text:
E Dodonu Meda Sokaloutaka na Matakau?
Kena iSau Vakaivolatabu
E sega ni dodonu meda cakava qori. Qo na ivakamacala ni New Catholic Encyclopedia ena lawa e solia na Kalou vei ira na Isireli, e kaya: “E vakamatatataka na iVolatabu ni sega dau caka na qaravi matakau ena sokalou dina.” Dikeva mada e vica na tikinivolatabu qo:
“Mo kua ni cakava e dua na nomu ivakatakarakara ceuti se na ivakatakarakara ni dua na ka e tu ena lomalagi e cake se na vuravura e ra, se na wai e ruku i vuravura. Mo kua ni cuva vei ira se bacani mo qaravi ira, ni o yau o Jiova na nomu Kalou, na Kalou e vinakata me qaravi duadua ga.” (Lako Yani 20:4, 5) E sega ni marautaka na Kalou meda sokalou ina matakau, ivakatakarakara, tamata se so tale na ka, e vinakata ga meda ‘qaravi koya duadua ga.’
“Au sega ni vakadonuya me caka ina matakau na sokalou e dodonu me caka vei au.” (Aisea 42:8, Easy-to-Read Version) E cata na Kalou me sokaloutaki ni vakayagataki na matakau. Nira bulia na Isireli na ivakatakarakara ni luvenibulumakau mera sokaloutaki koya kina, e kaya na Kalou nira “sa cakava e dua na ivalavala ca bibi.”—Lako Yani 32:7-9, Easy-to-Read Version.
“Meda kua ni nanuma ni Kalou e vaka na koula se siliva se vatu, se ka e bulia na tamata ena nona maqosa kei na nona vakasama ga.” (Cakacaka 17:29) E vakayagataki vakalevu ena lotu butobuto na matakau e “bulia na tamata ena nona maqosa kei na nona vakasama ga.” Ia o ira na Lotu vaKarisito e dodonu mera ‘lako ena vakabauta, sega ni ka e raici ena mata.’—2 Korinica 5:7.
“Ni qarauna na qaravi matakau.” (1 Joni 5:21) E matata mai na ivakaro e soli vei ira na Isireli kei ira na lotu vaKarisito ni sega ni vakadonuya na Kalou me sokaloutaki na ivakatakarakara se tamata.


c: text/html

text:
Me Tara Na Valenivolavola Ni Yasana E Savusavu
Evakaraitaka na jemeni ni Bose ni Yasana o Cakaudrove, o Ratu Jekesoni Yavalanavanua ni sa bera ni vakadeitaki tiko na imatai ni bose ena yabaki oqo.
Na bose, e tukuna ni na vakayacori ena Maji se Evereli ka na qai vakadeitaki vakamalua na vula kei na tiki ni siga.
Ni taroga na Siga Vou se cava na ituvatuva eratou na gadreva me sagai, e tukuna me sa na tara tale na valenivolavola ni yasana e Savusavu.
Na Valenivolavola ni Yasana
Na valenivolavola ni yasana, e tukuna, e a kama ena vula ko Jiune ena 2017.
Eratou na kerekere ki na Valenivolavola ni Paraiminisita (Office of the Prime Minister – OPM) ke rawa ni na veivuke vakailavo ena kena tara.
Ena gauna oqo, e tukuna ni ko ira na cakacaka ena valenivolavola ni yasana era vakayagataka tikoga e dua na rumu ka sa lailai kivei ira.
Na Bose
Sa na laki vakayacori na imatai ni bose ena na koro vakaturaga o Saqani e Cakaudrove.
Na iotioti ni bose ni yasana ena yabaki sa oti, e tukuna, ni a vakayacori mai Somosomo, Taveuni, ka vakadonui kina nai tuvatuva vakailavo ni bose ni yasana ena 2019 – 2020.
Na Qele
Ena bose talega oqo, e vakarai- taka kina vei ira na lewe ni bose na kena sa lutu na bulabula ni qele e Taveuni, ka ra sega ni rawata na nodra takete ni dalo volitaki ko ira na dau teitei.
Na tikina oqo, e sa soli kivei iratou na Tabana ni Teitei me ratou dikeva, ka ratou tukuna me sa vakacegui na qele baleta ni sa oca.
Na Vakabulabula ni Qele
E dua talega na ka e sa oti kina na bulabula ni qele, sai kovya na kena vakayagataki nai vakabulabula ni qele e voli mai.
Sa veivakasalataki na Tabana ni Teitei ena tikina oqo me sa cegu na vakayagataki ni vakabulabula ni qele e voli mai na sitoa ka vayagataki na deni manumanu.
Na bose talega e Saqani, ena tuvani kina na ituvatuva ni otioti ni bose ena yabaki oqo ka na vakayacori e Suva.
Feedback: maikab@fijisun.com.fj

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tiseba 31, 2018–Janueri 6, 2019
CAKACAKA 19-20
Sere 103 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Ni Qarauni Kemuni kei na Qelenisipi”: (10 min.)
Cak 20:28—Era vakatawa na ivavakoso na qase (w11 15/6 20-21 ¶5)
Cak 20:31—Era veivuke na qase ena “siga kei na bogi” (w13 15/1 31 ¶15)
Cak 20:35—Era dau vakuai ira na qase (bt 172 ¶20)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Cak 19:9—E vakaraitaka vakacava o Paula ni gumatua qai yalorawarawa? (bt 161 ¶11)
Cak 19:19—Na cava eda vulica vei ira mai Efeso? (bt 162-163 ¶15)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Cak 19:1-20
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
iKarua ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Tekivu ni o vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. Solia vei itaukeinivale na jw card.
iKatolu ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Digia ga na tikinivolatabu kei na taro me yavu ni veisiko tarava.
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) jl lesoni 15
NODA BULA VAKARISITO
Vakavulici Ira na Cauravou Era Via Veiqaravi: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio. Oti qai taroga: Na itavi bibi cava era qarava tiko na qase ni ivavakoso? (Cak 20:28) Cava mera vakavulica kina eso tale mera qaravi itavi? Era na vakatotomuria vakacava na qase nona vakavulici ratou na tisaipeli o Jisu? Me vakacava nodra rai na tacida tagane nira vakavulici? (Cak 20:35; 1Tm 3:1) Na cava eso na ka e rawa nira vakavulica na qase? Na rai donu cava me tiko vei ira na qase nira veivakavulici tiko?
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 48
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 118 kei na Masu


text: 4 Oya na vuna keitou na sega ni soro kina ena cakacaka vakaitalatala e soli vakayalololoma vei keitou.2 Ia keitou sa biuta na veidabui kece e dodonu me madualaki, keitou sega ni lawaki, se vakawaicalataka na vosa ni Kalou,+ keitou vakavotuya ga na dina. Koya gona ena mata ni Kalou,+ keitou ivakaraitaki vinaka kina ena nodra lewaeloma na tamata kece.3 Ke tabonaki na itukutuku vinaka keitou kacivaka, e tabonaki ga vei ira era vakarau vakarusai,4 ni vakamatabokotaka na nodra vakasama na kalou ni veika vakavuravura qo,*+ me kua ni cilavi ira+ kina na tawavakabauta+ na itukutuku vinaka lagilagi me baleti Karisito, na iyaloyalo ni Kalou.+5 Keitou sega ni vunautaki keitou, keitou vunautaki Jisu Karisito ga ni Turaga, e lesi keitou tale ga o Jisu me keitou nomuni dauveiqaravi.6 Ni Kalou ga e tukuna: “Me cila na rarama mai na vanua butobuto,”+ e sa cilava gona na lomada+ na kilaka lagilagi me baleta na Kalou ena mata i Karisito.7 Ia e tiko ena saqa qele+ qo e dua na iyau talei,+ me laurai kina vei keitou na kaukaua e uasivia na kaukaua ni tamata, ya na kaukaua ni Kalou, e sega ni neitou.+8 Keitou sogolati ena sala kece, ia keitou se veitosoyaki rawa ga, keitou veilecayaki, ia keitou se dro rawa ga,*+9 keitou vakacacani, ia keitou sega ni vakanadakui,+ keitou vakabalei, keitou sega ga ni vakarusai.+10 Me vakataki Jisu, keitou* dau sotava ena veivanua na ka rarawa+ era vakavuna eso e rawa ni vakavumate, me vakavotui kina ena yago i keitou na bula i Jisu.11 O keitou na bula keitou dau voleka sara ni mate+ ena vuku i Jisu, me vakavotui kina ena yago i keitou na bula i Jisu.12 O koya gona, e cakacaka vei keitou na mate, ia na bula vei kemuni.13 E laurai vei keitou na igu ni vakabauta e tautauvata kei na ka e volai: “Na noqu vakabauta au vosa kina,”+ na neitou vakabauta tale ga keitou vosa kina,14 ena neitou kila ni o koya e vakaturi Jisu ena vakaturi keitou vata kei Jisu, ena qai kauti keda vata vua.+15 E caka na ka kece qo ena vukumuni, me tubu kina na loloma levu e soli wale ena vuku ni nodra vakavinavinaka e levu, qo me vakalagilagi kina na Kalou.+16 O koya gona eda sega ni soro, de na yavu tiko yani na tamata e sau, ia e vakavoui tiko e veisiga na tamata e loma.17 E dina ni lekaleka qai mamada ga na rarawa e sotavi, ia ena kauta mai vei keda na lagilagi e bibi cake sara qai tawamudu,+18 nida sega ni raica tiko ga na ka e rairai, na ka ga e sega ni rairai.+ Ni lekaleka ga na ka e rairai, ia na ka e sega ni rairai e tawamudu.


text:
Cava e Kaya na iVolatabu?
E vakavuna na Kalou na veika rarawa?
Cava o na kaya?
Io
Sega
De dua
Ka e kaya na iVolatabu
“E sega ni rawa vua na Kalou dina me caka ca, me cala o koya e Kaukaua Duadua!” (Jope 34:10) E sega ni vakavuna na Kalou na veika ca kei na rarawa e yaco tu ena vuravura qo.
So tale na ka eda vulica ena iVolatabu
“Na turaga ni vuravura qo” o Setani na Tevoro, e vakavuna tiko na veika rarawa.
—Joni 14:30.
Na noda vakatulewa cala tale ga na tamata e rawa ni vakavuna na rarawa kei na veika ca.
—Jemesa 1:14, 15.
Ena oti na veika rarawa?
Era vakabauta eso
ni rawa ni vakaotia na tamata na veika rarawa ke da cakacaka vata, ia era vakabauta eso tale ni na sega ni vinaka na ituvaki kei vuravura. Cava o nanuma?
Ka e kaya na iVolatabu
Ena vakaotia na Kalou na rarawa. “Sa na sega tale na mate, na lolosi, na tagiyaso, kei na mosi.”
So tale na ka eda vulica ena iVolatabu
Na Kalou ena vakayagataki Jisu me vakaotia na veika rarawa e vakavuna na Tevoro.
—1 Joni 3:8.
Era na bula vakacegu ena vuravura qo me tawamudu na tamata vinaka.
—Same 37:9-11, 29.


text:
Luke
Chapter 17
Sa qai tukuna o koya vei iratou na tisaipeli, "Na veivakacalai ni valavala ca ena yaco ga mai, ia ena ca o koya sa veivakacalai me ia kina nai valavala ca!
2 "E vinaka cake na tamata oqo me vesu e domona e dua na vatu levu, ka me qai la'ki viritaki yani ki na loma ni wasa liwa, ka ca ga ni vakacalai ira na lalai oqo.
3 "Dou qarauni kemudou vinaka. Kevaka sa caka cala vei iko na wekamu, mo vunauci koya; kevaka sa veivutuni, mo vosoti koya.
4 "Kevaka sa caka cala vei iko vaka vitu ena dua ga na siga, ka mai tukuna talega vaka vitu vei iko, ka vaka, 'au sa veivutunitaka, io mo vosoti koya."
5 A ratou sa qai tukuna vua na Turaga nai apositolo, ni vakalevutaka mada na neitou vakabauta.
6 A sa tukuna na Turaga, kevaka na nomudou vakabauta sa vaka na sore ni musita, dou sa na rawa ni tukuna kina vuni lolo oqo, mo cavu sara ga oqo ka la'ki teivaki iko ena loma ni wasawasa, e sa na muria ga o koya na nomu vosa.
7 "E rawa ni dua beka vei kemudou, sa dua na nona dauveiqaravi sa siviyara tiko, se me vakatawani ira na sipi, ni sa lesu mai ena cakacaka me tukuna vua, mo lako sara mai vale mo dabe ka kania sara?
8 "Ia ena sega li ni tukuna vua vakaoqo ne, mo vakarautaka mada e dua na kequ, vakayakavi, ka vakadretaka vakavinaka mai na nomu i sulu ka qaravi au, me yacova ni'u sa kana oti ka mateni, ni sa oti o ya sa qai rawa ni o mai kana ka gunu talega?
9 Ena vakavinavinakataki koya beka na dauveiqaravi o ya, ena vuku ni nona cakava na ka e vakarota vua? Au vakabauta ni sega.
10 "Mo dou vakatalega o ya, ni dou sa cakava na ka sa vakaroti vei kemudou, dou tukuna, keitou oqo na tamata vakarorogo walega. Keitou na cakava ga na ka sa vakaroti mai me keitou cakava."
11 Ena nona i lakolako ki Jerusalemi e lako curuma kina na ke drau tadrua o Samaria kei Kaleli.
12 A sa curuma e dua na koro, ka sotava kina e lewe tini na vukavuka, a ratou sa tucake tu ga mai vakayawa.
13 E ratou sa qai kaci mai ena domo levu ka vaka, "I Jisu, na Turaga, ni lomani keitou mai!"
14 Ia ni sa raici ira, sa tukuna vei iratou, "Dou lako, ka la'ki vakaraitaki kemudou vei ira na bete." Ena gauna e ratou sa lako tiko kina, a ra sa savasava mai.
15 E dua vei iratou ni sa raica na nona sa vakabulai sa lesu tale, ka vakarokorokotaka na Kalou ena domo levu sara,
16 A sa cuva sobu ena yava i Jisu ka vakavinavinakataki Koya. Na tamata oqo sa kai Samaria.
17 Sa tukuna o Jisu, ka vaka, e sega li ni lewe tini e ratou sa vakasavasavataki? Ia e vei oiratou na lewe ciwa?
18 "E sega sara ga ni dua vei iratou oqori me lesu mai ka me bau mai vakavinavinakataka na Kalou, o koya ga na kai tani oqo?"
19 A sa tukuna vua o koya, "Tucake, ka lako, na nomu vakabauta sa vakabulai iko."
20 Ena nodra sa tarogi Koya na farisi se na gauna cava ena yaco mai kina na matanitu ni Kalou, a sa sauma vei ira ka vaka, na matanitu ni Kalou e sega ni yaco mai me kunei rawa ni sa tiko e dua na kena i vakatakilakila;
21 "se me tukuni vaka oqo, sa tiko oqo o koya! Se sa tiko mai kea o koya! Ka raica, na matanitu ni Kalou sa tu e lomamudou."
22 Sa qai tukuna vei iratou na tisaipeli, ena yaco mai na siga dou na gadreva kina mo dou a bula vata tale kei koya na luve ni tamata me bau dua mada ga na siga, sa ka ni rarawa dou na sega ni raica tale.
23 Era na tukuna vei kemudou, dou mai raica eke! Se dou la'ki raica e kea! Dou kakua ni lakova se muri ira.
24 Me vaka na tibi ni livaliva ka vakararamataka na mua ni lomalagi kadua kina mua ni lomalagi kadua, ena vaka kina na siga ni nona rairai mai na luve ni tamata.
25 Ia ena sotava mada e liu e vuqa na veika rarawa, ka ra na besetaki Koya na i taba tamata oqo.
26 Me vaka na gauna e a bula kina o Noa, ena vaka talega kina na gauna e bula kina na luve ni tamata;
27 Era kana, era gunu, era vakamau, ka era veimusumusukitaki mera vakamau, ka yacova na siga sa vodo kina ki waqa o Noa, a sa qai lako mai na waluvu ka vakawabokotaki ira vakadua.
28 Ena vaka talega na gauna e a bula kina o Loti, era kana, era gunu, era volivoli mai, era volivolitaki, era teitei, era tara vale;
29 Ia na siga sa biuta mai kina na koro o Sotoma o Loti, sa qai lutu sobu mai lomalagi na bukawaqa kei na sulifure, ka vakawabokotaki ira kecega.
30 Ena vaka sara ga o ya na siga ena vakaraitaki Koya kina na luve ni tamata.
31 Ena siga o ya, o koya sa tiko e delavuvu ni vale ka tu na nona i yau e loma ni vale, me kakua ni siro sobu tale mai ra me kau tani. Sa vaka kina o koya sa teitei tiko, me kakua ni lesu tale mai.
32 "Mo dou nanuma tiko na wati Loti.
33 O koya sa vakamenemenea na nona bula me maroroa ena vakayalitaka, kei koya sa ka wale vua na nona bula me vakayalia ena maroroi.
34 "Au tukuna vei kemudou, ena bogi o ya e rau na lewe rua ena dua na loga: e dua ena kau tani ka dua ena tu laivi mai.
35 "Ena lewe rua na yalewa e rau na qaqaqi tiko: e dua ena kau tani ka dua ena tu laivi mai.
36 "Ena lewe rua na tagane e rau na teitei tiko: e dua ena kautani ka dua ena tu laivi mai."
37 A ra sa tukuna vua ka vaka, "Turaga, E vei na vanua era na kau kina?" A sa tukuna vei ira, era na la'ki ro na ikeli ena vanua e tu kina na yago."


