text:
Cava Rau Sa Rui Sogoti Au Kina Noqu iTubutubu?
Vakasamataka mada na ituvaki qo:
O via gole ena dua na pati, ia o sega ni vakadeitaka se rau na vakatara na nomu itubutubu se sega. Na cava o na cakava?
1. KUA NI KEREKERE—LAKO GA
Vuna o na rairai digia kina qo: O via vakaraitaka vei ira nomu itokani ni tu vei iko na galala. O nanuma ni levu cake na ka o kila vei rau nomu itubutubu, se o sega ni doka na nodrau vakatulewa.—Vosa Vakaibalebale 14:18.
Ka ena yaco: De dua era na qoroya na nomu itokani na ka o cakava, ia era na kila tale ga ni o dau veidabui. Ke o dabui rau nomu itubutubu, ena rawa tale ga ni o dabuitaki ira nomu itokani. Ni rau na kila qori na nomu itubutubu, ena vakararawataki rau, de o na cudruvi tale ga kina!—Vosa Vakaibalebale 12:15.
2. KUA NI KEREKERE—KUA NI LAKO
Vuna o na rairai digia kina qo: O na rairai vakasamataka na veisureti qai vakatulewataka ni sega sara ni bibi, se nira sega ni itokani vinaka na sureti kina. (1 Korinica 15:33; Filipai 4:8) Ena yasana adua, de dua o via lako, ia o rere na kerea vei rau nomu itubutubu.
Ka ena yaco: Ke o kila ni sega ni ka vakayalomatua mo ciqoma na veisureti, o na doudou ni tukuna qori vei nomu itokani. Ia ke o sega ni lako ni o rere na kerea vei rau nomu itubutubu, o na rairai toka ga e vale ena yaloca, qai veinanuyaka voli ni o sa calata tiko na marau.
3. KEREKERE—QAI RAICA
Vuna o na rairai digia kina qo: O kila ni rau lewai iko nomu itubutubu, o doka tale ga na nodrau vakatulewa. (Kolosa 3:20) O lomani rau nomu itubutubu qai sega ni via vakamosia na yalodrau. (Vosa Vakaibalebale 10:1) O na rawa ni vakamacalataka vei rau na ka o vinakata.
Ka ena yaco: Erau na kila na nomu itubutubu ni o lomani rau qai dokai rau. Ke donu vei rau na nomu kerekere, de dua rau na soli iko mo lako.
Vuna Era Vasega Kina na iTubutubu
Kaya mada: Ke soli na digidigi, o na rairai vinakata mo sili ena baravi era tu kina na kena yadra. Na vuna? O sega ni kila na vanua e rivarivabitaki. Ia era raica vinaka tu na yadra na vanua e rawa ni yaco kina na leqa. E tautauvata vinaka qori kei ira na nomuni itubutubu, era kila vinaka na leqa e rawa ni yaco, nira sa lakosivita mai na ituvaki qori. Me vakataki ira ga na yadra ena baravi, e nodra inaki mera taqomaki kemuni, moni kua kina ni vakaleqai.
Qo e dua tale na vuna: Erau vinakata nomu itubutubu me rau taqomaki iko. Na loloma ena uqeti rau me rau tukuna na io ke veiganiti, sega ke sa kena inaki ga. Ni o kerea nodrau veivakadonui mo cakava e dua na ka, erau na vakasamataka mada me rau vakadonuya se sega, se rau na rawa ni vosota ke yaco e dua na leqa. Erau na vakadonuya ga nomu kerekere ke rau vakadeitaka ni o na sega ni sotava na leqa.
Me vakadonui Nomu Kerekere
Ka o rawa ni cakava
Dau dina: Tarogi iko mada: ‘Na cava na inaki ni noqu lako? E kena inaki meu lai marau ga, se niu vinakata mera taleitaki au noqu itokani? Se, niu wedeva tiko e dua ena tiko ena pati?’ Kua ni lasutaki rau na nomu itubutubu. Erau a itabagone tale ga ena dua na gauna, rau qai kilai iko vinaka. Erau na kila vinaka na inaki ni nomu via lako. Erau na marautaka ni o talaucaka na lomamu vei rau, ena yaga tale ga vei iko na nodrau ivakasala. (Vosa Vakaibalebale 7:1, 2) Ena yasana adua, ke o lasu, erau na sega ni nuitaki se vakabauti iko, ena rawa sara ga ni rau sega ni vakadonuya nomu lako.
Gauna: Kua ni kerekere ena gauna ga rau suka mai kina na cakacaka na nomu itubutubu se ni rau osooso tiko ena so tale na ka. E vinaka mo kerei rau ena gauna rau vakacegu tiko kina. Kua ni qai kerekere ni sa voleka na siga ni pati, se mo cikevi rau. Erau na sega ni taleitaka na nomu itubutubu me rau vakatulewa vakariri. Kerekere ni se vo levu tu na gauna, me rau vakasamataka vinaka kina.
Vakamacalataka: Vakaraitaka vakadodonu na ka o via cakava. Era sega ni dau yalodei na itubutubu ke duatani mai na nodra isaunitaro na luvedra ena gauna era taroga kina: “O cei era na tiko kina?” “Ena tiko kina e dua e matua?” se “O na tiko e vale ena vica?”
Rai Donu: Erau nomu itokani na nomu itubutubu, rau sega ni meca. Ke o dau tokoni rau nomu itubutubu, erau na rogoci iko rau tokoni iko tale ga.
Vakaraitaka ni o sa tamata matua ena nomu ciqoma qai doka na nodrau vakatulewa. Ke o cakava qori erau na dokai iko. Ena gauna tarava o kerekere kina erau sa na vakadonuya na nomu kerekere.


c: text/html

text:
VAI LEVU DUADUA ENA NODA VURAVURA E RA KAYA NA DAU VAKADIDIKE
Written by Atu Kurumudu on June 21, 2022
E mai kunei e dua na Vai ena uciwai na Mekong mai Cambodia ka ra tukuna na dau vakadidike ni kena e ka levu duadua ena noda vuravura me laurai ena waidranu ka rauta na kena bibi e 300 na kilo karamu.
Otioti ni gauna e laurai kina e dua na kena me vaka oqo ena yabaki 2005 mai Thailand ka rauta na kena bibi e 293 Kilo karamu.
E sega ni dua na i vola e tiko me vakadeitaka na i wiliwili ni vakadidike me baleta na vai ena vei yabaki sa oti.
Na uciwai na Mekong e vutuniyau ena veika bula ka mai vakaleqa vakalevu na kena vakacacani ena revurevu ni veivakatorocaketaki .
Na uciwai qo e drodro mai Tibetan Plateau mai China, Myanmar, Thailand, Laos, Cambodia and Vietnam.
SOURCE : BBC

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ENA RAWATI VAKACAVA NA MARAU?
Qarauna Nomu Bula, Kua ni Soro
VEIVAKAYALOLAILAITAKI NA TAUVIMATE SE SO TALE NA ITUVAKI. E turaga bulabula qai dau cakacaka o Ulf, ia a paralasi ni toso na gauna. E kaya: “Dua na ka noqu lomabibi. Au malumalumu, sa ca vei au na bula . . . e vaka me sa ‘sega na kequ yaga.’”
Eda vakadeitaka ena ituvaki e sotava o Ulf nida sega ni tarova rawa na tauvimate. Ia e tiko eso na ka eda rawa ni cakava meda kua kina ni tauvimate vakalevu. Ke kaukaua mada ga na keda mate, eda se rawa ga ni marau. Ni bera nida dikeva se rawa vakacava qori, meda raica mada eso na ivakavuvuli e vauca na noda bula.
‘LEWAI KEDA VINAKA.’ (1 Timoci 3:2, 11) Ena vakaleqa noda bula na kana kei na gunu sivia, e vakayagataki tale ga kina e levu na ilavo! “Mo kua ni maliwai ira na gunu waini vakasivia, kei ira na kana lewe ni manumanu vakasivia, ni na dravudravua na dau mateni kei na dau kana.”—Vosa Vakaibalebale 23:20, 21.
ME SAVASAVA NA YAGO. “Meda vakasavasavataki keda mai na dukadukali kece vakayago kei na dukadukali vakayalo.” (2 Korinica 7:1) E levu era vakadukadukalitaka na yagodra nira mama se kania na tavako, se vakayagataka vakasivia na alakaolo kei na wainimategaga. Kena ivakaraitaki, e laurai ena vakadidike ni tabana ni bula mai Merika ni “vakavuna na tauvimate, vakaleqa na yago, qai kania na gacagaca” na vakatavako.
VAKAMAREQETA NA YAGO KEI NA BULA. “O koya ga [Kalou] e buli keda, e vakavuna tale ga noda bula tiko kei na noda yavala.” (Cakacaka 17:28) Kena ibalebale meda kua ni cakava na ka e ririkotaki kina noda bula se da mani cakacaka, draiva se digia na ka ni veivakamarautaki. E sega na betena na ka ni veivakalasai e lekaleka ga na kena kamica, qai rawa ni vakaleqa na yagomu ena nomu bula taucoko!
IVAKARAU NI YALO ME QARAUNI. E cakacaka vata na vakasama kei na yago. Qarauna gona na lomaocaoca vakasivia, cudru vakalialia, vuvu, kei na so tale na ivakarau ni yalo e dau vakatubuleqa. E kaya na Same 37:8: “Mo biuta na cudru qai vakanadakuya na katakata.” E kaya tale ga na iVolatabu: “Kua vakadua ni lomaocaocataka na siga nimataka, ni siga nimataka e tu vata kei na kena lomaocaoca.”—Maciu 6:34.
VAKASAMATAKA GA NA VEIKA VINAKA. E kaya na Vosa Vakaibalebale 14:30: “Na yalovinaka e bulabula kina na yago.” E kaya tale ga na iVolatabu: “Na yalomamarau e wai vinaka.” (Vosa Vakaibalebale 17:22) Era vakadinadinataka na kenadau ni yaga na ka e tukuna ya na iVolatabu. E kaya e dua na vuniwai mai Sikoteladi: “Ni o mamarau, o na sega ni tautauvimate me vakataki ira era sega ni mamarau.”
KUA NI SORO. Me vakataki Ulf sa vakamacalataki mai, eda na rairai sega ni cakava rawa e dua na ka ena ituvaki dredre eda sotava, ena vinakati ga meda vosota. E rawa nida cakava eso na ka meda vosota kina. E dau ikuri tale ni leqa vei ira eso na nodra vakalaiva na ituvaki dredre era sotava me vakayalolailaitaki ira. E kaya na Vosa Vakaibalebale 24:10: “Ke o yalolailai ena siga ni rarawa, ena lailai na nomu kaukaua.”
Eso e dau seavu nodra yalolailai ni toso na gauna. Era cakava na veiveisau e gadrevi ena nodra bula, era cakava eso na ka mera vosota kina. Qori sara ga na ka a cakava o Ulf. E dau masu qai vakasamataka vakatitobu na itukutuku veivakacegui ena iVolatabu. Qori e vukei koya me “kauaitaka ga na ka e rawa ni cakava, me kua ni leqataka na ka e sega ni rawata.” Me vakataki ira ga eso tale era sotava na ituvaki dredre, e raica o Ulf ni bibi na loloma kei na veikauaitaki. E uqeti koya qori me wasea vei ira eso tale na itukutuku veivakacegui ena iVolatabu.
A vakila tale ga vakalevu na rarawa e dua na turaga o Steve. A yaco e dua na vakacalaka ni se qai yabaki 15, mani paralasi mai domona me yaco ina qeteqeteniyavana. Ia ni yabaki 18, sa yavala tale na ligana. A lai vuli sara ina univesiti, e tekivu e kea nona vakayagataka na wainimategaga, gunu alakaolo, kei na nona veiyacovi tawadodonu. Dua na ituvaki ca sara e tu kina nona bula. Ia nona vulica na iVolatabu e veisautaka nona rai me baleta na bula, qai vukei koya me biuta nona ivakarau ca. E kaya: “Sa yali na galili au vakila dede tu mai. Qo au sa vakila na vakacegu kei na marau.”
Na nodrau ivakamacala o Steve kei Ulf eda nanuma kina na ka e kaya na Same 19:7, 8: “E uasivi na lawa i Jiova, e veivakaukauataki. . . . E dodonu na ivakaro i Jiova, e vakamarautaka vakalevu na loma ni tamata, e savasava na ivakaro i Jiova, e serau kina na mata.”


text:
Bula Vakayago
E sega ni ivola vakavuniwai na iVolatabu. Ia e vakarautaka na ivakasala meda bulabula kina vakayago. Dikeva mada eso na ivakavuvuli vakaivolatabu ena vakavinakataka noda bula vakayago.
TAQOMAKA NA YAGOMU
IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “E sega ni dua na tagane e cata na yagona, ia ena vakania.” —Efeso 5:29.
KENA IBALEBALE: Na ivakavuvuli vakaivolatabu qori e uqeti keda meda qarauna noda bula vakayago. E laurai ena dua na vakadidike, ni levu na mate e vu mai na noda ivakarau ni bula. Noda bulabula gona vakayago ena vakatau tiko ga ena ivakarau ni bula eda digia.
KA O RAWA NI CAKAVA:
Kakana. Kania na kakana bulabula qai gunu wai vakalevu.
Vakaukauayago. Keda qase se gone, malumalumu vakayago se tautauvimate, na vakaukauayago eda na bulabula kina. Era na rairai soli vakasama na wekada se o ira na dauveivakasalataki ena ituvatuva ni vakaukauayago, ia ena vakatau na kena yaga ena noda muria!
Moce Vinaka. Na lailai ni moce e vakavuna na tauvimate bibi. E levu e lailai nodra gauna ni moce nira cakava tiko eso tale na ka. Ia o na marautaka nomu bula ni o moce vinaka.
TAQOMAKI IKO ENA IVAKARAU NI BULA E VEIVAKALEQAI
IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Meda vakasavasavataki keda mai na dukadukali kece vakayago kei na dukadukali vakayalo.”—2 Korinica 7:1.
KENA IBALEBALE: Eda na bulabula vinaka ke da kua ni vakayagataka na veika e vakavuna na tauvimate kei na mate, me vaka na tavako.
KA O RAWA NI CAKAVA: Digia e dua na tikinisiga mo tinia kina nomu vakatavako. Ni vo e dua na siga, saga mo kauta laivi na tavako kece, ibiubiu ni kavuru, kena masese kei na iyaya tale eso e vakayagataki ena vakatavako. Kua ni goleva na vanua o na temaki tale kina. Tukuna vei ira nomu itokani na ka o vakatulewataka.
ESO TALE NA IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU
MO QAQARAUNI.
“Ke o tara e dua na vale vou, mo cakava tale ga na bai ni nomu delanivale, me kua ni beitaki na nomu vale ena vakadavedra ni lutu mai kina e dua.”—VAKARUA 22:8.
LEWA VINAKA NOMU CUDRU.
“O koya e berabera ni cudru e yalomatua vakalevu, ia o koya e yalototolo e vakaraitaka na nona lialia.”—VOSA VAKAIBALEBALE 14:29.
KUA NI KANA SIVIA.
‘Mo kua ni maliwai ira na kana vakasivia.’—VOSA VAKAIBALEBALE 23:20.


