text:
“Ia ni’u sa raica na dra, ka’u na qai lako siviti kemudou.” – Lako Yani 12:13
E na noda sa vakabulai vei Karisito, e okati talega kina na noda sa ubi e na veitaqomaki ni Nona dra talei. E na noda masu me da taqomaki e na sala oqo, eda vakadeitaka tiko ni da sa vakabauta ni a sa solia vei keda kei ira na noda vuvale, na iubi ni veitaqomaki e na vuku ni iMadrali ni Veivinakati. O ira na agilosi, era sa tekivu sara me ra ubia na noda bula ka taqomaki keda. E na vuku ni dra ni veiyalayalati, e sa noda kina na bai ni veitaqomaki oqo, ka’u na vakatoka me “bai ni dra” (Bloodline).
NA BAI NI DRA E VAKATAKILA NA VUVALE NI KALOU
Me da tekivu e na noda dikeva na itovo se ivakamacala ni bai ni dra. Matai, na bai oqo e veivakaduiduitaki. E na kena vakasama vakayalo, na dra i Jisu e vakaduiduitaki keda na tamata vakabauta, mai vei ira era tawase tani mai vua na Kalou. E na Nona raica na Tamada vakalomalagi ni sa boroi tu na dra i Jisu e lomada, o ya sa ivakatakilakila vei lomalagi taucoko, ni da sa Nona. Na dra duadua ga i Jisu, e na vakabula na tamata vakabauta mai na tawase tani mai vua na Kalou.
Vakavo ga kevaka ko sa viribaiti e na bai ni dra, e sa sega na nomu inuinui ni vakabulai. Ia, kevaka sa tiko na nomu vakabauta e na dra ni veivinakati i Jisu, ko sa na taqomaki e na dra.
NA BAI NI DRA E WASEI KEDA TANI
Na kauveilatai e taukena na kaukauwa levu me vauca na tamata vua na Kalou, kei ira na vo ni tamata vakabauta, ia e rawa talega me vakavuna na tawase levu e na veimaliwai ni tamata. Na veitokani ka nodra na sa vakabulai, kei Koya e Veivakabulai, e sa kaukauwa ka cecere cake mai na veitokani vakatamata, ka wili kina na noda veiwekani vakadra. Ni dua e sa tamata vakabauta, ka dua tale e sega ni tamata vakabauta, na nodrau tawase vakayalo e sa vakaitamera dina. E na so na gauna, na tawase oqo e rawa me vakavuna na veisaqa, ka wili kina na veisaqa e na loma ni dua na vuvale. Me vaka e kaya ko Jisu,
Dou kakua ni vakasama ni’u sa lako mai me’u kauta mai ki vuravura na veivinakati: au sa sega ni lako mai me’u kauta mai na veivinakati, ai seleiwau ga. Ni ka’u sa lako mai me tawasei rau na veitamani-tagane, kei na veitinani-yalewa, kei na veivugoni-yalewa talega. Ia e na nona meca na tamata ko ira na nona lewe-ni-vale. O koya sa loloma vakalevu vei tamana se tinana ka vakalailai vei au, sa sega ni yaga vei au: ia ko koya sa loloma vakalevu vua na luvena-tagane se na luvena-yalewa, ka vakalailai vei au,, sa sega ni yaga vei au. (Maciu 10:34-37)
E a kaya talega ko Jisu e na vuku ni siga o ya, me baleta na tamata – na tagane, na yalewa kei na gone yadua ka sucu mai ki vuravura – ni ra na sotava na tawase ka vu mai na dra i Jisu Karisito.
Ia e na siga e na lako mai kina na Luve ni tamata e na nona iukuuku kei ira vata kaya na agilosi yalosavasava kecega, e na qai tiko e na nona itikotiko vakaturaga sa vakaiukuuku: e na qai soqoni vata e matana na lewe ni veivanua kecega: e na qai tawasei ira rua ko koya, me vaka na ivakatawa ni sipi sa tawasei ira na sipi mai vei ira na me. (Maciu 25:31-32)
Na bai ni dra, e na vu ni veitawasei e na siga o ya!
E dua na ivakaraitaki ni veitawasei oqo e rawa ni laurai e na kedra italanoa na Isireli mai Ijipita, o koya eda a tekivu raica e na dua na iwase eda sa sivia. E vakaciwa na nona kauta ko Mosese vei Fero na ivakaro ni Kalou, me sereki ira na Isireli me ra lako yani ki na lekutu, me ra la’ki sokalou kina. Ia, e veigauna kecega, e a vakabesebese ko Fero, ka veigauna yadua oqori, e a talai kina ki Ijipita na veileqa duidui. E na imatai ni tolu na leqa oqori, era a sotava vakatautauvata na kai Ijipita kei na kai Isireli, na raravisa ni leqa duidui o ya. Ia, ni sa vakarau tau na lewa ni ka va ni leqa, e a qai vakaroti Mosese na Kalou me kaya vei Fero,
Ia e na siga ko ya ka’u na wasea na vanua ko Koseni, era tiko kina na noqu tamata, me kakua ni tiko kina na yavusa lago; mo kila kina ni sai au ko Jiova e vuravura; ia ka’u na vakatakilakilataki ira na noqu tamata kei na nomu tamata. (Lako Yani 8:22-23)
NA BAI NI DRA E VEITAQOMAKI
Na bai ni dra e ivakatakilkila talega ni veitaqomaki. Na dra talei i Jisu e sa tiko tawamudu e Mata ni Kalou, ka da sa taqomaki tu kevaka eda sa tiko ga e rukuna. Na ikatini ka iotioti ni leqa me talai ki Ijipita, o ya na mate ni ulumatua e na veivuvale kece. Na vakadomobula ni bogi ni siga o ya e sa na bau veivakadasilataki dina. Oqo na ivakamacala ni Vola Tabu me baleta na siga o ya:
A sa yaco e na lomaloma ni bogi, sa qai yaviti ira kecega na ulumatua e na vanua ko Ijipita ko Jiova, na ulumatua i Fero, ko koya sa tiko e na nona itikotiko vakaturaga, kei na nona ulumatua talega na bobula sa tiko e na vale butobuto; kei na ulumatua kecega ni manumanu e yavai va. A sa duri cake ko Fero e na bogi, kei ira kecega era qaravi koya, kei ira kecega na kai Ijipita; ka sa qai dua na tagi levu mai Ijipita; ni sa sega e dua na vale sa sega ni mate kina e dua. (Lako Yani 12:29-30)
Ia, era a taqomaki mai na leqa oqo na vuvale kece ni Isireli. Na Kalou, o Koya sa sinai sara e na yalololoma, e a vakarautaka e dua na sala me sabai ira kina na Nona tamata mai na leqa vakarerevaki oqo; o ya e na kena vakadavei na dra e na nodra rogoca na Isireli na ivakaro ni Kalou e na imatai ni Lako Sivia. E kainaki “me vaka sa vakarota vei Mosese kei Eroni na Kalou, era sa kitaka vakakina” (Lako Yani 12:28). Na tikina oqo e baleta tiko na ivakaro me vakamatei na lami ni Lako Sivia, me laukana na kakana ni Lako Sivia, ka vakabibi duadua, me boroi na dra ni lami e dela ni katuba kei na yasa ruarua ni isogo.
E a kaya vei ira na Isireli na Kalou, ni na lako takosovi Ijipita na agilosi ni mate,
Ia na dra e na kemudou ivakatakilakila e na veivale dou sa tiko kina: ia ni’u sa raica na dra, ka’u na qai lako siviti kemudou, e na sega ga ni yacovi kemudou e dua na ka mo dou rusa kina, ni’u sa yavita na vanua ko Ijipita. (Lako Yani 12:13)
Na dra e na wasei ira tani mai vei ira na kai Ijipita talaidredre e mata ni Kalou.
Oqo na ibalebale matata vei ira na Isireli: “Kua ni lako takosova na bai ni dra, de ni na sega ni taqomaki.” E vaka tale beka ga kina na ivakaro ni Kalou vei koya na agilosi ni mate, “Mo kua ni takosova na bai ni dra!” Era a vakabauta na Kalou na Isireli, ka ra biuta kina na dra ni lami ni Lako Sivia me viribaiti ira mai vua na agilosi ni mate.
Na Lako Sivia e a imatai ni magiti vaKalou ka a vakarota ko Jiova me ra maroroya na Isireli. (Lako Yani 12:13-20.) E a kaya vei ira me ra dau cakava na magiti oqo me tawamudu, me ra dau vakananuma kina na veivueti ka na cakava vei ira. E daidai, eda kila ni ko Karisito, na noda Lako Sivia, e a vakamatei e na vukuda (1 Korinica 5:7). E kaukauwa cake mai na kaukauwa nei mate kei na ca, na dra ni Lami ni Kalou!
E na noqu a tekivu masumasuti Jiova me baleta na dra i Karisito, e a qai vakauqeti au me’u masu ka cabora na veika kece ka tu wavoliti au, vua na Tamana, na Luvena, kei na Yalo Tabu, e na vuku ni dra ni Lami. E a qai kaya vei au ni’u na raivotutaki ira na agilosi, e na nodra na siro mai lomalagi, ka na nodra ikaukau tiko mai na kauveilatai. Ni’u sa vakatekivu me’u cabora na veivale ni lotu, na veitikotiko, na veivale, na itaba gone, kei na veika tale e so, au a qai raici ira na agilosi. Ka kena ikuri, au a raica na dra ni biu tu e dela ni qele me vaka e dua na bai ni dra ni Lami, ka ra sega ni lako takosova rawa na yalo velavela. E dua na dina veisereki, e a qai vakatakila vei au na Kalou me baleta na bai ni dra.
E na veiyalayalati makawa vei ira na Isireli e na gauna makawa, e a yalataki vei ira na tamata, ni kevaka era talairawarawa ki na lawa, e na rokova na Kalou na Nona yalayala vei ira, ka na vakasaututaki ira (Nai Vakarua 28). Ia, kevaka era talaidredre ki na lawa, era na sota kaya na itotogi mai vua na Kalou. Ia vei keda na bula e daidai, e sa noda e dua na veiyalayalati vou ka uasivi cake:
Raica, sa kaya ko Jiova e na yaco na gauna, ka’u na cakava kina kei na mataqali ni Isireli kei na mataqali ni Juta e dua na veiyalayalati vou: e na sega ni vaka na veiyalayalati ka’u a cakava kei ira na nodra qase e na siga ka’u a taura kina na ligadra me’u tuberi ira mai na vanua ko Ijipita; ni ra sa vakacataka na Noqu veiyalayalati ko ya, ia koi Au ka’u sa watidra ga, sa kaya ko Jiova. Ia sa vakaoqo na veiyalayalati ka’u na cakava kei ira na mataqali ni Isireli; Ni sa oti na gauna ko ya, sa kaya ko Jiova, ka’u na tugana na Noqu vunau ki na lomadra, ka’u na vola talega ki na yalodra: ia ka’u na yaco me nodra Kalou, ka ra na yaco ko ira me ra Noqu tamata. (Jeremaia 31:31-33)
Ni raica na Kalou ni sa boroi tu na nomu bula e na dra, e na sabai iko ka taqomaki iko. Na bai ni dra, e bai ni veitaqomaki ka viribaiti ira era sa vakabauti Koya. Me vaka ga na kena a viribaiti ira na Isireli mai Ijipita, e vakakina ni na viribaiti iko na bai ni dra i Karisito, ka na taqomaki iko. Kevaka e sa doka vakalevu na Kalou na dra ka vakatakilakilataka tu na veikatuba ni Nona tamata talairawarawa, sa na qai vakacava na levu ni nona na doka ko Setani na bai ni dra ka vakatakilakilataka tu na nodra bula na luve ni Kalou, ni sa raica na dra ni Luve ni Kalou ka boroi tu e lomadra.
NA BAI NI DRA E CAKACAKA YACO
Na ivakaro ni Kalou me baleta na caka ni matai ni kana ni Lako Sivia, e a matata sara: “Ia mo dou vakaoqo ni dou sa kania; Me vauci na tolomudou, me vakaivava na yavamudou, ka me taura na ititoko na ligamudou; ia dou kania vakatotolo: ko ya na kana ni lako-sivia i Jiova: (Lako Yani 12:11).
E a sa lalawataka tu na Kalou na veivueti me baleti ira na Nona tamata, ka a sa nakita tu me cakava vakatotolo. E na nodra taqomaki mai na dra ka boroi tu e na katuba, ko ira era tiko e loma ni veivale oqori, era a kania na lewe ni lami vavi ka a dave mai kina na dra o ya. Era a kania me vaka era sa vakarau lako tiko e na dua na ilakolako balavu. E a nakita na Kalou me totolo na nodra vueti na Isireli, me vaka na totolo ni kena cici na liga ni mate, ni lako takosovi Ijipita.
E na loma ni nodra veivale na Isireli e na bogi o ya, au kila ni a sobuti ira tu e dua na vakacegu, yalo taqomaki kei na mamau ni yalo. Era sa kana ka mamau tu, ka ra sa dadabe tiko e na yalo e vakavakarau, ka ra sa daramaka tu na nodra ivava, ka tokara tu na nodra isulu ni lako. E na loma ni nodra veivale ka boroi tu e na dra, era a sa waraka tikoga na ivakaro mai vei Mosese, me ra sa biubiu ka lako.
Ia, e na loma ni nodra veivale na kai Ijipita, vei ira ka ra vakarau tiko me ra davo me ra vakacegu, e ka ni kidacala levu vei ira ni sa curu yani ko mate e na nodra veikatuba ka sega ni taqomaki tu. E kaya vei keda na iVola Tabu na veika e qai yaco:
A sa duri cake ko Fero e na bogi, kei ira kecega era qaravi koya, kei ira kecega na kai Ijipita; ka sa qai dua na tagi levu mai Ijipita; ni sa sega ni dua na vale sa sega ni mate kina e dua. A sa kacivi Mosese kei Eroni ko koya e na bogi, ka kaya, “Drau ia, drau lako tani mai vei ira na noqu tamata, koi kemudrau, kei ira na Isireli; ia ni lako, qaravi Jiova, me vaka ni a kaya: ni kauta talega na nomuni sipi, kei na nomuni pulumokau, me vaka na nomuni vosa, ia ni lako; ka mo ni vosa vakalougatataki au talega.” Ia ko ira na kai Ijipita era sa cikevi ira na tamata, me ra vakatalai ira vakusakusa sara yani e na vanua; ni ra sa kaya, “Eda na mate kecega.” (Lako Yani 12:30-33)
E na bai ni dra o ya, e a vu ni kena yaco na bula, ka sega na mate. Na kena boroi na dra e na nodra mata-ni-katuba na kai Iperiu, e a soli kina vei ira na bula. Kevaka e a sega na dra, ke ra a sotava talega na Isireli na lolosi ni nodra ulumatua, me vaka na nodra lolosi na kai Ijipita. Kevaka e a sega na dra, ke ra sa rairai lako na Isireli ki na ibulubulu me buluti ira na mate, ka ra sega ni lako ki na nodra Vanua Yalataki.
E na vuku ni dra i Jisu Karisito, na Lami ni Lako Sivia ni Kalou, eda sa vueti kina e daidai mai na ivalavala ca kei na mate. O ira ka ra sa vakabobulataki tu mai e na veigagadre ca vakayago ka vakayalo, me yacova na vanua era sa sega ni kunea kina e dua na iwali ni nodra leqa, era sa boroya na dra talei ni Lami ki lomadra, ka ra sa vakabulai, ka ra sa vakasinaiti e na veisereki e veivakurabuitaki.
E sa yaco na kauveilatai me katuba ki na dua na bula e vutucoqa e na veitaqomaki, veisereki kei na marau ni yalo. Au sa sureti iko e daidai, mo ciqomi Karisito ki na nomu bula, mo kunea kina na veitaqomaki e loma ni bai ni Nona dra.
UBIA E NA DRA
Au gadreva me’u tinia na iwase oqo e na ivakamacala ni balebale ni vosa, “ubia e na dra.” E sa vakaraitaka oti vei au na Kalou na bibi ni kauveilatai, na veiyalayalati ni dra, kei na veitaqomaki e sala vata mai. Na ibalebale ni vosa, “ubia e na dra”, e vutucoqa e na veika vakayalo ka vakalawa talega. E kena ibalebale, me kacivi sobu mai na veika mana e sa cakava na Karisito e na kauveilatai, me cakacaka yaco ki na dua na draki ni bula dredre, se vua e dua e gadreva na veivakabulai. Na iubi ni dra, e soli ni da vakabauta na Kalou, e na noda masu, kei na noda vakararavi ki na yalayala kece ni Kalou. Au sa vulica, ni da masulaki ira tiko na tamata, ka uqeta na yaloda na Kalou me da ubi ira e na dra, e dodonu me da kaya, “Au sa ubi iko e na dra i Jisu, na veiyalayalati ni Kalou!”
