text:
WASE TINIKAONO
Tutaka na Sokalou Dina
Na cava e kaya na iVolatabu me baleta na vakayagataki ni ivakatakarakara ena sokalou?
Era raica vakacava na lotu vaKarisito na olodei vakalotu?
Sala cava o na vakamacalataka kina nomu vakabauta me kua ni vakacudrui ira na rogoci iko?
1, 2. Taro cava mo na vakasamataka ni o sa vakanadakui lotu lasu? Cava e bibi kina qo?
NA CAVA o na cakava ke o qai kila ni sa vagagai na memudou wainigunu? Sega ni vakabekataki ni o sa na vaqara sara ga e dua na ivurevure ni wai vou mo dou na gunu tale kina. E dina ni o sa na kunea e dua na nomudou ivurevure ni wai savasava, o se lomaleqa tiko ga. De dua sa kakana oti tiko vei kemudou na ca ni wai dou a gunuva!
2 E via va qo na ituvaki e rawa ni yacovi keda ena vuku i lotu lasu. E kaya na iVolatabu ni sa vagagai tu o lotu lasu ena ivakavuvuli lasu kei na ivalavala tawasavasava. (2 Korinica 6:17) Oya na vuna e bibi kina mo lako tani mai vei “Papiloni na Ka Levu” na lotu lasu kece e vuravura. (Vakatakila 18:2, 4) O sa cakava qo? Ke vaka kina, sa dua na ka totoka. Ia e sega ni veirauti mo tawasei iko ga se mo vola na nomu ivola ni vakacegu vei lotu lasu. E bibi mo na vakasamataka tale ga na tikina qo: ‘Se kabiti au tiko eso na vakabauta e vu mai na lotu lasu?’ Raica mada eso na kena ivakaraitaki.
IVAKATAKARAKARA KEI NA NODRA VAKALOMAVINAKATAKI NA MATE
3. (a) Na cava e kaya na iVolatabu me baleta na vakayagataki ni ivakatakarakara? Cava e dredre kina vei ira eso mera ciqoma na rai ni Kalou? (b) Na cava mo cakava ena veika o taukena era dau vakayagataki ena sokalou lasu?
3 Eso sa dede sara na kena tu vei ira eso na ivakatakarakara, itaba, se veika tale eso e dau vakayagataki ena nodra sokalou. Vakacava o iko? De dua ena ka vou vei iko mo masu vua na Kalou o qai sega ni vakayagataka e dua na ivakatakarakara. Eso vei ira na ivakatakarakara qori era sa tiki ni nomu bula, era sa nomu iyau vakamareqeti. Ia e vakaraitaka vakamatata na iVolatabu ni dodonu me lewa ga mai na Kalou na sala meda qaravi koya kina, qai sega ni vinakata o koya meda vakayagataka na ivakatakarakara. (Wilika Lako Yani 20:4, 5; Same 115:4-8; Aisea 42:8; 1 Joni 5:21) O rawa ni tutaka na sokalou dina ena nomu vakarusa na veika o taukena e dau vakayagataki ena sokalou lasu. E dodonu mo raica na veika qo me vakataki Jiova—ni “sevaka” o koya.—Vakarua 27:15.
4. (a) Eda kila vakacava ni tawayaga na noda saga meda vakalomavinakataki ira na wekada sa mate? (b) Na cava e vakaroti ira kina na Isireli o Jiova mera kua ni vakaitavi ena veimataqali vakacuru kece ga?
4 Levu na lotu lasu era dau vakalomavinakataki ira na wekadra sa mate. Ni bera nira vulica na iVolatabu eso na lewenilotu, era vakabauta tu nira bula voli na yalo ena dua tale na vuravura tawarairai, qai rawa nira vakaleqai ira na bula tiko. De dua o dau oga vakalevu ena nomu saga mo vakamarautaki ira na wekamu sa mate. Ia me vaka o sa vulica ena Wase 6 ni ivola qo, o ira na mate era sega ni lai bula tale tiko ena dua na vanua. O koya gona, ena sega wale ga ni yaga na noda saga meda veitaratara kei ira. Ke mani dua na itukutuku e rairai lako mai vei ira na wekada era sa mate, e dodonu meda nanuma tiko ni itukutuku qori era vakavuna na timoni. Oya na vuna e vakaroti ira kina na Isireli o Jiova mera kua ni saga mera veitaratara kei ira na mate se vakaitavi ena veimataqali vakacuru kece ga.—Wilika Vakarua 18:10-12.
5. Na cava mo cakava ke sa tiki tu mai ni nomu bula na vakayagataki ni ivakatakarakara kei na nodra vakalomavinakataki na mate?
5 Na cava mo cakava ke sa tiki tu mai ni nomu bula na vakayagataki ni ivakatakarakara ena sokalou, kei na nodra vakalomavinakataki na mate? Wilika qai vakasamataka na veitikinivolatabu era vakamacalataka na rai ni Kalou me baleta na veika qo. Dau masuti Jiova e veisiga me vukei iko ena nomu saga mo tutaka tiko ga na sokalou dina, kei na nomu moica na nomu vakasama me salavata kei na ka e vinakata.—Aisea 55:9.
SEGA NI DAU SOQOVA NA KIRISIMASI NA LOTU VAKARISITO TAUMADA
6, 7. (a) Na cava e dau vakabauti tu me baleta na Kirisimasi? Vakacava era dau soqova qori na imuri i Jisu ena imatai ni senitiuri? (b) O cei ga era dau soqova na siganisucu ena nodra gauna na tisaipeli taumada i Jisu?
6 E rawa ni vakadukadukalitaki na nona sokalou e dua ena veika e vauca na olodei kilai levu. Kena ivakaraitaki na Kirisimasi. E dau vakabauti tu ni Kirisimasi e vakananumi kina na sucu i Jisu Karisito, qai voleka ni lotu kece era kaya nira lotu vaKarisito era dau soqova. Ia e sega vakadua ni cavuti nira vakananuma e dua na olodei va qo na tisaipeli i Jisu ena imatai ni senitiuri. E kaya na ivola na Sacred Origins of Profound Things (iTekitekivu ni so na iVakavuvuli Lelevu): “Ena loma ni ruanadrau na yabaki me tekivu mai na gauna e sucu kina o Karisito, e vica wale sara era kauaitaka mera kila na tikinisiga e sucu kina o Jisu, na iwiliwili levu ga ni kawatamata era sega ni kila na tikinisiga ya, se ra sega ni kauaitaka mera kila.”
7 Ke ra kila mada ga na tisaipeli na tikinisiga e sucu kina o Jisu, era na sega ga ni vakananuma na siga ya se vakayacora na kena soqo. Ena vuku ni cava? E kaya na World Book Encyclopedia ni o ira na lotu vaKarisito taumada era raica ni “o ira ga na lotu butobuto era dau vakananuma na siga e sucu kina e dua, ra qai vakayacora na kena soqo.” E rua ga na soqo ni siganisucu e volatukutukutaki ena iVolatabu, na nodrau siganisucu e rua na iliuliu erau sega ni qaravi Jiova. (Vakatekivu 40:20; Marika 6:21) E dau vakayacori tale ga na nodra soqo ni siganisucu na veikalou ni lotu butobuto. Kena ivakaraitaki, ena 24 ni Me, era dau soqova kina na kai Roma na nona siganisucu na nodra kalou yalewa o Diana. Ena siga e tarava, era dau soqova tale kina na siganisucu ni nodra kalou matanisiga, o Apollo. O koya gona, na vakananumi se soqovi ni siganisucu e ivalavala ni lotu butobuto, e sega ni ivalavala ni lotu vaKarisito.
8. Vakamacalataka se rau okati vata vakacava na siganisucu kei na vakasama vakatevoro.
8 E tiko e dua tale na vuna era sega kina ni vakananuma na siganisucu i Jisu na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri. De dua era kila na nona tisaipeli ni vakananumi ni siganisucu e vu mai na vakasama vakatevoro. Kena ivakaraitaki, e levu na kai Kirisi kei na kai Roma ena gauna makawa era vakabauta ni dau lai tiko e dua na yalo ena gauna kece e sucu kina e dua na gone, na yalo ya ena taqomaka tiko na gone ena vo ni nona bula. E kaya na ivola The Lore of Birthdays (Na iTukutuku Makawa Baleta na Siganisucu): “Na yalo ya erau veivolekati kei na kalou, e vakabauti ni nona siganisucu tale ga na siga e sucu kina na gone ya.” Ena sega sara ga ni vinakata o Jiova me vakananumi o Jisu ena dua na ka e semati vata kei na vakasama vakatevoro. (Aisea 65:11, 12) Ia na cava e vakananumi raraba tu kina nikua na Kirisimasi?
ITEKITEKIVU NI KIRISIMASI
9. E mai digitaki tu vakacava na 25 ni Tiseba me siganisucu i Jisu?
9 Ni oti e vica vata na drau na yabaki mai na gauna a bula voli e vuravura o Jisu sa qai tekivu me vakananumi na nona siganisucu ena 25 ni Tiseba. Ia e sega ni sucu o Jisu ena tikinisiga ya, kena irairai ni a sucu ena Okotova. * E qai kau ga mai vei na 25 ni Tiseba? E muri, eso era kaya nira lotu vaKarisito era sa qai “vinakata me vakananumi vata na siga ni sucu i Karisito kei na dua na nodra soqo na kai Roma lotu butobuto, era dau vakananuma kina na ‘siganisucu ni matanisiga qaqa.’” (The New Encyclopædia Britannica) Ena vulaibatabata, ni vaka me gogo na matanisiga, era dau qai soqovata na lotu butobuto mera kerei koya na ivurevure ni rarama kei na katakata qo me lesu mai ena nona ilakolako yawa. Era vakabauta ni 25 ni Tiseba e sa itekitekivu sara ga ni nona lesu mai. Ena nodra saga na iliuliu ni lotu mera vakalotutaki ira na lotu butobuto, era vakayagataka kina nodra soqo makawa ya, ra qai veisautaka me kena irairai ni soqo ni “lotu vaKarisito.” *
10. Na cava era sega ni vakananuma kina na Kirisimasi ena gauna sa oti eso?
10 Sa kilai raraba ni yavutaki mai na lotu butobuto na Kirisimasi. Ni sega ni yavutaki ena iVolatabu, e dau vakatabui kina na Kirisimasi mai Igiladi kei na veikoloni kei Merika ena ika17 ni senitiuri. Ke dua mada ga e sega ni via lako i cakacaka ena siga ni Kirisimasi, ena totogitaki vakailavo. Sega ni dede sa matau tale na itovo sa vakanadakui, eso tale na kena ivakarau vovou e kuri kina. Mani yaco tale na Kirisimasi me dua vei ira na olodei e taleitaki vakalevu me yacova mai qo. Ia me vaka ni tauyavu na Kirisimasi ena yavu kei na vakasama kece ni lotu butobuto, o ira era vinakata mera vakamarautaka na Kalou era na sega ni via vakaitavi ena kena soqovi se vakananumi. *
BIBI MEDA KAUAITAKA NA KENA ITEKITEKIVU?
