text:
Taro na Dauwiliwili
E vola na yapositolo o Paula ni o Jiova ena “sega ni vakalaiva moni sotava na ka ni veivakatovolei oni na sega ni taqea rawa.” (1 Kor. 10:13) Kena ibalebale qo ni o Jiova sa dikeva rawa tu na ituvaki eda rawa ni vosota, qai digia na ituvaki meda vakatovolei kina?
Raica mada na ka e rawa ni yaco ena rai va qori. E taroga e dua na turaga e vakamatei koya ga na luvena tagane: ‘Vakacava, sa kila rawa tu o Jiova ni keirau na rawa ni vosota vakaveiwatini nona vakamatei koya ga na luvei keirau? Se a yaco na ka qori baleta ni sa kila rawa tu o Jiova ni keirau na rawa ni vosota?’ E tiko na vuna vinaka meda vakabauta kina ni o Jiova e dau veisautaka na veika e yaco ena noda bula ena sala eda sega ni bau kila?
Kena dikevi tale na vosa i Paula ena 1 Korinica 10:13 eda kila kina qo: E sega na yavu vakaivolatabu me vakabauti kina ni o Jiova sa dikeva rawa tu na ituvaki eda rawa ni vosota, qai digia o koya meda vakatovolei kina. Meda dikeva mada qo e va na sala e donu kina qori.
Kena imatai o Jiova e solia vei keda na galala ni vakatulewa. E vinakata meda vakatulewataka ga na bula meda muria. (Vkru. 30:19, 20; Josua 24:15) Ke da digidigi donu, eda rawa ni nuitaki Jiova me dusimaka noda ilakolako. (Vkai. 16:9) Ia ke da digidigi cala eda na tamusuka ga na vuana. (Kala. 6:7) Ke digia o Jiova na veika dredre meda sotava, vakacava ena sega ni vakamaumautaka kina na isolisoli ni galala ni vakatulewa?
Kena ikarua, e sega ni taqomaki keda o Jiova mai na “gauna kei na ka e sega ni namaki.” (Dauv. 9:11) Dau yaco eso na vakacalaka lelevu e dau tini ca sara, baleta nida rairai tu ena vanua kei na gauna eda sega ni namaka me yaco kina. A tukuna o Jisu e dua na vakacalaka era mate kina e le 18 ni baleti ira na valececere, qai vakamacalataka ni sega ni inaki ni Kalou qori. (Luke 13:1-5) Cava gona o nanuma, e ka vakayalomatua meda tinimaka ni sa vakatulewataka rawa tu na Kalou o koya me mate ena dua na ituvaki?
Kena ikatolu, eda okati kece ena ile e vauca na yalodina. Nanuma tiko ni a vakalewa o Setani na nodra yalodina o ira kece na qaravi Jiova, e kaya nida na sega ni yalodina vei Jiova ke da vakatovolei. (Jope 1:9-11; 2:4; Vkta. 12:10) Ke tarova o Jiova na noda sotava na veika dredre ni kila nida na sega ni taqea rawa, sa na qai dina ga na vakalelewa i Setani nida qarava tiko na Kalou meda rawaka ga kina.
Kena ikava, e sega ni vinakati sara me kila kece na Kalou na veika matailalai e yaco vei keda. Na vakasama ni sa digitaka rawa tu na Kalou na veivakatovolei eda na sotava, e rawa ni tukuni kina ni kila vinaka tu o koya na noda veigauna se bera mai. E sega ga ni vakaivolatabu na vakasama qori. Io e rawa ni kila na Kalou na noda veigauna se bera mai. (Aisea 46:10) Ia e kaya na iVolatabu ni dau digia o koya na veika me kila me baleta na veigauna se bera mai. (Vkte. 18:20, 21; 22:12) E veiraurautaka na kaukaua e tu vua me kila kina na veika se bera ni yaco, e doka tale ga noda dodonu ni vakatulewa. Qori ga na ka e dodonu meda namaka vua na Kalou e mareqeta na noda galala, e veiraurau tale ga nona dau vakaraitaka na nona itovo talei.
Meda kila gona vakacava na ibalebale ni vosa qo i Paula: “Na Kalou . . . [e]na sega ni vakalaiva moni sotava na ka ni veivakatovolei oni na sega ni taqea rawa”? E vakamacalataka tiko e ke o Paula na ka e cakava o Jiova ena gauna eda vakatovolei kina, sega ni se bera qori. * E vakadeitaka vei keda na yapositolo o Paula se mani dredre vakacava na noda vakatovolei, ke da nuitaki Jiova ena vakaukauataki keda o koya. (Same 55:22) Na vosa veivakauqeti qo e yavutaki ena rua na ivakavuvuli dina e bibi.
Kena imatai, eda dau sotava na veivakatovolei e sega ni “duatani mai na kena era dau sotava na kena vo.” E sega gona ni ka vou na veika dredre e dau yaco. Eda rawa ni taqea na veivakatovolei—ke da nuitaka na Kalou. (1 Pita 5:8, 9) Ena ikotokoto gona ni 1 Korinica 10:13, e vakaibalebaletaka tiko o Paula ina veika dredre era sotava na Isireli ena vanua talasiga. (1 Kor. 10:6-11) E sega gona ni dua na ituvaki dredre qori mera sega ni taqea rawa na Isireli se me dredre vei ira. Ia e kaya vaka va o Paula “eso vei ira” e talaidredre. Ka ni rarawa, eso na Isireli era sikalutu ena gagadre ca nira sega ni vakararavi vua na Kalou.
Kena ikarua, e ‘Kalou yalodina.’ E laurai ena itukutuku ni ka e cakava o Jiova vei ira na nona tamata ni dau vakaraitaka na dei ni nona loloma vei ira “era lomani koya ra qai muria na nona ivakaro.” (Vkru. 7:9) E laurai tale ga ni dau dina tu ga ina ka e yalataka. (Josua 23:14) Ena vuku ni nona dau dina, era rawa kina ni nuidei o ira na lomani koya ra qai dau talairawarawa vua ni na dina ena rua na ka e yalataka ni na cakava ena gauna era na vakatovolei kina: (1) Ena sega ni vakalaiva na veika dredre me sa lai dredre sara meda sega kina ni taqea rawa, kei na (2) “ena vakarautaka . . . na sala” meda vosota kina.
E vakarautaka vakacava o Jiova na sala vei ira na vakararavi vua nira sotava na veika dredre? Ke nona inaki ena rawa sara ga ni vakaotia. Mo nanuma tiko ga na ka e tukuna o Paula: “Ena vakarautaka tale ga [o Jiova] na sala moni vosota rawa kina.” Levu na gauna e “vakarautaka na sala” ni vakarautaka na veika meda vosota rawa kina. Dikeva mada eso na sala e vakarautaka o Jiova:
-
E “vakacegui keda ena veika dredre kece.” (2 Kor. 1:3, 4) O Jiova e rawa ni vakaceguya noda vakasama, kei na lomada ena vuku ni nona Vosa, yalona tabu kei na kakana vakayalo e vakarautaka na dauveiqaravi yalodina.
—Maciu 24:45; Joni 14:16, vmr., Roma 15:4.
-
Ena dusimaki keda ena yalo tabu. (Joni 14:26) Ni yaco na veika dredre, ena vukei keda na yalo tabu meda nanuma eso na italanoa vakaivolatabu kei na kena ivakavuvuli, da qai vakatulewataka na sala vuku meda muria.
-
E rawa ni vakayagataki ira na agilosi ena vukuda.—Iper. 1:14.
-
E rawa ni vukei keda ena vukudra na tacida vakabauta vata nira “dau vakayaloqaqataki” keda ena nodra vosa kei na ka era cakava.
—Kolo. 4:11, vmr.
Na cava gona meda tinimaka ena ibalebale ni vosa i Paula e volai toka ena 1 Korinica 10:13? E sega ni digia se lewa o Jiova na veika dredre me yaco. Ia e dua na ka eda rawa ni vakadeitaka ke mani yaco vei keda: Ke da nuitaki Jiova vakatabakidua ena sega ni vakalaiva me sivita na noda kaukaua vakatamata meda sega kina ni vosota rawa, ena tiko ga na sala e vakarautaka meda vosota kina. Sa bau veivakacegui dina qori!
^ para. 2 Na vosa vaKirisi ni “veitemaki” e rairai kena ibalebale “veivakatovolei.”


c: text/html

text:
Joni
Chapter 10
"Sa dina sara, Au sa tukuna vei kemuni, "O koya sa curu yani ki vei ira na sipi ka sega mai na katuba, ka sa kaba yani mai na dua tale na sala, sa butako ka daubutako e na i valavala kaukauwa.
2 "O koya sa curu mai ena katuba, sai vakatawa ni sipi o koya.
3 "Sa dolava vua na i vakatawa ni katuba, era sa rogoca na domona na sipi; sa kacivi ira na sipi ena yacadra ka tuberi ira yani ki tuba.
4 "Ni sa kauti ira mai na nona sipi ki tuba, sa liu tiko ka ra sa muri yani na nona sipi, ni ra sa kila na domona.
5 "Era sa sega ni muria rawa e dua na vulagi, era na dro mai vua, ni ra sa sega ni kila na domo ni vulagi."
6 Sa vakayagataka o Jisu na i vakaraitaki oqo, ia, era sa sega ga ni kila na kena i balebale, ena veika sa vosa oti kina koKoya.
7 Sa qai tukuna tale vei ira o Jisu, "Sa dina sara, Au sa tukuna vei kemuni, oi Au na katuba ni sipi.
8 "O ira sa liu mai vei Au era sa butako ka daubutako, o ira na sipi sa sega ni via rogoci ira.
9 Oi Au na katuba, o koya sa curu mai vei Au, ena vakabulai, ena lako yani ka lako mai ni sa kune kakana tiko.
10 Sa lako mai na daubutako me butako, me vakamatea, ka me vakarusa sara, Au sa lako mai me ra rawata na bula, me rawati vakalevu sara.
11 Sai Au na i vakatawa ni sipi vinaka sa solia na nona bula ena vukudra na nona sipi.
12 "O koya sa voli ena nona cakacaka, sa sega ni vakatawa, sa sega ni nona na sipi, ni sa raica na olifa ni sa lako tiko mai, sa biuti ira na sipi ka sa dro yani; sa toboki ira na sipi na olifa ka vakatolosevi ira.
13 "O koya sa voli na nona cakacaka sa dro baleta ni sa sega ni kauwaitaka na sipi.
14 "Oi Au na i vakatawa ni sipi vinaka; Au sa kilai ira na noqu sipi, o ira na Noqu era sa kilai Au.
15 "Me vaka sa kilai Au o Tamaqu, Au sa kilai Tamaqu talega, Au sa solia na Noqu bula ena vukudra na sipi.
16 "Sa so tale na noqu sipi era sa sega ni tiko vata kei ira oqo; o ira talega oqori mera kau mai, era na rogoca na domoqu. Era na duabau ga na sipi, ni sa dua ga na i vakatawa.
17 "Oqo sa lomani Au kina o tamaqu, baleta Ni'u sa solia na Noqu bula, ka Me'u na taura tale.
18 "Sa sega ni dua e rawa ni taura mai vei Au, Au sa solia ga vakataki Au. Sa tu vei Au na kaukauwa me'u solia sa tu talega vei Au na kaukauwa Me'u taura tale. Na i vakaro oqo Au sa taura mai vei Tamaqu."
19 Sa basika tale e dua na duidui vei ira na Jiu ni ra sa rogoca oqo.
20 E levu vei ira sa tukuna, "Sa tiko vua na tevoro ka sa lialia talega. Ena cava o ni sa via vakarorogo kina ki Vua?"
21 Era sa tukuna tale eso, "Oqo sa sega ni nona vosa e dua sa tiko vua na tevoro. E rawa beka vua na tevoro me dolava na mataboko?"
22 Sa caka tiko na Solevu ni Veivakacabori e Jerusalemi ka vulai liliwa talega.
23 Sa lako yani o Jisu ki na valenisoro ena varada nei Solomone.
24 Era sa voliti Koya na Jiu ka tarogi Koya, "Me vakaevei soti na dede ni vakatataro sa tiko oqo? Kevaka o sa Karisito, tukuna ga mai."
25 Sa sauma vei ira o Jisu, "Au sa tukuna oti vei kemuni, ia, o ni sa sega ni vakabauta. Na veika kece Au cakava ena yaca i Tamaqu, e vakadinadinataki Au.
26 "Ia, o ni sa sega ni vakabauta baleta ni kemuni sa sega ni Noqu sipi, me vaka Au sa tukuna vei kemuni.
27 "O ira na Noqu sipi era rogoca na domoqu, Au sa kilai ira, ni ra sa muri Au.
28 "Au sa solia vei ira na bula e Sega ni mudu, me ra kakua ni rusa, se me dua e kauti ira tani mai na ligaqu.
29 "O Tamaqu, o Koya ga sa soli ira oqo mai vei Au, sa cecere duadua; sa sega ni dua e rawa ni kauti ira tani mai na liga i Tamaqu.
30 "Oi Au kei Tamaqu sa dua ga."
31 Era sa tomi vatu na Jiu me vakaviriki Jisu.
32 Sa vosa tale vei ira o Jisu, "Sa levu na cakacaka vinaka Au sa vakaraitaka vei kemuni mai vei Tamaqu. Na cakacaka cava vei ira oqori o ni sa via vakaviriki Au kina ena vatu?"
33 Era sa sauma Vua na Jiu ka vaka: "Keimami sa sega ni via vakaviriki Iko ena vuku ni cakacaka vinaka, ena vuku ni vosa vakacataka na Kalou, baleta ni o iko na Tamata ka o sa tukuna ni o Kalou."
34 Sa sauma vei ira o Jisu, "Sa sega beka ni volai ena i Vunau, Au sa tukuna, o ni sa Kalou?"
35 "Kevaka sa kacivi ira na Kalou, sa lako mai vei na vosa ni Kalou, sa sega ni rawa ni basuki na vosa ni Kalou,
36 "O ni sa vosa tiko beka ena vuku i Koya sa vakasavasavataki ka talai mai vua na Kalou ki vuravura. O ni sa vosa vakacacataka na Kalou baleta Ni'u sa tukuna Ni'u sa luve ni Kalou?
37 "Kevaka Au sa sega ni cakava na cakacaka nei Tamaqu, ni kua ni vakabauti Au;
38 "Ia, kevaka Au sa cakava, e dina ni kemuni sa sega ni vakabauti Au, mo ni vakabauta mada ga na cakacaka, mo ni kila kina ka vakabauta ni sa tiko vei Au o Tamaqu Au sa tiko vua."
39 Era sa vakasaqara tale na sala me vesuki Koya kina, sa lako tani yani o Koya mai na ligadra.
40 Sa lako yani ki na Joritani, ki na vanua sa veipapitaisotaki tiko kina o Joni, ka tiko kina.
41 Era sa lako mai vua na lewe vuqa ka tukuna, "Sa sega ni cakava o Joni e dua nai vakatakilakila, ia, na ka kecega e tukuna me baleta na Tamata oqo, sa dina taucoko.
42 Era lewe levu sa vakabauti Koya, mai kea.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
IWASEWASE TOLU
‘Au na Soqoni Kemuni’—Yalataki ni na Vakalesui Mai na Sokalou Savasava
TIKINA BIBI: Vakaraitaki ena parofisai i Isikeli na kena vakalesui mai na ka kece
Era talabusese na Isireli, era veisei ena vuku ni vukitani. Era sotava na ca ni ka era cakava; era vakadukadukalitaka na sokalou savasava ra qai beca na yaca ni Kalou. Ia e uqeti Isikeli o Jiova me tukuna veitaravi e vica na parofisai e vakaraitaka na inuinui. Ni vakayagataka o Jiova na vosa vakatautauvata e bulabula kei na raivotu vakatubuqoroqoro, e sega ni uqeti ira ga na Isireli era kau vakavesu, o ira kece sara ga na diva tu me vakalesui mai na sokalou savasava.
ENA IWASEWASE QO
WASE 8
‘Au na Lesia e Dua na iVakatawa’
E uqeti Isikeli na Kalou me parofisaitaka me baleta na Mesaia, ena qai nodra iLiuliu, nodra iVakatawa na tamata ni Kalou ena gauna se bera mai, o koya ena vakalesuya mai vakadua na sokalou savasava.
WASE 9
“Au na Vakalomavatataki Ira”
Vakacava e vakaibalebale vei keda nikua na parofisai me baleti ira na Jiu yalodina era kau vakavesu e Papiloni?
WASE 10
“Oni na Bula”
E raivotutaka o Isikeli na buca e sinai kina na sui mamaca nira sa vakabulai tale. Na cava na kena ibalebale?
WASE 11
‘Au sa Lesi Iko Mo Dua na Yadra’
Na cava na nodra itavi na yadra? Na ivakasala cava mera kacivaka?
WASE 12
“Au na Cakava Mera Dua ga na Matanitu”
E yalataka o Jiova me vakaduavatataki ira nona tamata.
WASE 13
“Vakamacalataka na Valenisoro”
Na cava na ibalebale ni valenisoro e raivotutaka o Isikeli?
WASE 14
“Qo na Lawa ni Valenisoro”
Na cava era vulica na Jiu ena gauna i Isikeli ena raivotu ni valenisoro? Na cava na kena ibalebale nikua?


