text:
Jon 5
A Jisas Ke Vatoke Tabirua Na Mane Ke Thehe Na Naegna
1Leghugna iangeni, a Jisas ke vano i Jerusalem eigna sina nidia na laulahu mara Jiu. 2Koragna i Jerusalem sina maha i bea ke mono kena kiloagna Betsata kori haghoredia mara Jiu. Na maha i bea iangeni ke mono gharania na hagetha kena kiloagna, “Na Hagethagna na Sip.” Hilighagna na maha iangeni e lima na varada teve bali mamatho ke mono. 3-4Sethe na tinoni kena vahaghi kena nere tadia na komi varada irangeni. Kekeha ena doa, kekeha thehe na naedia, mi kekeha lae na tonodia.+ 5Sina mane tadia na komi tinoni kena mono ngengeni, imanea ke vahaghi e tolu hangavulu me alu na vinogha ghohi. 6Kori vido a Jisas ke reghia me adoa imanea ke hau ghohi na vahaghigna, imanea ke huatiagna, “Ighoe ko magnahaghinia na tonomu keda toke tabiru?”
7Imanea ke haghore tughua a Jisas, “Mane puhi, e vahotha puala eigna e teo sa tinoni bali hatiu horu kori maha bea kori vido ke gneognebo. Leuleghu maghavu ku pipilia na vano horu kori bea, na tinoni tavogha ke kidi horu nigna ghohi.”
8Gi a Jisas ke ania, “Sokara hadi mo hatia na mathamu mo taveti!” 9Kori vido vamua iangeni, imanea ke toke tabiru. Me hatia na mathagna me taveti.
Na dani a Jisas ke eia na reghithehe iaani, na Sabat. 10Na vunegna iangeni mara puhidia mara Jiu kena veleagna na mane ke toke tabiru, “Iaani na Sabat! Nida na komi vetula kena lutigho na hulu matha.”
11Kari imanea ke haghore tughura, “Na mane ke vatoke tabiruu ke veleu, ‘O hatia na mathamu mo taveti!’”
12Mi marea kena huatiagna, “Ahai ke velegho eigna koda hatia na mathamu mo taveti?” 13Kari na mane iangeni ke boi adoa na ahagna imanea ke vatoke tabirua, eigna na mavitu ke sethe ke mono ngengeni ma Jisas ke taveti nigna ghohi.
14Leghugna iaani a Jisas ke pada imanea kori Vathe ke Tabu nigna God me veleagna, “Ikeagaieni ighoe ko toke tabiru. O saghoi eia mua na koakoa eigna keda boi padagho sa fata ke dika vano tagna na vahaghi ke padagho i hau.”
15Gi na mane iangeni ke vano me velera mara puhidia mara Jiu a Jisas na mane ke vatoke tabirua. 16Turughu kori dani iangeni, mara puhidia mara Jiu kena haghore diadikala a Jisas eigna ke eia na komi fata vaghagna iangeni kori Sabat. 17Kari a Jisas ke velera, “A Tamagu ke agutu tadia na komi dani gougovu mi nau ku eia vaghagna vamua ke eia imanea.”
18Kori vido kena rongovia iangeni, imarea kena heta vano mua na hiroagna na puhi bali vatheheagna. Boi eigna vamua imanea ke boi leghua na vetulagna na Sabat. Kari eigna mua ke velea a God a Tamagna. Kori vido ke velea iangeni, imanea ke vananaba ghehegna duagna God.
Nigna Na Mana A God Ke Mono Tagna A Jisas
19A Jisas ke velera mara puhidia mara Jiu, “Oti vaovarongo toetoke tagna na fata ke tutuni iaani. Na Dathe ke boi tangomana na eiagna sa fata leghuagna na ghaghanagna ghehegna. Kari imanea ke eia vamua na hava ke reghia ke eia a Tamagna. Na hava ke eia na Mama, na Dathe keda eia mua. 20Na Mama ke dothovia na Dathe me tatelia vania na komi fata gougovu ke eia. Ma na Mama keda tateli vania na Dathe kekeha fata keda eia ke nagho vano tagna na vatoke tabiruagna na mane iaani. Mi ghamu kotida vere nimiu tadia na komi fata keda eia na Dathe. 21Vaghagna na Mama ke vasokaraghinira arahai kena thehe me hera na havi, na Dathe keda hera na havi tadia arahai ke vahira. 22Na Mama ke boi fatea sa tinoni eigna imanea ke hea na mana na Dathe bali fatera na komi tinoni gougovu. 23Na Mama ke eia iangeni eigna ke magnahaghinia na komi tinoni kedana ghaghana bohea na Dathe vaghagna imarea kena ghaghana bohea imanea. Ahai ke boi ghaghana bohea na Dathe, imanea ke boi ghaghana bohea na Mama ke vetula maia.
24“Oti vaovarongo toetoke tagna na fata ke tutuni iaani! Arahai kena rongovia na haghoregu mena vaututunia ahai ke vetulau mai, imarea kedana hatia na havi ke teo na govugna. Mi nau kuda boi fatera eigna na komi paluhadia. Imarea kena taveti sania ghohi na thehe mena vano kori havi.
25“Moti vaovarongo mua tagna na fata ke tutuni iaani. Tagna na maghavu keda mai arahai kena leghua na hangana ke vano kori thehe ke teo na govugna, imarea kedana rongovia na haghoregna a Dathegna God. Ma arahai itadia kedana vaututunia, imarea kedana hatia na havi ke teo na govugna. Ma na maghavu iangeni ke jufu mai ghohi. 26Na Mama ke mono nigna na mana bali hera na komi tinoni na havi ke teo na govugna. Mi manea ke hea na Dathe na mana eigna keda hera mua na komi tinoni na havi iangeni. 27Imanea ke hea mua na mana bali fatera na komi tinoni, eigna imanea na Dathei Tinoni ke mai tagna a God. 28Oti saghoi vere nimiu tagna iangeni. Eigna tagna na maghavu keda mai, arahai kena thehe ghohi kedana rongovia na haghoregna a Dathegna God. 29Kori vido iangeni imarea kedana au mai tadia na komi beku. Ma arahai kena eia na komi fata ke jino kedana ghoi havi tabiru me kedana havi hahali duagna a God. Keana arahai kena eia na komi fata ke dika kedana ghoi havi tabiru, ma na Dathe keda fatera me vetulara vano kori meleha papara.
30“Inau boi tangomana kuda eia sa fata leghuagna na ghaghanagu ghehegu. Inau ku fatera na komi tinoni leghuagna na hava ke veleu a God. Ma na fate inau ku eia e jino eigna inau u boi eia vamua na hava ku magnahaghinia, kari inau ku fatera na komi tinoni leghuagna na hava ke magnahaghinia a God ke vetulau mai.”
Na Komi Fata Ke Tateli Aua A Jisas A Dathegna A God
31Gi a Jisas ke velera mara puhidia mara Jiu, “Gi inau vamua kuda titionou eigu ghehegu, e teo sa vunegna kotida vaututunia na hava ku titionoa.+ 32Kari a Tamagu ke titiono mua eigu inau, mi nau ku adoa na komi fata imanea ke titionoa e tutuni.
33“Ighamu koti vetulara ghohi kekeha tinoni bali vano vaovarongo tagna a Jon Siuvitabu. Ma na komi fata imanea ke titiono eigu inau e tutuni. 34Na komi titiono eigu inau kena eia na komi tinoni, boi na fata ke nagho itagua. Kari inau ku veleghamu na hava ke velea a Jon eigna kotida adoa na puhi bali hatia na havi ke teo na govugna. 35A Jon ke vaghagna na lui ke raraha puala ke tateli aua na hava ke tutuni eigu inau. Mi ighamu koti totogo na mono kori raraha iangeni sina ghathi vido iso.
36“Kari e mono mua na fata ke tavogha ke nagho vano tagna na titiono ke eia a Jon. Irangeni na komi agutu na Mama ke heu mai eigna kuda eira, mi ikeagaieni inau ku eira. Na komi agutu irangeni ke tateli aua na Mama ke vetulau mai. 37Ma na Mama ke vetulau mai, imanea ke titiono ghohi eigu inau. Kari ighamu oti boi rongovia na haghoregna moti boi reghia imanea kori matamiu. 38Ighamu koti boi kalitia na haghoregna kori havimiu, eigna ighamu koti boi vaututunia ahai imanea ke vetula maia. 39Ighamu koti ijumi toetokea na komi Rioriso ke Tabu eigna ighamu koti ghaghana gi kotida eia iangeni, ighamu kotida pada na hangana bali hatia na havi ke teo na govugna. Na komi Rioriso ke Tabu kena titionoa eigu inau, 40kari ighamu koti bosi magnahaghinia kotida mai itagua bali hatia na havi ke teo na govugna.
41“Inau ku bosi hiroa tadia na komi tinoni na kilothabaugna, 42eigna inau ku adoa ighamu koti boi dothovia a God kori havimiu. 43Inau ku mai duagna na mana nigna a Tamagu, kari ighamu koti bosi magnahaghina kotida vaovarongo itagua. Keana gi na tinoni tavogha keda mai duagna nigna na mana ghehegna vamua, ighamu kotida sasaa na vaovarongo itagna. 44Ighamu koti magnahaghinia vamua na komi tinoni kedana kilothabaghamu. Keana, gi keda boi kilothabaghamu a God, e toke vamua itamiu. Na vunegna iangeni e vahotha puala kotida vaututuniu.
45“Oti saghoi toatogha inau kuda toroghamu kori matagna na Mama. Teo! A Moses, ighamu koti vaututunia keda hatheghamu, imanea keda toroghamu. 46Gi ighamu kotida pukuni vaututunia a Moses, ighamu kotida vaututuniu mua inau, eigna imanea ke risoa eigu inau. 47Keana na vunegna ighamu kotida boi vaututunia na komi fata ke risoa, teo kotida vaututunia na komi fata inau ku titionoa.”


c: text/html

text:
Veivuke o Ositerelia
23 April, 2018, 12:03 pm
Na matanitu o Ositerelia e sa solia mai na veivuke ka tiko na kena i sau vakailavo ena $85,000.
Na veivuke oqo me na vukei ira kina na lewenivanua era mai vakaleqai ni oti na cava o Keni, ia e sa soli na veivuke oqo ki na Tabana ni Kauveilatai Damudamu ena noda vanua.
Na veivuke e vakarautaki oqo e wili kina na kena veivotayaki na i yaya eso me vaka na sovu ni sili, kei na yaya ni kena vakabibitaki na tiko savasava.
E dua talega na i wase ni lavo rauta ni $50,000 e sa solia na matanitu ko Ositerelia ki na matanitu ena kena vukei na nodra vakacokotaki ka vagoleio vakatotolo na veivuke vei ira na lewenivanua era mai vakaleqai ni oti na cava o Josie ka liwavi Viti ena macawa rua sa oti.
E dua talega na timi mai na valenivolavola ni mata mai Ositerelia era sa laki veisiko ena kena vakasokumuni mai na itukutuku me baleta na vakacaca e yaco ni vakanadaku na cava e rua oqo.
E tauri rawa na i tukutuku ni levu na iteitei mai Ba, Tavua e ra vakila na dauteitei na kena mai vakacacani na nodra i teitei, ka ra bau vakila talega na vakacaca ni waluvu na daususu manumanu.
Mai Kadavu, e namaki me ratou na vakasokumuna talega na Tabana ni Teitei na vakacaca e tara na nodra loga ni yaqona na lewenivanua mai keya, ka ni dua na i vurevure levu ni lavo vei ira mai keya na yaqona.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bitcoin ’ s tarava lelevu na parokaramu vakomipiuta ni vakatorocaketaka ki na vosa vou ivakatakilakila me baleta na idola ni crypto
Na vuravura raraba, ilawalawa ni developer volodia vakatikitiki na vakayagataki kilai levu duadua ni na parokaramu ni komipiuta, Na uto ni Bitcoin, sega ni dede ni debuts na kena vagalalataki ika 17 ni levu na parokaramu ni komipiuta, e dua ka biuta ki na e dua na naba ni e dua na veisau sa namaka vakalevu na nabavuni. E dua na vakavoui e vou “ivosavosa” me ra vakuria na ikuri ni itukutuku bibi na idola me rawa ni o ira era vakayagataka me ra tukuna na kedra itukutuku duidui. Me vaka na labeling e dua “na cau” kei na dua tale “ilavo maroroi.” Na inaki ni vosa e vou ki na tag yadua na idola ena Bitcoin (na veika raraba kei na veika vakaitaukei) vata kei na dua “ivakatakilakila ni ivakamacala ni” e vakamacalataka na cava e rawa ni dolava kina, “veisautaka na ivakarau ni da vakasamataka na wallets,” Idinia ni Chaincode kaya o John Newbery.
Vakatikina na sainitaka na Bitcoin na vakayagataki ilavo (PSBT) sa na dua tale namaki sara na veisau e rauta na bili. (PSBT e dua na iwalewale vou me baleta na vakayagataki ilavo ena loma ni sega sara ni sainitaka, Ia sa rawa me takali wavoki me yacova na kena itinitini na kakaburaki.) Na yaga oqo sai koya me ra rawata na veitaqomaki ni e dua na bausi ni gacagaca kei na rawarawa ni e dua na bausi ni parokaramu ni komipiuta. E dua na bausi ni gacagaca, sa vakayagataki na coldcardwallet na kena vakau sainitaki oti na iwalewale. Na veisau ni vosavuni oqo e tadolava na e levu na digidigi, boosting mada ga dauniveitaratara na konitaraki ni matai ni Bitcoin kei na irairai ni veika vakaitaukei. “PSBT talega e vakarawarawataka na veika me vaka na multisigs kei na CoinJoins me cakava,” A kaya na uto ni Bitcoin veitarataravi Andrew Chow. Na inaki vata kei na veisau ni vosavuni lelevu oqo o ya me ra qai rawata na nabavuni ni ki na vanua era via vakayagataka na veisautaki na vanua taucoko ni Bitcoin na cakava vakakina.
Kraken ena veisiga makete ripote me baleta na 31.08.2018
ISAU NI IYAUTAUKENI LIVALIVA NI KRAKEN
$100M e duatani tale kosova mauwe kece nikua
Crypto, EUR, USD, JPY, CAD, GBP


text:
Fiji's Family Network
okay vinaka old boy.
Bula old boy.Iko a noqu head boy mai Central Fijian School(now Sila central) ena yabaki 1988.Vinaka vakalevu na add friend mai.Niutaka ni toso vinaka tiko na qaravi i tavi mai Scramento.
Bula Manoa....Isa na gauna Vuli mai DRAIBA sa yawa sara sa dei toka vei au na matamu...Vinaka Vakalevu sara na kauwai mai..Veitaratara mai vakalevu kina noda DFSOS Network e Viti...se lako mai kina Facebook tiko kina noda page.....se email mai ena exdraiba@gmail.com...
Vinaka Vakalevu sara
Leone Vuki
Hey bro where are you now? Pls reply as Dax and myself are really anxious to hear from you asap.
Your sis in the Lord,
Sally