11. Na cava e dau soqovi kina eso na olodei? Cava e dodonu me ka bibi duadua vei keda?
11 Era nanuma eso ni sega ni cala na nodra soqova na olodei me vaka na Kirisimasi, e dina nira sa kila ni tauyavu mai na lotu butobuto. Era kaya nira sega ni lai vakaitavi tiko ena sokalou butobuto nira soqova na olodei va ya. E gauna vinaka ga vei ira mera veivolekati kina vakavuvale. Na cava o nanuma, e dina na rai ya? Ke vaka kina, de dua e vakadredretaka na nomu tutaka na sokalou dina na nomu kauaitaki ratou na lewe ni nomu vuvale, sega ni nomu kauaitaka na lotu lasu. Nanuma tiko ni a tauyavutaka na vuvale o Jiova, qai vinakata mo marautaka na nomu veimaliwai kei ratou na lewe ni nomu vuvale. (Efeso 3:14, 15) Ia e rawa mo vaqaqacotaka nomudou ivau ni veiwekani vakavuvale ena sala e vakadonuya na Kalou. Na cava e dodonu me ka bibi duadua vei keda? E kaya o Paula: “Vakadeitaka tiko ga na ka e vakadonuya na Turaga.”—Efeso 5:10.
12. O na vakatauvatana vakacava na vuna meda cata kina na ivalavala vakavanua se soqo e yavutaki mai na so na vanua tawasavasava?
12 De dua o nanuma ni sega sara ga ni dua ena gauna qo e lai vakasamataka tiko na tauyavu ni veiolodei ena gauna e vakayacora kina na kena soqo. Vakacava e bibi meda kauaitaka sara na kedra itekitekivu? Io! Vakasamataka mada e dua na kena ivakaraitaki: Kaya mada ke o raica e dua na loli e lutu koto ena salasalaniwai. O na tomika mo gunuva? Sega! E duka na loli ya. Ena kamikamica beka me vaka na loli na veiolodei sa ra tu nikua, ia era “tomiki” mai na vanua dukadukali. Nida tutaka na sokalou savasava, e dodonu me tiko vei keda na nona rai na parofita o Aisea ni kaya vei ira na qaravi koya dina tiko na Kalou: “Ni kua ni tara na ka e sega ni savasava!”—Aisea 52:11.
BIBI NA YALOMATUA NI O TUTAKA TIKO NA KA O VAKABAUTA
13. Na cava eso na ka ni veivakatovolei e rawa ni basika ni o sega ni vakaitavi ena soqo ni veiolodei?
13 Rawa ni ka ni veivakatovolei vei iko ena so na gauna na nomu vakatulewataka mo kua ni vakaitavi ena olodei. Me kena ivakaraitaki, era na rairai veinanuyaka eso ena nomu vanua ni cakacaka na vuna o sega kina ni vakaitavi ena so na ka e dau salavata kei na Kirisimasi se na olodei tale eso. Vakacava ke soli vei iko e dua na iloloma ni Kirisimasi? E cala ke o ciqoma? Vakacava ke drau sega ni vakabauta vata kei watimu? Na cava mo cakava mera kua kina ni lomalomani ira na luvemu ena vuku ni nodra sega ni vakaitavi ena soqo ni veiolodei?
14, 15. Na cava o rawa ni cakava ke dua e cavuta vei iko e dua na vosa ni vakanuinui vinaka ena gauna ni dua na olodei, se via soli iloloma vei iko?
14 E bibi na yalomatua mo rawa ni vakatulewataka kina na ka mo cakava ena dui ituvaki e basika. Ke matau me dau cavuti eso na vosa ni vakanuinui vinaka ena gauna ni olodei, e rawa ni o vakavinavinakataki koya e cavuta vei iko na vosa ya. Ia vakacava ke tukuna na vosa ni vakanuinui vinaka va ya e dua drau sota wasoma se drau cakacaka vata? Ena ituvaki qo, de dua o na via vakamacala vua. E bibi ena gauna va qo na yalomatua. E vakasalataki keda na iVolatabu: “Moni vosa ena yalovinaka ena gauna kece, me vakamasima, moni kila kina na ka moni tukuna vua na tamata yadua.” (Kolosa 4:6) Qarauna sara me kua ni veibeci na itautau ni nomu vosa. Mo maqosa ena nomu vakamacalataka na ka o vakabauta. Vakamatatataka ni o sega ni cata na soli iloloma se na soqo, o sega ga ni dau vakayacora qo ena veiolodei me vaka na Kirisimasi.
15 Vakacava ke dua e via solia e dua na nomu iloloma? Ena vakatau. De dua ena tukuna vei iko: “Au kila ni o sega ni vakaitavi ena soqo ni olodei. Ia au vinakata ga mo taura na iloloma qo.” De dua o na dikeva ni nomu ciqoma na iloloma ena ituvaki ya e duidui mai na nomu vakaitavi ena olodei. Ke sega ni kila o koya e via soli iloloma vei iko na nomu vakabauta, o rawa ni tukuna vua ni o sega ni dau vakaitavi ena soqo ni olodei va ya. Qo ena vakarawarawataka nona raica na vuna o ciqoma kina na nona iloloma, ia o na sega ga ni soli iloloma lesu vua ena gauna vata ga ya. Ena sega tale ga ni vinaka meda ciqoma e dua na iloloma ke nona inaki o koya e solia me temaki keda kina meda kua ni dei ena noda vakabauta, se da sa ciqoma ena vuku ni noda vinakata na iyau.
VAKACAVA O IRA NA LEWE NI NODA VUVALE?
16. O na vakaraitaka vakacava na yalomatua ena ka e vauca na olodei?
16 Vakacava ke da sega ni vakabauta vata kei ira na lewe ni noda vuvale? Ena vinakati tale ga e ke na yalomatua. E sega ni dodonu mo veibataka na veiolodei se soqo era digia na nomu lewe ni vuvale mera vakananuma. Doka na nodra vakatulewa, me vaka ga na nomu vinakata mera doka na nomu vakatulewa. (Wilika Maciu 7:12.) Qarauna me kua ni dua na ka o cakava mo lai okati kina ena vakananumi ni olodei. Ena dua tale na yasana, mo kua ni yalododonu tale vakasivia mo sa sega kina ni cakava eso na ka e rawa sara ga ni o cakava. Ia mo qarauna tu ga e veigauna me vinaka na nomu lewaeloma ena ka o cakava.—Wilika 1 Timoci 1:18, 19.
17. O na vukei ira vakacava na luvemu mera kua ni lomalomani ira nira raici ira eso tale na gone nira marautaka na veiolodei?
17 Na cava mo cakava mera kua kina ni lomalomani ira na luvemu nira sega ni vakaitavi ena veiolodei e veisaqasaqa kei na ka e tukuna na iVolatabu? E vakatau vakalevu qo ena veika o vakayacora ena veigauna tale eso ena loma ni yabaki. So na itubutubu e dau tiko eso na gauna mera soli iloloma kina vei ira na luvedra. Dua vei ira na iloloma talei o rawa ni solia vei ira na luvemu, ya nomu gauna kei na nomu veikauaitaki.
BULATAKA E VEISIGA NA SOKALOU DINA
18. Ena vukei iko vakacava na soqoni vaKarisito mo tutaka na sokalou dina?
18 Ke o via vakamarautaka na Kalou, e dodonu mo cata na sokalou lasu, mo qai tutaka na sokalou dina. Na cava ena okati kina? E kaya na iVolatabu: “Meda dau veinanumi nida veivakauqeti ena loloma kei na caka vinaka, meda kua ni biuta na noda soqoni vata me vaka e nodra ivalavala eso, ia meda veivakayaloqaqataki, vakabibi nida raica ni sa voleka mai na siga.” (Iperiu 10:24, 25) Na soqoni vakarisito e gauna marautaki, o na lai qaravi koya tale ga kina na Kalou ena kena ivakarau e vakadonuya. (Same 22:22; 122:1) Eda dau “veivakayaloqaqataki” vakamataveitacini ena soqoni va qori.—Roma 1:12.
19. Na cava e bibi kina mo tukuna na ka o sa vulica tiko ena iVolatabu?
19 Dua tale na sala o rawa ni tutaka kina na sokalou dina, ya nomu tukuna na veika o sa vulica mai na iVolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova. Levu era “rarawataka, era vutugutaka” na ka e yaco tu e vuravura nikua. (Isikeli 9:4) De dua o kila eso vei ira qo. Ena vinaka mo vakamacalataka vei ira na ka e yalataka tu na iVolatabu me baleta na veigauna se bera mai. Ni o soqoni tiko kei ira na lotu vaKarisito dina, o tukuna tale ga na veika dina mai na iVolatabu o sa vulica, o na vakila ni sa na seavu ga mai vakamalua na nomu taleitaka mo vakaitavi ena veika e vu mai ena lotu lasu. Kua ni guilecava ni o na marau, o na vakalougatataki tale ga ke o tutaka tiko ga na sokalou dina.—Malakai 3:10.