text:
Yaco na Leqa Tubukoso
KE O sa sotava na ituvaki qori, o na rairai kila vinaka na ka e dau yaco. Kena ivakaraitaki e levu era dau rere, veilecayaki, nuiqawaqawa, ra sega ni taleitaka na ka e yaco kei na nodra vakasamataka tu na kena vakadomobula. Na levu ni nodra oca kei na yalolailai, era sega ni vakabauta ni na vinaka tale na ituvaki.
Ke vakacacani tale ga na ka o taukena ena leqa tubukoso, ena rairai dredre mo vosota. De dua o nanuma ni sega ni yaga na bula. Ia e kaya na iVolatabu ni se rawa ni marautaki na bula, rawa tale ga ni o nuitaka na veika totoka se bera mai.
MARAUTAKI NA BULA NIDA KILA NA KA DINA ENA IVOLATABU
E kaya na Dauvunau 7:8: “E vinaka na itinitini ni dua na ka, e ca na kena itekitekivu.” Ena rairai sega ni vinaka na bula ni se qai oti ga na leqa tubukoso. Ia ni o vosovoso qai sasaga tiko ga, ena vinaka tale na bula.
E parofisaitaka na iVolatabu ni na “sega tale ni rogo . . . na domo ni tagi se qoqolou.” (Aisea 65:19) Ena yaco dina qori ena gauna sa na veisautaka kina na Matanitu ni Kalou na vuravura qo me parataisi. (Same 37:11, 29) Ena sega ni yaco tale na leqa tubukoso. Sa na oti vakadua noda dau vakasamataka na veika mosimosi. Ni yalataka na Kalou Kaukaua Duadua: “Ena sega tale ni nanumi na ka makawa, ena sega ni tiko e lomamuni.”—Aisea 65:17.
Raitayaloyalotaka mada: Sa tuvanaka oti tu na Dauveibuli ‘me solia vei iko na inuinui kei na ka mo namaka ena gauna se bera mai,’ oya na bula vakacegu ena veiliutaki ni Matanitu ni Kalou. (Jeremaia 29:11) Vakacava, e rawa ni marautaki na bula ke o vulica na veika dina qori? E kaya o Sally a cavuti mai ena imatai ni ulutaga: “Noda nanuma deivaki na veika totoka ena cakava na Matanitu ni Kalou ena veigauna se bera mai, ena uqeti keda meda rai ga i liu, da kua ni vakasamataka na veika sa oti.”
O rawa ni vulica e levu tale na ka ena vakarau cakava na Matanitu ni Kalou. Ni o cakava qori, o na nuidei tu ga se mani ituvaki cava o sotava, ena marautaki tiko ga na bula ni o waraka na gauna sa na sega kina na leqa tubukoso. Ia ena gauna mada ga qo, na ivakavuvuli vakaivolatabu ena uqeti iko mo vosota na veika e dau yaco ni oti na leqa tubukoso. Dikeva mada qo e vica na kena ivakaraitaki.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Na Cava e Dau Cala Kina na ka au Kaya?
“Ena so na gauna au dau lewa vinaka na ka au kaya, ia so tale na gauna e berabera noqu vakasama, e totolo noqu vosa!”—James.
“Keu taqaya tiko, au na sega ni vakasamataka vinaka na ka au kaya, ia niu sega ni taqaya ena sivia tale na ka au kaya. Sa cala tu ga ena veigauna.”—Marie.
E kaya na iVolatabu: “Na yame . . . e bukawaqa” qai “rawa ni yameca na veikau levu na yameyame lailai!” (Jemesa 3:5, 6) Vakacava e dau vakaleqai iko ena so na gauna na ka o kaya? Ke yaco qori, ena rawa ni yaga vei iko na ulutaga qo.
Cava e dau cala kina na ka au kaya?
Nida sega ni uasivi. E kaya na iVolatabu: “Eda dau tarabe kece. Ke dua e sega ni tarabe ena vosa, e uasivi o koya.” (Jemesa 3:2) Nida sega ni uasivi e dau rawarawa noda tarabe, e cala tale ga na ka eda kaya.
“Ni sega ni uasivi noqu vakasama kei na yamequ, ena ka vakalialia meu kaya niu dau lewai rau vinaka.”—Ana.
Karakivosa. E kaya na iVolatabu: “Ni levu na vosa, ena sega ni tarovi rawa na cala.” (Vosa Vakaibalebale 10:19) O ira na karakivosa ra qai sega ni dau vakarorogo, ena rawa sara ga ni tau cala na ka era kaya, qai veivakacudrui.
“Ena so na gauna era sega ni dau vosa vakalevu na tamata vuku. O Jisu mada ga na turaga vuku duadua e vuravura qo, ia e tiko na gauna e galu kina.”—Julia.
Vosa ni veivakanini. E kaya na iVolatabu: “Na vosa vakalialia e vaka na isua ni iseleiwau.” (Vosa Vakaibalebale 12:18) Dua na ivakaraitaki ni vosa vakalialia na veivakanini, qori na vosa gaga ni veibeci. O ira na dau vosa va qori era na rairai kaya, “Seti, au veiwali ga!” Ia e sega ni dodonu meda dredrevaka nona vosa beci e dua. E kaya na iVolatabu meda muduka na “vosavakacaca kei na ka ca kece va ya.”—Efeso 4:31.
“Au taleitaka na vakalutuvosa kei na vakalasalasa, e tini ga ena veivakanini. Ia levu na gauna au leqa tale kina.”—Oksana.
Lewa vinaka na ka o tukuna
E sega ni rawarawa nomu saga mo lewa vinaka na ka o kaya, ia e rawa ni veivuke na ivakavuvuli vakaivolatabu. Kena ivakaraitaki, vakasamataka mada qo:
“Me tu lo ga e lomamuni na ka oni via tukuna . . . moni galu ga.”—Same 4:4.
Eso na gauna e vinaka meda galu ga. E kaya e dua na goneyalewa o Laura: “E duidui na ivakarau ni lomaqu ena gauna au cudru kina, e duidui tale ga ni malumu noqu cudru. Ni oti qori, au dau marau niu sega ni kaya e dua na ka.” Ni o cegu mada ga vakalailai o na sega kina ni vosa vere.
“Vakacava e sega ni vakatovolea na vosa na daliga me vaka ni tovolea na kakana na yame?”—Jope 12:11.
Mo kua ni vakila na rarawa, vakasamataka mada e vica na taro qo ni bera ni o vosa:
Vakacava e dina? E ka vakayalovinaka? E veiganiti?—Roma 14:19.
Na cava noqu rai ke dua e tukuna vei au qori?—Maciu 7:12.
Ena dokai kina na nona rai e dua tale?—Roma 12:10.
E vanua vinaka qo me tukuni kina qori?—Dauvunau 3:7.
“Moni yalomalumalumu ena nomuni okati ira na kena vo mera uasivi kemuni.”—Filipai 2:3.
Na ivakasala qori ena donu kina nomu rai baleti ira eso tale, ena vukei iko mo kua ni vosa vakariri, mo vakasama tale ga eliu ni bera ni o vosa. Kevaka mada ga o sa cavuta e dua na ka mosimosi, na yalomalumalumu ena uqeti iko mo kere veivosoti ena gauna totolo duadua! (Maciu 5:23, 24) Qai saga mo caka vinaka tiko ga ni o lewa vinaka na ka o kaya.