text:
Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu
31 October, 2016, 11:37 am
Update: 11:37AM ESA koto oqo era na i kuri ni i tukutuku ni Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu ni Lesu Vakarua Mai, ni wiliwili sara yani.
�O koya sa kaya e rau sa tu vata kaya, e kilikili kaya me ia na i valavala sa vaka na nona i valavala.� 1 Joni 2:6.
Oqo e dua na lawa vinaka. Ko Jisu beka e na rawa ni salavata kei au e na sara i yaloyalo? E na kunei au beka ko Koya me�u vakayacora na ka oqo?
Kevaka au sa vakayacora na ka oqo e na marautaka li ko Jisu? Me da dau salavata kei Jisu e na noda bula kecega. Cakacaka vata kei Jisu ena veika kecega.
�Me rau lako vata li e lewe rua, kevaka e rau sa sega ni yalo vata.� Emosi 3:3.
Qarauna na veika ko wilika
4. O cei e vu mai vua na lasu kece?
�A tamamudou na tevoro, ia dou sa via kitaka na gagadre ca ni tamamudou.
Ko koya na dau veivakamatei mai na i vakatekivu a sa sega ni vakabauta na ka dina, ni sa sega vei koya na dina.
Ni sa vosa lasu ko koya, sa vosataka na ka sa tu vua, ni sa dau lasulasu ko koya, ka ni sa vu ni ka oqo.�
Joni 8:44.
E vuqa na i talanoa ni ka ca e volai tu e na vei pepa kei na veivola ka tabaki tu e daidai. Vuqa vei ira nai talanoa oqo era ka alsutaki. Era vakasama ni vuqa na tamata ca.
Era sinai tu e na vei labalabati valavala e ca, lasu kei na veika vakasisila.
Ko koya na tevoro e tamadra na vei lasu kecega.
E tekivuna ko koya. Ko ira kece era lomana na veika oqo era tiko e na dua na loma ni bai rerevaki.
Ko ira kecega era lomana na lasu, kei na veika ca kecega e na sega ni yaco ki lomalagi.
�Sa kalougata na tamata era sa sava na nodra i sulu, me kania vakaitaukei na kau ni bula, me ra curu ena matamata ni koro, kina loma ni koro.
Sa tu e taudaku ko ira na dau yalewa, kei ira na daulaba, kei ira kece era sa vinakata na lasu ka kitaka tiko.� Vakatakila 22: 14, 15.
Na vei vola ni talanoa era vukica na bula me ka e sega ni dina.
Ko ira era wilika era bula tu ena dua na vuravura i valavala ca ni tatadra. Vuqa na vakasama ca era curu mai.
Ni ra tu nai vola vivinaka me ra wilika era besetaka.
Era kunea ni dredre me ra wilika na i Vola Tabu.
Vuqa na matavuvale sa dodonu me ra vakama na vei vola ka sinai tu kina. (Wilika na i talanoa e na Cakacaka 19:18,19).
E cala talega me da rogoca na reitio na mataqali talanoa vakaoqo. vei ira ka tu vei ira na retio yaloyalo e ca cake sara me ra sarava na mataqali talanoa vata vakaoqo.
5. Na mataqali sere vakacava e dodonu meda vakarogoca?
�Dou vei vakatavulici vakai kemudou ena same kei an sere, kei na meke vakayalo, dou sere tiko vua na Kalou.� Kolosa 3:16.
Sa noqu masu me vukei keda na Kalou ena noda wilika, vakabauta ka muria na nona vosa.
Ena qai tomani tale yani.


text:
13 idabedabe isolisoli ni Embraer 650 Veilakoyaki vakaitaukei ni Railesuvi ni loma ni vuka ena waqavuka jeti vuka Charter vuka veiqaravi me baleta na bisinisi se yadudua na waqavuka kabani ni rede volekati au me baleta nomu tarava na icavacava ena sigalevu na levu deadhead na pailate yavaqu lala cavuvosa ena nomu iwasewase.
Ni yaco mai na waqavuka ni tu e kea sa sega ni dua na leqa ni digidigi. E dua na digidigi kilai raraba e na isolisoli ni Embraer 650 vukaca na waqavuka. Na isolisoli oqo ni Embraer 650 na talaraka sobu na vuna na cava na vuna e vuqa na executives kei na so tale era taura tu na vuka digitaka oqo na waqavuka vakatabakidua me baleta na nodra vuka vakaitaukei na jeti waqavuka railesuva.
Dakoba
Na isolisoli ni Embraer 650 e na epitome ni dakoba kei na iwalewale. E tolu na keimaimi duidui kei na tiki ni bure me cake me 14 na pasidia. Oqo na jeti tu ena loma ni nona rumu levu sara ena kena kalasi ka e yaco talega mai ena dua na vatavata, e dua na isulu taucoko, kei na dua 134 lavatory ni cubic na fute (talega na levu duadua ena kena na kalasi).
Vakanuinui a vakayacora
Na isolisoli ni Embraer 650 sa na warranty balavu duadua ena cakacaka ena 10 na yabaki se 10,000 na auwa ni vuka. Me kena ikuri, e bulabula na timi ni veitokoni ni dauvolivoli ni na kabani 24/7, ka na dau tiko ena 70 Valenivolavola ni veiqaravi e vuravura raraba ni sa vakatabui vei iko kei na nomu jeti. Oqo na vuna e sa Forbes na Embraer #1 ena nodra qaravi na kasitama veigauna, ka sa ikoya talega oqo na cava e tiko ena gauna oqo ena 1,200 ni oqo na waqavuka ena veiqaravi vata kei na dua sa cokovata 26 e milioni na maile e vakarewataki matanitu.
Vakalolovirataki na isau ni kena cicivaki
Isolisoli ni Embraer 650 sa eso na isau ni veiqaravi lowest vuka tu ni aerospace na jeti vakaitaukei e vuravura. E dau vakayagataka ena oqo na jeti ni cecere na kena vakayagataki na cawi ni gugumatua ni waiwai kei na na waqavuka ni ibalebale ni droini ni ka e tiko kina na isau ni kena maroroi e on par with ira e vuqa na waqavuka ni rua na rumu. Vata kei na dua na ituvatuva ni 3,900 nautical na maile (vata kei na va na pasidia) kei na dua na itutu ni nakiti me vakacurumi ni voleka 5,000 e rawarawa sara me da raica na cava na vuna e vuqa na executives digitaka oqo na jeti vakatabakidua na paodi bibi.
Na vakasama ni ivakarau
Kevaka o gadreva e dua na jeti nuitaki ka vakaitamera ka vakavuna na pasidia vakila digitaki ka na rawa kina vei ira me ra cakacaka vakadinamati qai na Embraer Isolisoli 650 e dua na digidigi tudei. E cokota vata na dakoba, vakanuinui a vakayacora kei na lolovira na isau ni veiqaravi me ra vakarautaka vei ira na vakayagataka na jeti e dua na cakacaka levu se o na vakayagataka me baleta na bisinisi se marau.
EMBRAER vukaca na ISOLISOLI 650 Tubu ni toso na gauna:
Na ISOLISOLI ni waqavuka ni EMBRAER 650 Tubu ena subregion
Instagram: EMBRAER 750 ISOLISOLI 650 Vukaca na waqavuka loma
View this post on Instagram
Embraer na ISOLISOLI 650 #emptyleg #Jetcharter #emptylegs #wysluxury #Embraer #EmbraerLEGACY650Jetairliner #EmbraerLegacy650 #EmbraerLegacy650seating #EmbraerindustrieLegacy650 #Legacy 650Embraer ni veiqaravi ni waqavuka vakaitaukei ni loma ni dakoba ni vuka ena waqavuka jeti Charter # Veika taleitaki #lifestyle #traveler


text:
Tango 8:1-2
1-2Kori ghaghanagna a Sol, na vatheheagna a Stiven, imarea kena eia na fata ke toke. Leghugna kena vathehea a Stiven, kekeha mane kena maimanihihia a God kena hatia na tonogna mena vano gilua. Imarea kena tangi heta eigna imanea.
A Sol ke Vaparara na komi Tinoni Kiloau
Turughu kori dani ke thehe a Stiven, mara puhidia mara Jiu kena turughu vaparara puala na komi tinoni kiloau i Jerusalem. Imarea gougovu kena ghogho vano tadia na komi meleha tadia e rua na provins i Jiudea mi Samaria. Mara na vetula vamua kena talu mono i Jerusalem. 3Ma Sol ke turughu vadiadikalara na komi tinoni kiloau. Imanea ke haghe tadia na komi vathe me sarakira au na komi mane ma na vaivine kena vaututuni me bora haghe kori vathe tatari.


text:
Serekali ni qaqa mai Hong Kong
16 April, 2018, 12:00 am
E KOTO oqo e ra na serekali ka a bulia o Rijavale Bera na cauravou ni Naitasiri ena nodra qaqa na noda toa ni vala ena rara levu mai Hong Kong, ni wiliwili sara yani.
1. Da mai kaila ena reki ka cibi ena qoro
Ni da sa uneraki vuravura ena keda i rogorogo
Me laveti ga kina na Kalou sa tabogo
Hop in me daru lele ki lomai Hogo Kogo
2. Vinaka RaCauravou keimami sa reki
Ka ni veitalanoa nomudou i qitoqito ka mateci
Offloads specialist ra rui vakatitiweli
Ra sa mamau dina na laki sarava kina Happy Valley
3. Sa noda ko Hong Kong kei na kena soso
Va na yabaki veitaravi me yacova mai oqo
E rawa ena vuku I Jisu ni sa noda i to
Da taukena kina na rara mai So Kon Po
4. Vinaka na veivotai ni qaqa racauravou
Dodonu me ceuti ena vatu na yacamudou
Se toqai ena wai ni koula au cuvara ena lolou
Noda history ena Rakavi na 4 years in a row
5. Vinaka Kavetani mo laveti ka dokai
Na kemu i bulibuli era beca ni ko lalai
Bera tale nodra vuki ka ra yaluyalu lala mai
A magical side step from Jerry Tuwai
6. Na tuwawa babalavu saka ni noda Viti
E cobata na walai niu sarava nona cici
Ligadua ena polo qai butuka nona siviti
Fan e jiko vi koko Josua Vakurunabili
7. Yatu Yasawa balabalavu ra ciri galu koto
Turaga Mataqali e moro kaji no o koko
Yasawa Flyer dina keo waqa au vodo
Noqu offload specialist sai Kalione Nasoko
8. Nadroumai Nadroga colavina se bula
Toso wa ke qu haqaviko o kwe na Ohevula
Yagomu wakakau sa rauta me ra domobula
Noqu tuwawa ko Naita Mesulame Kunavula
9. Turaga Tauvu mai na yasana ko Lau
Rui gatagata na tabana vaka seleiwau
Era veinokari ga e matamuni Ratu Tau
I salute you Mister Stretcher Isake Katonibau
10. Drauniivi mai Ra ara na yadra, ni bula
Vinaka noda Tuwawa ko ni a vakatubura
Rau so, a ga na bici kei na kena i ula
Uraga Ma, aqali Paula Dranisinukula
11. Valley road meu cruz na Sigatoka river e cagicagi
Naveyago o Navosa still my number 1 ni kalasi
Noqu mata ni mau ka tarabu meu viritaka yani
E rewa ga mo mate vei Semi Kunatani
12. Saunaka, O Nadi Ko, Cola riki ena tilou
Vei Nodratou play maker na noda cauravou
Ka i sema ni wa bula ki ligadratou
Vina du riki Koilequ Vatemo Ravouvou
13. Namatakula, O Na Dro Ga e uasiviti ira
Nomu saulaca Naita meu lumuta ni ra diva
Side steps, qoose steps ra jio ece ina
Juraga Nite the star Amenoni Nasilasila
14. Dratabu e Nadi ko rui rogo tu ki Viti
Bau qumia tale ga na koula ni siviti
I tutu vaka rover ena noda Matatimi
Ena yaca kilai saka na Samisoni Viriviri
15. Kina i tutu vaka wing meu sa na cavuta
Ra veicoqacoqa ena kanakuvu kece mai dakuna
Au vakamuduo kina liga ni veiroqo e susuga
My speedster, the flyer Alosio Naduva
16. Ni rogoca nai otioti ni noqu mata ni mau
E ravu keda bokola ena nona i wau
Ki laini sikoa me vuki ka salutu mai vei au
Its him The finisher, The hammer Eroni Sau