E sega ni dodonu me da maduataka na dra ni Lami. Ni da kaya ni da sa ubia e dua e na dra talei i Jisu, e kena ibalebale oqo ni da sa vakatoka me noda na yaga ni dra e a vakadavea, o koya ka rawa kina vei keda me da vakaivotavota e na veiyalayalati vou kei na Kalou. E kena ibalebale ni na rai sobu mai lomalagi na Kalou Cecere, ka na yadravi keda ka taqomaki keda talega. E kena ibalebale ni rawa me da masulaki ira na luveda, ka ubi ira e na dra ni veiyalayalati nei Jisu Karisito. Era sautaninini na tevoro ni ra rogoca na yaca i Jisu, ka ra dro tani mai na dra ni Lami.
Ni da veiubi e na dra, e soli vei keda na galala me da kaciva vakadoudou na kaukauwa kei na veimaroroi ni Kalou. Me vaka e kaya na iVola Tabu, eda, “sa doudou rawa me da curu ki na Loqi Tabu Sara e na vuku ni dra i Jisu, e na sala vou ka bula, o koya sa qai vakatara vei keda ko Koya, ia sa ka e curu kina nai lati, oqori na Yagona” (Iperiu 10:19-20).
Na kena ivakaraitaki oqo: eda rawa ni ubi keda vaka ikeda e na dra, e na gauna e tovolea kina ko Setani me vakatotogitaki keda me da nanuma lesu tale na noda ivalavala ca e liu ka sa boko oti. E na noda cakava oqo, e na kauta lesu mai kina ki na noda nanuma, kei na nanuma talega nei Setani, ni sa vosoti keda oti na Kalou e na vuku ni isoro nei Jisu kei na Nona dra. E kaya na Vosa ni Kalou, “Era sa rawai koya e na vuku ni dra ni Lami, kei na vuku ni vosa era sa tusanaka” (Vakatakila 12:11). Au vakabauta ni “vosa era sa tusanaka”, e kena ibalebale, na noda vakabauta na kena veirauti na kaukauwa ni dra.
E dua na tamata vakabauta ka kaciva na veiubi ni dra e na gauna ni leqa, se e na kabakoro mai ni meca, e sa kaciva tiko na kaukauwa kei na daulewa ni dra i Jisu. Ni da kaciva na veiubi ni dra e na masu, eda sa vakatusa ka vakadinadinataka tiko na kaukauwa veirawai ni isoro nei Jisu e na vukuda. Kevaka mo vakadruka na tevoro, e dodonu mo tutaka na dra ka vakatusa na kena kaukauwa! E na vica na iwase ka tarava, eda na dikeva na veisala matata e so, ni kena vakayagataki na dra ki na noda bula.
Back to Table of Contents
Ni qai sikova talega na website oqo:
http://kaukauwavuni.com/dranilami


c: text/html

text:
The no-holds-barred statement delivered yesterday is most probably the reason for the rapid clamping down and silencing of the Rewa Provincial Council meeting today by Bainimarama's hatchet boy, Leweni, as we alluded to.
We hope to be able to post up a translation in the english language soon.
NA NODRA VOSA NA GONE MARAMA BALE NA ROKO TUI DREKETI
VAKAMATATATAKI NA RAI ME BALETA NA VUAVIRITAKI NI NODA MATANITU.
Bose ni Yasana ‘o Rewa, vakayacori e Burenivudi – 16 ni Noveba, 2011.
1.0 NA KENA I KAU
1.1 KEMUNI NA TURAGA KEI NA MARAMA NA LEWE NI BOSE, E SEGA NI KA VOU ENA VURAVURA QO NA DUIDUI ENA LOMA NI DUA NA MATABOSE, SE MATABOSE CAVA GA. E SEGA TALE GA NI A VOU E VITI NI DAU TU ESO NA GAUNA E KOTO NA DUIDUI NI RAI MAI VEI IRA NA VEILIUTAKI VAKAVANUA KEI IRA ESO NA LEWENIVANUA.
1.2 NA NODA BULA VAKAITAUKEI E DUIDUI SARA GA NA I TUTU KEI NA I TAVI EDA DUI SUCU KAYA MAI. E TU GA NA I TAVI NI SAUTURAGA, NA I TAVI VAKA-MATANIVANUA, BETE, BATI, MATAISAU KEI NA GONEDAU.
1.3 E DUA NA I TAVI LEVU NI VEILIUTAKI VAKAVANUA ME RAICA NA NODRA TIKO VINAKA KA LIUTAKA VAKAVINAKA NA NODRA LEWENIVANUA.
1.4 E SEGA NI KENA I BALEBALE ‘OYA ME RA TIKO VINAKA KA LIUTAKI VINAKA ENA SALA CALA KA SEGA NI DODONU ENA MATAI VURAVURA KEI NA MATA NI KALOU.
1.5 ENA NOQU I TUTU VAKA ROKO-TUI DREKETI KEI NA NOQU I TUTU VAKA VEILIUTAKI ENA VANUA OQO, AU SA VIA TUKUNA VEI KEMUNI NIU SA REREVAKA VAKALEVU CAKE NA KALOU MAI NA NOQU VIA SAGA MEU VAKALOMAVINAKATAKA NA TAMATA, ME RAWA NIU TUKUNA KINA VUA NA NODA KALOU NI SA DODONU NA VUAVIRI.
1.6 EDA NANUMI IRA VAKALEVU NA KAWA KEI REWA NIKUA KEI NA SIGA NI MATAKA – NA CAVA EDA VAKAVULICA TIKO VEI IRA NA GONE E VALE NI VULI VAKABIBI ENA TAUDAKU NI KORONIVULI?
1.7 KEMUNI NA LEWE NI BOSE, NA CAVA ENA TUKUNA NA ROKO TUI DREKETI KEI NA BOSE NI YASANA KEVAKA E SANA DUA TALE NA VUAVIRI ENA MATAKA? EDA SANA BACI TOKONA TALE? NI RAICA NA I CAVACAVA NI NODRA BULA NA DAU VUAVIRI KEI IRA EDRA DAU VEITOKONI? E BAU DUA VEI IRA E CAVA VINAKA?
1.8 ‘OYA NA TARO MEDA QAI LAKI SAUMA VEI IRA NA LEWE NI NODA TIKINA.
1.9 KEMUNI NA TURAGA KEI NA MARAMA, E DUA GA NA VANUA E TIKO KINA NA BOSE LEVU VAKATURAGA - ENA BOSE KA YAVAKAYACORI ENA VULA O’ TISEBA, 2006, KA VAKA KINA ENA EVERELI, 2007 – “ME RAVITA TIKO GA NA LAWA NI 1997. MEDA TOKONA GA NA LAWA”. NA VAKATULEWA NI MATAVEILEWAI LEVU ENA 2009, E TUKUNA VAKADODONU NI CALA VAKALAWA NA VUAVIRI NI TISEBA 2006. EDA YALO VAKACEGU NA KAI REWA NI DONU VINAKA TIKO NA VANUA EDA TIKO KINA KA DA SA RAI TIKO GA VUA NA NODA KALOU LEVU NI SA I KOYA GA NA SALA, NA BULA, KEI NA DINA (DODONU).
2.0 NA RARAWA NI VAKAILESILESI – DPO E REWA
2.1 SA TAU ENA SIGA E NAKAVIRI E VICA NA MALA NI VOSA KA SA VAKA ME TUKUNA VAKAMATATA VEI KEDA NI KEVAKA EDA SEGA NI TOKONA NA MATANITU EDA SANA VAKUWAI ENA ILAVO NI VEIVAKATOROCAKETAKI KA $3 NA MILIONI NA KENA LEVU.
2.2 SA VAKA E VAKARAITAKI VEI KEDA NI RAWA NI TAROVI NA I LAVO KA SOLIA TIKO MAI NA MATANITU ME BALETA NA QARAVI NI NODA VALE NI VOLAVOLA NI YASANA KA $315,115.00 NA KENA LEVU.
2.3 NA TUBU NI NODA SEA KI NA FIJIAN HOLDING KEI NA YASANA HOLDING KA RAUTA NI 1.3 NA MILIONI NA SEA NA KENA LEVU, E SA TUKUNI TALE GA NI RAWA NI DA NA VAKUWAI KINA.
2.4 EDA SA VUKUWAI ENA I LAVO NI VEIVAKATOROCAKETAKI – NA DEVELOPMENT ASSISTANCE SCHEME KA $100,000.00 NA KENA LEVU ENA DUA NA YABAKI. OQO NA I LAVO KA SAUMI KINA NA I KOTI NI CO SE NA BRUSH CUTTER, BULI KINA NA SALA ENA NODA LOMANIKORO NA FOOTPATH, TARA KINA NA VALE NI SOQO SE A COMMUNITY HALL.
2.5 KE SA YACO KECE NA VEIKA OQORI, EDA SANA SAUMA GA NA KAI REWA NA CICIVAKI NI NODA YASANA KA VAKA KINA NA NODA VAKATOROCAKETAKI. SA KA BIBI KINA MEDA RAICA TIKO NA BIBI KEI NA NODA RAWATA TIKO VAKAVINAKA NA NODA SOLI NI YASANA.
3.0 NA I TAVI NI MATANITU
3.1 IA, AU GADREVA MEU TUKUNA MADA VAKAMATATA VEI KEDA NI SA I TAVI NI MATANITU CAVA GA E VEILIUTAKI ME CAKACAKATAKA “NA TIKO VINAKA KEI NA LIUTAKI VINAKA NI LEWENIVANUA KECE.”
3.2 E TUKUNI ENA KAVIRI NI SA VO GA ‘O REWA – VAKARE KAILA!
3.3 NA VEIQARAVI NI MATANITU YADUA, DIGITAKI SE SEGA NI DIGITAKI, ME VEIQARAVI RARABA VEI KEDA KECE NA LEWENIVANUA. E SEGA NI VEIQARAVI GA VEI IRA GA ERA TOKONA NA MATANITU SE VEI IRA GA ERA DIGITAKA NA MATANITU. E VEIQARAVI RARABA VEI KEDA KECE NA LEWENIVANUA.
3.4 IA NA CAKACAKA NI VEIVAKATOROCAKETAKI E SA QAI VAKATAU SARA GA ENA I TUVATUVA NI VEIQARAVI - ESO NAKORO E SEGA NI SE RAICA E DUA NA VEIVUKE NI MATANITU ENA LOMA NI VICA NA YABAKI, IA, E SO NA KORO ERA SA RAICA ESO NA CAKACAKA NI VEIVAKATOROCAKETAKI.
4.0 ENA SEGA NI OTI RAWA NA GAGADRE NI TAMATA
4.1 E DUA TALE GA NA KA ME MATATA TIKO VEI KEDA NI SEGA VAKADUA NI NA OTI RAWA NA VEIKA EDA GADREVA NA TAMATA ENA VURAVURA QO, KA SEGA NI DUA NA MATANITU ENA RAWA NI CAKACAKATAKA NA VEIKA KECE EDA VINAKATA NA LEWENIVANUA.
4.2 E DUA GA NA DINA AU VIA TUKUNA VEI KEMUNI ENA MATAKA EDAI, SA I KOYA NI MATANITU GA NI KALOU EDA NA SEGA NI NA QAI VINAKATA TALE KINA E DUA NA KA . EDA NA KUNEA GA KINA NA BULA VAKACEGU.
5.0 O CEI SARA MADA NA MATANITU?
5.1 E TUKUNI TIKO E NAKAVIRI NI DA SEGA NI TOKONA NA MATANITU. IA, AU VIA TAROGA MADA VEI KEDA, SE O CEI SARA MADA NA MATANITU? NA I BALEBALE RAWARAWA NI VOSA OQO NA MATANITU, NI SA IRA GA NA VAKAILESILESI NI MATANITU KA RA DAU SIKOVI KEDA MAI, ERA MAI CAKACAKACAKATAKA NA VEIKA EDA GADREVA.
5.2 E SEGA LI NI DA QARAVI IRA TIKO VAKAVINAKA NA NODA I VAKAILESILESI? EDA SEGA LI NI DA VAKANI IRA TIKO VAKAVINAKA NI RA MAI CAKACAKATAKA NA VEIKA EDA GADREVA? E SEGA LI NI DA VAKARAUTAKA NA KEDRA I VAQA LESU SE NA I VAKASOSO NI WAQA NI MAI CAVA NA NODRA VEIQARAVI?
5.3 EDA SA DAU VAKARAITAKA ENA VEIGAUNA NA NODA MARAUTAKA NA VEIKA ERA MAI CAKACAKATAKA VEI KEDA BALETA NI KAUTA MAI VEI KEDA NA VEISAU, KA RA VAKACEGU TALE GA BALETA NI RA MAI QARAVA TIKO GA NA NODRA I TAVI KA RA SAUMI KINA.
6.0 EDA VAKAITAVI TALE GA NA KAI REWA ENA RAWA I LAVO NI MATANITU
6.1 KEMUNI NA LEWE NI BOSE, EDA NA RAICA NI TIKO NA I TAVI NI MATANITU, E TIKO TALE GA NA NODA I TAVI NA LEWENIVANUA, KA TIKO TALE GA NA I TAVI NI KAI REWA MERA CAKACAKA VAKAUKAUWA ME RA SAUMA NA NODRA I VAKACAVACAVA KA VAKA KINA NA I VAKACAVACAVA NI VEIBISINISI ENA LOMA NI NODATOU YASANA, KA VAKASOKUMUNI NA IVAKACAVACAVA KECE SARA ME RAWA NI DA MAI VAKATOROCAKETAKI TALE KINA NA LEWENIVANUA.
6.2 EDA SOLIA TALE GA NA NODA QELE ME RAWA KINA NA VEIQARAVI NI MATANITU
IO, EDA SOLIA NA KAI REWA, O KEDA NA LEWE NI YASANA KO REWA - ME MAI DABE KINA NA VALENIVOLAVOLA NI MATANITU KEI NA BISINISI LELEVU ENA NODA VANUA, KA RA RAWA I LAVO ENA VUKU NI NODA QELE NA KAI REWA. OQO NA CAU LEVU NI NODA YASANA KI NA NODA VANUA LOMANI KO VITI.
7.0 EDA SEGA NI CATA NA VAKAILESILESI NI MATANITU SE NA MATANITU
7.1 E SEGA NI DA CATA NA I VAKAILESILESI NI MATANITU, EDA MARAUTAKA NA NODRA DAU MAI VAKAITAVI VEI KEDA KA DA DAU TOVOLEA NA NODA I GU MERA MARAUTAKA TALE GA NA NODRA MAI TIKO ENA NODA VEI KORO, KA DA DAU SOLIA NA VEIKA VINAKA VEI IRA.
7.2 EDA SEGA NI CATA E DUA NA MATANITU. NA MATANITU CAVA GA E MAI VEILIUTAKI, SE MATANITU DIGITAKI SE MATANITU VUAVIRI, E QARAVA GA NA NONA I TAVI – KO YA ME CAKACAKATAKA NA NODA TIKO VINAKA KEI NA NODA LIUTAKI VINAKA NA LEWENIVANUA.
7.3 AU VIA TUKUNA TALE GA NI SEGA NI SE BAU DUA NA GAUNA E LIU ME MAI VOSATAKA E DUA NA GONE MAI NA DUA TALE NA YASANA NA VEIKA E BALETI KEDA NA KAI REWA ENA LOMA NI NODA MATABOSE. DE SA VEISAU BEKA NA GAUNA, IA, AU TAROGA SE MAI SIKA VAKACAVA NA NONA WELI ENA LOMA NI NODATOU MATABOSE?
8.0 EDA SA VUSEKA KA CATA NA VUAVIRI
8.1 SA YACO E LEVU NA VUAVURI ENA NODA VANUA. EDA SA VULI SARA VAKALEVU ENA VEIKA E KAUTA MAI VEI KEDA NA VUAVIRI, EDA SA KILA VAKAMATATA NI SA VAKADREDRETAKA VAKALEVU NA NODA TOSO KI LIU NA VUAVIRI.
8.2 ENA GAUNA OQO EDA SA KILA NI SEGA NI DUA NA KA VINAKA E KAUTA MAI NA VUAVIRI. E KAUTA GA MAI NA DREDRE KA VAKATARABETAKA NA NODA TOSO KI LIU.