text:
WASE VA
‘Au na Lako ina Vanua o na Lako Kina’
1, 2. (a) Vakamacalataka nodrau ilakolako o Ruci kei Neomai, na cava tale ga erau lolositaka voli. (b) E duidui vakacava na ilakolako i Ruci kei Neomai?
ERAU taubale tiko o Neomai kei Ruci ena gaunisala e takosova na vanua tautauvata ena delana o Moapi. Sa o rau duadua ga ena vanua lala vakaitamera qo. Raitayaloyalotaka na nona kauaitaka o Ruci ni sa voleka ni dromu na matanisiga, e raici vugona qai veinanuyaka ke sa gauna vinaka me rau vaqara na vanua me rau vakacegu kina ena bogi oya. Ni lomani Neomai vakalevu o Ruci, ena cakava na ka kece e rawata me qaravi koya kina.
2 Dua na ka nodrau rarawa na marama qori. A yada tu o Neomai me vica vata na yabaki, ia a lolositaka sara vakalevu na nodrau se qai takali ga na luvena tagane o Kilioni kei Maloni. E lolositaka tale ga o Ruci na nona takali o Maloni na watina. Erau gole tiko ena taoni o Peceliema e Isireli o Neomai kei Ruci. Dina ni rau gole tiko ena dua ga na vanua, ia e dua na ka e duatani kina na ilakolako qo. E lesu tale ena nona vanua o Neomai. Ia o Ruci a doudou me gole ena vanua e sega ni kila, vakanadakui ira na wekana, nona vanua kei na kena itovo, wili kina na kalou kece era qarava.—Wilika Ruci 1:3-6.
3. Na isaunitaro cava ena uqeti keda meda vakadamurimuria na vakabauta i Ruci?
3 Na cava e uqeti Ruci me vakayacora na veisau levu qori? Ni veisau na ivakarau ni nona bula, ena rawata vakacava na kaukaua me qaravi koya kina kei Neomai? Nida kila na kena isau, eda na raica ni levu na ka eda rawa ni vakadamurimuria mai na vakabauta i Ruci na yalewa ni Moapi. (Raica tale ga na kato “ iVola Lailai Vakatubuqoroqoro.”) Meda raica mada na vuna rau taubale tu kina ena gaunisala balavu i Peceliema o rau na marama qo.
Rarawa e Dua na Vuvale
4, 5. (a) Na cava eratou toki kina i Moapi na vuvale i Neomai? (b) Na ituvaki dredre cava a vakila o Neomai e Moapi?
4 A susu o Ruci e Moapi, e dua na vanua lailai ena tokalau ni Waitui Mate. Na yasayasa qo e levu kina na delana raraba, e cere, sega ni levu na veikauloa, qai takosova na veidelana qori na qakilo. E levu na qele bulabula ni teitei ena “vanua ko Moapi” ena gauna mada ga e vakilai kina na dausiga e Isireli. Qori na imatai ni gauna rau sota kina o Ruci kei Maloni kei na nona vuvale.—Ruci 1:1.
5 Na dausiga a yaco e Isireli e vakatulewataka kina o Elimeleki na wati Neomai me sa na biuta na nona vanua, me toki kei na watina kei rau na luvena tagane i Moapi me ratou lai tiko vulagi kina. De dua na toki qori e vakatovolei kina nodratou vakabauta na lewe ni vuvale yadua, me vaka ni dodonu vei ira na Isireli mera sokalou wasoma ena vanua tabu e digia o Jiova. (Vkru. 16:16, 17) A dei tu ga na vakabauta i Neomai. Ia a rarawa vakalevu ena gauna a mate kina na watina.—Ruci 1:2, 3.
6, 7. (a) Na cava e leqataka o Neomai nodrau vakawatitaka na yalewa ni Moapi o rau na luvena tagane? (b) Na cava e talei kina na itovo i Neomai vei rau na vugona?
6 Kena irairai ni rarawataka tale o Neomai nodrau qai vakawatitaka na yalewa ni Moapi na luvena tagane. (Ruci 1:4) E kila vinaka o Neomai ni a sasaga vagumatua o Eparama na nodra qase me dua ga vei ira na nona tamata e qaravi Jiova me wati Aisake na luvena. (Vkte. 24:3, 4) Era vakaroti tale ga e muri na Isireli ena Lawa e soli vei Mosese, mera kua ni vakawatitaki ira na kai tani na luvedra tagane se yalewa, nira na rawa ni vakamuai mera qaravi matakau.—Vkru. 7:3, 4.
7 Erau qai vakawatitaka ga o Maloni kei Kilioni na yalewa ni Moapi. Ke leqataka se rarawataka o Neomai na ka erau cakava qori na luvena, ena saga ga me vakaraitaka vei rau na vugona o Ruci kei Oripa na veikauaitaki dina kei na loloma. De dua e nuitaka tale ga me rau na tomani koya ena sokalou vei Jiova. Se mani cava e yaco, erau dau lomani Neomai na vugona. Na nodratou veimaliwai vinaka e vukei ratou ni basika na ituvaki rarawataki. Erau sa yada na vugoi Neomai ni se bera mada ga ni rau vakaluveni.—Ruci 1:5.
8. Na cava e rairai uqeti Ruci me qaravi Jiova?
8 Vakacava na lotu a susugi kina o Ruci, e vakarautaki koya me vosota na ituvaki rarawataki va qori? De dua e sega. E levu na kalou era qarava na kai Moapi, e kena iliuliu o Kimosi. (Tiko 21:29) Kena irairai ni dau vakaitavi na nodra lotu na kai Moapi ena ivalavala voravora kei na veivakasaurarataki e takalevu ena gauna oya, wili kina na nodra cabori na gone. Na veika e vulica o Ruci vei Maloni se vei Neomai me baleti Jiova na nodra Kalou dauloloma qai yalovinaka na Isireli, e vakaduiduitaki koya sara ga vei ira na kalou ni Moapi. E sega ni voravora nona veiliutaki o Jiova, e yavutaki ga ena loloma. (Wilika Vakarua 6:5.) Ni yaco na ituvaki rarawataki, de dua sa qai volekati Neomai ga vakalevu o Ruci, e vakarorogo matua tale ga vua ni vakamacalataka na ka e baleti Jiova na Kalou Kaukaua, na veivakurabuitaki ni nona cakacaka, nona loloma kei na nona dauyalololoma vei ira na nona tamata.
9-11. (a) Na cava e vakatulewataka o Neomai, Ruci, kei Oripa? (b) Na cava eda vulica ena ka vakaloloma e yacovi Neomai, Ruci, kei Oripa?
9 E dau via rogoca o Neomai na itukutuku ni nona vanua. A qai rogoca ena dua na siga ni sa oti na dausiga e Isireli, kena irairai ni a rogoca qori vua e dua na dauveivoli. Sa tekivu vukei ira na nona tamata o Jiova. Sa vakilai tale e Peceliema na veika e kilai kina na yacana, e kena ibalebale “Vanua ni Kakana.” E mani vakatulewataka o Neomai me lesu i nona vanua.—Ruci 1:6.
10 Na cava erau na cakava o Ruci kei Oripa? (Ruci 1:7) Erau sa veivolekati sara kei Neomai ena vuku ni ituvaki rarawataki eratou sotava. Kena irairai ni kauaitaka o Ruci na nona yalololoma o Neomai kei na dei ni nona vakabauti Jiova. Eratou mani biubiu na yada qori me ratou gole i Juta.
11 Na italanoa me baleti Ruci e vakaraitaka nira na vakila tale ga na tamata vinaka qai yalodina na veika vakaloloma kei na mate me vakataki ira ga na tamata ca. (Dauv. 9:2, 11) E vakaraitaka tale ga ni gauna eda sega ni vosota rawa kina na nona takali e dua, e ka vakayalomatua meda qara na nodra veivakacegui kei na nodra veivuke eso tale, vakabibi o ira e nodra idrodro o Jiova, na Kalou a qarava tale ga o Neomai.—Vkai. 17:17.
Dei na Loloma i Ruci
12, 13. Na cava e vinakata kina o Neomai me rau lesu i nodrau vanua o Ruci kei Oripa? Na cava erau qai cakava?
12 Ni sa balavu na vanua eratou taubaletaka mai na yada qo, e dua tale na ka e leqataka o Neomai. E nanumi rau vakalevu na vugona ena vuku ni loloma rau vakaraitaka vua kei na rua na luvena tagane. E sega ni via vakuria na nodrau rarawa. Ke rau sa biubiu mai na nodrau vanua qai tomani koya, ena qaravi rau vakacava e Peceliema?
13 Sa qai tukuna o Neomai: “Drau lako, drau dui lesu yadua ki na vale nei tinamudrau: ka me caka vinaka vei kemudrau ko Jiova, me vaka drau a cakava vei rau sa mate, vei au talega.” E tukuna tale ga me rau nuitaka ni o Jiova ena solia na watidrau, erau na marautaka tale ga na ivakarau ni bula vinaka. E tukuna na iVolatabu: “A sa reguci rau ko koya; a ratou sa tagi vakadomoilevu cake.” Eda raica rawa e keri na vuna erau volekati koya kina na marama yalololoma qai dau lomasoli qo o Ruci kei Oripa. Rau cikevi koya tiko ga: “E segai, Keirau na lesu vata vakaidina kei iko kivei ira na kai nomu.”—Ruci 1:8-10.
14, 15. (a) Na cava e lesuva tale o Oripa? (b) E cikevi Ruci vakacava o Neomai me lako?
14 A sega ni lomavakacegu o Neomai ena ka rau tukuna. E vakamacalataka ga vakadodonu ni sega ni levu na ka ena rawa ni cakava vei rau e Isireli, ni sa sega na watina me vakarautaka na ka me bula kina, sega na luvena tagane me rau lai vakawatitaka, e sega tale ga na ka me rau vakanuinui kina. E vakaraitaka ni rarawataka dina na nona sega ni rawa ni qaravi rau. A taura rawa o Oripa na ibalebale ni vosa i Neomai. E tu mai Moapi nona vuvale, o tinana, kei na nona itikotiko. E rairai nanuma ni vinaka me sa tiko ga e Moapi. Dua na ka nona rarawa ena gauna e reguci Neomai kina, vakamoce vua mani gole yani.—Ruci 1:11-14.
15 Vakacava ga o Ruci? A vakasalataki koya tale ga o Neomai. Eda wilika: “A sa kabiti koya ko Ruci.” De dua ni sa tomana nona ilakolako o Neomai, e qai vakila ni muri koya tiko o Ruci. Mani tukuna vua: “Raica, sa lesu tale na [karuamu] vei ira na kai nona, kei na nona kalou; mo lesu talega mo muria na wekamu yalewa.” (Ruci 1:15) Na vosa i Neomai e vakaraitaka e dua na vakasama bibi vei ira na dauwiliwili. E sega wale ga ni lesu o Oripa vei ira na wekana, e lesuvi ira tale na nona “kalou.” Sa donu tu ga vua me sokaloutaki Kimosi kei na so tale na kalou lasu. Vakacava, e va tale ga qori nona rai o Ruci?
16-18. (a) E vakaraitaka vakacava o Ruci na loloma e dei? (b) Na cava eda rawa ni vulica vei Ruci me baleta na loloma e dei? (Raica tale ga na kedrau itaba.)
16 Ena gauna e vosa kina o Neomai ena gaunisala lala qori, e sa dei tu e lomai Ruci na ka e vakatulewataka. E cakava qori ni lomani Neomai vakalevu kei na Kalou e qarava. E kaya: “Mo kakua ni cikevi au me’u laivi iko, ka me’u lesu me’u kua ni muri iko; ni’u na lako ki na vanua ko sa lako kina; ia na vanua ko tiko kina ka’u na tiko talega kina: ia na kai nomu era na kai noqu, na nomu Kalou talega ena noqu Kalou: e na vanua ko mate kina, ka’u na mate kina, ka’u na bulu talega kina: me cakacaka vakaoqo vei au ko Jiova, ka vakaikuritaka talega, kevaka sa tawasei kedaru e dua na ka tani, na mate duaduaga.”—Ruci 1:16, 17.
17 E talei dina na veika e tukuna o Ruci—sa sivia qo e 3,000 na yabaki nona mate, ia se nanumi tiko ga. Na veivosa qori e vakaraitaka e dua na itovo talei, na loloma e dei. Na levu ni nona lomani Neomai o Ruci e sega vakadua ni veisau, e kabiti koya tiko ga ena vanua e gole kina. Ena tawasei rau ga o mate. Na wekai Neomai era sa mai wekana, ni sa tu vakarau o Ruci me vakanadakuya na veika kece e Moapi—okati kina na nodra kalou. O Ruci e sega ni vakataki Oripa ni kaya mai vu ni lomana ni via qaravi Jiova tale ga, na Kalou i Neomai. *
18 Erau tomana na ilakolako balavu i Peceliema o Ruci kei Neomai. E tukuni ni rairai taura toka e dua na macawa. Ia na nodrau veitokani e veivakacegui ena gauna rau sotava kina na ituvaki rarawataki.
19. O na vakadamurimuria vakacava na dei ni loloma i Ruci vei ira noda vuvale, noda itokani, kei na ivavakoso?
19 E levu era vakila tiko na ituvaki rarawataki nikua. E tukuna na iVolatabu ni na “vakilai kina e levu na ka dredre.” E levu na ka eda na vakayalia, e levu tale ga na veika rarawa eda na vakila. (2 Tim. 3:1) Sa qai bibi ga ena gauna qo na itovo eda raica vei Ruci. Na loloma e dei—na mataqali loloma e qumia e dua na ka qai sega ni via solia vakarawarawa—e dua dina na ivukevuke kaukaua ena vuravura butobuto qo. E gadrevi na itovo qori ena bula vakawati, veimaliwai ena vuvale, noda veitokani, ena loma tale ga ni ivavakoso vaKarisito. (Wilika 1 Joni 4:7, 8, 20.) Nida bucina na loloma va qori, eda sa vakadamurimuria tiko na ivakaraitaki vakasakiti i Ruci.
Nodrau Tiko e Peceliema o Ruci kei Neomai
20-22. (a) E vakacava sara mada na bula i Neomai ni tiko mai Moapi? (b) Na cava e cala kina na rai i Neomai? (Raica tale ga na Jemesa 1:13.)
20 Na noda tukuna ni dau dei na noda loloma, e duidui mai na noda cakava sara ga. E tu vei Ruci na galala me vakaraitaka ni dei nona lomani Neomai kei Jiova, na Kalou e sa digitaka me qarava.
21 Erau sa yaco yani o Neomai kei Ruci e Peceliema, e dua na koro e rauta ni 10 na kilomita mai na sauca kei Jerusalemi. Kena irairai ni dua na vuvale rogo ena taoni lailai qori na vuvale i Neomai, nira veitalanoataka na tiko e kea na nona lesu yani. Era vakaraici koya na marama ra qai kaya, “Oqo ko Neomai, se segai?” E macala ga ni veisau na kena irairai ni tiko mai Moapi, na irairai ni matana kei na nona ilakolako e dusia na balavu ni yabaki e vakila voli mai kina na ituvaki dredre kei na rarawa.—Ruci 1:19.
22 E talanoataka o Neomai vei ira na marama era wekana kei ira na tiko veitikivi ena dua na gauna sa oti, na rarawa e vakila ena nona bula. E vinakata mada ga me veisau na yacana Neomai, e kena ibalebale “Marau,” me Mara, kena ibalebale “Rarawa.” Isa o Neomai! E vakataki Jope ga, e nanuma ni vakavuna na Kalou o Jiova na nona rarawa.—Ruci 1:20, 21; Jope 2:10; 13:24-26.
23. Na cava e vakasamataka sara o Ruci, na cava tale ga e vakarautaki vei ira na dravudravua ena Lawa e soli vei Mosese? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.)
23 Ni rau sa tiko e Peceliema, e vakasamataka sara o Ruci na sala me qaravi koya vinaka kina kei Neomai. E kila mai na Lawa e vakarautaka o Jiova vei ira na nona tamata na Isireli, ni tiko na ka e vakarautaki vakayalololoma vei ira na dravudravua. Era vakatarai mera lako ena were ena gauna ni tatamusuki, era muri ira na dautatamusuki, tomika na ka e vo kei na kena e tubu ena tutu ni were kei na kena kona. *—Vunau 19:9, 10; Vkru. 24:19-21.
24, 25. Na cava e cakava o Ruci ni sa yaco ina were i Poasa, dau caka tale ga vakacava na tomitomi?
24 Sa gauna me tamusuki kina na parile, rairai qori e donuya na Epereli ena noda ivolanivula nikua. A lako o Ruci ena were me lai raica se o cei ena solia vua na cakacaka ni tomitomi. A sega ni kidava ni sa tu ena were i Poasa, e dua na itaukeiniqele vutuniyau, e wekai Elimeleki na wati Neomai. E tu vei Ruci na dodonu me lai tomitomi me vaka ga e vakaroti ena Lawa, ia a kerei koya ga na cauravou e liutaka tiko na tatamusuki ke rawa ni cakacaka. A vakadonuya na cauravou, e tekivu cakacaka sara o Ruci.—Ruci 1:22-2:3, 7.
25 Raitayaloyalotaki Ruci mada ni vakamuri ira tiko na dautatamusuki. Nira musuka tiko na parile ena nodra isele takelo, e cuva sobu o Ruci me tomika na ka e lutu se na ka era vakavoca tu mai, e vesuvesuka vata me dua na ivau, qai kauta ena dua na vanua me na lai samuta kina me lutu na sorena. A toso malua qai veivakaocai na cakacaka qori, sa na qai wacava ni oti na vakasigalevu. Ia e vosota toka ga o Ruci, ena cegu ga ni qusia na buno ni yadrena se ena gauna me vakasigalevu kina ena dua na “vale”—de dua ena vale e vakarautaki mera dau vakacegu kina na tamata cakacaka.
26, 27. E turaga vakacava o Poasa, na cava e dau cakava vei Ruci?
26 A nanuma o Ruci ni na sega ni laurai se me dua e kilai koya. A raici koya o Poasa qai taroga na cauravou a liutaka tiko na cakacaka se o cei o koya. O Poasa e dua na turaga e vakasakiti nona vakabauta, e dau kidavaki ira na nona tamata cakacaka—rairai eso vei ira qori era dau cakacaka ena siga, so mada ga era vulagi—e dau tukuna vei ira: “Me tiko vata kei kemudou ko Jiova.” Era sauma nona veikidavaki ena yalovinaka. Sa kena turaga sara o Poasa qai matua vakayalo, e dau raici Ruci me vaka ga na luvena.—Ruci 2:4-7.
27 E dau kacivi koya o Poasa “na luvequ,” e vakasalataki koya me tomitomi tiko ga ena nona were, me volekati ira tale ga na nona goneyalewa mera kua ni vakasagai koya kina na cauravou era cakacaka vata tiko. E raica sara ga o Poasa me tiko na kena ivakasigalevu o Ruci. (Wilika Ruci 2:8, 9, 14.) Koya e bibi sara ni dau vakavinavinakataki koya qai vakauqeti koya. Ena sala cava?
28, 29. (a) Na cava e kilai kina o Ruci? (b) Me vakataki Ruci, na cava mo cakava me nomu ivakaruru o Jiova?
28 Ena gauna a tarogi Poasa kina o Ruci na vuna e dau yalovinaka kina vua me vaka ni vulagi, e tukuna o Poasa ni a rogoca na ka kece a cakava vei Neomai na vugona. De dua e dau vakacaucautaki Ruci o Neomai vei ira na yalewa e Peceliema, mani rogoca o Poasa na kena itukutuku. E kila tale ga o Poasa ni sa qaravi Jiova o Ruci, ni kaya: “Me sauma na nomu cakacaka ko Jiova, ia me vakayacori sara na kemui sau maivei Jiova na Kalou ni Isireli, o koya ko sa mai vakararavi e ruku ni tabana.”—Ruci 2:12.
29 Sa na bau vakayaloqaqataki Ruci sara ga na vosa qori! E sa vakatulewataka o Ruci me vakaruru ena taba i Jiova na Kalou, me vaka e dua na manumanu vuka lailai e taqomaki vinaka vei tinana. E vakavinavinakataki Poasa ni tauca vua na vosa ni veivakadeitaki qori. A cakacaka tiko ga o Ruci me yacova na yakavi.—Ruci 2:13, 17.
30, 31. Na cava eda vulica vei Ruci me baleta na ivakarau ni cakacaka, na dau vakavinavinaka kei na dei ni loloma?
30 Na nona vakabauta o Ruci e ivakaraitaki vinaka dina vei keda kece na vakila tiko nikua na leqa vakailavo. E sega ni namaka o Ruci me soli vua eso na ka, oya na vuna e dau vakavinavinakataka na ka kece e soli vua. E sega ni maduataka me cakava na cakacaka dredre qai taura na gauna, me qarava kina e dua e lomana, dina ni cakacaka beci. E ciqoma ena yalorawarawa na ivakasala vuku e soli vua me baleta na sala me qaqarauni kina ena gauna ni cakacaka kei na ilala vinaka me digia. Koya e bibi duadua, ni sega ni guilecava vakadua na vanua ga me lai vakaruru kina—vua na Tamana dauveitaqomaki, na Kalou o Jiova.
31 Ke da vakadamurimuria na dei ni loloma e vakaraitaka o Ruci, nona dau yalomalumalumu, cakacaka vakaukaua qai vakavinavinakataka na nona mai kilai Jiova, eda na raica ni na yaga tale ga vei ira eso na noda vakabauta. Na sala cava ga a qaravi Ruci kina kei Neomai o Jiova? Ena saumi qori ena ulutaga e tarava.
^ para. 17 E sega wale ga ni cavuta o Ruci na icavuti “Kalou” me vakataki ira e levu na vulagi, e cavuta sara ga na yaca ni Kalou, o Jiova. E tukuna na Interpreter’s Bible: “E vakabibitaka gona na dauvolavola, ni vulagi qo e imuri ni Kalou dina.”
^ para. 23 Sa dua dina na lawa vakasakiti, e sega ni bau kila tu e dua na ka va qori o Ruci mai na nona vanua. Ena gauna makawa ena Tokalau e Loma, era dau vakalolomataki na yada. E tukuna e dua na ivola: “Ni sa mate o watina, e kena ivakarau vua e dua na yada me na nuitaki ratou na luvena tagane ena nona qaravi; ia ke sega ni dua na luvena tagane, ena rairai volitaki koya me bobula, me dua na saqamua, ke sega sa na mate.”


text:
ULUTAGA LEVU
Tolu na ka e Sega ni Rawati ena iLavo
E LEVU nikua era sa voleka ni cegu na cakacaka, vakayalia nodra vale se lailai na nodra ilavo ni peniseni, era se via volia tiko ga e levu na ka mera taukena.
O ira qori era dau rawai rawarawa ena nodra veibacani na daukaburaki ivoli, era kacivaka ni dodonu me dua na noda vale levu, motoka vou kei na isulu saulevu. Era tukuna ke sega mada ga na ilavo, o rawa ni taura vakadinau! E levu era cakava qo me nanumi kina nira rawati ira, veitalia ke bini na nodra dinau.
Ia sega ni dede sa na kilai na kena dina. E kaya na ivola na Narcissism Epidemic: “O ira era dau dinautaka na iyaya me nanumi kina nira vutuniyau, era vakataki ira na dau vakayagataka na wainimategaga na cocaine me seavu kina nodra lomabibi. De dua e rawarawa na iwalewale qori me wali totolo kina na leqa, ia ni toso na gauna era na dravudravua ra qai lomabibi.”
E tukuna na iVolatabu na ca ni nona “dokadokataka e dua na ka e taukena.” (1 Joni 2:16) Na noda kauaitaka ga na iyau ena vakawelei keda mai na veika e bibi duadua ena noda bula e sega ni rawati ena ilavo. Dikeva mada e tolu na ivakaraitaki.
1. DUAVATA VAKAVUVALE
O Brianne, * e dua na goneyalewa itabagone mai Merika, e raica ni dau vakabibitaka o tamana na nona cakacaka kei na ilavo. E kaya, “Sa tu na ka kece keitou gadreva kei na levu tale, ia levu na gauna e sega ni tiko e vale o Ta ena vuku ni nona cakacaka, au nanuma ni tiko eso tale na nona icolacola ena vuvale!”
Me vakasamataki: Na cava ena rairai veivutunitaka e muri o tamai Brianne? E vakaleqa vakacava na nodrau veiwekani vakaveitamani na nona vakabibitaka na veika vakayago? Na cava e bibi, na ilavo se na nona gauna kei ratou na nona vuvale?
iVakavuvuli vakaivolatabu:
“Ni sa vu ni ka ca kecega na daulomana nai lavo: era sa daukocova eso, . . . a ra sa cokai ira sara vakai ira e na yaluma vakavuqa.”
—1 Timoci 6: 10, Ai Vola Tabu.
“Sa vinaka me da kana rourou ka veilomani ga, ka ca me da kana pulumokau uro ka veicati tiko.”
—Vosa Vakaibalebale 15:17.
Bibi me nanumi: Na duavata ni vuvale e sega ni rawati ena ilavo. Ena rawa ga ke dua e vakayagataka na nona gauna me tiko kina kei ratou na nona vuvale, kauaitaki ratou, me lomani ratou tale ga.
2. TIKO VINAKA
E tukuna o Sarah, e yabaki 17: “E dau tukuna vei au o tinaqu meu vakawatitaka e dua e levu na nona ilavo. Me dua tale ga na noqu cakacaka vinaka meu rawa ni vakanuinui toka kina keu mani veibiu kei watiqu. E dau vakasamataka tu ga o tinaqu na ilavo kei na sala ena rawata kina.”
Me vakasamataki: Na cava eso na ka bibi o dau vakasamataka tu me baleta na nomu veisiga ni mataka? Vakacava na ka o vakasamataka qori, ena vakalomaocaocataki iko? Na cava me cakava o tinai Sarah me kua kina ni leqataka na ilavo ena rawata mai muri?
iVakavuvuli vakaivolatabu:
“Kua ni kumuna na iyau e vuravura, ni rawa ni vakacacana na sarasara kei na veveka, e rawa tale ga nira butakoca na daubutako.”
—Maciu 6:19.
“Oni sega mada ga ni kila se na vakaevei na nomuni bula nimataka.”
—Jemesa 4:14.
Bibi me nanumi: Ena sega ni kauta mai na tiko vinaka na levu ni nomu ilavo. Na ilavo e rawa ni butakoci
3. LOMAVAKACEGU
E tukuna o Tanya e yabaki 24, “Erau susugi au na noqu itubutubu me keitou bula rawarawa ga. Keirau marau kei na noqu isa ni drua ni levu na gauna e rauti keitou sara ga na ka me keitou bula kina.”
Me vakasamataki: Na cava ena dredre kina meda lomavakacegu ena ka sa tu rawa vei keda? Na cava na nodratou rai na nomu vuvale me baleta na nomu vakayagataki ilavo?
iVakavuvuli vakaivolatabu:
“Ke sa tiko na ka meda kania, na isulu meda tokara, kei na vanua meda tiko kina, meda lomavakacegu.”
—1 Timoci 6:8.
“Era marau o ira na kila nira gadreva na Kalou.”
—Maciu 5:3.
Bibi me nanumi: E levu tale na ka e bibi cake mai na ilavo kei na ka e rawa ni voli kina. Me vaka ga e tukuna na iVolatabu: “Na nona bula e dua ena sega ni vakatau ena levu ni ka e tu vua.” (Luke 12:15) Na vakacegu dina ena kilai ena kena saumi na taro bibi qo:
Eda mai bula tu vakacava e ke?
Ena vakacava na noda bula ena gauna se bera mai?
Na cava meda cakava meda veiwekani vinaka kina kei na Kalou?
O ira na iVakadinadina i Jiova, era vakarautaka na mekesini qo, era na marau mera vukei iko mo kila na isaunitaro qori.
^ para. 8 Sa veisau eso na yaca ena ulutaga qo.