text:
Mallard
Na mallard (Anas platyrhynchos) e siova ga o ya ka bucina taucoko kina na veika vinaka kei na subtropical Amerika, Palearctic iyalava kei na Vualiku Aferika ka sa vakatakilai mai kina mai ni Niusiladi, Ositerelia, Brazil, Colombia, kei na Ceva Aferika. Na tagane e manumanu (drakes) e dua na ulu ni vunia drokadroka ka sika ena tabana ni tabadra kei na kete, ni ra sa yalewa na toa (ga se o ira na nodra) era sa na kena tavutonotono. Na vakayalewa ruarua oqo e tiko kina e dua na vanua ni iyalayala vulavula ka iridescent na vutina karakarawa ka vakatokai me dua na speculum ena tabadra; o ira na tagane vakabibi era dau speculum karakarawa vutina.
Na species oqo sai koya e dua na qase levu ena bucina ni vakatautauvata ga.


text:
Janueri 28–Feperueri 3
CAKACAKA 27-28
Sere 129 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Soko i Roma o Paula”: (10 min.)
Cak 27:23, 24—E tukuna na agilosi ni na bula mai na cagi kaukaua o Paula kei ira na soko vata tiko (bt 208 ¶15)
Cak 28:1, 2—E kasa ena yanuyanu o Melita na waqa e vodo tiko kina o Paula (bt 209 ¶18; 210 ¶21)
Cak 28:16, 17—E yaco bula i Roma o Paula (bt 213 ¶10)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Cak 27:9—Na cava na lolo ena “Siga ni Veibuluti”? (“[na lolo ena] Siga ni Veibuluti” ivakamacala ni vosa ena Cak 27:9, nwtsty)
Cak 28:11—Na cava e bibi kina na itukutuku ena muailiu ni waqa? (“Luvei Seusi” ivakamacala ni vosa ena Cak 28:11, nwtsty)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Cak 27:1-12 (th lesoni 5)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vidio ni iKarua ni Veisikovi Lesu: (5 min.) Me saravi qai veivosakitaki na vidio.
iKarua ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. (th lesoni 2)
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 5 na miniti) lvs wase 12 ¶16-17 (th lesoni 3)
NODA BULA VAKARISITO
“E Vakavinavinakataka Sara ga na Kalou [o Paula], e Vakayaloqaqataki Tale Ga”: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio “Vagatara na Kaukamea na Kaukamea”—Vidio Lekaleka. Uqeti ira kece mera sarava na vidio balavu.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 52
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 93 kei na Masu