text:
NODA VEIGAUNA NI VULA O Evereli
Na noda veigauna e vakamacalataki kina na veika e yaco ena drau se sagavulu na yabaki sa oti. Na veika e yaco e vakatabakidua ga ena vula e vakamatata tiko e cake. E ituvatuva vinaka meda railseu ka da dikeva na veika a yaco ena gauna makawa. Ni wiliwili sara.
1/4/1886 Labati o Sitiveni Buli Bureta. Oqo dua na kisi rogo ena kena gauna. Eratou qai veilewaitaki kina ena Julai o Maciu, kune ni a dau vakadraudrau. Veivuke ena laba o Jona. Eratou beitaki tale ga kina o Waisile, Josaia, Sitivano, Savirio, Basilio, Mosese kei Vesisio ni ratou a vunitaka na yagonimate e veivico. Nmt 10/86
2/4/1922 Bale na isevu ni turaga evikavo e Viti, o Vitale. Na turaga ni Varanise qo a lesi me imatai ni turaga evikavo, oya na iliuliu ni lotu Katolika e Viti kei Rotuma. A mai yabaki 20 vakacaca nona veiqaravi tiko qai mani bale ena ika2 ni Epereli 1922. Na kena ibulubulu na vale vulavula ena yasa ni gaunisala i Cawaci.
3/4/1854 Lotu o Cakobau.
5/4/1848 Vakilai e Lau na cagilaba. Ena siga tarava, 6/4/48, sa bale kina na vale nei Misi Wiliame na italatala mai Bua lomanikoro.
5/4/1988 Buli o Ratu Penaia me Tui Cakau.
6/4/1843 Kabai Suva o Rewa. Qo e vu mai na vuaka levu nei Rokotui Suva a via kovea o Ro Qaraniqio, na taci Ro Kania na Rokotui Dreketi. Eratou cemuri kina na ilala nei Ro Qaraniqio, qai lesu mai sa vakacibi ivalu.
Lesu iCake
7/4/1855 Yaco kina na ivalu vakairogorogo mai na ucui Kaba. Na ivalu oqo e rawa ni kainaki ni iotioti ni ivalu levu ni lotu e Viti. Rau to kina ni lotu na turaga na Vunivalu o Cakobau kei na turaga na Tui Toga. Dua tale na ito o ira na turaga ni Rewa kei ira na turaga ni Bau era vorata tiko na lotu, wili kina o Kamisese Mara se o Ratu Mara, na luvei Vuibureta na taci Tanoa, koya erau veitacini kina kei Seru Cakobau. Era kurabui ena matakalailai ni sa cabe mai na mataivalu ni Toga era mani vakavuai kina o ira na vakatawana tiko na koronivalu mai Kaba. Era dau kaya na kenadau ni ivalu mai Kaba sa qai dei kina na mua ni veivakalotutaki ena noda vanua, ni sa qaqa kina na lotu.
8/4/1793 Na isevu ni kai Viti me droinitaki na matana. Sega ni droinitaki e Viti, droinitaki mai Toga. E dua na turaga ni Varanise na yacana o Labillardiere ena yabaki 1793 a tiko voli mai Toga qai sota kei na dua vei ira na ibinibini turaga ni Viti era tu mai Toga ena gauna oya. E sega ni kilai se turaga sara ni vei, ia mani droinitaki qai volai na yacana me o Vuas_s_. Na droini oya e maroroi tiko ga mai Parisi me yacova na siga nikua.
9/4/1843 Moku na vo ni kai Suva mai Nauluvatu, rauta beka e 400, vakalevu na katikati, ni sa ciqomi oti nodra isoro. Se vakavuai nodra koro o Suva, koya sa banisenikau nikua, ena 6/4.
9/4/1902 Yaco mai na wanivosavosa.
10/4/1905 Bose vakaturaga e Suva.
12/4/1840 Vakayacori na imatai ni lotu ena yanuyanu turaga o Bau. Me vaka ni sega ni vakadonui me tiko na italatala mai Bau ena gauna oya, a vakaitikotiko o Misi Korosi mai Viwa. A kerekere vua na Vunivalu me vakayacori e dua na lotu, sa vakadonui. A caka na lotu ena dua ga na vanua e rara. A caka ena vosa vakaToga, baleta se sega ni dua na itaukei sa lotu, se o ira ga na kai Toga. Ia e le levu na itaukei era tiko kina, mera raica se ka vakacava sara mada na ka vou se qai taka tiko mai, na lotu. Na lewe ni ivavakoso e le 300, kai Toga kei na itaukei.
12/4/1875 Tekivu na ivalu mai na colo kei Vitilevu. Qo e nanumi ni vu mai na misila levu a taka ena noda vanua, era qai nanuma na lewenivanua ena colo kei Vitilevu ni vu ni misila na nodra sa sega ni qaravi ira na va. Na kena ikarua ni sega ni matau vei ira mera qali, oya mera vakarorogo ina matanitu tani, me vaka na matanitu vakoloni. E levu vei ira na nodra turaga era sega ni vakadonuya me soli na nodra vanua me vakarurugi i Bolatagane. Sa mani tubu kina na ivalu. G2,59
Lesu iCake
13/4/1897 Bale o Gagabakola, Rokotui Serua.
13/4/1943 Tekivu na ivalu mai Solomone.
15/4/1897 Vakayacori na veibulu vua na turaga na Vunivalu mai Serua, na yacana o Gagabokola. Rau talai o Iliesa Rokubu na turaga na Buli Deuba vata kei Ratu Mara na taci koya na Vunivalu, me rau kauta na kena itukutuku i Draiba, na itikotiko ni matanitu itaukei e Suva. Sa qai lako na ilakolako vakaturaga, na Kovana kei ira e levu na vakailesilesi e cake ni matanitu, wili kina na turaga ni Bau o Ratu Epeli Nailatikau, na iliuliu ni mataivalu ena gauna oya. Veikidavaki mai Serua na turaga na Buli Serua o Ratu Peni Mataitini, o Ratu Nalati na Rokotui Nadroga kei Ratu Sikeli Tubailagi na Buli Komave. A qai caka lotu ni veibulu na italatala itaukei o Simione Meteka. A maroroi sara mai na kena delana. E rua tiko na delana, ia na delana e qara i Vatulele e maroroi kina na yagona. Oti oya sa qai kacivaka na isosomi ni Kovana, me vaka ni a sega tu na kovana ena gauna oya, ni na qai lesi e dua na isosomi kei Rokotui Serua ni oti na kena bose e Suva, ia me se taura tu vakawawa na turaga Buli Komave. Nanuma tiko na gauna oya a wili tiko i Serua na tikina o Komave.
16/4/1939 Buli na isevu ni bete itaukei ni lotu Katolika, na turaga ni Nukutubu mai Rewa, o Tito Daurewa.
17/4/1794 Kune vakadua kina o Yasawa. Da kaya ni kune vakadua qo e kune vakadua vei ira na vavalagi, sega ni o keda, o keda eda sa kunea makawa. Ia qo na nodra qai kila vakadua na turaga ni valagi ni dua na vanua o Yasawa. E dua na waqa ni Mereke na yacana na "Arthur" kena kavetani o Barber. A muri vaka mai Kadavu qai sotakaya na Yatu Yasawa, sega ni macala se o cei na yanuyanu, rairai o Naviti se o Waya, qai kele ena dua na toba levu. Ia qo se yabaki 1794. E dina ni sa raici Yasawa o Kapiteni Bligh ena nona a cemuri mai kina, ia e sega ni kila o koya se e vei na vanua e tiko kina, sa qai vakaivolataka ga o Kapiteni Barber mai Merika. Kabi mai e dua na waqaniviti, ia o ira na vodo kina sa vaka mera rere, nira se vulagitaka na waqa ni vulagi. Sa dede e ratou qai vodo mai, ia ratou leca veivoli. Levu na ka eratou matavoutaka. Eratou suka i vanua, mataka cake qai lesu mai e vica vata na waqa. Ia na waqa e lesu mai qo e vakaiyaragi tiko mai. Era wavokita na waqa era qai vanavana mai ena nodra dakaititi. Sa vakarerevaki tiko mai sa qai lewa o kavetani mera vanalaki ena dakai ni vulagi. Sega ni macala se ra mavoa se mate e vica na itaukei, sa kilai ga ni rau a mavoa e le rua vei ira na kaiwaqa, ni rau laugasau. E volai tu ena kena ivola ni waqaniviti qo e viavia 30 beka na fute na kedra balavu, oya e rauta me katu lima, 3 beka na fute na kedra raba, yadua tu na vata se rara ni cocoka. O ira na vodo kina e viavia le 8 se le 14 ra vodo ena waqa yadua. Kena ibalebale e sega s ni waqa lelevu. Ia o ira na vodo kina era tagane lelevu, kaya o Kapiteni Barber ni sega ni dua e lailai mai na 6 na fute na kena balavu, na kedra vakavakaita mera na turaga ni Yasawa ena gauna oya. Wa359 [r26/4
18/4/1876 Bale na turaga na Tui Cakau o Ratu Golea.
Lesu iCake
22/4/1888 Tau mai vuravura na turaga o Ratu Sukuna, mai Bau.
24/4/1850 Curumi na valenilotu ni lomanikoro mai Bua. Vola o Misi Wiliame na italatala ni a tara sara ga vakavanua. Na yasana e ra e nodra itavi na turaga ni Bua, Navutu, Cubui kei Vatukarakara; na yasana i cake, Tiliva kei Dama; e dua na kubu o Dalomo, dua na kubu o Tacilevu. E dina ni le levu na turaga kei na marama ni Bua era se bera tiko ni lotu, ia era le 400 na lewenilotu era tiko ena kena curumi. A vunau kina na turaga iTalatala o Misi Seleutu, o koya sara ga a vola na imatai ni ivolavosa vakaviti ena nona ilesilesi mai Nadi mai Bua. Vulagi dokai tale ga kina o na italatala o Misi Mua kei nona lewenivale. Wd102
25/4/43 Leqa o Misi Kakili mai Vava'u, Toga Matanisiga. O Misi Kakili eda kila kece ni a vakacabe lotu mai Lakeba vata kei Misi Korosi. Eda sega soti ni dau vakananuma na yaga ni nona cakacaka e Viti me baleta na noda vosa, ni o koya ga a lewa meda vakayagataka na veimatanivola e so e kilai tani kina na noda vosa, me vaka na C na B na D na Q na G. Oya na lewa nei Misi Kakili me baleta na noda vosa me maqosa na kena volai. E le levu era sega tale ga ni kila na nona mate, e mate vakasakasaka toka mai Toga, ni a vakamatei koya ga ena gunu wainimate. Ia ena dua na vakadidike qai caka wale ga qo e nanumi tiko ni sega ni dodonu me bilitaki kina ni gauna e vakamatei koya kina e sega ni bula vinaka. A tauvi koya tiko na deqi. Eda sa qai kila tiko ena gauna qo ni dua e tauvi deqi e sega ni lewai koya vakavinaka. E sega ni kila na ka e cakava tiko. O koya gona e dodonu kina me dau vakacerecerei tiko ga na yacai Misi Kakili, veitalia ni sakasaka beka na nona mate, ena veika lelevu e cakava ena nona a tiko voli ena keda maliwa e Viti ena kaulotu kei na kena vakadeitaki na noda vosa.
28/4/1789 Vuaviritaki na Bounty mai Tofua.
28/4/1841 Bale mai Futuna o Santo Petero Sanele. Qo e dua na turaga bete ni Faranise, lewe ni ito i Maria, na ito ni Bete kei na Sista a tauyavu mai Varanise, e rogo ena itukutuku ni lotu Katolika ena Pasifika ni isevu ni maritire, oya e dua e mate ena vuku ni lotu, me vakataki Misi Beka e Viti, a mate ena nona via veivakalotutaki mai na colo kei Vitilevu. Na kena italanoa ni a sega ni mani veimaliwai vinaka kei ira na lewenivanua mai Futuna, se vakabibi kei ira na yavusa turaga, qai mokuti koya e dua na luve ni turaga na yacana o Musumusu, lau ga vakadua na matau ena nona vanuaicake, sa bale na turagabete. Na kena vinaka ni a yaco me vaka na kena ivosavosa: 'Na dra ni maritire na ivakatubu ni lotu', kena ivakadinadina ni se bera ni cava tale e dua na yabaki, era sa lotu kece na lewei Futuna.
28/4/1846 Mate o Atai (Hatai) dua na kaulotu ni Tahiti i Oneata.
Lesu iCake
29/4/1914 Vakarewa na kuila ni Viti Kabani mai Draubuta. Na Viti Kabani e dua na sasaga a liutaka o Apolosi R Nawai, kena inaki me vakaitavitaki na itaukei ena bisinisi. A mani sega ni rawa vakavinaka baleta beka ni se bera na kena gauna, baleta tale beka ga ni a vakayagataka vakatani o Apolosi na nona vuku. Ena gauna qo nida saga tiko me vakaitavi ena bisinisi na itaukei, meda nanuma tale ga ni sega ni ka vou e ka makawa. M80
30/4/1854 A qai lotu na turaga na Vunivalu mai Bau o Cakobau. Vakalailai ga sa qai yaco na iotioti ni ivalu levu e Viti, na ivalu mai Kaba. Wd116-, D111
1/5/1838 [vola o Korosi ni 37, Ward400 & Eagleston 38] Vesu na waqa ni Peritania na Sir David Ogilby, na kena kavetani o Misi Hutchins. Oqo na kena itukutuku a vola o Misi Korosi na italatala ena yabaki vata ga:
"Ena ika27 ni siga ni vula sa oti, a mai kele volekati Nukulau, na yanuyanu lailai 6 na maile na kena yawa e Rewa, na sukuna na Sir David Ogilby, kena kavetani o Misi Hutchins. Ni kele tiko mai Nukulau e vakadonuya mera vodo e levu na itaukei. Ia qai vakasalataka e dua na turaga ni Rewa kei na so tale mera kua ni vakavodoki vakaveitalia na itaukei ni vanuatani. Ia na levu ni vakabauti ira na itaukei e tu vei kavetani Hutchins, e wele sara kina na yalona.
Ena Sigatabu na ika29 ratou soko i Verata, rauta ni 50 na maile yani e ke. Ratou kele e kea ena Monite, mani volia e so na vuaka kei na cava tale.
Mataka cake na imatai ni siga ni vula o Me, sa vakarau cavu sara na ikelekele. Ena gauna oya era vodo tiko e le walusagavulu se ciwasagavulu na itaukei, qai levu tale ga era wavokita ena nodra waqa. Eratou lewe ciwa na kaiwaqa, wili kina o kavetani. A sa vakaraitaka oti tale ga na nona iyaya ni veivoli vei iratou e so na turaganivanua. Sa cavu na ikelekele, a kacivaka me vakarewa na laca. Qai mokuti koya ena iwau e dua na turaga a duri tu e dakuna mani mate sara. Ni raica na meti ni sa bale matemate o kavetani, sa cici yani me vukea. Ia sa taura e dua na itaukei na iseleiwau nei kavetani qai taya vakalima se vakaono, mani lutu matemate e delai kavetani. Era mavoa na kaiwaqa vakavo ga e dua, ena nodra saga mera biu i wai na itaukei. Ia e so na kaimua era a kaba ena ivana, ena vanua a maroroi tiko kina e dua na kisi dakai sa tawa rawa tu. Ratou vanalaki ira na itaukei. E levu era lade lesu ina nodra waqa ena domobula. Oti ratou qai kila ni sa curuma na rumu ni kavetani na turaga ga a mokuti koya. Vica vata na kaimua era vanai koya mai na doka iloilo ni rumu. E dua a mani lauta donu na utona. E viritaki i wai na turaga qo kei na rua tale, ratou mani soko yani vakatotolo. Sa qai kau na yagoi kavetani, lai bulu i Ovalau.
Lesu iCake
Ena ika5 ni siga, a kele tale na waqa i Nukulau. Ia e dua na tagane a vodo ni a mai kele vakadua i Rewa era sa vakamatea na itaukei ena nona lade i wai donuya sara ga na veivala e waqa. Na meti sa tu oqo e Rewa, ia e sega ni nanumi ni na bula. Na le 5 tale era mavoa sa ra na daumaka. Au sa mai rogoca ni le 3 na yalewa, na watini turaga a lauvana e waqa, eratou sa kuna mai Verata, me ratou tomani watidratou ena vanua ni yalo."
Ni oti tale e 50 vakacaca na yabaki, ena Maji 1894, a tabaki kina ena Na Mata na ivola oqo nei "Duicaginitoba" (yacana buli):
Ena gauna e liu, ni se lailai kina e Viti na kaivalagi, e kainaki ni tiko ga mai Bua e dua na kaivalagi na yacana o Kavetani, kei na so tale na dauveivoli.
E dua na siga a soko mai kina na kavetani oya me mai voli dri e Verata, kei na so na kaimua, era vodoka mai e dua na vanatolu. Era mai kele donui Nabotini mai Verata. Dua na siga era gade i waqa na kai Verata, ra mani kunea kina na iyau eso, na dakai, na isulu, na matau, na isele, era sa mani domona lo tu. Nira lesu mai vanua, era tukuna sara vei Naitini, na turaga mai Verata, sa qai vakaroti ira na nona ilawalawa mera vakarautaka na nodra motonivalu kei na iwau mera lako yani ina ivanatolu mera yaviti iratou na kaivalagi mera qai kovea na iyau kei na waqa me nodra.
Era sa dui karavaka nodra takia lalai, ra dui nokata ena dago ni waqa levu, ra cabe i waqa, ra sega mada ni nanuma mera yaviti iratou e liu na kaivalagi ra qai kovea na iyau, oqo era sa cabe ga yani i waqa ra dui digitaka na ibinibini iyau ra dui vinakata. O koya e vinakata na ibinibini isulu sa lai dabeca sara tu, vaka kina o koya e vinakata na dakai kei na matau kei na iyau tale eso. Era sa qai tekivu kovea na iyau.
Ia niratou sa kila na kaivalagi na lomadra, eratou yavala sara, ratou dui vakatawa sara na nodratou dakai. A ladetaka sara i cake na nona dakai o Waibuta, e dua na kaimua, a kabataka sara i na ivana e loma, lai toka sara mai na kena tedrevula, qai vanalaki ira mai na kai Verata ena rara ni waqa, ra mani mate e le levu vei ira, qai bula ga e dua na kai Macoi ni lade vakatotolo i wai qai nunu sara, a mani cabe bula i vanua.
E levu na meke ni veivala oqo, e dua ga au kila, e vaka tu oqo:
Ko Waibuta ka vesau mai waqa
Tou vakaviti tou sa vala
Na isele ko laki qereutaka
Sa mate ko gone mai Verata
Ka sa kabata na tedrevulaya
Lauvana koto ka qalobulaya
Cabe ki vanua ka tukuna sara,
"Keimami sa moku mai waqa
E bau ko Tinanikaiverata
Au kena bula duadua kana."
Lesu iCake
O Tinanikaiverata e dua na ganei koya Naitini a bau tiko e waqa ena nodra ivalu na kai Verata.
Nira sa moku oti na kai Verata, sa mani vakabulai duadua ga na marama oya, qai cavukelekele sara na waqa a soko sara yani. Sa rai tiko o Tinanikaiverata ratou sa laveti koya Naitini mai na kai valagi qai mai vakatekelitaki qai vakarewataki. Ni sa rube tu sa vagatai mai na isele a mai laulausele kina. Ni sa raica o Tinanikaiverata ni sa cebelaki vaka oya na ganena sa qai yaluma sara ena tagi, a lai bolea sara na kuna vei turaga ni waqa ena nona tagilagalaga, a vaka me iloloku kei na ganena. A mani sega ni vakabauta na turaga na waqa. Ni sa uru yani i Levuka, eratou sa qai kauti Tinanikaiverata i vanua. A tiko mai Levuka na marama qo, oti sa qai usa i Bau, sa qai usa sobu i Verata, a mani yaco bula tale i nona koro.
Ia ena yabaki 1905 a vola kina o Misi Wilikinisoni, na turaga na iliuliu ni veitarogivanua ena gauna oya, e dua na italanoa mai Verata me baleta na ka vata ga oya, e volai sara tu ena vosa vakaviti. Meda nanuma tiko ni o ira na kavetani kei na meti ni waqa ni vavalagi, e dau tu na yacadra vakaviti. O Misi Hutchins na kavetani ni waqa qo, na yacana vakaviti tu o "Batinamu". Nona meti dau yacana vakaviti o "Waibuta". Qo na kena italanoa.
"Eratou sa veisei vakaturaga e Verata. Dua na ito o iratou na turaga Vunivalu, dua na ito o iratou na turaga ni Sanokonoko. Sa mani nakita e lomana o Ratu Vananalagi na turaga ni Sanokonoko, me laki nona koro tiko na waqa i Batinamu, kena meti o Waibuta, me lai tiko kina me qai kabai iratou mai na koro, ni nanuma o koya ni waqa levu qai kaukaua, e tu tale ga kina na iyaya ni ivalu, na dakai, na nuku, na gasau, na qiwa kei na matau. A qai lai tukuni vei iratou na kaiwai me ratou sa lai labati na kaivalagi e waqa.
Eratou sa vodo ena dua na waqaniviti, a lako yani i waqa. Sa moku sara o Batinamu, ka ratou veidroyaki na kaimua kei na meti o Waibuta. Ra kaba ina ivana a qai lai vanavana tiko mai na karikari. O iratou na kaiviti ra mate kina e le 2, ratou qalobula i vanua na kena vo. Ia o Ratu Vananalagi se tiko ga e dreke, ni sa mate oti na kavetani. Sa lala tu na dreke i muri, sa lai tiko sara kina o Ratu Vananalagi. Ia e tiko tale ga kina o Marica [?] na ganena ka bau lako tu i sarasara i waqa. Sa qai cavuikelekele ka soko yani i wai ka curu yani i Davetalevu, sa vakamamasu tiko o marama i Batinamu vei Waibuta ka kaya me bula ga o Ratu Vananalagi, ka sa sega ni yaco. Ka sa laulausele a biu i wai, a qai ciri na uluna a kasa i Moturiki, a qai mai soqoma o Buikeinautokaroko. E kai Verata ga o Buikeinautokaroko, a qai lai buluta. Dede vakalailai sa qai lai keli tale mai ka mai bulu e Verata.
Ia sa dua ga na ka ca ni ratou a lai labati iratou na kai vavalagi qai mate ga e le duabau ga na kaivavalagi, ka mate e le 3 na kaiviti. O marama i Batinamu sa kau sara i Macuata ka lai biu tu kina, qai lai kau tale mai kina, mai bulu tale e Verata.
Oya na levu ni itukutuku. Levu na tikina e sota vinaka sara tu ga kei na itukutuku e vola o Misi Korosi ena 1838. E vakaraitaka ni levu na ka eda nanuma tiko ni itukuni ga vakaviti e italanoa dina sara ga.