text:
DIGITAKI O SEVU REECE ENA TIMI NI CRUSADERS ME NA SOTA KEI NA TIMI NI SWIRE SHIPPING FIJIAN DRUA.
Written by Maikeli Radua on May 19, 2022
[Photo:Stuff.co.nz]
E sa mai digitaki o Sevu Reece me na qito ena timi ni Crusaders ka na sota tiko kei na timi ni Swire Shipping Fijian Drua ena bogi ni mataka.
Ena qito tiko o Sevu Reece ena i tutu ni right wing.E a toqa talega o Sevu Reece e dua na i sausau vou ena mua ni macawa sa oti ena nona a mai tabaka rawa e 40 na sikoa ena loma ni 50 na qito a qito kina ena sotasota ni Super Rugby Pacific.
E rau na sota tiko na timi ni Fijian Drua kei na Crusaders ena 7:05pm ena bogi ni mataka.
Na vo tale ni qito ni sotasota ni Super Rugby Pacific ena macawa qo:
– Reds vs Moana Pasifika ena 9.45pm Sat.
– Chiefs vs Force 4.35pm Sat.
– Rebels vs Hurricanes 7.05pm Sat.
– Blues vs Brumbies 9.45pm Sat.
– Waratahs vs Highlanders 3.35pm Sun.
Kena i tukutuku matata vakarorogo tikoga mai ena Vitifm 92.2FM/92.6FM/92.0FM.
;


text:
WASE VA
O Cei o Jisu Karisito?
1, 2. (a) O rawa ni tukuna ni o sa kila vinaka e dua na tamata rogo ke o kila ga na yacana? Vakamacalataka. (b) Na cava era vakabauta e levu me baleti Jisu?
E LEVU tu na tamata rogo e veiyasa i vuravura. O na rairai kila na yacana e dua vei ira qori. Ia na nomu kila ga na yacana e sega ni kena ibalebale ni o sa kilai koya vinaka, se o sa kila na veika matailalai me baleti koya kei na nona itovo.
2 A se bula sara e vuravura o Jisu ena rauta na 2,000 na yabaki sa oti, ia o sa na rairai rogoca na kena itukutuku. E levu era sega tu ni kila se o cei dina o Jisu. Eso era kaya ni dua ga na turaga vinaka, eso era kaya ni parofita, eso tale era vakabauta ni Kalou. Ia na cava nomu rai?—Raica na iKuri ni iVakamacala 12.
3. Na cava e bibi kina mo kila na Kalou o Jiova kei Jisu Karisito?
3 E bibi mo kila na ka dina me baleti Jisu, e kaya na iVolatabu: “Ena rawata na bula tawamudu, o koya e vulica tiko ga na veika me baleti kemuni na Kalou dina duadua ga, kei Jisu Karisito oni tala mai.” (Joni 17:3) Io, o na rawa ni bula tawamudu ena vuravura parataisi ke o kila na ka dina me baleti Jiova kei Jisu. (Joni 14:6) E noda ivakaraitaki vinaka duadua o Jisu. Nida vulica na veika me baleti koya, eda na kila na sala meda vakatotomuria kina nona ivakarau ni bula, kei na nona ivakarau ni veimaliwai. (Joni 13:34, 35) Eda vulica ena Wase 1, na ka dina me baleta na Kalou. Ia eda na raica qo na ka e kaya na iVolatabu me baleti Jisu.
KUNEI NA MESAIA!
4. Na cava e dusia na vosa “Mesaia” kei na “Karisito”?
4 Ni se vo e vica vata na yabaki me sucu o Jisu, sa yalataka tu o Jiova ena iVolatabu ni na tala mai na Mesaia, se Karisito. Na vosa “Mesaia” e kau mai na vosa vakaIperiu, na “Karisito” e kau mai na vosa vaKirisi. Na icavuti ruarua qori e dusia ni na digia na Kalou na Mesaia yalataki qai lesi koya ena itavi lavotaki. Ena vakayacora kece na Mesaia na yalayala ni Kalou. Na ka e cakava o Jisu ni se bula voli e vuravura ena yaga tale ga vei iko ena gauna qo. Ia e levu era vaqaqa tu ni bera ni sucu o Jisu se o cei na Mesaia.
5. Vakacava eratou vakabauta na tisaipeli i Jisu ni o koya na Mesaia?
5 Eratou sega ni vakatitiqataka na tisaipeli i Jisu ni o koya na Mesaia yalataki. (Joni 1:41) Kena ivakaraitaki, e kaya vei Jisu o Saimoni Pita: “O kemuni na Karisito.” (Maciu 16:16) Eda vakadeitaka vakacava ni o Jisu na Mesaia?
6. E vakarawarawataka vakacava o Jiova nona kilai na Mesaia?
6 Ni se bera sara ni sucu o Jisu, era sa vola na parofita ni Kalou e levu na itukutuku ena vakarawarawataka nona kilai na Mesaia. E yaga vakacava qori? Meda vakatauvatana mada. Kaya mada o kerei mo lai tavaka e dua drau se sega ni bau sota, ena dua na ikelekele ni basi osooso. Ke vakamacalataki vinaka vei iko eso na ka me baleti koya o lai tavaka, ena rawarawa nomu kilai koya. Ena vakasama vata qori, e vakayagataki ira nona parofita o Jiova mera vakamacalataka na veika ena cakava na Mesaia kei na veika ena sotava. Na vakayacori ni parofisai kece qori ena vakarawarawataka nodra kila na yalomalumalumu ni o Jisu na Mesaia.
7. Na parofisai cava e vakadinadinataka ni o Jisu na Mesaia?
7 Meda raica mada e rua na parofisai. Kena imatai, ni se vo e 700 na yabaki me sucu o Jisu, sa parofisaitaka o Maika ni na sucu na Mesaia ena tauni lailai o Peceliema. (Maika 5:2) A qai sucu dina e keri o Jisu! (Maciu 2:1, 3-9) Kena ikarua, a parofisaitaka o Taniela ni na basika na Mesaia ena 29 G.V. (Taniela 9:25) Qori e rua ga na kena ivakaraitaki, e levu tale na parofisai e dusia ni o Jisu na Mesaia yalataki.—Raica na iKuri ni iVakamacala 13.
8, 9. Na cava e yaco ena papitaiso i Jisu e vakadinadinataki kina ni o koya na Mesaia?
8 E vakamatatataka sara ga o Jiova ni o Jisu na Mesaia. A yalataka me vakaraitaka vei Joni na Dauveipapitaisotaki e dua na ivakatakilakila me kila kina se o cei na Mesaia. E raica na ivakatakilakila qori o Joni ena 29 G.V., ni lako yani vua o Jisu me papitaiso ena Uciwai na Joritani. E kaya na iVolatabu me baleta na ka e yaco: “Ni lamata ga mai wai o Jisu ni papitaiso oti, raica! e tadola na lomalagi, qai raica na yalo ni Kalou ni lako sobu mai vua me vaka na ruve. Raica! E tukuna tale ga e dua na domo mai lomalagi: ‘Qo na Luvequ lomani, au vakadonuya.’” (Maciu 3:16, 17) Na veika e raica qai rogoca ena gauna qori o Joni e vakadeitaka vua ni o Jisu na Mesaia. (Joni 1:32-34) A yaco o Jisu me Mesaia ena siga qori ni sobuti koya na yalo tabu i Jiova. Sa digitaki koya na Kalou me iLiuliu, me Tui tale ga.—Aisea 55:4.
9 Na parofisai ena iVolatabu, na ka e kaya o Jiova kei na ivakatakilakila e vakaraitaka ena papitaiso i Jisu, e ivakadinadina ni o Jisu na Mesaia. Ia e vu mai vei o Jisu? Na cava eso na ka e kilai me baleti koya? Meda raica mada na ka e kaya na iVolatabu.
E VU MAI VEI O JISU?
10. Na cava e kaya na iVolatabu me baleti Jisu ni bera ni mai bula e vuravura?
10 E kaya na iVolatabu ni sa bula makawa tu mai lomalagi o Jisu ni bera ni mai bula e vuravura. E kaya o Maika ni vu “mai liu sara” na Mesaia. (Maika 5:2) A dau tukuna tale ga o Jisu ni a bula tu e liu mai lomalagi ni bera ni mai sucu vakatamata. (Wilika Joni 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5.) Erau veivolekati sara o Jiova kei Jisu ni se bera ni lako mai vuravura.
11. Na cava e vakamareqeti Jisu kina o Jiova?
11 Dua na ka nona vakamareqeti Jisu o Jiova. Sega ni kurabuitaki qori ni o Jisu e imatai ni ibulibuli ni Kalou, ra qai buli e muri na veika tale eso. E vakatokai gona o Jisu me “ulumatua ni kabuli kece.” * (Kolosa 1:15) E vakamareqeti Jisu tale ga o Jiova ni a buli koya taudua sara ga. Oya na vuna e vakatokai kina “na Luvena e duabau ga e bulia.” (Joni 3:16) A vakayagataki Jisu taudua tale ga o Jiova ena nodra buli na vo ni kabuli. (Kolosa 1:16) O Jisu ga e vakatokai “na Vosa,” ni vakayagataki koya o Jiova me vakadewataka na itukutuku kei na idusidusi vei ira na agilosi kei na kawatamata.—Joni 1:14.
12. Eda kila vakacava ni rau duidui o Jisu kei na Kalou?
12 Era vakabauta eso ni rau tautauvata ga o Jisu kei na Kalou. Ia e kaya na iVolatabu ni buli o Jisu, kena ibalebale e dua na nona itekitekivu. Ia e sega na nona itekitekivu na Dauveibuli o Jiova. (Same 90:2) Ni Luve ni Kalou, e sega ni bau vakasamataka o Jisu me tautauvata kei na Kalou. E vakamatatataka na iVolatabu ni cecere na Tamana vua na Luvena. (Wilika Joni 14:28; 1 Korinica 11:3.) O Jiova ga “na Kalou Kaukaua Duadua.” (Vakatekivu 17:1) E cecere qai kaukaua duadua e lomalagi kei vuravura.—Raica na iKuri ni iVakamacala 14.
13. Na cava e kaya kina na iVolatabu ni o Jisu e “iyaloyalo ni Kalou tawaraici”?
13 Erau veivolekati sara o Jiova kei na Luvena o Jisu ena nodrau cakacaka vata voli me vica vata na bilioni na yabaki, ni bera ni buli na lomalagi kei na vuravura. Sa wacava na nodrau veilomani! (Joni 3:35; 14:31) Ni vakatotomuria vinaka o Jisu na itovo i tamana, e vakatokai koya kina na iVolatabu me “iyaloyalo ni Kalou tawaraici.”—Kolosa 1:15.
14. E mai sucu vakatamata vakacava na Luvena lomani o Jiova?
14 E yalorawarawa na Luvena lomani o Jiova me biuti lomalagi qai mai sucu vakatamata e vuravura. E yaco vakacava qori? A tokitaka vakacakamana o Jiova na bula vakalomalagi i Luvena ina katonigone i Meri, se goneyalewa voli. E sega gona ni gadrevi me vakaitavi e dua na tagane ena nona kunekunetaki o Jisu. E mani vakasucuma o Meri e dua na gonetagane e uasivi, qai vakayacani koya o Jisu.—Luke 1:30-35.
O NA KILAI JISU VAKACAVA?
15. O rawa vakacava ni kilai Jiova vinaka?
15 O na kila e levu na ka me baleta na bula i Jisu kei na nona itovo ni o wilika na ivola eratou vakatokai me Kosipeli, oya na Maciu, Marika, Luke, kei na Joni. E ucui Tamana vinaka o Jisu. Kena ibalebale ni o vulica na veika me baleti koya, o sa rawa ni kilai Jiova vinaka tale ga. Qori na vuna e kaya kina o Jisu: “O koya sa raici au sa raici Tamaqu tale ga.”—Joni 14:9.
16. Na cava e dau vakavulica o Jisu? E vu mai vei na ka e vakavulica o Jisu?
16 E levu era vakatokai Jisu me “Qasenivuli.” (Joni 1:38; 13:13) E usutu bibi ni nona veivakavulici “na itukutuku vinaka ni Matanitu.” Qori na matanitu ni Kalou ena liutaka mai lomalagi na vuravura taucoko, era na vakalougatataki tale ga kina o ira na talairawarawa vua na Kalou. (Maciu 4:23) E vu mai vei Jiova na ka e vakavulica o Jisu, e kaya: “E sega ni noqu na ka au vakavulica, e nei koya ga e talai au mai.” (Joni 7:16) E kila o Jisu ni vinakata o Jiova me kacivaki na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou ena lewa na vuravura.
17. E dau veivakavulici e vei o Jisu? Na cava e gumatuataka kina nona veivakavulici?
17 E dau veivakavulici o Jisu ena vanua kece e sotavi ira kina na lewenivanua. E veivakavulici ena itikotiko vagalala, koro lelevu, koro lalai, makete, vanua ni sokalou, kei na veivale. E sega ni waraka mera lakovi koya yani na lewenivanua, ia e lakovi ira sara ga. (Marika 6:56; Luke 19:5, 6) Na cava e dau gugumatua kina o Jisu qai vakayagataka vakalevu nona gauna kei na igu ena veivakavulici? E kila ni loma ni Kalou me cakava qori, qai dau talairawarawa e veigauna vei Tamana. (Joni 8:28, 29) E dau vunau tale ga o Jisu ni lomani ira na lewenivanua. (Wilika Maciu 9:35, 36.) E raica rawa nira sega ni vakavulica na iliuliu ni lotu na ka dina me baleta na Kalou kei na nona Matanitu. E via veivuke kina mera rogoca e levu na itukutuku vinaka.
18. Na itovo cava i Jisu o taleitaka vakalevu?
18 E dauloloma, dau veikauaitaki, yalovinaka, qai torovi rawarawa o Jisu. Era taleitaki koya mada ga na gone. (Marika 10:13-16) E sega ni dau veitovaki, e cata na cakacaka vakailawaki, kei na veika tawadodonu. (Maciu 21:12, 13) E vakatabui e levu na ka vei ira na yalewa ena nona gauna ra qai dau beci. Ia e dau dokai ira na yalewa o Jisu. (Joni 4:9, 27) E kilai tale ga o Jisu ni dau yalomalumalumu dina. Kena ivakaraitaki, a vuya ena dua na gauna na yavadratou nona yapositolo, na itavi e dau cakava ga na dauveiqaravi.—Joni 13:2-5, 12-17.
19. Na ivakaraitaki cava e laurai kina ni dau veikauaitaki o Jisu, qai dau via veivuke?
19 E kauaitaki ira dina na lewenivanua o Jisu, qai vinakata me vukei ira. E laurai votu qori ena nona dau vakayagataka na kaukaua e solia vua na Kalou me veivakabulai kina vakacakamana. (Maciu 14:14) Kena ivakaraitaki, a lako yani vei Jisu e dua na vukavuka qai kaya: “Ke oni vinakata, ni vakasavasavataki au mada.” E tarai Jisu nona mosi kei na nona rarawa na turaga qori, e tuburi koya na loloma qai vinakata me veivuke. E mani dodoka o Jisu na ligana me tarai koya qai kaya: “Au vinakata! Mo savasava mai.” (Marika 1:40-42) Sa wacava nona marau na turaga ya ni sa vakabulai mai na nona vukavuka!
YALODINA TU GA VEI TAMANA
20, 21. E ivakaraitaki vinaka vakacava o Jisu ena nona dau talairawarawa vua na Kalou?
20 E ivakaraitaki vinaka duadua o Jisu ena nona dau talairawarawa vua na Kalou. E yalodina vei Tamana se mani cava e yaco se ra cakava vua na kena meca. Kena ivakaraitaki, e sega ni valavala ca o Jisu ni temaki koya o Setani. (Maciu 4:1-11) Era sega ni vakabauta eso na wekana ni o koya na Mesaia ra qai kaya ni “sa leqa nona vakasama.” Ia e cakava tiko ga o Jisu na loma ni Kalou. (Marika 3:21) Nira vakayacora vua na meca na ivakarau lolovira, e sega ni sauma o Jisu qai yalodina tu ga vua na Kalou.—1 Pita 2:21-23.
21 Gauna mada ga e vakararawataki kina o Jisu me yacova sara nona mate vakaloloma, e yalodina tu ga vei Jiova. (Wilika Filipai 2:8.) Vakasamataka mada na veika rarawa e sotava ena siga me vakamatei kina. E vesu, beitaki vakailasu ni vosavakacaca, ra totogitaki koya na turaganilewa dauveidabui, ra dredrevaki koya na ilala dauvakacaca, ra vakararawataki koya na sotia qai vakoti koya ena kau. E kaya ni bera ni cavuka nona icegu: “Sa vakacavari!” (Joni 19:30) Oti e tolu na siga nona mate, sa qai vakaturi koya o Jiova ina yago vakayalo. (1 Pita 3:18) Oti tale e vica na macawa, a lesu i lomalagi o Jisu qai “dabe ena ligaimatau ni Kalou” me yacova na gauna ena solia kina vua na Kalou na itutu vakatui.—Iperiu 10:12, 13.
22. E yaga vakacava vei keda nona yalodina tu ga o Jisu?
22 E yaga vakacava vei keda nona yalodina tu ga o Jisu vei Tamana? E dolava vei keda na sala ina bula tawamudu ena vuravura parataisi, me vaka ga na inaki i Jiova. Ena tasereki ena wase tarava na sala eda rawa ni bula tawamudu kina ena vuku ni mate i Jisu.
^ para. 11 E Dauveibuli o Jiova, oya na vuna e vakatokai kina me Tama. (Aisea 64:8) E vakatokai o Jisu me luve ni Kalou ni buli koya o Jiova. Era vakatokai tale ga mera luve ni Kalou na agilosi kei Atama.—Jope 1:6; Luke 3:38.


