text:
Feperueri 17-23
VAKATEKIVU 18-19
Sere 1 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (1 min.)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“‘Na Turaganilewa ni Vuravura Taucoko’ e Vakarusai Sotoma kei Komora”: (10 min.)
Vte 18:23-25—E nuidei o Eparama ni na tauca o Jiova na lewadodonu (w17.04 18 ¶1)
Vte 18:32—E vakadeitaka o Jiova ni na sega ni vakarusai Sotoma ke tiko kina e tini na tamata yalododonu (w18.08 30 ¶4)
Vte 19:24, 25—E vakarusai Sotoma kei Komora o Jiova ni levu kina na veika ca (w10 15/11 26 ¶12)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (10 min.)
Vte 18:1, 22—Sala cava e “rairai” kina o “Jiova” vei Eparama qai “tu vata ga” kei koya? (w88 15/5 23 ¶4-5)
Vte 19:26—Na cava e “durumasima” kina o wati Loti? (w19.06 20 ¶3)
Na iyau vakayalo cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo, dua na ka ena yaga ena cakacaka vakavunau, se dua tale na ka o vulica?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Vte 18:1-19 (th lesoni 12)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vidio ni iMatai ni Veisikovi Lesu: (5 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio, oti qai taroga: E maqosataka vakacava o dautukutuku na nona ikau ni vosa ena tikinivolatabu? E vakamacalataka vinaka vakacava na tikinivolatabu?
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. (th lesoni 6)
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 5 na miniti) Tekivu ni o vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. Oti solia na ivola Vulica ena iVolatabu, qai veivosakitaka na iyaloyalo ena tabana 98. (th lesoni 9)
NODA BULA VAKARISITO
“E Yaga Tiko Vei Iko Nomu Dikeva na iVolatabu e Veisiga?”: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio Kua ni Lomani Vuravura (1Jn 2:15).
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 104
iTinitini ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
Sere 2 kei na Masu


c: text/html

text:
IWASEWASE 1
Ka Dina ni Matanitu—Vakarautaki ni Kakana Vakayalo
O RAICA ni marau o nomu vuli iVolatabu ni taura rawa na ibalebale ni tikinivolatabu drau wilika vata. E tukuna mai vakamalua: “Kena ibalebale e kaya na iVolatabu ni rawa meda bula tawamudu ena Parataisi ena vuravura ga qo?” E matadredredre nomu itokani drau lako vata qai tukuna: “Na cava o se qai wilika ga qori ena iVolatabu?” E kurea ga na uluna ena levu ni nona kurabui qai kaya: “Au sega sara tu ga ni kila qo e liu!” O nanuma lesu ni a tukuna tale ga e dua na ka va qori ena vica na macawa sa oti ni sa qai kila ni yaca ni Kalou o Jiova.
O sa bau sotava qori? E levu na tacida era sa sotava oti. Eso na ka va qo eda lai vakasamataka kina na isolisoli talei ni noda kila na ka dina! Vakasamataka mada: O rawata vakacava na isolisoli qori? Eda na dikeva na kena isau ena iwasewase qo. Na veivakararamataki vakayalo e vakarautaki vakalalai vei ira na tamata ni Kalou e ivakadinadina levu ni tiko dina na Matanitu ni Kalou. Sa oti qo e 100 na yabaki nona vakadeitaka tiko na Tui ni matanitu, o Jisu Karisito mera vakavulici ena ka dina na tamata ni Kalou.
ENA IWASEWASE QO
WASE 3
Vakatakila o Jiova na Nona iNaki
A okati ena inaki taumada ni Kalou na Matanitu ni Kalou? E vakararamataka vakacava o Jisu na ka me baleta na Matanitu ni Kalou?
WASE 4
Vakacerecerea o Jiova na Yacana
Cava sa cakava na Matanitu ni Kalou me baleta na yaca ni Kalou? O na vakarokorokotaka vakacava na yaca i Jiova?
WASE 5
Vakatakila na Tui na Matanitu ni Kalou
Kila vinaka na Matanitu ni Kalou, ira na veiliutaki, ira na vakarurugi ena kena lewa kei na ibalebale ni yalodina.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ULUTAGA LEVU | O KILAI IRA NA IVAKADINADINA I JIOVA?
Cava e Kilai me Baleti Keimami?
Na neimami isoqosoqo e roboti vuravura raraba, e sega ga ni dau vakaitavi kei na matalotu tale eso. E tiko mai Merika na neimami itikotiko liu, ia e levu na iVakadinadina i Jiova era tu e veivanua. Keimami voleka ni le 8 na milioni na dau veivakavulici ena iVolatabu ena sivia na 230 na vanua. Keimami muria na veidusimaki i Jisu: “Ena vunautaki mada na itukutuku vinaka qo ni Matanitu ni Kalou ena veiyasa i vuravura me ivakadinadina ina veimatanitu kece.”
Se mani vanua cava keimami tiko kina, keimami na muria ga na lawa. Ia keimami na dau saga me keimami tawaveitovaki ena veika vakapolitiki. Qori ena neimami muria na veidusimaki i Jisu vei ira na lotu vaKarisito mera ‘kua ni vakavuravura.’ Keimami na sega gona ni vakaitavi ena veika vakapolitiki se tokona na ivalu. (Joni 15:19; 17:16) Levu vei keimami era vesu qai vakatotogani ena iKarua ni iValu Levu ena vuku ni tawaveitovaki. E vola e dua na kai Jamani a bete tu: “E donu vinaka na nodra tukuna ni o ira duadua ga era sega ni duavata kei na nona veiliutaki o Itala.”
“Era kilai tani na [iVakadinadina i Jiova] nira dau dei ena nodra vakabauta. Era dau veinanumi ra qai rawa sara ga ni vakayagataki ena buturara ni veika vakapolitiki—ia era sega ni via vakaitavi kina. . . . Era doka na matanitu e veiliutaki tiko, ia era vakabauta ni Matanitu ga ni Kalou e rawa ni walia na noda leqa kece.”
Ia sega ni kena ibalebale ni keimami na lai tu tani ena dua na vanua. A masu o Jisu qai kerea vua na Kalou me baleti ira na nona imuri: “Au sega ni kerea moni kauti ratou tani e vuravura.” (Joni 17:15) Eda na sota gona ena so na vanua me vaka na valenicakacaka, sitoa, se koronivuli e toka voleka vei kemuni.


text:
Taipe
Sai koya na Taipe ka e koroturaga vei Taiwana kei municipality ena ruku ni matanitu e loma, ka sa ikoya na vale ni kena vakatorocaketaki na politiki, vakailavo, itovo, vuli, veiqaravi vakavuniwai kei na vakadidike vuli. Ena vanua o e Taipe beseni ena vualiku kei Taiwana, ka vakavolivoliti mai na siti o Vou Taipe, sa ikoya na siti e loma o e Siti Taipe kei vualiku kei Taiwana. E wase 12 na siti ka tiko kina e dua na iwasewase levu ni 271.8 na kilomita. Kei na so tale me baleta na 2,650,000, na siti nei Taiwana e itutu na ikava kei na iwiliwili ni lewenivanua density.


text:
Tagane Oni Lesi—Moni Vuli Vei Timoci
ENA yabaki sa oti, vica vata na udolu na tacida tagane e veiyasa i vuravura era lesi mera qase ni ivavakoso kei na dauveiqaravi. Ke o dua vei ira, macala ga ni o sa marautaka tiko nomu itavi dokai ni veiqaravi.
Ena yasana adua, o na via lomaleqa tale ga. E kaya o Jason e dua na qase ni ivavakoso vou, “Gauna au lesi kina, au lomaleqataka na itavi vou au vakacolati kina.” Rau nanuma tale ga o Mosese kei Jeremaia ni sega ni ganiti rau na ilesilesi e solia vei rau o Jiova. (Lako 4:10; Jere. 1:6) Ke o lomaleqataka tiko nomu itavi, cava mo cakava mo toso tiko ga? Dikeva mada na ivakaraitaki i Timoci, e dua na tisaipeli lotu vaKarisito.—Caka. 16:1-3.
VAKATOTOMURI TIMOCI
A rairai yabaki 20 se sivia o Timoci ena gauna e sureti koya kina na yapositolo o Paula me tomani koya ena cakacaka vakaulotu. Me vaka ni se gone, ena rairai sega sara ni nuidei, qai lomalomarua me qarava nona itavi vou. (1 Tim. 4:11, 12; 2 Tim. 1:1, 2, 7) Ia ni oti e 10 na yabaki, a rawa ni tukuna ina ivavakoso e Filipai o Paula: “Au vakanuinui tiko vua na Turaga o Jisu, meu talai Timoci yani vei kemuni ena dua na gauna lekaleka qo . . . Niu sega tale ni kila e dua . . . me vakataki koya.”—Fpai. 2:19, 20.
Na cava e talei kina nona veiqaravi vaqase o Timoci? Meda dikeva mada e ono na ka eda rawa ni vulica vua.
1. E dau veikauaitaki dina. E kaya o Paula vei ira na mataveitacini mai Filipai: “[O Timoci] ena qarava vinaka na ka e baleti kemuni.” (Fpai. 2:20) Io, e dau veikauaitaki o Timoci. E kauaitaka dina na nodra bula vakayalo na tacina, e tu vakarau tale ga me solia nona gauna ena vukudra.
Kua ni vaka na draiva ni basi e kauaitaka ga me yaco ina ikelekele ni basi ena kena gauna, sega ni kauaitaka nodra vakavodoki na pasidia. Sa 20 na yabaki nona veiqaravi vaqase o William, qo na nona ivakasala vei ira na qase vou: “Lomani ira na mataveitacini. Kauaitaka vakalevu na ka era vinakata mai na kena kauaitaki vakasivia tale na tuvanaki ni ivavakoso.”
2. E vakaliuca na veika vakayalo. Ni vakamacalataki Timoci kei ira na kena vo, e kaya o Paula: “O ira na kena vo era qara ga na ka e baleti ira, era sega ni qara na ka e baleti Jisu Karisito.” (Fpai. 2:21) E volavola tiko o Paula e Roma qai raica ni o ira na tacida tagane e kea era ogataka vakasivia na veika me baleti ira. E vaka ga era nanumi ira ga vakayalo. Ia e duidui o Timoci! Ni basika na ituvaki e rawa kina ni vunau, na nona rai e vakataki Aisea, ni a kaya: “O yau qo! Moni talai au!”—Aisea 6:8.
O na qarava vinaka vakacava nomu itavi vakayalo kei na veika me baleti iko? Kena imatai, me tiko na ka mo dau vakabibitaka. E veiuqeti o Paula: ‘Vakadeitaka na veika era bibi sara.’ (Fpai. 1:10) Mo vakaliuca mada ga na ka e bibi vua na Kalou. Kena ikarua, mo cakava na veiveisau. Mo qarauna na ka e dau taura vakalevu nomu gauna kei na nomu igu. E vakamasuti Timoci o Paula: “Mo dro tani gona mai na gagadre vakaitabagone, mo vakasaqara ga na yalododonu, na vakabauta, na loloma, na veiyaloni.”—2 Tim. 2:22.
3. E gumatua ena veiqaravi tabu. E uqeti ira mai Filipai o Paula: “Oni kila ni a vakadinadinataka o [Timoci] ni tamata nuitaki ni a vaka na luvequ ena nona tokoni au ena vakatetei ni itukutuku vinaka.” (Fpai. 2:22) E sega ni vucesa o Timoci. E cakacaka vakaukaua me tokoni Paula, erau veivolekati kina vakalevu.
E levu na cakacaka me qaravi ena isoqosoqo i Jiova nikua. E veivakacegui na cakacaka qori, ena vakavolekati iko vei ira na mataveitacini. Me nomu isausau gona mo “dau vakaitavi vakalevu ena cakacaka ni Turaga.”—1 Kor. 15:58.
4. E vakayagataka na veika e vulica. E vola o Paula vei Timoci: “O iko, o sa dau muria vinaka tu mai na noqu veivakavulici, noqu ivakarau ni bula, noqu inaki, noqu vakabauta, noqu vosovoso, noqu loloma, noqu vosota.” (2 Tim. 3:10) Ni muria o Timoci na ka e tuberi kina, e sauva eso tale na itavi bibi.—1 Kor. 4:17.
Vakacava e tiko e dua e dau dusimaki iko vakayalo? Ke sega, vakacava mo raica e dua? E kaya o Tom sa vica na yabaki nona veiqaravi vaqase: “E kauaitaki au e dua na qase ni ivavakoso matua qai vakavulici au vinaka. Au dau taro ivakasala vua, au muria sara. Qori e vakanuideitaki au totolo.”
5. E dau vakarautaki koya. E vakamasuti Timoci o Paula: “Mo vakarautaki iko vinaka me nomu isausau mo qarava na Kalou ena yalodina.” (1 Tim. 4:7) Ena rairai tiko nona dauniveivakavulici e dua na dauqito, ia ena vinakati tale ga me vakarautaki koya. E uqeti Timoci o Paula: “Mo gumatua tiko ga ena wilivola e matanalevu, ena nomu veivakadreti, kei na veivakavulici . . . Vakasamataka vakabibi na ka kece qo, me tara sara na lomamu, mera raica na tamata kece na nomu toso.”—1 Tim. 4:13-15.
E bibi mo vagatara tiko ga na ka o kila. Me kua ni duadua tu ga nomu ivakarau ni bula vakayalo, mo toso vata tale ga kei na nomu kila na ituvatuva ni ivavakoso. Kua tale ga ni nuitaki iko vakasivia, de dua o nanuma ni sa levu na ka o kila, o rawa ni cakava ga na ka o nanuma, o qai sega ni vakekeli. Mo vakatotomuri Timoci, mo “qarauni iko vinaka tiko ga kei na nomu veivakavulici.”—1 Tim. 4:16.
6. E nuitaka na veitokoni ni yalo tabu i Jiova. Me baleta na cakacaka vakaitalatala i Timoci, e uqeti koya kina o Paula: “Mo maroroya na ka talei e nuitaki vei iko ena veidusimaki ni yalo tabu e tiko vei keda.” (2 Tim. 1:14) Me rawa ni maroroya nona cakacaka vakaitalatala, ena vinakati vei Timoci me nuitaka na yalo tabu ni Kalou.
E kaya o Donald sa vicasagavulu na yabaki nona veiqaravi vaqase: “Dodonu mera vakamareqeta na tagane era lesi nodra veiwekani kei na Kalou. Nira cakava qori ‘sa na qai dei ga nodra veiwekani kei koya.’ Ke ra kerea na veidusimaki ni yalo tabu ra qai bucina na kena itovo, ena yaga vei ira na mataveitacini na nodra veiqaravi.”—Same 84:7; 1 Pita 4:11.
VAKAMAREQETA NOMU ITAVI
E marautaki dina nida raica na nodra toso vakayalo e levu na tacida tagane, wili kina o iko. E kaya o Jason sa cavuti mai cake: “Na gauna au qase kina ni ivavakoso, levu na ka au vulica, au sa qai nuidei ga vakalevu. Au sa marautaka tiko noqu itavi, au raica me ka dokai!”
Vakacava o na toso tiko ga vakayalo? Me nomu isausau mo vuli vei Timoci. Ena yaga vei ira na mataveitacini nomu veiqaravi.