text:
Tango 16
Timoti ke Taveti duadia Pol ma Sailas
1Pol ma Sailas koro kidi vano i Debe gi oro vano i Listra. Sina mane ke vaututuni, na ahagna a Timoti, ke mono ngengeni. A idogna imanea na tinoni Jiu ke vaututuni, kari a tamagna na tinoni ke boi Jiu. 2Ma na komi tinoni kena vaututuni i Listra mi Ikonium kena ghaghana bohea a Timoti mena titionoa na komi fata ke toke eigna imanea. 3Pol ke magnahaghinia a Timoti keda taveti duadia kori rodia na taetaveti. Gi ena taveti au a Pol ke sogivaughithatha imanea. Na komi tinoni Jiu kori provins iangeni kena adoa a Timoti ke boi sogivaughithatha eigna a tamagna ke boi na mane Jiu. Gi keda boi sogivaughithatha a Timoti, na komi tinoni Jiu kedana boi ghaghana bohea imanea. 4Kori vido kena taveti tadia na komi meleha, imarea kena titionoa na ghaghanadia mara na vetula mi mara kena baubatu kori kiloau i Jerusalem eidia na komi vetula kedana leghura na komi tinoni. 5Nidia na vaututuni na komi tinoni kiloau ke heta vano mua, me leuleghu dani kekeha tinoni kena vaututuni mena haghe kori kiloau.
God ke Kiloa Pol eigna keda Vano kori Provins i Masedonia
6Pol, Sailas ma Timoti kena magnahaghinia kedana titionoa na Rorongo ke Toke kori provins i Esia, keana na Tarunga ke Tabu ke boi lubatira kori maghavu iangeni. Mena taveti thovohaliu vano tadia e rua na provins i Frijia mi Galesia. 7Kori vido kena mai gharania na provins i Misia, imarea kena magnahaghinia kedana vano kori provins i Bitinia, kari na Tarunga ke Tabu ke boi lubatira. 8Na vunegna iangeni, imarea kena taveti thovohaliua na provins i Misia mena ghieghilei jufu vano kori meleha i Troas. Ingengeni imarea kena padau inau a Luk.
9Kori bongi a Pol ke mamaturungita me reghia sina manegna na provinis i Masedonia ke sokara me kae huhurua vaghagna iaani, “O mai hathavu i Masedonia mo hatheghami!” 10Leghugna a Pol ke reghia na hava ke tate vania, ighami kiti kaikaliti saisami bali vano i Masedonia. Eigna ighami kiti adoa a God ke magnahaghinighami kitida titionoa na Rorongo ke Toke tadia na komi tinoni ingengeni.
A Lidia ke Vaututunia Jisas
11Ighami kiti hahaghe kori vaka i Troas miti hathavu vano kori moumolu i Samotres. Sina dani leghugna iangeni ighami kiti torongaghi i Niapolis. 12Gi iti au kori vaka miti taveti thonga vano kori meleha i Filipai. Filipai sina meleha ke nagho kori provins i Masedonia. Mara Rom kena turughua mena vunaghi pungusia na meleha iangeni. Ighami kiti mono ngengeni rua tolu dani.
13Kori Sabat ighami kiti taveti au kosigna na meleha miti vano tagna sina bea. Ighami kiti toatogha kitida pada ngengeni nidia na vido bali tarai na komi tinoni Jiu. Kekeha vaivine puhi kena hathatano ngengeni mi ghami kiti nohe miti turughu titiono itadia. 14Sikei itadia kena rorongo itamami, na ahagna a Lidia. Iia sina vaivinegna i Taiatira ke boi Jiu kari e ghaghana bohea a God. Nigna na agutu na bali salemuagna na pohe ke mela ke vahotha puala. Kori vido iia ke vaovarongo tagna Pol, a God ke hangavia na ghaghanagna eigna keda thaothadoghagna me vaututunia na rorongogna a Jisas a Pol ke velera. 15Iia ma arahai kena mono kori vathegna kena siuvitabu. Gi a Lidia ke kae huhurughami vaghagna iaani, “Na vunegna koti adoa inau ku vaututunia a God, oti atu moti mono kori vathegu.” Iia ke kae huhurughami miti ghieghilei hiia.
Pol ma Sailas koro Mono kori Vathe Tatari
16Tagna sina dani, kori vido kiti ghoi vano tagna na vido bali tarai, ighami kiti reghia sina vaivine seka. Sina tidatho ke haghevia mi iia ke tangomana na veleagna na hava keda tate mai ivughei valiha. Arahai kena vunaghigna na vaivine iaani kena hatia na rongo hutu eigna sethe na tinoni kena volira kori vido iia ke velera na hava keda tate mai. 17Iia ke leghughami ighami ma Pol me ghuu heta vaghagna iaani, “Mara iraani kena agutu vania a God ke thaba puala. Imarea kena veleghamu na hava kotida eia gi a God keda vahavighamu.” 18Tagna sethe na dani na vaivine iangeni ke talu eia na puhi iaani. Gi a Pol ke toa nigna puala na rongoviagna. Me rei vano tagna me haghore vania na tidatho ke haghevia, “Kori ahagna Jisas Krais, inau ku velegho eigna koda au sania!” Kori vido vamua iangeni, na tidatho ke au sania.
19Kori vido arahai kena vunaghigna na vaivine iangeni kena adoa nidia na puhi bali oho rongo ke teo ghohi, imarea kena thotira a Pol ma Sailas mena sarakira vano tagna na vido bali haidu ma na bali makete eigna kedana fatera mara puhi i Filipai. 20Imarea kena velera mara puhi, “Rua na mane Jiu iaani koro vadiadikala na ghaghanadia na komi tinoni kori melehada. 21Iromara koro veleghita eigna katida eia na komi fata ke boi jino kori nida na komi vetula ighita mara Rom.”
22Ma na mavitu kena mono ngengeni kena sikei duadia arahai kena vunaghigna na vaivine iangeni mena sokara pungusira Pol ma Sailas. Mi mara puhidia i Filipai kena velera mara na pulis eigna kedana resu au rodia na poko bali thabuhira. 23Leghugna kena thabu diadikalara kori ghai, imarea kena bora haghe kori vathe tatari. Gi mara puhi kena veleagna na mane ke reireghia na vathe tatari eigna keda kaekalera toetoke. 24Imanea ke leghua na hava kena veleagna, me bora haghe kori chogho i kora vano. Gi e vangasia na naedia varihotaghigna e rua na pava hutu.
25Kori hotaghi bongi, a Pol ma Sailas koro tarai moro salea na komi hymn vania God. Ma na komi tinoni kena mono duadia kora i vathe tatari kena vaovarongo itadia. 26Sa fata vano keari, na agnu hutu ke pukuni kaikahia na vathe tatari. Na komi hagethagna gougovu ke hangavi ma na komi sen ke vangasira mara gougovu kori vathe tatari ke sikili horu itadia. 27Na mane ke reireghia na vathe tatari ke rarai hadi me reghia na komi hagethagna na vathe tatari ke hangavi. Imanea ke toatogha da imarea kena mono kori vathe tatari kena ghogho au gougovu. Na vunegna iangeni, imanea ke thagia au nigna na ghau me kaikaliti bali vathehea ghehegna. 28Keana a Pol ke ghuu vano itagna, “O saghoi vathehegho ghehemu! Ighami gougovu iti mono vamua eeni!”
29Ma na mane ke reireghia na vathe tatari ke kaea na lui gi e raghe haghe kora me torongaghi tuturu naghodia a Pol ma Sailas. Imanea ke aiariri eigna ke mataghu. 30Gi imanea ke talangira au kori vathe tatari a Pol ma Sailas me huatira, “Mara puhi, na hava kuda eia gi a God keda vahaviu?”
31Romara koro veleagna, “O vaututunia a Lod Jisas, ma a God keda vahavigho ighoe ma arahai kena mono kori vathemu.” 32Gi oro titionoa na rorongogna eigna a Lod Jisas itagna mi tadia na komi tinoni kena mono kori vathegna. 33Toke ke talu bongi mua, na mane iangeni ke hatira vano romara me lumi vararaha na ngesodia. Govu, gi imanea ma na komi tinoni gougovu kori vathegna kena siuvitabu. 34Leghugna iangeni imanea ke hatia a Pol ma Sailas duagna, mena vano kori vathegna. Gi e hera ghadia. Ma na mane iangeni duadia na komi tinoni gougovu kori vathegna kena totogo puala eigna kena vaututunia a God.
35Kori vuevugheigna hadi, mara puhidia i Filipai kena vetulara mara na pulis eigna kedana vano velea na mane ke reireghia na vathe tatari vaghagna iaani, “O lubatira mamaluha a Pol ma Sailas.” 36Gi na mane ke reireghia na vathe tatari ke veleagna Pol, “Mara puhi kena veleu eigna kuda lubatighamu mamaluha iroghamu Sailas. Na vunegna iangeni, roghamu tangomana koroda taveti au ikeagaieni. Oro taveti kori soleana.”
37Keana a Pol ke velera mara na pulis, “Mara puhi irangeni kena thabuhighami naghodia na mavitu kari ena boi kidi fateghami. Iangeni e boi jino kori na vetula eigna roghami na sitijen gna i Rom. Kari imarea kena boghami haghe kori vathe tatari. Mi ikeagaieni mara puhi kena magnahaghinighami kuruda bughoro muru au kori meleha iaani. Boi tangomana keda ai! Imarea ghehedia kedana mai mena hatighami au kori vathe tatari!”
38Mara na pulis kena tabiru vano tadia mara puhi mena titionoa na hava ke velea Pol. Kori vido kena rongovia Pol ma Sailas koro sitijen gna i Rom, imarea kena mataghu. 39Imarea kena vano mena kaera eigna koroda talutavogha na hava kena eia itadia. Mena talangira au kori vathe tatari me kaera eigna koroda taveti sania na meleha iangeni. 40Leghugna a Pol ma Sailas koro taveti au kori vathe tatari, iromara koro vano kori vathegna a Lidia, moro haidu duadia na komi tinoni kena vaututuni. Romara koro vaheta na ghaghanadia eigna kedana talu leghua vamua a Jisas. Govu, gi oro taveti au i Filipai.+


