na qele me vaka ka’u sa vakarota vei ira.
24 Ia kevaka era sa vorati kemudou ka vakasavi kemudou mai na avanua yalataki na noqu meca, ka’u sa vakatabuya me tara kina ko Saioni, io me ra vakasavi kemudou tani mai na nomudou vanua ni sa tu vei kemudou na ivakadinadina oqo, mo dou beitaki ira kina e mataqu, mo dou qai cudruvi ira;
25 Ia ko ira kecega dou sa cudruva, au na cudruva tale ga, io dou na qai sauma vei ira na noqu meca na nodra caka cala vei au.
26 Ia ena tiko vata kei kemudou na noqu iserau ni dou sa acudruvaki au vei ira na noqu meca, me yacova na ikatolu ni itabatamata kei na kena ikava, io vei ira sa cati au.
27 Me kakua ni dua na tamata e rere ni solia na nona bula ena vukuqu; ia ko koya yadua sa asolia na nona bula ena vukuqu, ena kunea tale.
28 Ia ko koya sa sega ni via solia na nona bula ena vukuqu, sa sega ni noqu tisaipeli.
29 Sa noqu lewa me tabalaka cake na domona ko aSidini Rikitoni na noqu tamata vei ira na ivavakoso lewe ni lotu ena veivanua mai na tokalau, me vakarautaki ira na isoqosoqo lewe ni lotu me ra muria na ivakaro au sa tukuna vei ira, me baleta na vakalesui mai kei na vueti kei Saioni.
30 Sa noqu lewa me rau kakua ni lesu tale ki na nodra vanua na wekadrau na noqu tamata ko aPali P. Pereta kei na noqu tamata ko Laimeni Waiti, me yacova ni sa so na nodrau ilawalawa me ra lako cake vata ki na vanua ko Saioni, io me ra lakolako yatini, se yaruasagavulu, se yalimasagavulu, se yadua na drau, io me yacova ni ra sa lewe lima na drau taucoko na noqu btamata digitaki.
31 Raica oqo na noqu lewa; dou kerekere ka na soli vei kemudou; ia era sa asega tu ga ni dau muria na tamata na noqu lewa.
32 Ia kevaka drau sa sega ni rawata e le lima na drau, drau segata vagumatua mo drau rawata mada ga e le tolu na drau.
33 Ia kevaka drau sa sega ni rawata e le tolu na drau, drau segata vagumatua mo drau rawata mada ga e le dua na drau.
34 Ia au sa kaya vakaidina vei kemudrau, au sa solia vei kemudrau e dua na ivakaro, mo drau kakua ni lako cake ki na vanua ko Saioni me yacova ni drau sa rawata e dua na drau na noqu tamata digitaki, me ra lako vata kei kemudrau ki na vanua ko Saioni.
35 Ia, me vaka au sa kaya vei kemudou, dou kerekere ena soli vei kemudou; dou masu vagumatua me na rawa ni lako vata kei kemudou ko Josefa Simici Lailai na noqu tamata, ka me liutaki ira na noqu tamata, io me tauyavutaka na noqu matanitu ena vanua asa vakatabui, ka vakadeitaki ira na lewei Saioni ena lawa kei na ivakaro sa tu rawa oqo kei na kena ena qai soli vei kemudou.
36 Na qaqa kece kei na lagilagi ena rawa ena vukumudou ena nomudou agugumatua, yalodina, kei na nomudou bmasu ni vakabauta.
37 Me lako na noqu tamata ko Pali P. Pereta, vata kei Josefa Simici Lailai na noqu tamata.
38 Me lako na noqu tamata ko Laimeni Waiti, vata kei Sidini Rikitoni na noqu tamata.
39 Me lako na noqu tamata ko Airame Simici, vata kei Veretariki G. Viliame na noqu tamata.
40 Me lako na noqu tamata ko Osoni Aidi, vata kei Osoni Pereta na noqu tamata, ena vanua cava ga ena vakasalataki rau kina ko Josefa Simici, Jun., na noqu tamata, me rawa kina ni vakataucokotaki na ivakaro oqo au sa solia vei kemudou, ka qai laiva na kena vo e ligaqu. A sa vakakina. Emeni.