^ para. 9 Raica na iKuri ena tabana e 221-222.
^ para. 9 E digitaki tale ga na 25 ni Tiseba ena vuku ni dua na solevu e vakatokai na Saturnalia. Na solevu qo e vakananumi kina na nodra kalou ni teitei na kai Roma, qai dau vakayacori mai na ika17-24 ni Tiseba. E dau tiki ni solevu qo na kana magiti, marau, kei na soli iloloma.
^ para. 10 Raica na iKuri ena tabana e 222-223 ena rai ni lotu vaKarisito me baleta eso tale na olodei kilai levu.


c: text/html

text:
Na Cava o Nanuma me Baleta na iVolatabu?
O nanuma ni . . .
ivola ni vuku vakatamata?
italanoa buli kei na itukuni?
Vosa ni Kalou?
KA E KAYA NA IVOLATABU
“E vakavuna na Kalou na iVolatabu kece.”
KENA YAGA VEI IKO
Sauma na taro bibi eda dau vakataroga.
E idusidusi nuitaki ena noda bula.
Rawati kina na inuinui.
EDA RAWA NI VAKABAUTA NA KA E KAYA NA IVOLATABU?
Io, qo e tolu na vuna:
Sega ni veisaqasaqa. E 1,600 vakacaca na yabaki na nodra vola na iVolatabu e rauta ni le 40 na tagane. Levu vei ira era se sega ni sota vakadua. Ia e sega ni veisaqasaqa na ka kece e tukuni kina, ni dua ga na kena usutu!
Sega ni wereubiubi. Dau matau vei ira na daunitukutuku makawa mera ubia nodra druka na nodra tamata. E duatani o ira na vola na iVolatabu, nira vola sara ga na nodra malumalumu kei na malumalumu ni nodra matanitu.
—2 Veigauna 36:15, 16; Same 51:1-4.
Nuitaki na kena parofisai. Sa tukuna makawa tu na iVolatabu ni na vakarusai na koro o Papiloni ni se vo tu e 200 na yabaki. (Aisea 13:17-22) E vakamacalataka na sala ena ravuti kina qai cavuta sara ga na yaca i koya ena ravuravu!
—Aisea 45:1-3.
E levu tale na parofisai e cavuti ena iVolatabu era vakayacori kece vakamatailalai. Qori ga na ka eda namaka ena Vosa ni Kalou!
—2 Pita 1:21.
VAKASAMATAKA MADA
Ena yaga vakacava vei iko na Vosa ni Kalou?
E sauma na iVolatabu ena AISEA 48:17, 18 kei na 2 TIMOCI 3:16, 17.
VULICA ESO TALE NA KA
ITUKUTUKU VINAKA MAI VUA NA KALOU!
E Vu Dina Mai Vua na Kalou na iTukutuku Vinaka?
Eda vakadeitaka vakacava ni dina na ka e kaya na iVolatabu?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Lewai na mate ena mata ni idabedabe vakaturaga vulavula (11-15)
20 Au qai raica e dua na agilosi ni lako sobu mai lomalagi, e taura tu e ligana na ki ni qara e sega ni vakabotona+ kei na dua na sinucodo vakaitamera.2 E taura na gata levu,+ na gata makawa,+ na Tevoro,+ e yacana tale ga o Setani,+ qai vesuki koya me 1,000 na yabaki.3 E kolotaki koya sara ina qara sega ni vakabotona,+ e sogota, qai dregata me kua tale ni vakacalai ira na veimatanitu me cava mada na 1,000 na yabaki. Oti ya, ena sereki tale vakalailai.+4 Au qai raica eso na idabedabe vakaturaga, era dabe tiko kina eso e soli vei ira na kaukaua mera veilewai. Io, au raica na nodra bula era vakamatei* ena vuku ni nodra tukuni Jisu, kei na nodra tukuna yani na veika e baleti koya na Kalou, kei ira na sega ni qarava na manumanu kila se na kena ivakatakarakara, e sega tale ga ni volai na kena ivakatakilakila ena yadredra se ligadra.+ Era bula tale ra qai veiliutaki vakatui kei Karisito+ me 1,000 na yabaki.5 (O ira na vo ni mate+ era sega ni bula tale me cava mada na 1,000 na yabaki.) Qo na imatai ni veivakaturi.+6 Era marau, era yalosavasava o ira na wili ena imatai ni veivakaturi,+ ena sega ni kaukaua+ vei ira na ikarua ni mate,+ ia era na bete+ ni Kalou kei Karisito, era na veiliutaki vakatui vata kei koya me 1,000 na yabaki.+7 Ia ni sa na cava ga na 1,000 na yabaki, ena sereki tale o Setani mai na vanua e vesu tu kina,8 ena lako yani me vakacalai ira na veimatanitu ena tutu i vuravura vava, o Koki kei Mekoki, me soqoni ira vata ina ivalu. Na kedra iwiliwili e vaka na nuku ni matasawa.9 Era lakova yani na vuravura raraba ra qai wavokita na nodra keba na yalosavasava kei na koro lomani. Ia e lako sobu mai lomalagi na bukawaqa qai yameci ira.+10 E qai kolotaki ina drano bukawaqa e caudre tu ena sulifure na Tevoro e vakacalai ira tiko, na vanua erau sa tiko rawa kina na manumanu kila+ kei na parofita lasu,+ eratou na vakararawataki ena siga kei na bogi me tawamudu.11 Au qai raica e dua na idabedabe vulavula levu vakaturaga kei koya e dabe tiko kina.+ Erau dro tani mai matana o vuravura kei lomalagi,+ e sega tale ni dua na vanua me rau laurai kina.12 Au qai raici ira na mate, na vetaicake kei na vetaira, nira duri tu ena mata ni idabedabe vakaturaga, qai dola eso na ivolavivigi. Ia e dola e dua tale na ivolavivigi, na ivolavivigi ni bula.+ Era lewai na mate ena veika e volai tu ena ivolavivigi me salavata kei na ka era cakava.+13 E qai solia mai o wasawasa na mate era tu kina, e solia tale ga mai o mate kei na iBulubulu* na mate era tu kina, era qai lewai yadua me salavata kei na ka era cakava.+14 E kolotaki tale ga ina drano bukawaqa+ o mate kei na iBulubulu.* Qo na ikarua ni mate,+ na drano bukawaqa.+15 Kena ikuri, era kolotaki ina drano bukawaqa+ o ira kece era sega ni volai ena ivola ni bula.+


text:
Sere Vei Jiova
—Sere Vou
Marautaka na sere vou ni vakacaucau vei Jiova. Me download na ivakatagi kei na qaqanisere, qai vulica na sere vou qo.
Sa Tu na Matanitu
—Me Yaco Mai!
Na sere totoka qo e vakacaucautaki kina na Kalou o Jiova nida vakavinavinakataka ni sa veiliutaki ena Matanitu ni Kalou o Karisito Jisu.
Vukei Keimami me Keimami Doudou
Duavata ena vakamamasu me vukei keda o Jiova meda doudou ni tukuna tiko ga na yacana.
Na Yacamuni O Jiova
Vakacaucautaka na yaca lagilagi i Jiova mera kila na tamata kece ni o koya ga na Kalou Cecere Duadua.
Vakavulici Ira Mera Tudei
Masuta nona veitaqomaki o Jiova me rawa kina nida vosota na veitaucici ni bula.
Na Bula ni Painia
Vakaraitaka na dei ni nomu lomani i Jiova kei na nomu taleitaka na cakacaka kei na kena ivakarau ni bula.
Vaqarai Ira na Yalomalua
E sere bulabula me baleta noda lomani ira na tamata kei na noda vaqarai ira na sipi yalomalua i Jiova. Rawa ni download na ivakatagi kei na qaqana.
Vunau Vei Ira na Tamata Kece Ga
Lagata na vinaka i Jiova kei na noda itavi meda sureti ira na tamata kece mera itokani ni Kalou.
Rarama ena Vuravura Butobuto
Cila na rarama, qo na irogo vinaka.
Mera na Bula
Meda vunautaka na ivakaro ni Kalou ni se vo na gauna.
Vakarau Mo Lai Vunau
Via lomaqu meu tiko ga, ia eda uqeti meda lako ga.
Oni Cakava Vei Au
E kauaitaka o Jisu na loloma kei na nodra tokoni na tacina lumuti me vaka ga e caka vua.
Era iYau Talei
O Jiova e mareqeti ira na luvena lumuti, era taleitaka mera vakayacora na lomana.
Oni Solia na Luvemuni
Vakavinavinakataka na loloma uasivi i Jiova. E rawati kina na inuinui.
Vakavinavinakataka na iVoli
Na iloloma sega ni dolei rawa, e lomasoli o Jisu me mai mate, meda vakavinavinakataki Jiova tiko ga kina.
Mo Veiqaravi
Marautaka nomu qaravi Jiova ena tabana cava ga e via vakayagataki iko kina.
Era Vakaraitaki na Luve ni Kalou
Eda nanamaki ena siga ena kauti ira kina na taci Karisito i lomalagi o Jiova mera vakaivotavota kei Jisu ena nona icovi kei na qaqa.
Neimami Kaukaua, Neimami iNuinui
Ni vakaleqai keda na lomaocaoca, e vu ni noda kaukaua kei na inuinui na Kalou.
Cava o Vakila?
Cava o vakila ni o solia nomu vinaka mo qarai ira na yalomalua?
Eda na Vosota Tiko Ga
E uqeti keda na sere qo meda vosota da qai yalodina tiko ga vei Jiova ni yaco na veika dredre.


text:
Sala me Yaga Kina na iVola Qo
Na ivola qo ena vukei iko mo marautaka na ka o vulica mai na Vosa ni Kalou na iVolatabu. E toka ena boto ni parakaravu yadua na tikinivolatabu o rawa ni kunea kina na isau ni taro era volai ena matanivola kata.