text:
WASE 14
“Qo na Lawa ni Valenisoro”
TIKINA BIBI: iBalebale ni raivotu ni valenisoro ena gauna i Isikeli kei na gauna qo
1, 2. (a) Na cava eda vulica ena wase sa oti ena raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro? (b) Na cava e rua na taro ena veivosakitaki ena wase qo?
EDA vulica ena wase sa oti ni sega ni raivotutaka o Isikeli na valenisoro levu vakayalo a vakamacalataka na yapositolo o Paula ni oti e vica na senitiuri. Eda vulica tale ga ni inaki ni raivotu oya mera vulica na tamata ni Kalou na bibi ni nona ivakatagedegede me baleta na sokalou savasava. Ke ra talairawarawa kina era na rawa ni veiwekani voleka tale kei Jiova. Sa rauta me kauta cake mai vakarua o Jiova na tikina bibi qo ena dua ga na tikinivolatabu: “Qo na lawa ni valenisoro.”—Wilika Isikeli 43:12.
2 Meda dikeva mada qo e rua na taro. Kena imatai: Na cava era rairai vulica na Jiu ena gauna makawa me baleta na ivakatagedegede i Jiova ni sokalou savasava ena raivotu ni valenisoro? Na kena isau ena yaga ena kena tarogi na ikarua ni taro: Na cava na ibalebale ni raivotu ena iotioti ni veisiga eda bula tu kina qo?
Cava e Vulici ena Gauna Makawa me Baleta na Raivotu?
3. Me baleta na raivotu ena dua na ulunivanua cecere, na cava era na maduataka na tamata?
3 Me saumi na imatai ni taro, meda dikeva mada e vica na ka talei me baleta na raivotu qo ni valenisoro. Na ulunivanua cecere. Eso era na rairai okata na raivotu i Isikeli ina parofisai veivakacegui i Aisea me baleta na kena vakalesui mai na ka kece. (Aisea 2:2) Ia na cava era vulica ena kena laurai na vale i Jiova ena dua na ulunivanua cecere? Era vulica kina ni dodonu me vakacerecerei tiko ga na sokalou savasava mai na veika tale eso. Sa dau kena ivakarau ga me vakacerecerei na sokalou savasava, ni qo e tuvanaka mai o Koya e “vakacerecerei me uasiviti ira kece na vo ni kalou.” (Same 97:9) Ia era sega tiko ga ni qarava nodra itavi o ira na lewenivanua. Sa vica vata na senitiuri nodra vakatara tiko me beci na sokalou savasava, vakanadakui qai vakadukadukalitaki. Nira raica na kena vakacerecerei tiko ga na vale tabu ni Kalou, na vanua e ganita me vakalagilagi qai dokai kina, era na madua sara ga o ira na yalomalumalumu.
4, 5. Na cava era vulica o ira na rogoci Isikeli tiko me baleta na matamata cere ni valenisoro?
4 Na matamata cere. Ena itekitekivu ni raivotu qo, e raica o Isikeli ni vakarautaka tiko na matamata na agilosi e veidusimaki tiko. E rauta ni 30 na mita na cere ni matamata! (Isik. 40:14) E tiko na valeniyadra ena kena icurucuru. Na cava era na rairai nanuma o ira na dikeva vinaka na kena itaratara? E tukuna vei Isikeli o Jiova: “Mo nanuma matua na icurucuru ina valenisoro.” Na vuna? Nira kau sara tiko ga ena vale tabu ni sokalou vua na Kalou o ira na “sega ni cili na lomadra kei na yagodra.” Na cava e qai yaco? E kaya o Jiova, “era beca na noqu valenisoro.”—Isik. 44:5, 7.
5 O ira na “sega ni cili na . . . yagodra” era talaidredre ina ivakaro matata ni Kalou e se soli sara ena gauna i Eparama. (Vkte. 17:9, 10; Vunau 12:1-3) Ia e ca sara o ira na “sega ni cili na lomadra.” Era yalokaukaua qai talaidredre ena veidusimaki i Jiova kei na nona veivakasalataki. E sega ni dodonu mera curu o ira na va qori ena vale tabu ni sokalou i Jiova! E cata o Jiova na veivakaisini, ia era vakalaiva na nona tamata me vakabulabulataki na itovo qori ena nona vale. E matata na ka eda vulica ena matamata kei na valeniyadra ena raivotu ni valenisoro oya ni na sega tale na veidabui va qori! Me tokoni tiko ga qai cecere na ivakatagedegede e vinakati me curu kina e dua ena vale tabu ni Kalou. Na sala ga qori ena vakalougatataka kina o Jiova na nodra sokalou.
6, 7. (a) E vakayagataka vakacava o Jiova na bai e wavokita na valenisoro me vakasalataki ira kina nona tamata? (b) Na cava era cakava e liu na tamata i Jiova ena nona vale? (Raica na ivakamacala e ra.)
6 Na bai. Dua tale na ka e duatani kina na raivotu ni valenisoro qo oya na bai e wavokita na lomanibai taucoko. E kaya o Isikeli na balavu ni dua na yasa ni bai e 500 na gasau se 1,555 na mita, voleka ni 1.6 na kilomita! (Isik. 42:15-20) Ia na valenisoro kei na kena rara e tautauvata na balavu ni yasana vava ni ya 259 na mita dua na yasana. Koya gona dua na ka na lomanibai levu e wavokita na valenisoro, sa qai kena iyala ga na bai e wavokita. * Cava na kena inaki?
7 E kaya o Jiova: “Ia qo mera biuta tani na nodra saqamua vakayalo, mera kauta tani vakayawa vei au na yagodra mate na nodra tui, au na qai tiko vata kei ira me tawamudu.” (Isik. 43:9) E rairai dusia “na yagodra mate na nodra tui” na qaravi matakau. Nona vakayagataka gona o Jiova na raivotu i Isikeli me baleta na bai e wavokita na lomanibai taucoko, e vaka me kaya tiko: “Biuta tani sara vakayawa na ka duka kece va qori. Kua sara ga ni kauta voleka mai.” Ke ra a tomana tiko ga nodra sokalou savasava, ke a vakalougatataki ira o Jiova ni tiko sara ga kei ira.
8, 9. Na cava era vulica na Isireli ni vunauci ira vakaukaua na tagane era lesi o Jiova?
8 Vunauci vakaukaua o ira na tagane era lesi. O Jiova e vunauci ira vakaukaua na tagane era lesi ena itavi bibi, e tau tale ga ena dela ni loloma. E tauca vakaukaua na nona veivakadodonutaki vei ira na Livai era yawaki koya nira sikalutu na Isireli ina qaravi matakau, ia e vakacaucautaki ira na kawa i Setoki, “era veiqaravi ena [nona] tikina tabu nira biuti [koya] na Isireli.” E lewa vakadodonu qai yalololoma vei ira na iwasewase yadua, me salavata kei na nodra ivalavala. (Isik. 44:10, 12-16) Qori tale ga na sala era vunauci kina vakadodonu na turaga ni Isireli.—Isik. 45:9.
9 E vakamatatataka o Jiova ni o ira na tagane era lesi era na saumitaro ena ivakarau ni nodra qaravi itavi. E se vinakati tiko ga mera vakasalataki, vakadodonutaki qai vakavulici. E dodonu mera liu tiko ena tokoni ni ivakatagedegede i Jiova!
10, 11. Na cava e vakadinadinataka nira sa vuli ena raivotu i Isikeli eso vei ira na sereki?
10 Vakacava era muria na kau vakavesu na ka era vulica ena raivotu i Isikeli? E macala ga nida sega ni kila sara na ka era vakasamataka na yalodina ena gauna ya me baleta na raivotu vakatubuqoroqoro qo. Ia e vakamacalataka vinaka na Vosa ni Kalou na ka era cakava o ira na sereki mai Papiloni kei na nodra rai me baleta na sokalou savasava i Jiova. Vakacava era muria na ivakavuvuli e tukuni ena raivotu i Isikeli? Era muria ga vakalailai ni vakatauvatani vei ira na nodra qase dau talaidredre era bula ni bera nodra kau vakavesu i Papiloni.
11 Ia o ira na turaga yalodina me vakataki rau na parofita o Akeai kei Sakaraia, na bete kei na vunivola o Esera, kei na kovana o Niemaia, era gu mera vakavulici ira na tamata ena ivakavuvuli e kilai mai na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro. (Esera 5:1, 2) Era vakavulica na bibi ni kena vakacerecerei kei na kena vakaliuci na sokalou savasava, sega ni veika vakayago se na ka ga me baleti ira. (Akeai 1:3, 4) Era uqeta me dokai na ivakatagedegede e vauci ena sokalou savasava. Kena ivakaraitaki erau vakasalataki ira vakaukaua na tamata o Esera kei Niemaia, mera biuta na watidra vulagi era vakaleqa tiko nodra toso vakayalo. (Wilika Esera 10:10, 11; Niem. 13:23-27, 30) Vakacava na qaravi matakau? Kena irairai ni gauna era sereki kina, era sa sevaka na ivalavala qori nira dau bacani kina vakalevu ena veigauna sa oti. Ia vakacava o ira na bete kei na turaga? Me vaka e laurai ena raivotu i Isikeli, era okati tale ga kei ira e vakasalataka, qai vakadodonutaka o Jiova. (Niem. 13:22, 28) Levu vei ira era yalomalumalumu nira muria na ivakasala.—Esera 10:7-9, 12-14; Niem. 9:1-3, 38.
12. Sala cava e vakalougatataki ira kina na kau vakavesu era sa vakalesui mai o Jiova?
12 E mani vakalougatataki ira nona tamata o Jiova. Era veiwekani voleka tale kei koya, era bulabula, e vakilai tale ga na vakacegu ena dua na gauna balavu. (Esera 6:19-22; Niem. 8:9-12; 12:27-30, 43) Na vuna? Nira sa qai muria na ivakatagedegede dodonu i Jiova me baleta na sokalou savasava. E levu vei ira e vinaka na lomadra era taleitaka na ka era vulica ena raivotu ni valenisoro. Eda rawa ni tukuna kina ni raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro e yaga vei ira na kau vakavesu ena rua na sala. (1) E vakavulica vei ira na ivakatagedegede ni sokalou savasava kei na sala me vakacerecerei tiko ga kina. (2) E dei na ka e parofisaitaki. E tukuna ni na vakalesui mai na sokalou savasava, e tukuna tale ga ni na vakalougatataki ira nona tamata o Jiova ke savasava tiko ga nodra sokalou. Ia eda na via kila ke na vakayacori tale ga nikua na raivotu qo.
Ka Eda Vulica Nikua ena Raivotu i Isikeli
13, 14. (a) Eda kila vakacava ni vakayacori ena noda gauna na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro? (b) Na cava na rua na sala e yaga kina nikua na raivotu? (Raica tale ga na kato 13A, “Duidui na Valenisoro, Duidui na ka e Vulici.”)
13 Vakacava eda rawa ni vakadeitaka ni yaga tale ga vei keda nikua na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro? Io! Vakasamataka lesu na kena tautauvata na raivotu i Isikeli me baleta na vale tabu ni Kalou ena “dua na ulunivanua cecere” kei na parofisai i Aisea me baleta na “ulunivanua ni vale i Jiova” ena “vakataudeitaki sara ga me sivia na veiulunivanua.” E vakamatatataka vei keda o Aisea ni na vakayacori na nona parofisai “ena veisiga mai muri,” se na “iotioti ni veisiga.” (Isik. 40:2; Aisea 2:2-4; vmr.; raica tale ga na Maika 4:1-4.) Na parofisai qo e baleta na gauna ni ivakataotioti, e tekivu sara mai na 1919 ni sa vakacerecerei na sokalou savasava, e vakalesui mai me vaka sara ga e biu ena ulunivanua cecere. *
14 Kena ibalebale na raivotu i Isikeli e baleta tiko na sokalou savasava ena gauna qo. Me vaka ga na kena yaga na raivotu qo vei ira na Jiu era kau vakavesu ena gauna ya, e yaga tale ga vei keda nikua ena rua na sala. (1) Eda vulica na sala meda tokona tiko ga kina na ivakatagedegede ni sokalou savasava i Jiova. (2) E vakadeitaka vakaparofisai na vakalesui mai ni sokalou savasava kei na nona veivakalougatataki o Jiova.
iVakatagedegede ni Sokalou Savasava Nikua
15. Na cava meda nanuma tiko nida vulica na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro?
15 Meda dikeva mada qo eso na tikina ena raivotu i Isikeli. Vakasamataka ga nida tomani Isikeli ena nona raivotutaka na valenisoro veiuqeti ya. Nanuma tiko nida sega ni raica na valenisoro levu vakayalo, eda vulica ga eso na ka me baleta na noda sokalou ena gauna qo. Na cava eso na ka eda rawa ni vulica?
16. Na cava eda vulica ena kena vakarautaki na valenisoro ena raivotu i Isikeli? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
16 Na cava me vakarautaki kina? E rai tu ga o Isikeli sa vakarautaki vakamatailalai na valenisoro okati kina na kena bai, na matamata, na valeniyadra, na raranivale kei na icabocabonisoro. E cakava qori e dua na agilosi e vaka na irairai ni kopa. Eda na qoroqoro ga nida wilika na itukutuku matailalai ni ka e vakarautaki. (Isik. 40:1–42:20; 43:13, 14) Ia vakasamataka ga na veitikina bibi eda rawa ni vulica kina. E vakabibitaka gona o Jiova na nona ivakatagedegede. O koya sara ga e vakarautaka, sega ni tamata. E cala nodra tukuna eso ni sega ni dua na ka na ivalavala e qaravi kina na Kalou. Na kena vakamacalataki tale ga vakamatailalai na ivakarau ni valenisoro, e vakamatatataka kina o Jiova ni na vakalesui dina mai na sokalou savasava. Na kena vakayacori donu na ka e yalataka na Kalou e vaka ga na kena vakarautaki donu na valenisoro. E vakadeitaka gona o Isikeli ni na yaco dina na vakalesui mai ni sokalou savasava ena iotioti ni veisiga!
17. Na cava eda rawa ni vulica nikua ena bai e wavokita na lomanibai taucoko?
17 Na bai. Me vaka eda sa dikeva mai, e raivotutaka o Isikeli e dua na bai e wavokita na lomanibai taucoko. Era vulica kina na tamata ni Kalou mera kauta tani vakayawa na ivakarau dukadukali kece ni lotu, me kua ni volekata na sokalou savasava, mera kua vakadua ni vakadukadukalitaka na vale ni Kalou. (Wilika Isikeli 43:7-9.) E yaga dina vei keda nikua na ivakasala qori! Nira sa sereki na tamata ni Kalou mai na nodra vakabobulataki tu vakayalo vei Papiloni na Ka Levu, e digitaka sara o Karisito nona dauveiqaravi yalodina e vuku ena 1919. Tekivu mai na gauna qori era gumatua na tamata ni Kalou mera cavuraka na ivakavuvuli lasu kei na ivakarau e bosoki vata kina na qaravi matakau kei na lotu butobuto. Eda na qarauna me kua ni volekata na sokalou savasava na dukadukali vakayalo. Eda na sega tale ga ni caka bisinisi ena Vale ni Soqoni, eda na sega ni bosoka vata na ka wale va qo kei na noda sokalou.—Mari. 11:15, 16.
18, 19. (a) Na cava eda vulica ena matamata cere ena raivotu ni valenisoro? (b) Na cava meda cakava vei ira na beca na ivakatagedegede cecere i Jiova? Tukuna na kena ivakaraitaki.
18 Na matamata cere. Nida vakasamataka na cere ni matamata e raica o Isikeli, cava eda rawa ni vulica kina? Era vulica kina na Jiu era kau vakavesu ni cecere duadua na ivakatagedegede savasava i Jiova. Ke dina qori ena gauna makawa, vakacava nikua? Eda sokalou ena valenisoro levu vakayalo i Jiova. E sa qai bibi ga nikua me savasava noda itovo, me sega kina na veivakaisini. (Roma 12:9; 1 Pita 1:14, 15) Ena iotioti ni veisiga, e dusimaki ira tiko nona tamata o Jiova mera muria voleka na nona ivakatagedegede savasava. * Kena ivakaraitaki, era na biu tani ena ivavakoso o ira na sega ni veivutunitaka nodra cala. (1 Kor. 5:11-13) Eda vulica tale ga ena valeniyadra e tiko ena icurucuru ni matamata qo, ke dua e via curu kina me sokaloutaki Jiova, e bibi me vakadonui koya na Kalou. Kena ivakaraitaki, ena rairai curu ena Vale ni Soqoni e dua e rua tu nona ivakarau ni bula, ia ena sega ni vakadonui koya o Jiova vakavo ke muria na ka e vinakata. (Jeme. 4:8) Sa bau taqomaki dina na sokalou savasava ena gauna torosobu qai vakasisila qo!
19 E vakamacalataka na iVolatabu ni na torosobu sara na vuravura ni bera na icavacava. E kaya ni o ira “na daucaka ca kei ira na dauveidabui era na qai torosobu ga, era na veivakacalai, era na vakacalai tale ga.” (2 Tim. 3:13) Era vakacalai e levu nikua ni sa rui dredre na ivakatagedegede cecere i Jiova, sa oti na kena gauna, se cala. Vakacava o na vakacalai tale ga? Kena ivakaraitaki, ke dua e vakamuai iko mo vakabauta ni cala na ivakatagedegede ni Kalou me baleta na veimoceri vakamataqali vata, vakacava o na duavata kina? Se o na duavata kei na Kalou o Jiova, e vakamatatataka ena nona Vosa ni o ira na vakaitovotaka qori era sa “cakava [tiko] na ka e vakasisila”? E vakasalataki keda na Kalou meda kua ni tokona na ivalavala dukadukali. (Roma 1:24-27, 32) Nida sotava na ituvaki va qori, meda nanuma sara na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro e cere na kena matamata: E dei tu ga na nona ivakatagedegede o Jiova, se mani vakacava na kaukaua ni veivakamuai ni vuravura ca qo. Vakacava eda na duavata kei na Tamada vakalomalagi, da qai tutaka na ka e donu?
Nida vakaitavi ena sokalou savasava eda sa cabora tiko “na isoro ni veivakacaucautaki”
20. Na cava era uqeti kina na “isoqosoqo levu” ena veivakadreti ni raivotu i Isikeli?
20 Na raranivale. Ni raica o Isikeli na rabailevu ni raranivale e tuba, sa na wacava na nona marau ni vakasamataka na levu ni tamata mamarau era dau sokaloutaki Jiova nira soqoni vata e kea. Nikua era sokalou na lotu vaKarisito ena vanua e rokovi sara. O ira na lewe ni “isoqosoqo levu” era dau sokalou ena valenisoro vakayalo i Jiova ena raranivale e tuba, era na uqeti ena veivakadreti ni raivotu i Isikeli. (Vkta. 7:9, 10, 14, 15) E raica o Isikeli nira yatuni tu ena raranivale na rumunikana, na vanua era rawa ni kania kina na isoro ni veivinakati era kauta yani o ira na lai sokalou. (Isik. 40:17) E vaka sara ga mera kania vata tiko kei na Kalou o Jiova e dua na kakana—e dusia na veitokani vinaka! Eda sa sega ni vakacaboisoro nikua me vakataki ira na Jiu nira muria na Lawa e soli vei Mosese. Ia eda cabora “na isoro ni veivakacaucautaki” nida vakaitavi ena sokalou savasava, me vaka noda saumitaro ena soqoni se noda tusanaka noda vakabauta ena cakacaka vakaitalatala. (Iper. 13:15) Eda vakamamautaki tale ga ena kakana vakayalo e vakarautaka o Jiova. Sa rauta meda vakataki ratou na luvei Kora eratou lagata vei Jiova: “E vinaka cake e dua na siga ena nomuni lomanibai mai na duanaudolu ena dua tale na vanua!”—Same 84:10.
21. Na cava era rairai vulica na lumuti lotu vaKarisito vei ira na matabete ena raivotu i Isikeli?
21 Na matabete. E raica o Isikeli ni via tautauvata ga na matamata era vakayagataka na bete kei na Livai mera curu kina ena raranivale e loma, kei na matamata era curu kina na sega ni bete mera gole ena raranivale e tuba. Qori na sala vinaka mera vakananumi kina na ilawalawa bete ni dodonu mera rawata tale ga na ivakatagedegede i Jiova me baleta na sokalou savasava. Vakacava nikua? E sega ni dua na dauveiqaravi ni Kalou nikua e kawa ni bete, ia e tukuni vei ira na lotu vaKarisito lumuti: “O kemuni na ‘matatamata digitaki, na matabete vakatui.’” (1 Pita 2:9) E Isireli makawa e tiko tani ga na rararanivale era sokalou kina na bete. Nikua era sega ni wasei tani vakayago na lumuti lotu vaKarisito vei ira na nodra itokani era vakabauta vata, ia era marautaka nodra veiwekani kei Jiova mera luvena vakacabecabe. (Kala. 4:4-6) Eso tale ga na ka era rawa ni vulica na lumuti ena raivotu i Isikeli. Kena ivakaraitaki, era kila ni rawa nira vakasalataki qai vakadodonutaki na bete. E dodonu mera kila tiko na lotu vaKarisito kece nida lewe ni “dua ga na qelenisipi” ena nona veiliutaki e ‘dua ga na ivakatawa.’—Wilika Joni 10:16.
22, 23. (a) Na cava era rawa ni vulica na qase ni ivavakoso lotu vaKarisito nikua vei ira na turaga era vakamacalataki ena raivotu i Isikeli? (b) Na cava ena rawa ni yaco ena gauna se bera mai?
22 Na turaga. Ena raivotu i Isikeli, e kilai levu toka o koya e turaga. E sega ni lewe ni yavusa vakabete se me vakaitavi ena valenisoro, ena vakamalumalumu ena nodra veiliutaki na bete. Ia ena vaka ga me nodra iliuliu na tamata, me vukei ira ena vakarautaki ni isoro. (Isik. 44:2, 3; 45:16, 17; 46:2) E ivakaraitaki vinaka gona vei ira na tagane lotu vaKarisito nikua era qarava eso na itavi ena ivavakoso. Ena vinakati tale ga vei ira na qase ni ivavakoso, okati kina o ira na ivakatawa dauveilakoyaki mera vakamalumalumu vua na dauveiqaravi yalodina e lumuti. (Iper. 13:17) Era gumatua na qase mera vukei ira na tamata ni Kalou ena nodra cabora na isoro ni veivakacaucautaki ena soqoni kei na cakacaka vakaitalatala. (Efeso 4:11, 12) Era na vakasamataka tale ga na qase na nona vunauci ira na turaga e Isireli o Jiova nira vakayagataka cala nodra kaukaua. (Isik. 45:9) Mera kua tale ga ni nanuma na qase ni ivavakoso nira na sega ni vakasalataki se vakadodonutaki. Ia era na marautaka me vakadodonutaki ira o Jiova me rawa nira qarava vinaka nodra itavi.—Wilika 1 Pita 5:1-3.
23 O Jiova ena vakarautaki ira tiko ga na ovasia dauloloma ena Parataisi e vuravura sa voleka qo. Nikua, e vaka ga era sa vakavulici tiko e levu na qase ni ivavakoso mera ivakatawa nuitaki e Parataisi. (Same 45:16) Sa bau marautaki dina meda vakasamataka na nodra vu ni veivakalougatataki na tagane va qori ena vuravura vou. Ena gauna lokuci i Jiova, ena qai rairai matata kina na raivotu i Isikeli, me vaka ga na parofisai tale eso ni kena vakalesui mai na ka kece. De dua eda na qai marautaka eso na parofisai qori ena gauna se bera mai. Eso e dredre meda kila ena gauna qo. Ena qai tukuna ga o gauna.
Veivakalougatataki i Jiova ena Sokalou Savasava
24, 25. E vakaraitaka vakacava na raivotu i Isikeli nona veivakalougatataki o Jiova vei ira na nona tamata nira muria na sokalou savasava?
24 Na kena ilutua, meda raica lesu mada e dua na ka veivakurabuitaki e yaco ena raivotu i Isikeli. E lako o Jiova ena valenisoro e raivotutaki, e yalataka tale ga vei ira nona tamata ni na tiko ga e kea ke ra muria tiko ga ena yalodina na nona ivakatagedegede ni sokalou savasava. (Isik. 43:4-9) Ena yaga vakacava nona tiko vata kei ira nona tamata o Jiova, e yaga tale ga vakacava ena nodra vanua?
25 E vakamacalataka na raivotu na veivakalougatataki vakalou ni vakayagataka e rua na parofisai ena vakadeitaki keda: (1) E drodro mai na uciwai ena rumu tabu ni valenisoro, e vakabulabulataka na vanua (2) e tuvanaki vinaka na wasewasei ni vanua, qai toka e lomadonu na valenisoro kei na kena rara. Eda na rawa ni kila vakacava nikua na ibalebale ni ka e tukuni qori? Eda bula tu qo ena gauna e tiko kina o Jiova ena valenisoro levu vakayalo, e sa vakasavasavataka, e vakadonuya tale ga na ituvatuva ni sokalou tabu. (Mala. 3:1-4) Ena veivosakitaki ena Wase 19 ina 21 ni ivola qo na rua na parofisai qori.
^ para. 6 E vakatauvatana gona o Jiova na ivakarau ni ka era dau cakava e liu na nona tamata ena nona vale tabu: “Era biuta na nodra ilago volekata na noqu ilago, na nodra duru ni katuba volekata na noqu duru ni katuba, e dua ga na lalaga e lati keimami toka, o yau kei ira, era vakarogocataka tale ga na yacaqu tabu ena vakasevaki ni ka era vakayacora.” (Isik. 43:8) E Jerusalemi makawa, e dua ga na lalaga e latia na valenisoro i Jiova kei na vanua era vakaitikotiko kina na lewenivanua. Nira yawaka na ivakatagedegede dodonu i Jiova, era kauta voleka sara ga yani ena nona vale na ka tawasavasava kei na qaravi matakau. Sa sega tu ga ni vakadonui qori!
^ para. 13 Na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro e sema tale ga kei na vo tale ni parofisai e sa vakayacori ena ivakataotioti ni veisiga. Kena ivakaraitaki, dikeva mada na ka e tautauvata kina na Isikeli 43:1-9 kei na Malakai 3:1-5; Isikeli 47:1-12 kei na Joeli 3:18.
^ para. 18 A tauyavu na valenisoro vakayalo ena 29 G.V. ni papitaiso o Jisu, tekivu tale ga kina nona cakacaka vakaBete Levu. Ia ni ratou mate na yapositolo i Jisu, dua na gauna balavu na kena vakawaleni tu na sokalou savasava. E qai vakacerecerei sara ena 1919 na sokalou dina.