text:
E Tina ni Kalou o Meri?
Kena isau vakaivolatabu
E sega ni bau tukuna vakadua na iVolatabu ni tina ni Kalou o Meri, e sega tale ga ni vakavuvulitaka mera sokaloutaki koya na lotu vaKarisito. a Dikeva na vuna:
E sega vakadua ni bau kaya o Meri ni tina ni Kalou. E kaya ga na iVolatabu ni a vakasucuma na “Luve ni Kalou,” sega ni Kalou.—Marika 1:1; Luke 1:32.
E sega ni tukuna o Jisu ni tina ni Kalou o Meri se me sokaloutaki vakatabakidua. Ena dua na gauna e vakadodonutaka o Jisu e dua na marama a via vakacaucautaki Meri ni qarava vinaka na nona itavi vakatina. E kaya o Jisu vua na marama qori: “Sega, era marau o ira na rogoca na vosa ni Kalou ra qai muria tiko ga!”—Luke 11:27, 28.
Na vosa “Tina ni Kalou” kei na “Theotokos” (Koya e vakasucuma na Kalou) e sega ni laurai ena iVolatabu.
Na vosa “Ranadi ni Lomalagi” ena iVolatabu, e sega ni vakaibalebaletaki vei Meri, ia e dusi koya na kalou yalewa era qarava na Isireli era vukitani. (Jeremaia 44:15-19) Na “Ranadi ni Lomalagi” e rairai dusi Ishtar (Astarte), na nodra kalou yalewa na kai Papiloni.
Era sega ni sokaloutaki Meri na lotu vaKarisito taumada, era sega tale ga ni qaravi koya. E kaya e dua na dauvolaitukutuku makawa ni o ira na lotu vaKarisito taumada era “sega ni duavata kei na lotu butobuto se mera dokai Meri vakasivia de nanumi nira sa qarava tiko na kalou yalewa.”—In Quest of the Jewish Mary.
E kaya na iVolatabu ni Kalou e bula tu ga. (Same 90:1, 2; Aisea 40:28) Ni sega nona itekitekivu, ena sega ni dua na tinana. Kuria ya ni sega ni rawa vei Meri me kunekunetaka na Kalou; ni vakamatatataka na iVolatabu ni lomalagi mada ga e sega ni rauti koya.—1 Tui 8:27.
Meri—Tina i Jisu sega ni “Tinana na Kalou
E Jiu o Meri qai lako mai na kawa i Tui Tevita. (Luke 3:23-31) E taleitaki koya tale ga vakalevu na Kalou ena vuku ni nona vakabauta kei na yalo ni veiqaravi. (Luke 1:28) E digi koya na Kalou me tinai Jisu. (Luke 1:31, 35) E qai so tale na luvedrau o Meri kei Josefa.—Marika 6:3.
Dina ni qai yaco me dua na tisaipeli i Jisu o Meri, ia e sega sara ni levu na ka e kilai me baleti koya.—Cakacaka 1:14.
a Eso na lotu era vakavulica ni o Meri e tina ni Kalou. Era na rairai vakatokai koya me “Ranadi ni Lomalagi” se o Theotokos , na vosa vaKirisi qori e kena ibalebale o “koya e vakasucuma na Kalou.”


text:
Vakacaucautaki Jiova, na Daurogo Masu
Masulaka vei Jiova na nomu yalayala
Nuitaki Jiova ni o sova yani vua na lomamu ena masu
-
Bibi meda tukuna vua na vakanananu kece ni lomada
-
Nida sega ni wereubiubi ena masu, ena qai matata vei keda na ka e vinakata o Jiova ena ituvaki qori
O Jiova e Daurogoca nodra masu na yalomalumalumu
-
Jiova e rogoci ira na “tamata kece,” ira era via kilai koya dina, era via cakava tale ga na lomana
-
Eda rawa ni torovi Jiova ena masu ena gauna cava ga
Ka au via masulaka:


text:
IKURI
Na Cava na iBalebale ni Seoli kei na Etesi?