Ni o wilika tiko na tikinivolatabu, vakasamataka se sauma vakacava na taro qori. Era na marau na iVakadinadina i Jiova mera vukei iko mo kila na ibalebale ni tikinivolatabu.—Wilika Luke 24:32, 45.
Me nanumi: Na ivola kece e cavuti ena ivola qo e tabaka na iVakadinadina i Jiova.
VULICA ESO TALE NA KA
POROKARAMU NI VULI IVOLATABU
Na Cava e Dau Caka ena Vuli iVolatabu?
Ena veiyasa i vuravura, era kilai na iVakadinadina i Jiova nira veivakavulici wale ena iVolatabu. Raica na kena icakacaka.


text:
WASE WALU
Na Cava na Matanitu ni Kalou?
Na cava e tukuna na iVolatabu me baleta na Matanitu ni Kalou?
Na cava ena cakava na Matanitu ni Kalou?
Gauna cava ena vakayagataka kina na Kalou na nona Matanitu me cakava na lomana e vuravura?
1. Na masu kilai levu cava eda na dikeva?
DUA na iwiliwili levu ni lewe i vuravura era kila vinaka na Masu ni Turaga. Na masu kilai levu qo e cavuta sara ga na turaga o Jisu Karisito me ivakaraitaki vei ira na nona imuri. Qo e dua na masu titobu. Nida dikeva mada ga na imatai ni tolu na ka e cavuta ena nona masu, sa na matata vei keda e levu tale na ka e vakavuvulitaki ena iVolatabu.
2. Na cava e tolu na ka e vakavulica o Jisu me ratou masuta na nona tisaipeli?
2 Ena itekitekivu ni nona masu, e vakavulici ira kina na rogoci koya o Jisu ena nona kaya: “Mo dou masu gona va qo: ‘Tama i keimami mai lomalagi, me vakarokorokotaki na yacamuni. Me yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.’” (Maciu 6:9-13) Na cava na ibalebale ni tolu na ka e cavuta qo?
3. Na cava e bibi meda kila me baleta na Matanitu ni Kalou?
3 Levu sara na ka eda sa vulica me baleta na yaca ni Kalou o Jiova. Eda sa vulica tale ga mai eso na ka e vauca na inaki ni Kalou, na veika e sa cakava oti, kei na veika e se vo me cakava ena vukuda na kawatamata. Ia na cava e vakaibalebaletaka o Jisu ena nona tukuna meda masu va qo: “Me yaco mai na nomuni Matanitu”? Na cava na Matanitu ni Kalou? Ena vakaitavi vakacava na Matanitu qo ena vakarokorokotaki ni yaca ni Kalou? E veisemati vakacava na yaco mai ni Matanitu ni Kalou kei na vakayacori ni loma ni Kalou?
NA MATANITU NI KALOU
4. Na cava na Matanitu ni Kalou, o cei na kena Tui?
4 Na Matanitu ni Kalou e dua dina na matanitu e tauyavutaka sara ga na Kalou o Jiova, e digia tale ga na kena Tui. O cei na Tui ni Matanitu ni Kalou? O Jisu Karisito. Na itutu vakatui i Jisu e uasivia na veiliutaki kece vakatamata, sa rauta me vakatokai me “nodra Tui o ira na veiliutaki vakatui, e nodra Turaga tale ga o ira na veiliutaki vakaturaga.” (1 Timoci 6:15) Na kaukaua e tu vua e rawa ni cakava kina na ka vinaka ena sega ni cakava rawa e dua na iliuliu vakatamata, veitalia na vinaka ni nona sasaga.
5. Ena veiliutaki mai vei na Matanitu ni Kalou, ena vakilai e vei na kena lewa?
5 Ena veiliutaki mai vei na Matanitu ni Kalou? Ena rawarawa noda sauma na taro qo ke da kila na vanua e tiko kina nikua o Jisu. Eda kila ni a vakamatei ena kaunirarawa, oti e vakaturi. Dua na gauna lekaleka e muri sa qai lako cake i lomalagi. (Cakacaka 2:33) Koya gona, oya sara ga na vanua ena veiliutaki kina na Matanitu ni Kalou—mai lomalagi. Oya na vuna e vakatoka kina na Matanitu ni Kalou na iVolatabu me “Matanitu vakalomalagi.” (2 Timoci 4:18) Ena tiko mai lomalagi na Matanitu ni Kalou, ia ena lewai vuravura mai.—Wilika Vakatakila 11:15.
6, 7. Na cava ena Tui uasivi kina o Jisu?
6 Na cava ena Tui uasivi duadua kina o Jisu? Kena imatai, ni na sega ni mate rawa. Ni vakatauvatani Jisu na iVolatabu kei ira na tui vakatamata, e kaya me baleti Jisu ni “o koya ga e sega ni mate rawa, e tiko ena rarama e sega ni torovi rawa.” (1 Timoci 6:16) Kena ibalebale ni veika vinaka kece e vakayacora o Jisu ena tudei. Eda kila tale ga ni na vakayacora e levu sara na ka vinaka vei ira na nona tamata.
7 Vakasamataka mada na parofisai qo ni iVolatabu me baleti Jisu: “Ena sobuti koya na yalo i Jiova, na yalo ni vuku kei na yalomatua, na yalo ni ivakasala kei na kaukaua, na yalo ni kilaka kei na dokai Jiova. Ena marautaka me dokai Jiova. Ena sega ni vakatulewa ena ka e raica e matana, se veivunauci ena ka e rogoca e daligana. Ena lewai ira vakadodonu na vakaloloma, ena veivunauci vakadodonu ena vukudra na yalomalumalumu e vuravura.” (Aisea 11:2-4) E tukuni ena veivosa qo ni na lewa mai vakayalololoma na kawatamata o Jisu, ena Tui yalododonu tale ga. Vakacava, o vinakata me liutaki iko e dua na iliuliu va qo?
8. O cei ena lai veiliutaki vata kei Jisu?
8 Qo tale e dua na itukutuku dina me baleta na Matanitu ni Kalou: Ena sega ni veiliutaki duadua o Jisu. Eso era na veiliutaki vata kei koya. Kena ivakaraitaki, a kaya vei Timoci na yapositolo o Paula: “Ke da vosota tiko ga, eda na veiliutaki vata tale ga vakatui.” (2 Timoci 2:12) Io, na Kalou sa lesi Paula, Timoci, kei na so tale na tamata yalodina mera lai veiliutaki vata kei Jisu ena Matanitu vakalomalagi. E vica era na lesi ena ilesilesi qo?
9. Lewe vica era na lai veiliutaki vata kei Jisu, ena gauna cava sa tekivu digitaki ira kina na Kalou?
9 Eda sa dikeva ena Wase 7 ni ivola qo ni a vakavuna na Kalou me raivotutaka na yapositolo o Joni na “Lami [Jisu Karisito] ni tucake tu e Ulu i Saioni [nona itutu vakatui mai lomalagi], era tucake vata tu kei koya e 144,000, e volai e yadredra na yacana kei na yaca i Tamana.” O cei o ira na le 144,000 qo? E sauma vei keda o Joni: “Era muria tiko ga na Lami se mani vanua cava e lako kina. Era voli mai ena kedra maliwa na kawatamata mera isevu vua na Kalou kei na Lami.” (Vakatakila 14:1, 4) Io, qo o ira na imuri yalodina i Jisu Karisito era digitaki sara ga mera veiliutaki vakatui vata kei koya i lomalagi. Nira sa na vakaturi mai na mate mera lai bula i lomalagi, era na lai tomani Jisu mera “liutaka na vuravura.” (Vakatakila 5:10) Tekivu mai na nodratou gauna na yapositolo na nona sa digia tiko eso na lotu Vakarisito yalodina na Kalou mera lewena na ilawalawa le 144,000.
10. Na cava eda kaya kina ni ituvatuva vakayalololoma na nona digitaki o Jisu kei ira na le 144,000 mera lewa mai na kawatamata?
10 E ituvatuva vakayalololoma na nona digitaki o Jisu kei ira na le 144,000 mera lewai keda mai na kawatamata. Ena vuku ni cava? E sega ni vulagi o Jisu ena ivakarau ni bula vakatamata, e sega tale ga ni lecava na rarawa eda dau sotava. E kaya o Paula me baleti Jisu: “E sega ni noda bete levu o koya e sega ni nanuma na noda malumalumu, o koya ga e vakatovolei ena ka kece me vakataki keda, ia e sega ni bau ivalavala ca.” (Iperiu 4:15; 5:8) Era sotava tale ga na veika dredre o ira na veiliutaki vata kei koya nira se bula voli kina vakatamata. Kena ikuri, era sa vakila kece na dredre ni bula ivalavala ca kei na tauvimate. Sega ni vakabekataki ni nodra veiliutaki ena vakilai kina na veinanumi kei na veikauaitaki!
VEIKA ENA VAKAYACORA NA MATANITU NI KALOU
11. Na cava a kaya o Jisu ni dodonu me ratou masulaka na nona tisaipeli me baleta na loma ni Kalou?
11 Ena gauna e kaya kina o Jisu mera masulaka na nona tisaipeli me yaco mai na Matanitu ni Kalou, a kaya mera masulaka tale ga me caka na loma ni Kalou “e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.” E tiko mai lomalagi na Kalou, eda kila tale ga nira dau vakayacora na lomana na nona agilosi yalodina. Ia eda vulica ena Wase 3 ni ivola qo ni a sega ni cakava na loma ni Kalou e dua na agilosi, lai temaki rau tale ga o Atama kei Ivi me rau ivalavala ca. Eda na vulica ena Wase 10 eso tale na ka e tukuna na iVolatabu me baleti koya na agilosi ca oya, eda sa mai kila nikua me o Setani na Tevoro. A vakatarai o Setani kei ira na agilosi era sa digia mera muri koya—era vakatokai mera timoni—mera tiko vakalailai tale mai lomalagi. Kena ibalebale oya ni sega ni o ira kece mai lomalagi ena gauna oya era vakayacora tiko na loma ni Kalou. Ia e veisau ena gauna sa tekivu lewa kina na Matanitu ni Kalou. Sa yavala na Tui lumuti vou o Jisu Karisito me vala kei Setani.—Wilika Vakatakila 12:7-9.