text:
Sa vakatubu loloma ka gadrevi me vakaiyayataki vakavinaka na koronivuli kei ira na kena gonevuli. Sai ira oqo na tama kei na tina kei yacata mai muri. E qasenivuli liu tiko e Yacata ko Ilaitia Bale edua ga na gone ni Yacata.
Thursday, July 20, 2006
Gonevuli e Yacata
E rauta ni lewe 40 na gonevuli ena koro ko Yacata. Era taba tu oqori ena yabaki 2004. E lailai sara nai wiliwili oqo ka lewe tolu na kena qasenivuli.
Sa vakatubu loloma ka gadrevi me vakaiyayataki vakavinaka na koronivuli kei ira na kena gonevuli. Sai ira oqo na tama kei na tina kei yacata mai muri. E qasenivuli liu tiko e Yacata ko Ilaitia Bale edua ga na gone ni Yacata.
Sa vakatubu loloma ka gadrevi me vakaiyayataki vakavinaka na koronivuli kei ira na kena gonevuli. Sai ira oqo na tama kei na tina kei yacata mai muri. E qasenivuli liu tiko e Yacata ko Ilaitia Bale edua ga na gone ni Yacata.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ITALANOA NI NONA BULA
Veivakalougatataki “ena Gauna Vinaka kei na Gauna Ca”
AU SUCU ena Maji 1930. Era sa qaravi Jiova tu ena yalodina na wekaqu kei na nodra itokani. Au vakaitikotiko ena koro o Namkumba, volekata na korolevu o Lilongwe e Malawi. Au yalayala ena 1942 qai papitaiso ena dua na uciwai totoka ena noqu vanua. Au saga meu cakava na ka e uqeti Timoci kina o Paula me 70 na yabaki, oya meu “vunautaka na vosa, kua ni lokuyara ena gauna vinaka kei na gauna ca.”
E uqeti au sara ga meu qaravi Jiova vakatabakidua na nodrau veisiko ena imatai ni gauna o Nathan H. Knorr kei Milton G. Henschel e Malawi ena itekitekivu ni 1948. Au nanuma lesu na nodrau vosa veiuqeti na mata ni noda itikotiko liu mai Brooklyn, e Niu Yoka. Keimami rogoca na le 6,000 na duri tu ena vanua lolobo na vunau nei Brother Knorr, na kena usutu “Kovana Tudei ni Matanitu Kece” (Permanent Governor of All Nations).
Au sotavi Lidasi, e dua na tacida totoka e susu tale ga ena dina, au mai kila ni nona isausau tale ga me veiqaravi vakatabakidua. Keirau vakamau ena 1950, oti e tolu na yabaki sa rua na luvei keirau. Dina ni tu na neirau itavi me keirau qaravi rau, keirau vakatulewataka ga meu veiqaravi vakapainia tudei. Oti e rua na yabaki, au sureti meu veiqaravi vakapainia lavotaki.
Ni oti qori au lesi meu dua na ivakatawa ni tabacakacaka meu veisiko ena ivavakoso. Ena nona veitokoni o Lidasi, e rawa meu qaravi ratou noqu vuvale ena veika vakayago, vakayalo tale ga. * Ia keirau vinakata me keirau veiqaravi ruarua vakatabakidua. Ni dua na ituvatuva vinaka kei na nodratou veitokoni na luvei keirau, e rawa kina vei Lidasi me veiqaravi vakatabakidua ena 1960.
Keirau marautaka na gauna vinaka va qori, oya nodra qaravi na tacida ena ivavakoso. Na neirau ilesilesi e yaco sara ena baba totoka ni Ulunivanua o Mulanje ena ceva, keirau lako tale ga ena drano totoka o Lake Malawi, e voleka ni ciciva taucoko na muanaicake kei Malawi. Keirau raica na tubu vakasakiti ni dautukutuku kei na ivavakoso ena tabacakacaka keirau veiqaravi kina.
Ena 1962 keitou marautaka na Soqo ni Tikina e kena ulutaga “iTalatala Yaloqaqa” (Courageous Ministers). Niu vakasamataka lesu na gauna oya, e yaco donu na soqo vakayalo qori ni vakarautaki keimami ena gauna dredre sa vakarau yaco. Ena yabaki tarava, e veisiko tale e Malawi o BrotherHenschel. Era tiko ena soqo lavotaki e rauta ni le 10,000 ena taudaku ni korolevu o Blantyre. Na soqo veiuqeti qori e vakarautaki keimami ena veivakatovolei keimami na vakarau sotava.
NA GAUNA DREDRE
Ena 1964 keimami tusaqati vakaukaua ni keimami sega ni vakaitavi ena veika vakapolitiki. E vakacacani e sivia e 100 na Vale ni Soqoni kei na 1,000 vakacaca na nodra vale na mataveitacini ena levu ni veitusaqati. Ia keirau tomana tiko ga na veisiko me yacova na 1967 ni sa vakatabuya na noda cakacaka na matanitu o Malawi. E sogo na valenivolavola e Blantyre, era vakatalai lesu i nodra vanua na daukaulotu, era bala e valeniveivesu e levu na mataveitacini, wili kina o keirau vakaveiwatini. Ni keirau suka mai valeniveivesu keirau qarauna me kua ni laurai levu neirau tomana neirau ilesilesi.
Dua na siga ena Okotova 1972, rauta ni 100 na lewe ni isoqosoqo vakapolitiki e vakatokai na Malawi Youth League era gole yani i vale. E dua vei ira na lewe ni isoqosoqo qo e liu yani me lai tukuna vei au meu vuni nira via vakamatei au. Au tukuna vei ratou na noqu veitinani me ratou vuni ena loga jaina voleka i vale. Au qai kaba ena vunimaqo levu. Au sarava tu mai na nodra vakacacana neitou vale kei na ka kece e tu e loma.
Ni kaukaua tiko ga na veivakacacani e Malawi, keimami dro e vica vata na udolu. Keitou tiko vakavuvale ena keba ni isenivalu ena yasayasa vakara e Mozambique me yacova na June 1974. Ena gauna qori, keirau kerei vakaveiwatini me keirau veiqaravi vakapainia lavotaki ena tauni lailai o Dómue e Mozambique, voleka ena iyala ni vanua o Malawi. Keirau tomana tiko ga neirau ilesilesi me yacova na 1975 ni sa tugalala o Mozambique vei Potukali. Keirau vakaukauataki kei na so tale na mataveitacini me keimami lesu i Malawi, keimami baci lai sota kei ira na dauveitusaqati.
Ni keirau sa tiko e Malawi, au lesi meu sikova na ivavakoso ena koroturaga o Lilongwe. E levu na veitusaqati kei na dredre, ia e tubu tiko ga na iwiliwili ni ivavakoso ena tabacakacaka keirau veiqaravi kina.
VEITOKONI O JIOVA
Dua na gauna keirau gole ena dua na koro e vakacagau tu kina na nodra bose na isoqosoqo vakapolitiki. Era qai kila eso vei ira na tokona na isoqosoqo qori ni keirau iVakadinadina i Jiova. Era tukuna me keirau dabe kei ira na ito ni isoqosoqo vakapolitiki qo, e kilai me Malawi Young Pioneers. Keirau masuta vagumatua na veivuke kei na veidusimaki i Jiova ena ituvaki dredre qo. Ni sa oti na bose, era mokulaki keirau. E cici mai e dua na marama qai kailavaka: “Kerekere, ni biuti rau! Na turaga qo e vugoqu. Laivi koya me lako!” E kaya o koya e liutaka tiko na bose: “Nilaivi rau me rau lako!” Keirau sega ni kila na cava e nanuma na marama oya, ni sega ni wekai keirau. Keirau vakila ni rogoca neirau masu o Jiova.
Keirau se baci sotava eso vei ira na Malawi Young Pioneers ena 1981. Era kauta na neirau basikeli, kato ni isulu, kateni ivola kei na ivola ni veisiko. Keirau dro ena vale ni dua na qase ni ivavakoso. Keirau masulaka tale na ituvaki qori. Keirau leqataka vakalevu na itukutuku ena ivola ni veisiko era kauta. Nira dikeva na ivola qori, era raica ni vakau mai ena veiyasa i Malawi. Era rere nira nanuma niu dua na ivakalesilesi vakamatanitu. Era mani vakasuka totolo vei ira na qase ni ivavakoso e kea.
Ena dua tale na gauna, keirau takosova e dua na uciwai ni keirau lele tiko ena waqa. Na itaukei ni waqa e jeameni ni dua na isoqosoqo vakapolitiki ena vanua qori, e vinakata me raica na nodra ivakatakilakila vakapolitiki na vodo tiko ena waqa. Ni sa volekati keirau yani, e raica sara e dua na daubutako era vakasaqara tiko na vakailesilesi. E vakavu maue sara ga, e mai tini botoilevu na dikevi ni ivakatakilakila vakapolitiki. Keirau vakila tale nona veitokoni vakayalololoma o Jiova.
VESU QAI BALA I VALENIVEIVESU
Ena Feperueri 1984, au gole i Lilongwe meu vakauta na ripote ni valenivolavola ni tabana e Zambia. E tarovi au e dua na ovisa qai talaraka noqu kato. E raica eso na ivola vakaivolatabu, mani kauti au ina siteseni ni ovisa qai mokulaki au. E vesuki au ena dali qai biuti au ena dua na rumu kei na vo ni kaivesu era daubutako.
Ena siga tarava e kauti au na turaganiovisa ina dua na rumu qai vola kina e dua na ivola e kaya: “O yau o Trophim R. Nsomba, au sega ni iVakadinadina i Jiova meu rawa ni sereki.” Au tukuna: “Au sa tu vakarau meu vesu, meu mate tale ga. Au se iVakadinadina i Jiova tiko ga.” Au bese ni saini. E cudru sara ga na turaganiovisa qai vacuka na desi. Na kaukaua ni nona vacuka na desi e gole mai kina e dua na ovisa ena dua tale na rumu me mai raica na ka e yaco. E tukuna vua na turaganiovisa: “E bese ni sainitaka na ivola me kua ni vunau. Me sainitaka ga ni dua o koya na iVakadinadina i Jiova, me vakau i Lilongwe me lai vesu.” Ena gauna kece qori e veinanuyaka tiko o watiqu na vanua au tu kina. Ni oti e va na siga, era sa qai tukuna vua eso na mataveitacini na vanua au tiko kina.
E vinaka toka na nodra itovo na ovisa ena siteseni e Lilongwe. E tukuna na turaganiovisa: “Qo na veleti raisi baleta ni o vesu ena vuku ni Vosa ni Kalou. Na kena vo kece qo era daubutako.” Sa qai vakauti au ena valeniveivesu i Kachere, au vesu tu kina me lima na vula.
E marau na ivakatawa ni valeniveivesu e kea niu gole yani. E vinakata meu “italatala” ni valeniveivesu. E vakasakea na imatai ni italatala qaitukuna vua: “Au sega tale ni vinakata mo vakavulica e ke na Vosa ni Kalou, na vu ni nomu vesu ni o butako tiko ena nomu lotu!” Au mani lesi meu veivakavulici ena iVolatabu e veimacawa ena gauna e tuvanaki mera kumuni vata kina na kaivesu.
E qai veisau na ituvaki me ca sara. Era vakatarogi au na vakailesilesi ni valeniveivesu me ratou kila na iwiliwili ni mataveitacini e Malawi. Ni ratou sega ni lomavakacegu ena ka au tukuna, eratou mani mokulaki au niu lai tini cibati au sara. Dua tale na gauna, eratou via kila na vanua e tiko kina na noda itikotiko liu. Au kaya sara, “Dou taroga e dua na taro rawarawa, au na sauma vei kemudou.” Eratou marau na ovisa qai kauta mai na misini ni katokatoni me katoni kina na veivosaki. Au vakamacalataka sara vei ratou ni vakamacalataki ena iVolatabu na itikotiko liu ni iVakadinadina i Jiova. Eratou kurabui qai taroga, “E vei ena iVolatabu?”
Au kaya vei ratou, “E tiko ena Aisea 43:12.” Eratou raica sara, eratou wilika vakamalua: “‘O kemuni ga na noqu ivakadinadina,’ e kaya o Jiova, ‘o yau ga na Kalou.’” Eratou wilika vakatolu, eratou qai tarogi au: “E rawa vakacava me tiko ena iVolatabu na itikotiko liu ni iVakadinadina i Jiova qai sega ni tiko e Merika?” Au kaya sara vei ratou: “O ira tale ga na iVakadinadina i Jiova e Merika era raica na tikinivolatabu qo ni vakamacalataki kina nodra itikotiko liu.” Au sega ni tukuna vei ratou na ka eratou via kila, eratou mani vakauti au sara ina valeniveivesu e Dzaleka ena vualiku kei Lilongwe.
VAKALOUGATATAKI ENA GAUNA CA
Ena Julai 1984, au curu ena valeniveivesu e Dzaleka era vesu tu kina e le 81 na mataveitacini. Keimami veiosoosoti na 300 na kaivesu, keimami veikabiti ni keimami moce ena fuloa. Toso tiko na gauna keimami wasewasei keimami na mataveitacini me rawa ni keimami dikeva vata e veisiga na tikinivolatabu, e yavutaki ena neimami vakatutu yadua. E vakayaloqaqataki keimami sara ga qori.
E tawasei keimami na ivakatawa ni valeniveivesu vei ira na vo ni kaivesu. E vakasolokakanataka vei keimami e dua na yadra: “E sega ni cati kemuni na matanitu. E rua na vuna oni bala kina e valeniveivesu: E rerevaka na matanitu nira na vakamatei kemuni na Young Pioneers, kena ikarua, me vaka ni dou vunautaka tiko e dua na ivalu sa vakarau yaco, e rerevaka na matanitu nira na yali kece ena ivalu qori na nodra sotia.”
Ena Okotova 1984, keimami rairai kece ena mataveilewai. Keimami totogitaki kece me rua na yabaki. Me vaka ga e liu, keimami vesu vata kei ira na sega ni iVakadinadina. E kacivaka na ivakatawa ni valeniveivesu: “Era sega ni dauvakatavako na iVakadinadina i Jiova. Kemuni na yadra, ni kua ni kere tavako vei ira se talai ira mera kau qilaisomai me waqa kina na kemuni tavako. Era tamata ni Kalou! Mera kana vakarua ena dua na siga na iVakadinadina i Jiova kece, nira sega ni vesu ena vuku ni basulawa, era vesu ga nira vakabauta na iVolatabu.”
E yaga ena so tale na sala na neimami itovo vinaka. Ni sa buto se tau na uca, e sega ni vakatarai mera veilakoyaki na kaivesu. Ia e vakatarai ga vei keimami na mataveitacini me keimami veitosoyaki ena gauna ga keimami vinakata kina. Era kila ni keimami na sega ni dro. Dua na gauna ni tauvimate e dua na yadra e yadravi keimami tiko ena iteitei, keimami kauti koya ina lomanibai ni valeniveivesu me lai laurai. Era kila na vakailesilesi ni valeniveivesu ni keimami nuitaki. Ni vinaka na neimami itovo, keimami kalougata nira vakalagilagia na yaca i Jiova o ira na cakacaka e valeniveivesu.
VINAKA TALE NA ITUVAKI
Ena 11 Me, 1985, au sereki mai valeniveivesu e Dzaleka. Au marautaka ni keitou sa sota tale vakavuvale! Keitou vakavinavinakataki Jiova ni vukei keitou me keitou yalodina tiko ga ena gauna dredre oya. Ena gauna qori, keitou duavata kei na ka e vola na yapositolo o Paula: “Ni keitou sega ni vinakata raveitacini moni lecava na veivakararawataki keitou sotava . . . keitou sega mada ga ni kila se keitou na bula se sega. Keitou nanuma ni keitou sa totogimate, ia me keitou kua ni nuitaki keitou, me keitou nuitaka ga na Kalou e dau vakaturi ira na mate. E vakabulai keitou gona ena ituvaki rerevaki ya.”
Ena so na gauna keitou nanuma ni keitou na mate. Ia keitou dau kerei Jiova me vakaukauataki keitou, me keitou yalomatua tale ga me rawa ni keitou yalomalumalumu qai vakalagilagia tiko ga na yacana tabu.
E vakalougatataka na neitou veiqaravi o Jiova ena gauna vinaka kei na gauna ca. Keitou marautaka ena gauna qo ni sa tara oti na valenivolavola ni tabana e Lilongwe ena yabaki 2000, kei na taravaki ni sivia e 1,000 na Vale ni Soqoni e Malawi taucoko! E veivakavutuniyautaki dina vakayalo vei au kei Lidasi na veivakalougatataki kece qori i Jiova. E vaka ga na tadra! *
^ para. 7 Era sa sega ni kerei mera ivakatawa ni tabacakacaka o ira na tacida era vakaluveni lalai.
^ para. 30 Na ivakamacala me baleta na veivakacacani e Malawi, raica na Yearbook ni 1999, tabana e 171-223.
^ para. 34 Ena gauna a vakarautaki tiko kina me tabaki na ulutaga qo, sa takali o Brother Nsomba ni sa yabaki 83.