text:
Wase 83
Na veika sa vakatakilai yani mai vei Josefa Simici na Parofita mai Inidipenideni, Misuri, ena 30 ni Epereli, 1832. A ciqomi na ivakatakila oqo ni a bose tiko kei ira na nona itokani na Parofita ena veiliutaki ni lotu.
1–4, Sa tu na dodonu vei ira na yalewa kei na gone vei ira na watidra kei na tamadra ena ka me ra bula kina; 5–6, Sa tu na dodonu vei ira na dawai kei ira na luveniyali ki na Lotu me qaravi ira.
1 Sa kaya vakaidina vakaoqo na Turaga, me ikuri ni lawa ni Lotu, me baleti ira na marama kei na gone, o ira era lewena na lotu, ka ra sa ayali na watidra kei na tamadra;
2 Sa tu na adodonu vei ira na marama vua na watidra ena veika ni nodra bula, me yacova na gauna sa mate kina na watidra; ia kevaka era na sega ni kunei ni ra sa dau talaidredre, me ra na tokoni tiko ena loma ni lotu.
3 Ia kevaka era sa sega ni yalodina me ra na kakua ni tokoni tiko mai na lotu; ia e rawa ni ra tiko ga ena nodra ivotavota vakawa me vaka na lawa ni vanua.
4 Na agone kece sa tu vei ira na dodonu vei ira na nodra itubutubu ena veika ni nodra bula me yacova ni ra sa yacova na kena yabaki.
5 Ni sa oti oya, sa tu vei ira na dodonu ki na lotu, se ena dua tale na kena vosa ki na alololo ni Turaga, kevaka sa sega ni rawa vei ira na nodra itubutubu me ra solia vei ira na nodra ivotavota vakawa.
6 Ia me na cicivaki tiko na lololo ena veika era sa vakatabuya ki na lotu na lewena; ka me ra na qaravi kina na adawai kei na luveniyali, ka vakakina ko ira na bdravudravua. Emeni.


text:
9 Ni lako tiko o Jisu e raica sara e dua na tagane e sucu mataboko.2 Eratou tarogi koya na nona tisaipeli: “Rapai,+ o cei e valavala ca me sucu mataboko kina na tagane qo, o koya se o rau na nona itubutubu?”3 E sauma o Jisu: “E sega ni valavala ca na tagane qo se o rau na nona itubutubu, e yaco qo me vakaraitaki kina na cakacaka ni Kalou.+4 E dodonu meda cakava na cakacaka i koya e talai au mai ni se siga,+ sa voleka mai na bogi ena sega ni dua e cakacaka kina.5 Niu tiko e vuravura, au na rarama tiko kei vuravura.”+6 Ni vosa oti, sa qai kasivi ina qele, wakia vata na qele kei na ikasivi, boroya sara kina na mata i tagane+7 qai kaya vua: “Lai tavoi ena tobu o Sailoama” (ni vakadewataki e kena ibalebale “Talai Yani”). Mani lako sara qai tavoi, ni lesu mai sa rai tu.+8 Era mani kaya na tiko voleka, kei ira na dau raici koya ni kerekere: “Sega ni o koya ga qo na daukerekere?”9 Eso era kaya: “O koya ga.” So tale era kaya: “Sega, e vakataki koya.” E qai kaya na tagane ya: “O yau ga qori.”10 Era sa qai tarogi koya: “O qai rai vakacava?”11 E sauma: “Na tagane e vakatokai o Jisu e wakia na qele, boroya e mataqu qai kaya vei au: ‘Lako i Sailoama, lai tavoi.’+ Au lako sara, au tavoi, au mani rai.”12 Era tarogi koya: “I vei o koya?” E sauma: “Au sega ni kila.”13 Era mani kauta na tagane a mataboko tu vei ira na Farisi.14 E Siga ni Vakacecegu+ tiko na siga e wakia kina na qele o Jisu qai vakavuna me rai na matana.+15 Era sa qai tarogi koya na Farisi se rai vakacava. E kaya vei ira: “E boroya na mataqu ena qele, au lai tavoi au mani rai kina.”16 Era kaya eso na Farisi: “E sega ni tamata ni Kalou qo ni sega ni doka na Siga ni Vakacecegu.”+ Era kaya eso tale: “Ke tamata ivalavala ca e qai cakamana ga vakacava?”+ Era mani veisei vakataki ira.+17 Era qai kaya tale vua na tagane mataboko: “Cava o kaya me baleti koya ni a vakavuna nomu rai?” E tukuna: “E parofita o koya.”18 Era sega ni vakabauta na nodra iliuliu ni lotu na Jiu ni a mataboko tu qai rai rawa na tagane ya, me yacova nira kacivi rau na nona itubutubu.19 Era mani tarogi rau: “Qo na luvemudrau drau tukuna ni sucu mataboko? E qai rai vakacava?”20 Erau sauma nona itubutubu: “Keirau kila ni luvei keirau, keirau kila tale ga ni sucu mataboko.21 Ia keirau sega ni kila se rai vakacava. Keirau sega tale ga ni kila se o cei e vakavuna me rai. Ni tarogi koya ga, e sa tamata bula. O koya ga me vakamacala kina.”22 Erau vosa va ya na itubutubu ni rau rerevaki ira na Jiu,+ nira sa lewa oti me vakatalai tani mai na nodra valenilotu+ o koya e vakabauta ni o Jisu na Karisito.23 Oya na vuna erau tukuna kina nona itubutubu: “E sa tamata bula o koya. Ni tarogi koya ga.”24 Era kaciva tale na tagane a mataboko tu ya ena ikarua ni gauna, ra qai kaya vua: “Vakalagilagia na Kalou, keimami kila ni tamata ivalavala ca o ka qori.”25 E tukuna vei ira: “Au sega ni kila se tamata ivalavala ca se sega. Na ka ga au kila niu a mataboko, qo au sa rai rawa.”26 Era qai kaya vua: “Cava e cakava vei iko? Cava e cakava mo rai kina?”27 E sauma vei ira: “Au sa tukuna oti vei kemuni, oni sega ni via rogoca. Cava oni via rogoca tale kina? E cava, oni sa via nona tisaipeli tale ga?”28 Era sa qai vakalialiai koya: “O iko ga o nona tisaipeli na tamata ya, o keimami na tisaipeli i Mosese.29 Keimami kila ni vosa vei Mosese na Kalou, ia na tamata qori keimami sega ni kila se lako mai vei.”30 E mani tukuna vei ira: “Sa dua na ka veivakurabuitaki qo ni oni sega ni kila se lako mai vei, ia e vakavuna meu rai.31 Eda kila ni sega ni dau rogoci ira na ivalavala ca na Kalou,+ ia ke dua e rerevaka na Kalou qai cakava na lomana, ena rogoci koya.+32 Eda se sega ni bau rogoca ni dua e vakavuna me rai o koya e sucu mataboko.33 Ke sega ni tamata ni Kalou na tagane qo, ena sega ni rawata e dua na ka.”+34 Era tukuna vua: “O sucu ivalavala ca ga, o qai via vakavulici keimami?” Era mani cemuri koya i tuba!+35 E rogoca o Jisu nira sa vakatalai koya i tuba. Ni raici koya, e kaya vua: “O vakabauta na Luve ni tamata?”36 E sauma na tagane ya: “O cei o koya turaga? Ni tukuna mada mai meu vakabauti koya tale ga.”37 E kaya vua o Jisu: “O sa raici koya, o koya sara ga drau veivosaki tiko.”38 E qai kaya vei Jisu: “Au vakabauti koya Turaga.” Mani cuva sara vua.39 E qai kaya o Jisu: “Au lako mai vuravura meu veilewai, mera rai na mataboko,+ mera mataboko tale ga na rai.”+40 Era rogoca na vosa ya na Farisi era tu voleka, ra mani kaya vua: “Keimami sega ni mataboko!”41 E kaya vei ira o Jisu: “Ke oni mataboko, e sega nomuni valavala ca. Ia oni kaya, ‘Keimami sa rai.’ Kena ibalebale, e se tiko ga na nomuni valavala ca.”+
iVakamacala e ra
VAKADEWA NI VURAVURA VOU (VAKADEWA VAKAVOUTAKI NI 2013)


text:
WASE 131
Vakararawataki na Tui e Sega Nona Cala
MACIU 27:33-44 MARIKA 15:22-32 LUKE 23:32-43 JONI 19:17-24
-
VAKOTI ENA KAUNIRARAWA
-
VAKALIALIAI ENA DUA NA IVAKATAKILAKILA
-
YALATAKA O JISU NA BULA ENA PARATAISI E VURAVURA
E kau o Jisu ina dua na vanua ena taudaku ni korolevu, me vakamatei kina kei rau na daubutako. Na vanua qori e rawa ni raici “tu mai vakayawa,” e vakatokai me o Kolikoca se Vanua ni Qavokavoka.—Marika 15:40.
E luva nodratou isulu o Jisu kei rau na daubutako. E vakarautaki na waini e waki vata kei na waigaga ni veivakamatenitaki na mura. De dua era vakarautaka qori na yalewa ni Jerusalemi, era dau solia na kai Roma vei ira na vakarau vakamatei me ivakamalumu ni mosi. Ni tovolea o Jisu, e bese ni gunuva ni vinakata me tu vinaka nona vakasama ena nona sotava na veivakatovolei levu duadua; me kila tiko na ka e sotava qai yalodina me yacova na mate.
Sa qai vakadavori o Jisu ena kaunirarawa. (Marika 15:25) Ratou vakota na ligana kei na yavana na sotia, e mosimosi dina ni sa curubasikata na lewe kei na isema ni sui. Ni sa vakaduri na kaunirarawa, sa qai mosi ga vakalevu ni sa kasei na vanua e lauvako ena bi ni yagona. E sega ni rarawataki ratou na sotia o Jisu, e masulaka ga: “Tamaqu, vosoti ira, era sega ni kila na ka era cakava tiko.”—Luke 23:34.
E nodra ivakarau na kai Roma mera vola ena dua na ivakatakilakila nona cala na daubasulawa e vakamatei. Sa qai vola o Pailato ena dua na ivakatakilakila: “Jisu na kai Nasareci na nodra Tui na Jiu.” E volai ena vosa vakaIperiu, vakaLatina kei na vosa vaKirisi, me rawa nira wilika e levu. E laurai ena ka e cakava o Pailato na nona beci ira na Jiu nira vinakata me vakamatei o Jisu. Era cudru na iliuliu ni bete nira kaya: “Kua ni vola ‘Na nodra Tui na Jiu,’ vola ga ni kaya, ‘O yau na nodra Tui na Jiu.’” E sega ni vinakata o Pailato mera vakayagataki koya tale me yaco kina na lomadra, mani tukuna vei ira: “Na ka au sa vola, au sa vola.”—Joni 19:19-22.
Ena levu ni nodra cudru na bete, era cavuta tale kina na veibeitaki lasu a tukuni ena mataveilewai na Sanadrini. Sa rauta mera kurekure o ira na tavali ra qai vosavakacacataki Jisu: “Qori! O kaya sara mo na talaraka na valenisoro o qai tara tale ena tolu na siga, siro mada mai na kaunirarawa mo vakabulai iko.” Era kaya tale ga na bete kei ira na vunivola: “Meda raica mada ni siro mai na kaunirarawa na Karisito na nodra Tui na Isireli meda qai vakabauti koya.” (Marika 15:29-32) Rau vosavakacacataki Jisu tale ga na rua na daubutako erau vako tikivi koya. Ia o rau ga qori erau cala dina, sega ni o Jisu.
Ratou vakalialiai Jisu tale ga na va na sotia ni Roma. De dua ratou gunuva tiko na waini wiwi, ratou qai solia vei Jisu na waini ena nodratou veivakalialiai. Ia e dredre me taura ni sa vako tu na ligana. Ratou vakalialiai Jisu tale na sotia ena ivakatakilakila e toka e cake: “Ke o nodra Tui na Jiu, vakabulai iko.” (Luke 23:36, 37) Vakasamataka mada! E vakalolomataki qai vakalialiai vakatawadodonu na turaga e kilai me sala, dina, kei na bula. Ia e bolea me sotava kece qori, e sega ni bau cudruvi ira na Jiu era tu e kea, na sotia ni Roma era vakalialiai koya, se o rau na rua na daubutako erau vako tikivi koya.
Ratou kauta na isulu e sau i Jisu na va na sotia ratou qai wasea vakava. Eratou vakawirimadigitaka se o cei me nona. Na isulu e loma i Jisu e ka vinaka duadua, e “sega ni sema . . . ni tali taucoko sara ga me tekivu mai cake me yaco sara i ra.” Ratou kaya na sotia: “Me datou kua ni dresuka, me datou vakawirimadigitaka ga me macala kina se o cei me nona.” E vakayacori kina na tikinivolatabu qo: “Era wasea na noqu isulu e sau, era vakawirimadigitaka tale ga na noqu isulu.”—Joni 19:23, 24; Same 22:18.
Sa qai liaca e dua na daubasulawa ni tui dina o Jisu. E cudruvi nona itokani: “O sega ni bau rerevaka na Kalou, o iko mada ga o lewai tiko? E ganiti kedaru qori, daru totogitaki me isau ni nodaru ivalavala, ia na turaga qo e sega sara ga ni dua na ka ca e cakava.” Sa qai kerei Jisu: “Qai nanumi au ni oni sa tiko ena nomuni Matanitu.”—Luke 23:40-42.
E sauma o Jisu: “Au tukuna vakadodonu vei iko nikua, daru na tiko vata mai Parataisi.” (Luke 23:43) E duidui sara qori kei na ka e tukuna o Jisu vei ratou na nona tisaipeli, ni ratou na dabe vata kei koya ena nona idabedabe vakaturaga ena Matanitu ni Kalou. (Maciu 19:28; Luke 22:29, 30) De dua sa rogoca oti na daubasulawa Jiu qo na Parataisi a vakarautaka taumada o Jiova vei Atama, Ivi, kei na nodrau kawa. Kena ibalebale ni mate na daubutako qo, sa tu na nona inuinui.