text:
Parofisaitaki na 400 na yabaki ni veivakararawataki (13)
Tukuna tale na Kalou nona yalayala vei Eparaama (18-21)
15 Ni oti ya, a vosa o Jiova vei Eparaama ena raivotu, e kaya: “Kua ni rere+ Eparaama. O yau na nomu isasabai.+ Ena levu sara na kemu isau.”+2 E sauma o Eparaama: “Kemuni Jiova na Turaga Cecere Duadua, na cava oni na solia vei au, niu se sega ga ni vakaluveni, ena taukena noqu vale o Eliesa+ na kai Tamasiko?”3 Kuria o Eparaama: “Oni sega ni solia vei au e dua na kawa,+ qai dua ga noqu lewe ni vuvale* ena taukena noqu iyau.”4 Ia raica! e qai sauma vua o Jiova ena vosa qo, “Na tagane qo ena sega ni taukena na nomu iyau, o luvemu tagane* ga ena qai taukena na nomu iyau.”+5 E qai kauti koya i tuba, e kaya: “Yalovinaka dagava mada na lomalagi qai wilika na kalokalo, ke o wilika rawa.” E kaya tale vua: “Ena va tale ga qori na nomu kawa.”+6 E vakabauti Jiova,+ qai okati* koya na Kalou me tamata yalododonu.+7 E kaya tale ga: “O yau o Jiova, au a kauti iko mai Uri na nodra koro na kai Kalitia, meu solia vei iko na vanua qo mo taukena.”+8 E tukuna o koya: “Kemuni Jiova na Turaga Cecere Duadua, au na kila vakacava niu na taukena?”9 E sauma o koya: “Kauta mai ena vukuqu e dua na bulumakau yalewa yabaki tolu, e dua na me yalewa yabaki tolu, e dua na tamanisipi yabaki tolu, e dua na kukuru kei na dua na ruve gone.”10 E mani kauta o koya na manumanu kece qo, e musuka rua qai biuta na tikidra yadua mera veibasai,* ia e sega ni musuka na manumanuvuka.11 Era qai vakaroro mai na manumanu dau vaqara kedra mera kania na lewe ni manumanu, ia e cemuri ira tiko ga o Eparaama.12 Ni vakarau dromu na matanisiga, e tarai Eparaama e dua na via moce levu, qai solegi koya e dua na butobuto vakaitamera e vakadomobula.13 E qai kaya na Kalou vei Eparaama: “Mo kila tiko nira na vulagi na nomu kawa ena vanua e sega ni nodra, o ira na tiko e kea era na vakabobulataki ira qai vakararawataki ira me 400 na yabaki.+14 Ia au na qai tauca noqu lewa ina matanitu era na bobula kina,+ oti oya era na qai biubiu mai kea kei na iyau levu.+15 Ia o iko, o na vakacegu kei ira na nomu qase, o na qai bulu ni o sa qase sara.+16 Ia era na lesu mai eke+ ena ikava ni itabatamata, ni se bera ni yacova na kena iyacoyaco na nodra cala na Amoraiti.”+17 Ni sa dromu na matanisiga qai butobuto vakalevu na vanua, e basika e dua na lovo e kubou tu, qai dua na tikinikau caudre e curuma yani na maliwa ni lewe ni manumanu.18 Ena siga oya, e cakava e dua na veiyalayalati+ kei Eparaama o Jiova, e kaya: “Au na solia na vanua qo+ vua na nomu kawa, mai na uciwai ni Ijipita me yaco sara ina uciwai levu, na uciwai na Uferetisi:+19 na nodra vanua na Kenaiti,+ na Kenisaiti, na Katimonaiti,20 na Itaiti,+ na Perisaiti,+ na Refeimi,+21 na Amoraiti, na kai Kenani, na Kakesaiti, kei na Jepusaiti.”+


text:
Veika Vakasaenisi kei na iVolatabu
Vakacava e duavata ena veika vakasaenisi na iVolatabu? E donu na ka e vakamacalataka na iVolatabu me baleta na veika vakasaenisi? Raica mada me kena ivakaraitaki na ivakamacala ni vuravura, kei na nodra vakadidike na saenitisi me baleta na vuravura.
BULA VAKAIDEWADEWA SE BULI?
Lewa Vinaka na Oni Nona Vuka—Bula Vakaidewadewa se Buli?
E rawa vakacava vua na manumanu lailai qo me vuka vinaka ni vakatauvatani kei ira na pailate?
BULA VAKAIDEWADEWA SE BULI?
Lewa Vinaka na Oni Nona Vuka—Bula Vakaidewadewa se Buli?
E rawa vakacava vua na manumanu lailai qo me vuka vinaka ni vakatauvatani kei ira na pailate?
Rai me Baleta na iTekitekivu ni Bula
Bula Vakaidewadewa se Buli?
Bula Vakaidewadewa kei na Veika Buli
Donu na Veika Vakasaenisi
iVola
Kilai na Lagilagi ni Kalou ena Veika e Bulia
Nida raica na veika buli e tu wavoliti keda, eda rawa ni vakadinata kina nona itovo na Dauveibuli, e vakavolekati keda tale ga vua.


text:
Vakailavo (Vakadidike veimaliwai)
Na vakailavo vakadidike raraba ni veimaliwai ka na vulica na kena qaravi, veisoliyaki, kei veivakarusai ni iyaya kei veiqaravi.
Na vakailavo e vakanamata ki na me kei nodra veimaliwai na mata ni veika vakailavo kei kena cakacaka vakailavo. Microvakailavo dikeva na veika bibi ena kena ituvaki, oka kina na mata ni tamata yadua kei makete, nodra veimaliwai, kei na outcomes ni veimaliwai. Na tamata yadua me oka kina, me kena ivakaraitaki, vuvale, loya, dauvolivoli, kei na vakatalai. Macrovakailavo dikeva na veika kece e yaco (kena ibalebale na yaco, veivakarusai, veivakabulai, kei na kena maroroi) kei na veika e rawa ni vakatulewa, oka kina na tawacakacaka ni ivurevure (cakacaka, iyaya, kei na vanua), veituburi, tubu ni bula vakailavo, kei na lawatu raraba na vosa ni veika oqo (ilavo, baleta, kei na lawatu tale eso). Raica na glossary ni vakailavo.
Gauna vakailavo vakayagataka na fika. daunivakailavo kauta na iyaya ni cakacaka ni calculus, isemavakasavui ivakavakadina, kena iwiliwili, qito icavacava, kei kompiuta vakadidike. E namaki na daunivakailavo dokai me kilai kina na iyaya ni cakacaka oqo, ni lotu vakaivola ena ekonome vaka-ekonomi kei na kena ivakarau vakafika.


text:
ULUTAGA LEVU
Bibi Nomu iVakarau ni Rai!
Na cava o nanuma ni vakavuna vakalevu na nomu marau?
kemu ituvaki
veika me baleta na kemu ibulibuli
nomu ivakarau ni rai
SO ERA na tukuna ni kedra “ituvaki,” de ra kaya, “au na marau ke . . .
“levu wale ga noqu ilavo”
“uasivi mada ga noqu bula vakawati”
“bulabula vakayago”
Levu ga na gauna era tukuna ni nodra marau e vakatau tiko ena nodra ivakarau ni rai. E vinaka qori. Na vuna? Ena rawarawa mera lewa na nodra ivakarau ni rai, ena dredre mera lewa na kedra ituvaki se ka me baleta na kedra ibulibuli.
“WAI VINAKA”
E kaya e dua na Vosa Vakaibalebale: “Na yalomamarau e wai vinaka, ia na yalorarawa e vakaotia na igu.” (Vosa Vakaibalebale 17:22) Kena ibalebale ni bibi na nomu ivakarau ni rai! Ena rawa ni vakatau kina na nomu sasaga tiko ga se nomu soro koso, vaka kina na veika o na cakava ni yaco e dua na ituvaki leqataki.
So era lomalomarua ena vakasama qori. Era na rairai kaya:
‘Cava meu nuitaka kina ni na yaco na veika vinaka, ia au kinoca lo tiko na noqu rarawa?’
‘Se mani vakacava sara na levu ni noqu saga me donu tiko ga na noqu rai, ena sega ni veisautaka na kequ ituvaki.’
‘E vinaka meu vakasamataka tiko na veika dina ena yaco, mai na noqu tatadra voli ga.’
De vinaka eso na mataqali rai va qori, ia se yaga tiko ga na ivakarau ni rai e donu. Vakasamataka mada eso na kena ivakaraitaki qo.
Rau cakacaka vata o Alex kei Brian ia e duidui na nodrau itavi. Ni vakadikeva oti nodrau iliuliu na ka rau sa cakava e raica eso na cala e bibi me vakadodonutaki.
Alex: “Dua na iwase levu ni noqu gauna au vakayagataka kina, au sasaga tale ga vakaukaua, se kune ga na cala! Sa na sega tu ga ni dua na ka au rawata ena cakacaka qo. Se mani vakacava noqu gumatua, ena sega tiko ga ni vinaka. Meu a kua ga ni cakava!”
Brian: “E vakamacalataka noqu iliuliu eso na ka e taleitaka me baleta noqu cakacaka, ia eso na cala au cakava e bibi me vakadodonutaki. Au vulica kina eso na ka meu na vakavinakataka.”
NA CAVA O NANUMA?
Ni oti e ono na vula, o cei vei rau ena cakava vakavinaka nona cakacaka—o Alex se o Brian?
Ke o nodrau iliuliu ni cakacaka, o cei o na rairai digia me cakacaka tiko ga vei iko se mo sauma?
Ni o sega ni taleitaka e dua na ka, o na vakataki Alex se o Brian?
Rau dau galili o Andrea kei Brittney. Duidui na sala erau saga me rau valuta kina.
E dau nanumi koya ga o Andrea. Sega ni via cakava na ka vei ira tale eso vakavo ke ra vakaliuliu ni cakava vua na ka. E kaya, ‘Cava meu vakaoti gauna kina vei ira na sega ni sauma lesu mai na ka au cakava?’
Saga o Brittney me dau yalovinaka, me cakava tale ga na ka vei ira eso tale, se ra mani vakavinavinakataki koya se sega. E muria na Vunau Koula—me cakava ga na ka ena vinakata me caka lesu vua. (Luke 6:31) E vakila o Brittney ni nona icocovi ga na nona dau caka vinaka.
NA CAVA O NANUMA?
O cei vei rau na yalewa qo o na vinakata me nomu itokani?
O cei vei rau ena lomavakacegu ni veimaliwai tiko kei ira na so tale?
Ke o dau galili, o na valuta vakacava, o na vakataki Andrea se o Brittney?
O na rairai kila eso era vakataki Brian kei Brittney. De dua o vakataki rau sara ga. Ke vaka kina, o rawa ni kidava ni bibi ena nomu bula na nomu ivakarau ni rai. Ia vakacava ke o vakataki Alex se o Andrea? Vakasamataka mada qo na sala e rawa ni vukei iko kina na iVolatabu me donu tiko ga na nomu rai ni dredre na bula.
1 KUA NI DAU VAKASAMATAKA NI NA YACO NA KA CA
E KAYA NA IVOLATABU: “Ke o yalolailai ena siga ni rarawa, ena lailai na nomu kaukaua.”—Vosa Vakaibalebale 24:10.
KENA IBALEBALE: Ke o dau vakasamataka tiko ga ni na yaco na ka ca, ena sega vei iko na kaukaua mo vakavinakataka kina na kemu ituvaki se na ka mo cakava mo vosota kina.
KENA IVAKARAITAKI: Ni se gone o Juliza e sega ni dau marautaka na nona bula. E dau mateni o tamana, ratou dravudravua tale ga vakavuvale. Ratou dau toki vakalevu. E dau vakasamataka tiko ga o Juliza na dredre ni bula e sotava. Ia e qai veisau nona rai. Na vuna? E kaya: “Ni rau se bera mada ga ni walia na noqu itubutubu na nodrau leqa, e vukei au na iVolatabu me donu noqu rai. Na gauna qo e dau vukei au na iVolatabu meu valuta na rai cala. Ni so gona era cakava na ka au sega ni taleitaka, au saga meu kila na vuna.”
E vulica o Juliza ni levu na ivakavuvuli yaga ena iVolatabu. E yaga na kena ivakasala me vosoti kina na ituvaki dredre. Kena ivakaraitaki, e kaya na Efeso 4:23: ‘Moni qai vakavoui tiko ga ena igu e lewa na nomuni vakarau ni vakasama.’
E laurai ena tikina qori nida rawa ni veisautaka na noda ivakarau ni rai. E rawa ni “vakavoui” na ivakarau ni noda vakasama. Ia ena vinakati me vakayacori tiko ga na veiveisau qori. Oya na vuna eda uqeti kina meda ‘vakavoui tiko ga.’
2 ME DONU TIKO GA NOMU RAI
E KAYA NA IVOLATABU: “E ca na nona siga kece o koya e vakaloloma tu, ia o koya e marau na lomana e kana magiti tiko ga.”—Vosa Vakaibalebale 15:15.
KENA IBALEBALE: Ke sega ni dau donu nomu rai, o na “vakaloloma,” ena “ca” tale ga na veisiga vei iko, se vakatuburarawa. Ia ke donu tiko ga nomu rai ena ‘marau na lomamu.’ Mo qai vakatulewa ga kina.
KENA IVAKARAITAKI: A sele vakavica o Yanko me kau laivi e dua na bo e tubu tiko ena nona mona, mani vakavuna me dredre nona dau veitosoyaki kei na nona vosa. Ni kila ni sa na yalani kina na nona sauva eso na nona isausau, dua na ka nona yalolailai me vica vata na yabaki. Ia e qai veisau. Ena sala cava? E kaya: “Au sega ni vakasamataka tiko ga na veika au sega ni rawata, au dau vakananuma ga na veika e veiuqeti.”
Dua na ka e yaga vua na nona dau wili iVolatabu. E kaya: “E dau vinaka tiko ga kina noqu rai. Se dei tiko ga vei au na noqu isausau, na gauna mada ga qo au saga meu sauva eso na isausau lalai. Ni tekivu cala na noqu rai, au dau saga sara meu vakasamataka e levu na ka e dau vakavuna noqu marau.”
O rawa tale ga ni vakataki Yanko, mo biuta laivi na rai cala, o qai vakasamataka ga na veika vinaka. Ke sega ni vinaka na kemu ituvaki—de o tauvimate tiko, me vakataki Yanko—rawa ni o taroga: ‘Sa sega sara ga na noqu inuinui? Sa na yaco ga e ke, se vakalatilati tiko ga e dua na ka lailai?’ Mo kauta laivi gona na rai cala ena nomu saga mo dau vakasamataka tiko ga na veika e veiuqeti.
3 CAKAVA NA KA VEI IRA ESO TALE
E KAYA NA IVOLATABU: “E marau vakalevu o koya e solia na ka, vakalailai o koya e taura na ka.”—Cakacaka 20:35.
KENA IBALEBALE: Era na lomavakacegu o ira na dau soli ka. Na vuna? Nida a buli meda kua ni dau nanumi keda ga. (Filipai 2:3, 4; 1 Joni 4:11) Eda na vakila na marau nida solika, qori eda rawa ni valuta kina na rai cala.
KENA IVAKARAITAKI: E veve vakalevu na suitu i Josué, e vakatokai na mate qo me spina bifida. Dua na ka na kena dau mosi vua. Ia e marautaka vakalevu na vukei ira eso tale. E kaya o Josué: “Au sega ni dau via cavuta eso na ka va qo, ‘Au sega ni rawata.’ Au dau vakasamataka ga na ka meu cakava meu vukei ira kina eso tale e veisiga. Au qara na sala meu dau veivuke kina, e vakamarautaki au qori.”
KA O RAWA NI CAKAVA
Qara eso na sala mo cakava kina na ka vei ira eso tale. Kena ivakaraitaki, ke tauvimate o koya drau tiko veitikivi, vakacava o rawa ni vakarautaka e dua na ka me kania? O bau kila tu eso na itabaqase era vinakata me caka na ka e nodra vale?
Na nomu qarauna na ivakarau ni nomu rai ena vaka ga nomu qarava vinaka tiko e dua na iteitei. O na cavuraka laivi na co ca, qori na nomu kauta tani na vakasama ni na yaco na leqa. Na nomu tea na sorenikau vinaka ena iteitei e vaka tiko na nomu saga me donu tiko na nomu rai, qai vakabulabulataka tiko ga me vinaka na ka o rawata kina. O na tamusuka na icocovi ena vakalougatataki kina vakalevu nomu bula. O na vakadeitaka ni bibi dina ga na nomu ivakarau ni rai!
Nira kauaitaka nodra bulabula vinaka vakayago, eso era sa vakuai ira ena so na mataqali kakana; o rawa tale ga ni cakava qori ni cala na nomu rai