12. Cava e rua na ka bibi a yaco e vakamacalataki ena Vakatakila 12:10?
12 Qo na veika e yaco me vaka e parofisaitaki: “Au rogoca sara e dua na domolevu mai lomalagi, e kaya: ‘Raica! E sa veivakabulai na Kalou! E kaukaua dina ga o koya! Sa tauyavu na nona Matanitu! Sa tekivu lewa na nona Karisito ni sa kolotaki sobu o koya [Setani] e dau beitaki ira na tacida, o koya e dau beitaki ira ena siga kei na bogi ena mata ni noda Kalou!’” (Vakatakila 12:10) O raica rawa e rua na ka bibi e tukuni ena tikinivolatabu qo ni yaco? Kena imatai, sa tekivu lewa na Matanitu ni Kalou ena veiliutaki i Jisu Karisito. Kena ikarua, sa kolotaki sobu mai vuravura o Setani ni sa sega nona tikina mai lomalagi.
13. Na cava e yaco ni sa kolotaki mai lomalagi o Setani?
13 Na cava e vakilai ena vuku ni rua na ka e yaco qo? Me baleti lomalagi, eda wilika: “O koya gona, moni marau na lomalagi kei kemuni na tiko kina!” (Vakatakila 12:12) Io, era marau na agilosi yalodina mai lomalagi ni sa yali mai kea o Setani kei ira nona timoni, sa ra tawani lomalagi ga o ira na yalodina vua na Kalou o Jiova. Era veiyaloni ra qai vakila na vakacegu dina. Sa qai vakayacori na loma ni Kalou mai lomalagi.
14. Na cava e yaco ni sa kolotaki sobu e vuravura o Setani?
14 Vakacava o vuravura? E kaya na iVolatabu: “Drau na rarawa na vuravura kei na wasawasa, ni sa lako sobu vei kemudrau na Tevoro, e cudru vakalevu, ni kila tiko ni sa lekaleka nona gauna.” (Vakatakila 12:12) Dua na ka na cudru nei Setani ni sa kolotaki laivi mai lomalagi, sa lekaleka tale ga na nona gauna. Na levu ni nona cudru e sa mai vakavuna kina e levu sara na “rarawa” e vuravura. Eda na vakadeuca na veika “rarawa” qo ena wase e tarava. Ia me vaka ni sa kolotaki e vuravura o Setani qai vakavuna e levu sara na “rarawa,” e rawa nida taroga: Na cava ena vakayacora na Matanitu ni Kalou me caka kina na loma ni Kalou e vuravura?
15. Na cava na loma ni Kalou me baleta na vuravura?
15 Nanuma tiko na inaki taumada ni Kalou me baleta na vuravura. O vulica qo ena Wase 3. A vakaraitaka mai Iteni na Kalou ni a nona inaki taumada me parataisi na vuravura qo, ra qai bula tawamudu kina na tamata yalododonu. E qai vakavuna o Setani me rau ivalavala ca o Atama kei Ivi, qo e vakaleqa sara ga na vakayacori ni loma ni Kalou e vuravura, ia e sega ga ni vakaseva. Se loma ni Kalou tiko ga mera ‘taukena na vuravura o ira na yalododonu, mera bula tawamudu kina.’ (Same 37:29) Ena vakayacora qo na Matanitu ni Kalou. Ena sala cava?
16, 17. Na cava e tukuna vei keda na Taniela 2:44 me baleta na Matanitu ni Kalou?
16 Vakasamataka mada na parofisai e volai ena Taniela 2:44. E kaya: “Ena nodra gauna na tui oya ena vakarautaka na Kalou ni lomalagi e dua na matanitu ena sega sara ni vakarusai. Ena sega ni soli na matanitu qo vua e dua tale na tamata. Ena vurumemeataka, ena vakawabokotaki ira na veimatanitu kece qori, ena tu ga me tawamudu.” Na cava eda vulica eke me baleta na Matanitu ni Kalou?
17 Kena imatai, e tukuna vei keda ni na basika na Matanitu ni Kalou “ena nodra gauna na tui oya,” se gauna era veiliutaki voli kina na veimatanitu vakatamata. Kena ikarua, e tukuna vei keda ni na veiliutaki me tawamudu na Matanitu ni Kalou. Ena sega ni vakavuai rawa se me sosomitaki tale. Kena ikatolu, eda raica eke ni na vala na Matanitu ni Kalou kei na veimatanitu e vuravura. Ena qaqa na Matanitu ni Kalou. Sa na yaco me matanitu duadua ga e lewa mai na kawatamata. Ena vakarurugi na kawatamata ena matanitu vinaka duadua era dau tatadrataka voli.
18. Na cava na yaca ni iotioti ni ivalu me na vakasota kina na Matanitu ni Kalou kei na veimatanitu e vuravura?
18 E levu sara na ka e vakamacalataka na iVolatabu me baleta na iotioti ni ivalu oya, me na vakasota kina na Matanitu ni Kalou kei na veimatanitu e vuravura. Kena ivakaraitaki, e tukuna ni gauna sa na voleka kina na ivakataotioti, era na qai vakatetea na lasu na yalo velavela mera vakacalai ira kina “na tui kei vuravura.” Na cava na nodra inaki? Me “vakasoqoni ira ina ivalu ni siga levu ni Kalou Kaukaua Duadua.” Era na vakasoqoni mai na tui e vuravura “ina vanua e vakatokai ena vosa vakaIperiu o Amaketoni.” (Vakatakila 16:14, 16) Ena vuku ni veika e tukuni ena rua na tikinivolatabu qo, e vakatokai kina na iotioti ni nodrau vakasota na veimatanitu e vuravura kei na Matanitu ni Kalou me ivalu na Amaketoni.
19, 20. Na cava e sega ni caka tiko kina e vuravura ena gauna sara ga qo na loma ni Kalou?
19 Na ka vinaka cava ena rawata na Matanitu ni Kalou ena ivalu na Amaketoni? Vakasamataka tale mada na loma ni Kalou me baleta na vuravura. E loma ni Kalou me parataisi o vuravura, mera tawana ga na tamata uasivi era yalodina ena nodra qaravi koya. Ia na cava e sega ni yaco tiko kina ena gauna sara ga qo? Kena imatai, eda se bula ivalavala ca tiko na tamata, oya na vuna eda tauvimate kina, da mate yani. Ia eda vulica ena Wase 5, ni mai mate ena vukuda o Jisu me rawa nida bula tawamudu. De dua o rawa ni nanuma na veivosa e volai ena Kosipeli i Joni. E tukuni kina: “Na levu ni nona lomani vuravura na Kalou e solia kina na Luvena e duabau ga e bulia, mera kua ni rusa kina o ira na vakaraitaka nodra vakabauti koya, mera rawata ga na bula tawamudu.”—Joni 3:16.
20 E dua tale na vuna e sega ni vakayacori tiko kina nikua na loma ni Kalou oya ni levu era via cakava ga na ka ca. Era lasu, era veidabui, era vakayacora tale ga e levu na ivalavala vakasisila. E sega ni lomadra mera vakayacora na loma ni Kalou. O ira na cakava na veika torosobu vaka qo era na vakarusai ena ivalu ni Kalou na Amaketoni. (Wilika Same 37:10.) Ia e dua tale na vuna e sega ni vakayacori tiko kina e vuravura na loma ni Kalou, oya na ivakarau ni veiliutaki ni matanitu vakatamata. Levu na matanitu e voravora na nodra veiliutaki, so e rui malumalumu na nodra vakatulewa, eso tale e nodra cakacaka ga na veidabui. E tukuna vakamatata na iVolatabu: “Ena gauna kece era veiliutaki kina na tamata e tini ga ina leqa.”—Dauvunau 8:9.
21. Na cava ena cakava na Matanitu ni Kalou me caka kina e vuravura na loma ni Kalou?
21 Ni oti na Amaketoni, sa na dua ga na matanitu e liutaka na kawatamata, na Matanitu ni Kalou. Na Matanitu oya ena vakayacora na loma ni Kalou, ena kauta tale ga mai e levu sara na ka ni veivakalougatataki. Me kena ivakaraitaki, ena vakatikitikitaki Setani kei ira na nona timoni. (Vakatakila 20:1-3) Sa na qai yaga vei ira na tamata talairawarawa na isoro i Jisu, sa na sega tale kina ni dua e tauvimate se mate. Sa na rawa ni bula tawamudu na tamata yadua ni sa na veiliutaki na Matanitu ni Kalou. (Wilika Vakatakila 22:1-3.) Ena veisautaki o vuravura me parataisi. Ena sala qo ena qarava sara tiko ga kina na Matanitu ni Kalou na vakayacori ni loma ni Kalou e vuravura kei na kena vakarokorokotaki na yaca ni Kalou. Na cava e kena ibalebale qo? Ena veiliutaki ni Matanitu ni Kalou, ena yaco na gauna mera na vakarokorokotaka na yaca i Jiova na tamata kece era bula e dela i vuravura.
GAUNA CAVA ENA YAVALA KINA NA MATANITU NI KALOU?
22. Eda kila vakacava ni se sega ni yaco mai na Matanitu ni Kalou ni tiko e vuravura o Jisu, se gauna ga e lesu kina i lomalagi?
22 Na nona tukuna vei ira nona tisaipeli o Jisu mera masuta “me yaco mai na nomuni Matanitu” e dusia ni se sega ni yaco mai na Matanitu ni Kalou ena gauna oya. A veiliutaki ena gauna ga e lesu kina i lomalagi o Jisu? Sega, baleta ni rau tukuna ruarua o Pita kei Paula ni a vakayacori vei Jisu na parofisai e cavuti ena Same 110:1 ni sa vakaturi oti. E tukuna na Same oya: “E tukuna o Jiova vua na noqu turaga: ‘Dabe ena ligaqu imatau me yacova niu biuti ira na kemu meca me itutu ni yavamu.’” (Cakacaka 2:32-35; Iperiu 10:12, 13) Kena ibalebale, e taura toka e dua na gauna me qai veiliutaki na Matanitu ni Kalou.