text:
NAI VAKARUA 1
Sa tukuna ko Mosese na cakacaka ni Kalou vei ira na Isireli, ni ra sa lako voli e na lekutu.
1Oqo na vosa sa tukuna ko Mosese vei ira kecega na Isireli e na tai ni Joritani oqo, mai na vanua liwa, e na vanua cecelevu sa donui Sufi, e na tadrua kei Perana, kei Tofeli, kei Lepani, kei Eseroci, kei Ti-saapi. 2(Sa bogi tinikadua nai lakolako mai Orepi e na sala ni ulu-ni-vanua ko Sia me yaco ki Katesaparinea.) 3Ia e nai kavasagavulu ni yabaki, e nai katinikadua ni vula, e nai matai ni siga ni vula, sa qai vosa ko Mosese vei ira na Isireli, me vaka na ka kecega sa vakarota vua ko Jiova me tukuna vei ira; 4ni sa yaviti Sioni ko koya, na nodra tui na Amoraiti, ko koya ka tiko mai Esiponi, kei Oki na tui Pasani, ko koya ka tiko mai Aseteroci mai Etirei. 5E na bati ni Joritani oqo e na vanua ko Moapi, sa vakatekivu ko Mosese me tukuna na vunau oqo, ka kaya:
6Sa vosa vei keda ko Jiova na noda Kalou mai Orepi, ka kaya, Sa dede na nomuni tiko e na ulu-ni-vanua oqo: 7mo ni gole tani ka lako, ka yacova na nodra ulu-ni-vanua na Amoraiti, kei na yasana kecega sa voleka kina, e na vanua cecelevu, e na ulu-ni-vanua, kei na buca, kei na yasana ki na ceva, kei na baravi, na nodra vanua na kai Kenani, kei Lepanoni, me yacova na uciwai levu io na uciwai ko Uferetisi. 8Raica, ka'u sa solia na vanua e na matamuni: ni lako kina mo ni taukena na vanua ka bubului kina ko Jiova vei iratou na nomuni qase, kivei Eparaama, kei Aisake, kei Jekope, me solia vei iratou kei na nodratou kawa.
9Ia ka'u a vosa vei kemuni e na gauna ko ya, ka kaya, Au sa sega ni vosoti kemuni rawa vakai au ga: 10sa vakalewevuqataki kemuni ko Jiova na nomuni Kalou, ka raica, kemuni sa lewe vuqa edaidai me vaka na veikalokalo mai lomalagi. 11(Me vakaikuritaki kemuni mada vakaudolu ko Jiova, na Kalou ni nomuni qase, ka vakalougatataki kemuni, me vaka sa vosataka vei kemuni!) 12Au na rawata vakaevei me'u vosota duadua na nomuni veibeitaki, kei na kemuni bibi, kei na nomuni veileti? 13Mo ni vakasaqara eso na tamata vuku, ka yalomatua, ka kilai, mai na nomuni veimataqali, me'u lesi ira me ra turaga vei kemuni. 14Ia kemuni a vosa vei au, ka kaya, Sa vinaka mo kitaka na ka ko sa kaya. 15Ia ka'u a kauti ira na tamata sa turaga e na nomuni veimataqali, na tamata sa vuku, ka kilai, ka lesi ira me ra liu vei kemuni, me ra turaga ni yayaudolu, ka turaga ni yayadrau, ka turaga ni yayalimasagavulu, ka turaga ni yayatini, kei na turaga lalai eso e na nomuni veimataqali. 16Ia ka'u a vakaroti ira na nomuni mataveilewai e na siga ko ya, ka kaya, Ni rogoca na ka e veiletitaki vei ira na wekamuni, ka lewa vakadodonu e na vuku ni tamata kei na kai nona, kei na vulagi sa tiko vata kaya: 17ni kakua ni kila na tamata ni kemuni sa ia na lewa: ni rogoci koya na tamata wale me vakataki koya sa tamata yaco; ni kakua ni rerevaka na mata ni tamata; ni kemuni sa lewa e na vuku ni Kalou: ia na ka sa dredre vei kemuni, mo ni kauta mai vei au, ia ka'u na rogoca. 18Ia ka'u a vakarota vei kemuni e na gauna ko ya na ka kecega mo ni cakava.
19Ia eda a tiko mai Orepi, ka lako e loma ni vanua liwa ka rerevaki ko ya, kemuni a raica e na sala ni nodra ulu-ni-vanua na Amoraiti, me vaka ka vakarota vei keda ko Jiova na noda Kalou; ia eda a yaco ki Ketesa-parinea. 20Ia ka'u a qai kaya vei kemuni, O ni sa yaco ki na nodra ulu-ni-vanua na Amoraiti, o koya sa solia vei keda ko Jiova na noda Kalou: 21raica, sa solia e matamuni na vanua ko Jiova na nomuni Kalou: mo ni lako cake mo ni taukena, me vaka na vosa i Jiova na Kalou ni nomuni qase vei kemuni; mo ni kakua ni rere, se yalolailai.
22Kemuni a qai toro mai vei au koi kemuni kecega, ka kaya, Me da tala na tamata eso me liu vei keda, me ra la'ki raica vinaka na vanua e na vukuda, ka mai tukuna vei keda na sala me da muria, kei na veikoro eda na lako kina. 23Ka sa vinaka vei au na vosa ko ya: ka'u a qai kauta e lewe tinikarua vei kemuni, e dua mai na mataqali yadua: 24a ra a gole yani, ka cabeta na ulu-ni-vanua, ka yaco ki na buca ko Esikoli, ka yamata. 25A ra sa taura e ligadra eso na vuata ni vanua, ka kauta sobu mai vei keda, ka mai tukutuku vei keda, ka kaya, Sa vinaka na vanua sa solia vei keda ko Jiova na noda Kalou.
26Ia kemuni a bese ni lako cake, ka sa talaidredre ga ki na vosa i Jiova na nomuni Kalou: 27ia kemuni a vosa kudrukudru ga e na nomuni veivale laca, ka kaya, Sa cati keda ko Jiova, sa kauti keda kina mai na vanua ko Ijipita, me soli keda ki na ligadra na Amoraiti, me ra vakawabokotaki keda: 28eda na lako cake kivei? era sa vakawaicalataka na yaloda na wekada, ni ra kaya, Era sa tamata lelevu ka babalavu, ka lailai koi keda; sa lelevu na veikoro, a sa yala ki lomalagi na kedra bai: ia keitou a kunei ira talega kina na luve i Anaki.
29Au a qai kaya vei kemuni, Mo ni kakua ni domobula, se rerevaki ira: 30o Jiova na nomuni Kalou o koya sa liutaki kemuni, ena vala ko koya e na vukumuni, me vaka na ka kecega sa kitaka e na vukumuni, e matamuni mai Ijipita; 31kei na vanua liwa, ko ni a raica kina ni sa keveti kemuni ko Jiova na nomuni Kalou, me vaka sa keveta na luvena na tamata, e na sala kece ko ni a lako kina, ko ni a yaco mada kina ki na yasana oqo.
32Ia e na ka oqo, ko ni a sega kina ni vakadinati Jiova na nomuni Kalou, 33ko koya ka liutaki kemuni e na sala, me qara na nomuni yasana mo ni tiko kina; e na bukawaqa e na bogi, kei na o e na siga, me vakaraitaka vei kemuni na sala mo ni lako kina.
34A sa rogoca na nomuni vosa ko Jiova, a sa cudru mai, a sa bubului, ka kaya, 35Sa sega dina e dua vei ira na tamata oqo, e nai tabatamata ca oqo, ena raica na vanua vinaka ko ya, ka'u a bubului kina me'u solia vei ira na nomuni qase, 36ko Kelepi duaduaga na luve i Jifune; ena raica ko koya, ia ka'u na solia vua na vanua sa butuka ko koya, vei ira talega na luvena, ni sa muri Jiova tikoga ko koya. 37Sa cudru talega vei au ko Jiova e na vukumuni, a sa kaya, Ko iko talega, ko na sega ni yaco kina: 38ena lako kina ko Josua, na luve i Nuni, ko koya sa dautu e matamu; mo vakaukauwataki koya: ni na kauti ira kina na Isireli ko koya, me ra taukena. 39Kei ira talega na nomuni lalai, ko ira kemuni a kaya era na bobula, kei ira na luvemuni, era sa sega ni kila e na siga oqo na ka vinaka se na ka ca, era na lako kina, ia ka'u na solia vei ira me ra taukena: 40ia koi kemuni, mo ni gole tani, ka lako ki na vanua liwa e na sala vaka ki na Wasa Damudamu.
41Kemuni a qai vosa, ka kaya vei au, Keimami sai valavala ca vei Jiova, keimami na lako cake ka vala, me vaka na ka kecega sa vakarota vei keimami ko Jiova na noda Kalou. Ia kemuni a vauca na tamata yadua na nonai yaragi ni valu, ka sa vakarau me cabeta na ulu-ni-vanua. 42A sa kaya vei au ko Jiova, Mo kaya vei ira, Ni kakua ni lako cake, se vala; ni'u sa sega ni tiko e na kemuni maliwa; de kemuni sa moku e matadra na nomuni meca. 43Ka'u a qai vosa vei kemuni; ia kemuni a bese ga ni vakarogoca, ka sa talaidredre ga ki nai vakaro i Jiova, ka cabe vakaqaqasodrosodro ki na ulu-ni-vanua. 44A ra sa mai la'ki tavaki kemuni na Amoraiti era tiko e na ulu-ni-vanua ko ya, ka vakasavi kemuni, me vaka sa kitaka na lagotavuivui daukata, ka mokuti kemuni mai Sia, ka yacovi Orima. 45Kemuni a qai lesu mai ka tagi e na mata i Jiova; ia ka sa sega ni rogoca na domomuni ko Jiova, se vakatu daliga vei kemuni. 46Kemuni a qai tiko mai Ketesa ka bogi vuqa, me vaka na veibogi kemuni a tiko mai kina.


text:
NAI VAKARUA 4
Sa vakaroti ira ko Mosese me ra talairawarawa, 1-40. Sa lesia e tolu na koro me dro kina na tamata sa vakamatea na kai nona, 41-43.
1Ia oqo, mo ni vakarorogo mada, na Isireli, ki nai lesilesi kei na lewa, ka'u sa vakavulica vei kemuni, mo ni cakava, mo ni bula kina, ka lako mo ni taukena na vanua sa solia vei kemuni ko Jiova na Kalou ni nomuni qase. 2Mo ni kakua ni kuria na vosa ka'u sa vakarota vei kemuni, mo ni kakua talega ni vakalailaitaka, mo ni vakabauta kina nai vakaro i Jiova na nomuni Kalou, ka'u sa vakarota vei kemuni. 3Sa raica ga na matamuni na ka sa cakava ko Jiova e na vuku i Peali-piori: ni sa vakarusai ira kecega na tamata era muri Peali-piori, mai na kemuni maliwa, ko Jiova na nomuni Kalou. 4Ia koi kemuni ka kabiti Jiova na nomuni Kalou, kemuni sa bula vakaaduaga e na siga oqo.
5Raica, ka'u sa vakavulica vei kemuni eso nai lesilesi kei na lewa, me vaka ka vakarota vei au ko Jiova na noqu Kalou, mo ni kitaka vakakina e na vanua kemuni sa la'ki taukena. 6Ia mo ni vakabauta ka muria; kemuni na vuku kina ka yalomatua kina e matadra na veimatanitu, era na rogoca nai lesilesi kecega oqo, a ra na kaya, E dina era sa tamata vuku ka yalomatua na matanitu levu oqo. 7Ia ko cei na matanitu levu, sa dua na nodra kalou sa tiko voleka vei ira, me vakataki Jiova na noda Kalou e na ka kecega eda sa masuti koya kina? 8Ia ko cei na matanitu levu, sa dodonu na kenai lesilesi kei na kena lewa, e tautauvata kei na vunau kecega oqo, ka'u sa tauca vei kemuni edaidai?
9Ia mo ni qarauni kemuni ga, ka vakatawa vinaka na yalomuni, de ko ni guilecava na ka sa raica na matamuni, ka sa lako tani e na yalomuni e na veisiga kecega ko ni sa bula kina: ia mo ni vakavulica ga vei ira na luvemuni, kei ira na makubumuni; 10io na siga ko a tu kina e na mata i Jiova na nomuni Kalou mai Orepi, ni sa kaya vei au ko Jiova, Mo soqoni ira vata na tamata vei au, me'u vakarogoya vei ira na noqu vosa, me ra vuli kina me ra rerevaki au e na veisiga kecega era na bula kina e dela i vuravura, me ra vakavulica talega vei ira na luvedra. 11Ia kemuni a toro mai, ka tu e ruku ni ulu-ni-vanua; a sa waqa tu e na buka ki na lomalagi na ulu-ni-vanua, e na butobuto, e na o, kei na butobuto loaloa. 12A sa vosa vei kemuni ko Jiova mai na loma ni bukawaqa: ko ni a rogoca na domo ni vosa, ia ko ni sa sega ni raica e dua nai vakatakarakara; na domo walega. 13Ia sa cavuta vei kemuni ko koya na nona veiyalayalati, o koya sa vakarota vei kemuni mo ni cakava, io na vunau e tini; a sa vola ko koya e na vatu raraba e rua.
14Sa vakaroti au talega ko Jiova e na gauna ko ya me'u vakavulica vei kemuni eso nai lesilesi kei na lewa, mo ni cakava e na vanua kemuni sa lako yani kina mo ni taukena.
15O koya mo ni qarauni kemuni vinaka kina; kemuni a sega ni raica e dua nai vakatakarakara e na siga ka vosa kina vei kemuni ko Jiova mai Orepi mai na loma ni bukawaqa: 16de kemuni sa vakadukadukalitaki kemuni, ka cakava vei kemuni e dua na matakau ceuceu, nai vakatakarakara ni dua na kalou, nai vakatakarakara ni tagane se yalewa, 17nai vakatakarakara ni dua na manumanu e yavai va e dela i vuravura, nai vakatakarakara ni manumanu vakatabana sa vuka voli e cake, 18nai vakatakarakara ni dua na ka sa yaqa e dela ni vanua, nai vakatakarakara ni dua na ika e na wai mai na yasa ni vanua: 19ia de ko ni ta cake ki lomalagi, ka raica na mata-ni-siga, kei na mata-ni-vula, kei na veikalokalo, nai vavakoso kecega mai lomalagi, kemuni sa qai vecei tani me sorova, ka qarava, na veika oqori sa solia ko Jiova na nomuni Kalou ki na veimatanitu kecega e ruku ni lomalagi taucoko: 20ia sa tauri kemuni ko Jiova, ka kauti kemuni tani mai loma ni lovo kaukamea, io mai Ijipita, mo ni matanitu me taukena ko koya, me vaka e na siga oqo.
21A sa cudru vei au ko Jiova e na vukumuni, ka sa bubului, me'u kakua ni qalo-kosova na Joritani, ia me'u kakua ni butuka na vanua vinaka ko ya, sa solia vei kemuni ko Jiova na nomuni Kalou mo ni taukena: 22ia ka'u na mate ga e na vanua oqo, au na sega ni qalo-kosova na Joritani: ia kemuni na qalo-kosova, ka taukena na vanua vinaka oqori. 23Mo ni qarauni kemuni, de ko ni sa guilecava na veiyalayalati i Jiova na nomuni Kalou sa kitaka ko koya kei kemuni, ka ko ni na cakava vei kemuni e dua na matakau ceuceu, nai vakatakarakara ni dua na ka sa vakatabuya vei kemuni ko Jiova na nomuni Kalou. 24Ni sa bukawaqa katakata ko Jiova na nomuni Kalou, io sa Kalou vuvu.
25Ni sa sucu vei kemuni eso na gone, kei na luvedra na luvemuni, ka kemuni sa tiko vakadede e na vanua, a sa vakadukadukalitaki kemuni, ka sa cakava vei kemuni e dua na matakau ceuceu nai vakatakarakara ni dua na ka, ka sa caka ca e na mata i Jiova na nomuni Kalou, me vakacudrui koya: 26au sa kacivi lomalagi kei vuravura edaidai me kila e na vukumuni, ni kemuni na kawayali vakusakusa mai na vanua kemuni sa qalo-kosova na Joritani mo ni taukena; ena sega ni balavu kina na nomuni bula, ia kemuni na kawayali vakaidina ga. 27Ena vakasevi kemuni voli ko Jiova ki na veimatanitu, ia kemuni na le vica walega e vo e na kedra maliwa na veimatanitu sa kauti kemuni yani kina ko Jiova: 28Ia kemuni na qarava maikea na kalou eso, na cakacaka ni liga ni tamata, na kau kei na vatu, era sega ni rai, se rogo, se kana, se boiboi rawa.
29Ia kevaka ko ni sa qarai Jiova na nomuni Kalou maikina, ko na kunea, kevaka ko ni sa qarai koya e na lomamuni taucoko kei na yalomuni taucoko. 30Ni kemuni sa rarawa, ka sa yacovi kemuni na ka kecega oqo, e na siga maimuri, kevaka ko ni sa lesu mai vei Jiova na nomuni Kalou, ka sa talairawarawa ki na domona; 31(ni sa Kalou yalololoma ko Jiova na nomuni Kalou;) ena sega ni weletaki kemuni, se vakarusai kemuni, se guilecava na veiyalayalati kei ira na nomuni qase sa bubului kina vei ira ko koya.
32Ia mo ni taroga mada na gauna sa oti, ka liu vei kemuni, mai na gauna ka bulia kina na tamata e vuravura na Kalou, ia mai na vu ni lomalagi e dua ka yacova na vu ni lomalagi kadua, se sa caka e dua na ka me tautauvata kei na ka levu oqo, se sa rogoci me vakakina? 33Sa dua li na matanitu sa rogoca na domo ni Kalou ni sa vosa mai loma ni bukawaqa, me vaka ko ni sa rogoca, ka sa bula tiko? 34Se sa vakatovolea eliu na Kalou me la'ki kauta vua e dua na matanitu mai na kedra maliwa na matanitu tani, e na veivakatovolei, e na veivakatakilakila, kei na veika-mana, kei nai valu, kei na liga kaukauwa, kei na liga sa dodo yani, kei na ka rerevaki vakaidina, me vaka na ka kecega sa cakava ko Jiova na nomuni Kalou e na vukumuni mai Ijipita? 35Sa vakatakilai vei kemuni, mo ni kila kina ni sa Kalou ko Jiova; ka sega tale e dua, ko koya ga. 36Sa rogo mai vei kemuni na domona mai lomalagi, me vakavulici kemuni kina ko koya: a sa vakaraitaka vei kemuni ko koya e vuravura na nona bukawaqa levu; ia ko ni a rogoca na nona vosa mai loma ni bukawaqa. 37Ia ni sa lomani ira na nomuni qase ko koya, sa digitaka kina na nodra kawa, ka kauti kemuni tani mai Ijipita e matana, e nona kaukauwa levu; 38ka me vakaseva tani e matamuni eso na matanitu sa levu ka kaukauwa, ka malumalumu koi kemuni, me kauti kemuni kina, ka me solia vei kemuni na nodra vanua mo ni taukena, me vaka e na siga edaidai.
39Mo ni kila mada e na siga oqo, ka vakanananu kina e lomamuni ni sa Kalou ko Jiova mai lomalagi e cake, kei vuravura e ra: sa sega tale e dua. 40Ia mo ni vakabauta mada na nonai lesilesi, kei na nonai vakaro, ka'u sa vakarota vei kemuni e na siga oqo, me yaco kina vei kemuni na ka vinaka, vei ira talega na luvemuni, ka me dede kina na nomuni bula e na vanua, sa solia vei kemuni ko Jiova na nomuni Kalou, me sega ni mudu.
41Sa qai wasea tani ko Mosese e tolu na koro e na tai ni Joritani oqo, vaka ki nai cadracadra ni mata-ni-siga; 42ka me dro kina ko koya sa vakamatea na kai nona ni sa sega ni nakita, ka sa sega ni cati koya eliu; ka me bula kina ni sa dro ki na dua na koro oqori: 43ko Peseri mai na vanua liwa, mai na vanua bucabuca, ka nodra na Rupeni; kei Remoci mai Kiliati, ka nodra na Kata; kei Kolani mai Pasani, ka nodra na Manasa.
44Ia oqo na vunau sa solia ko Mosese vei ira na Isireli: 45oqo nai vakaro, kei nai lesilesi, kei na lewa, sa vosataka ko Mosese vei ira na Isireli, ni ra sa lako tani mai Ijipita, 46e na tai mai oqo ni Joritani, e na vanua cecelevu sa donui Peci-piori, e na vanua i Sioni na nodra tui na Amoraiti, ko koya ka tiko mai Esiponi, ko koya ka mokuta ko Mosese kei ira na Isireli, ni ra sa lako tani mai Ijipita: 47a ra sa taukena na nona vanua, kei na vanua nei Oki na tui Pasani, na tui ruarua vei ira na Amoraiti, e na tai ni Joritani oqo, vaka ki nai cadracadra ni mata-ni-siga; 48mai Aroeri, ko ya mai na bati ni uciwai ko Arinoni, ka yaco ki na ulu-ni-vanua ko Saioni, ko ya ko Erimoni, 49kei na vanua cecelevu kecega e na bati ni Joritani oqo vaka ki na tu-i-cake, ka yacova na wasawasa mai na vanua cecelevu, mai na veimata-ni-wai mai Pisika.