text:
iVukevuke ni Noda Sega ni Taura na Dra
Ena Soqoni ni Cakacaka ena macawa ni 29 Tiseba, me raica na vunivola me veirauti na Advance Medical Directive/Release card kei na Identity Card, vei ira na papitaiso kei ira na luvedra. Ena sega ni vakau yani ena ivavakoso na card oqori. Kevaka e sega ni veirauti, me qai taro ena ivavakoso voleka na vunivola, se kerekere ina isoqosoqo.
Me vakaleweni sara vakavinaka mai vale, ia me KUA mada ni sainitaki. Na kena sainitaki, vakadinadinataki kei na volai ni tikinisiga me qai caka ena Vulivola ni iVavakoso e tarava, ke dua e vinakata na veivuke me qai raica na ivakatawa ni vulivola. O ira na ivakadinadina era na saini mera na raica tale ga na nona saini na itaukei ni card.
Vei ira na dautukutuku bera ni papitaiso, e rawa nira vola ga vakataki ira na nodra card, nodra tale ga na luvedra nira vakayagataka na vosa e ganiti ira ena Advance Medical Directive/Release card, kei na Identity Card.


text:
CAVA BEKA EDA SE VAIVALUVALUTI TIKO KINA???
Written by Mika Qalobula on May 26, 2022
CAVA BEKA EDA SE VEIVALUVALUTI TIKO KINA??-Oqori e so na taro era sa vakataroga tiko na lewe ni lotu ni Orthodox mai Urkraine ena vuku ni veivaluvaluti se rau vakayacora tiko ga kei Rusia me vaka ni se iya tiko ga na kaba vaka i valu ena gauna oqo.
E sa lai iyaco sara me ra sa tokitaka na kena laki qaravi lotu ena ruku ni vale(underground) ena kena sa vakacacani na nodra vanua ni so kalou.
Na veivaluvaluti oqo e ra kaya ni sa vaka na cakacaka ni Tevoro,se cakacaka nei vuni ca.
Vakarorogo mai ena VITIFM 92FM,92.2FM kei na 92.6FM.
VITIFM – E KAMICA QAI KACHI!!!!


text:
KIDAVAKI MAI SAVUSAVU O IRATOU NA 3 NA KENA GONEYALEWA KA RATOU LEWE NI FIJIANA
Written by Ben Ravulo on May 19, 2022
E ratou mai kidavaki nikua mai Savusavu o iratou na lewe 3 na Goneyalewa ni Cakaudrove ka ratou lewena tiko na mata timi ni Fijiana Drua ka kovea mai na ulu ni cocovi ni Super W.
O iratou na lewe 3 qo,e wili kina o: Timaima Ravisa e goneyalewa ni Savudrodro ka qito tiko ena i tutu ni Fullback,Livia Naidei mai Yaroi,Savusavu ka nona i tutu na Halfback kei Vani Va’aga Arei mai Nukubalavu ,Savusavu ka dau qito enai tutu ni 2nd 5-8.
E a sureti ratou ena dua na vakasigalevu nikua vua nai taukei ni otela na JEAN MICHEL COUSTEAU RESORT kei iratou na vakalesilesi ni Fiji Bitter Savusavu 7’s oti oya,eratou a mani [supsrise visit] yaco yani ka sega ni namaki ena vale ni soqosoqo ni marama e Nasavusavu ka ra soqoni tu kina ena siga nikua na marama ni yasana o Cakaudrove ka sa dua na ka na nodra marautaki iratou.
Sa dua na ka na nodra marautaka ena siga nikua mai Savusavu na nodratou yaco yani na lewe ni mata timi ni Fijiana Drua ka ratou vakamamacataki mai vei ira na kena marama ka tau vei iratou na vosa ni vakavinavinaka ena i tavi levu eratou a laki qarava ka vakausivi ena kena laki cecebuya na drotini kei Cakaudrove.
Vakarorogo mai ena VITI FM 92.2fm,92.6fm kei na 92fm.
VITI FM – E KAMICA QAI KACHII.
SOURCE: VANI VA’AGA AREI


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Sala Cava Au na Lewa Vinaka Kina na iVakarau ni Lomaqu?
“Eso na siga au rawa ni mamarau tu, ia ena so tale na siga au na yalolailai. Na veika au nanuma ni sega ni cakacaka levu enanoa ena rawa ni vakavu veitalanoa nikua.”—Carissa.
Vakacava e dau veilecayaki na ivakarau ni lomamu me vaka na gaunisala sukusukura? * Na ulutaga qo ena yaga vei iko, ke o sotava qori!
Vuna e yaco kina
E rawa ni dau veilecayaki na ivakarau ni lomana e dua vakauasivi ni vakila na veiveisau e yagona. O na rairai kurabuitaka na kena dau veisau na ivakarau ni lomamu ni oti mada ga nomu vakila na veiveisau e yagomu.
Ke o veilecayaki ena ivakarau ni lomamu, mo kila tiko ni qori era tiki kece ni bula ni dau yaco na veisau ena wai ni yagoda, nuiqawaqawa, kei na sega ni lomavakacegu. E rawa ni yaga nomu kila qai vulica na sala mo lewa vinaka kina na ivakarau ni lomamu.
Ka dina me baleta na bula: Ni o se itabagone ena yaga sara ke o kila na sala mo lewa vinaka kina na ivakarau ni lomamu, baleta qori ena vukei iko vakalevu ke veisau na ituvaki ena gauna o sa na uabula kina.
Tolu na ka o rawa ni cakava
Veivosaki. E kaya na iVolatabu: “Na itokani dina e loloma ena veigauna,e tacida ena gauna ni rarawa.”—Vosa Vakaibalebale 17:17.
“Dua na marama keitou veikilai, au dau okati koya me noqu nei. E dau vakarogoci au vinaka ni keirau veivosaki, e rawarawa tale ga noqu talaucaka vua na lomaqu. E dau marau vakalevu o koya ni donu na noqu rai. Ia ke cala ena tu vakarau me vukei au ena sala vinaka duadua.”—Yolanda.
iVakasala: Talaucaka na lomamu vua e dua na itubutubu se dua na uabula o nuitaka. Kua ni tukuna vei ira nomu icaba, de dua era sotava tale tiko ga na ituvaki qori.
Volavola. E kaya na iVolatabu me baleta na rarawa e bikai Jope voli: “Au na talaucaka noqu rarawa. Au na vakatusa na mosi ni yaloqu!” (Jope 10:1) Dua tale na sala o rawa ni “vakatusa” kina na lomamu, oya na nomu vola sara ga na ka o vakila tiko.
“Se mani vanua cava au gole kina, au na kauta tiko e dua noqu ivola lailai. Keu sotava e dua na ituvaki e vakararawataki au, au na vola na veika au sotava qori. Na volavola e dau vukei tale ga.”—Iliana.
iVakasala: Me dua na ivola mo vakavola kina na ivakarau ni lomamu, na ka e vakavuna na veisau ni ivakarau ni lomamu, kei na ka o cakava kina. Na ka me vakaleweni e salavata kei na ulutaga qo ena rawa ni vukei iko.
Masu. E kaya na iVolatabu: “Biuta vei Jiova na nomu icolacola bibi, ena tokoni iko o koya. Ena sega vakadua ni laiva me bale na yalododonu.”—Same 55:22.
“Au dau masu wasoma vei Jiova ena gauna au rarawa kina. Dua na ka noqu lomavakacegu niu talaucaka na lomaqu vua.”—Jasmine.
iVakasala: Vakasamataka e tolu na ka o rawa ni vakavinavinakataka ena nomu bula se mani vakacava na ituvaki dredre o sotava. Ni o masu vei Jiova, kerea nona veivuke qai vakavinavinakataki koya ena veivakalougatataki o sotava.
^ Na ulutaga qo e veivosakitaki kina eso na ka era dau vakila e levu na itabagone me baleta na ivakarau ni lomadra. Ke dau tauvi iko na veilecayaki ni vakasama se so tale na mataqali mate ni lomaocaoca, raica na ulutaga “Au na Walia Vakacava na Lomabibi?”


text:
Mate e Dua na Wekada Voleka
KE O sa sotava na ituvaki qori, o na rairai vakila kina e levu na ka. Kena ivakaraitaki, e levu era dau lomabibi, galili, qai yalani nodra kaukaua. De dua era na vakila tale ga na cudru, rarawa, ra qai rere. Era na rairai vakasamataka, ena marautaki tale na bula se sega.
E sega ni cala na lolosi. Qori e vakaraitaka nomu volekati ira na wekamu. Ia o na vakacegui vakacava?
SALA ERA VOSOTA KINA ESO
Ena rairai sega ni oti na nomu rarawa, ia ena veivakacegui eso na vakatutu qo:
SEGA NI CALA MEDA TAGI
E duidui na sala kei na balavu ni gauna e lolositaki kina nona mate e dua. Ia e rawa ni veivakacegui nomu tagi. E kaya o Vanessa sa cavuti oti mai: “Au na sorova tu ga na tagi, au sega ni vinakata meu kubuta lo noqu rarawa.” E va tale ga qori na ka e kaya o Sofía ni mate o tacina: “E mosimosi dina niu vakasamataka na ka e yaco, e vaka ga ni vakasavasavataki tiko e dua na mavoa. Dredre dina meu vosota na kena mositi au, ia e seavu kina noqu rarawa.”
TALAUCAKA NA LOMAMU
Eso na gauna o na vinakata mo tu taudua. Ia ni o vosota lo nomu rarawa, e vaka ga o colata tiko e dua na icolacola bibi. Dua na cauravou o Jared e yabaki tinikavitu, sa mate o tamana. E nanuma lesu: “Au dau talaucaka na lomaqu vei ira eso tale. De dua au sega ni tukuna kece sara na ka e tu e lomaqu, ia au marau niu talaucaka vei ira.” E kaya o Janice sa cavuti oti mai: “E vakacegui au dina noqu dau talaucaka vei ira eso tale na lomaqu. Era vakila tale ga na ka au sotava tiko, au sega kina ni vosota duadua.”
CIQOMA NA VEIVUKE
E kaya e dua na vuniwai: “Ke ciqoma o koya e lolosi tiko nodra veivuke nona itokani kei ira na wekana ni se qai mate ga e dua rau dau veivolekati, ena vukei koya qori me vosota na rarawa.” Io, era na tu vakarau nomu itokani mera vukei iko. Ia era na sega ni kila na ka mera cakava, vakavo ke o tukuna vei ira na ka o vinakata.—Vosa Vakaibalebale 17:17.
TORO VOLEKA VUA NA KALOU
E kaya o Tina: “A mate vakasauri o watiqu ena kenisa, sa sega niu qai talaucaka vua na noqu leqa kei na lomaqu. Ia au sa talaucaka kece ga vua na Kalou! Au dau kerei koya me vukei au e veisiga, ni sega ni rawarawa meu tomana na noqu cakacaka ni se qai mate ga o watiqu. Au sega ni vakamacalataka rawa na levu ni nona vukei au na Kalou.” E mate o tinai Tarsha ni se qai yabaki 22, e kaya: “Dau vakacegui au noqu wilika na iVolatabu e veisiga, au vakasamataka kina na ka e veivakauqeti.”
RAITAYALOYALOTAKA NA VEIVAKATURI
E tomana o Tina: “E sega ni vukei au taumada na inuinui ni veivakaturi, ni keitou vinakata vakaveitinani me tiko maliwai keitou o neitou Ta. Ia oti e va na yabaki, na inuinui sara ga qori e qai vakacegui au. Sa bau veivakadeitaki dina qai vukei au meu rai vakanamata ina gauna vinaka se bera mai, meu vosota tale ga na ituvaki dredre au vakila tiko qo. Dau vakacegui au noqu raitayaloyalotaka ni keirau sa sota tale ena marau!”
Ena rairai taura toka na gauna mo qai vakila na vakacegu. Ia e kaya o Vanessa: “De dua o nanuma ni o na sega ni vakila na vakacegu, ia toso na gauna sa na seavu nomu rarawa.”
O na rairai nanumi koya vakalevu na wekamu lomani sa mate, ia se rawa ni o marautaka tiko ga na bula. Nona lomani iko na Kalou o rawa ni marautaka kina na veitokani vinaka, ena vakainaki tale ga nomu bula. Sa voleka sara na gauna me vakaturi ira kina na mate na Kalou, e vinakata tale ga mo marautaki ira na wekamu lomani. Sa na qai oti vakadua kina na mosi!