text:
2 Tui
Chapter 22
A se qai yabaki walu o Josaia e na nona sa cabeta cake na i tutu vakatui, ka lewa mai Jerusalemi o koya me tolu sagavulu ka dua na yabaki Na yaca i tinana o Setita na luve i Ataia na kai Posikaci.
2 Sa cakava o koya na ka e dodonu e na mata i Jiova, ka muria na sala kecega nei tamana o Tevita; e sega ni vuki tale o koya kina yasana i matau se kina i mawi.
3 Sa qai yaco, e na i ka tinikawalu ni yabaki nei Tui Josaia, sa talai Safani na Vunivola mai na tui na luve i Asalaia na luve i Mesulame, kina vale i Jiova ka vaka:
4 "Lako cake vei Ilikaia na bete levu, me wilika mada na i lavo sa kau oti mai kina vale i Jiova, ka ra a kumuna mai vei ira na tamata oiratou na i vakatawa ni katuba.
5 "Ia me qai veisoliyaki sara yani kina ligadra era cakava tiko na cakacaka, o ira era vakaraica tiko na vale i Jiova; ka me ra na qai solia yani vei ira era tiko ena loma ni vale i Jiova era cakava tiko na cakacaka, me vakavinakataki kina na veitikina e ca e na vale —
6 "Vei ira na cakacaka vakamatai, dautara vale, dauta vatu— ka me voli talega mai kina na kau kei na vatu sa ta me caka vakavinaka kina na vale.
7 "Ena sega soti sara ni na gadrevi kina e dua na daunivika me wilika na i lavo e soli yani kina ligadra, baleta ni ra sa cakacaka tikoga o ira e na yalodina."
8 Sa qai tukuna o Ilikaia na bete levu vei Safani na vunivola, "Au sa kunea na i Vola ni Vunau e na vale nei Jiova." Sa qai solia sara yani na i vola o Ilikaia kivei Safani, ka sa wilika sara yani o koya.
9 Sa mani lako sara yani o Safani na vunivola kivua na tui, kauta tiko yani na vosa ni tui, ka tukuna, "Na nomuni tamata e ra sa kumuna na i lavo ka kune e na loma ni vale, ka ra sa solia sara yani kina ligadra na cakava tiko na cakacaka, ka ra vakaraica tiko na vale nei Jiova."
10 Sa tukuna sara yani o Safani na vunivola vua na tui, "O Ilikaia na bete e sa solia vei au e dua na i vola." Sa qai wilika sara yani o Safani e na mata ni tui.
11 Sa qai yaco, ni sa rogoca na tui na vosa mai na i Vola ni Vunau, sa basuraka na nona i sulu.
12 Ia na tui sa vakaroti Ilikaia na bete o Eikami na luve i Safani, Ekibori na luve i Maikaia, Safani na vunivola, kei Esaia na nona tamata na tui, ka vaka,
13 "Lako, la'ki vakatarogi Jiova baleti au, baleti ira na tamata ka me baleti Juta taucoko ka me baleta na vosa e na i vola ka sa qai kune oqo; ni sa rui ka levu na cudru i Jiova sa tubu mai me baleti keda, ka ra a vakavuna mai na noda qase ni ra a sega ni talairawarawa ena veivosa ni vola oqo, me ra cakava me vaka na ka e volai me baleti keda."
14 Ia o Ilikaia na bete, Eikami, Ekipari, Safani, kei Esaia e ratou sa lako vei Ulata na parofita yalewa, na wati Salumi na luve i Taikava, na luvei Arasi, na dauqarava na kovate ni sulu. (Sa vakaitikotiko mai Jerusalemi o koya, ena i karua ni Wasewase). Era sa veitalanoa vata kei koya.
15 Sa qai tukuna vei ira o koya, "Sa i koya oqo na ka sa tukuna o Jiova na Kalou nei Isireli, 'Tukuna vua na tamata ka talai iko mai vei Au,
16 "Sa tukuna vakaoqo o Jiova: 'Raica, Au na kauta mai e dua na ca levu e na vanua oqo kei ira na lewena – na veivosa taucoko ni vola ka wilika o tui Juta —
17 'Baleta ni ra sa guilecavi au ka ra vakacabora na ka boi vinaka ki na veikalou e so, ka ra sa vakacudrui au kina me'u cudruvaka na ka sa kitaka na ligadra. o koya oqo ena tara na vanua oqo na noqu veicudruvi ka na sega ni bokoci rawa.'"'
18 "Ia ena nona sa talai kemudou O tui Juta mo dou mai vakamalumalumutaki kemudou ena matai Jiova, 'ni sa cavuta tu na vosa i Jiova: "me vaka dou sa wilika ni na vakarusa na vanua—
19 "Ka sa yacovi kemudou kina na yalo e lokomi kei na veivutuni ena matai Jiova, ka dou dresulaka na nomudou i sulu ka tagi e mataqu ena cudru kei na rarawa ena yacovi kemudou, ka au sa rogoci kemudou," sa tukuna o Jiova.
20 "Au na tokitaki kemudou rawa vei ira nomudou qase mo dou la'ki tiko vakacegu kina ena nomudou i bulubulu, ka na sega ni na raica na matamudou na ca levu au na cakava ki na vanua oqo."'" Era sa qai kauta lesu vua na tui na i tukutuku oqo.


text: 7 Ni tiko na tui ena nona vale,*+ e vakacegui koya o Jiova mai vei ira na kena meca era tu wavoki,2 e kaya na tui vei Necani+ na parofita: “Au tiko qo ena vale sitari,+ ia na Kato ni Kalou dina e tiko ena loma ni ilati ni valelaca.”+3 E kaya o Necani vua na tui: “Moni lako, moni cakava na ka ga e tu e lomamuni, ni tiko vata kei kemuni o Jiova.”+4 Ena bogi tiko ga oya e vosa vei Necani o Jiova, e kaya:5 “Lai tukuna vua na noqu dauveiqaravi o Tevita, ‘Qo na ka e kaya o Jiova: “Mo tara vakacava e dua na vale meu tiko kina?+6 Niu a sega ni tiko ena dua na vale ena siga au kauti ira cake mai kina e Ijipita na Isireli me yacova na siga qo,+ ia au veitokiyaki* tiko ga ena dua na valelaca kei na valeniveitavaki.+7 Ena gauna taucoko au lako vata kina kei ira na Isireli,* vakaevei au a tukuna e dua na vosa vua e dua na iliuliu ni yavusa e Isireli au lesia me vakatawai ira na noqu tamata na Isireli, au kaya: ‘Na cava oni sega ni tara kina e dua na noqu vale sitari?’”’8 Qo na ka mo tukuna vei Tevita na noqu dauveiqaravi, ‘Qo na ka e kaya o Jiova ni lewe vuqa:* “Au a kauti iko mai na vanua veico ni o muria tiko na qelenisipi,+ mo nodra iliuliu na noqu tamata na Isireli.+9 Au na tiko vata kei iko ena vanua kece o lakova,+ au na muduki ira kece na kemu meca mai matamu,+ au na qai vakarogoya na yacamu+ me vaka na yacadra na tamata rogo e vuravura.10 Au na vakarautaka e dua na vanua meu vakatikori ira kina na noqu tamata na Isireli, era na tiko kina, era na sega ni vakasosataki tale. O ira na tamata ca era na sega ni vakararawataki ira tale me vaka e liu,+11 me tekivu mai na siga au lesi ira kina na turaganilewa+ mera lewai ira na noqu tamata na Isireli. Au na vakacegui iko mai vei ira na kemu meca kece.+“‘“E tukuna tale ga vei iko o Jiova ni na tara o Jiova e dua na nomu vale.*+12 Ni sa oti na nomu gauna,+ ni o davo ena vakacegu kei ira na nomu qase, au na vakatubura e dua na nomu kawa me taravi iko, na luvemu,* au na vakataudeitaka tale ga na nona matanitu.+13 O koya sara ga ena tara e dua na vale me rokovi kina na yacaqu,+ au na vakataudeitaka na idabedabe vakatui ni nona matanitu me tawamudu.+14 Au na tamana, ena luvequ o koya.+ Ni cakacala, au na vunauci koya ena kau era dau vakayagataka na tamata, kei na kuita era vakayagataka na luve ni tamata.*+15 Ena sega ni kau tani vua na dei ni noqu loloma me vaka au kauta tani vei Saula,+ o koya au kauta tani e matamu.16 Ia na nomu vuvale kei na nomu matanitu ena tudei tu ga e matamu, ena vakataudeitaki na nomu idabedabe vakatui me tawamudu.”’”+17 E tukuna vei Tevita o Necani na vosa kece kei na raivotu taucoko qo.+18 E curu sara i loma o Tui Tevita, e dabe ena mata i Jiova qai kaya: “O cei o yau kemuni Jiova na Turaga Cecere Duadua? Na cava na noqu vuvale moni kauti au mai kina me yacova qo?+19 E sega ni o koya ga qori kemuni na Turaga Cecere Duadua, Jiova, oni tukuna tale ga na ka me baleta na nona vuvale na nomuni dauveiqaravi ena veigauna se bera mai, qo me ivakaro* vua na kawatamata kece, kemuni na Turaga Cecere Duadua, Jiova.20 Na cava tale me kaya vei kemuni na nomuni dauveiqaravi o Tevita, ni oni kilai au vinaka,+ kemuni na Turaga Cecere Duadua, Jiova?21 Ena vuku ni ka oni tukuna me salavata kei na lomamuni, oni vakayacora na ka lelevu kece qo, oni qai vakaraitaka vua na nomuni dauveiqaravi.+22 Oya na vuna oni rogo dina kina+ kemuni na Turaga Cecere Duadua, Jiova. E sega tale ni dua e vakataki kemuni,+ e sega tale ni dua na Kalou o kemuni duadua ga,+ na ka kece keimami rogoca e daliga i keimami e vakadeitaka qori.23 Na matanitu cava e vuravura e vakataki ira na nomuni tamata na Isireli?+ E lako na Kalou me vakabulai ira mera nona tamata+ me rogo kina na yacana,+ me cakava tale ga na ka lelevu kei na ka vakatubuqoroqoro vei ira.+ Oni cemuri ira na veimatanitu kei na nodra kalou ena vukudra na nomuni tamata oni vakabula mai Ijipita.24 Oni vakataudeitaki ira na nomuni tamata na Isireli mera nomuni tamata tiko ga,+ moni nodra Kalou tale ga kemuni Jiova.+25 “Ia qo kemuni Jiova na Kalou, moni vakayacora mada ga na ka oni yalataka me baleta na nomuni dauveiqaravi kei na nona vuvale me tawamudu, moni vakayacora me vaka oni yalataka.+26 Me vakacerecerei mada ga na yacamuni me tawamudu,+ mera kaya kina na tamata, ‘O Jiova ni lewe vuqa e nodra Kalou na Isireli,’ me qai vakataudeitaki mada ga e matamuni na vuvale i Tevita na nomuni dauveiqaravi.+27 I Jiova ni lewe vuqa na Kalou ni Isireli, oni a vakatakila e dua na ka vua na nomuni dauveiqaravi, ni oni kaya, ‘Au na tara e dua na nomu vale.’+ Qori na vuna e doudou ni masuti kemuni kina ena masu qo na nomuni dauveiqaravi.28 Ia qo kemuni na Turaga Cecere Duadua Jiova, o kemuni na Kalou dina, e dina tale ga na nomuni vosa,+ ni oni yalataka na ka vinaka qo vua na nomuni dauveiqaravi.29 Moni vinakata mada ga moni vosa vakalougatataka na nona vuvale na nomuni dauveiqaravi qai tu ga e matamuni me tawamudu,+ ni oni yalataka kemuni na Turaga Cecere Duadua Jiova, moni vakalougatataka mada ga me tawamudu+ na nona vuvale na nomuni dauveiqaravi.”