Ni sa veiliutaki duadua ga na Matanitu ni Kalou, sa na qai vakayacori na loma ni Kalou e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi
23. (a) Tekivu veiliutaki ena gauna cava na Matanitu ni Kalou? (b) Na cava ena veivosakitaki ena wase tarava?
23 E vakacava na balavu ni gauna oya? Ena ika19 kei na ika20 ni senitiuri, sa qai matata mai vakamalua ina dua na ilawalawa era dau vulica vagumatua na iVolatabu ni gauna oya ena cava ena yabaki 1914. (Raica eso tale na kena ivakamacala ena iKuri, tabana e 215-218.) Na veika e yaco e vuravura me tekivu mai na 1914 e vakadeitaka ni a donu vinaka na gauna e vakatakilai ina ilawalawa qo e dau vulica vagumatua na iVolatabu. Na yaco ni parofisai ena iVolatabu e dusia ni tekivu veiliutaki vakatui o Karisito ena 1914, sa tekivu veiliutaki tale ga mai lomalagi na Matanitu ni Kalou. O koya gona, eda bula tiko qo ena ‘gauna lekaleka’ e se vo vei Setani. (Vakatakila 12:12; Same 110:2) Eda rawa ni tukuna ena nuidei ni dua ga na gauna qo ena yavala kina na Matanitu ni Kalou me mai cakava na loma ni Kalou e vuravura. Vakacava, e itukutuku rogorogo vinaka oya vei iko? O vakabauta ni dina? O na raica ena wase tarava ni qo dina na veika e tukuna na iVolatabu.
VULICA ESO TALE NA KA
POROKARAMU NI VULI IVOLATABU
Vuna mo Vulica Kina na iVolatabu
Na iVolatabu e sa vakacegui ira e milioni e veiyasa i vuravura ena veika era dau lomatarotarotaka tu me baleta na bula. O via vakacegui tale ga ena nomu lomatarotaro?


text: 2 O koya gona, ni biuta laivi na ca kece,+ na lawaki kece, na veivakaisini, na vuvu, kei na kakase.2 Me vaka na gone dramidrami,+ moni saga moni vinakata na wainisucu dina ena vosa ni Kalou, ni oni na tubu kina moni rawata na bula,+3 ni oni sa vakila na yalovinaka ni Turaga.4 Moni lako vei koya na vatu bula era cata na tamata,+ ia e digitaki, e talei vua na Kalou.+5 O kemuni tale ga oni vatu bula, oni tarai cake moni vale vakayalo,+ moni matabete savasava, moni vakacabora kina na isoro vakayalo+ e vakadonuya na Kalou ena vuku i Jisu Karisito.+6 Me vaka e tukuni ena iVolatabu: “Raica! Au sa tuvana mai Saioni e dua na vatu e digitaki, me ivakadei ni tutunivale, na vatu e talei, o koya e vakaraitaka nona vakabauta ena sega ni mate wale nona vakanuinui.”*+7 O koya gona, e talei vei kemuni o koya ni oni vakabauta, ia vei ira na sega ni vakabauta, “na vatu era cata na matai+ e sa mai ivakadei ni tutunivale”+8 “na vatu qo era vakatarabetaki kina, na vatu tale ga qo era vakacalai kina.”+ Era tarabe nira sega ni muria na vosa. Qo ga na itinitini ena waraki ira.9 Ia o kemuni na “matatamata digitaki, na matabete vakatui, na matanitu tabu,+ na matatamata e taukena sara ga na Kalou,+ moni tukuna yani na lagilagi”+ i koya e kacivi kemuni mai na butobuto ina nona rarama uasivi.+10 Ni oni a sega ni tamata ni Kalou e liu, ia qo oni sa nona tamata,+ oni a sega ni lomani, ia qo oni sa lomani.+11 Au vakamasuti kemuni na taciqu lomani me vaka oni kaitani oni qai tiko vulagi,+ moni vakatabui kemuni tiko ga mai na gagadre vakayago,+ na veika e valuti kemuni tiko.+12 Me vinaka tiko ga na nomuni itovo ena kedra maliwa na veimatanitu,+ nira beitaki kemuni ena cakacala, de ra na raica na nomuni ivakarau vinaka,+ era na qai vakalagilagia na Kalou ena siga ni nona veidikevi.13 Ena vuku ni Turaga, ni talairawarawa ina veika kece e bulia na tamata,*+ se vua na tui+ me vaka ni cecere,14 se vei ira na kovana ni talai ira mai mera totogitaki ira na daucaka ca ra qai vakacaucautaki ira na caka vinaka.+15 Ni loma ni Kalou moni caka vinaka tiko ga mera galu kina na tamata lecaika ena nodra vosa vakalialia.+16 Moni vakataki ira na tamata galala,+ moni kua ni vakayagataka na nomuni galala me iubi ni nomuni caka ca,+ moni vaka ga na dauveiqaravi ni Kalou.+17 Rokova na tamata kece,+ lomani ira na mataveitacini kece,+ rerevaka na Kalou,+ vakarokorokotaka na tui.+18 Mera talairawarawa na dauveiqaravi vei ira na kedra itaukei ena nodra vakamarautaki ira,+ sega wale ga vei ira na yalorawarawa, vei ira tale ga na yalodredre.19 Ke dua e vosota na veivakacacani se na veika tawadodonu ena vuku ni nona lewaeloma, qo e vinaka vua na Kalou.+20 Na cava na yaga ni nomuni vosota na kuita ni oni cakacala?+ Ia ke oni vosota na ka rarawa ena vuku ni nomuni caka vinaka, na nomuni vosota e vinaka vua na Kalou.+21 Qo na vuna oni kacivi kina, ni a vakararawataki o Karisito ena vukumuni,+ e laiva vei kemuni na ivakarau moni muria voleka na weniyavana.+22 E sega ni valavala ca+ se kune e gusuna na veivakaisini.+23 Ni vakasewasewani+ e sega ni veivakasewasewani lesu.+ Ni vakararawataki+ e sega ni veivakarerei, ia e vakanuinui tiko ga vei koya e dau lewa+ vakadodonu.24 E colata na noda ivalavala ca+ ena kau*+ meda mate kina ena ivalavala ca, da qai bula ena yalododonu. Na “we ni kena kuita oni vakabulai kina.”+25 Ni oni a vaka tu na sipi lako sese,+ ia qo oni sa lesu vua na ivakatawanisipi+ kei na ivakatawa ni nomuni bula.


text:
IKURI
E Bula Tale Tiko e Dua na ka e Tawarairai ni Mate na Tamata?
E BULI vata kei na tamata e dua na yalo tawarairai e sega ni mate rawa? Era vakabauta e levu ni dua na ka tawarairai e tiko vei keda e sega ni mate rawa. Ena gauna eda mate kina, era kaya ni ka tawarairai qo e sa qai biuta na yago. Dua na ka na takalevu ni vakabauta qo, oya na vuna era kurabui kina e levu mera kila ni sega sara ga ni kaya qori na iVolatabu. Na cava eda vulica me baleta na ulutaga qo nida dikeva na vosa taumada e volai kina na iVolatabu?
NA IVAKAVAKAYAGATAKI NI NEʹPHESH KEI NA PSY·KHEʹ ENA IVOLATABU
O sa na rairai kila tiko ni dua na wase levu ni iVolatabu a volai taumada ena vosa vakaIperiu kei na vosa vaKirisi. Ena so na gauna e dau vakadewataki ena iVolatabu vakaViti kei na so tale na vakadewa na vosa vakaIperiu na neʹphesh kei na vosa vaKirisi na psy·kheʹ me “yalo.” Qo e sega ni vakadewa dodonu ni rua na vosa qo. E sega ni tautauvata na kedrau ibalebale kei na “yalo.” Sa rauta me vakadewataki tale ga na vosa na neʹphesh kei na psy·kheʹ ena iVolatabu vakaViti me “tamata,” “iko,” “ka bula,” “manumanu” kei na “bula.” E rua na vosa qo na neʹphesh kei na psy·kheʹ erau kune vaka800 vakacaca ena iVolatabu, ena tikinivolatabu kei na ivakamacala e ra. Rau qai vakaibalebaletaki ga vakalevu ena (1) tamata, (2) manumanu, (3) bula ni tamata se manumanu. Meda raica mada eso na tikinivolatabu era cavuti kina na veika qo.
Tamata. “Ena siga i Noa, . . . era vakabulai kina ena waluvu e le vica ga, eratou le walu [psy·kheʹ].” (1 Pita 3:20) E vakayagataki e ke na vosa vakirisi na psy·kheʹ me vakaibalebaletaki ratou na le walu na tamata—o Noa kei na watina, tolu na luvena, kei na dui watidratou. E volai ena Lako Yani 16:16 na ka a vakaroti vei ira na Isireli me baleta na nodra kumuna na mana. A tukuni vei ira: “Me vaka na iwiliwili ni tamata [neʹphesh] e tiko ena nomuni dui valelaca.” Na levu gona ni mana e kumuni me tautauvata ga kei na iwiliwili ni lewe ni vuvale yadua. Qo eso tale na tikinivolatabu e vakadewataki kina na vosa neʹphesh kei na psy·kheʹ me vakaibalebaletaka na tamata e laurai ena Vakatekivu 46:18; Josua 11:11; Cakacaka 27:37; kei na Roma 13:1.