text:
Namaki na sota kei Ailadi
20 November, 2017, 12:00 am
ESA taucoko ka tu vinaka na timi ni Fiji Airways Flying Fijians me na sota kei Ailadi ena mua ni macawa qo. Na timi ni Ailadi e qito vinaka tiko mai ena valataki vanua ena nodratou vakadrukai Sauca Aferika ena 38 kei 3 me vakatautauvatataki kei na timi ni Viti ena nodratou druka vei Itali ena 10 kei 19.
E dina ni ratou qito vinaka na cauravou ia e tiko na malumalumu e ratou vakayacora ena gauna ni qito ka vakavuna na nodratou mai qaqa kina na timi ni Itali.
A qito vinaka sara o Leone Nakarawa ka vakavuna na nona tabaka rawa kina e dua na sikoa kei Viti.
Ia, e namaki ena macawa qo na nona vakaraitaka na kaukauwa e tiko vua ko Josua Tuisova kei Semi Kunatani.
E rau na sota tiko na timi ni Viti kei Ailadi ena veimama ni ono (6.30am) ena mataka ni Siga Tabu.


text:
Jon 21
A Jisas Ke Tate Tadia Mara Vitu Na Vaovarongo
1Leghugna iangeni, a Jisas ke ghoi tate tadia nigna na komi vaovarongo kori ghaghireigna na kolo i Galili. Imanea ke tate itadia vaghagna iaani: 2Saimon Pita, Tomas (kena kiloagna mua Baso), Nataniel gna i Kena kori provins i Galili, e rua dathegna Jebedi, me rua na mane vaovarongo mua, mara iraani kena mono kori kolo. 3A Saimon Pita ke anira, “Inau kuda vano ugura.”
Imarea kena ania, “Ighami kitida atu duamu.” Gi ena hahaghe kori boti mena taveti sapa vano. Na bongi doudolu iangeni imarea kena boi talu vathehea sa igha.
4Kori vido ke gharani dani, imarea kena reghia a Jisas ke sokara kori lilihi, kari ena boi ghithatha imanea a Jisas. 5Gi a Jisas ke huatira, “Ara kulagu, ehava? Oti vathehea mua sa igha?”
Mi marea kena ania, “Teo.”
6Gi imanea ke anira, “Sonia horua nimiu na jau kori madothogna na boti. Gi ighamu kotida hatia na igha.” Kori vido kena eia vaghagna ke veleragna, imarea kena boi tangomana na thaghi tabiruagna na jau eigna ke sethe puala na igha ke hogho itagna.
7Gi na mane vaovarongo a Jisas ke dothovia ke veleagna a Pita, “Iangeni a Lod!” Kori vido a Pita ke rongovia iangeni, imanea ke ghoi vaheghea nigna na oopo (eigna ke hati aua bali agutu) me sogala au kori boti me thonga i longa. 8Mara na vaovarongo kena mono kori boti kena gharania ghohi i longa, vaghagna sikei na hathangatu mita vamua. Na vunegna iangeni, imarea kena thaghia na jau leghugna na boti kori vido kena thonga. 9Leghugna kena jufu ilonga imarea kena reghia na igha kori kokovuru i joto. Mena reghia mua kekeha bred. 10Ma Jisas ke anira, “Hatia maia kekeha igha koti eu vathehera.”
11A Saimon Pita ke saki hadi kori boti me thaghia thonga na jau i longa. Sina hathangatu lima hangavulu me tolu na igha hutu ke hogho kori jau, keana na jau ke boi resu. 12Jisas ke anira, “Oti mai moti vanga.” Me teo sikei itadia mara na vaovarongo ke huatia, “Ahai ighoe na?” eigna imarea kena adoa ghohi imanea a Lod. 13Gi a Jisas ke vano me hatia na bred me kemulia itadia. Govu, gi e hatia mua na igha me kemulia mua itadia. 14Iangeni na vatolugna na maghavu a Jisas ke tate itadia nigna na komi vaovarongo leghugna imanea ke sokara tabiru kori thehe.
A Jisas Ke Huatia A Pita
15Kori vido imarea kena govu na vanga, a Jisas ke huatia a Saimon Pita, “Saimon dathegna Jon. Ehava? Ighoe ko dothoviu vano tadia mara iraani kena dothoviu?”
A Pita ke ania, “Hii Lod, ighoe ko adoa inau ku dothovigho.”
A Jisas ke ania, “O hera ghadia nigua na komi dathei sip.”
16A Jisas ke ghoi huatia mua a Pita, “Saimon dathegna Jon. Ehava? Ighoe ko dothoviu?”
Ma Pita ke ania, “Hii Lod, ighoe ko adoa inau ku dothovigho.”
A Jisas ke ania, “O reireghi toetokera nigua na komi sip.”
17Gi a Jisas ke ghoi huatia mua a Pita, “Saimon dathegna Jon. Ehava? Ighoe ko dothoviu?”
Ma Pita ke dikahehegna eigna a Jisas ke tolui horu huatiagna, “Ehava? Ighoe ko dothoviu?” A Pita ke ania, “Lod, ighoe ko adoa na komi fata gougovu. Ighoe ko adoa inau ku dothovigho!”
Ma Jisas ke ania, “O hera ghadia nigua na komi sip. 18Na hava ku velegho ikeagaieni e tutuni, kori vido ighoe ko mathangani, ighoe ko pipisi ghehemu mo vano tagna sa vido ko magnahaghinia na vano. Kari kori vido koda kuekue, ighoe koda tuhu aua na limamu ma arahai tavogha keda tarigho mena hatigho vano tagna na vido ko boi magnahaghinia koda vano.” 19A Jisas ke titionoa iaani tagna a Pita eigna keda adoa na puhi keda thehe. Na theheagna keda tateli aua a God ke thaba vano. Gi a Jisas ke veleagna a Pita, “O leghuu inau!”
Na Mane Vaovarongo A Jisas Ke Dothovia Puala
20A Pita ke rei tabiru me reghia na mane vaovarongo a Jisas ke dothovia puala ke leghura. (Iangeni na mane vaovarongo ke ravi vano tagna Jisas kori vido kena vanga me huatia eigna ahai keda lubati vanoa a Jisas tadia mara nigna na thevuioka.) 21Ma Pita ke ania a Jisas, “Lod, na hava keda kathea imanea na?”
22A Jisas ke haghore tughua, “Gi kuda magnahaghinia imanea keda talu havi me ghieghilei jufu na maghavu inau kuda tabiru mai, iangeni boi na fata bali togha ighoe. O leghuu inau vamua.”
23Na vunegna a Jisas ke velea iangeni, sethe na tinoni kena vaututuni kena ghaghana na mane vaovarongo iangeni keda boi thehe. Kari a Jisas ke boi velea iangeni. Imanea ke velea vamua, “Gi kuda magnahaghinia imanea keda talu havi me ghieghilei jufu na maghavu inau kuda tabiru mai, iangeni boi na fata bali togha ighoe.”
Na Vagovui Haghore
24Na mane vaovarongo iangeni, imanea ke titionoa na komi fata iraani me risora horu kori buka iaani. Ighami gougovu kiti adoa na komi fata gougovu ke risoa ke tutuni.
25Sethe na komi fata a Jisas ke eia kena boi risora horu kori buka. Gi imarea kedana risora gougovu, inau ku ghaghana na maramagna doudolu da e boi nabagna na boagna na komi buka kedana risora.


text:
Loloma mai Korea ki Koro
24 October, 2016, 10:38 am
Update: 10:38AM Eratou sa ciqoma na komiti ni veivakatoroicaketaki mai Nasau e Koro na veivuke ni lotu mai Korea me sa na tara e dua na valenilotu vou. E a solia na jeke na Vunivola Levu ni lotu o Talatala Epineri Vakadewavosa vei iratou na lewe ni komiti oqo mai Nasau ena veivuke levu e ra sa vakayacora tu na wekada mai valagi ena vuku ni lotu nei Jisu.
Me vaka eda kila vinaka ni sega ni vukea na matanitu na tara ni valenilotu e Viti, esa saga saraga na lewe ni lotu na veiqaravi oqo- ia e sa vakavinavinaka na Lotu Wesele ena nodratou veivuke na lotu mai Korea na Gaepo Methodist Church ena solisoli levu oqo.
E kaya o Talatala Vakadewavosa ni ka levu na vakavinavinaka kei na yalo ni loloma, baleta ni tu talega na gagadre ena nodra tara taumada e liu na nodra veivakacokotaki na lewe ni koro- oya na kena vakavinakataki talega e 130 na vale ena loma ni koro oqo o Nasau.
E na vula o Okosita, e vakavinavinakataka mai nai Talatala Qase mai Koro na nodra yalo ni soli-ka na lewenilotu ena nodra solia rawa na nodra esitimeti e $40,000 dina madaga ni ra sotava tiko na dredre.
Kaya o Manoa Duguwale na lewe ni komiti oqo mai Nasau ni dua na ka na nodratou vakavinavinaka na lewe ni yavusa ena yalo ni veikauwaitaki e ra vakaraitaka mai na wekada vakalotu mai na vanua levu oqo o Korea.
E kaya ni sa tu vakarau na komiti ena kena vakarautaki mai na ripote kei na macala ni kena vakayagataki na i lavo oqo ena kena i naki e a soli mai kina.


text:
Na cava na Unboxed ilawalawa vakacakacaka?
Unboxed – e dua na makete vakaitamera
Sa vakayagataka tiko na brands 36 billion na dola ni Amerika ena tabana vakaitukutuku raraba na itukutuku kacivaki ena dua na yabaki. Oqo na itukutuku ni kacivaki e dau ni veigauna vakalecalecava kei na sega ni vakabauti mai vei ira na tamata. Meanwhile, 9 mai na 10 vakararavi vua na tamata na lewena tabaki mai vua e dua era kila. Ni, sa ikoya na vanua e Unboxed e yaco mai ena. Eda veisotari-cakava brands vata kei ira era na vakayagataka ena tabana vakaitukutuku ni veimaliwai ka bulia ka vakabira na vakilai na brand baleta na lewena. Sa rawa kina na veimusumusuki me rau vakamau vinaka cake, e vakavuna na revurevu ni somidi kei na vosa ni gusu ni brand dina. E a vakaukauwataki talega o ira era dau vakayagataka na vakauitukutuku.
A cakacaka na bisinisi
Unboxed e dua na tekinolaji tiko taucoko na nodra vakayagataki tiko mai na vei 100+ brands vakararaba (spanning na Amerika, Kenada, na matanitu ni United, Jamani, Denmark, Eso e Norway kei na Baltics). Ena 40,000 na laini ni vosavuni, drau na vakanananu, ka sa rawa kina na pivots ni ivoli ena loma ni yabaki na kabani me sereki nikua na levu na ivakarau campaignsthat ni vosa ni gusu e okati kina na milioni vakamilioni na ena veisiga na itukutuku raraba vei ira era vakayagataka.
Na iwali vinaka sara me baleta na itaukei ni kabani
Unboxed na solia vakabula kina na vinaka sara me baleta na itaukei ni kabani tauvimate ni vakaoti gauna kei na ilavo ena influencer volivolitaki na itaukei ni kabani ni vakararavi ki na labour na iwalewale intensive me baleta na kena kunei na influencers dodonu, veitalanoa me qarava na, kei na lewai matau ni veimaliwai. Oqo na iwalewale ni kena tarai cake na yalana na iwiliwili ni ira era na vakayagataka ena tabana vakaitukutuku ni veimaliwai ka rawa ni vakaitavi ena vosa ni gusu e tauyavutaka ka tinia dau na bisinisi e cake na cakacaka vata kei na dua na ilawalawa lailai ni o ira era dau vakayagataka na vakauitukutuku – influencers se na tamata rogo.
Unboxed e baleta na tamata kecega
Eda nanuma ena taudaku ni na kato ka kauta cake mai e dua na iwali me rawa kina vei keda me sosomitaka na oqo na tobu lailai ni influencers kei ira na milioni era dau vakayagataka ena veisiga na itukutuku raraba – ka da vakatoka me Unboxers. Eda talega sosomitaka na manidia ni kena vunautaki ena volivolitaki na kenadau e rawa ni qaravi ira na udolu na vunau ena dua na ivakarau ni decentralized, ena cokoti vata ni AI vata kei na dua na ilawalawa vakacakacaka tu vakataki koya mai na volivolitaki na kenadau. Kei na, Eda sa rawa kina na tabana vakaitukutuku raraba vei ira era vakayagataka me ra rawata na nodra ivotavota ni na makete ni $36bn.
Na ituvatuva ni Unboxed
E vakarautaka na noda bisinisi meda tubu mai na cicivaki ena 10 e dua na matanitu ena gauna oqo me ra cakacaka ena sivia 100 na mataqali veivoli. Me kusai kina na kena icakacaka, eda na tara e dua na timi ni 125 Kenadau ena 2021. Wilika na kena ikuri…
Unboxed na gacagaca ni veitaratara


text:
Matiu 17:20-21
20-21Ma Jisas ke haghore tughura, “Nimiu na vaututuni ke boi nabagna na gigi auagna. Inau ku veleghamu, toke nimiu na vaututuni keda iso puala vaghagna na katuragna na ghai mastad, ighamu tangomana kotida veleagna na suasupa iangeni, ‘O riu vano kori vido iangeni,’ ma na suasupa keda riu vano. Teo sa fata keda vahothahaghinighamu gi kotida vaututuni.”
Jisas Ke Ghoi Titionoa Eigna Na Theheagna
(Mak 9:30-32; Luk 9:43-45)
22Sina dani, leghugna kena tabiru vano i Galili, a Jisas ke velera nigna na komi vaovarongo, “Inau, na Dathei Tinoni, sina mane keda perou kori limadia mara nigua na thevuioka.