E SIVIA e 70 na tikinivolatabu e kune kina na vosa vakaIperiu na sheʼohlʹ kei na vosa vaKirisi erau balebale vata, na haiʹdes. Erau semati ruarua na vosa qo kei na mate. Ena so na iVolatabu erau vakadewataki me “ibulubulu,” “eli,” se “qara.” Ia e dredre me kune ena levu na vosa nikua na vosa e tautauvata vinaka sara na kena ibalebale kei na kedrau ibalebale na vosa e rua ya. Qori na vuna e dau vakayagataka kina na Vakadewa ni Vuravura Vou na vosa “Seoli” kei na “Etesi” ena ivakamacala e ra. Ena vakarawarawataka noda kila na ibalebale ni rua na vosa qo ke da dikeva na kedrau ivakavakayagataki ena so na tikinivolatabu.
E kaya na Dauvunau 9:10: “Ni sega na cakacaka se na vakasama se na kilaka se na vuku ena iBulubulu [“Seoli,” ivakamacala e ra] o lako tiko kina.” E vakaraitaka qo ni o Seoli e vakaibalebaletaka ga na qara se ibulubulu yadua era bulu kina na wekada? Sega. Ni tukuna tiko na iVolatabu na nodra dui ibulubulu na tamata ena gauna oya e dau vakayagataka eso tale na vosa vakaIperiu kei na vosa vaKirisi, sega ni o sheʼohlʹ se haiʹdes. E sega tale ga ni vakayagataka na iVolatabu na “Seoli” ni vakamacalataka tiko na vanua era bulu vata kina na lewe ni dua na vuvale, se ibulubulu era bulu vakavudi kina e levu.—Vakatekivu 49:30, 31.
Na cava gona na ibalebale ni “Seoli”? E vakaraitaka na Vosa ni Kalou ni “Seoli” kei na “Etesi” erau vakaibalebaletaka e dua na ka e vakaitamera, sega ni dua ga na ibulubulu. Kena ivakaraitaki, e kaya na Aisea 5:14 ni o Seoli “ena vakalevutaki koya . . . , ena dalaga vakalevu sara na gusuna.” E sega ni tukuni rawa na levu ni tamata era sa tu e Seoli, e vaka e “dalaga” tiko ga me tiloma eso tale. (Vosa Vakaibalebale 30:15, 16) Eda dau raica ni vakaiyalayala ga na levu ni yagonimate e rawa ni bulu ena ibulubulu ni veikoro lelevu. Ia e vakaraitaka na iVolatabu ni duidui sara o Seoli. E kaya ni ‘ibulubulu [Seoli] e sega ni mamau rawa.’ (Vosa Vakaibalebale 27:20) E sega ni sinai rawa se oso o Seoli. O Seoli gona kei Etesi erau sega ni vakaibalebaletaka e dua dina na vanua, erau vakaibalebaletaka ga na vanua vakaivakatakarakara era tu kina na iwase levu ni kawatamata era sa mate.
Ena matata tale ga vei keda na ibalebale ni “Seoli” kei na “Etesi” ke da dikeva na ka e tukuna na iVolatabu me baleta na veivakaturi. E dau vakayagataka na iVolatabu na vosa “Seoli” se “Etesi” ni dusia tiko na mate ena rawa tale kina na veivakaturi. * (Jope 14:13; Cakacaka 2:31; Vakatakila 20:13) E vakaraitaka tale ga na Vosa ni Kalou ni sega ni o ira ga na dauveiqaravi i Jiova era lako i Seoli se Etesi ena gauna era mate kina, era tiko tale ga e kea e levu era sega ni kilai Jiova. (Vakatekivu 37:35; Same 55:15) Oya na vuna e kaya kina na iVolatabu “nira na vakaturi mai na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.”
^ para. 1 Ena yasana adua, ni tukuni ira na tamata era na sega ni vakaturi mai na mate, e dau vakayagataka na vosa “Qiena” sega ni o “Seoli” se o “Etesi.” (Maciu 5:30; 10:28; 23:33) E sega ni vanua dina o Qiena, e vanua vakaivakatakarakara ga me vakataki Seoli kei Etesi.