text:
YADRA! Epereli 2013 | Na iWali ni iValavala Kaukaua e Vale
Sa vukei ira e levu na nodra vulica na iVolatabu me veisautaka na nodra ivakarau kaukaua mera yalovinaka ra qai veidokai.
Digovi Vuravura
Usutu: Na imatai ni galegale e buli mai na kaukamea lailai qai caka mai na 3D-printer kei na vakaleqai ni veikabula e Antarctica.
IVAKASALA INA VUVALE
Qarauna na Vosa Mosimosi
Na cava drau rawa ni cakava vakaveiwatini ke vakaleqa tiko nomudrau veivosaki na vosa mosimosi
VAKATAROGI
“Au Vakadeitaka ni Bulia na Veikabula na Kalou”
Wilika na vuna e veisautaka kina nona rai e dua na saenitisi me baleta na iVolatabu, bula vakaidewadewa, kei na itekitekivu ni bula.
ULUTAGA LEVU
Na iWali ni iValavala Kaukaua e Vale
Ena vukea vakacava e dua voravora vakalevu na nona itovo na iVolatabu?
VANUA KEI NA LEWENA
Idonisia
Kila na nodra ivakarau vakavanua kei na nodra itovo na tamata dauveikauaitaki qai yalomalua.
NA RAI NI IVOLATABU
Bula
Vulica na ka e tukuna na iVolatabu me baleta na tauvimate kei na kena iwali.
Sala Rawarawa mo Raica Kina Neimami Website!
Sa na laurai ena Yadra! na QR code me vakarawarawataka nomu raica na neimami website.
So Tale na Ka
Vakacava Keu Sagai?
Levu era sagai era yalolailai. E vakamacalataki ena ulutaga qo na ka me caka me wali kina.
Jekope, Iso, kei na Sitiu
Vulica na veika me baleti Jekope kei Iso! Me download na droini qo, tabaka, qai rokataka.


text:
VEIYASA I VURAVURA | YASAYASA VAKAMERIKA
Dikevi na Yasayasa vakaMerika
E vakadinadinataki ena so na irogo mai na ra ni noda vuravura ni yaga dina na ivakasala ena iVolatabu.
VAKALAILAITAKA NA NUIQAWAQAWA
E rawa ni vakalailaitaki na nuiqawaqawa ke lewai vinaka na levu ni gauna e raici kina na imeli, de dua me vakatolu ga ena dua na siga. Qori na ka e laurai ena dua na vakadidike e vakayacori mai Vancouver, Kenada. E kaya o Kostadin Kushlev a liutaka na vakadidike qori: “Se mani vakacava na kena dredre, e bibi me lewai vinaka na kena dau raici na imeli ni na vakalailaitaka na nuiqawaqawa.”
ME VAKASAMATAKI: Eda donuya tu qo na gauna e “vakilai kina e levu na ka dredre,” meda lewa vinaka gona na ka eda cakava me kua ni ikuri ni noda nuiqawaqawa.
KATOA TALE NA IQOLIQOLI
“E laurai ni sa levu tale na veimataqali vivili, urau kei na ika ena so na vanua e vakatabui tu me qolivi” e Belize kei na so na yasayasa ena Caribbean. Qori na macala ni dua na ripote a vakau ina isoqosoqo e dau valataka nodra taqomaki na veika bula na Wildlife Conservation Society (WCS). E tukuni tale ga ena ripote qori: “Ke biu na vakatatabu ena vanua e qolivi wasoma, e rawa ni katoa tale ena loma ga ni 1 ina 6 na yabaki. Ia ena taura toka e vicasagavulu na yabaki me qai katoa na iqoliqoli kece . . . sega ni kena ga e qolivi wasoma.” E kaya me baleta na vanua o Belize o Janet Gibson na dairekita ni WCS: “Na vakatatabu e rawa ni veivuke ena kena katoa tale na iqoliqoli, kei na kena vakalevutaki tale na iwiliwili ni veikabula.”
ME VAKASAMATAKI: E laurai votu na vuku ni Dauveibuli ena veika e bulia.
BASULAWA E BRAZIL
E tukuna na tabana ni itukutuku na Agência Brasil ni dua na ka na levu ni basulawa e Brazil. E sivia na 56,000 na laba e yaco ena 2012, qori na iwiliwili levu duadua me bau ripotetaka na Tabana ni Bula ena loma ni dua na yabaki. E nanuma e dua na turaga e kauai ena nodra taqomaki na lewenivanua o Luís Sapori ni sa vakaraitaka ga ya na torosobu ni itovo. E kaya tale ga ke sega ni rokovi na lawa ni vanua, “ena voravora nodra itovo na lewenivanua me rawa kina na ka era vinakata.”
O BAU KILA? E parofisaitaka na iVolatabu ni na “batabata” na loloma, qai tubu na ivalavala tawadodonu.


text: 6 Ena yabaki e mate kina o Tui Usaia,+ au raici Jiova ni dabe tiko ena idabedabe vakaturaga cecere qai toka e cake,+ e robota na valenisoro na bele ni nona isulu.2 Era tu e cake vua na serafimi, e dua e ono na tabana. E ubia na matana e rua na tabana, e ubia na yavana e rua, e veivukayaki ena rua tale.3 E kacivaka e dua vua e dua tale:“E savasava, e savasava, e savasava o Jiova ni lewe vuqa.*+E robota na vuravura taucoko na nona lagilagi.”4 E yavavala na bolu ni ilago ni katuba ni rogo mai na kaila* qai curuoso na vale ena kubou.+5 Au mani kaya: “Isa o yau!Au sa vaka ga na mate,*Niu tamata tebenigusu dukadukali,Au bula maliwai ira na tamata tebenigusu dukadukali,+Ni raica sara ga na mataqu na Tui, o Jiova ni lewe vuqa!”6 E vuka sara mai vei au e dua na serafimi, e tiko e ligana na qilaiso waqa+ e taura mai ena kena iqamu ena icabocabonisoro.+7 E tara o koya na gusuqu, e kaya:“Raica! Sa tara qo na tebenigusumu.Sa kau tani na nomu calaSa bokoci na nomu ivalavala ca.”8 Au mani rogoca na domo i Jiova, e kaya: “O cei meu tala, o cei ena lako ena vukudaru?”+ Au kaya sara: “O yau qo! Moni talai au!”+9 E kaya o koya: “Mo lako, mo tukuna vei ira na tamata qo:‘Oni na rogoca vakavica vata,Oni na lecava ga,Oni na raica vakavica vata,Oni na sega ga ni kila.’+10 Mo vakabibitaka na lomadra na tamata qo,+Mo vakadidivarataka na daligadra,+Mo sogota na matadra,De rai na matadraSe rogo na daligadra,Me kua ni kila na lomadraRa qai saumaki mera vakabulai kina.”+11 Au kaya sara: “Me vakacava na kena dede kemuni Jiova?” E kaya o koya:“Me rusa mada na koro me sega ni dua e tiko kinaKei na vale me sega na tamata e tiko kinaKei na vanua me rusa, me laladidi,+12 Me kauti ira vakayawa na tamata o Jiova+Me laladidi e levu na vanua.13 “Ia ena vo tiko kina e dua na ikatini, ena vakamai tale me vaka ga ni lauta na vunikau levu kei na oki qai vo ga na vuna, na kawa tabu na vuna.”


text: 20 E dro mai Naioci e Rama o Tevita. Ia e lako vei Jonacani, e kaya: “Na cava au cakava?+ Na cava na noqu cala, na cala cava au cakava vei tamamu me via vakamatei au kina?”2 E kaya sara vua o Jonacani: “Ena sega sara ni yaco qori!+ O na sega ni mate. Raica! Ena sega ni cakava o tamaqu e dua na ka levu se lailai me qai sega ni tukuna vei au. Na cava me vunia kina vei au o tamaqu na ka qo? Ena sega ni yaco qo.”3 Ia e bubului tale o Tevita, e kaya: “E kila vinaka tiko o tamamu niu vakadonui e matamu,+ ena kaya, ‘Me kua ni kila qo o Jonacani de dua ena rarawa kina.’ Ia me vaka ni bula dina tiko o Jiova, ni o se bula tale tiko ga, sa vo ga e dua na ikalawa meu mate!”+4 E qai kaya vei Tevita o Jonacani: “Na ka ga o tukuna au na cakava vei iko.”5 E kaya vei Jonacani o Tevita: “Nimataka na vula vou,+ e dodonu sara ga meu dabe meu kana vata kei na tui. Ia mo tukuna mada meu lako, au na vuni ena lomanivanua me yacova na yakavi ena ikatolu ni siga.6 Ke bau tarogi au o tamamu, mo tukuna: ‘E cikevi au o Tevita meu vakadonuya me lako vakatotolo i Peceliema+ na nona koro, me tomani ira na nona lewe ni vuvale ena cabori ni isoro e cabo e veiyabaki.’+7 Ke kaya va qo: ‘Sa vinaka!’ e kena ibalebale ni sa kalougata na nomu dauveiqaravi. Ia ke cudru, o na kila ni via vakayacora vei au na ka ca.8 Mo vakaraitaka vua na nomu dauveiqaravi ni dei nomu lomani koya,+ ni o vakavuna mo veiyalayalati kei na nomu dauveiqaravi ena mata i Jiova.+ Ia keu cala,+ mo vakamatei au ga. Na cava mo kauti au kina vei tamamu?”9 E kaya sara o Jonacani: “Au na sega sara ni tukuna qori me baleti iko! Keu kila ni saga tiko o tamaqu me vakayacora na ka ca vei iko, au na vunitaka vei iko?”+10 E qai kaya vei Jonacani o Tevita: “O cei ena tukuna vei au ni vosa vakacudrucudru vei iko o tamamu?”11 E tukuna vei Tevita o Jonacani: “Lako mai me daru lako ina lomanivanua.” Erau mani lako ina lomanivanua.12 E qai kaya vei Tevita o Jonacani: “Me noqu ivakadinadina o Jiova na Kalou ni Isireli niu na tarogi tamaqu ena gauna vata qo nimataka, se na ikatolu ni siga. Ke yalovinaka vei Tevita, au na talatala yani me tukuni vei iko.13 Ia ke via vakayacora vei iko o tamaqu na ka ca, me vakayacora mada ga qori o Jiova vei Jonacani me kuria tale ga, keu sega ni vakatakila vei iko mo lako ena vakacegu. Me tokoni iko+ mada ga o Jiova me vaka ga na nona tokoni tamaqu.+14 Vakacava, o na vakaraitaka vei au na dei ni loloma i Jiova niu se bula tiko kei na gauna au mate+ kina?15 Me kua ni mudu na nomu lomani ira na lewe ni noqu vuvale,+ ni vakawabokotaka o Jiova na meca kece i Tevita ena dela i vuravura.”16 E qai veiyalayalati o Jonacani kei na vuvale i Tevita, e kaya, “Ena vinakata qori o Jiova, ena tarogi ira na meca i Tevita.”17 E kaya o Jonacani vei Tevita me bubuluitaka tale ni lomani koya, ni lomani Tevita me vaka ga na nona lomani koya.+18 E qai kaya vua o Jonacani: “Nimataka na vula vou,+ o na tarogi ni lala tiko na nomu idabedabe.19 O na tarogi dina ena ikatolu ni siga, mo lako sara ena vanua o vuni tiko kina ena siga yani e liu,* mo mai tiko volekata na vatu qo.20 Au na vanataka yani e tolu na gasau ena dua na yasana, me vaka ga niu via vana e dua na ka.21 Niu tala yani e dua na dauveiqaravi, au na kaya, ‘Lai qara mai na gasau.’ Keu tukuna vua na dauveiqaravi, ‘Raica! E toka na gasau ena yasamu qo, kauta mai,’ mo qai lesu mai, me vaka ni bula dina tiko o Jiova, kena ibalebale qo ni o sa kalougata, ena sega na ka ca.22 Ia keu kaya va qo vua na gonetagane, ‘Raica! E siviti iko na gasau,’ mo lako ni talai iko yani o Jiova.23 Na vosa ni yalayala daru veivosakitaka,+ o iko kei au, me lewai kedaru kina o Jiova me tawamudu.”+24 E qai vuni toka o Tevita ena lomanivanua. Ni sa vula vou, e lai dabe na tui ena nona idabedabe me kana.+25 E dabe tiko na tui ena nona idabedabe volekata na lalaga. E qaravi koya toka o Jonacani, e dabe o Apineri+ e yasai Saula, ia e lala toka na idabedabe nei Tevita.26 E sega ni tukuna o Saula e dua na ka ena siga oya, e kaya lo ga: ‘Rairai yaco e dua na ka e sega ni savasava+ kina o koya. Io, e sega sara ga ni savasava o koya.’27 Ena siga tarava ni oti na vula vou, na ikarua ni siga, e lala tiko ga na idabedabe nei Tevita. E kaya sara o Saula vei Jonacani na luvena: “Na cava e sega ni lako mai kina na luvei Jese+ me mai kana enanoa se nikua?”28 E kaya vei Saula o Jonacani: “E cikevi au o Tevita meu vakadonuya me gole i Peceliema.+29 E kaya, ‘Yalovinaka mo tukuna meu lako, ni na vakacaboisoro na neitou vuvale ena koro, e kacivi au sara ga na tuakaqu. Keu vakadonui gona e matamu, mo biuti au mada meu lako lo yani meu raici ratou na tuakaqu.’ Oya na vuna e sega ni lako mai kina o koya ena teveli ni tui.”30 E qai katakatataki Jonacani o Saula, e kaya vua: “O iko na luve ni yalewa talaidredre, o nanuma niu sega ni kila ni o digia mo tokona na luvei Jese, mo madua kina, me madua tale ga kina o tinamu?*31 Na gauna kece e bula tiko kina e vuravura na luvei Jese, o na sega ni vakataudeitaki o iko kei na nomu veiliutaki.+ Mo tala e dua me lai kauti koya mai vei au, ni dodonu me mate.”*+32 Ia e kaya o Jonacani vei Saula na tamana: “Na cava me vakamatei kina o koya?+ Na cava e cakava?”33 E qai cokataka o Saula na nona moto me cokai koya,+ e kila o Jonacani ni nakita o tamana me vakamatei Tevita.+34 E tucake sara mai na teveli o Jonacani ena levu ni cudru, e sega ni kana ena ikarua ni siga ni oti na vula vou ni rarawataka na ka e baleti Tevita+ qai vakamaduataki koya o tamana.35 Ena mataka e lako sara o Jonacani ina lomanivanua me rau sota kei Tevita, e tomani koya e dua na dauveiqaravi gone.+36 E kaya vua na nona dauveiqaravi: “Yalovinaka, cici mo lai qara mai na gasau au vanataka.” E cici yani na dauveiqaravi qai vanataka o Jonacani na gasau me siviti koya.37 Ni yaco yani na dauveiqaravi ena vanua e tau kina na gasau e vanataka o Jonacani, e kacivaka yani o Jonacani vua na dauveiqaravi: “Vakaevei, e siviti iko na gasau?”38 E kacivaka yani o Jonacani vua na dauveiqaravi: “Kusa! Lako vakatotolo! Kua ni vakaberabera!” E tomika sara na gasau na dauveiqaravi i Jonacani qai lesu vua na nona turaga.39 E sega ni kila e dua na ka na dauveiqaravi, o Jonacani ga kei Tevita erau kila na kena ibalebale.40 Oti oya, e solia o Jonacani na nona iyaragi vua na nona dauveiqaravi qai kaya vua: “Lako, kauta qo ina koro.”41 Ni biubiu na dauveiqaravi, e duri sara o Tevita mai na vanua volekata na ceva. E tekicuva ina qele qai cuva vakatolu, rau veireguci, rau qai veitagicaki, ia e tagi vakalevu o Tevita.42 E kaya vei Tevita o Jonacani: “Mo lako ena vakacegu, ni daru sa veiyalayalati+ oti ena yaca i Jiova, daru kaya, ‘Me lewai kedaru mada ga o Jiova kei ira na nomu kawa kei na noqu kawa me tawamudu.’”+E cavutu sara o Tevita me lako yani, e lesu o Jonacani ina koro.