9.0 NA USUTU NI VEIKA EDA CATA
9.1 OQO GA NA USUTU NI VEIKA EDA CATA. EDA SA CATA NA VUAVIRITAKI NI NODA MATANITU. EDA SA RAICA NA DREDRE LEVU…… EDA SA TUKUNA TIKO, NI DA SA SEGA NI VINAKATA MENA VAKAYACORI TALE VAKADUA NA VUAVIRI ENA NODA VANUA.
9.2 KEVAKA SA I LESILESI NEI REWA ME TUKUNA NA VEIKA OQO KIVEI IRA ERA SA LEWA NA NODA MATANITU ENA GAUNA QO, IA, MEDA SA TUKUNA SARA YANI VAKAMATATA.
9.3 EDA SA RAICA RAWA NI RA NA SOTAVA TIKO GA NA NODA KAWA ENA VEIGAUNA MAI MURI NA REVUREVU NI VUAVIRI KEVAKA EDA NA TOKONA TIKO GA NA CAKACAKA NI VUAVIRI!
10.0 MEDA SA TUTAKA NA DINA
10.1 AU SA VIA TUKUNA VEI KEMUNI ENA MATAKA EDAI, NI SA NODA I TAVI MEDA NA TUTAKA NA DINA OQO. NI DA SEGA NI TALEITAKA, NI DA CATA KA SEGA NI TOKONA NA VUAVIRITAKI NI MATANITU E SA DIGITAKA NA LEWENIVANUA.
10.2 KEVAKA EDA NA TOKONA NA VUAVIRI NI 2006, SA KENA I BALEBALE NI BACI DUA TALE E CATA ENA MATANITU DIGITAKI, ENA BACI VAKAYACORA TALE NA VUAVIRI!
10.3 EDA SEGA NI NA VAKAVULICI IRA NA LUVEDA KEI IRA NA NODA KAWA NI CALA NA VUAVIRI, KEVAKA EDA SEGA NI TUDEI KA TUKUNA VAKADODONU NA LOMADA NI DA SA CATA NA VUARIRI..
10.4 EDA SEGA NI CATA NA MATANITU, EDA SA WALE GA ENA LEVU NI VUAVIRI, KA SA DODONU GA MEDA SA TUKUNA NA LOMADA, KA KAKUA NI VAKAMUMURI VOLI GA.
11.0 EDA SA TEKIVU CALA MAI ENA 1987
11.1 ERA NA VAKACALAI KEDA NA LUVEDA KEI IRA NA NODA KAWA KEVAKA EDA VAKADONUYA TIKO GA NA VUAVIRI. AU VIA TUKUNA VEI KEDA ENA MATAKA EDAI, NI DA SA TEKIVU CALA MAI ENA 1987 – NA NOQU I TINI E SUCU ENA 1986, NA KA GA E KILA ENA GAUNA NI NONA BULA NA VUAVIRI, SA VA NA VUAVIRI, SA YABAKI 25 NIKUA. KEMUNI NA TURAGA KEI NA MARAMA, KEVAKA EDA SEGA NI TUKUNA , SE BACI TUKUNA TALE NI CALA NA VUAVIRI, EDA SANA CALA YARAYARA TIKO GA
11.2 SA KENA GAUNA OQO MEDA SA TUKUNA KI NA MATANITU NI DA SEGA NI DUAVATA KEI NA VUAVIRI KA MERA SA YALATAKA NA LIGA NI WAU NI NODA VANUA NI SEGA TALE NI RA NA VAKAYACORA NA VUAVIRI ENA NODA VANUA.
11.3 SA DODONU MEDA SA VAKASAVASAVATAKA NA YALODA, KA MERATOU VAKASAVASAVATAKA TALE GA NA VEILIUTAKI TIKO ENA NODA MATANITU NA YALODRATOU, KA MEDA SA DUAVATA NI SA CALA NA VUAVIRITAKI NI NODA MATANITU, KA MEDA SA DUAVATA TALE GA ENA VEITARATARAVI NI VEIKA ME VAKAYACORI ME VAKALESUI NA LIUTAKI NI NODA MATANITU KI NA MATANITU E DIGITAKA NA LEWENIVANUA.
11.4 E DUA GA NA NOQU KEREKERE – “JUST CALL. DON’T COME IN THE MIDDLE OF THE NIGHT WITH 16 MILITARY/POLICE PERSONNEL”. DOU QIRITI AU GA MAI, DOU KAKUA NI LAKO MAI ENA LOMA NI BOGI LEVU KEI NA 16 NA LEWE NI MATAIVALU KEI NA OVISA.
11.5 NI MAI TIKO KINA NA LEWE NI BOSE, AU VIA VAKADODONUTAKA TIKO NA RAI NI VAKAILESILESI ENA VUKU NI NODA I LE, SA VAKA TIKO QO NA KENA LEVU.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ULUTAGA LEVU | O NA KUNEA E VEI NA VAKACEGU?
Eda Vinakata Kece na Vakacegu
O a bau lutu ni o se gone? De dua a mavoa kina na ligamu se drakusi na durumu o qai tagi ena kena mosi. E mani gole yani o nomu Na, e mokoti iko, e vosa vakayalovinaka ni savata qai vadretitaka na nomu mavoa. A rairai malumu sara ga na mosi ena ka e cakava ya o nomu Na, o qai vakila na vakacegu. Io, e dau rawarawa noda kunea na vakacegu nida se gone.
Ia ni basika na ituvaki vereverea ni toso na gauna da qai sotava na leqa lelevu, sa kunekunei dredre na vakacegu. Na leqa eda sotava nida sa uabula sa sega ni rawa ni wali ena ivadreti se na nona mokoti keda o tinada. Raica mada e vica na ivakaraitaki qo.
O sa bau vakacegui mai na nomu cakacaka ena dua na gauna? E kaya o Julian ni kurabui qai yalolailai ena gauna e vakacegui kina mai na nona cakacaka. A veinanuyaka tale ga, ‘Au na qarava vakacava na noqu vuvale? Sa maumau wale na vica vata na yabaki au cakacaka tu kina vakaukaua ena kabani.’
De dua o rarawataka voli na kavoro ni nomu vakawati. E kaya e dua na yalewa o Raquel: “Dua na ka noqu rarawa ni biuti au vakasauri o watiqu ena dua vakacaca na yabaki sa oti. Au kavoro sara ga. Au sega ni tukuna rawa na mosi au vakila. Dua dina na gauna dredre ya.”
Vakacava ke o tauvimate bibi? O na rairai duavata ena so na gauna kei na ka e kaya o Jope: “Au sa cata noqu bula, au sega ni via bula tiko.” (Jope 7:16) E kaya e dua na turaga o Luis, sa yabaki 80 vakacaca: “Au vinakata ena so na gauna meu sa mate ga.” De dua e dau va tale ga qori na nomu rai.
Dua tale na ituvaki o na vinakata kina na vakacegu, oya ni takali e dua na wekamu. E kaya o Robert: “E yali sara ga na yaloqu niu rogoca ni sa mate o luvequ tagane ni voca na waqavuka a vodo tiko kina. Na mosi au vakila e vaka ga na mosi e tukuna na iVolatabu ni vakilai ni curu basikati iko e dua na iseleiwau balavu.”
—Luke 2:35.
Eratou rarawa o Robert, Luis, Raquel, kei Julian, ia eratou vakila na vakacegu, qai vakacegui ratou sara ga na Kalou Kaukaua Duadua. Vakacava o na vinakata me vakacegui iko tale ga? Na sala cava soti e dau veivakacegui kina na Kalou?


text:
YADRA! NB. 5 2016
A Bula Dina o Jisu?
Vakacava e tiko na kena ivakadinadina?
COVER SUBJECT
A Bula Dina o Jisu?
Na cava era kaya eso na tamata rogo ena gauna makawa kei na gauna qo?
WATCHING THE WORLD
Dikevi na Yasayasa vakaMerika
E vakilai tiko ena so na yasayasa vakaMerika na lomaocaoca, e levu tale ga kina na basulawa. Vakacava ena yaga ena veivanua qori na ivakasala yaga ena iVolatabu?
HELP FOR THE FAMILY
Vakavulici Luvemu me Baleta na Veiyacovi
Sa tu vakarawarawa nikua na ivakamacala ni veiyacovi, sa rawa mada ga ni kila e dua na gonelailai. Na cava e bibi mo kila mo taqomaki luvemu kina?
Vakatubuqoroqoro ni Kaboni
E yaga vakalevu ena bula na kaboni. Cava e vakatubuqoroqoro kina na kaboni?
THE BIBLE'S VIEWPOINT
Vakavinavinaka
Sa vakadinadinataki ni yaga noda dau vakavinavinaka. Ena yaga vakacava vei iko? O na bucina vakacava na yalo ni vakavinavinaka?
PORTRAITS FROM THE PAST
Aristotle
A veivakamuai vakalevu ena lotu ni Veivanua vaKarisito na ivakavuvuli i Aristotle.
“iWalewale Vou ni Veivakavulici!”
Era taleitaka na vidio mai na website na jw.org na qasenivuli, daunivakasala, kei na so tale.


text:
————————————————————————————————————
E na yabaki 2006, e sivia e dua na bilioni na tamata, era vakatokai ira vakai ira me ra lotu Islam. Oqo e mata lotu levu duadua e vuravura, ka mata lotu tubu totolo duadua, e na iwiliwili ni lewena. Na lotu oqo e yavutaki e na volavola nei koya na nodra parofita, ko Muhammad. Ia, ni da cavuta na vosa “volavola”, e dodonu me da nanuma tiko ni a sega ni kila na wilivola se volavola ko Muhammad, ka a dau vakararavi vei ira na nona ivukevuke me ra volavola e na vukuna.
Kevaka ko vakatulewa mo sa muri Muhammad, e na tara na veitiki ni nomu bula kece na revurevu ni nomu vakatulewa. E na vakauqeta na ka ko kania kei na ka ko gunuva. E na vakauqeta na ka ko kaya, kei koya ko kaya vua. E na vakauqeta na itovo kei na gauna ni nomu qaravi kalou. E na vakauqeta na nomu raica se ko cei na Kalou, kei na cava e namaka mai vei iko. E na vakauqeta na veika ko cakava kei na veika ko kaya. E na vakauqeta na nomu veimaliwai kei ira era tu e ‘taudaku’ ni nomu isoqosoqo. Na lotu Islam e na vakauqeta na veitiki kece ni nomu bula!
Kevaka ko vakamuria tiko e dua na parofita, ka qai lasu na ka e kaya vei iko, na ivakavuvuli lasu o ya e na rawa ni vakavuna na veileqa lelevu e na veitiki kece ni nomu bula. Ena rawa ni vakaleqa na nomu tiko bulabula, na nomu veimaliwai kei ira na tamata, ka rawa ni vakaleqa talega na nomu veimaliwai kei na Kalou. O ya na vuna e kaya kina na vosa ni Kalou: O koya ka’u sa cata kina na ivalavala vakailasu kecega. (Same 119:104)
E dua na tamata e a kunea e dua na ivola e na loma ni nona rumu ni otela, ka yaca ni ivola o ya na Book of Mormon. E malaude na yalona e na nona wilika na italanoa e so e na ivola o ya, me baleti ira era lomana na Kalou, ka vaka kina na nodra yalo qaqa. E kaya lo e lomana, “O koya na tamata e vola na veivosa rogo vinaka ka talei oqo, e rairai parofita ni Kalou.” E a mani tini me la’ki curu ki na lotu ni “Latter Day Saints” o koya oqo; dina ga ni a se sega mada ni bau vakaqaqa mada e liu na bula ni parofita oqo, ko Joseph Smith.
E lewe levu era sucu ka tubu cake e na dua na lotu ka tiko na kena parofita. E na nodra tubu cake, era sa ciqoma ga ka sega ni vakaqaqa na lotu o ya e na nodra bula taucoko. E levu era sega tu ni kila ni nodra muria na nona ivakavuvuli e dua na parofita, e rawa me vakavuna na veika bibi ka veiyavalati, ki na veitiki kece sara ni nodra bula. E lailai na gauna era vakayagataka me ra vakadeuca kina na dina se lasu ni veika e tukuna.
E sa bau vica na lotu Muslim, lotu Mormon se lotu Kavitu, era sa bau dabe ka vakadeuca vakamalua me ra kila se dina na veika e kaya na nodra parofita se sega. Me vaka ni noda bula tawamudu e na rawa ni vakayali kevaka eda digidigi cala, e sega beka ni dodonu me da vakaqaqa na kena dina na veika e tukuni vei keda?
E dua na itavi ni tamata lotu vaKarisito, o ya, me vakatovolei ira na parofita. Oqo e vakaroti e na iVola Tabu, ka kevaka eda sega ni muria na ivakaro oqo, eda sa talaidredre tiko ki na vosa ni Kalou:
Oi kemudou sa lomani, kakua ni vakadinata na yalo kecega, ia dou vakatovolei ira na yalo se ra yalo mai Vua na Kalou, se segai: ni ra sa lewe vuqa na parofita vakailasu era sa lako voli yani e vuravura. (1 Joni 4:1)
Na vuna e dodonu kina me da vakatovolei ira na parofita, e baleta ni sa “lewe vuqa” na parofita vakailasu era sa basika cake mai. E a kila tu ko Jisu ni ra na sotava na Nona tamata na dredre oqo e na gauna mai muri. “Ia dou qarauni kemudou vinaka mai vei ira na ivakavuvuli vakailasu,” e a kaya vei ira. “E na lewe vuqa talega na parofita vakailasu e na tubu cake mai, ia ka levu era na vakacalai.” (Maciu 7:15, 24:11). E a vakuria ka kaya, ni ko ira mada ga na lotu vaKarisito yalo dina, tamata ka tu vinaka na nodra vakasama – ko ira mada ga “na digitaki” – era na rawa ni vakacalai:
“Ni na tubu mai na Karisito vakailasu e so, kei na parofita vakailasu e so … ia ke rawa, ka ra na vakacalai ira talega na digitaki.” (Maciu 24:24)
Na ivakasala oqo mai vei Jisu, e sa dodonu me vakayadrati keda tiko ki na bibi ni noda vakatovolea kece na veika e cavuta e dua na parofita, se ko ira na nona ilawalawa, se nona mata lotu. E a sega na vuna me cavuta kina na ivakasala tau kaukauwa oqo ko Jisu, kevaka e a sega ni vakabauta ni ra na sotava na Nona tamata, na veivakacalai vakadomobula mai vei ira na “parofita vakailasu” e na gauna mai muri.
E na kedra sa rui lewe levu na parofita ka tu e vuravura nikua, eda na kila vakacava se ko cei e dina, ka ko cei e parofita vakailasu? Ko sa bau taroga mada e dua, na vuna e vakabauta kina na parofita e muria tiko?
- “Na volavola nei Mary Eddy Baker e na iulutaga ni tiko bulabula kei na bula vakayalo, e sa bau vukei au sara ga vakalevu. O koya e rairai talai dina mai Vua na Kalou.”
- “E a rawa ni vola vakacava ko Muhammad na veivosa veivakararamataki vaka o ya, ni a sega mada ga ni vuli? E a vukei koya dina beka na Kalou.”
- “E a parofisaitaka ko Joseph Smith ni na kacabote na Civil War mai South Carolina ni se vo e 29 na yabaki me qai yaco! E a rairai vakaraitaka vua na Kalou na veika oqo.”
- “E a parofisaitaka ko Nostradamus na tubu cake mai nei Hitler, vata kei na ikarua ni ivalu levu!”
- “Na veika e a vakatavuvulitaka ko Muhammad me baleta na kakana kei na tiko bulabula, e se qai vakadonui oqo mai vei ira na scientists, ni sa sivi e 1,000 na yabaki!”
Kevaka ko lotu Kavitu, ko sa na rogoca oti beka na veika oqo. Na isau ni taro vakaoqori, era dau cavuta vakavuqa me ra vakadonuya kina na ivakavuvuli nei Ellen White. Ia, na ka me da kila, o ya, ni sega ni dua vei ira na isau ni taro ka cavuti toka qori e cake, e vakaroti vei keda e na iVola Tabu me da kila kina na dina se lasu ni dua na parofita.