text: 57 Sa mate na yalododonu,Ia e sega ni dua e kauaitaka e lomana.O ira na tamata yalodina era kau tani,*+E sega ni dua e liaca ni sa kau tani na tamata yalododonuEna vuku ni ca.2 E curu ina ivakavakacegu.Era vakacegu toka ena nodra idavodavo,* o ira kece na lako vakadodonu.3 “Ia o kemuni, moni toro mai,O kemuni na luve ni yalewa daucakaisausau,O kemuni na luve ni veibutakoci kei na saqamua:4 O cei oni vakalialia tiko?O cei oni dolava vakalevu kina na gusumuni moni darayame kina?Vakaevei, oni luve ni talaidredre,Na luve ni lasulasu,+5 O ira na gagano tiko ena maliwa ni vunikau lelevu,+Ena ruku ni vunikau bulabula kece,+Era vakamatea na luvedra ena buca,*+Ena ruku ni uluvatu?6 Na vatu yagoyagovinaka ni buca* e nomu ivotavota.+Io qo na nomu ivotavota.O livia mada ga vei ira na isoro livi, o cabora kina na isolisoli.+Meu marautaka na* ka qo?7 Ena dela ni ulunivanua cecere qai rewaicake, o vakarautaka na nomu idavodavo,*+O lako cake kina mo vakacaboisoro.+8 Ena daku ni isogo kei na duru ni katuba o vakaduria kina na nomu ivakananumi.O biuti au mo luvata na nomu isulu,O lako cake mo vakalevutaka na nomu idavodavo.O qai veiyalayalati kei ira.O taleitaka mo davo tale ga ena nodra idavodavo,+O wanonova na yago tabu vakatagane.*9 O lako sobu vei Meleki* ni o kauta na waiwai,Kei na levu na ilumu.O talai ira vakayawa na nomu mata,Mo lako sobu kina ina iBulubulu.*10 O sa oca ena levu ni nomu veilakoyaki,Ia o sega ni kaya, ‘E tawayaga!’O vakaukauataki tale.Oya na vuna o sega ni soro kina.11 “O cei o domobulataka se rerevakaMo tekivu lasu kina?+O sega ni nanumi au.+O sega ni tugana i lomamu.+Vakacava au galu tiko ga, seu vunia na ka?+Mo sega ni rerevaki au kina.12 Au na vakatakila na nomu ‘yalododonu’+ kei na nomu cakacaka,+Ena sega ni yaga vei iko qori.+13 Ni o kere veivuke,Ena sega ni vakabulai iko na matakau o kumuna.+Na cagi ena kauta tani kece.Na icegu wale ga ena vukataki ira,Ia o koya e dro mai vei au ena nona na vanuaEna taukena na noqu ulunivanua tabu.+14 Ena tukuni, ‘Moni buluta, moni buluta na sala! Moni caramaka na sala.+Kauta tani na ka e latia na nodra sala na noqu tamata.’”15 Ni qo na ka e kaya o koya e Cecere, e LevuE bula tiko me tawamudu,+ na yacana o yalosavasava:+“Au tiko mai cake, ena vanua savasava,+Ia vei ira tale ga na yalolailai kei ira na yalobibivoroMeu vakabula na yalobibivoroMeu vakabula na lomadra na yalolailai.+16 Niu na sega ni saqati ira me tawamuduSeu cudru tiko ga,+Ni na malumalumu mai na igunibula ena vukuqu,+Vaka kina na kabula au bulia.17 Au cudruvaka na ca ni nona sasaga me rawaka vakailawaki,+Au mani mokuti koya, au vunia na mataqu, au cudruva.Ia e vakaitovotaki koya tiko ga me vaka na vukitani,+ e murilomana ga.18 Au sa raica na nona ivalavala,Ia au na vakabulai koya,+ au na tuberi koya+Meu vakasuka tale* vua na vakacegu+ kei ira na nona era tagi.”+19 “Au na vakatubura na vua ni tebenigusu.Na vakacegu e sega ni mudu ena soli vua e tiko vakayawa kei koya e tiko voleka,”+ e kaya o Jiova,“Au na vakabulai koya.”20 “Ia o ira na tamata ca era vaka na wasawasa voravora e sega ni maravu rawa,Na kena ua e kauta cake mai na coniwaitui kei na soso.21 E sega na vakacegu,” e kaya na noqu Kalou, “vei ira na tamata ca.”+


text:
Feperueri 18-24
ROMA 7-8
Sere 27 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“O sa ‘Nanamaki Tu’?”: (10 min.)