text:
TIKO NA KAUWAI ENA KENA SEGA NI SAUMI MAI NA NABA NI TALEVONI NA 910
Written by Rosena Volavola on September 21, 2022
E mai kama yavu e dua na vale mai Nadonumai ena macawa sa oti, ka mai leqa kina e dua na gone yabaki 6 ena nodratou i tikotiko na matavuvale na Gonerogo, ia sa qai mai leqa talega ena mataka ni kua o Alipate Gonerogo, na turaga yabaki 74 ena kaukauwa ni kama ea yaco vua ena siga oya, ena nona tovolea me vukea na gone vula 6.
E vakaraitaka o Maraia Maravou na vugoi Alipate Gonerogo, ni ratou a sasaga veitaratara ena Tabana ni Bokobuka ena naba ni talevoni na 910, ia e sega ni tauri rawa mai na nodratou qiri , ka ratou qirita na 919 veratou na Tabana ni Ovisa, ia e qai tukuni mai me ratou veitaratara ga kina Tabana ni Bokobuka.
E sa qai qiriti watina o Maraia me vaka ni se tiko mai Suva ena gauna oya, ka sa qai cici ka lakii vakaraitaka na kama kivei iratou na Tabana ni Bokobuka mai Walu Bay.
Vakarorogo tiko ga mai ena VITIFM 92.FM/92.2FM/ 92.6FM
E KAMICA QAI KACHI!!!
SOURCE: fijivillage


text: 17 Na itukutuku bibi me baleti Tamasiko:+“Raica! Ena sega ni koro tale o TamasikoEna bini ga kina na irusarusa.+2 Ena biu tu na koro e Aroeri,+Ena vanua mera davo kina na qelenisipiE sega ni dua me vakarerei ira.3 Ena yali e Ifireimi na koro vakabai,+Kei na matanitu e Tamasiko,+O ira na vo tiko e SiriaEna vaka na nodra lagilagi na Isireli,”* e kaya o Jiova ni lewe vuqa.*4 “Ena siga oya ena lailai mai na lagilagi nei Jekope,Kei na nona yagovinaka* ena yagoca mai.5 Ena vaka ni kumuna na dautatamusuki na covuata ena wereE tamusuka e ligana na sola ni covuataEna vaka ni tomi sola ni covuata e dua ena Buca o Refeimi.+6 Ena vo ga eso na vuanaMe vaka na samu vuniolive:E vo ga e rua se tolu na vuaniolive matua ena sovu ni tabanaE va se lima na tabana e vua tiko,”+ e kaya o Jiova na Kalou ni Isireli.7 Ena siga oya ena rai na tamata vua na Dauveibuli e buli koya, ena wanonova na Yalosavasava ni Isireli na matana.8 Ena sega ni rai ina icabocabonisoro,+ na cakacaka ni ligana,+ ena sega ni wanonova na ka e cakava na iqaqaloniligana, na duru ni sokalou* se na itutu ni ka boivinaka.9 Ena siga oya na nona koronivalu ena vaka na vanua e biu tu e veikau,+Ena vaka na tabanikau e biu tu e matadra na Isireli,Ena vanua lala.10 Ni o sa guilecava na Kalou+ na nomu ivakabula,O sa sega ni nanuma na Uluvatu+ e nomu ivunivuni.Oya na vuna o tea kina na iteitei totokaO tea kina na sulisuli ni vulagi.*11 Ena siga o baitaka vinaka na nomu iteitei,Ena matakalailai o vakatubura na nomu sorenitei,Ia ena yali na ka me tamusuki ena siga ni tauvimate kei na mosi e sega ni oti rawa.+12 Rogoca! Na nodra ue na lewe ni veivanua,Era vadugu me vaka na wasawasa!Era maue vakalevu na veimatanitu,Na kena rorogo e vaka na vadugu ni wai kaukaua!13 Era na maue na veimatanitu me vaka na vadugu ni wai levu.Ena vunauci ira o koya, era na dro sara vakayawa,Era cemuri me vaka na qa ni covuata ena veiulunivanua ena mata ni cagi,Me vaka na soni e cocowiriwiri* ena cagi kaukaua.14 Ena yakavi era rere.Ni bera na mataka era sa yali.Qo na nodra iwasewase na vakacacani keda tikoKei na nodra ivotavota na kovei keda tiko.


text:
Isa na watiqu nomu sa mai biuti au
Au rarawa voli ka yali na marau
Ena veigauna nomu vale meu curuma
Ko yali mai vei au sa ca na noqu bula
Na bula ni rarawa au sotava wasoma
Rau tagi na luvequ au oca niu qara
Ni naica beka meu na qai vakila
Loloma vakatina dau rogoci mai vua
Chrs
A..di Asenaca au kavoro vaka ca
Lima na yabaki ko ni tadravi …au
Ni vei vosa curu rogo me baleti au
Biuta nomu vale ka sereka nai vau
Sa I Lovonivonu nomu koro ka dina
Yaco me seavu na kena kamikamica
Ena dau ciqomi tu na lesu mai vale
Me kalougata tavi ni Radini vale
chrs


text:
NODA BULA VAKARISITO
“E Kilai o Watina ena Matamatanikoro”
Na yalewa maqosa ena rogo vinaka kina o watina. Ena gauna i Tui Lemueli, na yalewa maqosa e “kilai” o watina ena “matamatanikoro.” (Vvb 31:23) Nikua o ira na tagane dokai era qase se dauveiqaravi ni ivavakoso. Ke ra tagane vakawati, na nodra qarava vinaka nodra itavi ena vakatau tiko ena nodra itovo vinaka kei na veitokoni i watidra. (1Tm 3:4, 11) Era na taleitaki vakalevu na yalewa qori vei ira na watidra, vaka kina ena ivavakoso.
Na yalewa maqosa e vukei watina ena nona veiqaravi ni . . .
-
veiuqeti na ka e kaya.—Vvb 31:26
-
solia vua na galala me veiqaravi ena ivavakoso.—1Ce 2:7, 8
-
bula rawarawa ga.—1Tm 6:8
-
sega ni via kila na itukutuku e sega ni dodonu me vakatakilai.—1Tm 2:11, 12; 1Pi 4:15


text:
Wase 122
Na vosa ni Turaga vei Josefa Simici na Parofita, ni tiko vakavesu voli mai Lipati, Misuri. Na iwase oqo e tauri mai na dua na ivola ki na Lotu ka volai ena 20 ni Maji 1839 (raica na ulutaga ni wase 121).
1–4, Era na taroga na yacai Josefa Simici mai na iyalayala kei vuravura; 5–7, Sa ka ni vuli vua na nona kune leqa kei na rarawa, ka na kunea kina vakalevu na vinaka; 8–9, Sa vosota rawa na Luve ni Tamata na veika e toro sobu sara mai vei ira kecega.
1 Era na taroga na ayacamu mai na iyalayala kei vuravura, ia era na vakalialiai iko ko ira na lialia ka ra vorati iko na luvei eli;
2 Ia ko ira sa savasava na lomadra, kei ira sa vuku, kei ira sa itovo vakaturaga, kei ira sa yalododonu, era na vakasaqara na aivakasala, na kaukauwa, kei na veivakalougatataki ena veigauna mai na ligamuni.
3 Raica era na sega sara ni rawai na nomu itokani me ra vorati iko ena nodra ivakadinadina na nomu dau vere.
4 Ka dina ni na vakaleqai iko, ka biuti iko ki valeniveivesu na nodra sasaga, ia ko na dau rokovi tikoga; ia ena dua ga na agauna lekaleka sa na vakarerevaki vakalevu cake vei ira na kemu meca na domomu mai na domona na blaione kila, ena vuku ni nomu buladodonu; ka na tiko ga e yasamu na nomu Kalou me sega ni mudu ka sega ni mudu.
5 Kevaka ko na sota kaya na veika rarawa; kevaka era na vakaleqai iko na wekamu vakailasu; kevaka era na vakaleqai iko na daubutako; kevaka ko na vakaleqai ena vanua mamaca se e wasawasa;
6 Kevaka ko na beitaki ena veimataqali veibeitaki vakailasu kecega; kevaka era na vorati iko na kemu meca; kevaka era na kaliraki iko tani mai vei tamamu kei tinamu kei ira na tacimu kei ira na ganemu; ia kevaka era na dulaka vei iko na iseleiwau ko ira na kemu meca ka kaliraki iko tani mai na lomaserei watimu, kei ira na luvemu, kei na luvemu tagane qase, e dina kevaka e se qai yabaki ono, me na lilita na nomu isulu, ka kaya, I tamaqu, I tamaqu, vakaevei mo tiko vata ga kei keitou? Isa, tamaqu, na cava era sa via kitaka vei iko na tamata oqo? Ia kevaka ena gauna oqori ena qai kaliraki tani mai vei iko ena iseleiwau, ka ko yarataki yani ki valeniveivesu, ka ra vakavolivoliti iko na nomu meca me vaka na awolifa era sa via vakamatea na lami;
7 Ia kevaka ko na biu ki na qara, se era tauri iko na daulaba, se tau vei iko na itotogi mate; kevaka ko sa biu ki na wasaliwa atitobu; kevaka era sa nakita na biau lelevu me ra bikai iko; kevaka sa yaco me kemu meca na cagi kaukauwa; kevaka sa kumukumuni vata na o loaloa ni lomalagi, ka ra cokovata na vei vu ni ka me latia na nomu sala; ka me kena ilutua, kevaka ena dalaga na gusui beli me tilomi iko, mo kila tiko na luvequ, ni veika kece oqori ko na cyalomatua kina, ka vinaka cake.
8 Raica na aLuve ni Tamata sa bvosota rawa na veika e toro sobu sara mai vei ira kecega. Ko sa vinaka cake li mai vua?
9 O koya, mo tudei tikoga kina ena nomu sala, ka na atikoga kina kei iko na matabete; ni sa dei tu na kedra biyalayala, ka ra na sega ni ulabaleta. Sa kilai tu na nomu cveisiga, ka na sega ni tini dole na nomu veiyabaki; o koya, mo kakua kina ni drerevaka na veika e rawa ni vakayacora na tamata, ni na tiko vata kei iko na Kalou me sega ni mudu ka sega ni mudu.


text:
Nai tavi oqo e yavutaki ena dua na vakanananu, e gadrevi kina na vei vale ni volavola taucoko mera vakaitavitaki ira talega ena taudaku ni vale ni volavola ka me tarai ira kece na lewe ni vanua na veika era cakava. Ena gaunisala oqo, ena dodonu me na vakasotari vata na tubu vakailavo kei na bula vinaka ni veitikotiko. Kevaka e rau veisotari vinaka na kena oqo, e sa rawati vakavinaka nai tavi kina taudaku ni vale ni volavola.
Na Matabose e cakacaka tiko ena kena tovolei me keimami bau cau talega ena vakatoroicaketaki ni veitikotiko, ka vakavulici ira talega na neimami dauniveiqaravi mera dau yalo loloma, veimaliwai ka veinanumi. Oqo e vica na veika keimami sa vakayacora me tokona kina nai naki oqo:
‚Äč
- Sasamaki
- Bucibucini kei na tei Dogo
- Tei kau vakaitaukei
- Tei kau tale eso
- Raici ira na Qase
- Veivakacokotaki ni oti na e dua na leqa tubu koso
- Vakadrodroi ni wai mai Mali (Macuata).


text:
ITALANOA 44
Vunitaki Rau na Yamata o Reapi
RAU sa mai leqa tu na tagane oqo. Ke rau sega ni lako erau na mate. Erau yamata ni Isireli. Ia na yalewa e vukei rau tiko oqori o Reapi. E tiko o koya ena dua na vale ena bai ni koro o Jeriko. Meda raica mada na vu ni nodrau leqa na tagane.
Era sa vakarau takosova tu na Uciwai na Joritani na Isireli mera lako yani i Kenani. Ia ni se bera oya a talai rau mada e liu e rua na yamata o Josua: ‘Drau lai raica mai na vanua kei na koro o Jeriko.’
Ni rau yaco yani i Jeriko, rau lako sara ina vale i Reapi. Ia e dua a qai tukuna vua na tui Jeriko: ‘E rua na Isireli rau a lako mai ena bogi nikua me rau vakaraica na vanua.’ Ni rogoca na itukutuku oqo na tui a qai tala e so na tamata mera lai tukuna vei Reapi: ‘Kauti rau mai na tamata erau tiko oqori ena nomu vale!’ Ia a vunitaki rau o Reapi ena dela ni nona vale. Sa qai kaya: ‘Erau a lako dina mai e ke, ia au sega ga ni kilai rau. Erau lesu tale ni se qai buto mai na vanua, ni bera ni sogo na matamata ni koro. Ia, ke dou totolo dou na rawa ni toboki rau!’ Era sa qai cicimuri rau.
Nira sa vakanadaku ga, a lako totolo yani o Reapi vei rau na yamata qai kaya: ‘Au kila ni na solia vei kemuni o Jiova na vanua oqo. Keimami rogoca ni a wasea rua na Wasa Damudamu o koya ni oti nomuni biuti Ijipita mai, oni vakamatei rau tale ga o Tui Sioni kei Tui Oki. Au sa caka vinaka vei kemudrau, ia au kerekere mo drau caka vinaka tale ga vei au. Vakabulai iratou mada na tamaqu, tinaqu, ganequ, kei na taciqu.’
Rau vakadonuya na yamata, ia e vinakati vei Reapi me na cakava mada e liu e dua na ka. Erau kaya vua: ‘Taura na dali damudamu qo. Vesuka tiko ena nomu katubaleka. Kauti iratou tale ga mai na nomu vuvale. Ni keimami mai vakarusai Jeriko ena sega ni mate e dua e tiko ena nomu vale ni keimami raica na dali oqo ena nomu katubaleka.’ Ni rau sa lesu yani vei Josua na yamata, erau tukuna vua na ka kece a yaco.