text:
LESONI 1
Eda na Vakarorogo Vakacava Vua na Kalou?
E vosa vei keda na Kalou ena iVolatabu. 2 Timoci 3:16
A dusimaki ira na tagane na Kalou dina mera vola na nona vakasama ena dua na ivola vakasakiti. Qori na iVolatabu. E volai kina na itukutuku bibi e vinakata na Kalou mo kila.
E kila na Kalou na veika e vinaka duadua vei keda, e iVurevure tale ga ni vuku. O na vuku ni o vakarorogo vua.—Vosa Vakaibalebale 1:5.
E vinakata na Kalou meda wilika na iVolatabu na lewe i vuravura. Sa tabaki nikua na iVolatabu ena levu na vosa.
Ke o vinakata mo vakarorogo vua na Kalou, e bibi mo wilika na iVolatabu mo kila tale ga na ka e tukuna.
Maciu 28:19E levu era sa vakarorogo tiko e veiyasa i vuravura.
Era rawa ni vukei iko na iVakadinadina i Jiova mo kila na iVolatabu.
Era dau veivakavulici e veiyasa i vuravura ena ka dina me baleta na Kalou.
Na nodra veivakavulici e sega ni saumi. O rawa ni vulica tale ga na veika me baleta na Kalou ena Vale ni Soqoni, na nodra vanua ni sokalou na iVakadinadina i Jiova.


text:
IWALI NI LEQA
Vulica na Duidui ni iTovo Vinaka kei na iTovo Ca
E beitaki eso na cauravou nira kucuva e dua tale na cauravou nira gole tiko ena dua na ilakolako e tuvanaka na nodra koronivuli. Era vuli kece tiko ena dua na koronivuli rogo e Kenada. Ni oti na kena yaco qori, e vola o Leonard Stern ena niusipepa na Ottawa Citizen: “Na vuku, vuli vinaka, se vutuniyau ena sega ni tarovi ira na itabagone mera cakava na ka ca.”
E tomana o Stern: “De dua o namaka mera vakavulici luvedra na itubutubu ena ka e vinaka kei na ka e ca. Ia kena irairai nira kauaitaka ga e levu mera vuli vinaka na luvedra, cakacaka vinaka, mera rawa ilavo tale ga.”
Io e bibi na vuli. Ia na vuli vinaka mada ga ena sega ni vorata kina e dua na gagadre ca. Eda na vulica ga vakacava na itovo vinaka?
NA VULI ME BALETA NA VEIKA VAKAYALO KEI NA ITOVO E SAVASAVA
Na iVolatabu e vaka na iloilo. Nida ilovi keda kina eda na raica vinaka na keda ituvaki, kei na noda malumalumu. (Jemesa 1:23-25) Ia e dua tale na ka e yaga kina na iVolatabu. E vukei keda meda cakava na veisau e vinakati, da qai muria na itovo e uqeta na veiyaloni kei na bula vakacegu. E okati kina na itovo me vaka na yalovinaka, yalololoma, vosovoso, lewai keda vinaka, kei na loloma. E vakatokai mada ga na loloma me “ivau vinaka duadua ni duavata.” (Kolosa 3:14) Cava e uasivi kina na loloma? Dikeva na ka e kaya na iVolatabu me baleta na itovo qori.
-
“Na loloma e vosovoso qai yalovinaka. Na loloma e sega ni vuvu, e sega ni tukutukuni koya, e sega ni dokadoka [sakitaka], e sega ni cakava na ka e sega ni rakorako, e sega ni kauaitaka ga na ka e baleti koya, e sega ni cudrucudru. E sega ni katona na ca. E sega ni marautaka na ka e sega ni dodonu [ca], e marautaka ga na dina. E ubia na ka kece, . . . e vosota na ka kece. E sega vakadua ni seavu na loloma.”—1 Korinica 13:4-8.
-
“O koya e dau loloma ena sega ni caka ca vua na kainona.”—Roma 13:10.
-
“E bibi duadua moni dau veilomani vakalevu, ni ubia e levu na ivalavala ca na loloma.”—1 Pita 4:8.
Cava o vakila ni o maliwai ira era lomani iko? Io, o na taqomaki, nuidei qai lomavakacegu. O na vakila tale ga nira lomani iko dina, era na sega ni cakava na ka mo rarawa kina.
Na loloma ena uqeti ira eso mera vakuai ira ke vinakati mera veisautaka nodra ivakarau ni bula me yaga vei ira eso tale. Kena ivakaraitaki, eda na vakatoka e dua na tagane o Joji. E tiko e dua na makubuna qai dau vinakata me veimaliwai kei koya. Ia e daukana tavako o Joji, e sega gona ni vinakata o vugona me cakava qori ni tiko o makubuna. Cava e qai cakava o Joji? Sa 50 na yabaki nona kana tavako voli, e mani muduka na vakatavako ena vuku i makubuna. Io qori sara ga na ivakaraitaki ni loloma!
Na iVolatabu e vukei keda meda muria na itovo vinaka me vaka na yalovinaka, yalololoma, vakauasivi na loloma
Eda rawa ni vulica meda dauloloma. O ira na itubutubu mera ivakaraitaki vei ira na luvedra ena nodra vakavulici mera dauloloma. Era na vakarautaka na ka mera bula kina, taqomaki ira, qai vakacegui ira ke ra mani rarawa se tauvimate. Na itubutubu vinaka ena veivosaki kei ira na luvedra qai vakavulici ira ena ka e donu, kei na ka e cala. Kena ikuri, na itubutubu dauloloma tale ga ena ivakaraitaki vinaka vei ira na luvedra.
E ka ni rarawa ni so na itubutubu era sega ni qarava vinaka nodra itavi. Vakacava e kena ibalebale qori nira na sega ni itovo vinaka na luvedra? Sega! Eso mada ga era sa qase wili kina o ira na susu ena vuvale e sega kina na duavata, e vakasakiti na veisau era cakava. Era dau yalololoma qai nuitaki. E levu tale ga era nanuma ni so era na sega vakadua ni veisau, ia eda na qai dikeva qori ena ulutaga e tarava.


text:
“Muria na Lawa i Jiova”
Na ibalebale ni noda muria na lawa i Jiova oya noda yalorawarawa ni vakamalumalumu ina nona veidusimaki. Na iVolatabu e tu kina e levu na ivakaraitaki vinaka era dau muria na lawa i Jiova ra qai nuitaki koya, me vaka ga na daunisame.
Noda marau e vakatau ena noda muria na lawa ni Kalou
O Josua e nuitaka vakaoti na veidusimaki i Jiova. Me rawata na marau kei na rawaka, e kila ni bibi me vu mai lomana nona nuitaki Jiova
Na Vosa ni Kalou ena vakaukauataki keda meda vosota na ituvaki dredre
Ni sotava na ituvaki dredre o Jeremaia, e yaloqaqa ga qai nuitaki Jiova. E bula rawarawa qai vosota ni qarava tiko nona ilesilesi
Na kilaka dodonu mai na Vosa ni Kalou ena vakadoudoutaki keda meda vunau
E sega ni rere o Paula me vunautaka na itukutuku ni Kalou. E doudou ni vunau vua na Kovana o Filikesa ni nuitaka vakaoti na veivuke i Jiova
Vanua cava au rawa ni doudou kina meu vunau?
-
Koronivuli
-
Cakacaka
-
Vuvale
-
So tale


text:
7 E lako sara na tui vata kei Emani+ ina kanavata e vakarautaka o Ranadi Esiteri.2 E kaya tale na tui vei Esiteri ena ikarua ni siga ni gunu waini: “Na cava o vinakata Ranadi Esiteri? Ena soli ga vei iko. Na cava o kerea? E rawa mada ga ni soli vei iko e veimama na noqu matanitu!”+3 E kaya o Ranadi Esiteri: “Ke oni vakadonui au kemuni na tui, ke oni vinakata na tui, au kerea meu bula, au vakamasuti kemuni tale ga moni vakabulai ira na kainoqu.+4 Ni keimami sa volitaki,+ o yau kei ira na kainoqu, me keimami vakawabokotaki, me keimami vakamatei, me keimami vakarusai.+ Ke keimami volitaki me tagane se yalewa bobula au na galu ga. Ia me kua ni yaco na ka rarawa qo ni na vakaleqa na tui.”5 E kaya sara o Tui Esuerosi vei Ranadi Esiteri: “O cei qo, i vei o koya e bolea me vakayacora qo?”6 E kaya o Esiteri: “Na tagane ca qo o Emani, na dauveisaqati, na meca.”E rerevaki rau sara ga na tui kei na ranadi o Emani.7 E tucake mai na gunu waini na tui ena cudru katakata me lako ina banisenikau ni valenitui, ia e tucake o Emani me vakamasuti Ranadi Esiteri me vakabulai koya ni kila ni na totogitaki koya na tui.8 Ni lesu mai na tui ena basenikau ni valenitui me lako ina vale eratou gunu waini tiko kina, e raica ni sa cuva tu o Emani ena idavodavo e toka kina o Esiteri. E kaya ena domolevu na tui: “Ena kucuva tale ga na ranadi ena noqu vale?” Ni vosa oti ga na tui, era ubia sara na mata i Emani.9 Ia e kaya o Apona+ e dua na vakailesilesi ni tui: “Sa vakarautaka tale tu ga o Emani e dua na kau me baleti Motekai,+ o koya e vakatakila na itukutuku me bula kina na tui.+ Sa tu mai na vale nei Emani, e 50 na kiupiti* na kena cere.” E kaya sara na tui: “Vakaliligi koya kina.”10 Era mani vakaliligi Emani ena kau a vakarautaka me baleti Motekai, sa qai ruru na cudru katakata ni tui.
iVakamacala e ra
^ Rauta ni 22.3 na mita (73 na fiti). Raica na iKuri B14.
VAKADEWA NI VURAVURA VOU (VAKADEWA VAKAVOUTAKI NI 2013)