text:
O Momokoriqwa na tuwawa ni Nadi
23 April, 2018, 11:40 am
ENA macawa sa oti eda sa mai kila rawa kina ni o ira na yavusa Ne, wili kina o Leweidrasa, Leweikoro, Navatulevu kei Viyagoisaukova era mai tiko wavolita na Ului Ne ka ra sa vakaliuca tiko na yavusa Ne me nodra iliuliu. Era sega soti ni dau vakaitavi vakalevu ena i valu, ka ni ra kila vinaka tu na veivanua volekata na nodra kaukauwa na veiyavusa qo ni ra baitaki vinaka sara tu ga ena nodra bainivalu ena nodra vakaitikotiko wavolita na Ului Ne me vaka a vakaraitaka ko Ratu Marika Saukuru. Ia, e na macawa qo e kaya o Ratu Saukuru ni na sereka tiko yani vei keda se ko cei sara mada na tuwawa ka gole vata mai kei Degei ena i lakolako ni tawa vanua ni Kaunitoni.
E tukuna o Saukuru ni levu sara na veitalanoa kei na vakatataro edau basika tiko vei ira na lewenivanua ena nodra raica tiko na ulunivanua ka vakatoka nai rairai ni tuwawa e Nadi. Ia, e dau laurai vinaka sara tu ga yani e na tolo ni gaunisala levu ni biu yani na taoni o Nadi me gole vaka ki na rara ni waqavuka levu e Namaka, me gole sara yani vaka ki Lautoka.
“E na tao toka na mata kevaka mo ni kauwai ena i bulibuli ni ulunivanua ena yasamu i matau ni biubiu mai Nadi meda gole yani vaka ki Lautoka ni vaka toka na i bulibuli ni tamata se tuwawa e davo tu vakatadraicake,” e kaya o Sakuru.
E tukuna o Saukuru ni o koya dina na tuwawa ka davo koto ena ulunivanua kei Nadi e vunitaki toka vakamatau ena daku ni veidelana levu ka laurai tiko yani e gaunisala levu.
“Na tuwawa saraga qo na neitou vu o koya ka kavetani mai ni waqa na Kaunitoni ka yacana ko Momokoriqwa,” e kaya o Saukuru.
E kuria na nona i vakamacala o Saukuru ni sa tiko vinaka saraga ena loma ni delana levu ka davo koto kina na nodratou vu na nona tobu ni sisili kei na yavu ni vale ka i vakadinadina bula tu nikua vei ira na veiyavusa ka ra a tawana na Ului Ne ni a mai tiko talega kei ira na tuwawa o Momokoriqwa.
“Na veika vakamatai lalai me baleta na neitou vu levu qo na tuwawa, au na qai sereka tiko yani vakamalua ena veimacawa, na ka e dau sega ni taleitaka me dau vakayacori ena loma ni vanua qo kei na nona dau yadrava vinaka tu na vanua qo,” e kaya o Saukuru.
E toka talega oqo e ra na veika a cauraka o Paula Qereti na parofesa ni vuli vosa ena Univesiti ni Ceva ni Pasivika me baleta eso na ka e yaco ena vuku ni nodra i talanoa na qase kei ira na yago vulavula me baleta na tawa vanua ka bau vakasokomuni rawa.
Paula Qereti
Qo e vakaraitaka tiko o na italatala ni vica na vu ni nodrau dau vunautaka o Misi Kere kei Doketa Faisoni ni kai Viti e vu mai Aferika.
E dua, ni tautauvata na itovo vakaviti kei na itovo mai Cepi mai Ijipita.
Kena ikarua, ni levu na yaca ni vanua vakaviti e tu mai Aferika, vakabibi ena bati ni drano mai Taqanika.
Kena ikatolu, ni levu na vosa mai Matakasika (na yanuyanu levu ena tokalau kei Aferika, sa yacana nikua o Malakasi) e via tautauvata kei na vosa vakaviti – me vaka na yaca ni uvi vei ira, na ‘ubi’, na yaca ni wai na ‘wai’ ga, kei na buqu e tautauvata sara ga.
E dina ni sa sega ni kune nikua na ivola sara ga era a vakayagataka na gonevuli mai na Vulilevu (de a sega beka ga ni taba vakaivola), ia a vola o na iTalatala Epeli Rokowaqa e vica na itukutuku me baleta na nona se vuli mai Rijimodi kei Navuloa.
A vakadeitaka kina ni o Misi Kere e dau vakavulica ni tautauvata na itovo vakaviti kei na itovo mai Cepi (Ijipita), ia o Doketa Faisoni e dau vakavulica ni veiwekani na vosa vaka Matakasika (Malakasi) kei na vosa vakaviti, qai kune tale ga mai na drano mai Taqanika, ena colo kei Aferika, na yaca kece ni vanua e Viti.
Meda tekivu mada mai Cepi, na koroturaga makawa kei Ijipita (vakavalagi o Thebes). E dina beka ni tautauvata na nodra itovo kei na noda?
Au sa mai wilika e vica na ivola me baleta na nodra itovo na kai Ijipita, au sega sara ni kunea kina e dua mada ga na itovo e tautauvata – vakavo ga na itovo eso e kune ena veivanua katakata e vuravura.
Au kila ni levu tale ga vei kemuni sa na sarava oti na iyaloyalo yavala me baleti ira na kai Ijipita makawa – o ira na tara na vale vatu vakaitamera na ‘pyramid’, se o ira na vakabobulataki ira na Isireli – au vakabauta ni oni na duavata nira sega sara ni vakataki keda.
E dau vakavulica o Doketa Faisoni ni rau veiwekani na vosa vaka Malakasi kei na noda vosa. Na veiwekani qo e sega ni dua na daunivosa e vakacala – ia e sega ni baleta nida vu mai Aferika – e duatani sara na vuna!
Au via vakamuduo mada e ke vua e dua na turaga ni Nowei, o Otto Christian Dahl.
Na vua ni vakadidike ni daunivosa qo (ka ni rarawa ni sa leqa) sa vakamacalataki rawa kina na vuna e veiwekani kina na vosa vaka Malakasi kei na vosa vaka Ostronisia, wili kina na noda vosa.
Rauta beka na yabaki 400, eratou a vakarewa kina mai Kalimantan, ena yanuyanu o Borneo mai Maleisia, e dua na ilala dauveivoli – me vakataki ira na noda kaiwai, o ira na kai Butoni se na kai Levuka, e dau nodra cakacaka na kai Kalimantan qo na veisokoyaki kei na veivoli.
Eratou a mua ina idromudromu ni siga, me yacova ni ratou sa cabe mai na yanuyanu vakaitamera o Matakasika (Malakasi).
E se dau veibataki tiko se a lala tu na yanuyanu qo se sega.
E so era nanuma ni ra tawana tiko e so na kai Bantu, ra veiwekani kei ira na Bantu mai Aferika.
Ia e le levu ga na kena dau era vakabauta ni a lala tu o Matakasika.
Ia, nodra vosa na kai Borneo qo sa qai yaco me vosa vaka Malakasi.
Me vaka oni kila vinaka na sa lesu mai Maleisia, na vosa vaka Malea e veiwekani kei na noda vosa – me vaka na ‘batu’ e kena ibalebale na vatu, na ‘ubi’ na uvi, na lima e tautauvata, na ‘namyuk’ e kena ibalebale na namu, na ‘dalan’ e kena ibalebale na ‘sala’.
Ena qai tomani tale yani.


text:
Na iwiliwili vaka-Viti
27 June, 2018, 12:11 pm
ESA koto oqo e ra nai kuri ni iwiliwili vaka-Viti eda vuli tiko mai kina ena macawa sa oti, ni wiliwili sara yani.
Tini na iQavi, Taba, Titi (Tiritiri wai) na Masima – Dua na Wai
Kena ivakamacala: Ni tini na iqavi na masima dua na wai. E dau cavuti talega ena so na vanua ni tini na taba se tini na titi masima dua na wai. Na iqavi na itawatawa ni masima ni Viti, vakalevu me titinidogo, sei, qai tali, vakaitubetube. Ena so na vanua me vakataki Lomawai era dau tukuna kina vaqo ni tini na taba na masima dua na wai. E duatale na kena ivakamacala e tukuni kina vaqo, me vaka ni a caka e Lomawai ena tikina o Wai, ena wai e kune kina me rawa kina na masima era sa mani tukuna na qase me sa iwiliwili vakaviti ni tini na taba na masima dua na wai.
Tini na ikovu Vakalolo – Dua na wai
Kena ivakamacala: E dua na kena ivakamacala e tukuni kina vaqo ni vakalolo e waicala tu, nida kania e vaka tu ga eda gunu wai baleta ni waicala tu. O koya gona qo qai yavutaki mai kina na iwiliwili vakaviti qo ni tini na ikovu vakalolo dua na wai.
Tini na taga Voivoi – Dua na ibuki
Kena ivakamacala: Na voivoi e dua na mataqali itei vaka na vadra leka sega ni vua, wadrovu, drau babalavu momoto votovotoa vakasuina, dau tei na sulina. E dau bukibuki yatini na voivoi. Ni buki vata e tini na voivoi qai cavuti kina me dua na ibuki. (ivolavosa)
Duanadrau na taga Voivoi –
Dua na butu
Kena ivakamacala: E dua na kena ivakamacala e tukuni kina vaqo ni dau saqa oti na voivoi qai dau sigani oti ya qai butuki me malumu, ni sa malumu qai walui.
O koya gona ni butuki e duanadrau na voivoi qai yavutaki mai kina na iwiliwili vakaviti qo ni duanadrau na voivoi dua na butu.
Tini na Tabakau – Dua na kau
Kena ivakamacala: Na tabakau oya na ibe drauniniu tali taqavirua. E dua na kena ivakamacala e tukuni kina vaqo ni dau tali na drauniniu e dau tu ga na kena uto se kena sui. Ni tali oti qai sigani me mamaca, ni sa mamaca na kena kaukaua e vaka sara tu ga na kau. O koya gona qo qai yavutaki mai kina na iwiliwili vakaviti qo ni tini na tabakau dua na kau.
Ni Tini na Uvi – Dua na Duqele
Vakamacala: Ena dua na kena ivakamacala e tukuni kina vaqo ni du na iwiliwili ni uvi.
Na duqele ni sa dau keli na buke ni uvi qai buli cake na qele me duducake, qai tiko sara icake na uvi. O koya gona qo qai yavutaki mai kina na iwiliwili vakaviti qo ni tini na uvi dua na duqele.
Ni Duanadrau na Niu – Dua na Koro
Vakamacala: Ni vesuvesu e 100 na niu e robota sara ga e dua na vanua levu ia ke qai biu tale iwai ena robota e dua na vanua levu vaka sara ga e dua na koro nida raica yani.
O koya gona qo qai yavutaki mai kina na iwiliwili vakaviti qo ni duanadrau na niu dua na koro.
Ni Duanaudolu na Niu – Dua na Selavo
Vakamacala: Na Selavo ena gauna e liu e se dau taurivaki kina, ia ena gauna qo sa taurivaki ga na iwiliwili vakaviti qo na tini na niu se duanadrau na niu.
Na cava e dau vakatokai ena dalo ni sa dau bini tu – ‘Duludulumata’
Vakamacala: Na dalo e sega ni wili, ia e dau bini ka vesu, tuva ga me rewa i cake.
Qo e yacana na ‘duludulumata’ (duludulu – oca, vakaoca; mata – tiki ni yago ka vakayagataki ena rai) Duludulumata – vakaoca na mata ena raica na ibinibini dalo levu oya.


text:
Qito talega o Viti
24 October, 2016, 11:05 am
Update: 11:05AM E tukuna ko Ratu Josaia Voreqe Bainimarama na gone turaga Paraiminisita ni kena mai okati talega na timi ni Viti me na vakaitavi ena sotasota ni rakavi mai Ositerelia ena yabaki mai qo 2017 ena sotasota ka vakatokai na �Australian 2017 National Rugby Championship� esa dua na kalawa levu vei Viti.
Ko Bainimarama, e peresitedi talega ni isoqosoqo ni rakavi unioni ena noda vanua (Fiji Rugby Union) ea tukuna na veika oqo ena nona a sainitaka na veidinadinati oqo mai Serene, Ositerelia ka na vakailavotaka na soqosoqo levu ni rakavi e vuravura (World Rugby).
E tukuna o Bainimarama ni oqo e dua na siga bibi vei Viti kei ira era dau veitokoni ena timi ni rakavi ni Viti.
E tomana na Gone Turaga Paraiminisita ni oqo e dua dina nai cavu kalawa levu ena rakavi e Viti ka kila ni na marautaka na veivakatorocaketaki qo na lewei Viti ka ni sa tadola na katuba vei ira na noda dauqito kei na noda vanua talega.
E vakavinavinakataka sara vakalevu o Bainimarama na isoqosoqo ni rakavi e vuravura ena nona vakailavotaka na porokaramu qo me rawa ni vakaitavi o Viti.
Na timi ni Viti esa na i ka 9 ni timi me na qito tiko ena sotasota qo ka na tekivutaki tiko ena Okosita ni 2017.
Esa na qito tiko o Viti vaka va mai Ositerelia kei na va na qito ena mai qitora tiko e na noda vanua.
Na sotasota vakayasana e Viti esa na vakacavari tiko e na Jiulai ka sa na tekivutaki tiko na sotasota ni NRC ena Okosita.
E nuitaka talega na Paraiminisita ni ra sa na vakanamata na cauravou dauqito ena noda vanua me ra na vakaitavi ena sotasota qo ena i matai ni gauna.
E tomana ni nona sa na rawa ni mai vakaitavi qo o Viti e vakabauta ni na dolava e dua na gaunisala vei ira na noda dauqito, dauniveivakatavulici kei ira na i vakalesilesi, ka vakabibi vei ira na noda dauqito me ra na qito ena i vakatagedegede e cake ena vei sotasota tale eso.
E kaya na Paraiminisita ni oqo e dua na cavu i kalawa ni noda matanitu ena vuku ni tarai cake ni rakavi kei na qito e Viti, ena Jiulai ea qarava o Viti nai matai ni qito ni Super Rugby ka vakayacori ena ANZ Stadium e Suva.
Ena yabaki qo ea qarava talega o Viti na kena mai vakayacori na sotasota ni Oceania Volleyball, Oceania Swimming kei na Oceania Weightlifting.
Ia, ena macawa sa oti e a qaravi kina na sotasota ni Fiji International Golf tournament ka vakayacori e Natadola Bay, ka ra mai vakaitavi kina eso na yaca rogo ena buturara ni qito golf mai na veiyasai vuravura.
Me vaka sa i katolu ni yabaki qo esa tiki tiko ni �European Tour� na sotasota ni golf qo e Viti.
E tukuna ko Bainimarama ni sa toqai koya oti tiko o Viti ena mape kei vuravura ni vanua dauqito.
Me vaka ni kila tu o vuravura ena Okosita, e ratou a lave rara mai Rio na noda cauravou ena kena rawati mai na koula ena sotasota ni rakavi lewe ya vitu ena qito ni Olympics.
E dua na gauna talei e Viti ka na guiguilecavi dredre.
E vakadeitaka na Turaga Paraiminisita vei kemuni na dauqito rakavi kei kemuni na dau tokona na rakavi e Viti kei Ositerelia, ni ratou na solia taucoko na yalodratou na noda dauqito ka ratou na qito me rawa na qaqa.