text:
ITALANOA NI NONA BULA
Dua na ka e Vinaka Sara Mai na Rogo
E veisau na noqu bula ena dua na bogi ni 1984, mai na dua ga na itabagone sega ni rogo meu taura na icocovi ni Adi Hong Kong. E biu sara ga ena taba ni veva e liu ni niusiveva kei na mekesini na kequ itaba. Au dau lagasere, danisi, vosa ena soqo, kakaburaki ena retioyaloyalo, tokara na isulu totoka, maliwai ira tale ga na rogo, wili kina na kovana kei Hong Kong.
Na yabaki ga e tarava au tekivu vakaraitaki ena iyaloyalo yavala, levu vei ira e dau noqu sara ga na itavi bibi me vakaraitaki kina e dua. Era via vola na kequ itukutuku na dauvola itukutuku, ra via tabaki au na dauveitaba, vinakati meu dau tiko ena imatai ni gauna e saravi kina e dua na iyaloyalo, meu vulagi dokai ena dola ni dua na vanua vou, au sureti tale ga ina vakasigalevu kei na vakayakavi. Era taleitaki au e levu.
Toso na gauna au qai liaca ni sega sara ga na kena kamica me vaka au nanuma taumada. Levu na iyaloyalo au vakaraitaki kina e vakarerevaki, ni levu kina na ivalavala voravora. E sega i Hong Kong o ira na dau veisosomitaki vei ira na vakaraitaki tiko mera cakava na itavi dredre se vakarerevaki ena iyaloyalo, me vaka na kena era dau cakava e Hollywood. Koya gona au na vakayacora na itavi vakarerevaki cava ga e tukuni meu cakava, me vaka na kena vodoki na motopai qai vukatubutaki e macawa ni cici tiko e ra na motoka. Levu na iyaloyalo voravora qai vakasisila au vakaraitaki kina. So e ka ni vakatevoro.
Au vakamau kei na dua e dau caka iyaloyalo ena 1995. Kena irairai ni sa tu kece vei au na ka meu marau kina, oya na rogo, vakaiyau, kei na watiqu lomani, ia au se lomabibi tiko ga, au rarawa tale ga. Au mani nanuma meu sa vakacegu mai na noqu dau vakaraitaki ena iyaloyalo.
NANUMA LESU NOQU VAKABAUTA NIU SE GONE
Au vakananuma vakatitobu na noqu vakabauta niu se gone. Na gauna ya, keirau dau gade tiko kei tuakaqu ina dua na vuvale eratou iVakadinadina i Jiova. Na tamadratou o Joe McGrath, e vakavulici keirau kei na tolu na luvena yalewa ena iVolatabu. E dua na matavuvale mamarau, e dau dokai watina vakalevu kei ratou na gone o “Uncle Joe.” Au dau taleitaka tale ga na tomani ratou ina soqoni vaKarisito. So na gauna keitou dau lako ina nodra soqo lelevu. Dua na gauna marautaki qori. Sega sara ga na ka au leqataka niu maliwai ira na iVakadinadina.
Ia so na ka ca e yacovi au e vale. Dau rarawatakasara ga o tinaqu na ivakarau ni bula i tamaqu, e lomabibi kina vakalevu. Niu se qai yabaki tini, sa muduka o Tinaqu na nona dau vakasosoqoni kei ira na iVakadinadina i Jiova. Au tomana tiko ga noqu sosoqoni kei ira, ia e sega ni lomaqu taucoko sara. Au qai papitaiso niu sa yabaki 17. Sega ni dede, au bulataka eso na itovo e sega ni vaKarisito, mani biuta na vakasosoqoni kei ira.
NANUMA MEU LESU VEI JIOVA
Oti toka ga noqu vakamau, rau veisiko yani e rua na qase ena ivavakoso ni iVakadinadina i Jiova e voleka vei au. Rau vakamacalataka na ka meu cakava meu lesu kina vei Jiova, rau qai tuvanaka me keirau veitalanoa mada kei na dua na daukaulotu, o Cindy. Ena gauna qori au sa sega tu kina ni vakabauta vakalevu na iVolatabu, au mani tukuna vei Cindy me vakadinadinataka ke Vosa dina ni Kalou na iVolatabu. E vakaraitaka sara vei au na parofisai vakaivolatabu era sa vakayacori oti. Toso na gauna keirau sa qai veitokani, mani sureti au meu vulica eso na ivakavuvuli rawarawa sara ena iVolatabu. Au mani vakadonuya. E imatai ni gauna meu kila kina ni Kalou dauloloma o Jiova, e vinakata tale ga meu marau.
Niu sa tekivu lesu ina soqoni vaKarisito, au taleitaka vakalevu na veimaliwai kei ira na iVakadinadina mai na noqu dau tiko kei ira na vakaitavi ena buturara ni veivakamarautaki. Ia na veika au sotava niu se gone, e vakavuna meu sega ni nuitaka kina e dua, au beci au tale ga. Sa qai vakaraitaka vei au vakaivolatabu e dua na iVakadinadina i Jiova ena ivavakoso na ka meu cakava me vinaka kina na ivakarau ni lomaqu, au vulica tale ga na sala meu veitokani vinaka kina kei ira eso tale.
DUA NA KA E VINAKA SARA MAI NA ROGO
Keirau toki vakaveiwatini ena 1997 i Hollywood, e Kalifonia, Merika. Au veivakavulici vakalevu ena Vosa ni Kalou me yaga vei ira na vakarorogo na kena ivakasala vuku. Ni vakatauvatani kei na veika lelevu au rawata niu vakaraitaki ena iyaloyalo, e vakacegui au vakalevu noqu veivakavulici ena iVolatabu. Kena ivakaraitaki keirau sota kei Cheri ena 2002, keirau se veikilai makawa sara mai Hong Kong. E levu na ka e tautauvata kina na neirau bula. A nona na icocovi ni Adi Hong Kong ena yabaki yani e liu niu bera ni taura. A bau mai vakaicocovitaki au sara ga kina. E dau vakaraitaki ena iyaloyalo yavala, oti e dewa ina caka iyaloyalo, cakacaka vakavoleka tale ga kei ira na rogo ena caka iyaloyalo. Keirau sa mai tu ruarua qo e Hollywood.
Dua na ka noqu nanumi Cheri niu qai kila ni a mate na tagane rau sa veimusumusuki tu ni tauvi mateniuto vakasauri. E sega ni vakacegui koya na nona lotu Buda. Me vakataki au ga, e levu na ka e rawata era dau diva tu ga eso, ia e rarawa qai sega ni nuitaka e dua. Au vakamacalataka sara vua na veika au sa vulica tiko ena iVolatabu, ia e dredre ga nona taleitaka baleta nona vakabauta ena lotu Buda.
A lako vakacakacaka i Vancouver, e Kenada o Cheri ena 2003, qai qiriti au mai ena dua na siga. E kaya vei au ni a draiva tiko ena vanua e yawa mai na siti qai qoroya vakalevu na veika e raica, vakasauri ga nona masu vakadomoilevu: “Ni tukuna mai vei au, O cei na Kalou dina? O cei na yacamuni?” Na gauna vata qori, e sivita kina na Kingdom Hall qai raica na yaca i Jiova. E nanuma kina ni sa sauma na Kalou na nona masu, vinakata sara ga me sotavi ira na iVakadinadina iJiova ena kena gauna totolo. Au tuvanaka sara me dua erau sota, ni oti ga e vica na siga, sa soqoni ena ivavakoso ni vosa vakaJaina e Vancouver.
E qai kaya vei au o Cheri: “Era taleitaki au dina o ira qo. Au rawa ni talaucaka na lomaqu vei ira.” Dua na ka noqu marau niu rogoca qori, ni gauna e tiko kina o Cheri ena buturara ni caka iyaloyalo, e sega ni levu nona itokani. E lako tiko ga ina soqoni o Cheri. Ia e sainitaka e dua na konitaraki ena 2005, me cakava e rua na iyaloyalo e Jaina, vu ni nona lesu i Hong Kong. Ka ni marau ni qai yalataki koya vei Jiova o Cheri, e papitaiso sara me iVakadinadina i Jiova ena 2006 ena dua na nodra soqo e Hong Kong. E via qaravi Jiova vakalevu, ia e vakalatilati tiko ga na nona bisinisi ni caka iyaloyalo, vu ni nona sega ni dau marau.
MARAU NI TUBERI IRA ESO TALE
E veisau na bula i Cheri ena 2009. E vakatulewataka me sa vakacegu mai na nona dau caka iyaloyalo me rawa ni qaravi Jiova vakatabakidua. E levu kina na nona itokani ena ivavakoso vaKarisito. E cakacaka vakatabakidua ena kena vunautaki na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou, e marautaka tale ga nona tuberi ira eso tale mera vakavinakataka nodra bula.—Maciu 24:14.
E vakatulewataka o Cheri me lai veitokoni ena iwasewase lailai ni vosa vakaNepali ni iVakadinadina i Jiova e Hong Kong. Era dau sega ni kauaitaki ra qai beci e levu na kai Nepali era tiko e Hong Kong, nira sega ni kila vinaka na vosa vakavalagi se vosa vakaJaina, duidui tale ga nodra itovo. E kaya vei au o Cheri ni marautaka nona vakavulici ira mera kila na iVolatabu. Kena ivakaraitaki, ni vunau tiko e veivale ena dua na siga, e sotava sara e dua na marama ni Nepali e sega sara ga ni kila na Kalou dina o Jiova, ia bau kila toka eso na ka me baleti Jisu. E vakayagataka o Cheri na iVolatabu me vakaraitaka ni o Jisu a masuti Tamana e tiko mai lomalagi. Na gauna e kila kina na marama qo ni rawa ni masuta na Kalou dina o Jiova, e taleitaka sara ga na itukutuku vinaka. Sega ni dede rau sa vuli iVolatabu tale ga na watina kei na luvena yalewa.—Same 83:18; Luke 22:41, 42.
Niu raica nona marautaka tiko o Cheri na cakacaka vakaitalatala vakatabakidua, au nanuma sara, ‘Cava e tarovi au ena noqu cakava tale ga qori?’ Ena gauna qo au sa tiko tale kina e Hong Kong. Au tuvanaka sara meu vakaitavi vakalevu ena kena vakavulici na ka dina vakaivolatabu. Au marautaka dina na noqu dau vakarogoci ira e levu kei na noqu tuberi ira mera kila na Vosa ni Kalou.
Au marautaka dina na noqu dau tuberi ira e levu mera kila na Vosa ni Kalou
Kena ivakaraitaki, keirau vuli iVolatabu kei na dua na marama ni Vietnam e dau rarawa voli ga qai mata tagitagi tu ga. Ia qo sa donu nona rai me baleta na bula, marautaka tale ga nona vakasosoqoni kei ira ena ivavakoso.
Keirau vakila ruarua kei Cheri e dua na ka e vinaka sara mai na rogo. E totoka na vakaraitaki ena iyaloyalo, keirau rogo tale ga kina, ia e veivakacegui sara nodra vakavulici e levu ena iVolatabu mera kila na Kalou o Jiova, ni na vakalagilagi ga kina o koya. Keirau raica votu na dina ni vosa i Jisu: “E marau vakalevu o koya e solia na ka, vakalailai o koya e taura na ka.”