Ko na kaya beka, “Wawa mada, e sega beka ni ivakadinadina ni dua e parofita dina, kevaka e yaco na ka e parofisaitaka?” Oqori e sega ni ka e kaya na iVola Tabu! Mo kila, e levu era rawa ni parofisaitaka na ka e na yaco mai muri, ka kevaka e kalougata, e na rawa ni yaco dina na ka o ya. Na kena yaco dina na ka e parofisaitaki, e sega ni ivakadinadina ni dua e parofita dina; ia kevaka e cavuta e dua na parofisai e dua na tamata, ka qai sega ni yaco na ka e tukuna ni na yaco, e kaya na iVola Tabu, ni tamata o ya e sega ni parofita dina. O ya na imatai e na vitu na ivakadinadina vakaiVolaTabu, ni dua e parofita dina.
Eda na sega ni rawa ni vakararavi walega ki na veika eda vakila se nanuma. E dodonu me tiko e dua na ituvatuva ni veilawa matata, ni veika e dodonu me vakaraitaki e na nona bula e dua e kaya ni parofita; kevaka e sega, eda sa na rawa ni kaya kece ni da parofita ko ikeda yadua eda gadreva na itutu dokai o ya! Na ituvatuva ni veilawa o ya, era sa ologi kece tu e na 7 na veitarogi vakaiVolaTabu ka cauraki e na ivola oqo.
Ni da vakadeuca vakayalodina na veika e tukuni e na ivola oqo, eda sa na qai rawa ni kila na dina se lasu ni nona kacivi mai Vua na Kalou ko Ellen White. Ni da taurivaka na 7 na veitarogi oqo, e sa na vakarawarawataka sara kina na noda kilai ira na parofita dina mai vei ira na parofita vakailasu.


text:
LESONI 9
E Rawa ni Marau Vakacava na Nomu Vuvale?
1. Me marau na vuvale, na cava e bibi kina na vakamau?
E vu mai vua na Kalou mamarau o Jiova na itukutuku vinaka, e vinakata me marau na vuvale. (1 Timoci 1:11) A tauyavutaka na vakawati. E bibi me vakalawataki na vakawati me marau kina na vuvale baleta ni vanua vinaka mera susugi kina na gone. E bibi mera doka na lotu vaKarisito na lawa ni nodra vanua me baleta na vakalawataki ni vakawati.
Na cava na rai ni Kalou me baleta na vakawati? E vinakata me dei na nodrau vauci vata na tagane kei na yalewa. E vinakata o Jiova me yalodina o tagane vua na watina, me cakava tale ga qori o yalewa vei tagane. (Iperiu 13:4) E cata na veisere. (Malakai 2:16) Ia e vakatara me sereki watina na lotu vaKarisito qai vakawati tale ke veibutakoci o kena isa.
2. Me vakacava nodrau ivalavala na veiwatini ena nodrau bula vakawati?
A bulia o Jiova na tagane kei na yalewa me rau dau cakacaka vata. (Vakatekivu 2:18) Ni ulunivuvale o tagane, e dodonu me vakarautaka na veika vakayago me baleta na nona vuvale qai vakavulici ratou ena veika me baleta na Kalou. Ena vakuai koya ena so na ka ni lomana na watina. E dodonu me rau veilomani rau qai veidokai na veiwatini. Ni rau sega ni uasivi, e bibi me rau dauveivosoti me marautaki kina na vakawati.
3. Mo biuti watimu ke o sega ni marautaka na nomu vakawati?
Ke yaco eso na ka dredre ena nomudrau vakawati, e bibi mo drau saga mo drau dau veilomani. (1 Korinica 13:4, 5) E sega ni tukuna na Vosa ni Kalou ni veibiu e iwali ni leqa e dau yaco ena vakawati.
4. Ra gone, na cava e vinakata na Kalou?
E vinakata o Jiova moni marau qai vakarautaka na ivakasala vinaka duadua moni marautaka kina na nomuni bula vakaitabagone. E vinakata moni vuli ena nodrau vuku kei na nodrau kila na nomuni itubutubu. (Kolosa 3:20) E vinakata tale ga o Jiova moni vakila na marau e rawati ni vakayacori na ka e vinakata na Dauveibuli kei na Luvena.
5. Ra itubutubu, era na marau vakacava na luvemuni?
Moni cakacaka vakaukaua moni vakarautaka na kakana, na vale kei na nodra isulu na luvemuni. (1 Timoci 5:8) Ia mera marau, e bibi moni vakavulici ira mera lomana na Kalou, mera vuli tale ga vua. (Efeso 6:4) Ena uqeti ira vakalevu na luvemuni nira raica na nomuni lomana na Kalou. Ena vukei ira tale ga na nomuni yavutaka ena Vosa ni Kalou na nomuni veivakavulici.
Ena yaga vei ira na gone na nomuni dau veivakayaloqaqataki kei na nomuni veivakacaucautaki. E gadrevi tale ga mera dau vunauci ra qai vakadodonutaki. Qori ena taqomaki ira mai na ivalavala era na rarawa kina. (Vosa Vakaibalebale 22:15) Ia me kua ni voravora se kaukaua na veivunauci.
E tabaka na iVakadinadina i Jiova e levu na ivola vakaivolatabu e vakarautaki sara ga me vukei ira na itubutubu kei na gone.
VULICA ESO TALE NA KA
Ka Mo Cakava me Marau Kina Nomu Vuvale
Mera vakatotomuria na tagane vakawati, yalewa vakawati, itubutubu, kei na gone na loloma e vakaraitaka o Jisu. Na cava eda vulica vua?


text:
IVAKASALA INA VUVALE | VAKAWATI
Sala Mo Veidokai Kina
ITUVAKI DREDRE
E kaya o tagane: “Na gauna keirau vakawati kina, e duidui sara na neirau rai vakaveiwatini me baleta na veidokai. Sega ni kena ibalebale ni donu se cala e dua vei keirau, e duidui ga neirau nanuma. Au nanuma ni dodonu me veidokai vakalevu o watiqu ena nona ivakarau ni vosa vei au.”
E kaya o yalewa: “Ena vanua au susu kina e dau kena ivakarau me keimami veivosaki i cake, lakovata kei na neimami vosa na irairai ni mata i keimami, qai curu takoso ni vosa tiko e dua. E sega ni raici qori me veibeci, ia e veicalati kei na isususu i watiqu.”
Na veidokai e sega ni dodonu me vakaraitaki ga vagauna, ia me vakaraitaki e veigauna ena bula vakawati. O na vakaraitaka vakacava ni o dokai kemu isa?
KA MO KILA
Era vinakata na veidokai. E kaya na iVolatabu me baleti ira na tagane vakawati: “O kemuni na tagane moni lomana tale ga na dui watimuni me vaka ga nomuni lomani kemuni, ia na yalewa me dokai watina vakalevu.” (Efeso 5:33) Rau vinakata ruarua na veiwatini na loloma kei na veidokai, vakabibi o tagane. E kaya o Kala * e dua na tagane vakawati: “Era vinakata na tagane vakawati mera nuitaki ena vakatulewa era cakava, ena nodra walia na leqa, kei na nodra karona na vuvale.” Ena yaga vei rau ruarua na veiwatini na nona veidokai o yalewa. E kaya e dua na yalewa vakawati o Koini: “E dau lomani au vakalevu o watiqu ni raica niu dokai koya.”
Era vinakata tale ga na yalewa vakawati mera dokai. E sega ni kurabuitaki qori ni na rawa ga ni lomani watina dina o tagane ke dokai koya. E kaya o Taniela: “E bibi meu doka na rai se vakatutu i watiqu. Meu kauaitaka tale ga na ka e tu e lomana. Keu sega mada ga ni taura rawa na vuna e duatani kina nona rai ena so na gauna, se bibi ga meu kauaitaka na nona rai.”
Ena duidui ga na rai ena so na gauna. O rawa ni nanuma ni o sa vakaraitaka tiko na veidokai, ia vakacava e nanuma tale ga o watimu ni o dau dokai koya? Qori na ka e vakadinata na yalewa vakawati e vakamacalataki ena itekitekivu ni ulutaga, e kaya: “Ke sega mada ga ni veibeci na ka au cakava, ia e nanuma o watiqu ni sega ni ivakaraitaki ni veidokai, o yau ga e dodonu meu veisau.”
KA MO CAKAVA
Vola e tolu na ka o taleitaka me baleti watimu. Na veika qori e rawa sara ga ni yavu ni nomu dokai koya.
Vakaraica ena loma ni dua na macawa na nomu itovo vei watimu ena vica na tikina qo.
Na ka o tukuna. E laurai ena dua na vakadidike me baleti ira na veiwatini “e mamarau qai dei nodra bula vakawati, ni gauna era veivosakitaka kina na leqa era cavuta ga vakalevu na veika vinaka me baleti kedra isa. Ia o ira na veiwatini era vinakata na veisere e sega sara ga ni dua na ka vinaka era kaya.” *
E vinaka mo taroga: ‘E dau veidokai noqu vosa vei watiqu? Au dau vakalelewa se dau vakavinavinaka ena levu na gauna? E vakacava na itautau ni noqu vosa niu vakaraitaka e dua na ka au kauai kina?’ Vakacava ena duavata o watimu ena nomu isaunitaro?
Tovolea qo: Saga mo tukuna vei watimu e dua mada ga na ka vinaka ena loma ni dua na siga. Vakatutu: Vakasamataka na itovo vinaka o sa vola oti toka me baleti koya. Vakamatauna mo dau tukuna vua na kemu isa na ka o taleitaka me baleti koya.—iVakavuvuli vakaivolatabu: 1 Korinica 8:1.
Na ka o cakava. E kaya e dua na yalewa vakawati o Alisi: “Au dau ogaoga vakalevu ena cakacaka ni vale, ia dua na ka noqu marau niu raici watiqu ni dau biuta vinaka na nona iyaya se savata ga na nona iyayanikana. E vakaraitaka qori ni dokai au, e sega tale ga ni ka wale na veika au sasagataka ena neirau bula vakawati.”
E vinaka mo taroga: ‘Au dau vakaraitaka ena ka au cakava vei watiqu niu dokai koya? Au dau kauaitaki koya qai solia vakalevu vua na noqu gauna?’ Vakacava ena duavata o watimu ena nomu isaunitaro?
Tovolea qo: Vola e tolu na sala o vinakata me vakaraitaki kina vei iko na veidokai. Me cakava tale ga qori o watimu. Vakaraitaka vei kemu isa na ka o vola, me vakaraitaka tale ga vei iko o koya na ka e vola, drau qai saga sara mo drau cakava na veiveisau e gadrevi. Ke o vakaliuliu ni dokai watimu, ena cakava tale ga qori o koya.
^ para. 8 Eso na yaca sa veisau.
^ para. 14 Mai na ivola Ten Lessons to Transform Your Marriage.


text: Traditional Song of Fiji Islands Isa Lei A D A E A A Isa Isa vulagi lassa dina D A E A Nomu lako au na rarawa kina A Cava beka ko a mai cakava, D A E A Nomu lako au na sega ni lasa. A7 D A Isa Lei, na noqu rarawa, A D A Ni ki sana vodo e na mataka A7 D A Bau nanuma, na nodatou lasa, A E A Mai Suva nanuma tiko ga. A Vanua rogo na nomuni vanua, D A E A Kena ca ni levu tu na ua, A Lomaqu voli me'u bau butuka D A E A Tovolea ke balavu na bula. A7 D A Isa Lei, na noqu rarawa, D A Ni ki sana vodo e na mataka A7 D A Bau nanuma, na nodatou lasa, E A Mai Suva nanuma tiko ga. A Domoni dina na nomu yanuyanu, D A E A Kena kau wale na salusalu, A Mocelolo, bua, na kukuwalu, D A E A Lagakali, maba na rosi damu. A7 D A Isa Lei, na noqu rarawa, D A Ni ki sana vodo e na mataka A7 D A Bau nanuma, na nodatou lasa, E A Mai Suva nanuma tiko ga. E A Mai Suva nanuma tiko ga. ENGLISH TRANSLATION Isa, Isa you are my only treasure; Must you leave me, so lonely and foresaken? As the roses will miss the sun at dawning, Every moment my heart for you is yearning. Isa Lei, the purple shadow falling, Sad the morrow will dawn upon my sorrow; O, forget not, when you're far away, Precious moments beside dear Suva. Isa, Isa, my heart was filled with pleasure, From the moment I heard your tender greeting; 'Mid the sunshine, we spent the hours together, Now so swiftly those happy hours are fleeting. Isa Lei, the purple shadow falling, Sad the morrow will dawn upon my sorrow; O, forget not, when you're far away, Precious moments beside dear Suva. O'er the ocean your island home is calling, Happy country where roses bloom in splendour; O, if I could but journey there beside you, Then forever my heart would sing in rapture. Isa Lei, the purple shadow falling, Sad the morrow will dawn upon my sorrow; O, forget not, when you're far away, Precious moments beside dear Suva.


text:
“Sa tau Vua na cudruvi sa vu ni noda veivinakati tale” – Aisea 53:5
Na veivinakati, e sa dua tale na vua bibi ni kena taurivaki na dra i Jisu ki na noda bula:
“Ni sa vinakati me sinai ko Koya e na ka kecega; ka me vakaveivinakatitaki ira kaya na ka kecega e na Vukuna, ni sa ia mada na ka ni veivinakati e na Nona dra ni sa lauvako ki na kauveilatai; io, e na Vukuna ga, se ra tu e vuravura se ra tu mai lomalagi.
Oi kemudou talega, dou a kai tani e liu ka meca e na vu ni yalomudou e na cakacaka ca, sa qai vakaveivinakatitaki kemudou ko Koya, e na yagona vakalewe ni sa mate, me vakaraitaki kemudou kina ni dou sa yalosavasava ka sega ni beitaki rawa, ka sega ni vunauci rawa e Matana,” (Kolosa 1:19-22).
Ni a bulia na imatai ni tamata na Kalou, e a qai tauyavutaka e dua na veimaliwai veilomani ka veivakabauti kei Atama. Oqo me se qai itekitekivu ni nodrau veitokani na tamata kei Koya na Dauveibuli.
E a bulia talega na yalewa na Kalou, ka tauyavutaka talega na veitokani veilomani oqo kei rau ruarua.
Me tekivu mai na gauna o ya, na nodra bula kece na tamata vakabauta kilai levu e na iVola Tabu, e sa dusia tiko ga mai e dua na ka bibi; o ya ni gadreva na Kalou levu oqo me veitokani voleka sara kei keda na tamata. Eda raica na dina oqo e na nodratou bula ko Eparama, Noa, Mosese, Pita, Paula kei na vuqa tale.
Ia e ka ni rarawa ni a qai mai cavuka na veimaliwai titobu oqo ni Kalou kei na tamata e a bulia, e na nodrau a mai vakanadakui Koya ko Atama kei Ivi, ka rau digitaka na bula veisaqasaqa kei Koya, ka sega na veitokani. E a sa mai basika e dua na ilati se lalaga e na kedrau maliwa na Kalou kei ira na iblubuli ni Ligana. Na ilati se lalaga oqo, e a vakatakilakilataki tiko e na ilati ka tu e na vale-ni-soro, ka da a sa raica oti mai.
E na vuqa na noqu raivotu, e dau vakavotukanataki vakayago vei au na ilati oqo, na ilati ka basika mai e na vuku ni noda ivalavala ca, me wasei keda tani mai Vua na Kalou. Na ilati oqo e vakatakilakilataka tiko na veimecaki kei na talaidredre ni tamata vua na Kalou. E kaya vei keda na iVola Tabu, “Ni sa veimecaki na itovo vakayago kei na Kalou: ni sa sega ni vakarogoca na vunau ni Kalou, ia sa dredre sara me vakakina.
Ia ko ira sa itovo vakayago, era sa sega ni cakava rawa na ka e vinaka vua na Kalou,” (Roma 8:7-8).
Ia, na dra i Karisito e taukena na kaukauwa, e na vuku ni veivosoti, me kauti rau vata tale mai na Kalou kei na tamata, ka vakakina, na tamata kei na tamata.
VEIVINAKATI KEI NA KALOU
E kaya na Kolosa 1:20 ni ko Jisu, “sa ia mada na ka ni veivinakati e na Nona dra, ni sa lauvako ki na kauveilatai”. E taukena na dra i Jisu na kaukauwa e sa rui veivakurabuitaki, eda kunea rawa kina “na sala vou ka bula,” (Iperiu 10:20) ki na serau kei na veivinakati ni Kalou.
Na cava na ibalebale ki na noda bula na veivinakati oqo e na vuku ni dra?
E SA KAU LAIVI NA NODA VEIMECAKI KEI NA KALOU
A imatai, e sa sega ni gadrevi me da veimecaki kei na Kalou.