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Rom 8:6—Na cava na duidui ni “vakasamataki tiko ga ni ka vakayago” kei na “vakasamataki tiko ga ni ka vakayalo”? (w17.06 3)
Rom 8:26, 27—Sala cava e rogoca kina o Jiova na “vutugu e sega ni cavuti rawa”? (w09 15/11 7 ¶20)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Rom 7:13-25 (th lesoni 10)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vidio ni iMatai ni Veisikovi Lesu: (5 min.) Me saravi qai veivosakitaki na vidio.
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. (th lesoni 6)
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 5 na miniti) Tekivu ena vakatutu ni veivosaki. Vakamacalataka na vidio (kua ni saravi) Na Cava e Caka ena Vuli iVolatabu? (th lesoni 9)
NODA BULA VAKARISITO
“Waraka Tiko ga ena Vosota”: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio Meda ‘Cici Tiko ga ena Vosota’—Nuidei ni o na Rawata na iCovi.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 55
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 124 kei na Masu


text:
Vakamacalataka na Yalewa Maqosa na iVolatabu
Laurai ena Vosa Vakaibalebale 31 na itukutuku bibi e vola vei Tui Lemueli o tinana. Na nona ivakasala vuku e vakavulici Tui Lemueli me qara e dua na watina maqosa.
Na yalewa vakawati maqosa e nuitaki
-
E yalomalumalumu qai yaga nona vakatutu me baleta na vakatulewa ena vuvale
-
Nuitaki koya o watina me vakatulewa vuku, sega ni vinakata me waraka nona veivakadonui ena ka kece
Na yalewa vakawati maqosa e dau cakacaka
-
E vulica me dau mamaqi qai bula rawarawa ga me ratou vakaisulu vinaka qai rakorako nona vuvale, ratou kana vakavinaka tale ga
-
E cakacaka vakaukaua qai vakaraica tiko na ka e caka ena nona vuvale ena siga kei na bogi
31:30
Na yalewa maqosa e kaukaua vakayalo
-
E rerevaka na Kalou, e saga tale ga me rau veiwekani vinaka


text:
O se Nanuma Tiko?
O bau wilika vinaka na itabataba ni Vale ni Vakatawa era se qai tabaki oti ga? Raica mada ke o rawa ni sauma e vica na taro qo:
Ena nodra vukei luvedra vakayalo, na cava mera kauaitaka kina vakabibi na itubutubu era biuvanua na ka me baleta na vosa?
Era na rairai vulica na gone e koronivuli kei na so tale na vanua na vosa ni vanua qori. E veivuke ni kila o gone eso tale na vosa. Me vakasamataka vinaka o itubutubu se vosa cava ena taura vinaka kina o gone na ka dina qai toso vakayalo, na vosa e vosataki vakalevu ena vanua ya se nodra vosa ni vanua era biuta mai. Era kauaitaka na itubutubu lotu vaKarisito na nodra bula vakayalo na luvedra, sega ni ka e baleti ira ga.—w17.05, t. 9-11.
Ni tarogi Pita o Jisu: “O cei o lomana, o yau se na ka era tu qo,” o cei o ira na “ka” e tukuna tiko? (Joni 21:15)
De dua a vakaibalebaletaka tiko o Jisu na ika e toka e yasana se na bisinisi ni volitaki ika. Ni sa mate o Jisu, e lesu o Pita ena nona cakacaka e liu, me dauqoli. Me vakasamataka vinaka tale ga na lotu vaKarisito se sa bibi tiko vakacava vua na cakacaka.—w17.05, t. 22-23.
Na cava e kerei watina kina o Eparama me kaya ni ganena? (Vkte. 12:10-13)
Na kena dina ni o Eparama e ganena vakacabecabe o Sera. Ke tukuna o Sera ni rau veiwatini, ena rawa ni vakamatei o Eparama, qai sega ni rawa ni basika vua na kawa e yalataka na Kalou.—wp17.3, t. 14-15.