text:
Wase 112
Na ivakatakila sa soli yani mai vei Josefa Simici na Parofita ki vei Tomasi B. Masi mai Katiladi, Oaio, ena 23 ni Julai 1837, me baleti iratou na iApositolo Le Tinikarua ni Lami. A ciqomi na ivakatakila oqo ena imatai ni siga erau vunautaka kina na kosipeli mai Igiladi o rau o Elder Iba C. Kimiboli kei Osoni Aidi. A peresitedi tiko ni Kuoramu ni iApositolo e Le Tinikarua ko Tomasi B. Masi ena gauna ko ya.
1–10, Me ratou vunautaka yani na kosipeli ka laveta na domo ni veivakasalataki vei ira na tamata kecega ena veimatanitu ko iratou na Le Tinikarua; 11–15, Me ra colata na nodra kauveilatai ka muri Jisu, ka vakania na Nona sipi; 16–20, Ko koya sa ciqomi iratou na Mataveiliutaki Taumada sa ciqoma na Turaga; 21–29, Sa ubia tu na vuravura na butobuto, ia era na vakabulai wale ga ko ira sa vakabauta ka papitaisotaki; 30–34, Sa tu vei iratou na Mataveiliutaki Taumada kei na Tinikarua na idola ni itabagauna ni taucoko ni gauna.
1 Sa kaya vakaidina vakaoqo na Turaga vei iko Tomasi na noqu tamata: Au sa rogoca na nomu masu; ia na nomudou soli ka ni loloma sa lako cake mai vei au meu dau ananuma tiko, ena vukudra na wekamu, era a digitaki me ra vakadinadinataka na yacaqu ka bkauta yani ki na veivanua tani vei ira na veimatanitu, veimataqali, duivosavosa, kei ira na tamata, ka tabaki mai vei ira na noqu tamata.
2 Au sa kaya vakaidina vei iko, e vica na ka e tu e lomamu ka tu vei iko, au sega ni taleitaka koi Au na Turaga.
3 Ia me vaka ni ko sa avakamalumalumutaki iko ko na vakacerecerei; o koya, sa vosoti kece kina na nomu ivalavala ca.
4 Me amarau na lomamu e mataqu; ka mo tukuna yani na yacaqu, sega walega vei ira na bMatanitu Tani, ia vei ira talega na cJiu; ko na vunautaka yani na noqu vosa ki na iyalayala kei vuravura.
5 Mo dau aveivosakitaka, ena veimataka; kei na veisiga, me lako yani na domo ni bveivunauci; ia ni sa bogi mai mo ia tiko ga na vunau me vakayadrati ira na tamata.
6 Ia me kilai mai Saioni na nomu itikotiko, io mo kakua ni atoki tani mai na nomu vale; raica koi Au na Turaga, au sa vakarautaka e dua na cakacaka levu mo cakava, mo vunautaka yani na yacaqu vei ira na luve ni tamata.
7 O koya, mo avakadreta na ivau ni tolomu me baleta na cakacaka oqo. Me vakaivava tale ga na yavamu, ni ko sa digitaki ko iko, ka sa koto na nomu sala ena veiulunivanua ni veimatanitu.
8 Ia ena nomu vosa era na avakalolovirataki kina e vuqa na ka cecere, kei na nomu vosa era na vakacerecerei kina e vuqa na ka lolovira.
9 Na domomuni era na vunauci kina na dau talaidredre; io na nomuni veivunauci sa muduka kina na nona vosa vakacaca na yame daukakase.
10 Mo ayalomalumalumu; ena tuberi iko e ligamu na Turaga na nomu Kalou, ka sauma vei iko na nomu masu.
11 Au sa kila na lomamu, ka rogoca na nomu masu ena vukudra na wekamu. Mo kakua ni alomani iratou vakalevu cake mai vei ira na kena vo, ia mo lomani ira kecega me vaka ko sa lomani iko; mo lomana vakatautauvata na tamata kecega; kei ira kecega sa vakabauta na yacaqu.
12 Ka dau masulaki iratou na wekamu na Le Tinikarua. Mo vunauci iratou vakaukauwa ena vuku ni yacaqu, me ratou vunauci ena vuku ni nodratou ivalavala ca kece sara, ka mo yalodina tiko ga vei au kei na ayacaqu.
13 Ia ni sa oti na nodra avakatovolei, kei na nodra bvakararawataki, raica, koi Au na Turaga, au na qai lako yani vei iratou ka vakataudeitaki iratou, ia kevaka eratou na sega ni vakaukauwataka na lomadratou, ka vakadomoqataki iratou vei au, eratou na csaumaki mai, ka’u na vakabulai iratou.
14 Oqo, au sa kaya vei iko, ia na veika au sa kaya vei iko, au sa kaya talega vei iratou taucoko na Le Tinikarua: Tucake ka vakadreta na ivau ni tolomu, colata na nomu akauveilatai, muri au, ka bvakania na noqu sipi.
15 Dou kakua ni vakalevulevui kemudou; dou kakua ni avorati Josefa na noqu tamata; niu sa kaya vakaidina vei kemudou, Au na tiko ga kei koya, ka na vakarurugi koya na ligaqu; ia na bkaukauwa kei na lewa au sa solia vua, ka vakakina vei kemudou, ena sega ni kau tani mai vua me yacova ni’u sa lesu tale mai.
16 Au sa kaya vakaidina vei iko, I Tomasi na noqu tamata, sai iko na tamata au sa digitaka mo taura na idola ni noqu matanitu, ena vuku ni Le Tinikarua, ki veivanua tani ena veimatanitu kecega—
17 Mo noqu tamata ena kena dolavi na katuba ni matanitu ena veivanua kece eratou na sega ni rawa ni lako kina na noqu tamata ko Josefa, kei na noqu tamata ko aSidini, kei na noqu tamata ko bAirame;
18 Niu sa vakacolata vei iratou na cakacaka ni veisoqosoqo ni lotu kecega ena loma ni dua na gauna lekaleka.
19 Ia, mo lako ki na vanua kecega eratou sa talai iko kina, raica au na sala vata tiko kei iko; ia na veivanua kecega ko sa vunautaka kina na yacaqu ena adolavi kina vei iko e dua na katuba, me ra ciqoma kina na noqu vosa.
20 Ko koya sa aciqoma na noqu vosa sa ciqomi au, ia ko koya sa ciqomi au, sa ciqomi iratou, na Mataveiliutaki Taumada, au sa tala yani, ko iratou ka’u sa digitaka me ratou nomuni daunivakasala ena vuku ni yacaqu.
21 Kei na dua tale, au sa kaya vei kemudou, ko koya dou sa tala ena vuku ni yacaqu, ena nomudou domovata na Le aTinikarua, sa vakaturi ka bvakadonui ena kena ivalavala dodonu mai vei kemudou, sa na tu vua na kaukauwa me dolava na katuba ni noqu matanitu ki na veimatanitu kecega dou sa talai koya kina—
22 Kevaka era sa vakayalomalumalumutaki ira vei au, ka muria na noqu vosa, ka avakatudaligadra ki na domo ni Yaloqu.
23 E dina, e dina au sa kaya vei kemudou, sa ubi vuravura na abutobuto, ia na butobuto loaloa ena nodra vakanananu na tamata, ka sa bca kina na tamata kecega e mataqu.
24 Raica, ena yaco kusarawa na siga ni aveisausaumi vei ira na lewei vuravura, e dua na siga ni veicudruvi, na siga ni vakamakama, na siga ni rarawa, na siga ni btagi, na tagiyaso, kei na lele; ia ena lako sobu mai me vaka na covulaca ki na delai vuravura taucoko, sa kaya na Turaga.
25 Ia ena atekivu ena noqu vale, ka na qai tete yani mai na noqu vale, sa kaya na Turaga;
26 Ena taumada vei ira vei kemudou, sa kaya na Turaga, era atusanaka ni ra kila na yacaqu ka qai sega ni bkilai au, ka cvosa vakacacataki au ena kedra maliwa na noqu lewe ni matavuvale, sa kaya na Turaga.
27 O koya, mo dou raica kina mo dou kakua ni lomaocaocataka na veika ni noqu lotu ena vanua oqo, sa kaya na Turaga.
28 Ia dou avakasavasavataka na lomamudou e mataqu; ka mo dou blako yani ki vuravura taucoko ka vunautaka na noqu kosipeli vei ira na tamata kecega era se bera ni ciqoma;
29 Ia ko koya sa avakabauta ka bpapitaiso ena vakabulai, ia ko koya sa sega ni vakabauta, ka sega ni papitaiso, ena ccudruvi.
30 Ni sa soli vei kemudou, na Le aTinikarua, kei iratou, na bMataveiliutaki Taumada, ko iratou eratou sa lesi me ratou nomudou daunivakasala ka iliuliu, na kaukauwa ni matabete oqo, ena veisiga mai muri kei na iotioti ni gauna, sai koya na citabagauna ni taucoko ni gauna,
31 Na kaukauwa vata oqo sa tu vei kemudou, vata kei ira kece era sa ciqoma oti e dua na itabagauna ena dua ga na gauna me tekivu mai na gauna ni veibuli;
32 Niu sa kaya vakaidina vei kemudou, na aidola ni itabagauna dou sa ciqoma, sa bvakadewataki sobu mai vei ira na qase, io me kena ilutua sa isolisoli mai lomalagi vei kemudou.
33 Au sa kaya vakaidina vei kemudou, raica na kena cecere na nomudou ilesilesi. Dou avakasavasavataka na lomamudou kei na nomudou isulu, ia kevaka e sega, ena btarogi vei kemudou na nodra dra na itabatamata oqo.
34 Mo dou yalodina tiko ga me yacova ni’u sa lesu tale mai, ni’u na alako kusarawa mai; ka sa noqu itavi me’u sauma vei ira na tamata kecega me vaka na nodra bivalavala. Koi au na Alifa kei na Omeka. Emeni.


text:
iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa
Raveitacini:
E yalomalumalumu ni vakadinata na parofita o Aisea ni rawaka ga na matanitu o Juta, qai tiko vinaka ena vuku ni veivakalougatataki i Jiova. E kaya ena Aisea 26:12: “Kemuni Jiova, . . . [na] ka kece keimami vakayacora oni cakava vei keimami.” Eda na duavata kei na vosa qori nida vakasamataka na veika e rawati ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo sa oti. E cakava dina tiko o Jiova “na ka veivakurabuitaki e se sega vakadua ni caka.” (Lako 34:10) Vakasamataka mada eso na ka sa vakalougatataki keda kina o Jiova.
Na noda website vakadonui na jw.org, e sa vakayagataki sara tiko vakavinaka. E vakarautaki ena gauna qo ena sivia na 600 na vosa, qai rawa ni wiliki se download na ivola ena sivia e 750 na vosa. E vukei ira vakacava na yalomalumalumu na noda website mera mai kila na ka dina? Rogoca mada qo: Erau rarawa vakalevu e dua na veiwatini ena vuku ni veivakaisini rau raica ena lotu. Ni rau qara voli na veidusimaki vakayalo, rau kunea sara noda website. Rau rai wasoma kina me rau wilika noda ivola qai sarava na vidio. Erau kopitaka na ivola Dikeva na iVolatabu e Veisiga, rau qai wilika kei na rua na luvedrau itabagone. Qori sara ga na ka eratou cakava tiko nira cakacaka vakavunau yani na iVakadinadina i Jiova ena dua na mataka. Saqai kilai e keri ni ratou sa cakava e levu na veiveisau ena vuku ni ka eratou vulica ena noda website. Sa kau laivi na tatu, biu tani na sau dau cobacoba tu ena yago, vakarusai na ivakatakarakara, muduka nodratou solevutaka na olodei vakavuravura, kei na saravi ni iyaloyalo tawakilikili. E vakayacori na veiveisau kece qori ni bera mada ga nira yaco yani na tacida! Gauna e vakarautaki kina na ivola qo, erau sa dautukutuku na itubutubu kei na dua na luvedrau. Erau sa lalawataka tale ga na veiwatini me rau na papitaiso ena dua ga na gauna lekaleka qo.
Era sa vakaraitaka tale ga e levu nodra vakavinavinakataka e dua tale na isolisoli totoka, na JW Broadcasting. Sa rawa ni saravi e veivula na porokaramu qo ena sivia e 70 na vosa, ena vakarautaki ena levu tale na vosa ni toso na gauna. Era dau sarava e levu na vuvale na porokaramu qori ena nodra gauna ni Sokalou Vakavuvale. E kaya e dua na tacida tagane: “E vakasakiti na tubu e rawati tiko ena isoqosoqo i Jiova, sa totolo tale ga noda kila na itukutuku mai na veiyasa i vuravura!”
E gauna marautaki tale ga vei keda na tamata i Jiova na soqo ni veiwasewase, qai vakadinadinataki qori ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo ena 2015. E vakaraitaki ena noda soqo e 42 na vidio, na droini kei na itaba, e vakarautaki tale ga e ono na ivakatagi totoka me rogoci ni tekivu e dua na wase ni porokaramu. E kaya e dua na tacida sa dede ena dina: “E vaka me sega ni dua e via biuta nona idabedabe ni vakacagau tiko na porokaramu, era sega ni via calata e dua na ka.” E kaya e dua na tacida daukaulotu: “Sa qai dei ga noquvakabauta na ka dina kei na noqu nuitaka na Matanitu ni Kalou niu sarava na vidio e vakarautaki.”
E vakalougatataki keda tale ga o Jiova ena kena vakarautaki e vica noda sere vou. Erau vola e dua na veiwatini: “E vaka ga e mokoti keirau o Jiova ni keirau rogoca na sere vovou qo. E veivakacegui dina ni sotavi na ituvaki dredre.” Eda lai vakasamataka kina na cakacaka levu e vakayacori ena kena vakarautaki na sere kei na ivakatagi, e kena inaki ga me vakalagilagi kina o Jiova!
Vakacava, e vakayagataka vinaka tiko nomu ivavakoso na qiqi ni vunau e matanalevu? Sa vakilai e levu na veivakalougatataki ena iwalewale ni vunau qo! Sa ra rogoca kina na ka dina e levu era tu ena vale dau loka tu ga na kena matamata se vakatabui meda veisiko kina, sa yaga tale ga vei ira na tacida era malumalumu vakayalo. Ena Janueri 2015, e gole yani e dua na turaga ina qiqi ni vunau e Sauca Korea. E kaya ni wale tiko ga qo e vakasamataka sara tiko vakabibi na veika vakayalo, mani tauyavu kina na vuli iVolatabu. Ena vula o Feperueri, e gole ena imatai ni gauna ina soqoni, qai biuta na vakatavako ena vula o Maji. E veisiko ina valenivolavola ni tabana e Sauca Korea ena Epereli, qai toso vinaka tiko ga vakayalo. Qori e dua ga vei ira na irogo keitou ciqoma ena itikotiko liu.
E neitou masu ni veika e vakarautaki ena soqo ni veiwasewase ena uqeti ira na qaravi Jiova tu ena dua na gauna mera lesu vua ni se soli tiko na gauna! Keitou uqeti kemuni moni vakatotomuri Jiova ena nomuni ciqomi ira vakayalololoma qori nira lesu yani ina ivavakoso.—Isik. 34:16.
Sa vakalougatataki ira dina nona tamata o Jiova ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo sa oti. Vakacava e tiko eso tale na ka meda nanamaki kina? Qori ena qai tukuna ga o gauna. Ia ena gauna mada ga qo, keitou vinakata na iLawalawa Dauvakatulewa moni kila ni keitou lomani kemuni kece, keitou dau masulaki kemuni tale ga.
Vakanuinui vinaka,
Tacimuni,
iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova


text:
IWASEWASE 5
Nodra tu Vakavesu e Papiloni me Yacova na Tara Vou ni Bai kei Jerusalemi
E vakatovolei vakalevu na nodra vakabauta na Isireli nira tiko vakavesu mai Papiloni. Eratou a biu ina lovo bukawaqa o Setareki, Mesaki, kei Apetiniko, ia a vakabulai iratou na Kalou. A druka na mataivalu ni Papiloni vei Mitia kei Perisia. A biu ina qara ni laione o Taniela, ia a taqomaki koya tale ga na Kalou ni sogota na gusudra na laione.
Lakolako, sa qai sereki ira na Isireli o Sairusi na tui Perisia. Era lesu tale ina nodra vanua ni oti e 70 na yabaki nodra tiko vakavesu mai Papiloni. Era tekivu tara tale na valenisoro i Jiova ena gauna sara ga era suka yani kina i Jerusalemi. Ia sega ni dede era mai tarova na meca na nodra cakacaka. Sa qai tara vakaoti na valenisoro ni oti e rauta ni 22 na yabaki nodra mai tiko tale e Jerusalemi.
Tarava noda na vulica nona lesu mai Jerusalemi o Esera me mai ukutaka na valenisoro, ni oti e 47 na yabaki na kena tara vou. Ni oti tale e 13 na yabaki nona tiko o Esera, a mai veivuke o Niemaia ena kena vakavoutaki na bai kei Jerusalemi. E kovuta na iWasewase LIMA na 152 na yabaki me yacova sara na gauna oqori.
ENA IWASEWASE QO
ITALANOA 77
Eratou Sega ni Via Cuva
Vakacava ena vakabulai ratou na tolu na cauravou talairawarawa qo na Kalou mai na lovo bukawaqa?
ITALANOA 78
Volavola ena Lalaga
Tukuna na parofita o Taniela na ibalebale ni va na vosa.
ITALANOA 79
Taniela ena Qara ni Laione
Totogi mate o Taniela, ia rawa sara ga ni veisau na kena itotogi?
ITALANOA 80
Biuti Papiloni na Tamata ni Kalou
Vakayacora e dua na parofisai o Tui Sairusi e Perisia ni vakavuai Papiloni, ia qo e vakayacora tale e dua.
ITALANOA 81
Nuitaka na Veivuke ni Kalou
Era sega ni via muria na Isireli na lawa vakatamata mera talairawarawa kina vua na Kalou. Vakacava ena vakalougatataki ira kina na Kalou?
ITALANOA 82
O Moatekai kei Esiteri
E marama totoka o Ranadi Vasitai, ia e sosomitaki koya o Tui Easuerosi vei Esiteri me nona ranadi vou. Na vuna?
ITALANOA 83
Na Bai kei Jerusalemi
Nira tara tiko na bai, mera vakarautaka tiko na tamata cakacaka na nodra iseleiwau kei na moto ena siga kei na bogi.


text:
O Cei e Bibi Duadua Vei Iko?
De dua o koya e vola na Same 83 e wekai Esafa na Livai, erau bula vata kei Tui Tevita. A volai ena gauna era via ravuti ira kina na tamata i Jiova na meca.
-
Ni masu na daunisame, e kauaitaka vakalevu na yaca i Jiova kei na nona veiliutaki cecere, sega ni ka e baleti koya ga
-
Nikua tale ga eda dau vakararawataki na dauveiqaravi ni Kalou. Na noda yalodina e rokovi kina o Jiova
-
Vinakata o Jiova meda kila na yacana
-
Me laurai ena noda ivalavala ni bibi duadua vei keda o Jiova


text: Tags : Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr, dailymotion Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr, en ligne Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr, Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr en français, Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr HD ou SD, Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr rutube, Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr gratuit, regarder Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr ,serie streaming , Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr en streaming , Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr youwatch, Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr rutube, Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr openload, voir Okusama ga Seitokaichou! – Episode 3 – Okusama ga Seitokaichou! Vostfr.