Era veimecaki kei na Kalou na tamata, ka so era vakadidivarataki ira vei Koya e na vuku beka ni kena vakavureya cake mai na sasabai na nodra se sega ni vakatusa na nodra yalo beitaki, ka vakavuna kina me ra cata na Kalou.
Era rerevaka na itotogi, ka ra dro tani mai na Nona serau. Ia, ko Karisito e sa sauma oti na isau ni keda itotogi, ka sa sega ni dua na vuna me da sabai keda kina mai Vua na Kalou. E kaya na iVola Tabu ni da rawa ni curu vakadoudou ki na serau ni Kalou, ka kerea na veivuke e na gauna eda gadreva kina. (Raica na Iperiu 4:16.).
E SA TAUYAVU VOU TALE NA NODA VEITOKANI VOLEKA KEI NA KALOU
Karua, e taukena na dra na kaukauwa me tauyavutaka vou tale na noda veimaliwai titobu vata kei na Kalou. Eda sa rawa ni veitokani voleka sara kei Koya, me vaka ga e a nakita mai liu.
“Ia e na gauna oqo, ni dou sa tu vata kei Karisito, oi kemudou ka yawa e liu, dou sa qai voleka mai e na vuku ni dra i Karisito,” (Efeso 2:13).
E na vuku ni cakacaka mana ni vakacabo isoro nei Jisu, e sa noda rawa kina na tagane kei na yalewa eda sa wili me da luvena, na veivinakati kei na kena tauyavu vou tale ni noda veitokani kei Koya na Tamada vakalomalagi.
E na gauna eda sa vakasavasavataki kina e na dra mai na kauveilatai, e dodoka sobu mai vei keda na Ligana na Kalou, ka dreti keda yani vakavoleka Vua. Ko sa lomani vakalevu mai Vua! E a vinakati iko mo okati mo luvena mai na gauna ko a se buketetaki voli kina e kete itinamu. Oqo dina na inaki ni kauveilatai – me da veivinakati tale kina kei na Tamada vakalomalagi.
“Eda sa daureki talega e na Kalou e na vuku ni noda Turaga ko Jisu Karisito, o koya eda sa yaco kina me da veivinakati tu,” (Roma 5:11).
E dina beka ni ra na biligi iko tani na wekamu, nomu itokani kei ira tale e so, ia ko na sega ni biligi tani mai vua na Tamamu vakalomalagi, oqo se mai muri, baleta ni ko sa luvena. E sega walega ni sa kacivaka oti ko Karisito na noda Bete Levu, ni ko sa savai ka sa vosoti oti, ka sega walega ni sa kaya oti na Turaga-ni-Lewa kei lomalagi kei vuravura, ni ko sa vakadonui oti, ia e sa kaya talega ni ko sa Nona itokani. (Wilika na Joni 15:15).
Na Kalou e na nomu itokani, mo drau dau sala vata ka veitalanoa, ka na tiko kei iko e na veigauna dredre kece ko sota kaya. Ni ko sa tekivu kila vinaka na titobu ni loloma ni Kalou vei iko, ko sa na vakatubura e dua na veitokani kamikamica e na nomudrau veimaliwai.
Vakananuma mada, eda sa rawa ni veitokani voleka dina sara, me vaka beka e rua na veitau dredre, kei Koya na Kalou levu oqo!
NA VAKACEGU KA SOLIA NA KALOU, E NA TAQOMAKA NA YALODA KEI NA NODA VAKASAMA
Katolu, e na vuku ni dra i Jisu, eda vakila e dua na vakacegu ka vukei keda me da yalodei ka da toso tiko ga ki liu e na veigauna dredre. E a kaya ko Jisu vei ratou na Nona tisaipeli ni bera ni la’ki vakoti,
“Au sa laiva vei kemudou na vakacegu, au sa solia vei kemudou na noqu vakacegu; au sa sega ni solia vei kemudou me vaka sa solia ko vuravura. Me kakua ni rarawa na yalomudou, se rere,” (Joni 14:27).
Na apositolo ko Paula, e a vakayaloqaqataki ira na tamata vakabauta ena vakasama oqo:
“Dou kakua sara ni lomaocaoca; ia e na ka kecega me vakatakilai vua na Kalou, na nomudou kerekere e na masu kei na dau cikecike kei na vakavinavinaka.
Ia na vakacegu ni Kalou, sa uasivia na ka kecega e kilai rawa, e na vakataudeitaka na yalomudou e na vuku i Karisito Jisu.” (Filipai 4:6-7).
NA IVAKAYAKAVI NI TURAGA E IVAKARAITAKI NI NODA VEIVINAKATI KEI NA KALOU
Na noda veivinakati kei na Kalou e vakaraitaki e na veigauna eda vakaivotavota kina e na iVakayakavi ni Turaga, ka da rawa ni vakayagataka na veigauna oqo me da vakatitobutaka kina na noda veitokani kei Koya. Oqo e baleta ni sa tiki bibi ni noda bula veimaliwai kei na Kalou na tamata lotu vaKarisito, na noda veiwaseitaka na iVakayakavi ni Turaga.
Na noda vakaivotavota e na sakaramede oqo, e na dau kauta lesu mai ki na noda vakasama yadudua, na isau vakaitamera ka a saumi me da vueti kina. Oqo e cakacaka talega ni noda talairawarawa kei na noda vakadinadina.
Ni a tauyavutaka ko Jisu na iVakayakavi ni Turaga, e a solia talega na ivakaro matata me baleta na kena caka:
“A sa taura na madrai, ka vakavinavinaka, ka dovia, ka solia vei ira, ka kaya, Oqo na yagoqu sa soli e na vukumudou, dou cakava oqo mo dou vakananumi au kina.
Sa vaka talega kina na bilo, ni sa oti na ivakayakavi, ka vaka, A bilo oqo na veiyalayalati vou e na noqu dra sa liviraki e na vukumudou.” (Luke 22:19-20)
E dua na tamata lotu, e a vakatoka na iVakayakavi ni Turaga me dua na ivakayakavi ka na ia tikotiko ga. E veigauna kece eda vakaivotavota kina, e kau lesu mai ki na noda vakasama ni oqo, e se dua tale na ikanakana ka a tekivu e na rumu e cake, ni a dovi madrai vata kei ratou na Nona tisaipeli ko Jisu. Me vakatekivu mai na gauna o ya, e sa dau vakayacori tu ga mai, ka vavaca mai na veidrau na yabaki, me da kua ni guilecava kina ni a mate o Koya e na vukuda.
Na ivakarau oqo, e a lesi ki na isoqosoqo lotu, me rawa ni da dau nanuma tiko ga kina, ka kua ni guilecava, na dra i Jisu ka a dave mai Kalivari. Na kena dovi na madrai kei na gunuvi ni waini, e na vakavouya tiko ga e na noda vakasama na bibi ni Yagona kei na Nona dra.
Ia na ivakayakavi ni veitokani oqo, e rai tale tiko ga ki liu. E vakananumi tiko kina na mate nei Jisu “ka yacova na Nona lako mai” (1 Korinica 11:26). Ena dua na sala e veivakurabuitaki, e nanamaki tiko ki na kana vata ni vakamau ni Lami ni Kalou e na bula tawa mudu. E soqoni keda vata mai vakayalo kei ira kece na tamata vakabauta ka ra a bula e liu, ko ira era bula tu oqo, kei ira era na muri mai.
Na madrai eda veidovitaka e na sakaramede oqo, e vakatakilakilataka tiko na waqawaqa ni Madrai ni Bula. Na waqawaqa oqo, sa i Koya na Kalou, ko Jisu e na Nona taurivaka na waqawaqa vakatamata, ka bula maliwai keda na tamata, ka qai cabora na waqawaqa vakayago o ya e na vukuda.
Na bilo, se na waini, e vakaibalebale tiko ki na dave ni dra i Jisu, me sala e tauyavutaka kina na Kalou e dua na veiyalayalati vou kei ira na Nona tamata.
E na veika e vakatakila vei au na Kalou e na vuku ni dra, au sa kila kina ni noda veiwaseitaka tikoga na madrai kei na bilo, e vakavuna na kena vakavoui tikoga kina e lomada kei na noda vakasama na veivakabulai ka cakava ko Jisu mai Kalivari. E sega ni dua tale na yago se na dra me na cakava rawa na veivakabulai oqo.
E na veigauna kece eda vakaivotavota kina e na wasei ni madrai kei na bilo waini, eda sa kaya tiko vua na Kalou, “E a dodonu me’u mate, ia au sa vakatusa na dina ni sa sosomitaki au ko Jisu!”
De lakolako me guilecavi na vakacabo isoro ka a cakava ko Jisu, ka da sa la’ki tiko wele e na vakacegu ni da sa vakabulai tu, ka sega ni nanuma na isau vakadomobula ka a saumi kina, sa dodonu kina me da dau kauta lesu mai ki na noda vakanananu na Yago i Jisu ka a warolaki, vakamavoataki ka vakoti e na vukuda.
Sa dodonu me da dau nanuma na mavoa yadua ka a caka ki Yagona, na kuita yadua ka a tau e dakuna, kei na veigauna yadua ka a vakoti ka cokai kina me rawa kina na noda veisaututaki kei na Kalou. Na madrai e dusia tiko vei keda na rarawa kece e a tau ki Yagona – na rarawa ka dodonu me noda, ia e a ciqoma na Turaga e na vukuda.
E vakakina talega e na vuku ni bilo. Ni da gunu mai na bilo, e dodonu me da dau nanuma na dra ka a vakadavea ko Jisu mai na vale vakatui nei Eroti, e na itikotiko ni kovana nei Pailato, ka vakakina e na delana mai Kalivari.
E na veigauna ko gunu kina mai na bilo e na iVakayakavi ni Turaga, mo dau nanuma na Nona dra. E a dave na Nona dra, me isosomi ni nomu dra. E a sauma na Nona dra na isau ni veivosoti e na vukumu. Ni ko sa vosoti, e gadrevi kina mo nanuma na Nona dra, ka mo ciqoma me sa isau duadua ga ka bokoci rawa kina na nomu ivalavala ca.
NA VEIVINAKATI KEI IRA NODA ICABA
Na iVakayakavi ni Turaga, e vukea talega me da dau nanuma na noda veitokani kei na veivinakati kei ira na noda icaba e na vuku i Karisito.
A bilo ni vakavinavinaka keitou sa vatonaka, sa sega li ni ka sa noda vata kina na dra i Karisito? Ai buli madrai eda sa dovia, sa sega li ni ka sa noda vakakina na yago i Karisito?
Ni sa duabau ga na Madrai , sa qai yagona e duabau ga ko ikeda e lewe vuqa, ni sa noda na ivotavota ni madrai ko ya e duabau ga.
Dou raici ira na Isireli vakayago, ko ira era sa kania na veimadrali, sa sega li ni nodra na ivotavota kei na icabocabo-ni-soro? (1 Korinica 10:16-18).
Na yavu ni noda veivinakati kei ira na noda icaba, sa ikoya na noda sa veisaututaki kei na Kalou e na vuku ni dra mai na kauveilatai. Na noda veivinakati oqo kei na Kalou, e sa semati keda kina Vua e na veitokani voleka, ka solia vei keda na bula vakacegu, o koya sa dua na vua ni Nona Yalo Tabu.
Me vaka ni sa Tamada na Kalou, eda sa lewe taucoko ni dua na matavuvale na tamata vakabauta kece,. Me vaka ni a buli talega na tamata e na iyaloyalo vaKalou, sa dodonu kina me da dokai ira na tamata kecega.
”Ia na vunau oqo eda sa rawata mai vei Koya, me lomana talega na wekana ko koya sa lomana na Kalou,” (1 Joni 4:21)
Ke da raica lesu mada na nona a labati Epeli ko tuakana, e a vu ni laba oqo ni a sega ni via ciqoma ko Keni na nona itavi me lomana ka karona na tacina.
“Koi au beka na ivakatawa i taciqu?” (Vakatekivu 4:9).
Oqori na isau ni taro ka a sauma kina ko Keni na taro ni Kalou, se sa evei ko Epeli na tacina.
Ia, raica na kena duidui oqo, e na Nona lako mai ki vuravura vakaTuakada ko Karisito, ka mai cabora na Nona bula e na vukuda, me vakaraitaka vei keda na itovo ni loloma me da taurivaka vei ira na tamata. E vola vakaoqo ko Joni,
“Ia kevaka eda sa ia na ivalavala ni rarama, me vaka sa tu e na rarama ko Koya, eda sa qai duiveiwekani vata, a sa vakasavasavataki keda mai na ca kecega na dra i Jisu Karisito na Luvena.” (1 Joni 1:7).
Ni da sa bula tiko e na rarama, kei na dina ni noda sa vakabulai, eda sa rawa ni veitokani kei ira era bula wavoliti keda. Ia, ni da cakava oqori, na dra i Jisu e na savai keda mai na noda ivalavala ca kecega.
E sega walega ni cakacaka yaco na kaukauwa ni dra oqo e na noda dui bula vakaveitokani, ia e dodo talega yani ki na veimaliwai vakamatatamata, ka vakamatanitu. E taukena na dra i Jisu na kaukauwa me veisaututaki kina na veimatatamata, duitovotovo, kei na duivosavosa. E veisautaki ira kina me ra dua na matatamata vou – na matatamata ni veiyalayalati ni Kalou.
E dua na ka, ka na vu ni qoroqoro levu duadua mai lomalagi, o ya na umatamata levu, ka ra na lewena na veimata tamata mai veiyasa ivuravura taucoko, era na mai soqoni e mata ni dabedabe vakatui ni Kalou:
“Sa oti oqo ka’u sa vakaraica, ka raica, sa dua na isoqosoqo levu sara, e sega e dua na tamata e wilika rawa, mai na veivanua kece, kei na veimataqali, kei na veimatanitu, kei na duivosavosa, era sa tu e na mata ni tikotiko vakaturaga, kei na mata ni Lami,
Era vakaisulu e na isulu vulavula, ka taura na iviu e na ligadra. A ra sa kaci e na domo levu ka kaya, A vu ni bula na noda Kalou, o Koya sa tiko e na itikotiko vakaturaga, Vua na Lami talega!” (Vakatakila 7:9).
O ira – e na vuravura oqo – ka ra a bulataka tu e dua na bula ni veimecaki kei na veivakamatematei, ni bera nodra qai veisaututaki kei ira nodra meca e na vuku i Karisito, era vakaraitaka tiko na dina oqo: “A sa buli ira, era sa dra vata, na lewe ni veivanua kecega, me ra tiko e delai vuravura taucoko,” (Cakacaka 17:26).
Oqo e sega ni dina vakayago walega, ia e dina vakayalo talega, ka ni sa vakamatabokotaki keda tu mai kina e na veitabayabaki sa sivi, na vuni ca ni vuravura oqo. Ia, na dina ni bula veimaliwai sautu vakamatatamata duidui, e sa mai vakadeitaki ka vakavoui vou tale, e na vuku ni kaukauwa ni dra ni Lami.
E rawarawa me yaco na bula veitawasei kei na bula veimecaki e na kedra maliwa na veimatatamata, ia na dra talei duadua ga ni Lami ni Kalou, e taukena na kaukauwa me cakava na veisaututaki tudei, ka kauti keda vata tale mai. E a volavola ko Paula me baleta na nodra veimecaki makawa na Jiu kei ira na veimatanitu tani, e na nona a kaya,
“Ni sa ikoya na vu ni noda veivinakati tale, o Koya sa qisia na rua me duabau, a sa basuka na bai sa ia kina na tawasei, ni sa vakaotia e na Yagona na ka eda a veicati kina, o koya na vunau sa vakarota na ivalavala ni lotu: me ia kina na veivinakati, ka qisi rau me rau tamata vou ni rau tu vata kaya” (Efeso 2:14-16).
E sa inaki tu ni kosipeli mai na kena itekivu, me vakaduavatataki ira na veimatatamata kei na duivosavosa kece e mata ni Kalou, ka sa ikoya na dra i Jisu, e kauti keda vata mai. E sega ni vakaiwiliwili rawa na levu ni turaga kei na marama vakabauta e veiyasa ivuravura raraba, era dau soqoni vata me ra vakaivotavota e na iVakayakavi ni Turaga, ka ra dau vakananuma kina na dra i Karisito, ka da sa duavata talega kei ira.