text:
SERE VOU – LAVENIA ESTHER DELAI – SAVU NI DELAI LOMAI.
Written by Mika Qalobula on June 15, 2022
‘SAVU NI DELAI LOMAI’-Na matasere ka liutaka tiko o Semi Kaitani na cauravou ni Nasau,Koro mai na yatu Lomaiviti,ka vakasakiti sara tiko na vei sere e katona tiko ena vuku ni taledi vinaka ni dau buli sere ka tiko vua.
‘LAVENIA ESTHER DELAI’-Oqo na kena sere na gone yalewa ni Vione mai Gau ka vasu e Nakalawaca mai Tailevu,ka a mai marautaki na nona yabaki 21.E cakacaka vakaqasenivuli na nona i tubutubu Turaga,ka veilesiyaki voli ena veikoronivuli ena noda Viti,ka vakatale tu ga oya na nona dewa koronivuli o La.E qai laki dewa sara na nona veiqaravi o Tamana ki Wanghanui,Niusiladi,ka mani laki vakaoti vuli talega kina,ka laki marautaki talega kina na nona yabaki 21.
E rawa nio na rogoca na sere oqo ena VITIFM 92.2FM,92FM kei na 92.6FM.
VITIFM – E KAMICA QAI KACHI!!


text:
SERE VOU – TOSO BUA TOSO – POASA MATAVESI
Written by Mika Qalobula on June 17, 2022
O Poasa Matavesi e dua na cauravou ni Bua ka kilai talega ena butu rara nni veivakamarautaki ena noda vanua,ena vuku ni nona veisere e bulia la lagata.
‘-TOSO BUA TOSO’-Oqo e dua na nona sere ka mai tavoci ena ‘NEW BORN’ena bogi nikua,ka talanoataki kina na mata timi qaqa ni Bua.
E votai talega vakabibi na sere qo kina mata timi ni Rakavi ni Yasana Vakaturaga o Bua ka ratou qito tiko ena sotasota ni Vodafone Vanua Championship, ka rau na sota tiko kei na mata timi ni Nanukuloa mai Ra ena 3 na kaloko e na yakavi ni mataka, ena rara mai na Ra Sports Ground ,mai Rakiraki.
E rawa talega nio rogoca na sere oqo ena VITIFM 92.2FM,92FM kei na 92.6FM.
VITIFM – E KAMICA QAI KACHI!!!!


text:
Na Cava na Papitaiso?
Kena isau vakaivolatabu
Na papitaiso oya nona tabadromuci e dua ena wai. * Qori na ka e caka vei Jisu ena gauna a papitaiso kina ena dua na uciwai. (Maciu 3:13, 16) E va tale ga qori na turaga ni Iciopea ni a taroga ke rawa ni papitaiso ena gauna ratou yacova kina “e dua na tobu.”—Cakacaka 8:36-40.
Na ibalebale ni papitaiso
E vakatauvatana na iVolatabu na papitaiso ina veibulu. (Roma 6:4; Kolosa 2:12) Ni o papitaiso ena wai e vakaraitaka ni o sa vakamatea na nomu ivakarau makawa qai tekivutaka e dua na ivakarau ni bula vou ena nomu yalataki iko vua na Kalou. Na ituvatuva e vauci ena nona papitaiso e dua e ituvatuva ni Kalou me rawata kina na lewaeloma e savasava, e yavutaki ena nona vakabauta na isoro i Jisu Karisito. (1 Pita 3:21) E vakavulici ira kina nona tisaipeli o Jisu ni bibi mera papitaiso.—Maciu 28:19, 20.
Vakacava e kauta tani na ivalavala ca na papitaiso ena wai?
Sega. E vakavulica na iVolatabu ni sala ga ena vakasavasavataki kina noda ivalavala ca oya ena vuku ni dra i Jisu. (Roma 5:8, 9; 1 Joni 1:7) Me yaga na isoro i Jisu ena vinakati na vakabauta e cakacakataki, qori na nona saga me veisautaka nona ivakarau bula me salavata kei na ivakavuvuli i Jisu qai papitaiso.—Cakacaka 2:38; 3:19.
E ivakavuvuli vakaivolatabu na nodra papitaiso na gone?
Sega. Na vakasama ni nodra papitaiso na gone e sega ni laurai ena iVolatabu. Era dau “papitaisotaki” ira na gone dramidrami eso na lotu (nira vakamirika se sova e uludra na gone na wai) qai vakayacani ira. Na papitaiso e cavuti ena iVolatabu e caka ga vei ira e dodonu mera kila qai vakabauta “na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou.” (Cakacaka 8:12) E veisemati qori ena kena rogoci na vosa ni Kalou, ciqomi, qai laurai na veivutuni. Qori na ka e sega ni cakava rawa e dua na gone dramidrami.—Cakacaka 2:22, 38, 41.
E kaya na iVolatabu ni Kalou e raici ira na gone lalai era lotu vaKarisito mera savasava qai ka tabu e matana ena vuku ni nodra vakabauta na itubutubu. (1 Korinica 7:14) Ke vakatarai mera papitaiso na gone ena sega ni veiganiti me dua tale e lewai ira. *
Rai cala me baleta na papitaiso
Rai cala: Na kena sova se vakamiriki na wai vua e dua e okati tale ga me tabadromuci.
Ka dina: Na papitaiso kece e cavuti ena iVolatabu e tabadromuci. Kena ivakaraitaki, ni papitaisotaka na turaga ni Iciopea o Filipe, erau “sobu ruarua i wai” me caka na papitaiso. Ni oti ya “rau cabe mai wai.”—Cakacaka 8:36-39. *
Rai cala: E tukuni ena iVolatabu nira na okati ena vuvale na gonedramidrami ke ra papitaiso kece vakavuvale. Kena ivakaraitaki, e tukuni me baleta na ovisa ni valeniveivesu e Filipai: “E papitaiso sara, era papitaiso tale ga na lewe ni nona vuvale.”—Cakacaka 16:31-34.
Ka dina: Na ivolatukutuku me baleta na ovisa ni valeniveivesu e vakaraitaka ni o ira na papitaiso era kila na “vosa i Jiova” qai dua na ka nodra “marau.” (Cakacaka 16:32, 34) Qori e vakaraitaka ni o ira na gone dramidrami ena nona vuvale era sega ni papitaiso nira sega ni kila na vosa i Jiova.
Rai cala: E vakavulica o Jisu mera papitaiso na gone dramidrami nira na taukena na Matanitu.—Maciu 19:13-15; Marika 10:13-16.
Ka dina: A sega ni veivosakitaka tiko o Jisu na papitaiso ena gauna e cavuta kina na vosa qori. E kaya ga ni o ira era taukena na Matanitu ni Kalou e dodonu mera yalomalumalumu qai rawarawa ni vakavulici me vakataki ira na gone.—Maciu 18:4; Luke 18:16, 17.
^ Na vosa vaKirisi e vakadewataki me “papitaiso” e kena ibalebale “me toni.” Raica na ivola Theological Dictionary of the New Testament, Volume I, tabana e 529.
^ E kaya na ivola The International Standard Bible Encyclopedia, “e sega ni laurai e dua na tikina ena Veiyalayalati Vou na papitaisotaki ni gone.” Ia qori e vu mai na ivakarau “e cala qai vakatubutaki me baleta na papitaiso.” Ni qori na sala ga ena vakasavasavataki kina e dua mai na nona ivalavala ca.—Volume 1, tabana e 416-417.
^ Ena ulutaga “Papitaiso (ena iVolatabu),” e kaya na ivola na New Catholic Encyclopedia: “E vakadinadinataki ena imatai ni senitiuri ni papitaiso e tabadromuci ena wai.”—Volume 2, tabana e 59.


text:
Rawati na iSausau Vakayalo
Na iVolatabu e vukei ira na iVakadinadina i Jiova mera toso vakayalo, qai rawata nodra isausau vakayalo.
Na Bula Vinaka Duadua
O via marautaka na nomu bula? Rogoca ni vakamacalataka o Cameron na nona bula vakacegu ena vanua e sega ni tadra.
Era Yalorawarawa
Ira na tacida yalewa dawai era veiqaravi tiko e vanua tani, era lomalomarua ena imatai ni gauna. Era doudou vakacava mera gole? Na cava era sa vulica nira veiqaravi e vanua tani?
Era Yalorawarawa Mera Gole—i Albania kei Kosovo
Cava era cakava mera marau tiko ga?
Era Yalorawarawa Mera Gole—i Ghana | Vulici
E levu na dredre, ia e levu tale ga na veivakalougatataki era vakila o ira na vinakata mera lai veiqaravi ena vanua e gadrevi kina vakalevu na veivuke.
Era Soli Ira Vakarawarawa—Mera Veiqaravi e Guyana
Cava eda vulica vei ira na veiqaravi tiko ena vanua e vinakati kina na cakacaka? Ena vukei iko vakacava qori ena nomu vakavakarau ke o vinakata mo veiqaravi ena vanua e vinakati kina na cakacaka?
Era Yalorawarawa Mera Gole i Madagascar
Kilai ira na tacida era toki mera kacivaka na itukutuku vinaka ena yalava levu e Madagascar.
Era Yalorawarawa Mera Gole—i Micronesia
O ira mai na so tale na vanua era veiqaravi ena yanuyanu mai na Pasifika era sotava vakalevu e tolu na ituvaki dredre. Era walia vakacava qori o ira na dauvunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu?
Era Yalorawarawa Mera Gole—i Myanmar
Na cava e uqeta e levu na iVakadinadina i Jiova mera biuta nodra vanua mera lai veivuke ena tatamusuki vakayalo e Myanmar?
Era Yalorawarawa Mera Gole
—i Niu Yoka
Na cava erau toki kina e dua na veiwatini mai na nodrau vale totoka ina dua na rumu lailai?
Era Yalorawarawa Mera Gole i Norway
A uqeti ratou vakacava e dua na vuvale e dua na taro tawanamaki me ratou lai veiqaravi kina ena vanua e gadrevi vakalevu kina na dautukutuku?
Era Yalorawarawa Mera Gole—ina Veiyanuyanu ena Pasifika
Na cava era cakava na iVakadinadina i Jiova era veiqaravi ena vanua e vinakati kina na veivuke ena Pasifika nira sotava na ituvaki tawanamaki?
Era Yalorawarawa Mera Gole—i Rusia
Wilika nodra toki i Rusia na veiwatini kei ira na dawai mera veiqaravi ena vanua e vinakati kina na veivuke. Era vulica mera nuitaki Jiova vakalevu!
Era Yalorawarawa—Mera Gole i Taki
Ena 2014, e tuvanaki e Taki na cakacaka vakavunau lavotaki. Na cava e tuvanaki kina? Na cava e rawati?
Keirau Vakatulewataka me Keirau Bula Rawarawa Ga
E uqeti rau e dua na veiwatini e Colombia na ivunau ni soqo sigadua me rau dikeva tale na ka rau vakaliuca tiko.


text:
Ratou nuinui tu na Crusaders mena qito o Sevu Reece ena macawa oqo.
Written by Atu Kurumudu on June 1, 2022
Kena i rairai tiko ni-na lade i rara ena mua ni macawa oqo o Sevu Reece ena kena namaki na quarter fainala ni Super Rugby Pacific. A laurai ni tereni tiko o Reece ena siga Moniti.
Sevu Reece ka qito ena itutu ni wing ea sosomitaki yani ena i ka ciwa ni miniti ena nodrau a sota na timi ni Crusaders kei Reds ena Vakaraubuka sa oti ka ratou mai qaqa talega kina ena kai 28-15. A qai sosomitaki koya yani o George Bridge.
Era kaya ni ‘re-match’ kei na timi ni Reds, ka ratou se keba tikoga e Christchurch ,¬† ena vakayacori tale ena Orangetheory Stadium.
Vakadeitaka o Scott Hansen na i vukevuke ni dauniveivakatavulici ni Crusaders  ni ratou sa raica tiko na veika kece me baleti Reece kei na nodratou na gadreva mena qito ena mua ni macawa oqo.
Kevaka ena qito , sa na laki tomani rau na nona i tokani o Richie Mo’unga kei Jack Goodhue ka rau matataka talega na timi ni All Blacks.
Na hooker o Codie Taylor ka mavoa ena sota kei Brumbies , e sa daumaka ka na qito talega ena macawa oqo.
source:stuff.co.nz