text:
2 Veigauna
Chapter 12
Ia ni sa oti o ya, ni sa vakadeitaka o Reopoame na matanitu ka vakaukauwataki koya vakai koya, sa vuki tani mai na i vunau i Jiova, kei ira vata kece talega na Isireli.
2 Ka sa yaco e nai kalima ni yabaki i tui Reopoame ni sa lako mai o Sisake na tui Ijipita ka valuti Jerusalemi, baleta ni ra sa caka cala vei Jiova,
3 E dua na udolu rua na drau na qiqi ni valu, onosagavulu na udolu era vodo ose, kei na tamata e sega ni wiliki rawa era lako vata mai kei koya mai Ijipita O na Lubumi kei na Sukimi kei ira na kai Iciopea.
4 Sa taura o koya na veikoro vakabai e Juta ka sa lako mai ki Jerusalemi.
5 Sa qai lako mai o Semaia na parofita kivei Reopoama kei ira nai liuliu e Juta, era sa soqoni vata mai Jerusalemi baleti Sisake, ka tukuna vei ira, "Sa tukuna vakaoqo o Jiova: 'O ni sa biuti Au, ia oqo Au sa soli kemuni talega ki na ligai Sisake.'"
6 O ira nai liuliu e Juta kei na tui era sa qai vakamalumalumutaki ira ka tukuna, "Sa yalododonu o Jiova."
7 Ia ni sa raica o Jiova ni ra sa vakamalumalumutaki ira, sa lako tale mai na vosa i Jiova vei Semaia na parofita, ka vaka, "Era sa vakamalumalumutaki ira; o koya oqo Au na sega ni vakarusai ira, ia Au na vakayacora vei ira na veisereki. Na Noqu cudru ena sega ni sovaraki yani ki Jerusalemi e na ligai Sisake.
8 "Ia era na nona bobula ga, me ra na kila kina na duidui ni Noqu veiqaravi kei na veiqaravi ni veimatanitu ni vevanua kecega."
9 Sa mani mai valuti Jerusalemi o Sisake na tui Ijipita, ka kauta tani nai yau mai na vale i Jiova kei nai yau mai na vale ni tui; e kauta na ka kecega. E kauta talega nai sasabai koula e a cakava o Solomoni.
10 Sa qai cakava o Repeoame na Tui nai sasabai varasa me kenai sosomi, ka solia vei ira na kavetani ni valu ni mata yadra, era sa yadrava na matamata ki na vale ni tui.
11 Ia ni sa dau curu yani na tui ki na vale i Jiova, na yadra sa dau lako me kauti ira ki tuba; sa oti era sa qai dau kau tale ki loma ni vale ni yadra.
12 Ni sa vakamalumalumutaki koya o koya, sa lako tani mai vua na cudru ni Kalou, me kakua ni vakacacani koya vakadua sara; ka sa vinaka talega na ka kecega e Juta.
13 Na Tui o Reopoame sa vakaukauwataki koya vakai koya e Jerusalemi ka vakatulewa kina. Ia oqo sa yabaki vasagavulu kadua o Reopoame ni sa yaco me tui; ka sa vakatulewa tiko e Jerusalemi me tinikavitu na yabaki, na koro sa digitaka o Jiova mai vei ira na vei yavusa kecega e Isireli me biuta kina na Yacana. Na yaca i tinana o Neama, na yalewa ni Amoni.
14 Sa cakava na ka ca, baleta ni a sega ni vakarautaka na yalona me vakasaqarai Jiova.
15 Na cakacaka i Reopoame, kenai tekivu kei na kenai otioti, era sa sega beka ni volai e nai vola i Semaia na parofita kei na nei Ito na daurai me baleta nai tukutuku ni kawa? E rau sa dau vala voli ga o Reopoame kei Jeropoame e na nodrau veisiga.
16 Ia sa vakacegu o Reopoame vata kei ira na tamana, ka sa bulu e na Koro i Tevita. Sa qai tui o Apaitia na luvena tagane me kenai sosomi.


text:
IDONISIA
Veivakatovolei ena Gauna ni iValu
E curuma qai taura vakaukaua na vanua o Idonisia ena 1942 na mataivalu ni Japani. Era vakacakacakataki vakaukaua e levu na tacida mera ta gaunisala se kelikeli. Eso tale era lai vesu ena keba era vakararawataki kina nira sega ni tokona na ivalu. E tolu na tacida tagane eratou mate e valeniveivesu.
E kalougata e dua na tacida yalewa ni Necaladi o Johanna Harp, e vakaitikotiko ena dua na koro tu yawa e East Java, ni sega ni vesu ena imatai ni rua na yabaki ni ivalu. E vakadewataka sara ena gauna qori kei ratou na luvena * E kopitaki eso na ivola sa vakadewataki qai vakau vuni vei ira na mataveitacini e Java.na ivola Salvation, kei na so na Vale ni Vakatawa ena vosa vakaNecaladi.
Era sota vakaiwasewase lalai o ira era sega ni vesu ra qai qaseqasetaka nodra vunau. E kaya o Josephine Elias (se Tan e liu): “Au saga meu vunau tawalokuci. Au dau kauta e dua na papa ni qito chess niu sikovi ira na tataleitaki me nanumi ga niu lai qito kei ira eso tale.” Ni rau vunau vakaveiwatini e veivale o Felix Tan kei Bola, e dau nanumi ni rau volitaki sovu. E kaya o Felix: “Era dau muri keirau na Kempeitai, na nodra yamata rerevaki na mataivalu ni Japani. E veiveisau na gauna ni neirau caka vuli iVolatabu me kua kina ni kidavi na neirau cakacaka. Eratou toso vinaka e ono na neirau vuli iVolatabu ratou qai papitaiso ena gauna ni ivalu.”
Basika na Duiyaloyalo e Jakarta
Nira se saga tiko na mataveitacini mera vakamatauni ira ena ituvaki dredre e lakovata mai na ivalu, sa basika e dua tale na veivakatovolei. Era vakarota na vakailesilesi ni Japani mera rejisitataki o ira era gole mai vanuatani. E tukuni mera yadua tale ga na ivakatakilakila era sainitaka kina nira na vakamalumalumu ina matanitu o Japani. Era lomatarotarotaka e levu na tacida ‘mera rejisita se kua, mera sainitaka na ivakatakilakila se kua.’
E kaya o Felix Tan: “Era tukuna vei keimami e Sukabumi na mataveitacini mai Jakarta me keimami kua ni sainitaka na ivakatakilakila. Ia keimami kerei ira na vakailesilesi me veisau na ka e volai ena ivakatakilakila. Na vanua e tukuni kina ‘o koya e saini sa bubuluitaka me tokona,’ me sa veisau me ‘o koya e saini ena sega nivakalatilati’ ena sasaga ni mataivalu ni Japani. Keimami kurabuitaka nira vakadonuya na vakailesilesi, keimami mani yadua na ivakatakilakila. Nira rogoca na mataveitacini mai Jakarta na ka keimami cakava, era kaya ni keimami vukitani, era sega tale ni via kilai keimami.”
E ka ni rarawa nira cakitaka nodra vakabauta eso na tacida era vesu e Jakarta. Ia e dua na tacida a sega ni via sainitaka na ivakatakilakila, dina ni sa veisau na kena ivolavolai. A qai bala e valeniveivesu kei André Elias. E kaya o André: “Keirau veitalanoataka na ka e baleta na rejisita, au qai vukei koya me donu na nona rai. A kerea me vosoti ni a sega ni via kilai keimami tale. Keirau dau veivakayaloqaqataki ena levu na gauna, ia e qai mate ena vuku ni veivakalolomataki e valeniveivesu.”
Merdeka!
Era gumatua tiko ga na vunau na mataveitacini ni oti na ivalu ena 1945. A vola ina valenivolavola ni tabana mai Ositerelia e dua na tacida a vesu qai vakararawataki: “E va na yabaki rarawataki au donuya, ia au se dei tiko ga,sega ni bau veisau noqu rai. Au sega vakadua ni guilecavi ira na mataveitacini ena veika rarawa au sotava. Kerekere, me vakau mada mai vei au eso na ivola.”
A vakau mai vakalalai na ivola, toso na gauna sa qai yaco mai na kena iusausa levu. E tekivu tale nodratou vakadewa na tini na dautukutuku e Jakarta ena vosa vakaIdonisia.
Era kacivaka ena 17 Okosita, 1945, na iliuliu kei Idonisia ni sa tugalala na nodra matanitu. A tekivu saqati e keri na nona veiliutaki o Necaladi e Idonisia. Era mate e vica vata na udolu, ra qai vakatalai e sivia na le vitu na milioni.
E sega ni cegu nodra vunau na tacida ena gauna e yaco tiko kina na vakaduduile. E kaya o Josephine Elias: “E kaukaua na yalo ni boletaki vanua, keimami vakasaurarataki me keimami cavuta na ‘Merdeka,’ kena ibalebale na ‘Tugalala.’ Ia keimami tukuna ni keimami tawaveitovaki ena veika vakapolitiki.” Oti e dua na gauna balavu, e vakasuka na veiliutaki o Necaladi ena 1949 ina Republic of the United States of Indonesia (sa kilai nikua me Republic of Indonesia). *
Me yacova na 1950, sa voleka ni tini na yabaki na nodra sotava voli na mataveitacini na ituvaki dredre. Ia e se vo levu na cakacaka. Era na rogoca vakacava na itukutuku vinaka na le vica vata na milioni e Idonisia? E rairai dredre toka qori mai na rai vakatamata! Ia e dei nodra vakabauta na mataveitacini, ra qai gumatua tiko ga na vunau nira nuidei ni na “tala mai eso tale na tamata cakacaka ina nona tatamusuki” o Jiova. (Maciu 9:38) A qai yaco dina qori.


text:
Vakatutu ni Veivosaki
●○○ IMATAI NI VEISIKO
Taro: Se yaga tiko ga nikua na iVolatabu?
Tikinivolatabu: 2Tm 3:16
Vakatutu: E salavata na iVolatabu kei na veika vakasaenisi?
○●○ IMATAI NI VEISIKOVI LESU
Taro: E salavata na iVolatabu kei na veika vakasaenisi?
Tikinivolatabu: Jop 26:7
Vakatutu: Se yaga tiko ga na ivakasala ena iVolatabu?
○○● IKARUA NI VEISIKOVI LESU
Taro: Se yaga tiko ga na ivakasala ena iVolatabu?
Tikinivolatabu: Vvb 14:30
Vakatutu: Vakacava e donu na ka e tukuna na iVolatabu me baleta na gauna se bera mai?


text:
YADRA! Nb. 1 2020 | iWali ni Lomaocaoca
Sega ni caka rawa na levu ni lomaocaoca. Ia e tiko na ka o rawa ni cakava mo lomavakacegu kina.
O Dau Lomaocaoca?
Levu na ka o na rawa ni cakava mo kua ni lomaocaoca kina.
Vu ni Lomaocaoca
Dikeva eso na ka e vakavuna na lomaocaoca, raica tale ga ke dua vei ira qori o sotava tiko.
Cava na Lomaocaoca?
Eda dau lomaocaoca kece. Raica na leqa e rawa ni yaco keda lomaocaoca vakasivia.
Sala Mo Walia Kina na Lomaocaoca
Raica mada eso na ivakavuvuli yaga ena rawa ni vukei iko ena gauna o lomaocaoca kina, de dua ena vakalailaitaka tale ga.
Ena Oti na Lomaocaoca
Eda sega ni rawa ni walia na lomaocaoca, o Jiova ga ena vakaotia vakadua.
“Na Yalovinaka e Bulabula Kina na Yago”
Na vosa e laurai ena Vosa Vakaibalebale 14:30, e vakaraitaka sara ga na kena yaga tawamudu na ivakasala vuku ena iVolatabu.


text:
ULUTAGA LEVU | NA IVOLA E SEGA NI KAWABOKO RAWA
Guce na Veitusaqati
ITUVAKI LEQATAKI: E veisaqasaqa kei na ka e kaya na iVolatabu na nodra sasaga e levu na daunipolitiki kei na iliuliu ni lotu. Era vakatanitaka tale ga na lewa e soli vei ira nira vakatabuya na kena veisoliyaki, tabaki, se vakadewataki na iVolatabu. Raica mada e rua na kena ivakaraitaki:
-
Rauta na 167 B.G.V.: A vinakata e dua na tui o Antiochus Epiphanes mera tavuki na Jiu ina nodra lotu na kai Kirisi. E mani vakarota me vakarusai kece na ilavelave ni iVolatabu vakaIperiu. E kaya na daunitukutuku makawa o Heinrich Graetz ni o ira na vakailesilesi ni tui era dau “dresulaka qai vakama na ivolavivigi ni Lawa ena gauna ga era raica kina e dua. O ira na wilika na iVolatabu mera vakaukauataki se vakacegui kina era dau vakamatei.”
-
500 ina 1500 G.V.: Era cudru eso na italatala ni Katolika nira vunautaka na nodra lewenilotu na ka e kaya na iVolatabu, sega ni ivakavuvuli ni Katolika. E dodonu me laurai ga vei ira na lewenilotu na Same ena vosa vakaLatina. O koya e laurai vua na ivola tale eso ena iVolatabu e dau vakatokai me vukitani. Dua na matabose ni lotu e vakaroti ira sara ga eso na tagane mera vaqarai na vukitani. E tukuni mera curuma na vale kece, mera lakova na vanua cava ga e kasamitaki ni na tiko kina na iVolatabu. Nira raica ga nona vale e dua na vukitani, mera vakarusa sara.
Ke ra vakawabokotaka na meca na iVolatabu, ke a sega ni yacovi keda mai nikua na kena itukutuku.
MAROROI NI IVOLATABU: A vakatabakidua e Isireli na sasaga i Tui Antiochus me vakawabokotaka na iVolatabu. Ia e levu na Jiu era sa toki ina so tale na vanua. Era kaya na dauvakadidike ni sivia na 60 na pasede na Jiu era sa sega ni tiko e Isireli ena imatai ni senitiuri G.V. Era maroroya tu na Jiu na iVolatabu ena nodra valenilotu. Na iVolatabu ga qori era qai vakayagataka na itabatamata ena veiyabaki e muri, wili kina o ira na lotu vaKarisito.—Cakacaka 15:21.
E taleitaki vakalevu na iVolatabu ena veiyabaki ni 500 ina 1500 G.V. Qori na vuna e vakadewataki qai lavetaki tiko ga kina. E sega ni bau vakayalolailaitaki ira na veitusaqati. Ni se bera mada ga ni buli na misini ni tabaivola ena ika15 ni senitiuri, sa rairai vakadewataki vakatikina na iVolatabu ena 33 na vosa. Ena veiyabaki e muri, sa vakadewataki qai tabaki na iVolatabu ena kena ivakatagedegede levu sara.
KENA YAGA: A guce nodra sasaga na tui kei na italatala me vakawabokotaki na iVolatabu. Me yacova mai nikua, na iVolatabu e ivola e veisoliyaki qai vakadewataki vakalevu duadua. Se mani vanua se matatamata cava eda cavutu mai kina se na noda ivakatagedegede ni bula, eda sa vakadinadinataka kece na yaga ni iVolatabu.