text:
WASE 43
Vosa Vakatautauvata ni Matanitu ni Kalou
MACIU 13:1-53 MARIKA 4:1-34 LUKE 8:4-18
-
VOSA VAKATAUTAUVATA I JISU
A rairai vunauci ira na Farisi o Jisu ni tiko voli mai Kapenaumi. Ni cakava oti qori, e gole sara ina Wasa o Kalili ra qai soqoni yani e keri na ilala levu. E vodo ena dua na waqa o Jisu, toso vakalailai i wai qai veivakavulici mai keri me baleta na Matanitu vakalomalagi. E vakayagataka e vica na vosa vakatautauvata. Nira kila vinaka na vakarorogo e levu na ka e cavuta o Jisu, e rawarawa kina nodra kila na veika e vakavulica me baleta na Matanitu ni Kalou.
Na imatai ni vakatautauvata i Jisu e baleta e dua na dauteitei e lai kakaburaki. E lutu eso na itei ena batinisala ra qai kania na manumanuvuka. E lutu eso tale ena vanua veivatu e lailai kina na qele. Ni sega ni vavaku na qele, e malai na wakadra ni cila mai na siga ra qai mate sara. Eso tale na itei e lutu ena veiwavakavotona, e tubu na wavakavotona qai solegi ira na kau se qai tubu vou. Ia eso e lutu ena qele vinaka. Era vua sara na itei qori, “eso e 100 vakacaca na vuana, e 60 eso, e 30 eso.”—Maciu 13:8.
E kaya o Jisu ena dua tale na vakatautauvata, na Matanitu ni Kalou e vaka e dua na turaga e kakaburaki. Se mani moce se yadra na turaga qori, e kadre ga nona itei. “E sega ni kila” se yaco vakacava qori ni tubu ga vakataki koya. (Marika 4:27) E kadre na witi, e vua, qai rawa ni tamusuki.
Na ikatolu ni vakatautauvata e baleta tale ga na kakaburaki. E kaburaka na itei vinaka e dua, “nira moce tiko nona tamata” e qai kaburaka na meca na itei ni co ca ena loganiwiti. Ni ratou tarogi itaukeiniwiti na nona dauveiqaravi ke vinakata me cavuraki na co ca, e kaya: “Kua mada, de dou cavuraka tale ga na witi ni dou kumuna na co Maciu 13:24-30.ca. Laiva me rau tubu vata me yacova na gauna ni tatamusuki. Ena gauna ni tatamusuki au na qai kaya vei ira na dautatamusuki, ni kumuna mada e liu na co ca, ni vesuka vata me vakamai, oti ya me qai kumuni na witi ina noqu lololo.”—
Era kila na teitei e levu era vakarogoci Jisu tiko. Dua tale na ka kilai levu e cavuta o Jisu, na sore ni musita. E tubu me kau levu sara ra qai ro e tabana na manumanuvuka. E kaya me baleta na sorenitei qori: “Na Matanitu vakalomalagi e vaka na sore ni musita e kauta na dauteitei me tea ena nona were.” (Maciu 13:31) E sega ni veivakavulici tiko e keri o Jisu ena teitei. E via vakaraitaka ga ni dua na ka lailai sara e rawa ni tubu levu se tete vakalevu.
E vakamacalataka sara o Jisu e dua na ka era kila vinaka tale ga na vakarorogo. E vakatauvatana na Matanitu vakalomalagi ina “leveni e kauta e dua na yalewa qai wakia vata kei na tolu na ivakarau falawa.” (Maciu 13:33) E sega ni laurai na leveni, ia e curuma na falawa taucoko me yacova ni sa tubu. E vakasakiti qai sega ni laurai levu na tubu kei na veisau e vakavuna na leveni.
Ni vakamacalataka oti o Jisu na vosa vakatautauvata qori, e vakasukai ira na ilala levu qai lesu ina nona icili. Ia ratou gole tale vua nona tisaipeli ni ratou via kila na ibalebale ni vosa vakatautauvata.
YAGA NA VOSA VAKATAUTAUVATA I JISU
Sa vakayagataka oti e liu o Jisu na vosa vakatautauvata, ia e sega ni levu sara va qo. Era mani tarogi koya na tisaipeli: “Na cava oni vosa kina vei ira ena vosa vakatautauvata?”—Maciu 13:10.
Dua na vuna me vakayacori kina na parofisai vakaivolatabu: “E vosa ga vei ira ena vosa vakatautauvata, me vakayacori kina na ka e tukuna na parofita: ‘Au na dolava na gusuqu ena vosa vakatautauvata, au na tukuna na ka e vuni tu mai na ivakatekivu.’”—Maciu 13:34, 35; Same 78:2.
E vakayagataka tale ga o Jisu na vosa vakatautauvata me vakavotui kina na nodra rai na lewenivanua. Era taleitaki Jisu ga e levu ena vuku ni nona italanoa kei na cakamana. Era sega ni vakabauta ni Turaga, e dodonu me dokai qai muri vakatabakidua. (Luke 6:46, 47) Era sega ni via veisautaka nodra rai se ivalavala. Era sega ni vinakata me tara na lomadra na ivakavuvuli i Jisu.
E sauma o Jisu nodratou taro na tisaipeli ena nona kaya: “Oya na vuna au vosa kina vei ira ena vosa vakatautauvata. Era rai tu, ia era sega ni raica rawa na ka, e tu na daligadra, ia era sega ni rogoca rawa na ka, era sega tale ga ni kila na kena ibalebale. Sa vakayacori tiko vei ira na parofisai i Aisea. E kaya ‘. . . Sega ni malele mai na lomadra na tamata qo.’”—Maciu 13:13-15; Aisea 6:9, 10.
Sega ni vakaibalebaletaki qori vei ira kece na vakarorogo. E kaya o Jisu: “E kalougata na matamudou ni dou raica, kei na daligamudou ni dou rogoca. Au tukuna vakadodonu vei kemudou, era diva tu e levu na parofita kei na tamata yalododonu mera raica na veika dou raica, ia era sega ni raica, mera rogoca tale ga na veika dou rogoca, ia era sega ni rogoca.”—Maciu 13:16, 17.
Io, eratou yalomalumalumu na 12 na yapositolo kei ira na vo ni tisaipeli yalodina. E kaya kina o Jisu: “E vakatarai vei kemudou mo dou kila na veika vuni tabu ni Matanitu vakalomalagi, ia e sega ni vakatarai vei ira.” (Maciu 13:11) E vakamacalataka sara o Jisu vei ira na nona tisaipeli na vosa vakatautauvata ni dauteitei nira via kila dina na kena ibalebale.
“Na itei, na vosa ni Kalou,” e kaya o Jisu. (Luke 8:11) Na qele na lomada. E bibi me kilai rawa qori me matata kina na ibalebale ni nona vosa vakatautauvata.
E kaya o Jisu me baleta na itei e lutu e batinisala qai butuki: “E lako mai na Tevoro qai kauta tani na vosa ya mai lomadra mera kua kina ni vakabauta ra qai vakabulai.” (Luke 8:12) Na sorenitei e kaburaki ena vanua veivatu e vakaibalebaletaka o Jisu ina lomadra o ira na rogoca qai ciqoma na vosa ena marau. Ia e sega ni vakawakana e lomadra na vosa. Era mani tarabe nira “vakararawataki se vakacacani ena vuku ni vosa.” Era biuta na vakabauta de dua ena nodra ‘veivakatovolei’ nodra vuvale se o ira tale na so.—Maciu 13:21; Luke 8:13.
E kaya o Jisu vei ira na nona tisaipeli ni sorenitei e lutu ena veiwavakavotona e vakaibalebaletaki ira era rogoca na vosa. Ia era rawai ena “nuiqawaqawataki ni bula ena gauna qo kei na veibacani ni iyau.” (Maciu 13:22) Sa tara na lomadra na vosa, ia e sega ni tubu, mani sega ni vua.
Na iotioti ni qele e vakamacalataka o Jisu na qele vinaka. Qori e vakaibalebaletaki ira era rogoca na vosa ena loma e vinaka, era taura dei ra qai “vua.” Ena duidui na ka eda rawata ni vakatau ena keda ituvaki, me vaka na yabaki kei na bula vakayago. E rawa ni 100 vakacaca na vuana e dua, 60 e dua, 30 e dua tale. Na Kalou ena vakalougatataki ira era “rogoca na vosa ena loma e vinaka, era taura dei ra qai vosota nira vua tiko.”—Luke 8:15.
Sa na veiuqeti mada ga na vosa qori vei ratou na tisaipeli eratou vaqarai Jisu me vakamacalataka nona ivakavuvuli! Sa titobu sara qo Marika 4:21-23.nodratou kila na vosa vakatautauvata. E vinakata o Jisu me ratou kila nona vosa vakatautauvata, me ratou qai vakamacalataka na ka dina vei ira eso tale. E taroga: “E sega ni kau mai na cina me biu e ruku ni basikete se ruku ni imocemoce se vakacava? Sega ni dau biu ga ena itutu ni cina?” E veivakasalataki sara o Jisu: “Me rogoca vinaka o koya e vakadaligana.”—
VAKALOUGATATAKI ENA SO TALE NA IVAKAVUVULI
Ni vakamacalataka oti o Jisu na vosa vakatautauvata ni dauteitei, eratou via kila e levu tale na ka na tisaipeli. Eratou mani kerea: “Ni vakamacalataka mada vei keitou na ibalebale ni vosa vakatautauvata ni co ca ena were.”—Maciu 13:36.
E sega ni va qori nodra rai na ilala levu era tu e matasawa. Era rogoca na vosa vakatautauvata, ia era sega ni via kila na kena ibalebale kei na ka mera vulica kina. Sa rauti ira ga na ivakamacala raraba ni vosa vakatautauvata. Eratou duidui na tisaipeli vei ira na ilala levu ni ratou via kila e levu tale na ka, mani kaya vei ratou o Jisu:
“Ni vakasamataka vinaka na ka oni rogoca tiko. Na ivakarau oni vakarautaka ena vakarautaki tale vei kemuni, io, ena vakaikuritaki vei kemuni.” (Marika 4:24) Eratou vakasamataka vinaka na tisaipeli na veika ratou rogoca vei Jisu. Eratou vakaraitaka vei Jisu ni ratou kauai qai via vakarorogo dina, ratou vakalougatataki kina ena levu tale na ivakavuvuli, levu tale na ka e vakamatatataki vei ratou. E sauma sara nodratou vakatataro me baleta na vosa vakatautauvata ni witi kei na co ca ni kaya:
“O koya e kaburaka na sorenikau vinaka, na Luve ni tamata, na were o vuravura. Na sorenikau vinaka, o ira na luve ni Matanitu, ia na co ca, o ira na luve ni vunica, na meca e kakaburaki, na Tevoro. Na gauna ni tatamusuki, na ivakataotioti ni veika vakavuravura, o ira na dautatamusuki, na agilosi.”—Maciu 13:37-39.
E vakamacalataka yadua e liu o Jisu na tikina bibi ena nona vosa vakatautauvata, sa qai vakaraitaka na ka ena yaco. E kaya ni o ira na dautatamusuki se agilosi era na tawasei ira na lotu vaKarisito lasu era vaka na co ca mai vei ira na “luve ni Matanitu.” Qori ena yaco ena ivakataotioti ni veika vakavuravura. Era na kumuni “na ivalavala dodonu,” era na qai ramase ena “Matanitu nei Tamadra.” O ira “na luve ni vunica” era na vakarusai, “era na tagi, era na katibati.”—Maciu 13:41-43.
E vakalougatataki ratou tale nona tisaipeli o Jisu ena tolu na vosa vakatautauvata. E kaya ena kena imatai: “Na Matanitu vakalomalagi e vaka na iyau e vunitaki tu ena were, e kunea e dua qai sega ni vakaraitaka. Ena levu ni nona marau, e lai volitaka na ka kece e tu vua me volia kina na were ya.”—Maciu 13:44.
E vakabibitaka o Jisu ena rua na vosa vakatautauvata qori nona yalorawarawa e dua me vakuai koya me rawata kina e dua na ka talei. Sega ni bera nona volitaka na dauveivoli “na ka kece e tu vua” me volia kina na mataniciva talei. Eratou sega ni vulagi na tisaipeli i Jisu ena ivakaraitaki ni mataniciva talei. Na tagane tale ga e kunea na iyau ena were e “volitaka na ka kece e tu vua” me taukena kina. E vakamacalataki ruarua ena vosa vakatautauvata qori e dua na ka talei me sasagataki qai vakamareqeti. Qori e tautauvata kei na veika e vakuai koya kina e dua ni kauaitaka nona bula vakayalo. (Maciu 5:3) Dua na ka nodra yalorawarawa kei na nodra sasaga eso era rogoca na vakatautauvata i Jisu, nira kauaitaka nodra bula vakayalo ra qai vinakata mera nona imuri dina.—Maciu 4:19, 20; 19:27.
E tukuna o Jisu ena ikatolu ni vosa vakatautauvata ni Matanitu vakalomalagi e vaka na lawa e kumuna na veimataqali ika. (Maciu 13:47) Nira wasei na ika, era tawa ena sova na ika vinaka ra qai kolotaki tani na ika ca. E kaya o Jisu ni na va tale ga qori ena ivakataotioti ni veika vakavuravura—era na wasei ira na daucaka ca mai vei ira na yalododonu na agilosi.
A vakaitavi tiko o Jisu ena qoli vakayalo ni kacivi ratou na isevu ni nona tisaipeli me ratou “gonedau ni tamata.” (Marika 1:17) Ia e kaya ni na vakayacori ena gauna se bera mai na nona vakatautauvata ni lawa, “ena ivakataotioti ni veika vakavuravura.” (Maciu 13:49) Eratou kila rawa mai keri na yapositolo kei na vo ni tisaipeli era vakarogoci Jisu tiko, ni na yaco na veika veivakurabuitaki ena dua na gauna e muri.
Levu tale na ka era sa mai kila o ira era rogoca na vosa vakatautauvata a cavuta mai waqa o Jisu. E vinakata dina o Jisu me “vakamacalataka na kena ibalebale vei ratou na nona tisaipeli.” (Marika 4:34) E “tautauvata kei na dua na tamata, na itaukeinivale e kauta mai na nona valeniyau na veika vou kei na veika makawa.” (Maciu 13:52) Sega ni cavuta o Jisu na vosa vakatautauvata qori me dokadokataka kina nona veivakavulici. E vakamacalataka tiko ga vei ratou nona tisaipeli na ka dina e vaka na iyau talei. O Jisu ga na “qasenivuli” vinaka duadua.


text:
Ka Mo Cakava Mo Mai Noqu iMuri
Me dodonu na vanua e siviyarataki, ena sega ni rai tale i muri o koya e siviyara tiko. E va tale ga qori na lotu vaKarisito, ena sega ni vakawelei ena ka sa biuta mai vuravura.—Flp 3:13.
Ni dredre na veika eda sotava, e totolo ga nida diva na ‘veisiga vinaka sa sivi,’ rairai nida se bera ni kila na dina. Nida cakava qori, eda sa vakabibitaka na marau da qai vakalailaina na leqa sa oti. Qori na ka era cakava na Isireli nira biuti Ijipita mai. (Tvl 11:5, 6) Ke da dau vakasamataka qori, e rawa nida temaki meda suka ina ivakarau ni noda bula makawa. Ena vinaka ga meda dau vakasamataka na veika eda vakalougatataki kina ena gauna qo da qai raitayaloyalotaka na veika marautaki ena veiliutaki ni Matanitu ni Kalou!—2Ko 4:16-18.


text:
IWASEWASE RUA
“Oni Vakadukadukalitaka na Noqu Tikina Tabu”—Vakacacani na Sokalou Savasava
TIKINA BIBI: Dukadukali vakayago, vakayalo o Juta kei Jerusalemi
E kauaitaki ira na Isireli o Jiova, e lomani ira tale ga me vaka era nona “iyau talei.” (Lako 19:5) Ia era sauma lesu vei Jiova ena nodra sokaloutaki ira na kalou lasu ena valenisoro sara ga e vakatokai ena yacana! Era vakararawataka na loma i Jiova ra qai beca na yacana. Na cava e sa rui torosobu kina na nodra ivalavala na Isireli? Cava eda vulica ena parofisai i Isikeli me baleta na vakarusai i Jerusalemi? Cava tale ga eda vulica ena ka era cakava na Isireli kei na veimatanitu era tiko voleka?
ENA IWASEWASE QO
WASE 5
“Raica na ka ca, na ka Vakasevaki Era Vakayacora Tiko”
E raica o Isikeli eso na ka vakadomobula e vakaraitaka nodra vakaleqai vakayalo na matanitu taucoko.
WASE 6
“Sa Yacovi Iko na iCavacava”
Na parofisai e matanataka o Isikeli e vakaraitaka na nona qai cudruvi Jerusalemi o Jiova.
WASE 7
Era ‘na Qai Kila na Veimatanitu ni o Yau o Jiova’
Era na sega ni drovaka rawa na veimatanitu na ca ni nodra vakaucacataka na yaca i Jiova kei na nodra vakacacani se tusaqati ira na nona tamata. Na cava eda vulica ena nodra veimaliwai na Isireli kei ira na veimatanitu era tu voleka?


text:
Dauvakatukutuku?
Na Matabose e yalataka me kunei enai tovo ni nona veiqaravi na vakarorogo, muri lewa, tovo vinaka kei na cakacaka vakasavasava ena veitabana kece e veiqaravi kina. E namaka talega na Matabose mera cakacaka ena loma ni lawa na kenai vakailesilesi, mera i tovo vinaka ka laveta tiko na veika e dau vakaliuca na Matabose ena veika kece e qaravi se veiqaravi kina.
Ni dua na vakailesilesi se dua na lewenivanua e kila se raica e dua nai tovo e sega ni kilikili, e tiko vua na dodonu me tukuna, ka tiko na kena gaunisala dodonu, ni bera ni qai vakasaqarai na kenai wali e taudaku. Oqo e baleti ira na vakailesilesi, iratou na lewe ni Matabose, kei ira kece e tiko na kedra i sema kina TLTB.
Nai tovo tawa kilikili eso e okati kina na veivakamavoataki, vakasabusabu, vakacaca, veibeci, i valavala kaukauwa, veivakarerei, veivakatotogani, veivakaduiduitaki, se nai valavala tawa kilikili tale eso e vakayacori ena vuku ni nona cakacaka se bisinisi e dua.
Na Matabose ena dau maroroya matua na kenai tukutuku o koya e vakatukutuku mai!
Kevaka ko gadreva mo vakatukutuku ka ripotetaka e dua:


text:
Janueri 29–Feperueri 4
MACIU 10-11
Sere 4 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Veivakacegui o Jisu”: (10 min.)
Mac 10:29, 30—E veivakacegui nona vakadeitaka o Jisu ni kauaitaki keda yadua o Jiova (“siparo,” “dua na ilavo lailai,” “e kilai vinaka na iwiliwili ni drauniulumudou” ivakamacala ni vosa kei na “Siparo,” iyaloyalo ena Mac 10:29, 30, nwtsty)
Mac 11:28—Veivakacegui na sokaloutaki Jiova (“bikai voli ena icolacola bibi,” “Au na vakacegui kemuni” ivakamacala ni vosa ena Mac 11:28, nwtsty)
Mac 11:29, 30—Veivakacegui na vakamalumalumu ina veiliutaki kei na veidusimaki i Karisito (“Ni mai cola na noqu ivua” ivakamacala ni vosa ena Mac 11:29, nwtsty)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Mac 11:2, 3—Na cava e taroga kina qo o Joni na Dauveipapitaisotaki? (jy 96 ¶2-3)
Mac 11:16-19—Na cava na ibalebale ni tikinivolatabu qo? (jy 98 ¶1-2)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Mac 11:1-19
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
iKarua ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti). Raica na Vakatutu ni Veivosaki.
iKatolu ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Digia ga na tikinivolatabu kei na taro vakavure vakasama.
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) bhs wase 4¶15-16—Sureti koya ina soqoni.
NODA BULA VAKARISITO
Vakayaloqaqataki Ira na ‘Bikai Voli ena Lomabibi’: (15 min.) Me saravi na vidio. Oti me veivosakitaki na taro qo:
Na ituvaki cava se qai yaco ga qo, era vinakata kina eso na veivakacegui?
Na sala cava erau veivakacegui kina o Jiova kei Jisu ena isoqosoqo?
E veivakacegui vakacava na iVolatabu?
Eda rawa ni veivakacegui vakacava?
-
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 6, kei na kato “Siga me Rau Vakasavasavataki Kina”
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 138 kei na Masu


text:
Wiliki Rawa e Dua na iVolavivigi Makawa
E sega ni wiliki rawa na tiki ni ivolavivigi kama ni Ein Gedi e laurai ena 1970. Ni vakayagataki na misini e dau kopitaka na ivola, e laurai kina e vica na tikina mai na ivola na Vunau ni Soro kei na yaca ni Kalou.
ENA 1970, era raica na daukelikeli e dua na ivolavivigi e Ein Gedi, Isireli, volekata na ra ni baravi na Waitui Mate. Era kunea na ivolavivigi qori nira kelikeli tiko ena dua na nodra valenilotu na Jiu e vakamai ena gauna e vakarusai kina na koro, rairai ena ikaono ni senitiuri G.V. E dredre ni wiliki na ivolavivigi qori ena vuku ni kena ituvaki. E dredre mada ga ni dolavi, e mani vakayagataki e dua na misini e dau kopitaka na ivola (3-D scanner). Sa qai wiliki rawa na ka e tiko kina ena dua na porokaramu vou ni kompiuta e dau ilovi kina na ka matailalai.
Na cava e laurai? E tiko ena ivolavivigi qori na tikinivolatabu, oya na imatai ni vica na tikina ena ivola na Vunau ni Soro. E laurai kina na yaca ni Kalou ena va na matanivola vakaIperiu. E macala ena ka e kunei ni ivolavivigi qori e volai sara ena maliwa ni 50 G.V kei na 400 G.V. Kena ibalebale, e ivolavivigi makawa duadua ni iVolatabu vakaIperiu, e tarava qori na iVolavivigi ni Waitui Mate e kune e Kumran. E vola o Gil Zohar ena Jerusalem Post: “Ni bera ni wiliki na ivolavivigi ni Ein Gedi e tiko kina na tikinivolatabu na Vunau ni Soro, sa tiko rawa na iVolavivigi ni Waitui Mate donuya na iKarua ni Valenisoro ena 2,000 na yabaki sa oti kei na ivolavivigi makawa na Alepo Codex e volai ena ika10 ni senitiuri G.V., erau veisivi na ivolavivigi qori ena duanaudolu na yabaki.” Era kaya na kenadau ni ka e laurai ena ivolavivigi ni Ein Gedi e vakaraitaka ni se “sega ni dua na ka e veisautaki” ena lima na ivola e vola o Mosese (Torah) “ena loma ni duanaudolu na yabaki qori, era sega tale ga ni veisautaka e dua na ka o ira na daulavetaka na ivolavivigi.”