text:
WASE LIMA
Na iVoli e iLoloma Uasivi ni Kalou
1, 2. (a) Na iloloma vakacava o na vakavinakavinakataka vakalevu? (b) Na cava e iloloma uasivi kina ni Kalou na keda ivoli?
VAKASAMATAKA mada na veika sa bau lolomataki oti vei iko, na iloloma cava e talei duadua? E sega ni tukuni me dua sara na iloloma saulevu mo qai vakamareqeta. O na vakavinavinakataka vakalevu na iloloma e vakamarautaki iko, qai soli vei iko ena gauna sara ga o vinakata tu kina.
2 E levu na iloloma sa solia vei keda na Kalou. Ia e dua vei ira na iloloma qori e talei duadua, e nona iloloma uasivi vua na kawatamata. Eda na raica ena wase qo ni o Jiova e tala mai na Luvena o Jisu Karisito me rawa nida bula tawamudu. (Wilika Maciu 20:28.) E vakadinadinataka o Jiova ni lomani keda dina ena nona talai Jisu mai vuravura me keda ivoli.
CAVA NA IVOLI?
3. Na cava eda mate kina?
3 E vakarautaka o Jiova na ivoli meda sereki kina na kawatamata mai na ivalavala ca kei na mate. (Efeso 1:7) Ke da kila na ka e yaco ena vica vata na udolu na yabaki sa oti ena were o Iteni, sa na qai matata na vuna e gadrevi kina na ivoli. Erau valavala ca na vuda o Atama kei Ivi, rau mani mate. Eda mate tale ga ni sa takavi keda na nodrau ivalavala ca o Atama kei Ivi.—Raica na iKuri ni iVakamacala 9.
4. O cei o Atama? Na cava e soli vua?
4 Dua na ka talei e solia o Jiova vua na imatai ni tamata o Atama ena gauna e buli koya kina, na bula uasivi. Ni uasivi na nona vakasama, uasivi tale ga na yagona, ena sega kina ni tauvimate, qase, se mate. E rawa ni tukuni ni tamai Atama o Jiova ni a buli koya. (Luke 3:38) E dau vosa vua o Jiova ena levu na gauna. E vakamatatataka vua na veika e vinakata me cakava, e lesia tale ga vua na cakacaka marautaki.—Vakatekivu 1:28-30; 2:16, 17.
5. Ni tukuni ena iVolatabu ni a buli o Atama “me ucuya na Kalou,” na cava na kena ibalebale?
5 A buli o Atama “me ucuya na Kalou.” (Vakatekivu 1:27) Kena ibalebale e rawa ni vakaraitaka o koya na itovo i Jiova me vaka na loloma, vuku, lewadodonu, kei na kaukaua. Ni soli tale ga vei Atama na galala ni vakatulewa, e sega kina ni vaka na misini e porokaramutaki na ka me cakava. E solia na Kalou vua na galala me digia me cakava na veika vinaka se veika ca. A rawa sara ga ni bula tawamudu ena Parataisi o Atama ke a digia me talairawarawa vua na Kalou.
6. Na cava e sotava o Atama ena vuku ni nona talaidredre? E tarai keda vakacava qori?
6 Na cava e sotava o Atama ni tau na kena itotogi ena vuku ni nona talaidredre? Erau sa sega ni veitokani vinaka kei Jiova, kau laivi vua na bula uasivi, qai vakatalai mai na Parataisi a vakaitikotiko voli kina. (Vakatekivu 3:17-19) E sega tale ni dua na nodrau inuinui o Atama kei Ivi ni rau digia me rau talaidredre vua na Kalou. Na ka e cakava o Atama “e curu kina i vuravura na ivalavala ca, kei na mate ena vuku ni ivalavala ca, mani dewa na mate vei ira na tamata kece ga ni sa valavala ca na tamata kece ga.” (Roma 5:12) E “volitaki” koya o Atama, e volitaki keda tale ga meda bobula ina ivalavala ca kei na mate ena vuku ni nona valavala ca. (Roma 7:14) Ia e tiko na noda inuinui, oya na ivoli e vakarautaka o Jiova.
7, 8. Na cava na ibalebale ni ivoli?
7 Na cava na ibalebale ni ivoli? E rua na vakasama e vakavotui kina. Kena imatai, na ivoli e rawa ni ilavo e soli me sereki se vakasukai mai kina e dua na ka. Kena ikarua, na ivoli e rawa tale ga ni ilavo e soli me isau ni dua na ka e vakacacani.
8 E sega ni sauma rawa e dua na tamata na dinau vakaitamera e binia o Atama ena vuku ni nona valavala ca, kei na mate e vakadewa vei keda. Ia e vakarautaka o Jiova na sala meda sereki kina mai na ivalavala ca kei na mate. Meda raica mada se vakarautaki vakacava na keda ivoli, kei na kena yaga vei keda.
VAKARAUTAKA O JIOVA NA IVOLI
9. Na ivoli vakacava e dodonu me vakarautaki?
9 E sega ni dua vei keda e rawa ni volia lesu na bula uasivi e kau laivi vei Atama nida ivalavala ca kece. (Same 49:7, 8) E rawa ga qori ena nona solia na nona bula e dua e uasivi tale ga. Qori na vuna e vakatokai kina me “ivoli veirauti.” (1 Timoci 2:6) Na ivoli e vakarautaki e dodonu me veiraurau vinaka kei na bula uasivi a vakayalia o Atama.
10. E vakarautaka vakacava o Jiova na keda ivoli?
10 E vakarautaka vakacava o Jiova na keda ivoli? A talai Jisu mai vuravura, na luvena vakamareqeti duadua qai imatai ni nona ibulibuli. (1 Joni 4:9, 10) E yalo rawarawa o Jisu me rau veitalatala kei Tamana, me biuta tale ga nona itikotiko vakalomalagi. (Filipai 2:7) Ni tokitaka mai vuravura o Jiova na bula vakalomalagi i Jisu, e mai sucu kina me dua na tamata uasivi qai sega ni ivalavala ca.—Luke 1:35.
11. E rawa vakacava ni keda ivoli kece e dua ga na tamata?
11 Ena vuku ni nona talaidredre vei Jiova e dua ga na tamata, o Atama, eda ivalavala ca kece kina na nona kawa. Ena vukuna tale ga e dua na tamata, sa rawa nida sereki kece na kawa i Atama mai na mate. (Wilika Roma 5:19.) E sega ni ivalavala ca o Jisu, e rawa gona ni solia na nona bula uasivi me keda ivoli. (1 Korinica 15:45) Qori sa rawa nida sereki kece kina na kawa i Atama mai na mate.—1 Korinica 15:21, 22.
12. Na cava e sotava kina o Jisu na veika rarawa?
12 E vakamacalataka na iVolatabu na veika rarawa a sotava o Jisu ni bera nona mate. E kuitalaki, vako ina kaunirarawa, qai mosimosi na veika e vakayacori vua me yacova sara nona vakamatei vakaloloma. (Joni 19:1, 16-18, 30) Na cava e sotava kina o Jisu na veika rarawa? Baleta e kaya o Setani ni na tawayalodina e dua vua na Kalou ke vakatovolei. E qai vakadinadinataka o Jisu ni rawa ni yalodina vua na Kalou e dua e uasivi, ke mani sotava mada ga e levu na ka rarawa. Sa wacava na nona sakitaki Jisu o Jiova!—Vosa Vakaibalebale 27:11; raica na iKuri ni iVakamacala 15.
13. E saumi vakacava na keda ivoli?
13 E saumi vakacava na keda ivoli? Ena ika14 ni Naisani 33 G.V., ena nodra ivolanivula na Jiu, e vakatara o Jiova mera vakamatei Jisu na meca. (Iperiu 10:10) Oti e tolu na siga, e vakaturi Jisu o Jiova ina yago vakayalo. Ni lesu i lomalagi o Jisu, e lai cabora vei Tamana na bula uasivi a solia me kedra ivoli na kawa i Atama. (Iperiu 9:24) E ciqoma o Jiova na isoro i Jisu, qai vakayagataka meda sereki kina na kawatamata mai na noda bobula tu ina ivalavala ca kei na mate.—Wilika Roma 3:23, 24.
YAGA NI IVOLI
14, 15. Na cava meda cakava me vosoti kina noda cala?
14 Sa yaga tiko vei keda na iloloma uasivi ni Kalou. Meda raica mada na kena yaga vei keda ena gauna qo kei na gauna se bera mai.
15 Vosoti noda ivalavala ca. E ka ni sasaga meda cakava tiko ga na ka vinaka. Eda dau cala, qai vakadinadinataki qori ena so na gauna ena ka eda tukuna se cakava. (Kolosa 1:13, 14) Na cava meda cakava me vosoti kina noda cala? E bibi meda veivutuni dina, meda yalomalumalumu qai kerei Jiova me vosoti keda. Nida cakava qori, ena qai rawa ni vosoti noda cala.—1 Joni 1:8, 9.
16. Na cava meda cakava me vinaka kina noda lewaeloma?
16 Vinaka noda lewaeloma. Ke tukuna vei keda noda lewaeloma nida cala, e dau ora na lomada, rawa nida yalolailai se nanuma nida tawayaga. Ia meda kua ni soro. Ke da kerea na veivosoti i Jiova, ena rogoci keda, ena vosoti keda tale ga. (Iperiu 9:13, 14) E vinakata o Jiova meda talaucaka kece vua na noda leqa kei na noda malumalumu. (Iperiu 4:14-16) Qori eda na veiyaloni kina kei na Kalou.
17. Na veivakalougatataki cava eda na marautaka ena vuku ni mate i Jisu?
17 iNuinui ni bula tawamudu. “Na isau ni ivalavala ca na mate, ia na iloloma ni Kalou na bula tawamudu ena vuku i Karisito Jisu na noda Turaga.” (Roma 6:23) Io, e rawa nida bula tawamudu da qai bula uasivi ena vuku ni nona mate ena vukuda o Jisu. (Vakatakila 21:3, 4) Ia eda na marautaka vakacava na veivakalougatataki qori?
O NA VAKABAUTA NA IVOLI?
18. Eda kila vakacava ni lomani keda o Jiova?
18 Dua na ka nomu marau ni soli vei iko e dua na iloloma totoka. Na ivoli e iloloma talei duadua, e dodonu gona meda vakavinavinakataka vakalevu qori vei Jiova. E kaya na Joni 3:16 ni “levu ni nona lomani vuravura na Kalou e solia kina na Luvena e duabau ga e bulia.” O Jisu e Luvena vakamareqeti o Jiova, ia e soli koya mai o Jiova ena levu ni nona lomani keda. Eda kila ni lomani keda tale ga o Jisu ni yalorawarawa me solia nona bula ena vukuda. (Joni 15:13) Na ivoli e dodonu me vakadeitaka vei iko ni rau lomani iko dina o Jiova kei Jisu.—Kalatia 2:20.
19, 20. (a) Na cava mo cakava mo drau veitokani kina kei Jiova? (b) O na vakaraitaka vakacava ni o vakabauta na isoro ni veivoli i Jisu?
19 Ni o kila ni lomani iko vakalevu na Kalou, na cava mo cakava mo drau veitokani kina? Ena rawarawa nomu lomana e dua ke o kilai koya vinaka. E kaya na Joni 17:3 ni rawa ni o kilai Jiova ena nomu vulica na veika me baleti koya. Ni o cakava qori, o na lomani koya vakalevu, o na via vakamarautaki koya, drau na veitokani tale ga. E bibi gona mo vulica tiko ga na veika me baleti Jiova ena iVolatabu.—1 Joni 5:3.
20 Vakabauta na isoro ni veivoli i Jisu. E kaya na iVolatabu ni na “bula tawamudu o koya e vakaraitaka ni vakabauta na Luvena.” (Joni 3:36) Ni tukuni meda vakaraitaka na vakabauta, cava na kena ibalebale? E dodonu meda cakava na ka e vakavulici keda kina o Jisu. (Joni 13:15) E sega ni rauta meda kaya ga nida vakabauti Jisu kei na ivoli, e bibi meda cakacakataka na noda vakabauta. E tukuni ena Jemesa 2:26: “Ena mate . . . na vakabauta e sega ni cakacakataki.”
21, 22. (a) Na cava meda dau tiko kina ena iVakananumi ni mate i Karisito e veiyabaki? (b) Na cava ena vakamacalataki ena Wase 6 kei na 7?
21 Tiko ena iVakananumi ni mate i Karisito. Ena yakavi ni bera na mate i Jisu, a tukuna meda dau vakananuma na nona mate. Eda cakava qori e veiyabaki, qai vakatokai na soqo qori me iVakananumi se “na iVakayakavi ni Turaga.” (1 Korinica 11:20; Maciu 26:26-28) E sega ni vinakata o Jisu meda guilecava na bula uasivi a solia me keda ivoli, mani kaya: “Dou dau cakava qo mo dou vakananumi au kina.” (Wilika Luke 22:19.) Eda vakaraitaka gona ena noda tiko ena iVakananumi nida sega ni guilecava na keda ivoli, kei na levu ni nodrau lomani keda o Jiova kei Jisu.—Raica na iKuri ni iVakamacala 16.
22 Na ivoli e iloloma talei duadua me bau soli vei keda. (2 Korinica 9:14, 15) Na iloloma talei qori ena yaga tale ga vei ira na vica vata na milioni era sa mate. Qori ena qai vakamacalataki ena Wase 6 kei na 7.


text:
E VEISAUTAKA NA BULA NA IVOLATABU
Au Dau Yaloca Qai Voravora
SUCU: 1974
VANUA: MEXICO
KA E KILAI KINA: VORAVORA NONA ITOVO NI SE ITABAGONE
NOQU BULA E LIU:
Au sucu ena korolevu o Ciudad Mante , ena yasayasa rairai totoka o Tamaulipas e Mexico. Era dau veikauaitaki qai yalovinaka na lewenivanua. Ia e vanua vakarerevaki ni levu tale ga kina na basulawa.
Au ikarua vei keitou na le va na veitacini tagane. Au papitaiso ena lotu Katolika, au lewe tale ga ni kena matasere ena dua na gauna. Au via cakava na ka e vakamarautaka na Kalou niu leqataka deu lai kama tawamudu i eli.
A biuti keitou o tamaqu niu se qai yabaki lima. Dua na ka noqu rarawa kei na galili. Keitou lomani koya vakalevu, au sega gona ni taura rawa se cava e biubiu kina. Levu na gauna sa cakacaka tu ga o tinaqu me qaravi keitou kina na gone.
Au vakaiulubaletaka na leqa mai vale meu vakalutu vuli kina, meu vakailala tale ga kei ira era qase cake vei au. Au vulica kina na vosavosa ca, vakatavako, butako, kei na vala. Au vulica tale ga na veivacu, veibo, kei na so tale na iwalewale ni vala e vakayagataki kina na liga kei na yava meu rawa ni lewai ira eso tale. Qori e vakavuna na voravora ni noqu itovo niu se itabagone. Levu na gauna au lai coko tu ena veivanavanai e dau caka, vakavica noqu voleka sara ni mate. Dua na ka nona rarawa o tinaqu ni dau lai kauti au mai ena gaunisala au sa davo tu kina me cicivaki au i valenibula!
Gauna au yabaki 16 kina, a gole yani i vale o Jorge keirau se veitokani sara ena gauna keirau se gone kina. A kaya ni dua na iVakadinadina i Jiova, e via wasea vei keitou e dua na itukutuku bibi. E vakamacalataka na ka e vakabauta qai yavutaka qori ena iVolatabu. Au taleitaka sara ga na ka au rogoca me baleta na yaca ni Kalou kei na nona inaki, niu se sega ni bau wilika na iVolatabu. Keitou mani ciqoma na veisureti i Jorge me keitou vulica na iVolatabu.
VEISAUTAKI AU NA IVOLATABU:
Au lomavakacegu dina niu rogoca ni sega ni yavutaki ena iVolatabu na ivakavuvuli ni eli. (Same 146:4; Dauvunau 9:5) Sa oti sara ga e keri na rere vakalialia a tu vei au e liu me baleta na Kalou. Au sa qai vakadeitaka ni Tama dauloloma, qai vinakata mera marautaka na bula na luvena.
Au liaca ni toso tiko noqu vuli iVolatabu ni dodonu meu veisautaka noqu itovo. E bibi meu yalomalumalumu, meu muduka tale ga noqu ivakarau voravora. E vukei au vakalevu na ivakasala ena 1 Korinica 15:33. E tukuni kina: “Na ilala ca e vakacacana na itovo vinaka.” Au taura rawa e kea ni dodonu meu digia vinaka noqu ilala keu via veisautaka noqu itovo. Au mani vakanadakui ira noqu ilala makawa, au lai vakailala kei ira na lotu vaKarisito dina. O ira qori era sega ni veimoku se voravora nodra itovo mera walia kina nodra leqa. Ia era muria na ivakavuvuli vakaivolatabu.
Dua tale na tikinivolatabu e vukei au na Roma 12:17-19. E tukuni kina: “Kua ni sauma na ca e caka vei kemuni. . . . Ke rawa, saga moni veiyaloni kei ira na tamata kece. Ni kua ni sauma na ca e caka vei kemuni, . . . ni volai: ‘“E noqu na veisausaumi, au na sauma,” e kaya o Jiova.’” Au vakabauta ni na cakava o Jiova e dua na ka ena veika tawadodonu ena gauna kei na sala e donu vua. Toso na gauna, sa tekivu veisau vakamalua na noqu itovo.
Dua na ka guiguilecavi dredre a yaco ena dua na siga niu gole tiko i vale. Era buturaki au e dua tale na ilala daubasulawa keimami dau veimecaki tu e liu. A mokuta na dakuqu na nodra iliuliu qai kaya, “Cakava sara e dua na ka!” Au masu vakalekaleka ga vei Jiova, au kerea na nona veivuke meu vosota na veika e caka vei au. Dua na ka noqu via veisausaumi, ia au sega ni cakava ya. Keirau sota tale kei na nodra iliuliu na ilala ya ena siga tarava. E tuburi au na cudru katakata, ia au masu lo vei Jiova me vukei au meu lewa vinaka noqu cudru. Au kurabui ni gole mai na cauravou ya qai kaya: “Vosoti au ena ka e yaco ena bogi. Kila na cava, au via vakataki iko. Au via vulica na iVolatabu.” Au marau sara ga niu lewa vinaka noqu cudru! Keirau vuli iVolatabu rawa kina kei na cauravou ya.
Ka ni rarawa ni ratou muduka nodratou vuli iVolatabu na vo ni noqu vuvale. Ia au vakadeitaka meu vuli tiko ga, me kua ni dua na ka e tarova ya. Au kila ni na seavu na noqu rarawa keu veimaliwai wasoma kei ira na tamata ni Kalou, o ira qori era sa na noqu lewe ni vuvale vou. A toso vinaka noqu vuli iVolatabu, au qai papitaiso meu iVakadinadina i Jiova ena 1991.
KENA YAGA:
Au dau yaloca tu e liu, veivakasaurarataki, qai voravora. Ia e veisautaka vakadua na noqu bula na Vosa ni Kalou. Au sa gugumatua tiko ena gauna qo ena vunautaki ni itukutuku veivakacegui ena iVolatabu. Sa 23 na yabaki noqu vakaitavi voli ena cakacaka qori.
Au lai veivuke vakalailai ena valenivolavola ni iVakadinadina i Jiova e Mexico. Keirau sota e keri kei Claudia, e dua na goneyalewa lotu vaKarisito gugumatua, keirau qai vakamau ena 1999. Qori e dua na veivakalougatataki i Jiova vei au!
Keirau a veiqaravi ena ivavakoso ni vosa vagalu e Mexico, ena nodra vukei na didivara mera kilai Jiova. Oti keirau sureti me keirau lai veivakavulici ena iVolatabu e Belize. E sega ni levu sara na ka keirau taukena, ia keirau marautaka tiko na neirau veiqaravi. Keirau sega ni veivutunitaka na neirau toki i kea.
A tomana tale o tinaqu na nona vuli iVolatabu, qai papitaiso. Sa iVakadinadina i Jiova tale ga na tuakaqu, o watina, kei na tolu na luvedrau. Au a vunau vei ira eso na noqu itokani makawa, era sa qaravi Jiova tale ga ena gauna qo.
Ka ni rarawa nira sa mate eso na lewe ni noqu vuvale nira sega ni veisautaka na nodra itovo voravora. De dua au sa na tu tale ga ena ibulubulu ena gauna qo keu a sega ni veisau. Au vakavinavinaka vei Jiova ni solia vei au na gauna meu qaravi koya, meu veimaliwai kei ira na nona tamata era vosovoso qai yalovinaka ena nodra vukei au meu bulataka na ivakavuvuli vakaivolatabu.