text:
“Au Kila ni na Tucake Tale”
“Sa moce na nodatou itokani, ia au sa lako qo meu lai vakayadrati koya.”—JONI 11:11.
1. Na cava e vakadeitaka o Marica me baleti ganena? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
E LOLOSI tiko o Marica, na itokani i Jisu, e dua tale ga na tisaipeli. E lolositaka na takali i ganena o Lasarusa. Vakacava ena rawa ni vakacegui? Io. E vakadeitaka vua o Jisu: “Ena tucake tale o ganemu.” De sega sara ni vakaotia nona rarawa qori, ia e ciqoma o Marica na vosa ni veivakadeitaki i Jisu. E tukuna: “Au kila ni na tucake tale ena gauna ni veivakaturi ena iotioti ni siga.” (Joni 11:20-24) E kila vinaka ni na yaco dina ena dua na gauna se bera mai. Oti ga ya e vakayacora sara o Jisu e dua na cakamana. E vakaturi Lasarusa ena siga ga ya.
2. Na cava mo nuitaka kina na veivakaturi me vakataki Marica?
2 Eda na sega ni namaka me rau vakayacora na veitamani o Jiova kei Jisu na cakamana qori nikua. Ia vakacava o nuitaka tiko nona vakaturi e dua na wekamu ena dua na gauna se bera mai, me vaka ga a laurai vei Marica? De o namaka tiko nona vakaturi o watimu, tinamu, tamamu, tukamu se bumu. O rairai lolositaka tiko qo na mate i luvemu. O dau diva mo drau veimarautaki, mokoti koya, drau veitalanoa tale ga.Me vakataki Marica ga, eda marau ni tiko na vuna eda rawa ni kaya kina: ‘Au kila ni na tu cake tale ena veivakaturi.’ Ena vinaka gona meda vakasamataka vakatitobu na lotu vaKarisito se cava e inuinui dei kina qori.
3, 4. E dei vakacava na inuinui i Marica ena ka e se qai cakava ga o Jisu?
3 E tiko volekati Jerusalemi o Marica, ia a sega ni raici Jisu ni vakatura na luvena tagane duabau na yada, volekati Neini e Kalili. A rairai rogoca ga. E tautauvata ga na nona vakatura o Jisu na luvena yalewa o Jairo. O ira sara mada ga na tiko ena nona lomanivale na goneyalewa qori era “kila ni sa mate.” Ia e tara na ligana o Jisu qai kaya: “Lewa, tucake!” Sega ni bera nona sa tucake. (Luke 7:11-17; 8:41, 42, 49-55) Erau kila tiko o Marica kei na tacina o Meri ni rawa ni vakabulai ira na tauvimate o Jisu. Rau nanuma gona ke a tiko o Jisu ena sega ni mate o Lasarusa. Ia qo ni sa mate na itokani i Jisu, na cava na nona inuinui? Ni tukuna o Marica ni na tucake tale ena dua na gauna se bera mai, e dusia tiko ga na “iotioti ni siga.” E vakadeitaka vakacava qori? O na vakadeitaka vakacava ni na yaco na veivakaturi ena dua na gauna se bera mai mera vakabulai kina na wekamu lomani?
4 E tiko na yavu vinaka ni nomu inuinui. Ni o railesuva e vica, o na vulica kina eso na ka ena Vosa ni Kalou o sega ni dau sema kei na nomu inuinui mo raici ira tale na wekamu lomani.
KILAI NA INUINUI ENA KA E YACO!
5. Na cava tale e vu ni nona vakadeitaka o Marica ni na vakaturi o Lasarusa?
5 O na dikeva ni sega ni kaya o Marica, ‘Au nuitaka ni na tucake o ganequ.’ E kaya ga: “Au kila ni na tucake tale.” A rairai rogoca oti o Marica na cakamana, e vakadeitaka kina na veivakaturi ni se bera mada ga ni tekivu na cakacaka vakaitalatala i Jisu. A vulica qori e vale ni se itabagone vaka kina e valenilotu. O na nanuma kina e tolu na itukutuku uqeti vakalou ena iVolatabu.
6. Na cakamana vakasakiti cava e vakayacora o Ilaija, e yaga vakacava vei Marica?
6 A yaco na imatai ni veivakaturi ni solia na kaukaua na Kalou vei Ilaija me cakamana kina. E tiko e dua na yada e Sarifaci, ena dua na tauni ena baravi vakaFinaisi. E vukea e dua na parofita na yada dravudravua qo. E cakamana na Kalou me kua vakadua ni oti na ivakarau ni kena falawa kei na waiwai, me rau bula tiko kina vakaveitinani. (1 Tui 17:8-16) E tauvimate o luvena tagane qai mate, mani vukei koya o Ilaija. E tara na yagona, oti e masu vei Jiova: “Noqu Kalou, yalovinaka, moni vakabula tale na gone qo.” E yaco dina qori! E rogoci koya na Kalou, vakaturi tale kina na gone. E imatai ni veivakaturi me volatukutukutaki ena iVolatabu. (Wilika 1 Tui 17:17-24.) E kila o Marica na ka vakasakiti e yaco qori.
7, 8. (a) Vakamacalataka nona vukea o Ilaisa e dua na yalewa e lolositaki luvena tiko. (b) Na cava e vakadinadinataki me baleti Jiova ena cakamana i Ilaisa?
7 Na ikarua ni veivakaturi ena iVolatabu e vakaitavi kina na isosomi kei Ilaija, na parofita o Ilaisa. E vakasakiti nona dau kauaitaki Ilaisa e dua na marama rogo ni Isireli e tiko e Sunemi. E yava, sa qase tale ga o watina, ia e vakalougatataki koya na Kalou ena vuku ni parofita qori me dua na luvena tagane. Oti e vica tale na yabaki, e takali na luvedrau. Vakasamataka mada na levu ni nona rarawa na marama qori. Ia e vakadonuya o watina me lakova na marama 2 Tui 4:8-31.qori e rauta ni 30 na kilomita me lai raici Ilaisa e Ulu i Kameli. E tala sara na parofita nona dauveiqaravi o Kiesai me liu tiko vei rau i Sunemi. Ia e sega ni rawa ni veivakaturi o Kiesai. Rau sa qai yaco yani i vale o Ilaisa kei na marama qori.—
8 E masu sara o Ilaisa ena yasa i luvena sa mate tu. E vakaturi vakacakamana na gonetagane qori, rau veimarautaki sara vakaveitinani! (Wilika 2 Tui 4:32-37.) E rairai nanuma na marama qori na masu nei Ana, a yava tale ga ena dua na gauna, ni kauti Samuela tiko me lai veiqaravi ena valeniveitavaki e masulaka: “O Jiova . . . e lewa na lako sobu ena iBulubulu, e veivakaturi tale ga.” (1 Sam. 2:6) Matata kina ni vakatura sara ga na gonetagane ni Sunemi qori na Kalou, e vakadinadinataki kina na nona kaukaua me veivakaturi.
9. Na cava e vakamacalataki me baleti Ilaisa ena ikatolu ni veivakaturi ena iVolatabu?
9 E sega ni yaco ga e keri na ka vakatubuqoroqoro e kilai kina o Ilaisa. E veiqaravi vakaparofita me sivia ni 50 na yabaki, oti e ‘tauvimate, mani mate sara.’ Ni sa vuca na yagona sa vo tu ga na suina, era gole yani eso na Isireli mera buluta e dua na tagane. Era tiko tale ga e kea eso na ilala daukabakoro. Era mani dro na Isireli ra qai kolotaka na yagonimate ina ibulubulu se qaravatu nei Ilaisa. E tukuni gona: “Ni tara ga na sui nei Ilaisa na yago ni tamata qo, e bula qai tucake.” (2 Tui 13:14, 20, 21) Vakasamataka na ka ena nanuma o Marica ena itukutuku ni veivakaturi qori! E kaukaua sara na Kalou vei mate. Vakasamataka tale ga na kena yaga vei iko. O na vakadeitaka kina na levu ni nona kaukaua na Kalou, e tawavakaiyalayala tale ga.
KA E YACO ENA IMATAI NI SENITIURI
10. Na cava e cakava o Pita vua na yalewa lotu vaKarisito se qai mate ga?
10 Eda wilika tale ga ena iVolatabu vaKirisi na nodra vakaturi eso nira tiko na italai ni Kalou. Eda wilika nona veivakaturi o Jisu ena taudaku kei Neini vaka kina ena lomanivale i Jairo. A vakatura tale ga na yapositolo o Pita e dua na yalewa lotu vaKarisito o Tokasa (Tavaita). E lako o Pita ena vanua sa davo tu kina na yagona me vakarau bulu. Ni volekata yani na yagona e masu o Pita, oti qai kaya: “Tavaita, duri!” Sega ni bera nona sa bula, e ‘vakaraitaki koya’ sara o Pita vei ira na itokani lotu vaKarisito “ni sa bula tale.” E veivakadeitaki na ka e yaco qori ni “levu era mai vakabauta kina na Turaga.” E rawa nira vakadinadinataki koya vei ira eso tale, vakabibi nona rawa ni vakabulai ira na mate o Jiova.—Caka. 9:36-42.
11. Na cava e kaya na vuniwai o Luke me baleta na cauravou e lutu mai na tabavale? E yaga vakacava vei ira na kena vo?
11 Dua tale na veivakaturi qo era vakadinadinataka eso. A soqoni tiko o Paula ena dua na rumu ni vale e cake e Tiroa, sa vuaira kei Taki nikua. E vunau tale ga kina me yacova ni sa bogilevu tutu. A vakarorogo tiko e dua na cauravou o Utiko ni dabe volekata toka na katubaleka. Ia e sosovu mani lutu mai na ikatolu ni tabavale. A rairai liu o Luke ena vanua e lutu kina me dikeva na kena ituvaki. Sa mate sara tu ga, sega ni cibati koya ga se mavoa! E siro sobu o Paula, e mokota na yagona qai kaya: “Sa bula tale.” Dua na ivakadinadina levu qori vei ira na tu e kea! E “sega ni tukuni rawa nodra lomavakacegu” nira kila ra raica tale ga na veivakaturi qori.—Caka. 20:7-12.
INUINUI DEI
12, 13. Me baleta na veivakaturi sa vakamacalataki oti, na taro cava eda na veivosakitaka?
12 Na itukutuku era sa vakamacalataki oti qori o na raica kina e dua na ka e vakadeitaka o Marica. Oya na veivakadeitaki ni noda Kalou e Vunibula qai tu vua na kaukaua me vakabulai ira tale na mate. E vakatubuqoroqoro tale ga nira tiko kina na dausokalou yalodina ni Kalou me vakataki Ilaija, Jisu, se o Pita ena gauna e vakayacora kina na cakamana va qori o Jiova. Ia na cava eda rawa ni kaya me baleti ira na mate ena so tale na gauna ena ivolatukutuku makawa? Ke sega ni veivakaturi na Kalou ena dua na itabayabaki, vakacava e tu na nodra inuinui na tagane kei na yalewa yalodina qori ni na vakaturi ira na Kalou ena gauna se bera mai? Vakacava era rawa ni vakataki Marica mera kaya: “Au kila ni na tucake tale [na ganequ] ena gauna ni veivakaturi ena iotioti ni siga?” Na cava e vakabauta kina qori, cava mo vakabauta kina o iko?
13 E volatukutukutaki tale ga ena Vosa uqeti ni Kalou nira kila tu o ira na qaravi Jiova ena yalodina ni na vakayacori na veivakaturi ena dua na gauna se bera mai. Dikeva mada qo e vica.
14. Na cava eda vulica me baleta na veivakaturi ena ivolatukutuku kei Eparama?
14 Vakasamataka na ka e tukuna na Kalou vei Eparama me baleti Aisake, na kawa sa yalataki tu vakadede. E kaya o Jiova: “Kerekere, kauta mada na luvemu, na luvemu duabau o dau lomana, o Aisake . . . qai cabori koya . . . me isoro kama.” (Vkte. 22:2) Na cava ena tukuni me baleta na ivakaro qori? E yalataka o Jiova vei Eparama ni na vakalougatataki na matanitu kece e vuravura ena nona kawa. (Vkte. 13:14-16; 18:18; Roma 4:17, 18) E kaya tale ga o Jiova ni na “basika mai vei Aisake” na veivakalougatataki ya. (Vkte. 21:12) Ia ena vakayacori vakacava qori ke cabori Aisake o Eparama? E vakamacalataka o Paula ni vakabauta o Eparama ni na rawa ni vakaturi Aisake tale na Kalou. (Wilika Iperiu 11:17-19.) E sega ni tukuni ena iVolatabu ni nanuma o Eparama ke talairawarawa ga ena vica na aua, siga, se dua na macawa ena vakabulai tale o Aisake. E sega ni kila o Eparama na gauna ena vakaturi tale kina na luvena. E nuitaki Jiova ga ni na vakaturi Aisake.
15. Na inuinui cava e vakanamata kina o Jope?
15 E vakanamata tale tu ga na peteriaki o Jope ena veivakaturi se bera mai. E kila ni gauna e tamusuki kina e dua na vunikau Jope 14:7-12; 19:25-27) Ni dua e mate, ena sega vua na kaukaua me vakaturi koya ga. (2 Sam. 12:23; Same 89:48) Sega ni kena ibalebale qori ni na dredre vua na Kalou me vakaturi keda. E vakabauta o Jope ni sa lokuca tu o Jiova na gauna me nanumi koya kina. (Wilika Jope 14:13-15.) E sega ni kila o Jope se gauna cava qori. Ia e nuitaka ni na nanumi koya tu ga na Dauveibuli mai na ivakatekivu, ena vakaturi koya tale ga.ena tubu tale me dua na kau vou. Ia eda sega ni va qori. (
16. E vakayaloqaqataki Taniela vakacava e dua na agilosi?
16 O Taniela tale ga e dua na turaga yalodina eda kila ena iVolatabu vakaIperiu. E qarava na Kalou ena yalodina me vicasagavulu na yabaki, e tokoni koya tale ga o Jiova. A talai e dua na agilosi me vakadeitaka vua ni “tamata mareqeti vakalevu,” me “vakacegu” qai “kaukaua.”—Tani. 9:22, 23; 10:11, 18, 19.
17, 18. Na cava e yalataki vei Taniela me baleta nona veigauna se bera mai?
17 Ena rairai vakasamataka o Taniela na nona veigauna se bera mai ni sa voleka ni yabaki 100, sa voleka tale ga ni mate. Vakacava ena vakabulai tale? Io! Ena itinitini ni ivola i Taniela e uqeti koya na Kalou: “O iko mo lako tiko me yacova na icavacava. O na vakacegu.” (Tani. 12:13) E kila vinaka tu na kenaturaga o Taniela nira vakacegu tu na mate, ni sega na “cakacaka se na vakasama se na kilaka se na vuku ena iBulubulu.” Sa voleka ni gole kina o Taniela. (Dauv. 9:10) Ia e sega ni cava ga e keri na nona bula. E yalataki vua e dua na ka se bera mai.
18 E tukuni tale vua: “O na vakacegu ia o na tu ena nomu ivotavota ena icavacava ni gauna.” E sega ni dua na kena tikinisiga se balavu ni gauna. Ena cava na gauna i Taniela ni sa mate, me vakacegu kina. Ia ni tukuni ni “tu ena nomu ivotavota” ena gauna se bera mai, e matata kina na yalayala ni veivakaturi—ni na vakayacori ena dua na gauna ni oti nona mate. Ena yaco qori ena “icavacava ni gauna.” E vakamacalataka va qo na yalayala qori na Jerusalem Bible: “O na tucake mo raica na nomu iwasewase ena iotioti ni gauna.”
19, 20. (a) E veisemati vakacava na veika eda sa dikeva kei na ka e tukuna o Marica vei Jisu? (b) Cava eda na veivosakitaka?
19 E tiko na vuna vinaka e vakadeitaka kina o Marica ni na “tucake tale ena gauna ni veivakaturi ena iotioti ni siga” na ganena yalodina o Lasarusa. Nida vakasamataka na yalayala a vakayacori vei Taniela kei na nona yalodei o Marica ena ka e tukuna vei Jisu, e dodonu me vakayaloqaqataki keda. Ena vakayacori dina na veivakaturi.
20 Nida vulica na veika a yaco ena gauna makawa, e vakadinadinataka ni na vakayacori na veivakaturi. Era vakanamata tale ga na tagane kei na yalewa era qarava na Kalou ni na vakayacori na veivakaturi ena gauna se bera mai. Kena ibalebale qori ni na vakayacori na veivakaturi ni sa oti e dua na gauna balavu? Se mani cava e yaco, eda vakanamata sara ga ina veivakaturi me vakataki Marica. Ia ena yaco ninaica? Ena veivosakitaki qori ena ulutaga tarava.