text:
WASE 13
“Vakamacalataka na Valenisoro”
TIKINA BIBI: Na ibalebale ni valenisoro totoka a raivotutaka o Isikeli
1-3. (a) Na cava e vakacegui Isikeli kina na raivotu me baleta na valenisoro vakaitamera? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Na cava ena veivosakitaki ena wase qo?
RAITAYALOYALOTAKA mada ni sa yabaki 50 o Isikeli. E vakasamataka tale o Isikeli na 25 na yabaki nona vesu tu. Sa vakarusai makawa na valenisoro e Jerusalemi. Ke a nuitaka tu o Isikeli me lai veiqaravi vakabete e kea, gauna qo sa na sega ni rawa. Me oti mada e rauta ni 56 na yabaki era na qai sereki na tu vakavesu, e kila gona o Isikeli ni na rairai sega ni bula tiko me raica nodra lesu i nodra vanua na tamata i Jiova, vaka kina na kena tara tale na valenisoro. (Jere. 25:11) Vakacava e dau vakararawataki koya qori?
2 E veinanumi dina o Jiova me vakayagataka na gauna qo me vakaraitaka kina vei Isikeli e dua na raivotu veivakurabuitaki, na kena ena solia vua na turaga yalodina qo na vakacegu kei na inuinui! Ena raivotu qo e kau lesu o Isikeli ena nona vanua, qai lai vakatikori ena dua na ulunivanua cecere. E raica kina “e dua na tamata e vaka na kopa na kena irairai.” E mani kauti koya na agilosi qori me vakaraitaka vua na valenisoro vakaitamera. Isikeli 40:1-4.) E vaka sara ga na valenisoro dina! Sa na bau vaqaqacotaka mada ga na vakabauta i Isikeli, vakamarautaki koya, qai rairai veilecayaki vakalailai. Sega ni ka vou vua eso na ka e raica ena valenisoro, ia e duidui sara mai na valenisoro e Jerusalemi.(Wilika
3 Na raivotu vakatubuqoroqoro qo e lewena na iotioti ni ciwa na wase ni ivola i Isikeli. Meda veivosakitaka mada na mataqali rai me tiko vei keda nida vulica na raivotu qo. Eda na dikeva ke raica tale ga o Isikeli na valenisoro levu vakayalo a vakamacalataka na yapositolo o Paula ni oti e vica vata na senitiuri. Meda dikeva tale ga se vakaibalebale vakacava na raivotu vei Isikeli kei ira na vesu vata kei koya.
Dua na iWalewale Vou
4. Na cava e dau kilai tu ena veigauna sa oti me baleta na raivotu ni valenisoro? Vakacava ena gauna qo?
4 Ena veigauna sa oti e dau tabaki ena noda ivola ni raica o Isikeli na valenisoro levu vakayalo i Jiova, na kena a uqeti vakalou kina na yapositolo o Paula me vola ena nona ivola vei ira e Iperiu. * Eda rawa gona ni okata e levu na ka e vakamacalataki ena raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro me ivakatakarakara ga, qo nida tekivu vakayagataka na ivakamacala i Paula me baleta na valeniveitavaki. Ia nida vulica, masulaka da qai vakasamataka vakatitobu na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro, e vinakati me rawarawa ga na kena vakamacalataki.
5, 6. (a) E vakaraitaka vakacava na yalomalumalumu o Paula ni vakamacalataka tiko na valeniveitavaki? (b) Na cava soti e kaya vakamatailalai o Paula me baleta na valeniveitavaki? Eda na vakatotomuri koya vakacava nida kila na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro?
5 E ka vakayalomatua gona meda kua ni tinimaka ni raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro e dusia na veika vakaparofisai se tiko na kena ivakatakarakara. Na vuna? Dikeva mada na ivakaraitaki i Paula. Ni vakamacalataka na valeniveitavaki kei na valenisoro vakayalo, e matailalai na ka e kaya o Paula me baleta na valeniveitavaki me vaka na itawatawa koula, na isogo ni kato kei na saqa koula e tiko kina na mana. Vakacava e qai vakamacalataka na kena ibalebale vakaparofisai? Macala ga ni a sega ni uqeti koya na yalo tabu me cakava qori. E vola ga o Paula: “Se sega ni kena gauna me vakamatailalaitaki kina na ka kece qo.” (Iper. 9:4, 5) E yalorawarawa o Paula me muria na veidusimaki ni yalo tabu, e yalomalumalumu tale ga me waraki Jiova.—Iper. 9:8.
6 Ena via va qori tale ga na ivakavuvuli e kilai ena raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro. E levu tale ga na kena itukutuku matailalai. E rairai veiganiti tale ga meda waraki Jiova me vakamatatataka, ke vinakati me kilai tale eso na ka. (Wilika Maika 7:7.) Vakacava e dodonu meda tukuna ni sa sega tale ni qai vakamatatataka na yalo tabu i Jiova na ibalebale ni raivotu qo? Sega sara!
Vakacava e Raica o Isikeli na Valenisoro Levu Vakayalo?
7, 8. (a) Na kila cava e sa veisau ena gauna qo? (b) E duidui vakacava na raivotu ni valenisoro mai na valenisoro vakayalo e vakamacalataka o Paula?
7 Sa vica vata na yabaki na kena dau vakamacalataki ena noda ivola ni a raica o Isikeli na valenisoro levu vakayalo i Jiova. Na valenisoro qo a uqeti kina o Paula me vola ena nona ivola vei ira mai Iperiu. Ni dikevi vinaka tale eda na rawa ni kaya ni sega ni raica o Isikeli na valenisoro levu vakayalo. Na vuna?
8 Kena imatai, na valenisoro e raica o Isikeli e sega ni tautauvata kei na ivakamacala uqeti vakalou i Paula. Vakasamataka mada qo: E vakamatatataka na yapositolo o Paula ni valeniveitavaki ena gauna i Mosese e iyaloyalo ga qai ivakaraitaki ni dua na ka e levu cake. Na valeniveitavaki e tautauvata ga kei na itaratara ni valenisoro i Solomoni kei Serupepeli, e okati kina e dua na rumu, na “Loqi Tabu Sara.” E vakatoka qori o Paula me “tikina tabu e tara ena liga,” e vakamacalataka ni “ivakatakarakara ga ni ka dina.” Na cava ga na ka dina? E kaya o Paula: Oya na “lomalagi.” (Iper. 9:3, 24) Vakacava ya sara ga na ka a raica o Isikeli, na lomalagi? Sega. E sega ni tukuni ena raivotu i Isikeli ni raica na veika mai lomalagi.—Vakatauvatana Taniela 7:9, 10, 13, 14.
9, 10. Me baleta na vakacaboisoro, e duidui vakacava na valenisoro e raivotutaka o Isikeli mai na valenisoro levu vakayalo e vakamacalataka o Paula?
9 E dua na ivakadinadina e duidui sara kina na raivotu i Isikeli mai na nei Paula oya na ka e vauca na vakacaboisoro. E levu na ivakaro e rogoca o Isikeli e tukuni vei ira na lewenivanua, turaga, kei na matabete me baleta na vakacaboisoro. Mera cabora na isoro ni nodra valavala ca. Mera na cabora tale ga na isoro ni veiyaloni, qo era rawa ni kania ena valenikana ni valenisoro. (Isik. 43:18, 19; 44:11, 15, 27; 45:15-20, 22-25) Vakacava na ka era dau cabori wasoma qori, era cabori tale ga ena valenisoro levu vakayalo?
Na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro e sega ni valenisoro levu vakayalo
10 E matata qai rawarawa na kena isau. E vakamacalataka o Paula: “Ni lako mai o Karisito na bete levu, o koya e kauta mai na veika vinaka eda sa vakila tiko, e curu sara ina valelaca levu e uasivi e sega ni tara ena liga, e sega ni vakayago. Ni curu, e sega ni kauta na dra ni me se dra ni luvenibulumakau tagane, na nona dra sara ga, e kauta ga vakadua ina tikina tabu me sereki keda me tawamudu.” (Iper. 9:11, 12) Koya gona e dua ga na isoro e cabori vakadua ena valenisoro levu vakayalo. Qo na isoro ni veivoli e cabora na Bete Levu Cake, o Jisu Karisito. Macala gona ni valenisoro e raivotutaka o Isikeli, e sega ni valenisoro levu vakayalo baleta ni cabori kina e levu na me kei na bulumakau.
11. Ena gauna i Isikeli, na cava e se sega kina ni kena gauna vua na Kalou me vakatakila na ka dina me baleta na valenisoro levu vakayalo?
11 E basika sara na ikarua ni vuna e sega ni raica kina o Isikeli na valenisoro levu vakayalo: E se sega ni kena gauna me vakaraitaka na ka dina na Kalou. Nanuma tiko, a tukuni e liu na raivotui Isikeli vei ira na Jiu tu vakavesu e Papiloni. Era vauci tu ena lawa e soli vei Mosese. Nira sa sereki, era na lesu i Jerusalemi ra qai tara tale na valenisoro kei na kena icabocabo nira muria na Lawa e vauci ena sokalou savasava. Oti era na dau vakacaboisoro e kea, e laurai nira cakava qori me rauta ni ononadrau na yabaki. Ia vakasamataka na nodra rai na Jiu ke a laurai ena raivotu i Isikeli na valenisoro vakayalo oya na valenisoro e cabora kina nona bula na bete levu me isoro, qai mai oti kina na isoro tale eso! Era na taura vakacava na raivotu qo? Vakacava, ena dredre na nodra talairawarawa ina Lawa e soli vei Mosese? O Jiova e dau vakatakila tu ga na ka dina ena kena gauna donu, ena gauna tale ga era sa tu vakarau kina na nona tamata mera kila.
12-14. E sema vakacava na valenisoro e raica o Isikeli kei na ivakamacala i Paula me baleta na valenisoro vakayalo? (Raica na kato “Duidui na Valenisoro, Duidui na ka e Vulici.”)
12 Ia erau veisemati vakacava na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro kei na ivakamacala i Paula me baleta na valenisoro vakayalo? Nanuma tiko ni a sega ni yavutaka o Paula nona ivakamacala ena valenisoro e raivotutaka o Isikeli, e yavutaka ga ena valeniveitavaki ena gauna i Mosese. Eso na itukutuku e vakamacalataka o Paula e kunei tale ga ena valenisoro i Solomoni * E sega ni tautauvata na ka rau vakamacalataka, ia e veisemati. Ena sala cava?kei Serupepeli, e laurai tale ga qori ena raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro. Ia e duidui na ka rau vakabibitaka o Isikeli kei Paula.
13 Eda na rairai vakasamataka na veisemati ni rua na tikinivolatabu qori va qo: Eda vulica vei Paula na ituvatuva i Jiova me baleta na sokalou, ia eda vulica vei Isikeli na ivakatagedegede i Jiova me baleta na sokalou. Meda kila na ituvatuva i Jiova me baleta na sokalou savasava, o Paula e vakavotuya na veika e vakatayaloyalotaka na valenisoro vakayalo me vaka na bete levu, na isoro, na icabocabonisoro, kei na Loqi Tabu Sara. Ia me vakabibitaki na ivakatagedegede cecere ni sokalou savasava i Jiova, e vakamatatataka qori na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro, e vakadeitaka ena noda vakasama kei na lomada na veika e vauca na ivakatagedegede i Jiova.
14 Koya gona, na cava eda sa raica rawa ena veisau qo? Sega ni kena ibalebale qo ni sega soti ni yaga nikua na raivotu i Isikeli. Meda kila na kena yaga, meda dikeva mada na kena yaga vei ira na Jiu yalodina ena gauna sara i Isikeli kei na veigauna ni oti ya.
Na Cava na iBalebale ni Raivotu Vei Ira na Jiu tu Vakavesu?
15. (a) Na cava na itukutuku vakaparofisai ni raivotu i Isikeli? (b) E duidui vakacava na Isikeli wase 8 kei na Isikeli wase 40 ina 48?
15 Meda kila na isaunitaro qori ena iVolatabu, meda dikeva mada e vica na taro ena vakamatatataka. Kena imatai, na cava na itukutuku vakaparofisai ni raivotu? Oya ni na vakalesui mai na sokalou savasava! E kila vinaka tu qori o Isikeli. E sa vola oti ena wase 8 ni Isikeli na nona vakamatatataka o Jiova na ituvaki torosobu ena valenisoro i Jerusalemi. Ena rairai marautaka tale ga o Isikeli me vola vakamatailalai e dua na ka e duatani sara e laurai ena wase 40 ina 48. Eda sega ni raica kina na kena vakalolovirataki na sokalou savasava, ia na ivakaraitaki uasivi ni nona sokaloutaki o Jiova me vaka e volai ena Lawa e soli vei Mosese.
16. E vakadeitaka vakacava na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro na ka e parofisaitaka o Aisea ena duanadrau vakacaca na yabaki yani e liu?
16 Me donu na ivakarau ni nona sokaloutaki tale o Jiova, ena vinakati me vakacerecerei. A uqeti vakalou na parofita o Aisea me vola ena duanadrau vakacaca na yabaki yani e liu: “Ena veisiga mai muri, na ulunivanua ni vale i Jiova ena vakataudeitaki sara ga me sivia na veiulunivanua, ena laveti cake me sivia na veidelana.” (Aisea 2:2) E kila rawa o Aisea ni na vakalesui na sokalou savasava i Jiova, ena vakacerecerei tale ga, me vaka e biu ena ulunivanua cecere duadua. Na vanua cava ga e sa tu kina o Isikeli ena raivotu qo ni Kalou? E tu “ena dua na ulunivanua cecere,” e vakaraica tu na vale i Jiova! (Isik. 40:2) E vakadeitaka gona na raivotu i Isikeli ni na vakalesui mai na sokalou savasava.
17. Vakamacalataka vakalekaleka na Isikeli wase 40 ina 48.
17 Dikeva mada vakalekaleka na ka e raica qai rogoca o Isikeli, me vaka e volai ena Isikeli wase 40 ina 48. E raica ni sa vakarautaka na agilosi na matamata, na bai, raranivale kei na vanua tabu ni valenisoro. (Isik. 40-42) Oti e qai yaco e dua na ka e veiuqeti: Qori na kena yaco yani na lagilagi i Jiova ena valenisoro! E vakasalataki ira na nona tamata era murilomadra, ira na bete kei ira na turaga. (Isik. 43:1-12; 44:10-31; 45:9-12) E raica o Isikeli ni drodro mai na vanua tabu e dua na uciwai, e kauta mai na bula kei na veivakalougatataki ni savu yani ena Waitui Mate. (Isik. 47:1-12) E raica tale ga na kena votai vakavinaka na vanua, e vakayacori tiko kina na sokalou savasava volekata na lomadonu ni vanua. (Isik. 45:1-8; 47:13–48:35) Na cava e dusia qori? E matata kina ni vakadeitaka o Jiova vei ira na nona tamata ni na vakalesui mai na sokalou savasava, ena vakacerecerei tale ga. Ena vakalougatataka nona vale ni sokalou ni tiko kina, ena vakavuna me drodro mai na veivakalougatataki ena valenisoro ya, ena rawati tale kina na bula kei na vakacegu ena vanua.
18. Vakacava e dodonu meda raica na raivotu ni valenisoro me vakayacori dina? Vakamacalataka.
18 Kena ikarua, vakacava e dodonu meda raica ni raivotu qo e vakayacori dina? Sega. De dua e raica o Isikeli kei ira e vakamacalataka kina na raivotu ni na sega ni vakayacori dina. Na vuna? Nanuma lesu ni a raica na valenisoro qo o Isikeli ena “dua na ulunivanua cecere.” E veisemati vinaka qori kei na parofisai i Aisea, ia e sega ni sema ina vanua dina e tiko kina na valenisoro. A tiko na valenisoro i Solomoni e Ulu i Moraia mai Jerusalemi, qori tale ga na vanua ena tara tale kina ena dua na siga. Ia vakacava qori e dusia e “dua na ulunivanua cecere”? Sega. E wavokiti Ulu i Moraia eso tale na ulunivanua, eso e tautauvata na kedra cere, eso tale era cere sara. E vakaitamera tale ga na valenisoro e raica o Isikeli. E wavokita na rabailevu ni kena iyalayala e dua na lalaga, ena lailai tale o Ulu i Moraia. Ena sega mada ga ni veirauti kei na iyalayala ni koro i Jerusalemi ena gauna i Solomoni! Era na sega tale ga ni namaka na tu vakavesu me drodro mai na vanua tabu ni valenisoro e dua na uciwai dina, me qai savu sara yani ena Waitui Mate, me lai bula kina. Na veiulunivanua ena Vanua Yalataki ena sega ni veiganiti kei na iyala ni nodra vanua vakatautauvata na yavusa e vakamacalataki ena raivotu. E sega gona ni dodonu me tukuni ni na vakayacori dina na raivotu qo.
19-21. Na cava e vinakata o Jiova mera cakava na tamata ena raivotu i Isikeli? Na cava era na rairai cakava kina qori?
20 Na cava ena rairai uqeta kina na nodra lewaeloma na yalomalumalumu na raivotu qo, mera lai madua sara? Dikeva na ka e tukuni vei Isikeli: “O iko na luve ni tamata, mo nanuma matua, mo raica, mo vakatudaliga ina ka kece au tukuna vei iko me baleta na lawa ni valenisoro i Jiova.” (Isik. 44:5) Dua na ka na levu ni gauna e rogoca kina o Isikeli na veika me baleta na lawa. (Isik. 43:11, 12; 44:24; 46:14) E dau vakananumi tale ga vakalevu vei Isikeli na ivakatagedegede i Jiova—na ivakarau dodonu ni dua na kiupiti kei na ivakarau donu ni bibi. (Isik. 40:5; 45:10-12; vakatauvatana Vosa Vakaibalebale 16:11.) E sivia na 50 na gauna ena raivotu ga qo e volatukutukutaka kina o Isikeli na vosa taumada ni “vakarautaka” kei na “ivakarau”!
21 Na cava e tukuna tiko o Jiova vei ira nona tamata ni cavuta na ivakarau, ivakarau ni bibi, lawa kei na ivakaro? E rairai vakadreta tiko vei ira na ka dina qai bibi qo: O Jiova duadua ga e vakarautaka na ivakatagedegede ni sokalou savasava. E dodonu mera madua o ira na yawaka na ivakatagedegede ya! Ia na cava era vulica kina na Jiu? Eda na dikeva ena wase tarava eso na ivakaraitaki matata. Ena vakamatatataka vei keda nikua na ibalebale ni raivotu veivakurabuitaki qori.
^ para. 4 Na valenisoro vakayalo e nona ituvatuva o Jiova me baleta na sokalou savasava, e yavutaki ena isoro ni veivoli i Jisu Karisito. Eda kila ni tekivu qori ena 29 G.V.
^ para. 12 Kena ivakaraitaki, e vakabibitaka o Paula na nona itavi na bete levu ena Siga ni Veibuluti e dau caka e veiyabaki. (Iper. 2:17; 3:1; 4:14-16; 5:1-10; 7:1-17, 26-28; 8:1-6; 9:6-28) Ia ena raivotu i Isikeli e sega ni cavuti kina na bete levu se na Siga ni Veibuluti.