E vuqa na tamata, era sa tovolea e na veisala voravora, ka taurivaki kina na iyaragi duidui, me ra vakaduavatataki ira na duikaikai e na ruku ni dua ga na matanitu, ia e sega ni dua vei ira me rawata. Ia, na matanitu nei Karisito, e sa rua na udolu na yabaki na kena bula tu mai, e na vuku duadua ga ni kaukauwa ni Nona dra.
E sa veisautaki ira na veimatatamata na Nona dra. Ko ira na vulagi saravanua, era sa rawa ni lako vakagade e daidai ki na veivanua tawa lotu e liu, ka dau yaco kina na veikanikani kei na lotu vakaluve-ni-wai, ka ra raica na bula veisaututaki era sa bulataka na kena itaukei nikua. E rawa ga oqo e na vuku ni cakacaka ni kosipeli e na nodra bula na itaukei ni veivanu a oqori.
E volaitukutukutaki tu na italanoa ni kena a voca e dua na waqa e na Pasifika e na rua na drau vakacaca na yabaki sa oti, ka ra qai qalo ki vanua na kena kaimua, me ra qara bula kina. E sa kilai raraba tu na kedra italanoa, ni ra mani la’ki tawana na yanuyanu lala o ya, ka ra sa bula ka vakatubu kawa tu mai kina e na veitabayabaki sa sivi me yacova mai nikua.
E na gauna era a qai kune kina, e qai laurai ni ra a vakatulewataka me ra vakamuria na ivakavuvuli ni Veiyalayalati Vou, na ivola era a vueta mai na nodra waqa e na gauna e a voca kina. E a qai laurai na veika e basika e na nodra vakamuria na ivakavuvuli oqo: na kena tauyavutaki e dua na itikotiko sautu ka ra veilomani na lewena, ka cicivaki vakavinaka kece ni veitiki ni nodra bula vata vakaumatamata.
Ko lomalagi e na qai tukuna talega na italanoa me baleti ira e vuqa na veimataqali kei na veimatanitu, ka ra a veisautaki mai na kaukauwa ka tu e na dra.
NA VAKACEGU KA KUNE E NA VEIVOSOTI
E dua tale na iwase ni noda veivinakati e na vuku ni dra i Karisito, sa ikoya na noda vakatubura na veivosoti e na noda bula – na veivosoti ni Kalou vei keda, kei na veivosoti eda solia ka da ciqoma mai vei ira na tamata.
E a vakadavea na Nona dra ko Karisito, me rawa ni vosoti keda kina na Kalou e na vuku ni ivalavala ca kece eda sa cakava oti, ka vakakina na Nona vosoti keda kevaka eda caka cala e daidai. E sega walega ni a savai keda e na gauna eda a sucu vou kina, ia e sa vakarautaka tale tu ga na veivosoti me baleta na noda na lutu wasoma, e na noda bula ni veisiga.
“Ia kevaka eda sa ia na ivalavala ni rarama, me vaka sa tu e na rarama ko Koya, eda sa qai duiveiwekani vata, a sa vakasavasavataki keda mai na ca kecega na dra i Jisu Karisito na Luvena,” (1 Joni 1:7).
E sa sega na ivalavala ca, na caka cala, se na basu lawa, me na sega ni rawa ni kauta tani na dra i Jisu. Na dina oqo e sa rawa ni vakayaloqaqataki keda, e na veigauna eda dau lomaleqataka kina na noda ivalavala ca, ka da vakasaqara me da savai vou tale mai Vua na Kalou.
Na dra i Jisu e solia talega vei keda na kaukauwa me da vosoti ira na tani, e na noda tubu tiko me da ucuya vakalevu cake na yaloyalo i Karisito. E na Nona sa rube tu e na kauveilatai ko Jisu, e a qai masulaki ira na tamata ka ra vakoti Koya:
“I Tamaqu, kakua ni cudruvi ira, ni ra sa sega ni kila na ka era sa kitaka” (Luke 23:34).
Na kaukauwa ni veivosoti kei na bula veisaututaki, e sa tu e na dra ni Lami. E kaya na iVola Tabu,
“Kevaka sa rawa, mo dou vakatovolea mo dou veilomani kei ira na tamata kecega” (Roma 12:18).
NA KOSIPELI NI VEIVINAKATI – A KOSIPELI NI VEIVAKADUAVATATAKI
Na kena itinitini, e solia vei keda na dra i Karisito e dua na ilesilesi ni veivakaduavatataki. E na noda sa vosoti ka sema lesu tale vua na Kalou, eda sa vakaroti me da vakasaqaqara ka kauti ira mai na tani vei Koya, me ra kunea talega na veisavai kei na veivinakati kei Koya.
“A sa vu mai vua na Kalou na ka kecega, o Koya sa vakaveivinakatitaki keda kei Koya e na vuku i Karisito, ka sa sega ni wiliki vei ira na nodra ivalavala ca, ka sa solia vei keitou na itukutuku ni veivinakati” (2 Korinica 5:18).
Back To Table Of Contents


text:
LESONI 4
O Cei o Jisu Karisito?
1. A tekivu vakacava na bula i Jisu?
O Jisu e sega ni vaka na tamata, a dua tu na kabula vakayalo mai lomalagi ni bera ni mai sucu e vuravura. (Joni 8:23) A imatai sara ga ni ibulibuli ni Kalou qai veivuke ena buli ni ka kece. Ni buli koya taudua sara ga o Jiova, e veiganiti kina me vakatokai me Luvena “duabau” na Kalou. (Joni 1:14) Na Kalou e vakayagataki Jisu me nona gusunivosa, oya na vuna e vakatokai tale ga kina “na Vosa.”
2. Na cava a mai bula kina e vuravura o Jisu?
A tala mai vuravura na Kalou na Luvena ni tokitaka nona bula mai lomalagi ina katonigone i Meri, e dua na goneyalewa Jiu. E sega gona ni vakataivi e dua na tama ena nona kunekunetaki o Jisu. (Luke 1:30-35) A mai bula e vuravura o Jisu (1) me vakavulica na ka dina me baleta na Kalou, (2) me vakaraitaka vei keda na sala meda vakayacora kina na loma ni Kalou ke da sotava mada ga na ituvaki dredre, (3) me solia tale ga nona bula uasivi me “ivoli.”
3. Na cava e gadrevi kina na ivoli?
Na ivoli e dusia na ilavo e soli me isau ni nona sereki e dua me kua ni vakamatei. (Lako Yani 21:29, 30) E sega ni nona inaki taumada na Kalou me qase se mate na tamata. Eda kila vakacava? A tukuna na Kalou vei Atama ni na mate ke cakava na ka e vakatoka na iVolatabu me “ivalavala ca.” Ke sega gona ni valavala ca o Atama, ke a sega ni mate. (Vakatekivu 2:16, 17; 5:5) E tukuna na iVolatabu ni “curu” i vuravura na mate ena vuku i Atama. Sa qai vakadewa o Atama vei ira nona kawa kece na ivalavala ca, kei na kena itotogi na mate. E gadrevi kina na ivoli me sereki keda mai na mate e vakadewa o Atama.
O cei e rawa ni sauma na ivoli me sereki keda mai na mate? Nida mate eda sauma ga na noda ivalavala ca. E sega gona ni dua na tamata ivalavala ca ena rawa ni sauma na nodra ivalavala ca eso tale.
4. Na cava a mate kina o Jisu?
E sega ni vakataki keda o Jisu baleta ni uasivi. A sega gona ni gadrevi me mate ena vuku ni nona ivalavala ca ni sega na nona cala. Ia a mate ena vuku ni nodra ivalavala ca eso tale. E vakasakiti na nona lomana na kawatamata na Kalou ni tala mai na Luvena me mate ena vukuda. E vakaraitaka tale ga o Jisu na nona lomani keda ni talairawarawa vei Tamana qai cabora na nona bula ena vuku ni noda ivalavala ca.
5. Na cava sa cakava tiko ena gauna qo o Jisu?
Ni se bula e vuravura o Jisu, a vakabulai ira na tauvimate, vakaturi ira na mate, qai vakacegui ira na rarawa. A vakaraitaka kina o Jisu na ka ena cakava ena gauna se bera mai vei ira na talairawarawa. (Maciu 15:30, 31; Joni 5:28) Ni mate o Jisu, a vakabulai koya na Kalou ena yago vakayalo. (1 Pita 3:18) A wawa toka ena ligaimatau ni Kalou me yacova na gauna e solia kina vua o Jiova na lewa vakatui me liutaka mai na vuravura taucoko. (Iperiu 10:12, 13) Sa veiliutaki tiko vakatui ena gauna qo o Jisu mai lomalagi ra qai kacivaka tiko na nona imuri e veiyasa i vuravura na itukutuku vinaka qori.
Sa voleka sara me vakayagataka na nona lewa vakatui o Jisu me vakaotia kina na rarawa kece kei ira era vakavuna. O ira kece era vakabauti Jisu qai talairawarawa vua era na marautaka na bula ena parataisi e vuravura.
VULICA ESO TALE NA KA
Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu?
Na Keda iVoli
—Na iLoloma Uasivi ni Kalou
Na cava na keda ivoli? E yaga vakacava vei iko?


text:
“Kevaka sa sega ni vakadavei na dra, sa sega ni bokoci nai valavala ca”. (Iperiu 9:22).
Na kena gadrevi na dave ni dra me yaco kina na veivakaduavatataki kei na Kalou, e uto sara ga ni itukutuku ni veivakabulai ni lotu vaKarisito. Me tekivu sara mai na italanoa ni veibuli e na Vakatekivu, me yacova yani na raivotu ni Vakatakila, na iulutaga oqo e basika cake tikoga mai e na veivanua e vuqa kei na veisala duidui.
E na vuqa na iVola Tabu e daidai, e tabaki e na iqi damudamu na vosa kece nei Jisu. Ia, e sa dau cauraki wasoma, ni iVola Tabu taucoko, e tabaki tu e na iqi damudamu – na damudamu ni dra. Oqo e baleta tiko ni dua “na ibuki damudamu” e bukia vata kece na iVola Tabu, me vakatekivu mai na kuli ni manumanu ka a vakamatea na Kalou me cakava kina na nodrau isulu ko Atama kei Ivi, me yacova sara na ivakamacala kei Koya e vodoka na ose vulavula e na Vakatakila. E vakatokai Koya na iVola Tabu me ko “Dodonu ka Dina”, ka kaya talega ni, “Sa vakaisulu e na isulu sa kureitaki kina na dra; a sa vakatokai na yacana Na Vosa ni Kalou.” (Vakatakila 19:11,13).
E rauta ni vica na drau na levu ni vanua e cavuti kina na vosa oqo, na “dra”, e na Veiyalayalati Makawa, ka rauta ni dua ga na drau na kena vakayagataki e na ivakamacala ni vakacabo isoro. Na vakacabo isoro oqo, era iyaloyalo kece tiko ni isoro cecere duadua ni Karisito tawa cala, kei na veivakaduavatataki vua na Kalou e na dave ni Nona dra. Na vakacabo isoro e na Veiyalayalati Makawa, e a gadrevi me dau caka e veisiga, se veiyabaki, ka caka e na vuku ni vuqa na ka duidui, ia na Nona dra duadua ga na Karisito, e rawa ni sauma na isau ni valavala ca ni vuravura raraba, ka yaco vakadua ga.
Na nodra dau vakacabo isoro na Isireli mai na gauna sara ni Lako Yani, ka curuma mai na vo ni Veiyalayalati Makawa, e vutuniyau tu e na veika vakaibalebale. Na icakacaka kece ni vakacabo isoro oqo, e a vakamacalataki sara vakamatailalai e na veivakaro ka a solia na Turaga vei Mosese mai na ulunivanua ko Sainiai. E sega walega ni cauraka na itukutuku matata, ni dodonu me saumi na isau ni valavala ca, ia e tukuna talega ni dra duadua ga e rawa ni sauma na isau ni valavala ca. Oqo, e vakarautaki keda me da kila kina na isoro nei Karisito.
NA ISAU NI NODA IVALAVALA CA
E na veivakaro vakaLivai me baleta na kena vakayacori na vakacabo isoro, e vakabibitaki kina na dra. Kevaka me ra vakamuria vakamatailalai sara na tamata na ivakaro ni Kalou, era na kauta mai me nodra imadrali na manumanu mai na nodra qele ni sipi se bulumakau, ka sega me ra la’ki volia tani mai. Ia, ni toso tiko na gauna, ka sa toro sobu na ivakarau ni nodra qaravi Kalou na tamata, ka ra sa vakawaletaka na veika e dodonu me ra cakava, era sa tekivu voli manumanu na Isireli mai vei ira na dauvolivolitaki e lomanibai ni vale-ni-soro. (Dua na kena ivakaraitaki e na Marika 11:15).
Ia, mai na ivakatekivu, e a vakarota na Kalou me ra kauta ga mai na manumanu bulabula duadua ka ra sa taukena oti tu. Oqori e vakadeitaka tiko na kena bibi na isau me saumi kina na nodra ivalavala ca.
E daidai, e vuqa ka ra raica na lewe ni manumanu mate ni sa tawai pakete tu e na kena sitoa, era dau nanuma ni ka duka ka beci na cakacaka ni vakacabo isoro ka vakamatei kina na manumanu. E so era sa bau vakatoka sara na cakacaka ni vakacabo isoro, me lotu ni vakamate manumanu. Taumada, e dodonu me da kua ni guilecava ni ko ira na Isireli era a bula e na dua na itovo ni bula ni susu manumanu, ka sa nodra itovo tudei me ra vakamate manumanu me kedra kakana. Ia, na vuna bibi duadua ni Nona solia vei ira na Kalou na itovo ni vakacabora na manumanu era susuga, o ya me ra kila kina ni sa ka levu sara na isau ni valavala ca, ka sa dodonu me ra sauma. Ko ira ka ra kauta mai na imadrali vua na bete, e gadrevi me ra ciqoma na dina oqo, ni tiko na isau me ra sauma e na vuku ni nodra ivalavala ca, ka na sega ni dua e rawa ni curu vakaveitalia ki na Nona serau na Kalou yalosavasava kevaka e sega ni sauma taumada na isau ni nona ivalavala ca.
E a caka na vakacabo isoro e na loma ni bai ni vale-ni-soro, ka qai toki ki loma ni vale-ni-soro, ni sa oti na kena vakacabori kei na vakatusai ni ivalavala ca. E na sala oqo, na dina vakayalo ni kena bibi na vakacabo isoro, e nakiti me veilauti ki na yalodra na tamata. E kena inaki me ra kila vakamatata sara ni sa gadrevi na dra me yaco kina na veivakadonui kei na veibuluti.
- NA IBALEBALE NI VEIBULUTI
Na vosa vakaIperiu ka vakayagataki vakawasoma duadua e na Veiyalayalati Makawa me tukuni kina na veibuluti, o ya na kaphar. E dau vakayagataki na vosa oqo me kena ibalebale “me ubia”. Na veibuluti e nakiti me vakamacalataka na noda sa sema tale kina vua na Kalou, ka da sa “duavata” kei Koya. Na imadrali dra e sa iubi ni valavala ca, ka me kua ni qai vakalatilatitaka na noda veimaliwai kei na Kalou na ivalavala ca o ya.
NA IMADRALI KA VAKAROTA NA KALOU
E na cakacaka ni vakacabo isoro vakaLivai, e so na imadrali e sa vakarota tu na Kalou. E wili e ke na imadrali manumanu yava iva me isoro kama (Burnt Offering), na imadrali ni cala vakacalaka e na mata ni Kalou (Sin Offering), na imadrali ni cala vakacalaka vua e dua e na yalayala se bubului lasu (Trespass Offering), kei na imadrali ni veivinakati (Peace Offering). Na kena iotioti ka cavuti e cake, e qai wase tale vakatolu: na imadrali ni vakavinavinaka, na imadrali ni yalayala, kei na i madrali ka cabo e na yalosoli (freewill offering). E a tiki ni cakacaka talega oqo na imadrali laukana, me vaka na madrai.
Me da sa dikeva mada vakalekaleka na veimadrali duidui, kei na ibalebale ni vakacabo isoro yadua oqo, ka ni ra vakatakila vei keda na Nona rai na Kalou e na vuku ni noda veimaliwai kei Koya, kei na Nona imadrali ni veibuluti na Lami ni Kalou e na vukuda.