text:
Sere 99 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Mo Lesi Ira . . . na Qase”: (10 min.)
[Me saravi na vidio iKau ni iVola na Taito.]
Tto 1:5-9—Era lesia na ivakatawa ni tabacakacaka na tacida era rawata na ivakatagedegede vakaivolatabu mera qase ni ivavakoso (w14 15/11 28-29)
[Me saravi na vidio iKau ni iVola na Filimoni.]
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Tto 1:12—Na cava e sega ni tokona kina na tikinivolatabu qo na veivakaduiduitaki? (w89 15/5 31 ¶5)
Flm 15, 16—Na cava e sega ni kerei Filimoni kina o Paula me sereki Onisimo? (w08 15/10 31 ¶4)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Tto 3:1-15 (th lesoni 5)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vidio ni iMatai ni Veisiko: (4 min.) Me saravi qai veivosakitaki na vidio.
iMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 2 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. (th lesoni 3)
iMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Tekivu ni o vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. Tukuna o itaukeinivale e dua na iulubale e matau ena yalava. (th lesoni 12)
iMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Tekivu ni o vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. Solia na jw card. (th lesoni 11)
NODA BULA VAKARISITO
“Ra iTabagone—‘Gumatua ena Cakacaka Vinaka’”:(15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio iTabagone Era Dokai Jiova.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 79
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 127 kei na Masu


text:
VANUA KEI NA LEWENA
Veisiko i Niusiladi
ERA soko wasa me vica vata na udolu na maile na matatamata na Maori ena rauta na 800 na yabaki sa oti mera lai tawani Niusiladi. Era raica ni duidui sara na ituvaki ni vanua ni vakatauvatani kei na veiyanuyanu tale eso ena wasa Pasifika. Kena ivakaraitaki, e vanua sukusukura o Niusiladi, levu na veiulunivanua, lutu kina na ucacevata, qai tu na kena tobu ni wai katakata. Oti e limanadrau na yabaki, era yaco tale ga yani e Niusiladi e dua na ilala era gole vakayawa sara mai Urope. Era vakaitikotiko ena korolevu e rauta ni 90 na pasede na lewenivanua. E levu era muria ruarua na ivakarau vakavanua era susugi kina mai Urope, kei na ivakarau vakavanua ni veiyanuyanu ena Pasifika. Na koroturaga kei Niusiladi o Wellington, e tukuni ni korolevu yawa duadua ena ceva kei vuravura.
E yanuyanu tu yawa o Niusiladi, ia voleka ni tolu na milioni na saravanua era gole kina e veiyabaki ena vuku ni rairai ni vanua kei na levu tale na ka totoka e isakisaki ni vanua qo.
Na cava soti e isakisaki kei Niusiladi? Eso na manumanu e laurai duadua ga ena vanua qo, vakabibi na kena e sega ni rawa ni vuka. Dua tale na manumanu e laurai kina na tuatara, e vaka na moko qai rawa ni bula me 100 na yabaki! Na manumanu e rawa ni tukuni tale ga nira itaukei e wili kina eso na mataqali beka, tovuto, kei na babale.
Sa voleka ni 120 na yabaki na nodra tiko e Niusiladi na iVakadinadina i Jiova. Era veivakavulici ena iVolatabu ena rauta na 19 na vosa, qori e wili kina na vosa vakaNiue, Rarotonga, Samoa, kei na vosa vakaTonga.


text:
WASE 22
“Qarava na Kalou”
TIKINA BIBI: Railesuvi na usutu bibi ena ivola i Isikeli, e yaga vakacava nikua kei na gauna se bera mai
1, 2. (a) Na digidigi cava eda rawa ni cakava? (b) E yalodina vakacava e dua na agilosi ni via caka vua na sokalou?
E BIBI meda sauma na taro qo: O cei au na qarava? E levu era nanuma ni sa rui dredre na kena isau, e levu tu na digidigi. Ia e rawarawa qai matata na kena isau, oya meda qarava na Kalou o Jiova se o Setani na Tevoro.
2 E vinakata sara ga o Setani me sokaloutaki. E laurai qori ena gauna e temaki Jisu kina. Me vaka sa veivosakitaki ena Wase 1 ni ivola qo, e vakaraitaka o Setani vei Jisu e dua na ka vakasakiti, oya me lewa na vuravura taucoko. Na cava e qai vinakata na Tevoro? E tukuna vei Jisu “Sokalou wale ga vakadua vei au.” (Maciu 4:9) Ia e duidui sara na agilosi e vakaraitaka vei Joni na vakatakila, e sega ni via sokaloutaki. (Wilika Vakatakila 22:8, 9.) Ni via sokaloutaka na agilosi o Joni, e qai tukuna vua na luve ni Kalou yalomalumalumu qo: “Kua ni cakava qori!” E sega ni tukuna ‘Qaravi au,’ e kaya ga, “Qarava na Kalou.”
3. (a) Na cava na inaki ni ivola qo? (b) Na cava eda na dikeva?
3 Na inaki ni ivola qo meda vaqaqacotaka kina na ka e Vkru. 10:20; Maciu 4:10) Meda raica mada vakalekaleka na ka eda vulica me baleta na sokalou savasava ena Parofisai i Isikeli kei na raivotu. Da qai dikeva ena iVolatabu nira na vakatovolei ena iotioti ni gauna na kawatamata ena veigauna se bera mai, ena qai kilai kina o koya ena bula tiko me raica na vakalesui mai vakadua na sokalou savasava i Jiova.vakarota na agilosi, oya meda qarava vakatabakidua na Kalou o Jiova. (
Tolu na Usutu e Vakabibitaki ena iVola i Isikeli
4. Na cava na tolu na usutu e vakabibitaki ena ivola i Isikeli?
4 Eda vulica ena ivola i Isikeli ni sokalou savasava e sega ni caka kina eso na ivakarau ni sokalou vakarairai. E vinakati meda (1) sokaloutaki Jiova vakatabakidua, (2) duavata tiko ga ena sokalou savasava qai (3) lomani ira eso tale. Meda dikeva mada se vakabibitaka vakacava na parofisai kei na raivotu na tolu na usutu e cavuti mai cake.
iMatai ni usutu: Sokaloutaki Jiova vakatabakidua
5-9. Na cava eda vulica me baleta nona sokaloutaki vakatabakidua o Jiova?
5 Wase 3: * Na raivotu veivakurabuitaki ni kena wavokiti Jiova tu na drodrolagi qai vodo tiko ena dua na kabula kaukaua vakayalo e dusia e dua na ka dina, ni ganiti koya ga na Kalou Kaukaua Duadua me sokaloutaki.—Isik. 1:4, 15-28.
6 Wase 5: E kidroataki na kena laurai ena raivotu ni valenisoro i Jiova na ka vakasisila! E dusia gona ni sega ni dua na ka e vunitaki vei Jiova. E raica na ka e caka vakatawadodonu, me vaka na qaravi matakau, na ka mada ga e caka vunivuni. Dua na ka na kena mosi vua, e totogitaki ira tale ga na muria na ivalavala qori.—Isik. 8:1-18.
7 Wase 7: Na nodra lewai na veimatanitu e “ca” na nodra itovo vei ira na Isireli, e vakadeitaka nira na saumitaro vei Jiova o ira na dauveivakacacani. (Isik. 25:6) Eda vulica tale ga ena nodra veimaliwai na Isireli kei ira na veimatanitu, ni dodonu me bibi duadua na noda yalodina vei Jiova. Eda na sega ni veisautaka na noda itovo me ganiti ira na wekada era sega ni qaravi Jiova; se meda nuitaka na iyau, se vakaleqai noda tawaveitovaki meda lai solia kina vei ira na tamata na ka e dodonu me nei Jiova.
8 Wase 13 kei na 14: Eda vulica ena raivotu ni valenisoro ena ulunivanua cecere ni dodonu meda muria na ivakatagedegede cecere i Jiova, ni sega tale ga ni dua na Kalou e uasivi koya.—Isik. 40:1–48:35.
9 Wase 15: Na kena vakamacalataki vakaparofisai na matanitu o Isireli kei Juta ni rau vaka na saqamua, eda vakasamataka kina na kena vakasisila vei Jiova na veibutakoci vakayalo.—Isik., wase 16, 23.
iKarua ni usutu: Duavata tiko ga ena sokalou savasava
10-14. E vakabibitaki vakacava ena sokalou savasava na noda duavata tiko ga?
10 Wase 8: Ni yalataki ena parofisai ni lesia o Jiova ‘e dua na ivakatawa’ me qaravi ira na nona tamata, qo e dusia ni vinakati meda duavata, da qai veiyaloni ena nona veiliutaki o Jisu.—Isik. 34:23, 24; 37:24-28.
11 Wase 9: Na parofisai i Isikeli me baleta na nodra sereki mai na tamata ni Kalou ena nodra veivakabobulataki na kai Papiloni qai vakalesui ina nodra vanua e dusia e dua na itukutuku vei ira na via vakamarautaki Jiova nikua. O ira na dausokalou savasava mera tawasei ira qai yawaki ira tiko ga ena veivakamuai dukadukali i lotu lasu. Se mani lotu cava eda lewena mai, noda rawaka vakailavo kei na vanua eda cavutu mai kina, e bibi meda saga tiko ga na duavata e kilai tani kina na tamata ni Kalou.—Isik. 11:17, 18; 12:24; Joni 17:20-23.
12 Wase 10: E vakabibitaki na duavata ena raivotu me baleta na kena bula tale na sui mamaca. E ka dokai dina meda maliwai ira na ilawalawa dausokalou savasava era vakalesui mai, nira cakacaka vata vaka na mataivalu!—Isik. 37:1-14.
13 Wase 12: Na duavata e vakabibitaki ena parofisai qo e baleta na rua na kau erau kau vata mai. Sa bau vaqaqacotaka dina noda vakabuta nodra duavata na lumuti kei na so tale na sipi ena vakayacori ni iyalayala qo! Nida bula tu ena vuravura e levu kina na veisei vakalotu, kei na veileqaleqati vakapolitiki, ena vauci keda tiko ga na loloma kei na yalodina.—Isik. 37:15-23.
14 Wase 16: E vakabibitaki ena parofisai me baleta na tagane e taura tu na ileu ni iqi nei vunivola kei ratou na tagane eratou taura tu na iyaragi ni ravuravu, ni o ira ga na sokalou savasava era bula sivia na “veivakararawataki levu” era na vakatakilakilataki mera bula.—Maciu 24:21; Isik. 9:1-11.
iKatolu ni usutu: Lomani ira eso tale
15-18. Na cava meda loloma tiko ga kina? Ena sala cava?
15 Wase 4: Eda vulica na itovo i Jiova ena raivotu me baleta na va na ka bula, ni liu duadua na loloma. Nida vosa qai cakava na ka ena yalololoma, eda vakadeitaka ni noda Kalou o Jiova.—Isik. 1:5-14; 1 Joni 4:8.
16 Wase 6 kei na 11: Na loloma ni Kalou e uqeti koya me lesia eso na yadra, me vakataki Isikeli. Ni Kalou ga na loloma, e sega ni vinakata e dua me vakarusai ni sa na muduka na veiliutaki i Setani e vuravura. (2 Pita 3:9) Eda lesi ena itavi dokai meda dau loloma vaka na Kalou, nida qarava na noda ilesilesi meda tokoni ira kina na yadra ni gauna qo.—Isik. 33:1-9.
17 Wase 17 kei na 18: E kila o Jiova ni levu era na cata na nona yalololoma ra qai saga mera vakawabokotaki ira na dausokalou yalodina. Na loloma ena uqeti Jiova me taqomaki ira na nona tamata yalodina ni ravuravu o “Koki ena vanua o Mekoki.” Ena uqeti keda tale ga meda vakasalataki ira e levu me baleta nona vakarusai ira na dauveitusaqati o Jiova.—Isik. 38:1–39:20; 2 Ces. 1:6, 7.
18 Wase 19, 20, kei na 21: E laurai na loloma i Jiova ena raivotu me baleta na uciwai ni wai ni bula kei na votavotai ni qele. E vakamacalataki kina na ivakaraitaki levu ni loloma i Jiova, oya ni solia na Luvena me vosoti kina noda ivalavala ca da qai marautaka na bula uasivi nida lewenivuvale ni Kalou. Na sala vinaka duadua meda vakaraitaka kina noda loloma, oya meda vunautaka na veika totoka e vakarautaka tu o Jiova vei ira na vakaraitaka nodra vakabauta na Luvena.—Isik. 45:1-7; 47:1–48:35; Vkta. 21:1-4; 22:17.
Ena Uasivi na Yalomalumalumu ni Oti na Duanaudolu na Yabaki
19. Na cava ena cakava o Jisu ena loma ni Duanaudolu na Yabaki ni nona Veiliutaki? (Raica na kato “Na iOtioti ni Veivakatovolei.”)
19 Ena loma ni Duanaudolu na Yabaki, ena vakaturi ira e bilioni vakacaca o Jisu qai vakaotia na keda ‘meca o mate.’ (1 Kor. 15:26; Mari. 5:38-42; Caka. 24:15) Sa dau vakilai vakalevu ena ivolatukutuku ni kawatamata na rarawa kei na mate. Ia nira sa na vakaturi mai na itabatamata yadua, o Jisu ena bokoca sara ga na nodra italanoa ni rarawa qai solia vei ira na gauna mera vola vinaka tale na kedra italanoa. Ena yavu ni isoro ni veivoli, ena vakaotia kece o Jisu na tauvimate, ivalu, matedewa kei na leqa ni kakana. Koya e bibi sara, ena vakaotia vakadua na rarawa kei na ivalavala ca e vakadewa mai o Atama. (Roma 5:18, 19) O Jisu ena “vaqeavutaka [vakadua] na cakacaka ni Tevoro.” (1 Joni 3:8) Na cava ena qai yaco?
Era na vola vinaka tale na kedra italanoa o ira na vakaturi
20. Ena uasivi vakacava nona yalomalumalumu o Jisu kei ira na 144,000? Vakamacalataka. (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
20 Wilika 1 Korinica 15:24-28. Ni sa na uasivi na kawatamata kece qai Parataisi na vuravura me vaka na inaki taumada i Jiova, ena qai vakaraitaka o Jisu kei ira na 144,000 era veiliutaki kei koya na yalomalumalumu e uasivi; oya nira na solia lesu vei Jiova na Matanitu. Ena yalorawarawa kei na duavata era na solia lesu na lewa era taura tu ena loma ni duanaudolu na yabaki. Ena tawamudu na veiliutaki ni Matanitu qori.
Na iOtioti ni Veivakatovolei
21, 22. (a) Sa na vakacava tu na vuravura ni oti na duanaudolu na yabaki? (b) Na cava ena sereki Setani kina kei ira na nona timoni o Jiova?
21 Ena veivakadrukai na ka e cakava o Jiova, ena laurai kina nodra nuitaki koya vakaoti na lewe i vuravura. Ena vakarota me sereki mai o Setani kei ira na nona timoni era vesu tu ena qara sega ni vakabotona me duanaudolu na yabaki. (Wilika Vakatakila 20:1-3.) Sa na sega ni vaka na vuravura era dau kila tu e liu. Ni bera na Amaketoni, e dau vakacalai ira e dua na iwase levu ni kawatamata o Setani, e vakaleqa tale ga na duavata ni vakavuna na veicati kei na veivakaduiduitaki. (Vkta. 12:9) Ia ni oti na duanaudolu na yabaki, era na qaravi Jiova ena duavata, era na veilomani tale ga na kawatamata kece me vaka ga e dua na vuvale. Sa na Parataisi qai vanua ni vakacegu na vuravura.
22 Na cava ena sereki Setani kina kei ira na nona timoni o Jope 1:9, 10) Ni bera gona ni vola o Jiova na yacada ena ivola ni bula, ena vinakata me raica nida yalodina vua nida okati koya me Tamada qai Cecere Duadua.—Vkta. 20:12, 15.Jiova ni sa savasava na vuravura? Ni levu vei ira na bula ni oti na duanaudolu na yabaki, era se sega vakadua ni bau vakatovolei me vakataki ira na dausokalou yalodina i Jiova. Levu era sa mate, era se sega ni kilai Jiova ra qai vakaturi ena Parataisi. E solia vei ira o Jiova na bula, e vakarautaka na veika era gadreva vakayago, vakayalo tale ga. Era na sega ni vakamuai ena ka ca, ena ka vinaka ga. Era na veimaliwai kei ira na lomani Jiova ra qai qaravi koya. E rawa sara ga ni beitaki ira na vakaturi qo o Setani me vaka e cakava vei Jope, nira qarava ga na Kalou ni taqomaki ira qai vakalougatataki ira tiko. (
23. Na cava eda na vakatovolei kina?
23 E dua ga na gauna lekaleka ena soli vei Setani me temaki ira na kawatamata mera kua ni qarava na Kalou. Na cava eda na vakatovolei kina? Na noda vakatovolei ena via vaka ga na nodrau vakatovolei o Atama kei Ivi, oya meda muria na ivakatagedegede i Jiova, tokona nona veiliutaki, qai sokalou vua se saqati koya qai tokoni Setani.
24. Na cava era vakatokai kina o ira na talaidredre me o Koki kei Mekoki?
24 Wilika Vakatakila 20:7-10. O ira gona na talaidredre ni cava na duanaudolu na yabaki era okati vei Koki kei Mekoki. Era vakaraitaka na itovo e parofisaitaka o Isikeli me baleti ira na veivorati era na ravuti ira na tamata ni Kalou ena veivakararawataki levu. O ira na ilawalawa qo “Koki ena vanua o Mekoki,” o ira na veimatanitu era vorata na veiliutaki i Jiova. (Isik. 38:2) O ira tale ga na talaidredre ni cava na Duanaudolu na Yabaki ni veiliutaki i Karisito era vakamacalataki mera “veimatanitu.” E matata na ivakamacala qori. Na vuna? Ena loma ni Duanaudolu na Yabaki, sa na sega tale na veivakaduiduitaki vakamatanitu; era na vakarorogo kece na kawatamata ena Matanitu ni Kalou. Eda na duavata kece. Nira vakatokai na veivorati ena yaca Koki kei Mekoki e kilai tale ga me “veimatanitu,” qo e dusia ni na mana na sasaga i Setani me tawasei ira eso na tamata ni Kalou. Ena sega ni dua ena vakasaurarataki me to vei Setani. Nida sa na uasivi kece, e noda sara ga na digidigi.
25, 26. E le vica era na tomani Setani? Na cava na kedra itinitini?
25 E le vica era na tomani Setani? Na kedra iwiliwili na veivorati ena “vaka na nuku ni matasawa.” E sega ga ni tukuni ni dua na iwiliwili levu ni kawatamata era na veivorati. Eda kila vakacava? Vakasamataka mada na yalayala e soli vei Eparama. E kaya o Jiova ni nona kawa ena vaka “na mataninuku ni matasawa.” (Vkte. 22:17, 18) Ia era qai le 144,001 o ira na nona kawa. (Kala. 3:16, 29) E bibi na iwiliwili qori, ia e dua ga na iwase lailai ni kawatamata taucoko. Era na le levu tale ga na dauveivorati era to kei Setani, ia era na sega ni veivakaleqai sara vei ira na dauveiqaravi yalodina i Jiova.
26 Ena totolo wale ga nodra vakarusai. Era na mate vata Vkta. 20:10.kei Setani kei ira na timoni, e sega tale nodra inuinui ni bula. Ena sega ni guilecavi na itinitini ca ni nodra vakatulewa cala.—
27-29. Na cava e waraki ira tu na yalodina tiko me yacova na iotioti ni veivakatovolei?
27 Ia o ira na yalodina tiko me yacova na iotioti ni veivakatovolei, ena ceuti na yacadra ena “ivola ni bula.” (Vkta. 20:15) Eda na sokaloutaki Jiova duadua ga o keda kece na luvena yalodina, me vaka na vuvale duavata.
28 Vakasamataka mada na gauna qori. Ena vuavuaivinaka na noda cakacaka, ena levu tale ga na noda itokani vinaka. O na sega tale ni rarawa kei ira o dau lomana. Sa sega tale ni vinakati e dua na isoro me baleta nomu ivalavala ca. Eda sa na veiwekani voleka kei na Kalou. Koya e bibi sara, ena uasivi na sokalou savasava e lomalagi kei na vuravura. Na kena itinitini, sa na vakalesui vakadua mai na sokalou savasava!
29 Vakacava o na tiko e kea mo raica na gauna totoka qori? E rawa ke o muria tiko ga e tolu na tikina e vakabibitaki ena ivola i Isikeli, sokaloutaki Jiova vakatabakidua, duavata tiko ga ena sokalou savasava, qai lomani ira eso tale. Evakadreti ena parofisai i Isikeli e dua tale na tikina bibi. Na cava ya?
“Kila ni o Yau o Jiova”
30, 31. Ena qai vakaibalebale vakacava na matavosa “era na qai kila ni o yau o Jiova” (a) vei ira na meca ni Kalou? (b) vei ira na tamata ni Kalou?
30 Ena ivola kece i Isikeli, e laurai vakavica vata na matavosa “era na qai kila ni o yau o Jiova.” (Isik. 6:10; 39:28) Vei ira na meca ni Kalou, qo e dusia na ivalu kei na mate. Qo ena uqeti ira mera cakava e levu tale na ka, era na sega ga ni vakabauta ni bula dina o Jiova. Era na vakasaurarataki mera kila na ibalebale ni yacana, “O Koya e Vakavuna me Yaco.” O “Jiova ni lewe vuqa” ena yaco me “dauvala qaqa,” ena valuti ira na meca. (1 Sam. 17:45; Lako 15:3) Era na qai via kilai Jiova sa bera: E sega ni dua na ka ena tarova na vakayacori ni nona inaki.
31 Vei ira na tamata ni Kalou, era na vakila na vakacegu kei na bula ni tukuni “era na qai kila ni o yau o Jiova.” Ena qai yaco na ka e nakita taumada o Jiova, eda luvena nida muria vinaka na nona itovo. (Vkte. 1:26) Sa yaco o Jiova me Tamada dauloloma, e iVakatawa dauveitaqomaki tale ga. Sa na voleka sara me noda Tui qaqa. Ni bera na gauna qori, meda nanuma matua na itukutuku i Isikeli. Meda vakaraitaka e veisiga ena ka eda tukuna kei na ka eda cakava nida kilai Jiova kei na ibalebale ni yacana. Eda na sega ni rere ni sa sereki na cagi ni veivakarusai ni veivakararawataki levu. Eda na tacake ga nida sa voleka ni vakabulai. (Luke 21:28) Meda vukei ira mada ga na kawatamata kece mera kila, mera lomana tale ga na Kalou e dodonu ga me sokaloutaki, o Koya e cecere duadua na yacana, oya o Jiova.—Isik. 28:26.
^ para. 5 Na naba ni wase e dusia na wase yadua ena ivola qo.