text:
NA VALE NI VAKATAWA Julai 2015 | Ka Mo Cakava ni O Lomaocaoca
Levu era sotava tu na leqa kei na veika rarawa, ia eso era sega ni lomaocaoca kina vakalevu. Na vuna?
ULUTAGA LEVU
Lomaocaoca e Veivanua!
E vakaraitaki ena dua na vakadidike ni rawa ni matedole sara ga e dua ke lomaocaoca mada ga vakalailai. O na vosota vakacava?
ULUTAGA LEVU
Lomaocaocataki ni iLavo
Vakarautaka e dua na tama na ka me ratou bula kina nona vuvale, ia e tubu sivia sara ga na isau ni ka kece.
ULUTAGA LEVU
Lomaocaoca ena Vuvale
Nona italanoa e dua na marama ni tawayalodina o watina, ka e cakava me vosota kina, kei na nona vulica na ibalebale dina ni vakabauta.
ULUTAGA LEVU
Lomaocaoca ni Leqataki Noda Bula
Ka mo cakava ni o donuya na ivalu, basulawa, vagagai ni veika bula, veisau ni draki, kei na matedewa?
E VEISAUTAKA NA BULA NA IVOLATABU
Torosobu Noqu iVakarau ni Bula
Dau voravora nona ivalavala o Stephen McDowell ni cudru, ia e veisautaka sara ga nona bula nona sega ni beitaki ena dua na laba.
Eda Rawa ni Vakamarautaka Dina na Kalou?
Tiko na kena isau ena nodratou ivakaraitaki o Jope, Loti kei Tevita, e tiko nodratou malumalumu.
O Bau Kila?
E vakayagataki vakacava na vatu ni qaqaqi ena gauna makawa? E vakaibalebaletaki ina cava na matavosa “lomasere i”?
Saumi na Taro Vakaivolatabu
Ena vakaoti na veika ca?
So Tale na Ka
Ena Vukei Au na Kalou Keu Masu?
E kauaitaka na Kalou na kemu ituvaki?


text:
ITALANOA NI NONA BULA
Biuta na ka Kece Meu Muria na Turaga
“Ke o lai vunau, kua ni lesu tale mai. Ke o lesu mai, au na musuka na yavamu.” Ni vakarerei au o tamaqu, au mani vakatulewataka meu biubiu. Qori na ka au sotava niu biuta na ka kece meu muria na Turaga. Au se qai yabaki 16.
E YACO vakacava qori? Meu talanoataka mada. Au sucu ena ika29 ni Julai 1929, au susu ena dua na koro ena yasana o Bulacan ena Yatu Filipaini. Keimami bula rawarawa ga ni donuya sara tu ga na leqa vakailavo. E tekivu na ivalu niu se itabagone nira kabai Filipaini na mataivalu ni Japani. Ia ni yawa sara noqu koro, keimami sega ni vakila na veiraravui. E sega na retio, retioyaloyalo, kei na niusiveva, ia keimami rogo italanoataka tu ga na ivalu.
Keitou le walu na veitacini, au ikarua ni qase. Niu sa yabaki walu, rau kauti au na itubutubu nei tinaqu me keitou lai tiko vata. Keitou lotu Katolika, ia e dau taleitaka o tukaqu me kila eso tale na lotu. E dau maroroya gona na ivola ni lotu era solia vua na nona itokani. Au nanuma vinaka nona vakaraitaka vei au na ivola lalai na Protection, Safety, kei na Uncovered ena vosa vakaTagalog, * vaka kina na iVolatabu. Au taleitaka na wili iVolatabu, vakabibi na va na Kosipeli. E uqeti au sara ga meu muria na ivakaraitaki i Jisu.—Joni 10:27.
VULICA MEU MURIA NA TURAGA
E mai cava nodra ravuravu na mataivalu ni Japani ena 1945. Rauta na gauna qori, rau kerei au noqu itubutubu meu lesu yani i vale. E uqeti au o tukaqu meu lako, au mani lesu.
Sega ni dede, ena Tiseba 1945, era mai vunau ena neitou koro e vica na iVakadinadina i Jiova mai na tauni o Angat. E gole mai vale e dua na kenaturaga, e vakamacalataka na ka e cavuti ena iVolatabu me baleta na “iotioti ni veisiga.” (2 Tim. 3:1-5) E veisureti me keitou tiko ena vuli iVolatabu ena dua na koro voleka. Au mani lako, rau tiko ga mai na noqu itubutubu. Era gole yani e rauta ni 20, e vica era taroga eso na ka mai na iVolatabu.
Niu sega ni kila vinaka na ibalebale ni ka era veivosakitaka, au mani nanuma meu biubiu. Iagauna vata ya era tekivu lagata kina e dua na nodra sere. Au taleitaka sara ga, au mani tiko tale. Oti na sere kei na masu, keimami sureti kece ena soqoni ena Sigatabu tarava mai Angat.
Keimami taubale e le vica me rauta ni 8 na kilomita ina vanua ni soqoni, ena nodratou vale na Cruz. Keimami le 50, dua na ka noqu qoroqoro nira bau vakamacalataka tale ga na gone na veika titobu ena ulutaga vakaivolatabu. Oti e vica tale na soqoni, e sureti au meu moce o Brother Damian Santos, e dua na painia sa kenaturaga, a turaganikoro tu e liu. Keirau veivosakitaka tiko na iVolatabu ena bogi taucoko qori.
Ena gauna ya, keimami muria totolo e levu na ivakavuvuli rawarawa ni ka dina ena iVolatabu. Oti toka ga e vica na soqoni, eratou tarogi au na tacida tagane kei na so tale, “O sa via papitaiso?” Au sauma, “Io.” Au vakadeitaka niu via “bobula ni Turaga, o Karisito.” (Kolo. 3:24) Keimami lako voleka ga ena dua na uciwai, keirau mani papitaiso e le rua ena ika15 ni Feperueri 1946.
Keirau kila ni vinakati meda vunau wasoma na lotu vaKarisito papitaiso nida imuri i Jisu. Qori e vakararawataki tamaqu, e kaya, “Sega ni rawa ni o lai vunau, o se gone. Nomu tabadromuci tale ga ena wai e sega ni kena ibalebale mo sa dauvunau.” Au vakamacalataka ni inaki ni Kalou meda vunautaka na itukutuku vinaka ni nona Matanitu. (Maciu 24:14) Au kaya tale, “E vinakati meu vakayacora noqu bubului vua na Kalou.” Qori na gauna e vakarerei au kina o tamaqu me vaka e cavuti ena itekitekivu ni italanoa. E via tarova noqu lai vunau. Qori na ka au sotava niu sa biuta na ka kece meu vakaliuca noqu isausau vakayalo.
Eratou sureti au na vuvale na Cruz me keitou lai tiko vata e Angat. Rau uqeti au kei luvedrau yalewa gone duadua o Nora, me keirau painia. Keirau tekivu painia sara ena imatai ni Noveba, 1947. E lai veiqaravi o Nora ena dua tale na tauni, ia au tiko ga e Angat meu tokona na cakacaka vakavunau.
BIUTA TALE NA VANUA AU VEIQARAVI KINA
Ena ikatolu ni yabaki ni noqu painia, e mai vunau ena dua na valenisoqo e Angat o Earl Stewart, dua na tacida mai na valenivolavola ni tabana, keimami tiko kina e le 500 vakacaca. A vunau ena vosa vakavalagi, oti au qai vakamacalataka vakalekaleka ena vosa vakaTagalog. Au a yaco ga ena kalasi vitu, ia levu na gauna e vosa tu ga vakavalagi o noqu qasenivuli. Dua tale na ka e vukei au meu kila vinaka na vosa vakavalagi, oya ni vica wale na ivola e tabaki ena vosa vakaTagalog. Levu gona na ivola au vulica ga ena vosa vakavalagi. Niu kila toka vakalailai na vosa qori, au dau vakadewa vei ira na vunau kei na vica tale ena so na gauna.
Na siga au vakadewa kina vei Brother Stewart, e vakamacalataka vei ira ena ivavakoso ni vinakata na valenivolavola ni tabana me sureta i Peceli e dua se rua na painia tagane. Erau na lai veivuke nira lako na daukaulotu ena Soqo e vakayacori ena 1950 na Theocracy Increase e Niu Yoka, Merika. Au dua gona vei rau na sureti. Au mani biuta tale na vanua au veiqaravi kina meu lai veivuke i Peceli.
Au yaco i Peceli ena ika19 ni June 1950 ena noqu ilesilesi vou. E tiko o Peceli ena gauna ya ena rua veimama na eka na tikiniqele, e toka kina e dua na vale makawa levu, e wavokita na vunikau lelevu. Era veiqaravi kina e rauta ni 12 na cauravou. Au dau veivuke e valenikuro ena matakalailai. Ia rauta ni ciwa na kaloko, au veiqaravi ena vanua ni savasava meu yayani. Au na cakava tale ga qori ena yakavi. Nira lesu mai na daukaulotu ena soqo cokovata ni veimatanitu, au veiqaravi tiko ga e Peceli. Au dau tawana na mekesini me vakau, vakalewena na ikere, kidavaki ira tale ga na vulagi; au cakava ga na ka e tukuni vei au.
BIU O FILIPAINI MEU LAI VULI I KILIATI
Ena 1952, au marau ni keitou sureti e le ono e Filipaini ena ika20 ni kalasi ni Koronivuli e Kiliati. E vou vei keitou e levu na ka e Merika. Io e duatani sara mai na ka au kila ena noqu koro lailai.
Kena ivakaraitaki, keitou vulica na ivakavakayagataki ni misini kei na iyaya ni kana e vou vei keitou. E veisau tale ga na draki! Dua na mataka niu lako i tuba, sa vulavula wale ga qai rairai vinaka. Qo na imatai ni gauna au raica kina na ucacevata. Au qai kila ni batabata dina!
Ia e guilecavi totolo na veisau qori niu marautaka na yaga ni vuli e Kiliati. Era vakayagataka na dauniveivakavulici na iwalewale vinaka mera tuberi keimami kina. Keimami vulica me yaga neimami vakekeli kei na vuli. E yaga na vuli qo meu vakavinakataka kina noqu bula vakayalo.
Niu tuvaitutu oti, au lesi meu painia lavotaki vakalekaleka ena tauni o Bronx ena korolevu o Niu Yoka. Ena Julai 1953, au tiko ena Soqo na New World Society, e vakayacori ena tauni vata qori. Oti na soqo, au lesi tale i Filipaini.
BIU NA KOROLEVU
Ratou tukuna na tacida ena valenivolavola ni tabana, “O sa na lai ivakatawa ni tabacakacaka.” Qo e dua na ilesilesi au na muria kina na weniyavai Jisu na noda Turaga, ni dau sikova na koro lelevu kei na koro lalai me vukei ira na sipi i Jiova. (1 Pita 2:21) Au lesi ena tabacakacaka e qarava e dua na vanua levu e loma i Luzon, na yanuyanu levu duadua ena Yatu Filipaini. E wili kina na yasana o Bulacan, Nueva Ecija, Tarlac, kei Zambales. Meu sikova e vica na tauni, au na takosova na veiulunivanua vatuvatu ena Sierra Madre. E sega ni lako ena vanua qori na basi se motoka. Au mani kerei ira na draiva ni lori ni usa kau meu dabe toka ga ena delanikau. Levu na gauna era vakadonuya, ia e sega ga ni dakoba.
Levu na ivavakoso lailai, kei na ivavakoso vou. Era marautaka gona na tacida tagane niu dau tuvanaka totolo na soqoni kei na cakacaka vakavunau.
Toso na gauna au lai veiqaravi ena tabacakacaka e kovuta na yasayasa taucoko o Bicol. E levu kina na iwasewase tu yawa, era lai vunau na painia lavotaki ena yalava se bera ni tarai. Dua na vale au lako kina, na kena valelailai e dua ga na qara qai vakababa e loma e rua na kau. Niu butu ena tolonikau qori mani lutu ina qara, au muri tale ga yani. Taura na gauna meu sili, meu vakarau ena katalau!
Ena noqu ilesilesi qori, au tekivu vakasamataki Nora, a painia tiko mai Bulacan. Ia qo sa painia lavotaki tiko ena korolevu o Dumaguete, au mani lai sikovi koya. Oti qori keirau veivolavolai tiko, keirau vakamau sara ena 1956. Na imatai ni macawa ni oti neirau vakamau, keirau lai veisiko ena dua na ivavakoso ena yanuyanu o Rapu Rapu. Levu neirau cabe ulunivanua kei nataubale, ia keirau marautaka vakaveiwatini neirau sikovi ira na mataveitacini era tu vakayawa!
SURETI TALE I PECELI
Oti e rauta ni va na yabaki neirau dau veisiko, keirau sureti ina valenivolavola ni tabana. E tekivu ena Janueri 1960 na neirau veiqaravi balavu e Peceli. Toso na gauna, au vulica e levu na ka niu cakacaka vata kei ira na tacida era qarava na itavi bibi, ia o Nora e levu tale ga na itavi e qarava e Peceli.
Niu tiko e Peceli, au kalougata niu raica na tubu vakasakiti ena Yatu Filipaini. Na imatai ni gauna au mai veiqaravi kina e Peceli niu se cauravou, e rauta ni 10,000 na dautukutuku e Filipaini taucoko. Ia qo sa sivia ni 200,000 na dautukutuku, vica tale na drau era lewenivuvale e Peceli mera tokona na cakacaka bibi ni vunau.
Ni toso tiko na cakacaka ena veiyabaki, sa lailai na Peceli. E kerea gona na iLawalawa Dauvakatulewa me vaqarai e dua na tikiniqele me tara kina e dua na Peceli levu. Keirau lako i veivale kei na tacida e raica tiko na vanua ni tabaivola, keirau taroga ke dua e via volitaka nona qele. E sega sara ga ni dua e via volitaka, e kaya mada ga e dua na itaukeiniqele: “Keimami sega ni dau volitaki qele na kai Jaina, keimami volia ga.”
Dua na siga, e vakasauri ga nona taroga e dua na itaukeiniqele ke keitou via volia nona qele, sa vakarau toki i Merika. Qori na itekitekivu ni ka e yaco qai guiguilecavi dredre. Dua tale na itaukeiniqele e via volitaka na nona, e tukuna vei ira na kena vo mera volitaka tale ga na nodra. E bau voli tale ga na nona tikiniqele na turaga a kaya, “Keimami sega ni dau volitaki qele na kai Jaina.” Dua ga na gauna lekaleka, sa vakatolutaki na levu ni valenivolavola. Au vakadeitaka ni loma i Jiova ga qori.
Ena yabaki 1950, au gone duadua vei ira na lewenivuvale e Peceli. Ia qo, keirau qase duadua vei ira vakaveiwatini. Au sega ni veivutunitaka noqu muria na Turaga ena veivanua e dusimaki au kina. Rau cemuri au mai vale na noqu itubutubu, ia o Jiova e vakarautaka e dua na noqu vuvale levu era lewena na taciqu vakayalo. Au vakadeitaka ni dau vakarautaka na ka eda vinakata ena ilesilesi cava ga e soli vei keda. Keirau vakavinavinakataki Jiova vakaveiwatini ena isolisoli vinaka kece e vakarautaka, keirau veiuqeti gona moni tovolea mada na nona vinaka.—Mala. 3:10.
Dua na gauna a sureti Maciu Livai o Jisu: “Muri au mai.” Na cava e qai cakava? “E biuta tu na ka kece, e tucake qai muri [Jisu].” (Luke 5:27, 28) E via tautauvata sara ga kei na ka au cakava, au uqeti kemuni tale ga moni cakava qori, ni oni na vakalougatataki kina vakalevu.
^ para. 6 Tabaka na iVakadinadina i Jiova, ia qo sa sega tale ni tabaki.