NA ISORO KAMA (Burnt Offering)
Na imadrali ka dau cabori wasoma duadua, sa ikoya na isoro kama, ka tukuni vakamatailalai e na Vunau ni Soro Wase 1 kei na Wase 6:8-13. E a dau vakacabori e veisiga, e na mataka kei na yakavi, ka so na siga, e dau caka vakatolu se sivia e na loma ni dua na siga. Na Zondervan Pictorial Dictionary e vakamacalataka vakaoqo: “ Na inaki ni isoro kama, o ya na veivakayalovinakataki, ka sala vata kei na nanuma oqo, na nona cabora na nona bula e dua me vakatabui ki na Nona cakacaka na Kalou. Oqo sa vakacabo isoro tudei ni dua na kai Isireli e na nona veimaliwai dodonu kei na Kalou.” Na New Unger’s Bible Dictionary e kaya vakaoqo: “Na cakacaka oqo e raitayaloyalotaka na Nona cabori Koya na Karisito me imadrali savasava ki vua na Kalou, e na Nona vakayacora na inaki vaKalou e na yalomarau, me yacova sara na mate.”
Na vakacabo isoro oqo e gadrevi kina e dua na manumanu tagane gone, ka kau mai na qele ni manumanu nei koya e cabora na isoro – o ya na bulumakau, sipi tagane, luve ni sipi, se me – ka sega ni dua na duka e yagona. Ia, e soli talega na galala vei ira ka ra sega ni tu vinaka vakailavo, me ra cabora na manumanu vuka, ka sega ni ra vakasaurarataki me ra kauta mai na manumanu yava iva.
Na isoro kama e duidui mai vei ira tale na kena vo, baleta ni vakamai vakadua sara, ka vakatakilakilataka tiko na nona sa vakatabui taucoko kei na nona soro vakadua vua na Kalou na tamata se ivavakoso ka vakacabo isoro. O ya na vuna e dau vakatokai kina me “isoro kama kece”. O koya ka kauta mai na imadrali manumanu, e cabora vua na bete e mata ni vale ni veitavaki, (ka qai toki ki vale-ni-soro). Ni caka na cakacaka oqo, e tabaka ko koya e vakacabo isoro, na ligana ruarua e na ulu ni manumanu, me ivakatakilakila ni sa talaca na nona ivalavala ca kece ki vua na manumanu, o koya me sa kena isosomi.
E sa qai taura na isele o koya oqo, ka vakamatea na manumanu. E sa na qai kureitaka na dra o koya na bete e dela ni cabocabo ni soro. Ni oti o ya, e sa qai cebecebeta na lewe ni manumanu o koya e vakacabo isoro tiko, ka solia vua na bete me vakama. (Vunau ni Soro 1:3-9).
NA ISORO NI CALA VAKACALAKA E MATA NI KALOU (Sin Offering)
E vakamacalataki na isoro oqo e na Vunau ni Soro 4:1-35, kei na 6:24-30. E dau cabori na isoro vakaoqo mai vua e dua e cala vakacalaka, ka sega ni kila ni ka e vakayacora e ivalavala ca. E vakakina talega vua e dua ka ivalavala ca ka sega ni nakita se nakita taumada. E imadrali nodra na Iperiu ka vakabibitaki duadua kina na veivakayalovinakataki kei na veivakaduavatataki kei na Kalou. Na kena cabori na imadrali oqo e tukuna tiko na titobu ni veivutuni e na vuku ikoya ka vakacabo isoro tiko.
Ni cabo na isoro ni cala vakaoqo e na vukuna e dua na bete se na ivavakoso taucoko, e qai dau kauta na bete na dra ni imadrali bulumakau gone ki na loqi tabu, ka kureitaka vakavitu na dra e mata ni ilati ni vale tabu. E so na dra e qai boroya na bete e na icabocabo ni kau boi vinaka e na mata ni vale ni veitavaki. Sa qai sova na vo ni dra ki na vu ni cabocabo-ni-soro kama.
Ia, kevaka e cabo na isoro oqo e na vukuna e dua tale, ka sega ni vukuna na bete, na dra ni madrali me yalewa (female goat), e dau boroya na bete e na ileu se tutu balavu ni cabocabo-ni-soro kama (horns of the altar), ka sova na vo ni dra kecega ki na vu ni cabocabo-ni-soro.
Na kena uro kece na imadrali oqo, e dau vakamai e na icabocabo-ni-soro. Na imadrali ka cabo e na vukuna na bete se na ivavakoso taucoko, e qai dau kau ki na ibili ni koro ka vakamai kina. Ia, na imadrali ka cabo e vukuna e dua tale, era dau kania na bete e na loma ni vale tabu. E so na ivakaro e vakatabakidua ga me baleta na Siga ni Veibuluti (Day of Atonement), ka da na qai dikeva vakamalua oqori.
ISORO NI YALAYALA SE BUBULUI LASU (Trespass Offering)
Na ivakaro ni isoro oqo e vakamacalataki e na Vunau ni Soro 5:14 – 6:7. E duidui mai na isoro ni cala vakacalaka e mata ni Kalou (Sin Offering), baleta ni gadrevi talega kina me saumi lesu na iyau e vakayalia o koya kadua, ka vu mai na yalayala se bubului lasu o ya. Oqori e saumi vua ka yaco vua na mavoa ni bubului lasu, se saumi vua na bete (kevaka e cala vua na Kalou). E gadrevi me sauma lesu o koya e cala, na iyau ka a taura se vakayalia, ka me qai vakuria tale kina e dua na ikalima ni iyau o ya. Na imadrali oqo e raitayaloyalotaka tiko na Nona sauma na Karisito na veivakamavoataki ni ivalavala ca….e sega soti ni vakabibitaki kina na cala ni ivalavala ca, (sin offering), ia e nakiti me vakameautaki kina na mavoa e yaco e na vuku ni valavala ca o ya. E qai yaco na vakacabo isoro oqo ni sa saumi oti na iyau e yali mai vei koya ka yaco vua na leqa.
NA ISORO NI VEIVINAKATI (Peace Offering)
Me vaka au sa kaya oti mai cake, e tolu na isoro ni veivinakati ka tukuni tiko e na Vunau ni Soro Wase 3, o ya na imadrali ni vakavinavinaka, na imadrali ni yalayala, kei na i madrali ka cabo e na yalosoli (freewill offering). Na yacadratou na imadrali e tolu oqo, e tukuna tiko na kedratou inaki yadua: me cabora na vakavinavinaka e na vuku ni veivakalougatataki e soli, me vakaraitaka ni sa caka na vosa ni yalayala, ka me tukuna na vakavinavinaka kei na yalomarau.
Na Zondervan Pictorial Bible Dictionary e kaya, “E vakatokai na imadrali kece oqo me isoro ni veivinakati baleta ni ra vakacabora o ira ka ra sa bula veisaututaki kei na Kalou, me ra vakaraitaka na nodra vakavinavinaka kei na nodra sa solia kece nodra bula vua na Kalou, ka vakakina na nodra veitokani kei Koya. E sega ni vakaroti na gauna cava me cabo kina na isoro oqo, vakavo ga na Penitiko (Vunau ni Soro 23:20), ka vakatau sara ga ki na nona vakauqeti e dua. (Vunau ni Soro 19:5). Na New Unger’s Bible Dictionary e vakuria ka kaya ni madrali oqo e raitayaloyalotaki Karisito tiko: “Na imadrali oqo e vakatakarakarataki Karisito ni sa vu ni noda veivinakati.”
Na isoro ni veivinakati e vakayagataki kina na imadrali manumanu yava iva. Na uro ni manumanu e a vakamai e na icabocabo-ni-soro e na iserau ni Turaga, ka qai laukana na kena vo. Na veitikina ka rawa ni laukana, e dau votai ki vua e kauta mai, ka vakakina vei ira na bete era ciqoma na isoro. Na Vunau ni Soro e kaya ni lewe ni manumanu kece mai na isoro vakaoqo, e gadrevi me laukana kece e na siga vata ga e vakacabori kina, se e na siga ka tarava. (Vunau ni Soro 7:15-17).
NA IMADRALI LAUKANA
Na imadrali laukana e isoro ka vakayagataki kina na madrai. E sega ni gadrevi e ke na lewe ni manumanu, dina beka ni dau cavuti e na iVola Tabu, ni dau salavata kei na imadrali oqo na imadrali manumanu (Vunau ni Soro 2:1-6, 6:14-23). E dau cabori vakarua e na dua na siga na imadrali laukana, ka veimuri vata kei na isoro kama.
E rawa ni dau kau mai na imadrali laukana vua na bete, e na vica na kena i cakacaka, me vaka na keke buta se na madrai droka. Kevaka e keke ka vavi, e dodonu me buli mai na yaya ni buli keke vinaka duadua, ka sega ni vakatarai me vakayagataki kina na ivakatubu (yeast) se na oni (honey).
E dau ciqoma na bete e dua na kena iwase lailai me vakamai, ka ra qai kania na bete na kena vo. Na inaki levu duadua ni madrali laukana, o ya me vakamasuti se me mareqeti kina na yalovinaka ni Kalou. Me baleta na kena vakaibalebale ki na iMadrali cecere duadua, “na imadrali oqo e vakatakarakarataki Karisito e na Nona bula savasava vakatamata, ka vakatovolei mai na dredre kei na rarawa. Na madrai droka matailalai vinaka e vakaibalebale tiko ki na Nona bula tawacala na noda Turaga. Na buka sa ikoya na dredre e vakatovolei kina me yacova sara na mate.”
NA IBALEBALE NI MADRALI
Na bibi ni madrali e vakacabori, e vakamatatataki e na Vunau ni Soro 1:3-4:
Me vakacabora mai na katuba ni vale ni veitavaki, me vinakati kina e na mata i Jiova. Ia me tabaka ko koya na ulu ni soro kama e na ligana; e na qai ka me vinakati kina ko koya, ka me nonai bulubulu.
E sa na tuburi koya beka o koya ka kauta mai na imadrali, e dua na rarawa vakamosiyalo, ni kila ni manumanu oqo e iyau mareqeti vua, ka ni a susuga cake mai ni se qai sucu. E kila tu, ni vu ni kena sa na vakarau mate na nona manumanu, o ya e baleta na nona ivalavala ca. Na nona kauta yani na manumanu, ka tabaka na uluna e ligana me talaca vua na icolacola ni valavala ca, kei na nona cabora ki na ligana na bete – na veika kece oqo e sa na kauta lesu mai ki na nona vakanananu, na isau vakaitamera me saumi e na vuku ni valavala ca. E sa dodonu me mate na imadrali me rawa ni yaco kina na veibuluti. Oqo e baleta ni tiko e na dra na bula ni lewe, ka dodonu me dave na dra me buluti kina na ivalavala ca.
NA ITAVI NI BETE
E na sega ni taucoko na ivakamacala ni vakacabo isoro kevaka eda sega ni dikeva talega na nona itavi na bete. E a nona itavi na bete me tukuna vei ira na ivavakoso na nodra itavi ni vakacabo isoro. E rawa ni laurai e ke na kedrau duidui na itavi vakabete kei na itavi vakaparofita. Na parofita e rogoca na itukutuku mai vua na Kalou, ka qai kaburaka vei ira na tamata na veika e gadreva na Kalou me ra rogoca, ia na itavi levu ni bete, o ya me ciqoma na nodra isoro na tamata, ka qai cabora vua na Kalou.
Eda rawa ni raitayaloyalotaka na parofita ni rai tu vua na Kalou, me rogoca na veika e vakatakilai mai vua, ka qai rai vei ira na tamata me kaburaka na veika e sa rogoca. Ia, na iyaloyalo ni bete, eda rawa ni raitayaloyalotaki koya ni vuki tu vei ira na tamata, me rogoca na vakatutusa ni nodra caka ca, ka ciqoma na nodra isoro, ka sa qai vuki vua na Kalou me cabora ki Vua na nodra isoro na tamata.
Sa nona itavi na bete me utura tiko na buka ni cabocabo-ni-soro me kua ni boko, ka me kureitaka ka sova talega na dra e na icabocabo-ni-soro kei na veivanua vakatabui tale e so. E dodonu me dusimaki e ke, ni sa nona itavi na bete me cabora talega na isoro ni nona ivalavala ca vakai koya, me vakataka na nodra vakacabo isoro na tamata, ia e dua na ka e duidui kina na nona o koya mai vei ira na tamata. Era vakatarai na tamata me ra kania e dua na iwase ni nodra imadrali, ia na bete e vakatabui me kania na nona imadrali. Na vovo ni nona imadrali na bete ni sa vakamai oti, e na kauta ki na ibili ni koro me la’ki vakama kina. Ni da vakadikeva vakavoleka na imadrali nei Jisu, kei na itavi vakaBete Levu e a vakacavara, e sa qai matata vinaka kina na kena vakaibalebale vakatitobu vei keda na vakacabo isoro e na Veiyalayalati Makawa.
NA VALE NI KALOU: NA IVAKATAKARAKARA KEI LOMALAGI
Eda sa dikeva oti na imadrali duidui kei na nona itavi na bete. Ia oqo, eda sa na dikeva na Vale ni Kalou (Tabernacle) – e muri, era sa qai tara na Isireli na vale-ni-soro me vakayacori kina na sokalou kei na vakacabo isoro. Na icabocabo-ni-soro, e a caka e na loma ni rara e mata ni vale ni Kalou. Au a sa cavuta e liu na “tutuna sa balavu cake e na icabocabo-ni-soro” se ileu (horns of the altar). Oqo na tutu e va ni cabocabo-ni-soro. E tiko e loma ni vale ni Kalou na Tikina Tabu, e vanua e tiko kina na icabocabo koula ni ka boi vinaka.
E dua na ilati e wasea na Tikina Tabu mai na Tikina Tabu Sara. Na ka vakatabui duadua e na Tikina Tabu Sara, o ya na kato ni veiyalayalati, se kato ni vunau. Na kato oqo e rauta ni vasagavulu-ka-lima na idi na kena balavu, ruasagavulu-ka-vitu na idi na kena raba, ka ruasagavulu-ka-vitu na idi na kena cere. E caka mai na kau sitimi, (acacia wood) ka qai botani e na koula dina, e na loma kei na taudaku. Na isogo ni kato, se batina e cake, e vakatokai me icabocabo-ni-bulubulu.
E a vakaroti Mosese na Kalou me bulia e rua na jerupi koula (cherubim) ka me rau vakaduri e na rua na muani cabocabo-ni-bulubulu, e na vanua me na kureitaki kina na dra ni veibuluti. Na tabadrau na jerupi oqo, me rau vakatetaba tiko e cake, ka me rau vakaibalebaletaka na veibuluti. Oqo na inaki ka solia vei Mosese na Kalou, e na vuku ni cabocabo-ni-bulubulu.
Mo cakava talega e dua na icabocabo-ni-bulubulu e na koula dina: me rua veimama na kiupiti na kena balavu, ka dua veimama na kiupiti na kena raraba. Mo cakava e rua na jerupi koula, e na koula sa lautuki, me tu e na muana ruarua ni cabocabo-ni-bulubulu. Ia mo cakava e dua na jerupi me tu e na dua na muana kei na jerupi kadua e na muana kadua: ia na uma taucoko me caka kina na icabocabo-ni-bulubulu kei na jerupi ruarua, e na muana ruarua. Ia na jerupi, me rau vakate taba tiko ecake, me ubia na icabocabo-ni-bulubulu e na tabadrau; ia me rau veiqaravi tu; me qarava talega na icabocabo-ni-bulubulu na matadrau na jerupi. Mo qai vakataqara na icabocabo-ni-bulubulu e na dela ni kato; ia mo virinoca ki loma ni kato na vunau ka’u na solia vei iko. Ia ka’u na tavaki iko mai keri, ka veivosaki kei iko mai na dela ni cabocabo-ni-bulubulu, mai na maliwa ni jerupi ruarua sa tu e dela ni kato ni vunau, e na ka kecega ka’u na vunautaka vei iko mo tukuna vei ira na Isireli. (Lako Yani 25:17-22).
NA SIGA NI VEIBULUTI (Day of Atonement)
E siga bibi na Siga ni Veibuluti e na cakacaka ni vakacabo isoro. Na vosa vakaIperiu ni Veibuluti, o ya na kippur. E ka bibi me da kila, ni kaya na New American Standard Concordance ni vosa oqo na kippur, e vu mai e na dua na vosa vakaIperiu ka kena ibalebale na “isau ni dua na bula.”
E dodonu me da kila, ni dina ni sa mai mudu na itovo makawa vakaIsireli ni vakacabo isoro ka vakayagataki kina na imadrali manumanu, na Siga ni Veibuluti, ka sa vakatokai nikua me Yom Kippur, e se siga vakatabui duadua tiko e na nodra ivola ni yabaki na Jiu.