text: 3 “Raica! ena siga oya kei na gauna oya,Niu kauti ira lesu mai na lewe i Juta kei Jerusalemi era kau vakavesu,+2 Au na kumuni ira tale ga mai na matanitu kece,Au na kauti ira sobu ina Buca nei Josafati.*Au na lewai ira e kea+Ena vukudra na noqu tamata kei na noqu ivotavota o Isireli,Nira vakasavi ira ina veimatanitu,Ra qai wasea na noqu vanua.+3 Era vakawirimadigitaki ira na noqu tamata,+Era solia na gonetagane me isau ni saqamua,Era volitaka na goneyalewa me isau ni waini mera gunuva.4 Na cava tale ga oni cati au kinaTaia, Saitoni, kei kemuni kece ena yasayasa o Filisitia?Oni cakava tiko qori me kequ isau?Ke oni cakava tiko qori vei au,Ena sega ni bera, au na sauma totolo e ulumuni.+5 Ni oni kauta na noqu siliva kei na noqu koula,+Oni yauta na noqu iyau talei ina nomuni valenisoro,6 Oni volitaki ira na Juta kei Jerusalemi vei ira na Kirisi,+Mera yawa mai na nodra vanua,7 Ia qo au sa uqeti ira mera biuta mai na vanua oni volitaki ira kina,+Au na sauma e ulumuni.8 Au na volitaki ira na luvemuni tagane kei ira na luvemuni yalewa e ligadra na Juta,+Era na volitaki ira vei ira na kai Sipa, ina matanitu yawa,Ni tukuna sara ga qori o Jiova.9 Moni kacivaka qo vei ira na veimatanitu:+‘Ni vakarau ina ivalu! Uqeti ira na tamata qaqa!Mera toro mai na sotia kece, mera lako yani!+10 Ni tukitukia na nomuni batinisiviyara me iseleiwau, na nomuni isele ni sasamaki me moto.Me kaya o koya e malumalumu: “Au sa kaukaua.”11 Ni lako mai moni veivuke, o kemuni kece na veimatanitu voleka, ni soqoni vata!’”+Ina vanua oya, kemuni Jiova, ni kauti ira sobu i kea na nomuni qaqa.*12 “Mera uqeti na veimatanitu, mera lako cake ina Buca nei Josafati,Au na dabe mai kea meu lewai ira na matanitu voleka kece.+13 Ni dodoka yani na isele takelo ni sa matua na ka me tamusuki.Ni lako sobu moni butuka ni sa sinai na ikeliniwaini.+Sa vuabale na ikeli ni sa levu na nodra ca.14 Na ilala levu, na ilala levu sa tu ena buca ni veilewai,Ni sa voleka na siga i Jiova ena buca ni veilewai.+15 Ena butobuto na matanisiga kei na vula,Ena sega ni serau na kalokalo.16 Ena tagi vaka na laione o Jiova mai Saioni,Ena tabalaka na domona e Jerusalemi.Ena sakure o lomalagi kei vuravura,Ia o Jiova ena nodra ivakaruru na nona tamata,+E nodra ivunivuni na Isireli.17 Oni na qai kila ni o yau o Jiova na nomuni Kalou, au tiko e Saioni na noqu ulunivanua tabu.+Ena vanua tabu o Jerusalemi,+Era na sega tale ni lako kina na vulagi.*+18 Ena siga oya ena tiri na waini kamica mai na veiulunivanua,+Ena drodro na sucu mai na veidelana,Ena drodro na wai ena veiuciwai kece e Juta.Ena vure mai e dua na mataniwai ena vale i Jiova,+Ena vakasuasuataka na Buca* ni Vu ni Akasia.19 Ia o Ijipita ena lala,+O Itomi ena veikau lala,+Nira valavala kaukaua vei ira na lewe i Juta,+Na vanua era vakadavea kina na dra e sega ni cala.+20 Ia o Juta ena tawa tu gaKei Jerusalemi ena veitabatamata kece.+21 Au na okata me tawacala na nodra dra* o ira au okata me cala,+Ena tiko mai Saioni o Jiova.”+


text:
ITALANOA 58
Tevita kei Kolaiaci
ERA se baci vala tale kei Isireli na kai Filisitia. E tolu na tuaka i Tevita eratou sa lewe ni mataivalu i Saula. Ena dua gona na siga a kaya o Jese vei Tevita: ‘Kauta mada e so na madrai mo lai raici iratou na tuakamu se ratou sa vakacava tiko.’
Ni yaco yani ena keba ni valu o Tevita e cici sara ina vanua ni vala me lai vaqarai iratou na tuakana. Ena gauna vata oqori e basika mai kina na tuwawa ni Filisitia o Kolaiaci me baci vakalialiai ira na Isireli. Ena veimataka kei na yakavi ni 40 na siga sa oti e dau kailavaka tiko: ‘Dou digia mai e dua me keirau mai vala. Ke qaqa me vakamatei au, keimami qai nomuni bobula. Ke noqu na qaqa, au na vakamatei koya. Oni qai neimami bobula. Dou digia mai e dua me keirau vala.’
A mani taroga e so na sotia o Tevita: ‘Na cava ena soli vua na tamata e vakamatea na kai Filisitia oqo, me sereki Isireli mai na veivakamaduataki?’
E kaya e dua na sotia: ‘Ena solia vua o Saula e levu na iyau kei na luvena yalewa me watina.’
Ia era rerevaki Kolaiaci kece na Isireli ni sa rui tamata levu. E rauta ni 3 na mita na kena balavu qai tiko ga na sotia me colata na nona isasabai.
Era lai tukuna vei Tui Saula e so na sotia ni via vala kei Kolaiaci o Tevita, qai kaya vua o Saula: ‘O na sega ni rawati koya. O sa rui gone, e se sotia tu mai vakabalavu o koya.’ E sauma o Tevita: ‘Au sa vakamatea oti e dua na pera kei na dua na laione a kauta na sipi nei tamaqu. Ena yaco tale ga vaka kina vei koya na kai Filisitia oqo. Ena vukei au o Jiova.’ Sa qai kaya o Saula: ‘Mo lako, me tikovata kei iko o Jiova.’
E lako sobu sara yani ina uciwai o Tevita. E tomika mai kina e lima na vatu yagoyagovinaka, qai tawana ina nona taga. Sa qai kauta na nona irabo me lai sota kei na tuwawa. E sega sara ga ni vakabauta o Kolaiaci ni sa raici koya. E nanuma ni na rawarawa vua me vakamatei Tevita.
E kaya o Kolaiaci: ‘Lako mai vei au, au na solia na yagomu vei ira na manumanu me kedra.’ Ia e kaya o Tevita: ‘O lako mai vei au kei na moto, iseleiwau, kei na isasabai, au lako yani vei iko ena yaca i Jiova. Ena siga oqo sa soli iko tu o Jiova ina ligaqu meu vakamatei iko.’
E cicivi Kolaiaci yani o Tevita, taura mai e dua na vatu, biuta ena nona irabo qai rabotaka ena nona igu taucoko. E cawi yani vakadodonu na vatu qai lauta vinaka na yadre i Kolaiaci, e bale i ra mani mate sara kina! Era dro na kai Filisitia nira raica sa mate na nodra toanivala. Ra cici muri ira yani na kai Filisitia na Isireli, mani nodra kina na qaqa.


text:
1 Samuela
Chapter 29
Era sa vakasoqoni kece mai na sotia ni Filisitia e Apeki, kei ira na Isireli era sa tiko ena mataniwai mai Jeserili.
2 O ira na turaga ni Filisitia era sa tuvatuva i yadrau mai ka ya udolu mai, o Tevita kei ira na nona tamata, era sa tiko ga ena mata i Akisi.
3 Era sa tukuna na turaga ni Filisitia, "Na cava era sa cakava tiko eke na Iperiu oqo?" Sa sauma vei ira o Akisi, "Sa sega beka ni o Tevita oqo na tamata nei Saula na tui Isireli; sa tiko o koya vata kei au ena siga oqo? Au sa sega ni kunea vua e dua na cala mai na gauna sa lako mai kina vei au."
4 Era sa cudru vakalevu ga na Filisitia ena vukuna; era sa tukuna kina vua, "Me lesu tale na tamata oqo ki na vanua o sa lesia me tiko kina, me kua ni lako sobu vata kei keda ki nai valu, de qai keda meca tale ni sa ia tiko nai valu. Me vakavinakataki koya vakacava vua na nona i liuliu, kevaka e sega ni solia yani na uludra na tamata oqo?
5 "E sega beka ni o Tevita oqo – o koya era sa dau-lagataka tiko ka tukuna, 'Sa vakamatea o Saula na veiudolu ia o Tevita na veitininaudolu'?"
6 Sa kacivi Tevita o Akisi ka tukuna vua, "Sa dina, me vaka sa bula o Jiova, o sa cakacaka vakaidina, na nomu lako yani kei na nomu lako mai ena i valu sa vinaka e mataqu. Ena siga oqo, au se sega ni raica na ca mai vei iko, mai na siga o se qai lako mai kina vei au. O ira na veituraga oqo era sega ni tokoni iko.
7 "Mo lesu tale, ka lako ena vakacegu, mo kua ni vakayalocataki ira na veituraga ni Filisitia oqo."
8 Sa tukuna vei Akisi o Tevita, "Na cava keimami sa cakava? me yacova na siga oqo, na cava o sa raica vua na nomu tamata ena gauna kece au sa tiko kina kei iko, me'u kua kina ni vala vata kei ira na meca ni noqu turaga na tui?"
9 Sa sauma o Akisi vei Tevita, "Au sa kila ni o sa rui vinaka e mataqu me vaka na Agilosi ni Kalou; ia, o ira na veituraga lalai ni Filisitia era sa tukuna, 'Me kua ni lako vata kei keda o koya ki nai valu.'
10 "O koya mo yadra vakamataka kei ira na dauveiqaravi ni nomu turaga; o ira sa lako vata mai kei iko. Ni sa kida ga na rarama, mo ni lako sara."
11 O Tevita kei ira na nona era sa sou ena mataka ka lesu yani ki na nodra vanua na Filisitia. Era sa lako cake na Filisitia ki Jeserili.