Manumanu. Eda wilika ena itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu: “E qai kaya na Kalou: ‘Mera bini e wai na veikabula [neʹphesh], mera vuka ena maliwalala ena dela i vuravura na manumanuvuka.’ E qai kaya na Kalou: ‘Me solia mai o vuravura na veimataqali kabula [neʹphesh], na manumanu manoa kei na manumanu dau qasi kei na veimataqali manumanu kila ni vuravura.’ Qori sara ga na ka e yaco.” (Vakatekivu 1:20, 24) Ena tikinivolatabu qo, e cavuti na vosa vakaIperiu na neʹphesh ena ka bula kece me vaka na ika, manumanu manoa, kei na manumanu kila ni vanua. Era cavuti tale ga na manumanuvuka kei na manumanu tale eso mera neʹphesh ena Vakatekivu 9:10; Vunau ni Soro 11:46; kei na Tiko Voli Mai na Lekutu 31:28.
Bula ni tamata. So na gauna, na vosa qo na neʹphesh kei na psy·kheʹ e dau vakaibalebaletaka na bula ni tamata. A tukuna vei Mosese o Jiova: “Ni o dau wili lewenivanua o qai wiliki ira na luvei Isireli, me solia na tamata yadua na ivoli ni nona bula [neʹphesh].” (Lako Yani 30:12) Vakasamataka tale ga na vosa i Jisu: “O yau na ivakatawa vinaka. Na ivakatawa vinaka e solia nona bula [psy·kheʹ] ena vukudra na sipi.” (Joni 10:11) O Jisu a solia nona psy·kheʹ, se nona bula, ena vukuda na kawatamata. E macala vakasigalevu mai na vica na tikinivolatabu qo ni vosa na neʹphesh kei na psy·kheʹ erau vakaibalebaletaka na bula ni tamata. Qo eso tale na tikinivolatabu e taurivaki kina na neʹphesh kei na psy·kheʹ: Jope 6:11; Maciu 10:39; kei na Joni 15:13; kei na Cakacaka 20:10.
Nida dikeva na iVolatabu, eda na vakadinadinataka ni sega vakadua ni dau vakayagataki na neʹphesh kei na psy·kheʹ me rau vakaibalebaletaka e dua na ka e sega ni mate rawa se dua na ka ena tawamudu. Ia na cava na yalo nida raica na kena vosa taumada?
NA IVAKAVAKAYAGATAKI NI RUʹACH KEI NA PNEUʹMA ENA IVOLATABU
E macala mai na vosa taumada a volai kina na iVolatabu ni vosa vakaiperiu na ruʹach kei na vosa vakirisi na pneuʹma erau vakaibalebaletaka na igunibula e tiko ena kabula kece e vuravura. Me salavata kei na tikina qo, e dau vakadewataka na iVolatabu vakaViti na ruʹach kei na pneuʹma me “yalo,” ‘icegu’ se ‘icegunibula.’ Me kena ivakaraitaki, e kaya na Jemesa 2:26: “Sa mate na yago ni sega na icegu [pneuʹma].” E kaya tale ga na Luke 8:55 ni “sa bula [pneuʹma] tale o goneyalewa, mai duri sara yani.” E kaya tale ga na Same 104:29: “O ni kauta laivi [Jiova] na nodra icegu [ruʹach], era mate qai suka ina kuvuniqele.” Eda raica ena vica na tikinivolatabu qo ni ruʹach kei na pneuʹma erau vakaibalebaletaka ruarua na ka e vakavuna na yavala tiko ni yago. Ke sega na ruʹach se na pneuʹma, sa na mate na yago. Na ‘icegu’ e vakaibalebaletaka na igunibula ni tamata se manumanu. Eda vakadinata qo ena ka e kaya na Kalou me baleta na waluvu ena siga i Noa: “Au na vakavuna me waluvu o vuravura me rusa kina na kabula kece e tiko vei ira na icegu ni bula [ruʹach] e ruku i lomalagi.” (Vakatekivu 6:17; 7:15, 22) Na cava na “yalo”? Qo na igu tawarairai e vakavuna tiko na yavala ni veika bula kece, qai dau cavuti ena so na gauna me “icegu.”
E sega ni yaga na yago ke sega na yalo, me vaka ga na retio ni na sega ni yaga ke sega na livaliva me vakavuna na kena rogo. Me matata na tikina qo, vakasamataka mada na retio vakabatiri. Ni o vakabatiritaka e dua na retio lailai, na livaliva e maroroi koto ena batiri ena vakavuna me “bula” se rogo na retio. Ke sega na batiri, ena “mate” se sega ni rogo na retio. Ena yaco tale ga qo ena retio livaliva ke cavu laivi na kena wa mai na isucusucu ni livaliva. Na yagoda tale ga ena sega ni bula se yavala rawa ke sega na yalo, se igunibula. Na yalo tale ga [ruʹach se pneuʹma] e vaka ga na livaliva, baleta ni sega ni vakila e dua na ka, e sega ni vakasama. E sega ni ka bula. Ia ke sega na yalo ya se igunibula, eda ‘na mate da qai suka ina kuvuniqele,’ me vaka e kaya na daunisame.
Me baleta na noda mate na tamata, e kaya na Dauvunau 12:7: “Sa qai suka ina qele na kuvuniqele [na yago] me vaka e liu, e suka na icegu [ruʹach] vua na Kalou dina o koya e solia.” Ni sa takali mai na yago na yalo, se na igunibula, sa na mate na yago qai suka tale ina vanua ga a vu mai kina—na qele. Ena yasana adua, na igunibula ena lesu ga ena vanua a vu mai kina—vua na Kalou. (Jope 34:14, 15; Same 36:9) Sega ni kena ibalebale qo ni igunibula e lesu sara i lomalagi. E kena ibalebale ga ni o koya e sa mate e sa vakatau sara tu ga vua na Kalou o Jiova na nona vakaturi mai muri se sega. E rawa nida kaya ni nona bula e sa tu sara ga ena liga ni Kalou. Na kaukaua ga ni Kalou e rawa ni soli tale kina vua e mate na yalo se igunibula, me bula tale.
E veivakacegui dina meda kila ni qo sara ga na ka ena cakava na Kalou vei ira kece era tiko “ena ibulubulu nanumi”! (Joni 5:28, 29) Ena gauna ni veivakaturi, ena qai vakarautaka na Kalou e dua na yago vou vei koya e moce tu ena ibulubulu, qai vakabula tale ena nona solia vua na yalo se igunibula. Sa na gauna marautaki mada ga, se vakaevei?
Ke o via kila eso tale na ka me baleta na ibalebale ni vosa vakaIperiu kei na vosa vaKirisi na neʹphesh kei na psy·kheʹ vaka kina na ruʹach kei na pneuʹma ena kedra ivakavakayagataki ena iVolatabu, ena yaga sara vei iko na brochure What Happens to Us When We Die? kei na tabana e 375-384 ni ivola na Reasoning From the Scriptures, e tabaka ruarua na iVakadinadina i Jiova.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Bulibuli se Bula Vakaidewadewa?—Wase 2: Cava Meu Vakalewa Kina na Bula Vakaidewadewa?
E lomatarotaro o Alex. E vakabauta na Kalou kei na ka e bulia, ia e usuraka o nona qasenivuli ni veikabula (biology) ni dina na bula vakaidewadewa baleta ni yavutaki ena vakadidike vakasaenisi. E sega ni vinakata o Alex me nanumi ni lialia. E kaya lo ga, ‘Ke ra vakadinadinataka na saenitisi ni dina na bula vakaidewadewa, o cei o yau meu lomatarotarotaka?’
E va tale ga qori na ka o sotava? De dua o vakabauta na ka e kaya na iVolatabu: “E bulia na lomalagi kei na vuravura na Kalou.” (Vakatekivu 1:1) Ia era saga eso mo vakabauta ni dina na bula vakaidewadewa qai italanoa lasu na bulibuli. Vakacava o na vakabauti ira? Cava mo vakalewa kina na bula vakaidewadewa?
Rua na vuna mo vakalewa kina na bula vakaidewadewa
Era sega ni vakabauta na saenitisi na bula vakaidewadewa. Dua na gauna balavu era vakadidike tiko kina, ia e duidui na ka era vakamacalataka me baleta na bula vakaidewadewa.
Vakasamataka mada: Me vaka ni duidui na ka era tukuna na saenitisi me baleta na bula vakaidewadewa, vakacava e cala ni o vakalewa?—Same 10:4.
E bibi na ka o vakabauta. E kaya e dua na cauravou o Zachary, “Ke basika ga vakacalaka na noda bula, ena sega ni vakainaki na ka kece ena vuravura.” E donu na ka e kaya. Ke dina mada ga na bula vakaidewadewa, ena sega ni vakainaki na bula. (1 Korinica 15:32) Ia ke dina na bulibuli, ena vakacegui na noda lomatarotaro me baleta na inaki ni bula kei na inuinui se bera mai.—Jeremaia 29:11.
Vakasamataka mada: Ena uqeti iko vakacava nomu kila na ka dina me baleta na bulibuli kei na bula vakaidewadewa?—Iperiu 11:1.
Taro mo vakasamataka
KA ERA TUKUNA: ‘Basika vakacalaka na ka kece e vuravura ena dua na kacabote levu.’
O cei, se na cava e vakavuna na kacabote levu?
E vakaibalebale ni basika vakacalaka na ka kece, se buli?
KA ERA TUKUNA: ‘Eda vu mai na manumanu.’
Ke da vu mai na manumanu, kena ivakaraitaki na maqe, na cava era sega ni vuku kina me vakataki keda? *
Cava sa rui vereverea kina na ka somidi? *
KA ERA TUKUNA: ‘E tiko na ivakadinadina ni bula vakaidewadewa.’
Vakacava o koya e tukuna qori, sa raica vakataki koya na ivakadinadina?
Era le vica era vakabauta na bula vakaidewadewa ni tukuni nira vakabauta kece na vuku?
^ para. 18 Era tukuna eso nida vuku sara vei ira na maqe ni ka levu na noda mona. Ia e sega ni dina qori, raica na brochure The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, tabana e 28.
^ para. 19 Raica na brochure The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, tabana e 8-12.