Na Siga ni Veibuluti e a sega ni siga ni marau: ia e siga ga ni lolosi kei na veivutuni. E a dua na siga era vakatusa kina na Isireli na nodra caka ca e mata ni Kalou, kei na kena sega vei ira na kaukauwa me ra biuta laivi na nodra itovo ca. E na Vunau ni Soro wase 16, e sa matata sara kina ni siga oqo e siga bibi, ka dolava na katuba vei ira kece, me tekivu mai vua na bete levu, ka yaco sara vei koya na lewe-ni-vanua, ka wili talega kina na vale-ni-soro, me ra cabori vua na Kalou, me ra vakasavasavataki kina.
Na ka e bibi duadua e ni Siga ni Veibuluti, o ya na kena cabori me imadrali e rua na me tagane. E dua na me e cabori me i madrali dra, ka kau na kena dra ki na Tikina Tabu Sara, me la’ki kureitaki e na icabocabo-ni-bulubulu, na vanua e rau vakatakarakarataka tiko kina na rua na jerupi vakatabana, na sala ki na i dabedabe vakatui ni Kalou. Na lagilagi ni Kalou e vakavotukana e na icabocabo-ni-bulubulu (Vunau ni Soro 16:2). E na vanua e yaco kina na veibuluti, sa yaco kina na veimaliwai ni tamata kei na lagilagi ni Kalou.
E tabaka na ligana ruarua na bete e na ulu ni me kadua, me vakatakarakarataka na kena sa talaci ki vua na me, na nodra ivalavala ca na tamata. Sa qai tuberi yani na me ki na lekutu (se vanua liwa) me la’ki sereki kina. E vakatokai na me oqo, me o koya ka cola na nodra caka cala kecega na tamata.
E na vosa vakaIperiu, e vakayagataki na vosa asasela (azazel), me vakatokai kina na manumanu oqo. Na yaca oqo, e sa vakavuna na veileti levu vei ira na dauvulica vakatitobu na iVola Tabu. Era nanuma e so ni ko Asasela e dua na tevoro se mata nei Setani. Ia, e rairai kena i vakamacala dodonu beka oqo: ni yaca oqo e vu mai na dua tale na vosa. Na vosa vakaIperiu, azal, e kena ibalebale “me kauta tani”, ka vakatakarakarataka tiko na kena sa kau tani na nodra ivalavala ca na tamata. E dua na ivakadewa ni yaca azazel e kena ibalebale “ me kauta tani taucoko.”
Na me ka a vakamatei, ka kena dra e a kureitaki e na icabocabo-ni-bulubulu, e vakatakarakarataka tiko na Nona sa buluta na ivalavala ca na Kalou. Ia, na me ka tuberi yani ki na lekutu, e vakatakarakarataka na Nona vueti ira na Nona tamata na Kalou, mai na ivesu ni valavala ca. O rau ruarua na cakacaka oqo, e rau vakaraitaka tiko na dina ni sa taucoko ka vakacavari na veibuluti ni Kalou.
E na Siga ni Veibuluti, e sa bulubulu oti na bete levu e na vukuna vakai koya kei iratou na nona vuvale, e na vuku talega ni vale tabu, ka vakakina e na vukui Isireli taucoko. (Vunau ni Soro 16). Na veibuluti oqori e vakatarai koya me donu kina e mata ni Kalou, ka me cabora rawa kina na dra e na icabocabo-ni-bulubulu, o koya me na buluti kina na nodra ivalavala ca na tamata. E na gauna e curu kina na bete ki na Tikina Tabu Sara me la’ki cabora na dra ni veibuluti, e sa vakameautaki kina na Nona lewa savasava na Kalou e na vukudra na tamata caka cala, me yabaki dua na kena dede.
Ia, e na yabaki ka tarava, e gadrevi me cakava kece tale na cakacaka ni veibuluti oqo.
NI SA YACO NA KENA GAUNA
Era kaya vei keda na dau vakadidiketaka na cakacaka ni vakacabo isoro e na Veiyalayalati Makawa – ni, na vakadave dra kece ka a yaco tu mai e na nodra icabocabo-ni-soro na Isireli e na veitaba yabaki sa sivi yani, e sega ni kauta tani e duabulu na ivalavala ca. Ia, e a vakarota ga na Kalou me vakayacori, me ubi tu mada kina na ivalavala ca ni tamata, me yacova na gauna e na qai basika mai kina na iMadrali Cecere ka Dina, o koya e na qai savata laivi kece na ivalavala ca. “Ia sai bulubulu ni nodai valavala ca ko koya (Jisu); a sa sega e na vuku ni noda walega, e na vuku talega ni nodra na kai vuravura kecega” (1 Joni 2:2).
Ia, na vakadave dra yadua e na Veiyalayalati Makawa, era cakacaka tabu kece baleta na dra e dave kina, ka qai sova talega e na vu ni icabocabo-ni-soro. Era imadrali bibi taucoko vua na Kalou, me vaka ni manumanu yadudua e cabo, e sa imadrali, a ivakadinadina, ka iyalayala.
- Ni sa imadrali, baleta na isoro ni veibuluti kece e buluta na ivalavala ca nei koya ka vakacabora.
- Ni sa ivakadinadina, baleta na isoro yadua e vakatusa na tadu mai ni Lami dina ni Kalou.
- Ni sa iyalayala, baleta na isoro yadua e dusia tiko na dra mareqeti ni Lami ni Kalou, na dra ka sa veirauti me muduka na cakacaka ni vakacabo isoro kece.
Ni qai sikova talega na website oqo:
http://kaukauwavuni.com/dranilami/


text:
“Tiko ga ena Loloma ni Kalou”
Na ivola qo ena dusimaki iko mo vakaitovotaka tiko ga na ivakavuvuli vakaivolatabu, mo tiko ga kina ena loloma ni Kalou.
iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa
E uqeti ira na lomani Jiova na iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova mera vakatotomuria na ivakaraitaki i Jisu, ni tiko ga ena loloma ni Kalou.
WASE 1
“Qo na iBalebale ni Noda Lomana na Kalou”
E vakaraitaka na iVolatabu ena dua ga na iyatuvosa na sala mo lomana kina na Kalou.
WASE 2
Ena Vinaka Tiko ga Vakacava Nomu Lewaeloma?
E rawa ni tiko na lewaeloma savasava e sega ni donu ena mata ni Kalou?
WASE 3
Lomani Ira na Tamata e Lomani Ira na Kalou
Meda vakatotomuri Jiova ni digia vinaka nona itokani.
WASE 4
Na Cava Meda Doka Kina na Veiliutaki?
E vakaraitaka na iVolatabu e tolu na sala e dusimaki keda kina o Jiova meda doka na veiliutaki.
WASE 5
Meda Kua ni Vakavuravura
E vakaraitaka na iVolatabu e lima na sala meda kua kina ni vakavuravura.
WASE 6
Me Digitaki Vakacava na Ka ni Veivakamarautaki
Tolu na taro ena vukei iko mo digia kina vakayalomatua na ka ni veivakamarautaki.
WASE 7
O Vakamareqeta na Bula me Vakataki Jiova?
E bibi gona mo kua ni vakamatea e dua
WASE 8
Na Kalou e Lomani Ira na Tamata Savasava
Ena vukei iko na iVolatabu mo vorata na itovo ena vakadukadukalitaki iko ena mata i Jiova.
WASE 9
“Dro Tani Mai na Veiyacovi Tawadodonu!”
Era coko ena veiyacovi tawadodonu e veiyabaki e udolu na lotu vaKarisito. O na vorata vakacava na idre qo?
WASE 10
Na Vakawati—Nona iSolisoli na Kalou Dauloloma
O na vakavakarau vakacava me vinaka nomu vakawati? Ke o sa vakawati, ena dei vakacava nomu vakawati?
WASE 11
“Meda Rokova Kece na Vakawati”
Ono na taro mo vakasamataka me qaqaco kina na ivau ni vakawati.
WASE 12
Tukuna na Ka “e Vinaka Qai Veivakayaloqaqataki”
Na vosa e rawa ni veibasuraki se veivakayaloqaqataki. Mo dau vakayagataka vinaka na isolisoli ni vosa ena inaki e bulia kina o Jiova.
WASE 13
Soqo ni Marau e Vakacudruya na Kalou
Eso na soqo kei na olodei e nanumi ni vakarokorokotaki kina na Kalou ia e beci kina o koya.
WASE 14
Meda Daudina ena Ka Kece
Mo daudina, e tiko na ka mo cakava.
WASE 15
Marautaka na Nomu Cakacaka Vakaukaua
Ena yaga na isau ni lima na taro qori mo kila na cakacaka cava mo digia se kua.
WASE 16
Vorata na Tevoro kei na Nona iVadi Qaseqase
Eda kila na kaukaua i Setani ia eda vorata na kena veivakamuai. Na vuna?
WASE 17
“Moni Vakaukauataki ena Yavu ni Nomuni Vakabauta Savasava”
Tolu na sala mo vakaukauataka kina nomu vakabauta na Kalou mo tiko ga kina ena nona loloma.
IKURI
Mera Raici Vakacava na Vakasivoi
E dodonu meda vakayawaki keda sara ga mai vua?
IKURI
Ubi na Ulu—Gauna kei na Vuna?
E vakaraitaka na iVolatabu e tolu na sala mo kila kina na kena isau.
IKURI
Vakarokorokotaki ni Kuila, Veidigidigi, kei na Veiqaravi Raraba
Na ivakavuvuli vakaivolatabu cava ena vukea me savasava tiko ga nomu lewaeloma ni o vakatulewa?
IKURI
iWasewase Lalai ni Dra kei na Veisele
Ni o muria vinaka na ikalawa, o na rawa ni vosota na veiqaravi vakavuniwai.
IKURI
Valuta na Vakatavevele
O na valuta vakacava na itovo dukadukali qo?
IKURI
Rai Vakaivolatabu me Baleta na Veisere kei na Veibiu
Me vaka e tukuna na iVolatabu, gauna cava sa rawa ni vakawati tale kina o koya e veisere?
IKURI
Wali na Veileti Vakabisinisi
E rawa ni veilewaitaka e dua na tacina na lotu vaKarisito?


text:
Na Cava e Caka ena Vale ni Soqoni?
Raica mada.
VULICA ESO TALE NA KA
TARO E TAROGI WASOMA
Na Cava e Vakatokai Kina na Nomuni Valenilotu me Kingdom Hall?
Dikeva na vuna era vakatoka kina na iVakadinadina i Jiova na nodra valenilotu me “Kingdom Hall of Jehovah’s Witnesses.”
O CEI ERA CAKAVA TIKO NIKUA NA LOMA I JIOVA?
Vale ni Soqoni ni iVakadinadina i Jiova
—Vuna Era Tara Kina, Era Tara Vakacava?
Na cava e dau veivosakitaki ena neimami Vale ni Soqoni na iVakadinadina i Jiova? E yaga vakacava ena neimami ivavakoso na Vale ni Soqoni?
ITUKUTUKU VINAKA MAI VUA NA KALOU!
Na Cava e Tiko Kina na Nona iSoqosoqo na Kalou?
E vakamacalataka na iVolatabu na vuna era tuvanaki kina na lotu vaKarisito dina, kei na sala e vakayacori kina qori.


text:
NA MEKE
E na gauna makawa e dau vakayagataki na meke me maroroi kina e so nai tukutuku se i talanoa ka dau qai vakamacakataki ena gauna e lagati kina na meke se sere. E ra dau vuli meke na daunivucu ka talanoataki kina na veika e sa yaco oti. I a ena so na gauna era dau vuli meke na vakaluveniwai ka meketaki na veika e se bera ni yaco.
E dau qai kaburaki nai tukutuku ni dau qai rogoci na qaqa ni meke na i tukutuku ni valu, veitokaitua, na lomalagi, na soko, ira na tamata rogo, vu, na bose, na noda vuravura se ko ira mai bulu. E dau qai qoroi na meke ena kena tuvai vakamaqosa na vosa ni qaqana ni ra dau veidonui vinaka kei na mata ni meke.
Wasewase ni Meke
E so na meke era meketaka ga na tagane ka tu era dau meketaka ga na yalewa ka tu tale ga na kena era dau meketaka ruarua na tagane kei na yalewa.
MEKE NI TAGANE
Meke i Wau se Meke Mada
Oqo e vakatokai me meke rakorako duadua vei ira kece na meke vaka-Viti. Ni dua na soqo levu vakaturaga me vaka na vakasenuqanuqa, e dau qai meketaki kina na meke mada. E dau dua na gauna balavu na kena vulici ka caka na vuli meke ena loma ni rara. E ra dau vakaitaci kece na lewe ni koro se tikina ni dau vulici e dua na meke mada se meke i wau. Kevaka e meke tiko e dua na Turaga se luvena na Turaga, e dau masi kuvui tiko na nona i ukuuku ka dua tani na kenai rairai mai vei ira na kena vo.
Na Wesi
Oqo na meke ka vakayagataki kina na moto.E meke ni veli ka vakavuna na totolo na kena i vukivuki ka vaka me dau tini vakasauri na qaqana ka vaka kina na matana.
Na Meke ni Manumanu
E meke ga ni vakalasalasa ka ra dau vakamurimuri kina na manumanu ena nodrai qasiqasi, dolodolo, kei na i lakolako.
Na Ua Lokaloka
E dau vakamurimuri na ua mai cakau ni dau veitubuyaki na se ni ua. E dau caka vakavosalevu na meke oqo ka so na gauna e ra dau meke talega kina na yalewa dina ga ni meke ni tagane.
Na Ruasa
Na meke oqo e dau dua ga na kena I vakatara ka sega ni vakayagataki kina e dua na ka, na liga ga. E meke liga ka kai naki ni nodra meke na luveniwai na ruasa, ka kainaki ni yalodra na gone lalai ka ra sucu mate se lutu dra.
Na Meke ni Yau
E dau vakayagataki kina na i iri ka duatani na matana main a meke wesi se meke mada.
Na Meke ni Yaqona
Oqo na meke ka dau vakayagataki ena yaqona vakaturaga. E dau caka toka ga kina na vucu ka dau lagati tiko kina na ka e yaco tiko; na talo ni wai ni yaqona, na lewai ni wai ni yaqona, na qarai ni yaqona kei na veika kece e vakayacori ni lose na yaqona vakaturaga.
Na Meke Serevasi
Oqo na meke ka wiliki kina na meke ni vakamoce gone. E wiliki tale ga e ken a meke nodra na gone lalai me vaka na Cavucavu Totodro, Sua na Boto, Karokari Bilo, O Bawa kei na so tale.
Na Cibi i Valu se Yara i Valu
Oqo na meke ga ni yara kau kei na cibi kei na bole. Na bole kei na cibi e yacana na cibi i valu.
Ena qai kuri tale yani...Fijituwawa Research Team


text:
SOQO LAVOTAKI
Tuvaitutu ni ika135 ni Kalasi ni Koronivuli e Kiliati
Dua na ka nodra marautaka na 10,000 vakacaca era tiko ena soqo qo ni ika14 ni Seviteba, 2013. Sarava sara na porokaramu qo.
VEIQARAVI E PECELI
Watchtower Farms
—50 na Yabaki ni Tatamusuki
Wilika na veiveisau e cakava ena veiyabaki sa oti me vakarabailevutaki kina nodra cakacaka ni veivakavulici ena iVolatabu e vuravura raraba na iVakadinadina i Jiova.
TARO E TAROGI WASOMA
Era Vakabauta na iVakadinadina i Jiova na Veiyalayalati Makawa?
Sa sega ni yaga eso na ivola ena iVolatabu? Raica na sala e yaga kina vei ira na lotu vaKarisito na ivakavuvuli eso ena iVolatabu vakaIperiu.
SOQONI
Soqoni vaKarisito ni iVakadinadina i Jiova
Raica na vanua keimami soqoni kina kei na ivakarau ni neimami sokalou.
TARO E TAROGI WASOMA
E Vakailavotaki Vakacava Nodra Cakacaka na iVakadinadina i Jiova?
Raica na sala e toso tiko ga kina na cakacaka vakavunau e veiyasa i vuravura ni keimami sega mada ga ni solia na ikatini se kumuni ilavo.
iVakamacala Lekaleka
—Veiyasa i Vuravura
-
240
—Vanua era tiko kina na iVakadinadina i Jiova
-
8,220,105
—Levu ni iVakadinadina i Jiova
-
9,708,968
—Vuli iVolatabu
-
19,862,783
—Tiko ena iVakananumi ni mate i Karisito
-
118,016
—iVavakoso