text:
38 Ena gauna oya e tauvimate o Esekaia, e voleka sara ni mate.+ E lako yani o Aisea na parofita,+ na luvei Emosi, e kaya vua, “Qo na ka e tukuna o Jiova, ‘Mo tatau mada vei ira na lewe ni nomu vuvale ni o na mate, o na sega ni bula tale.’”+2 E mani vuki i lalaga o Esekaia, e masuti Jiova sara:3 “Au vakamasuti kemuni Jiova, moni nanuma+ mada na noqu lako voli e matamuni ena yalodina, ena lomaqu taucoko,+ au qai caka vinaka e matamuni.” E mani tabalaka na tagi o Esekaia.4 E kaya vei Aisea o Jiova:5 “Mo lesu mo tukuna vei Esekaia,+ ‘Qo na ka e tukuna o Jiova na Kalou nei Tevita na nomu qase: “Au sa rogoca na nomu masu.+ Au sa raica na wainimatamu.+ Au na kuria na nomu bula me 15 tale na yabaki,+6 au na vakabulai iko kei na koro qo mai na liga i tui Asiria, au na taqomaka na koro qo.+7 Qo na ivakatakilakila mai vei Jiova me vakaraitaka vei iko ni na vakayacora o Jiova na ka e tukuna:+8 Au na vakasuka i muri na yaloyalo ni matanisiga e lako sobu ena ikabakaba* nei Easi me tini na ikalawa.”’”+ E mani suka na matanisiga me tini na ikalawa ena ikabakaba e lako sobu kina.9 Na ka e vola o Tui Esekaia e Juta ni tauvimate qai bula tale mai na kena mate.10 Au tukuna: “Ni tudonu na noqu bulaAu na lako ina matamata kei iBulubulu.*Sa kau tani vei au na vo ni noqu bula.”11 Au kaya: “Au na sega ni raici Ja,* io o Ja ena nodra vanua na bula.+Au na sega ni raica tale na kawatamataNiu na tomani ira na tiko ena vanua e sega kina na bula.12 Sa cavu na noqu vale qai kau tani vei au+Me vaka na valelaca ni ivakatawanisipi.Au sa viviga na noqu bula me vaka na dautali isuluE kotivi au me vaka na wa ni isulutali.Mai na siga ina bogi oni saga tiko ga moni muduki au.+13 Au dei tiko ga me yacova na mataka.Me vaka na laione, e qurulaka o koya na suiqu keceMai na siga ina bogi oni saga tiko ga moni muduki au.+14 Me vaka na kakabace se na belo, au tagi tiko ga,+Au kiru tiko ga me vaka na ruve.+E oca na mataqu ena rai cake:+‘Kemuni Jiova, au sa rarawa vakalevuMoni tokoni au!’+15 Na cava meu kaya?E vosa vei au o koya, e vakayacora tale ga.Au na lako vakamalua ena noqu bula keceEna levu ni noqu rarawa.16 ‘Kemuni Jiova, ena ka* qo era bula tiko kina na tamata,Ena vuku ni ka qo au bula tiko kina.Oni na vakabulabulataki au tale, moni vakabulai au.+17 Raica! E vuki na noqu vakacegu me rarawa levu,Ia ni oni lomani au,Oni vakabulai au mai na qara ni rusa.+Oni biuta i dakumuni na noqu ivalavala ca kece.+18 Ni na sega ni vakalagilagi kemuni na iBulubulu.*+Era sega ni vakacaucautaki kemuni na mate.+O ira na lako sobu ina qara era sega ni nuitaka rawa na nomuni yalodina.+19 O koya e bula, io o koya e bula ena vakacaucautaki kemuni,Me vakataki au ena siga qo.Na tama ena vakavulica na nomuni yalodina vei ira na luvena.+20 Kemuni Jiova moni vakabulai au,Keimami na lagata noqu sere me salavata kei na ivakatagi vakawa+Ena vale i Jiova ena gauna taucoko ni neimami bula.’”+21 E kaya sara o Aisea: “Me kau mai e dua na ibuli lolo rabaraba sigani me bulu kina na bo, me bula o koya.”+22 E taroga o Esekaia: “Na cava na ivakatakilakila niu na lako cake ina vale i Jiova?”+
iVakamacala e ra
^ De vakayagataki na ikabakaba qo me tukuna na gauna, me vaka na kaloko matanisiga.


text:
IVOLA NI SOQONI–NODA BULA VAKARISITO KEI NA CAKACAKA VAKAITALATALA Okotova 2016
Vakatutu
Vakatutu ni Yadra!, ivola ni veisureti ina soqoni, kei na ka dina vakaivolatabu me baleta na keda ituvaki nida sa mate. Vola e ke nomu vakatutu.
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Mo Nuitaki Jiova ena Lomamu Taucoko”
E veivakadeitaki na Vosa Vakaibalebale 3 ni vakaicovitaki keda na Kalou o Jiova ke da nuitaki koya. O na vakadeitaka vakacava ni o nuitaki Jiova mai vu ni lomamu taucoko?
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Me Kua ni Galeleta na Lomamu”
Vakamacalataki ena Vosa Vakaibalebale 7 nona temaki e dua na cauravou me valavala ca ni vakanadakuya na ivakatagedegede i Jiova. Cava eda rawa ni vulica kina?
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
Na Vuku e Uasivia na Koula
E kaya na Vosa Vakaibalebale 16 ni vinaka na vuku mai na koula. Cava e ka talei kina na vuku vakalou?
BULA VAKARISITO
Sala mo Dau Vakamacala Vinaka Kina
Na ivakamacala vinaka e yaga e vakamacala kei ira na lewe ni ivavakoso. Cava e kilai ena ivakamacala vinaka?
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
Guta na Veiyaloni
Sega ni vakacalaka noda veiyaloni na dauveiqaravi i Jiova. Eda rawa ni vakayagataka na Vosa ni Kalou meda valuta kina na duidui da qai guta na veiyaloni.
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Mo Vakavulica na Gone ena Sala me Muria”
Cava e yaga kina na veivakadodonutaki nira tuberi na gone? E vakamacalataki ena Vosa Vakaibalebale 22 na ivakasala yaga vei ira na itubutubu.
BULA VAKARISITO
O sa Vakayagataka Vinaka Tiko na Card ni JW.ORG?
Vakayagataka na card ena veigauna mo dusimaki ira kina e levu ina Vosa ni Kalou kei na noda website.


text:
LESONI 11
Me Bulabula
Roma 12:11
IVAKAMACALA LEKALEKA: Me bulabula nomu vosa me rawa ni uqeti ira na vakarorogo.
KENA ICAKACAKA:
-
Me tara na lomamu na ka o tukuna. Ni o vakarautaka tiko nomu vosa, vakasamataka vakatitobu na bibi ni itukutuku. Kila vinaka na ka o na tukuna mo rawa ni vosa mai vu ni lomamu.
-
Vakasamataki ira na vakarorogo. Vakasamataka vakatitobu na sala ena yaga kina vei ira eso tale na ka o wilika se vakavulica. Vakasamataka tale ga na sala mo vakasavuya kina na itukutuku me rawa ni uqeta na lomadra na vakarorogo.
-
Me bulabula. Me bulabula nomu vosa. Me matau nomu matanataka na ka o tukuna tiko, me laurai tale ga e matamu ni tarai iko.


text:
IVOLA NI SOQONI–NODA BULA VAKARISITO KEI NA CAKACAKA VAKAITALATALA Noveba 2016
Vakatutu
Vakatutu ni Vale ni Vakatawa kei na ka dina me baleta na parofisai vakaivolatabu e dusia noda gauna qo. Vakayagataka qo mo bulia kina nomu vakatutu.
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
Vakamacalataka na Yalewa Maqosa na iVolatabu
Na itovo cava e taleitaka o Jiova vua e dua na tacida yalewa vakawati?
NODA BULA VAKARISITO
“E Kilai o Watina ena Matamatanikoro”
Na yalewa maqosa ena rogo vinaka kina o watina.
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
Marautaka na Nomu Cakacaka Vakaukaua
Eda rawa ni marautaka noda cakacaka ke donu tiko noda rai.
NODA BULA VAKARISITO
Sala me Vakayagataki Kina na iVola—Na Cava Eda na Vulica ena iVolatabu?
Me vakayagataki vakacava na idusidusi vakasakiti qo ena ivola Na Cava Eda na Vulica nida veivakavulici tiko ena iVolatabu?
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Mo Nanuma na Dauveibuli Cecere ena Nomu Gauna Vakaitabagone”
E vakayagataki na serekali ena Dauvunau 12 meda vakayagataka vinaka noda gauna vakaitabagone.
BULA VAKARISITO
Ra iTabagone
—Kua ni Vakaberabera ni Curuma na “Katuba Levu”
O rawa ni tekia eso na isausau vakayalo me vaka na cakacaka vakaitalatala vakatabakidua?
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
Na Goneyalewa ni Sulamaiti
—iVakaraitaki Vinaka me Vakatotomuri
Na cava e ivakaraitaki vinaka kina na goneyalewa ni Sulamaiti vei ira na dauveiqaravi i Jiova?


text:
Luke
Chapter 20
Ena dua na gauna ni a vakatavulici ira tiko na tamata, kei na Nona vunautaka nai tukutuku vinaka ena vale ni soro, a ra sa lako mai Vua o ira na bete levu, o ira na daunivolatabu kei ira vata tukuna na qase.
2 Ka ra tukuna Vua, ka vaka, "Mo tukuna mai vei keitou, na lewa i cei o cakava kina na veika o ya? Se o cei mada e vakatara vei iko mo cakava?
3 Ia sa tukuna vei ira o koya, ka vaka, Au na tarogi kemudou talega ena dua na ka, mo dou sauma mai vei Au;
4 "Na nona veipapitaisotaki tiko o Joni – e vu mai lomalagi se mai vei ira na tamata?"
5 A ra sa veivosakitaka vaka i ira, ka ra tukuna kevaka eda tukuna, mai lomalagi, ena tukuna o koya, a cava ga dou sega ni vakabauti koya kina?
6 "Ia kevaka eda tukuna, mai na tamata, edatou na vakaviriki ena vatu mai vei ira kece na tamata, ni ra sa vakabauta taucoko tu ni o Joni na parofita."
7 A ra sa tukuna vua ni ra sa sega ni kila se e vei na vanua e vu mai kina.
8 Sa tukuna vei ira o Jisu, "Au na sega talega ni na tukuna vei kemudou, se lewa i cei ka'u cakava kina na veika o ya."
9 Sa qai tekivu o koya me tukuna vei ira na tamata na vosavakatautauvata oqo: a sa dua na tamata sa tea e dua na veiloga vaini, ka lisitaka vei ira na daunivaini, ka sa qai lako kina dua na vanua vakayawa sara me la'ki tu mai kina vakadede.
10 Ni sa yaco na kena gauna me tamusuki kina na vaini, sa tala o koya e dua na dauveiqaravi vei ira na daunivaini, ke rawa mera solia mai vua eso na vua ni vaini mai na veiloganivaini. Ia era sa qai mokulaka ka vakatalai koya me kua ni kauta e dua na ka.
11 Sa tala tale o koya e dua na dauveiqaravi; na ka vata ga o ya era cakava tale vua.
12 Sa tala tale o koya na kena i katolu; na ka vata e caka vei rau na liu e caka talega vua.
13 Sa tukuna nai taukei ni veiloga vaini oqo, a cava beka me'u na cakava? Au sa na tala sara ga na luvequ ka'u sa daulomana. Au kila ni ra na raici koya era na vakarokorokotaka.
14 Ia nira sa raici koya mai na daunivaini era sa veitukunayaka vakai ira, ka vaka, o koya sara ga oqo ena noda i liuliu mai muri, medatou sa vakamatei koya rawa oqo ka me nodatou kina na qele.
15 "A ra sa qai kauti koya vakatikitiki tani mai na veiloga vaini ka vakamatea. O koya oqo a cava beka sa na qai cakava vei ira nai taukei ni veiloga vaini oqo?
16 "Ena lako mai o koya ka vakamatei ira taucoko na daunivaini ka solia na veiloga vaini vei ira tale eso." Nira sa rogoca na nona vosa, era sa tukuna, "me kakua sara ga!"
17 Sa qai rai yani vei ira ka tukuna, a cava sa volai oti tu oqo; Na vatu era sa cata na matai ni vale sa yaco me kenai vakadei ena tutu ni vale?
18 "Ena ramusu o koya ena lutu kina vatu oqori; ia ke dua e lutuka, ena dadasilasila vaka matailalai."
19 A ra sa siqema na bete levu kei ira na daunivolatabu ni o koya e vakaibalebaletaki ira tiko, ka ra sa via tauri Koya ena gauna vata oqori, ia sa dredre ga nira rerevaki ira na tamata.
20 A ra sa tu ka vakaraici Koya tiko, sa ra qai tala eso na yamata vuni me ra vaka tu na tamata lotu dina, me ra vosa vei Koya ka me coriti ga ena Nona vosa, me rawa ni ra biuti Koya kina liga ni lawa ni matanitu vua na kovana.
21 A ra sa tarogi Koya, ka vaka, "Qasenivuli, keimami sa kila kece tu ni o ni dau tukuna ka vakatavuvulitaka na ka e dodonu, ka sega ni dau kune vei kemuni na bula ni veitovaki, ia o ni dau vakatavuvulitaka ga na dina ni Kalou:
22 Na taro, "E tara beka me soli vei Sisa nai vakacavacava se me kua?"
23 Ia sa kila o koya na nodra i vadi qaseqase, a sa tukuna vei ira, "a cava dou via vakatovolei Au kina?
24 "Dou vakaraitaka mai vei Au e dua nai lavo siliva. Nai vakatakarakara i cei kei na yaca i cei e tu kina?" a ra sa tukuna vua, "Sisa"
25 Sa tukuna o koya vei ira, "Mo dou solia na ka ga sa nei Sisa, vua na Kalou na ka ga sa dodonu me nona na Kalou."
26 Ia a sa sega ni rawa mera coriti Koya ena vosa sa cavuta e matadra na tamata. A ra sa qoroa na Nona sauma na taro ka sa sega tale ni dua me vosa rawa.
27 Eso vei ira na sedusisi era lako mai vua, o ira oqo era tukuna ni sega na tucake tale, era tarogi Koya,
28 Ka vaka, "Qasenivuli, sa vola vei keimami o Mosese kevaka e dua na tagane sa mate na tacina, ka bula tikoga o watina ka sega ni rau vakaluveni, o tacina sa rawa ni tauri watina ka vakatubura na kawa me nei tacina.
29 Sa lewe vitu na veitacini tagane. Sa vakawati o koya ka qase vei iratou, sa mate ka sega na luvena.
30 Sa taura na watina o koya ka tarava, sa mate talega ka sega na luvena.
31 Sa vaka kina o koya nai katolu kei koya sara nai kavitu, ni ratou sa mate e sega ni dua na luvedratou.
32 "Na kena i otioti sa qai mate talega na yalewa oqo.
33 "O koya oqo, o cei vei iratou oqo ena watina, ni sa tucake tale o ira na mate? Ni o iratou na lewe vitu oqo e ratou a watina kece."
34 A sa tukuna vei ira o Jisu, ka vaka, o ira na gone ni gauna oqo era vakawati ka ra veimusumusuki mera vakawati.
35 Ia o ira sa kilikili mera taukena na gauna o ya kei na tucake tale mai na mate, era sa sega ni vakawati se veimusumusuki mera vakawati;
36 Era sa na sega ni mate tale, nira sa tautauvata tu kei ira na agilosi kei ira na luve ni Kalou, ni ra sa luve ni tucake tale.
37 Ia o Mosese sa vakaraitaka ena kau sa kama tiko ka sega ni kama yavu ni o ira na mate era sa tucake tale, ena nona cavuta o Jiova na Kalou i Eparaama, na Kalou i Aisake kei na Kalou i Jekope.
38 Ni o koya sa sega ni nodra Kalou na mate ia sa nodra ga na bula, na bula sa vu kece mai vua.
39 A ra sa tukuna vua eso na daunivolatabu, "Qasenivuli, e dina sara ga na ka o ni tukuna."
40 Ia sa sega ni dua me tarogi Koya tale ni oti o ya.
41 A sa tukuna vei ira o koya, e rawa vakacava mera tukuna ni o Karisito na luve i Tevita?
42 Ena i vola ni Same e tukuna sara ga kina o Tevita: 'Sa tukuna o Jiova vua na Noqu turaga, "Mo dabe tiko ena ligaqu i matau,
43 Me yacova ni'u sa vakamalumalumutaki ira na kemu meca mei tutuniyavamu."
44 "O Koya oqo sa vakatokai koya kina o Tevita turaga; me sa qai luvena tale tu vakacava?"
45 Ena nodra sa vakarorogo taucoko tu na tamata kece, sa qai tukuna vei iratou na Nona tisaipeli o koya,
46 Dou qarauni kemudou mai vei ira na daunivolatabu, era dau vinakata ni ra sa lako tu mera daramaka na kote balavu, era dau vinakata mera vakaraitaki ira ena vanua ni veivoli, era dau la'ki dabe sara ena i dabedabe dokai ena loma ni vale lotu, kei na ulu ni teveli ni kana magiti,
47 "Era dau kana wale ena nodra vale na yada, ka ra dau vakayatuyatu balavu ena nodra masu. Na nodra cudruvi o ira oqo ena ka levu sara."