Na iwalewale vou cava e vakayagataka o Elias Hutter me vukei ira kina na via vulica na vosa vakaIperiu?
E vinakata me vukei ira na gonevuli mera kila na matanivola e vakayagataki ena vosa vakaIperiu kei na ka e baleta na ikuriliu kei na ikurimuri. Me rawa qori, e bulia e dua na ivakarau vou ni volavola qai veisautaka na ikuriliu kei na ikurimuri me matanivola kata. Kena ivakaraitaki, e rawa ni laurai qori ena New World Translation of the Holy Scriptures—With References.—wp17.4, t. 11-12.
Na cava mera nanuma tiko na lotu vaKarisito me baleta nodra vakaiyaragi mera taqomaki ira kina vei ira eso tale?
Me nanumi tiko ni raica vakabibi na Kalou na bula. A sega ni uqeti ira nona imuri o Jisu mera vakaiyaragi me rawa nira taqomaki. (Luke 22:36, 38) E dodonu meda tukitukia noda iseleiwau me batinisiviyara. E bibi cake na bula mai na iyau. Eda doka na nodra lewaeloma eso tale, eda na ivakaraitaki vinaka tale ga. (2 Kor. 4:2)—w17.07, t. 31-32.
Na cava e duidui kina nodrau itukutuku o Maciu kei Luke me baleta nona bula o Jisu ni se gone?
O Maciu e vakamacalataki Josefa vakalevu, kena ivakaraitaki na nona rai ni sa bukete o Meri kei na ivakaro vakalou me ratou dro i Ijipita, kei na nodratou lesu mai. Ia o Luke e vakamacalataki Meri vakalevu, vakabibi nona veisiko vei Ilisapeci, kei na ka e nanuma ni tiko ga ina valenisoro o Jisu.—w17.08, t. 32.
Na cava eso na ka dredre e vosota voli mai na iVolatabu?
Sa veisau na vosa kei na matavosa e dau vakayagataki ena iVolatabu ni toso na gauna. Na veiveisau ena veika vakapolitiki e vakamua na vosa era vosataka vakalevu na tauvanua. E tusaqati na vakadewataki ni iVolatabu ena nodra vosa na tauvanua.—w17.09, t. 19-21.
E tiko na agilosi e dau taqomaki keda?
Sega. E tukuna o Jisu ni o ira na agilosi era dau tu ga ena mata ni Kalou. (Maciu 18:10) E tukuna nira kauaitaka na agilosi na ka era cakava nona tisaipeli, e sega ni kena ibalebale nira na taqomaki keda vakacakamana.—wp17.5, t. 5.
Na cava na ivakatagedegede cecere duadua ni loloma?
Ni yavutaki ena ivakavuvuli dodonu, e cecere duadua na a.ga’pe. E okati kina noda veimositi kei na noda veitaleitaki. Ia e vakaraitaka tale ga na ivakavuvuli cecere, me vaka na noda nanumi ira na tacida qai muri o keda.—w17.10, t. 7.


text:
NODA BULA VAKARISITO
Era Kilai na Lotu vaKarisito Dina Nira Dau Veilomani—Marautaka ga na Dina
VUNA E BIBI KINA: Nida vakatotomuri Jisu, e bibi meda tukuna na ka dina me baleta na inaki ni Kalou. (Jn 18:37) Nida bula tiko ena vuravura e levu kina na lasu kei na ivakarau tawadodonu, e bibi meda marautaka ga na dina, tukuna na ka dina, dau vakananuma na ka dina.—1Ko 13:6; Flp 4:8.
KENA IWALEWALE:
-
Vakadeitaka mo kua ni rogoca se vakatetea na itukutuku e vakaucacataki kina e dua.—1Ce 4:11
-
Kua ni marautaka nona vakararawataki se vakalolomataki e dua tale
-
Marautaka ga na ka vinaka, ya na ka e veiuqeti
ME SARAVI NA VIDIO “DOU VEILOMANI”—MARAUTAKA GA NA DINA, SEGA NI KA E SEGA NI DODONU QAI SAUMA NA TARO QO:
-
E “marautaka” vakacava o Daiana na ka “e sega ni dodonu”?