text:
NA VUNAU NI SORO 7
A vunau ni soro ni caka cala, 1-10; kei nai madrali ni veivinakati, 11-21. Sa tabu ni kania na uro kei na dra, 22-27. Ai madrali ni veivinakati kei nai sigana ni bete, 28-38.
1Ia oqo na vunau ni soro ni caka cala: Oqo sa ka tabu sara: 2e na yasana era sa vakamatea kina nai soro kama, me ra vakamatea kina nai soro ni caka cala: ia na kena dra me kureitaki voli ki nai cabocabo-ni-soro. 3Ia me cabora ko koya na kena uro kecega; na buina uro, kei na uro sa ubia na wawa, 4kei na ivi ruarua, kei na uro sa tu kina, sa tu mai na sarisarina, kei nai latikoso sa toka e cake ka toka era na yate, kei na ivi; oqo me kau tani: 5ia me vakama oqo na bete e na dela ni cabocabo-ni-soro, me ka sa cabori e na bukawaqa vei Jiova: oqo nai soro ni caka cala. 6O ira kecega na tagane vei ira na bete era na kania: me laukana e na tikina tabu: sa ka tabu sara.
7Me vaka nai soro ni valavala ca sa vakakina nai soro ni caka cala: sa dua ga na kedrau vunau: na bete sa ia kina na veibulubuluti, ena nona ga. 8Ia na bete sa vakacabora na nonai soro ni valavala ca e dua na tamata, ena nona na bete ko ya na kuli ni soro kama sa vakacabora ko koya. 9Kei nai madrali laukana kecega sa vavi e na lovo, kei na ka kece sa tavu e nai tavuteke, se na dari kaukamea, ena nona na bete sa vakacabora. 10Kei nai madrali laukana kecega, sa veiwaki vata kei na waiwai, se mamaca, ena nodratou kecega na luve i Eroni, me ra duivota vakatautauvata.
11Ia oqo na vunau ni madrali ni veivinakati, ena vakacabora vei Jiova e dua na tamata: 12Kevaka sa cabora mei madrali ni vakavinavinaka, me cabora vata kei nai madrali ni vakavinavinaka na keki sa sega ni vakalevenitaki sa veiwaki vata kei na waiwai, kei na keki mamare sara sa boro e na waiwai, kei nai buli madrai sa veiwaki vata kei na waiwai, sa caka e na madrai droka vinaka, ka tavuteke. 13Me kenai kuri ni keki, me cabora talega me nonai madrali na madrai sa vakalevenitaki, mei kuri ni madrali ni vakavinavinaka mai na nonai madrali ni veivinakati. 14Ia me vakacabora e dua ko koya, mai nai madrali taucoko, mei madrali e lavelaveti vei Jiova; oqo ena nona na bete sa kureitaka na dra ni madrali ni veivinakati. 15Ia na lewena sai madrali ni vakavinavinaka mai na nonai madrali ni veivinakati ena laukana e na siga sa vakacabori kina; me kakua ni vakavoca ko koya me yacova na mataka. 16Ia kevaka sa ka ni bubului se ka sa yalataki na nonai madrali, me laukana e na siga sa cabora kina ko koya na nonai madrali: ia e na mataka me laukana talega na kena vo: 17ia na tiki ni lewena sai madrali sa vo tu e na kenai katolu ni siga, me vakamai e na bukawaqa: 18ia kevaka sa laukana e na kenai katolu ni siga e dua na tiki ni lewe ni nonai madrali ni veivinakati sa cabori, ena sega ni donu, ena sega ni yaga vua sa cabora: ena ka vakasisilataki, ia na tamata sa kana kina ena cudruvi e na nona caka ca. 19Ia na lewena sa tara e dua na ka sa sega ni savasava, me kakua ni laukana; me vakamai e na bukawaqa: ia na lewena sa vo, me ra kana kina ko ira kece sa savasava. 20Ia na tamata sa kania na lewe ni madrali ni veivinakati sa cabori, sa nei Jiova, ni sa sega ni savasava ko koya, ena muduki tani na tamata ko ya maivei ira na kai nona. 21A tamata talega sa tara e dua na ka sa sega ni savasava, se dua na ka tawa savasava e na tamata, se manumanu tawa savasava, se dua na ka tawa savasava e vakasisilataki, ka sa kania ga na lewe ni madrali ni veivinakati sa cabori, sa nei Jiova, ena muduki tani na tamata ko ya maivei ira na kai nona.
22Sa vosa talega vei Mosese ko Jiova, ka kaya, 23Mo vosa vei ira na Isireli, ka kaya, Dou kakua ni kania e dua na uro, ni pulumokau, se sipi, se me. 24Ia na uro ni manumanu sa mate vakailoa, kei na uro ni manumanu sa dresulaki, e tara me vakayagataki e na ka tani kecega: ia dou kakua sara ni kania. 25Ia ko ira kece sa kania na uro ni manumanu, sa daucabori e na bukawaqa vei Jiova io na tamata sa kania ena muduki tani maivei ira na kai nona. 26Ia mo dou kakua talega ni kania e dua na dra e na nomudou veivale kecega, se dra ni manumanu vuka, se manumanu e yavai va. 27A tamata kecega sa kania e dua na dra, ena muduki tani na tamata ko ya maivei ira na kai nona.
28Sa vosa talega vei Mosese ko Jiova, ka kaya, 29Mo vosa vei ira na Isireli, ka kaya, O koya sa vakacabora vei Jiova na nonai madrali ni veivinakati, me kauta mai vei Jiova na nonai madrali, mai na nonai madrali ni veivinakati. 30Me kauta e na ligana dina na ka sa cabori e na bukawaqa vei Jiova; me kauta na uro kei na serena, me yalovaki na serena mei soro sa yalovaki e na mata i Jiova. 31Ia na bete me vakama na uro e na dela ni cabocabo-ni-soro; ia na serena sa kedratou ko Eroni kei na luvena. 32Ia na tabana i matau mo dou solia vua na bete mei soro e lavelaveti, mai na nomudou i madrali ni veivinakati sa cabori. 33O koya vei iratou na luve i Eroni sa cabora na dra ni madrali ni veivinakati, kei na uro, ena nonai votavota na tabana i matau. 34Ni'u sa taura na serena sa yalovaki, kei na tabana sa lavelaveti maivei ira na Isireli, mai na nodra i madrali ni veivinakati, sa cabori, ka'u sa solia vei Eroni na bete kei iratou na luvena, oqo sa kenai lesilesi me tawa mudu, maivei ira na Isireli. 35Oqo na nei Eroni kei iratou na luvena e na vuku ni nodratou veilumuti, mai na ka sa cabo e na bukawaqa vei Jiova, e na siga sa kauti iratou kina ko koya me ratou bete vei Jiova; 36o koya sa vakarota ko Jiova me ra solia vei iratou ko ira na Isireli, e na siga sa lumuti iratou kina, Oqo nai lesilesi me tawa mudu e na nodra veitabatamata.
37Sa vakaoqo na vunau ni soro kama, ni madrali laukana, kei nai soro ni valavala ca, kei nai soro ni caka cala, kei na veibuli, kei nai madrali ni veivinakati me cabori; 38o koya sa vakarota vei Mosese ko Jiova mai na ulu-ni-vanua ko Saineai, e na siga sa vakaroti ira kina na Isireli me ra cabora na nodra i madrali vei Jiova e na lekutu loaloa mai Saineai.


text:
Vu ni vuvale na Kalou
27 June, 2018, 12:08 pm
A cava na vuvale?
ENA yavu ni vakasama e na Ra kei Vuravura, na vuvale sa vica vata tiko na kena i balebale. E rawa ni dua na tagane, dua na yalewa kei na vica na gone, sa rawa ni dua na veitinani se dua na veitamani, se o rau na qase kei na makubudrau ka sa rawa tale ga ni rua na tagane se rua na yalewa e rau sa via bulia e dua nodrau vuvale ga vakairau.
Kevaka e da dabe e na vakasama Vakaviti, e matata ni tiko noda i tekitekivu ka taka mai kina e dua na uma tamata ka qai mai yaco e muri me dua na i Tokatoka se Mataqali ni bera ni qai dua na Yavusa.
O koya ka tekivuna na vuvale se i Tokatoka, oqori sa i koya na “Vu.” O keda kece na veivuvale i Taukei e Viti e tiko na ‘vuda’ o koya ka a liu duadua se taumadataka mai na noda kawa mai na i tekivu ni gauna ni bera ni qai mai vakatubu kawa me yacova ni da sa mai lewe levu.
E na yavu ni vakasama vata oqori, na tamata kece e vuravura e dua bulu ga na ‘vuda,’ sa i koya na Kalou. E sega ni vakawataki keda, ia e vakotora e dua na i tuvatuva me ia kina na veivakawataki e vuravura.
E da rawa ni kaya kina ni tamata taucoko e tekivu mai na dua na vale, ia na vuvale e koto kena i tekitekivu vua na Kalou.
Na Kalou e kunekunetaka na vuvale ka tiko na Nona i naki Vakalou me baleta na vuvale.
Ni tovolea na tamata e na nona vuku vakatamata me sereka na i balebale dodonu ni vuvale, e na sega ni solia rawa e dua na kena i tukutuku dodonu ka ni tamata e sega ni vakavuna na vuvale.
Na veileqa lelevu sa tara na bula ni tamata kei na vuvale e vuravura edaidai e na sega ni rawa me walia na tamata, ka ni sega ni ka vakatamata na vuvale.
Na Kalou ga vakaikoya e na Nona vuku kei na Nona lewa ga Vakalou, a kunekunetaka ka vatavatairalagotaka na vakawati kei na vuvale. Ni da lesu ki noda i tekitekivu e na Vakatekivu Wase 1:26-28, na Kalou ga e bulia na tagane kei na yalewa, e na i tovo ni Kalou sa buli rau kina ko Koya.
Oti sa qai vosa vakalougatataki rau na Kalou ka kaya: “Drau vakaluveni ka tubu me lewe vuqa, drau vakatawai vuravura ka lewa na ka kecega….”
E koto ekeri na yavu, na uto kei nai naki ni vuvale. Taumada e rau sa buli na tagane kei na yalewa, oti e rau sa qai vakaroti me rau vakaluveni ka sa cadra ekeri na gone, na i solisoli ni Kalou ki na vuvale. Sai koya oqori na vuvale – o Tama, o Tina kei na luvedrau. Sa qai yaco e muri me ra sucu na makubudrau ka toso tiko vakaoya na vuvale.
Na tamata kei na vuvale sa i soqoni ka ivakataucoko ni veibulibili kece sara ka a bulia na Kalou ena ono na siga ni nona veibuli. Na tamata kei na vuvale talega sa i vakareki se vakamarautaka na Kalou e na Nona vakacegu voli ena ikavitu ni siga.
Na Kalou levu na Dauniveibuli sa bulia na vakawati kei na vuvale ena vica na yavu bibi:
Matai, me rau wasea kina na tagane kei na yalewa na talei ni nodrau bula vakatamata e na loma ni nodrau vale ni vakawati.
Karua, ena loma ni nodrau vauci vata oqori, na tagane kei na yalewa, erau sa na mai vakuria kina na cakacaka ni veibuli ka Nona ga na Kalou e nai matai ni gauna.
Ni veibuli na Kalou ena ikaono ni siga, a buli tamata (vosa bibi) ga mai na soso ka qai ceguva se vakacuruma vua nai cegu ni bula ka yaco kina na tamata me yalo bula se vakayalo me duidui kina mai na veibulibuli tale e vuqa e tu e yasana. Ia nai karua ni tamata sa sega ni qai buli vakaoya, ka ni sa ribati ga mai na sui ni sarisarina na i matai ni tamata, ka veiuturitaki na lewe me kenai sosomi. Sa soli bula na i matai ni tamata vua na i karua ni tamata me vaka ga na Nona soli bula na Kalou vua na tamata taumada se imatai ni tamata (tagane).
Na i katolu, kalima, ka tini, ka dua na drau se ka dua na milioni ni tamata, sa muri kina na sala vuni Vakalou e na nodrau veicurumi bula ena tiko vata/veiyacovi nai matai ni tamata (tagane) kei nai karua ni tamata (yalewa) me sa gaunisala me vakayacori kina na vosa ni veivakalougatataki: “Drau vakaluveni ka vakatawani vuravura.” Sa rui talei na dina Vakalou oqo.
Kena i katolu, sa i koya, ena vuvale, sa vakotora kina na Kalou na i valavala, yalo kei na kila me vakarautaki kina na bula ni dua na tamata me tekivu sara mai na nona sucu ki na nona tubu ka yacova ni lai tamata bula sara.
Eda dau kaya kina ni vuvale sa i matai ka yavu makawa duadua ni tamata (Family as the first and oldest institution for human).
E levu na itikotiko ni veivakarautaki eda sa mai vakaduria ena vica na drau na senitiuri sa oti oqo, ia e na sega ni dua e uasivita ni yadravi vakavinaka na kena i matai, sai koya na vuvale.
Na vuvale sa imatai ni nona koronivuli na tamata, e i matai ni vanua ni buli itovo se ivakarau, e imatai ni vanua e vulica kina na vakabauta ka i matai tale ga ni vanua me kila kina na vinaka kei na ca.
Na vuvale e kila kina e dua na gone na katakata ni loloma, na marau, na yaloqaqa kei na nona vakadeitaki. Ia e vakila tale ga kina na batabata ni rarawa, mosi se biliraki.
Oqo tale ga na vanua e dodonu me da lesu kece kina ka me da lai tekivu vou tale mai kina kevaka eda raica ni da sa muri sese ka sotava na leqa e na noda sa curuma na loma ni lekutu ni bula e vuravura. Ni sa samaki ga vakavinaka na mataniwai mai vale, sa na makare vinaka tale ga na wai era gunuva ko ira era gunu kina.
Au sa via vakabibitaka e ke na nodrau vakabulai taumada vakayalo na cauravou kei na goneyalewa ni bera ni rau curuma na bula vakawati. Aya na i tekitekivu vinaka duadua ni vuvale.
Na i vakaro, “Mo drau vakaluveni ka vakatawai vuravura,” e tau tiko ki loma ni vale.
E nona ivakaro na Kalou levu ka a bulia na lomalagi, na vuravura, na ka kece e sinai kina ka sai Koya tale ga na matai vuku ka a kunekunetaka ka vakatulewa ena buli ni tagane kei na yalewa.
Sai koya tale ga ka a lesia na vakawati me rau vauci vata kina e dua na tagane kei na dua na yalewa.
Sa ka bibi kina me yavu ni vuvale na Kalou, me carasala e na loma ni vakawati na Kalou, me veivakauti e na ilakolako ni bula vakawati na Kalou, me vu ni loloma kei na vakacegu na Kalou ka me vakadeitaka tiko nai vau ni vakawati na Kalou.
Me sa yavu duabulu ni vuvale na Kalou, sega na i lavo se na vuli vinaka; me yadravi matua me idusidusi ni vuvale na Vosa ni Kalou ka me ra sa vakaitovotaki na lewe ni vuvale taucoko me ra dau maroroya ka bulataka na savasava ni Kalou.
Sa voleka ni da yacova nai ka 200 ni yabaki ni kena lotu na noda vanua ko Viti.
Eda sa vakatokai keda na i Taukei ni da tamata lotu. Sa voleka tale ga ni 600 na veisoqosoqo Lotu Vakarisito sa tu e Viti nikua. Sa sa qai toso cake ga na levu ni veimataqali leqa.
Sa tubu cake tale ga na i wiliwili ni vavakoso ena matalotu vou na “tabutabu lotu.”
Era sa sega ni via kila na Kalou ka ni ra sa boletaka nodra vuku, nodrai yau se nodrai tutu, ka dua tale na kenai wase levu era sa sega ni lotu ena nodra lecaika ga se era sa osooso ena veika vakavuravura.
Sa totolo sara kina nodra sa vakaleleci ena waqakuta ni veivakayali e vuravura ni sa vakanadakui na Kalou ka lasava na veika ka ra meca ni Kalou.
E levu na matavuvale era sa dabe tiko e na yavu cala ka sa i koya oqo na vuna sa tubu kina ki lagi na veimataqali leqa raraba kei na i valavala rerevaki.
Sa ka bibi kina vei keda kece sara nai tubutubu me da lialiaci tale mada ka vakataroga matua se yavutaki tiko evei na noda vuvale.
Sa yavutaki tiko li ena yavu vatu se na yavu nuku? Kevaka e yavutaki tiko e na dela ni nuku, ia sa sega ni vakataratutu ni na bale ka sa ka levu na rusa ni vale oqori.