text:
1
Na Vosa ni Bula
1Ena i vakatekivu a sa bula tu kina na Vosa; a sa tiko vata kei na Kalou na Vosa, ka sa Kalou o koya na Vosa. 2Ena i vakatekivu e rau sa tiko vata kina o koya na Vosa kei na Kalou. 3A sa bulia ka vakatubura na Kalou na ka kecega ena vukuna; sa sega ni dua na ka e buli me a sega ni cakava o koya. 4Sa i vurevure ni bula na Vosa, ka sa kauta mai na rarama ki na tamata na bula oqo. 5Sa cilava na butobuto na rarama, ia sa sega ni tabonaka rawa na rarama o ya na butobuto.
6A sa tala mai na Kalou e dua na nona i talai, a yacana o Joni,#Maciu 3.1; Mari 1.4; Luke 3.1,2 7o koya sa lako mai me tukuna na rarama oqo vei ira na tamata, me rawa kina ni ra rogoca na i tukutuku ka vakabauta. 8O koya vakataki koya sa sega ni rarama o ya; ia sa mai kacivaka ga na rarama. 9Sa i koya ga oqo na rarama dina, na rarama sa lako mai ki vuravura ka sa cilava na tamata kecega.
10A sa tiko e vuravura na Vosa, ka dina ga ni sa bulia na vuravura na Kalou ena vukuna, ia sa sega ga ni kilai koya o vuravura. 11E a lako mai o koya ki na nona vanua, ia era a sega ni ciqomi koya o ira na kai nona. 12Ia eso vei ira sa ciqomi koya ka vakabauti koya; sa solia kina vei ira o koya na dodonu me ra yaco rawa me ra luve ni Kalou. 13Era sa sega ni yaco me ra luve ni Kalou ena sala vakatamata, o ya me ra sucu mai vei ira na nodra i tubutubu; ia mai vua ga na Kalou ni sa Tamadra o koya.
14A sa yaco me tamata na Vosa, sa sinai ena lolomasavu kei na dina, ka sa bula ena keda maliwa. Keitou a raica na nona i serau, na i serau sa ciqoma o koya me vaka ni Luvena sa duabau ga ka a vakatuburi mai vei Tamana.
15Sa tukuni koya o Joni, ka sa kacivaka vakaoqo, “Sa i koya oqo au sa dau tukuna tiko, ‘O koya sa muri au mai sa levu cake vei keirau, me vaka ni a sa bula tu o koya ni'u se bera ni sucu.’ ”
16Eda sa vakalougatataki kece sara mai na veika sa sinai tu vua, o ya mai na lolomasavu sa vakaikuritaki tikoga. 17Na Kalou sa solia vei Mosese na nona Lawa, ia sa yaco mai na lolomasavu kei na dina mai vei Jisu Karisito. 18E sega ni dua na tamata e se bau raica na Kalou. Na Luvena e duabau ga, sa vakatubura o koya, ka sa tiko vata kei Tamana, sa mai vakatakilai koya.
Na i Tukutuku i Joni na Dauveipapitaisotaki
(Maciu 3.1-12; Mari 1.1-8; Luke 3.1-18)
19Sa i koya oqo na ka e tukuna o Joni ena gauna era a talai yani kina vua o ira na bete kei ira na kawa i Livai. Era a talai mai vei ira na nodra i liuliu na Jiu mai Jerusalemi, me ra la'ki kaya vua, “O cei beka o iko?”
20A sa sauma o Joni ka sega ni cakitaka, ka tusanaka ga vakadodonu, “Au sega ni Mesaia oi au.”
21Era sa qai taroga, “O cei beka ga o iko? O iko o Ilaijia?”
A sauma o Joni ka kaya, “E segai.”
Era sa tarogi koya tale, “Sa i iko beka o koya na Parofita?”
Sa qai sauma ka kaya, “E segai.”
22Era sa qai kaya tale vua, “Ia o cei ga o iko? Me bau dua na ka me keimami la'ki tukuna vei ira sa talai keimami mai. A cava o sa kaya me baleti iko?”
23Sa qai kaya o Joni, “Oi au na domona e dua sa kacikaci voli ena vanua lala, ‘Cakava me dodonu na sala me muria na Turaga,’ me vaka sa kaya o Aisea na parofita.”#Aisea 40.3 (LXX)
24Ia o ira era sa talai mai vei ira na Farisi 25sa qai tarogi Joni, ka kaya vua, “A cava ga o veipapitaisotaki kina ni o sega ni o koya na Mesaia, se o Ilaijia, se o koya na Parofita?”
26A qai vosa vei ira o Joni, ka kaya, “Au sa veipapitaisotaki ena wai; ia sa tucake tu ena kemuni maliwa e dua o ni sa sega ni kila. 27O koya sa muri au tiko mai, ia sa sega ni ganiti au mada ga me'u sereka na wa ni nona i vava.”
28A yaco tiko na veika oqo mai Pecani ena tai kadua ni Joritani, na vanua e veipapitaisotaki tiko kina o Joni.
Na Lami ni Kalou
29Ena siga ka tarava, sa raici Jisu sara o Joni ni lako tiko yani vua, ka a kaya sara, “Raica na Lami ni Kalou, o koya sa kauta tani na nodra i valavala ca na kai vuravura! 30Sa i koya ga oqo au sa tukuna tiko kina, ‘Sa muri au tiko mai e dua na tamata, ia sa levu cake vei keirau o koya, baleta ni sa bula tu o koya ni'u se bera ni sucu.’ 31Au sega mada ni kila se o cei o koya; ia na vu ni noqu lako mai ka veipapitaisotaki ena wai o ya me rawa ni ra kilai koya kina o ira na Isireli.”
32Sa qai tukutuku tale o Joni, ka kaya, “Au a raica na Yalo Tabu ni sa lako sobu mai me vaka na ruve mai lomalagi, ka mai ro toka vua. 33Au a sega tiko ni kila ni sai koya ga oqo, ia na Kalou ka talai au mai me'u veipapitaisotaki ena wai sa kaya vei au, ‘O koya o na raica ni lako sobu vua na Yalo Tabu ka la'ki ro toka vua; sai koya oqori ena veipapitaisotaki ena Yalo Tabu.’ 34Au sa raica oti, ka'u sa tukuna oqo ni sai koya ga na Luve ni Kalou.”
O Iratou na i Matai ni Tisaipeli i Jisu
35Ena siga ka tarava, sa tu tale e kea o Joni kei na rua na nona tisaipeli; 36ia ni sa raici Jisu ni lako tiko yani sa kaya sara, “Raica, na Lami ni Kalou!”
37E rau a rogoca na nona vosa oi rau na tisaipeli ka rau muri Jisu sara. 38A qai vuki ko Jisu ka raici rau ni rau sa muri tiko yani, ka mani kaya vei rau, “A cava o drau vakasaqara?”
E rau a qai kaya vua, “Rapai,” (ka kena i balebale, Vakavuvuli,) “E vei na vanua o ni vakaitikotiko kina?”
39Sa qai kaya vei rau o koya, “Lako mai ka raica.” (Na gauna o ya e sa via rauta toka na va na kaloko ena yakavi.) E rau sa qai lako vata yani kei koya ka raica na vanua e tiko kina, ka rau mani tiko kaya voli ena vo ni siga o ya.
40E dua vei rau o Adriu, na taci Saimoni Pita. 41E a kunei Saimoni taumada, na tuakana, ka kaya vua, “Keirau sa kunea na Mesaia.” (Na vosa oqo e kena i balebale na “Karisito”.) 42Sa qai kauti koya sara vei Jisu.
E a vakaraici koya ko Jisu, ka kaya vua, “O iko o Saimoni na luve i Jona; o na vakatokai o Kifa.” (A kena i balebale o Pita, se vatu.)
Sa Kacivi Filipe kei Nacanieli ko Jisu
43Ena siga ka tarava, sa vinakata ko Jisu me lako ki Kalili. E a mani kunei Filipe o koya, ka kaya vua, “Muri au mai!” 44(O Filipe oqo e kai Pecisaita, na koro nei Adriu kei Pita.) 45A qai kunei Nacanieli o Filipe, ka kaya vua, “Keitou sa kunei koya ka a vola o Mosese ena i vola ni Lawa ka ra tukuna talega na parofita ena nodra i vola, o ya ko Jisu na kai Nasareci, na luve i Josefa.”
46Sa qai kaya vua o Nacanieli, “E rawa li ni tubu mai Nasareci e dua na ka vinaka?”
A qai kaya vua o Filipe, “Lako mai mo raica.”
47Ia ni sa raici Nacanieli ko Jisu ni sa lako tiko yani vua, sa qai kaya, “Raica, e dua na Isireli dina, ka sa sega vua na lasu!” 48Sa qai kaya vua o Nacanieli, “O ni kilai au beka vakacava?”
A sauma ko Jisu, “Au a raici iko ena gauna o a tiko kina ena ruku ni vunilolo, ni se bera ni kacivi iko o Filipe.”
49Sa qai kaya vua o Nacanieli, “Vakavuvuli, sai kemuni na Luve ni Kalou, sai kemuni na nodra Tui na Isireli!”
50A sauma ko Jisu ka kaya vua, “O sa vakabauta li baleta ni'u sa tukuna oti niu a raici iko ena ruku ni vunilolo? O na raica na veika lelevu cake mai na kena oqo.” 51Sa qai kaya tale vua ko Jisu, “Au tukuna vakadodonu sara vei kemuni, ni o ni na raica ni tadola na lomalagi ka raici ira talega na agilosi ni Kalou ni ra kaba cake tiko ka siro sobu vua na Luve ni Tamata.”#Vteki 28.12


text:
Feperueri 3-9
VAKATEKIVU 12-14
Sere 14 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (1 min.)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Na Veiyalayalati e Yaga Vei Iko”: (10 min.)
Vte 12:1, 2—E yalataka o Jiova me vakalougatataki Eparaama (Eparama) (it-1 522 ¶4)
Vte 12:3—“Era na vakalougatataki tale ga ena vukumu [Eparama] na vuvale kece e vuravura” (w89 1/7 3 ¶4)
Vte 13:14-17—E vakaraitaka vei Eparama o Jiova na vanua era na tawana na nona kawa (it-2 213 ¶3)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (10 min.)
Vte 13:8, 9—Na cava eda vulica vei Eparama ena nona walia na duidui? (w16.05 5 ¶12)
Vte 14:18-20—Sala cava e solia kina o Livai “na ikatini ena vuku i Eparama”? (Ipe 7:4-10; it-2 683 ¶1)
Na iyau vakayalo cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo, dua na ka ena yaga ena cakacaka vakavunau, se dua tale na ka o vulica?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Vte 12:1-20 (th lesoni 10)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Mo Gumatua ena Wilivola kei na Veivakavulici: (10 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio Vakavotui na Veitikina Bibi, qai veivosakitaki na lesoni 14 ni brochure Veivakavulici.
Vunau: (Me kua ni sivia na 5 na miniti) w12 1/1 8—Ulutaga: Na Cava e Radinivale Vinaka Kina o Sera? (th lesoni 14)
NODA BULA VAKARISITO
“Na Cava o Vulica ena Sere ni JW Broadcasting?”: (10 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio ni sere Sa Voleka Sara.
Veika e Gadrevi ena iVavakoso: (5 min.)
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 102
iTinitini ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
Sere 15 kei na Masu


text:
GEORGIA
“E Rawarawa Vua na Kalou na ka Kece”
Natela Grigoriadis
-
SUCU 1960
-
PAPITAISO 1987
-
KENA ITUKUTUKU A veivuke vakalevu ena tabaivola a caka tu vakavuni ena gauna ya ni oti ga nona papitaiso.
GAUNA keimami se soqoni kina ena veiyabaki ni 1980, a se volai ga Na Vale ni Vakatawa e vulici qai vakayagataka na ilavelave qori o koya e taura na vuli. Keirau veitalanoa sara kei na dua na qase ni ivavakoso o Genadi Gudadze, au qai vakatututaka vua me keimami tabaka ga na neimami mekesini.
A se vakayagataki voli ena gauna ya na misini ni tabaivola e vakatokai na mimeograph, ia e taba rawa ga e vica na ivola. E vinakati e dua na misini vou ni tabaivola, dua na misini ni taipa kei na kena pepa, me dua tale ga na dautaipa totolo me rawa ni tabaki wasoma na mekesini. E leqa ga ni iyaya kece ni tabaivola wili kina na pepa e dodonu me kerei ina matanitu qai yadravi vinaka tu na kena veisoliyaki.
A solia vei au na misini ni taipa e dua na noqu itokani e kila na vanua e rawa ni kau mai kina eso na misini va ya, qai sega ni gadrevi me kerei ina matanitu. E rawa ni vukei keitou ena taipa o taciqu. Era cakava sara na mataveitacini e dua na misini vou,sa ra raica rawa tale ga na vanua me voli kina na pepa. E toso vinaka na vakavakarau, oti ga vakalailai sa taba rawa sara na imatai ni ilavelave ni Vale ni Vakatawa vakaGeorgia.
Ia e tukuna vei au ena dua na siga o Genadi: “Me vaqarai e dua tale na vanua e voli kina na pepa.” Sa raica toka o Genadi eso na pepa ena dua na valenivolavola ni matanitu, ia e sega ni rawa ni volia nira tu e kea na yadra. Ena voli mada vakacava na pepa? Au vuki tukuna tiko ga, ‘Sa sega tu ga ni rawa!’ Ia e kaya vei au o Genadi: “Kua ni kaya tiko sa ‘sega tu ga ni rawa.’ ‘E rawarawa vua na Kalou na ka kece’!”—Maciu 19:26.
Au vakasamataka tiko ga na vosa qori niu gole ina valenivolavola ni matanitu ena siga tarava. A qai vagolei au o Jiova vua e dua na marama yalovinaka, e kaya ni na vakauta na noqu kerekere vua na boso. A boso tiko e kea o watina! Me tekivu mai na siga ya, au sa voli pepa tu ga mai na valenivolavola ya. Sega tale ni dua na leqa keitou sotava me baleta na voli ni pepa.