text:
SIGA NI TABAGONE ENA NODA VURAVURA NI KUA.
Written by Maria Solomone on August 12, 2022
National Youth Band
Era tayabe na i tabagone ena noda vanua ena tauni o Suva,nodra duavata ena  vakananumi ni siga ni tabagone ena noda vuravura.
Ra liutaka toka mai na Youth band,ka ra veitomani tale ga kina na i tabagone ena Pasivika ka ra mai vuli tu ena tabana ni vuli torocake ena noda vanua me vaka taki Vanuatu,PNG,Tonga.
Era vulagi dokai kina na Minisita ni lavo ka Vunilawa-Aiyaz Saiyad Kaiyum ena kena dola ena 12.30pm ni kua.
Varorogo tiko ga mai ena VITIFM 92fm,92.2fm,92.6fm


text:
Dredre ni taqeya rawa na timi ni Queensland Reds na duidui mata ni meke e ratou matanataka toka ena loma ni rara rogo na Suncorp Stadium na noda goneyalewa timi ni Fijiana Drua ka ni bini kai e ratou cakava e laki tini sara me cibi ko Viti ena 27 kei 12. Qo naika 2 ni wavoki ni sotasota ni Buildcorp Super W. E 5 taucoko na sikoa rairai vinaka e ratou tabaka na Fijiana.
Dolava o Ivania Wong na nodratou rawa sikoa na Reds enaika 11 ni miniti ena nona lai vakota e laini ni sikoa. Sausaumi lesu mai na Fijiana ena nodrau yadua na sikoa o Doreen Narokete kei Vitalina Naikore, ratou liu kina ena 12 kei 5 enai matai ni veimama.
Vica tale na sikoa nei Drua ka ratou tabaka o Jade Coates kei Naikore qai tukia vinaka na kenai vako o Vika Matarugu ena nona yawaka na kai me 27 kei 5, ni vo ga e 20 na miniti ni qito. Saulaca laulau nei Rokouono e bau tosoya tale toka ga na kai kei Fijiana.
Ellie Draper tabaka tale e dua na sikoa kei Reds me cava kina na qito ka qaqa kina o Fijiana ena 27-12.
Queensland sa vakanamata ena macawa mai qo mena sotavi Brumbies ena GIO Stadium ena Vakaraubuka naika 18 ni Maji.


text:
KATO NI VEIVAKAVULICI 16B
Rarawa, kei na Vutugu, Vakatakilakilataki, Ravuravu—Gauna, Vakayacori Vakacava?
E tiko na sala e vakayacori kina ena gauna qo na raivotu ena Isikeli wase 9. Na noda kila na veitaravi ni ka ena yaco ena vukei keda meda nuidei ena iotioti ni veisiga qo
‘Rarawa kei na vutugu’
GAUNA: Ena iotioti ni veisiga, ni bera na veivakararawataki levu
VAKAYACORI VAKACAVA: Era na vakaraitaka na yalomalumalumu ena nodra vosa kei na ka era cakava nira sevaka na ivakarau ca ni vuravura qo. O ira qo era ciqoma na itukutuku vinaka, era muria tiko ga na itovo vaKarisito, era papitaiso nira yalataka nodra bula vei Jiova, ra qai yalodina na tokoni ira na taci Karisito
‘Vakatakilakilataki’
GAUNA: Ena veivakararawataki levu
VAKAYACORI VAKACAVA: Na tagane e taura tu na ileu ni iqi nei vunivola e dusi Jisu Karisito ena mai Turaganilewa ina veimatanitu kece. Ena lewai ira vakadodonu na isoqosoqo levu, se vakatakilakilataki ira me vaka na sipi, qori e dusia nira na bula ena Amaketoni
“Ravuravu”
GAUNA: Ena Amaketoni
VAKAYACORI VAKACAVA: O Jisu Karisito kei na nona mataivalu vakalomalagi, era okati kina na agilosi kei ira na 144,000 era na veiliutaki kei koya, era na vakarusa vakadua na vuravura ca qo, ra qai vakabulai ira na dausokalou savasava ena vuravura vou ni yalododonu


text:
VEI IRA NA ITUBUTUBU
6: Veivakadodonutaki
CAVA E OKATI KINA?
Na veivakadodonutaki e rawa ni kena ibalebale na veidusimaki kei na veivakavulici. E okati kina nona vakadodonutaki e dua na gone ke cakava na ka ca. Ia levu na gauna e vakaibalebaletaka na nona tuberi na gone ena ivakavuvuli yaga ena vukei koya me vakatulewa vinaka, me kua kina ni cakava na ka ca.
VUNA E BIBI KINA NA VEIVAKADODONUTAKI
Ena veiyabaki sa sivi, sa sega ni dau caka na veivakadodonutaki ena vuvale. Era nanuma na itubutubu nira na beci ira na gone ke ra vakadodonutaki. Ia na itubutubu yalomatua ena kotora na lawa veiganiti qai vakavulici luvena me muria.
“E dodonu mera kila na gone na ka mera cakava kei na ka mera kua ni cakava, ni na vinaka kina na nodra bula ena veigauna se bera mai. Ke ra sega ni vakadodonutaki na gone, era na vaka na waqa e sega na kena iuli, e soko tu ga vakaveitalia, qai rawa ni luvu.”—Pamela.
KA O RAWA NI CAKAVA
Dei ena ka o vakatulewataka. Ke sega ni via muria o luvemu na ka o tukuna, vakadodonutaki koya me kila na ca ni talaidredre. Ia vakavinavinakataki koya ke talairawarawa ena ka o kaya.
“Au dau vakacaucautaki ratou na luvequ ena nodratou talairawarawa ni sa sega ni laurai na itovo qori ena gauna qo. Na veivakacaucautaki e dau vakarawarawataka nodratou ciqoma na veivakadodonutaki.”—Christine.
IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Na ka kece e kaburaka e dua ena tamusuka tale ga.”—Kalatia 6:7.
Yalorawarawa. Na veivakadodonutaki e tau e dodonu me veiganiti kei na nona yabaki ni bula o luvemu kei na cala e cakava. Ena yaga vakalevu na veivakadodonutaki ke salavata kei na cala e caka. Kena ivakaraitaki, ke vakasabusabutaka na talevoni, rawa ni kau laivi vua se yalani nona vakayagataka. Ia kua ni dau cudru totolo ena so na ka lalai sara e rairai votivoti ga vei iko.
“Au dau saga meu kila ke nakita nona talaidredre o luvequ se vakatulewa cala ga. Eso na cala e cakava o gone sa na veiganiti sara ga me caka kina e dua na ka me rawa ni muduka. Ena yasana adua, ena rairai vinakati ga me vakaraitaki vua na nona malumalumu.”—Wendell.
IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Ni kua ni vakacudrui ira na luvemuni, de ra yalolailai kina.”—Kolosa 3:21.
Veivakadodonutaki vakayalololoma. Ena rawarawa me ciqoma o gone qai muria na veivakadodonutaki ke kila ni ivakaraitaki ni nona loloma na itubutubu.
“Ni cala na luvei keirau tagane, keirau dau tukuna vua ni keirau marautaka na vakatulewa vinaka kece e sa vakayacora oti. Keirau vakamacalataka vua ni na sega ni vakacacana na kena irogorogo na nona cala ke cakava na veisau e gadrevi. Keirau na tu vakarau tale ga me keirau vukei koya.”—Daniel.
IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Na loloma e vosovoso qai yalovinaka.”—1 Korinica 13:4.


text:
‘Lesu mo Vakaukauataki Ira na Tacimu’
E TAGI sara ga o Pita ni oti ga nona cakitaki Jisu. Dina ni na gadrevi vei Pita me vakavinakataka tale nona bula vakayalo, ia a vinakata o Jisu me vakayagataki koya me vukei ira kina eso tale. E tukuna vua o Jisu: ‘Ni o sa lesu, mo qai vakaukauataki ira na tacimu.’ (Luke 22:32, 54-62) E yaco o Pita me duru ni ivavakoso vaKarisito ena imatai ni senitiuri. (Kala. 2:9) Nikua tale ga, e rawa ni qarava tale na itavi vaqase e dua, qai marautaka me vakaukauataki ira na tacina vakayalo.
Eso era na rarawataka se beci ira ena nodra sa vakacegui mai na itavi ni ivakatawa. O Julio, * a veiqaravi tu vaqase ni ivavakoso mai Sauca Merika me sivia e 20 na yabaki, e kaya: “Noqu dau vakarautaka na ivunau, sikovi ira na mataveitacini, kei na nodra vakatawani na lewe ni ivavakoso era tiki sara tu ga ni noqu bula! Ia au qai vakayalia na itavi bibi qori, e vaka ga e sega ni vakainaki na noqu bula. E gauna mosimosi dina qori.” Nikua, sa qase tale tiko ni ivavakoso o Julio.
“MONI MARAU”
E vola na tisaipeli o Jemesa: “Moni marau o kemuni na taciqu ena gauna oni sotava kina na veimataqali veivakatovolei.” (Jeme. 1:2) E vakaibalebaletaka tiko e keri o Jemesa na veivakatovolei e vu mai na noda vakacacani kei na noda sega ni uasivi. E cavuta o Jemesa na gagadre ca, veivakaduiduitaki, kei na so tale. (Jeme. 1:14; 2:1; 4:1, 2, 11) E rawa ni mosimosi dina ni vakadodonutaki keda o Jiova. (Iper. 12:11) Ia me kua ni kauta laivi na noda marau na veivakatovolei va qori.
Ke da mani vakacegui mai na noda itavi ena ivavakoso, e se rawa tiko ga nida dikeva na ivakarau ni noda vakabauta qai vakaraitaka na noda lomani Jiova. Eda rawa tale ga nida vakasamataka na vuna eda veiqaravi kina. Vakacava eda sauva na isausau qori me yaga ga vei keda? Se da cakava qori nida lomani Jiova ena noda kila ni nona na ivavakoso, e vinakata tale ga me qaravi vinaka? (Caka. 20:28-30) O ira era qase ni ivavakoso tu e liu era tomana tiko ga ena marau na nodra veiqaravi vakayalo, era vakaraitaka vei ira e levu, vaka kina vei Setani nira lomani Jiova dina.
A vakadodonutaki o Tui Tevita ena cala bibi a cakava, ia e ciqoma qai vosoti koya o Jiova. E lagata: “Sa kalougata ko koya sa bokoci na nonai valavala ca, ka sa buluti na nona caka cala. Sa kalougata na tamata sa sega ni wilika vua ko Jiova nai valavala ca; ka sa sega na dauveivakaisini e na yalona.” (Same 32:1, 2) E veisautaki Tevita na veivakadodonutaki, a qai yaco kina me dua na ivakatawa vinaka.
O ira na qase ni ivavakoso era veiqaravi tu ena dua na gauna, e dau yaco vakalevu mera dua na ivakatawa maqosa ni vakatauvatani e liu. E tukuna e dua na qase ni ivavakoso: “Au sa qai kila vinaka qo meu qaravi ira vakacava era caka cala.” E tukuna tale ga e dua na qase: “Au sa qai raica vakabibi qo na nodra qaravi na mataveitacini.”
O RAWA NI VEIQARAVI TALE?
E vola na daunisame: ‘O Jiova e sega ni dau vaqara cala.’ (Same 103:9) Meda kua ni nanuma ni o Jiova ena sega vakadua ni nuitaka e dua a cala bibi. E kaya o Ricardo a veiqaravi tu vaqase ni ivavakoso me vica vata na yabaki: “Au rarawataka sara ga vakalevu na noqu cala. Ena levu ni noqu beci au, dua na gauna balavu au sega kina ni via lesu meu qaravi ira tale na taciqu ena itavi vakaivakatawa. Au sega ni vakabauta niu na qai nuitaki tale. Ia me vaka niu dau taleitaka meu vukei ira eso tale, au rawa kina ni caka vuli iVolatabu, vakauqeti ira na mataveitacini ena ivavakoso, qai tomani ira ena cakacaka vakaitalatala. Qo e vukei au sara vakalevu meu nuidei. Nikua, au sa qase tale tiko ni ivavakoso.”
Ena vakadredretaka nona veiqaravi tale vaqase e dua, ke levataka nona vakacegui. Ena vinaka me muria na ivakaraitaki i Tevita, ena nona drotaka na Tui vuvu o Saula! A bese ni sauma o Tevita na ka a cakava vua o Saula, ena gauna mada ga e dodonu me vakamatei koya kina. (1 Sam. 24:4-7; 26:8-12) Ni sa mate o Saula ena ivalu, e tagicaki koya o Tevita, e tukuna me baleti koya kei na luvena o Jonacani ni rau ‘dauloloma qai yalovinaka.’ (2 Sam. 1:21-23) E sega vakadua ni leva o Tevita.
Ke o nanuma ni cala na ka e caka vei iko se sega ni dodonu, mo kua vakadua ni leva. Kena ivakaraitaki, o William sa 30 na yabaki nona veiqaravi tu vaqase e Peritania. A mani vakacegui ena itavi qori, ia e levataka na ka eratou cakava eso na qase ni ivavakoso. Na cava e vukei William me donu tale nona rai? E kaya: “E vakayaloqaqataki au na noqu dau vakawilika na ivola i Jope. Ke sa vukei Jope o Jiova me veimaliwai vinaka tale kei na tolu na nona itokani, qai vakacava sara nona vukei au meu veimaliwai tale kei ratou na qase ni ivavakoso!”—Jope 42:7-9.
NA KALOU E VAKALOUGATATAKI IRA ERA VEIQARAVI TALE
Ke o vakatulewataka mo sa kua ni qarava na qelenisipi ni Kalou, ena vinaka mo vakasamataka na vuna o cakava kina qori. O rarawataka vakalevu na ka o sotava? E bibi ena nomu bula eso tale na ka? E vakayalolailaitaki iko na nodra malumalumu eso? Se mani cava na vuna, nanuma tiko ena gauna o veiqaravi tu kina vaqase, e levu sara na sala o vukei ira kina na mataveitacini. E vakaukauataki ira na ivunau o solia, e vakayaloqaqataki ira nomu ivakaraitaki, e vukei ira tale ga na nomu veivakatawani mera vosota kina na veivakatovolei. Me vaka ga na nomu marautaka nomu veiqaravi vaqase, e marautaka tale ga qori o Jiova.—Vkai. 27:11.
O Jiova sa vukei ira e levu na tagane mera marautaka ra qai vinakata tale mera veiqaravi ena ivavakoso. Ke o sa vakacegui se kerea mo cegu mai na itavi vaqase, o rawa tale ni “qarava na itavi vakaivakatawa.” (1 Tim. 3:1) O Paula a ‘sega ni cegu ena masu’ me rawa nira kila vinaka na loma ni Kalou na lotu vaKarisito e Kolosa, ‘me veiganiti kina na nodra bula kei na nodra vakatokai ena yaca i Jiova.’ (Kolo. 1:9, 10) Ke o sa veiqaravi tale tiko vaqase, rai vei Jiova me vakaukauataki iko, mo vosovoso qai marau tiko ga. Ena iotioti ni veisiga qo, era vinakata sara tu ga na tamata ni Kalou na nodra veitokoni vakayalo na ivakatawa dauloloma. Vakacava o rawa ni tu vakarau mo vakaukauataki ira na tacimu?
^ para. 3 Sa veisau eso na yaca.