text:
Ruve
Na vatu ruve, se matau ruve e lewe ni matavuvale e vuka Columbidae. Ena kena vakayagataki wasoma, e dau vakatokai ga na manumanu vuka oqo me "ruve".
Na kila vatu ruve ni veikau e malumalumu sika vata kei na rua na na loli loaloa ena tabana yadua, ia na noda kei na feral ruve e duidui ena roka kei na kena ivakarau. E vica walega na duidui e laurai vei ira na tagane kei na yalewa. E dau monogamous na bula, ka rua na squab ena samataka. Rau dau qarava na gone na itubutubu ruarua ena dua na gauna.
Na nodra itikotiko e oka kina na kena dolavi ka dolavi na ituvaki. Na bari kei na dudu vatu era vakayagataki me baleta na iroro kei na basikavaki ni veikau. A kunei taumada mai Iurope, na vualiku kei Aferika, kei na ra kei Esia, ruve sa yaco me ra tauyavutaki ena veikoro e veiyasai vuravura.


text: 3 Ena rarawa na koro dau vakadavedra!E sinai ena veidabui kei na butako.E tu ga na kena!2 E rogo mai na rorogo ni kuita, na tataqiriqiri ni yavaniqiqi,Na gutuwa ni ose kei na tavaladelade ni kareti.3 Na dauvodo ose, na tatibi ni iseleiwau, kei na taliva ni moto,Na ilala levu era vakamatei kei na ibinibini yago mate,E sega ni wili rawa na yago mate.Era tarabe tiko ga ena yago mate.4 Ena levu ni nona itovo vakasaqamua na saqamua,O koya e matavinaka e matamalumu, na yalewa dauvakadraudrau,E siwati ira na veimatanitu ena nona saqamua, kei na veivuvale ena nona vakadraudrau.5 “Raica! Au sa cudruvi iko,”* e kaya o Jiova ni lewe vuqa,*+“Au na cega cake na nomu isulu me ubia na matamu,Au na vakaraitaka ina veivanua na nomu luvaiwale,Kei na nomu beci ina veimatanitu.6 Au na viritaka vei iko na ka vakasisila,Au na cakava mo beci,Au na cakava mo vakalialiai.+7 Era na drovaki iko+ o ira kece era raici iko, era tukuna,‘Sa rusa o Ninive!O cei ena tagicaki koya?’Au na kunea mai vei o ira mera vakacegui iko?8 Vakaevei o vinaka sara vei Noamoni,*+ o koya e dabe toka ena basoga ni Naile?+E wavokiti koya na wai,Na nona iyau na wasawasa, e nona bai na wai.9 E nona ivurevure ni kaukaua levu o Iciopea kei Ijipita.Erau dau vukei+ iko o Pate+ kei Lipea.10 Ia e kau mada ga vakavesu o koya,E kau vakabobula.+Era musumusulaki tale ga na luvena ena tutu ni sala kece.Era vakawirimadigitaki na nona tamata dokai,Era vesu kece ena iqamuniyava na nona turaga.11 O na mateni tale ga o iko,+O na vunitaki iko.O na vaqara idrodro ena vukuna na meca.12 Na nomu bainivalu kece e vaka na vunilolo kei na vuana dreu taumada,Ke kurei, ena lutu e gusudra na daukana.13 Raica! Era vaka na yalewa na nomu mataivalu ena nomu vanua.Ena dolavi vakalevu na matamata ni nomu vanua vei ira na kemu meca.Ena yameca na bukawaqa na ivakadei ni nomu matamata.14 Takiva na wai ena vuku ni viribai.+Vakaukauataka na nomu bainivalu.Lako sobu ina vanua lolobo mo butuka na qele,Taura na iyaya ni buli biriki.15 Ena yameci iko mada ga e kea na bukawaqa.Ena musuki iko e dua na iseleiwau.+Ena yanaraki* iko me vaka na luvenivodre.+Mo vakalevutaka na kemu iwiliwili me vakataki ira na luvenivodre!Io mo vakalevutaka na kemu iwiliwili me vakataki ira na vodre!16 O sa vakalevutaki ira na nomu dauveivoli me sivia na iwiliwili ni kalokalo ni lomalagi.Na luve ni vodre e luvata na kulina qai vuka yani.17 Era vakataki ira na vodre na nomu yadra,Era vaka na yavusa vodre na nomu sotiaEra keba ena qara vatu ena siga batabata.Ia ni cila na siga era vuka tani,E sega ni kilai na vanua era lako kina.18 “Era sosovu na nomuni ivakatawa, kemuni na tui Asiria.Era toka ga ena nodra vale na nomuni turaga.Era veiseyaki na nomuni tamata ena veiulunivanua,E sega ni dua me kumuni ira vata.+19 Oni sega ni vakabulai mai na nomuni leqa.Sa sega ni mavo rawa na nomuni mavoa.Era na vakasausau e ligadra o ira na rogoca na kemuni itukutuku.+O cei e sega ni rarawa ena nomuni dau veivakacacani?”+


text: 41 Ena ikavitu ni vula e lako yani o Isimeli+ na luvei Necanaia na luvei Ilisama na kawa vakatui,* e dua vei ira na nona vakailesilesi liu na tui, kei na tini na tamata vei Kitalaia na luvei Eikami e Misipa.+ Nira kanavata tiko e Misipa2 e qai tucake o Isimeli na luvei Necanaia kei na tini na tamata eratou tomani koya me ratou mokuti Kitalaia na luvei Eikami na luvei Safani ena iseleiwau. E mani vakamatei koya e lesia na tui Papiloni me lewa na vanua.3 E mokuta tale ga o Isimeli na Jiu kece era tomani Kitalaia e Misipa, kei ira na sotia ni Kalitia era tiko e kea.4 Ni oti e rua na siga nona vakamatei o Kitalaia, ni se sega ni dua e kila,5 era lako mai e 80 na tamata mai Sikemi,+ mai Sailo,+ kei Samaria.+ E toro na kumidra, e dresudresulaki tu na nodra isulu, era tavatavalaki ira,+ ra qai taura tiko e ligadra na isoro kakana kei na drega boivinaka+ mera kauta ina vale i Jiova.6 E mani biuti Misipa mai o Isimeli na luvei Necanaia me tavaki ira, e tagi ni lako tiko. Ni sotavi ira e kaya vei ira: “Meda lako vei Kitalaia na luvei Eikami.”7 Ia nira yaco yani ena lomanikoro e vakamatei ira o Isimeli na luvei Necanaia kei ira na nona tamata qai biuti ira ena loma ni ikeliniwai.8 Ia eratou kaya vei Isimeli na tini na tamata eratou maliwai ira tiko: “Mo kua ni vakamatei keitou ni vunitaki tu ena were na neitou witi, na varile, na waiwai, kei na denioni.” E mani sega ni vakamatei ratou kei na tacidratou o koya.9 E biuta o Isimeli na yagodra na tamata e vakamatea ena dua na ikeliniwai levu e cakava o Tui Esa ena vuku i Tui Pasa e Isireli.+ Qo na ikeliniwai e vakasinaita kina o Isimeli na luvei Necanaia na yagodra na tamata e vakamatea.10 E kauti ira vakavesu na vo ni lewe i Misipa+ o Isimeli, wili kina o ira na luvena yalewa na tui kei ira kece na vo e Misipa e lesia vei Kitalaia+ na luvei Eikami o Nipusaretani na iliuliu ni yadra me raici ira tiko. E kauti ira vakabobula o Isimeli na luvei Necanaia, e lako sara yani vei ira na Amoni.+11 Ni rogoca o Joenani+ na luvei Karea kei ira kece na iliuliu ni mataivalu era tomani koya na ka ca kece e vakayacora o Isimeli na luvei Necanaia,12 era kauti ira kece na tamata mera lai valuti Isimeli na luvei Necanaia, era raici koya ena bati ni wai levu* e Kipioni.13 Era marau vakalevu na tamata kece era tiko vata kei Isimeli nira raici Joenani na luvei Karea kei ira kece na iliuliu ni mataivalu era tomani koya.14 Era vuki sara mera lesu vei Joenani na luvei Karia na tamata kece e kauta vakabobula o Isimeli mai Misipa.+15 Ia e drovaki Joenani o Isimeli na luvei Necanaia kei na walu na tamata me ratou lako vei ira na Amoni.16 O Joenani na luvei Karea kei ira kece na iliuliu ni mataivalu era tomani koya era kauti ira na vo ni lewe i Misipa era vakabula mai vei Isimeli na luvei Necanaia, ni vakamatei Kitalaia+ oti na luvei Eikami. Era kauta lesu mai Kipioni na tamata, o ira na sotia, na yalewa, na gone, kei ira na vakailesilesi lelevu.17 Era mani vakaicili ena burenivulagi nei Kimami volekati Peceliema,+ nira lako tiko mera yaco yani i Ijipita,+18 ena vukudra na Kalitia. Era rerevaki ira ni vakamatei Kitalaia na luvei Eikami o Isimeli na luvei Necanaia, a lesia na tui Papiloni me lewa na vanua.+