-
E veisautaka vakacava o Alisi na veivosaki me veiuqeti tiko ga?
-
Na cava eso na ka yaga eda rawa ni veivosakitaka?


text:
News Page
Page: 2
E sa mai qaqa na mata timi ni Marist Brother High School, ena i otioti ni sotasota ena kotafainala ni rakavi vei ira na gonevuli, ena nodratou mai vakadruka na koronivuli mai Ratu Kadavulevu School ena kai e 16- 13 . E vakaraitaka na manidia ni timi ni koronivuli mai Marist High School, o Peniona […]
Era sa drovaka na cauravou ni Rusia na nodra kacivi mera laki lewena na mataivalu ena vuku ni ivalu mai Ukraine. Vakaraitaka ko Peresitedi Vladimir Putin ena siga Vukelulu , nira na kacivi e 300,000 mera laki veitomani yani ena buca ni valu. Levu era vesu nira vakairaitaki kudru me baleta nai valu kei Ukraine. […]
MALUMU NI TOBU – Oqo na matasere ka liutaka tiko o Jio Veitaukula, na cauravou ni Nasau, Koro, Lomaiviti, ka vuqa sara na nodratou sere ka taleitaki tiko ena gauna qo ka dau rogoci ena VITIFM. “ISI NAISARANI” – Na sere qo e talanoataki taki kina na cauravou qo, mai Naqali, Naitasiri ena vuku ni […]
E sa mai vakaraitaka na Komisina ni Ovisa, o General Sitiveni Qiliho, ena vuku ni veitukutuku sa mai vakasokomuni rawa tiko ,ka ratou sega ni namaka kina me na dua na yavavala me na yaco ena gauna ni veidigidigi, ka vakaraitaka na ka oqo ena nona sauma tiko na vakatataro mai vei ira na dau […]
E mai kama yavu e dua na vale mai Nadonumai ena macawa sa oti, ka mai leqa kina e dua na gone yabaki 6 ena nodratou i tikotiko na matavuvale na Gonerogo, ia sa qai mai leqa talega ena mataka ni kua o Alipate Gonerogo, na turaga yabaki 74 ena kaukauwa ni kama ea yaco […]
Duatani tu ga na qase ni timi qo o Steyn ena nona na bai mona-taka toka na iyatu e muri ni Springboks ena macawa oqo. Steyn e dua ka lewena dede toka mai na timi ni Aferika ka laki vakarawarawa taka talega na cakacaka nei Jacques Nienaber na dauniveivakatavulici. Oqo ni oti na nona mai […]
” VOQA KEI VATULOA BROTHERS”- Na matasere qo eratou cavutu mai ena koro vakaturaga o Naiqaqi,Wailevu West,Savusavu,Cakaudrove, ka liutaka tiko o Apisai Semi, ka ratou lewena tiko o Sunia Tubuna, Jone Senicevuga,Apenisa Raogo,Sailia Namusudroka,Sepuloni Baleivatu kei Esala Drivata. ‘ISA MENANI”- Nai talanoa ni sere qo e talanoataki tiko kina edua na gone yalewa ni Natua,Wailevu West,Savusavu […]
Ena maliwa ni vutusenikau ena dela ni nodra kisi ni mate na Marama Bale – Queen Elizabeth II , e ciqi toka kina e dua na i vola ka vola saraga na luvedra ka Tui ko King Charles III. E volai toka vaka peritania ka vaka toka oqo -: “In loving and devoted memory. Charles […]
E rau na sota tiko na mata timi qaqa ni koronivuli o Queen Victoria School, kei Natabua High School ena karua ni quarter fainala ena Under 18 ka na vakayacori tiko ena HFC Bank Stadium ena Vakarauwai saraga oqo. Na koronivuli mai na Queen Victoria School Under 18 erau na sota tiko ni sivi na […]
Picture credit: Royal Family Fan Page….Princess of Wales Catherine Elizabeth Middleton, Prince George,Prince of Wales William and Princess Charlotte. Source: Royal Family Fan Page. Sa vakadeitaki mai na vuvale vakatui mai Bolatagane ni rau na tiko talega na gone na luvei Prince of Wales o Prince George kei na ganena o Princess Charlotte ena veibulu […]