text:
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU | VOSA VAKAIBALEBALE 7-11
“Me Kua ni Galeleta na Lomamu”
Ena taqomaki keda na ivakatagedegede i Jiova. Meda vakila na kena yaga, e dodonu meda vakamareqeta e lomada. (Vvb 7:3) Ni vakatara e dua na dauveiqaravi i Jiova me galeleta na lomana na ka ca, sa soli koya sara tu ga vakarawarawa ena ivadi qaseqase i Setani. E vakamacalataki ena Vosa Vakaibalebale wase 7 na nona vakatara e dua na cauravou me vakaisini koya ga na lomana. Na cava eda vulica ena nona malumalumu?
Ena saga o Setani meda yawaki Jiova ni vakayagataka na lima na sala eda dau vakila kina na ka me temaki keda kina
Ena yaga na vuku kei na yalomatua meda kila na itinitini ni ka ca eda cakava, da qai saga sara ga meda vakayawaki keda mai na ka e rawa ni vakaleqai keda vakayalo


text:
Okosita 28–Seviteba 3
ISIKELI 39-41
Sere 24 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Ka Eda Vulica me Baleta na Raivotu i Isikeli”: (10 min.)
Isi 40:2—E cecere duadua nona sokaloutaki o Jiova ni vakatauvatani kei na sokalou tale eso (w99 1/3 11 ¶16)
Isi 40:3, 5—Ena vakayacora dina o Jiova na nona inaki me baleta na sokalou savasava (w07 1/8 10 ¶2)
Isi 40:10, 14, 16—Meda muria na ivakatagedegede cecere qai dodonu i Jiova me vakadonui kina noda sokalou (w07 1/8 11 ¶4)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Isi 39:7—Nira beitaka na Kalou na tamata ni vakavuna na veika tawadodonu, e vakarogorogocataki kina vakacava na yacana? (w12 1/9 21 ¶2)
Isi 39:9—Na cava ena yaco ena iyaragi era biuta tu mai na veimatanitu ni sa oti na Amaketoni? (w89-E 15/8 14 ¶20)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Isi 40:32-47
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
iMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 2 na miniti) fg lesoni 1 ¶1—Tekivu ni o vakamacalataka na vidio O na Via Kila Eso na iTukutuku Vinaka? (me kua ga ni saravi) Solia na brochure.
Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) fg lesoni 1 ¶2—Me dua na yavu ni veisiko e tarava.
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) fg lesoni 1 ¶3-4
NODA BULA VAKARISITO
“Gauna Cava Tale Au Rawa ni Painia Kina?”: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio Au Rawata ga ena Veitokoni i Jiova.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) kr wase 17 ¶1-9
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 67 kei na Masu


text:
LESONI 6
Sega ni Rere o Tevita
Cava o dau cakava ni o rere?— De dua o lai kere veivuke vei Ta se o Na. Ia e tiko e dua tale e kaukaua duadua e rawa ni vukei iko. O kila se o cei ya?— Io, na Kalou o Jiova. Meda raica mada na kena italanoa e dua na cauravou e cavuti ena iVolatabu, na yacana o Tevita. A sega ni rere ni kila ena vukei koya tu ga o Jiova.
Ni se gonedramidrami o Tevita, rau sa vakavulici koya nona itubutubu me lomani Jiova. Qori e vukei koya me kua ni rere ni sotava eso na ka rerevaki. E kila o Tevita ni nona itokani o Jiova, ena vukei koya tale ga. Ni vakatawa sipi tiko ena dua na gauna, a lako mai e dua na laione qai kauta e dua na sipi! O kila na ka e cakava o Tevita? A cicimuria na laione qai vakamatea. Ni via kauta e dua tale na sipi na bea, a vakamatea tale ga o Tevita! O cei a vukei koya?— Io, o Jiova.
A laurai ena dua tale na gauna na nona yaloqaqa o Tevita. Era vala tiko na Isireli kei na kai Filisitia. Dua vei ira na sotia ni Filisitia e tuwawa, na yacana o Koliaci. Na tuwawa qori e vakalialiai ira na sotia ni Isireli vaka kina o Jiova. A bolei ira na sotia ni Isireli mera vala kei koya, ia era rere kece. Ni rogoca qori o Tevita, e tukuna sara vei Koliaci: ‘Au na vala kei iko! Ena vukei au o Jiova, au na vakabalei iko!’ Vakacava e yaloqaqa o Tevita?— Io, e yaloqaqa dina. O via kila na ka e qai yaco?
A taura o Tevita na nona irabo kei na lima na vatu dravia vinaka, a gole sara me vala kei na tuwawa. Ni raica o Koliaci ni se gone o Tevita, e vakalialiai koya. Ia e kaya o Tevita: ‘O mai valuti au ena iseleiwau, ia au mai valuti iko ena yaca i Jiova!’ E biuta e dua na vatu ena nona irabo, e cicivi Koliaci qai rabotaka vua. E lauta vinaka sara ga na yadrei Koliaci na vatu, e bale mani mate sara! Era dro kece na kai Filisitia ena levu ni nodra rere. A vakabalea vakacava e dua na tuwawa na cauravou vakataki Tevita?— A vukei koya o Jiova, e kaukaua cake sara vua na tuwawa qori!
Cava o vulica ena italanoa kei Tevita?— Sega ni dua e kaukaua me vakataki Jiova. E nomu itokani tale ga o koya. Ke o rere ena dua tale na gauna, nanuma tiko ena vukei iko o Jiova mo yaloqaqa!


text:
E Dua ga na iGu Tawarairai na Kalou?
Me Download
Kena iSau Vakaivolatabu
E sega ni vakatauvatani rawa na kaukaua e tu vua na Kalou. E kaya na iVolatabu me baleta na sala e bulia kina na isoso kalokalo na Kalou: “
Moni tacake i lomalagi moni raica. O cei e buli ira qori? O koya e kauti ira mai vakamataivalu ena kedra iwiliwili, e kacivi ira kece ena yacadra. Ena nona kaukaua levu kei na nona igu vakatubuqoroqoro, e sega ni dua e yali.”—Aisea 40:25, 26.
E sega ni dua ga na igu tawarairai na Kalou. E vakaraitaka na iVolatabu ni Kalou e dau lomani keda qai cata na ka ca. (Same 11:5; Joni 3:16) E vakaraitaka tale ga ni rawa ni vakararawataka na lomana na ka eda cakava.—Same 78:40, 41.
VULICA ESO TALE NA KA
ITUKUTUKU VINAKA MAI VUA NA KALOU!
O Cei na Kalou?
E tiko na yaca ni Kalou? E kauaitaki keda?


text:
Na Veimataqali Cakacaka kei na i Vakamacala ni Veicakacaka me Sasagataki
Na Vale ni Wilivola na Central Library
(Victoria St, City)
Era tu e na Central Library na i vola me baleta na veimataqali cakacaka kei na veicakacaka me sasagataki, e na i matai ni taba vale. Era rawa ni kunei e na kedra vata mai na 650.1 ki na 650.14. E wili e na veiulutaga era tu kina na kena vakarautaki na i vakalekaleka ni veika me baleti koya e kere cakacaka, na kere cakacaka, na i walewale ni veivakatarogi me baleta na kere cakacaka, kei na vakaqaqara cakacaka.
E tu e so na i tukutuku e yaga vei ira na gone era qase cake, e na i wasewase me baleti ira na Cauravou kei na Gone Yalewa e na i taba vale e ra.
Kevaka ko gadreva na veivuke, yalovinaka kerea e dua na vakailesilesi e na vale ni wilivola me vukei iko, ni rawa ni kunei na mataqali i tukutuku e sema vata kei na ulutaga ko vinakata, e na dua tale na vanua e na loma ni vale ni wilivola.
Na Veitabana ni Vale ni Wilivola
Era tautauvata na naba ni vata e na veitabana ni vale ni wilivola era tu kina na i vola me baleta na veicakacaka me sasagataki kei na veimataqali cakacaka raraba. Era tautauvata na mataqali i vola, ia e lailai sobu na kedra i wiliwili.
Kevaka e dua e sa taura na i vola ko vinakata se tiko e na dua tale na vale ni wilivola, e dodonu mo vakaqara e na vanua e tabaki taucoko tu kina na i vola era tiko e na vale ni wilivola. E rawa ni ko sauma e $2 me tauri tu kina vakawawa vei iko e dua na i vola, ka na vakau ki na vale ni wilivola e na vanua ko vakaitikotiko kina mo qai la'ki taura kina.
E tu e na komipiuta e levu tale na sala e rawa ni vakayagataki me kunei kina na mataqali i tukutuku yaga. Kevaka ko gadreva na veivuke, yalovinaka kerea e dua na vakailesilesi e na vale ni wilivola me vukei iko.
Na vakaqaqara e na vanua e tabaki taucoko tu kina e na komipiuta na i tukutuku ni vola era tiko e na vale ni wilivola
E vinaka me tekivu na vakaqaqara mai na BASIC SEARCH (na i tauyavu ni vakaqaqara). E daumaka sara me vakayagataki na SUBJECT BROWSE (vakaqaqara vakaulutaga) se na KEYWORD (vakaqarai e dua na vosa bibi) e na vakaqaqara. Na veiulutaga e koto oqo e ra, e na kauti iko vakadodonu sara ki na vanua ko vinakata.
- RESUMES, e na vakaraitaka vei iko na i vola era tu me baleta na vakarautaki ni CV (na i tukutuku lekaleka ni veika me baleti iko).
- APPLICATIONS FOR POSITIONS, e na vakaraitaka vei iko na i vola era tu kina na i vakasala me baleta na kena volai na i vola vinaka e rawa ni vola me sala vata kei na i vola ni kere cakacaka, kei na i vola ni kere cakacaka, ka tu vata kaya na kena sabolo.
- JOB INTERVIEWS, e na vakaraitaka vei iko na i vola era rawa ni vukei iko e na gauna ni veivakatarogi e na vuku ni kere cakacaka.
- JOB HUNTING, e na vakaraitaka vei iko na i vola era tu kina na i vakasala me baleta na veisala ni vakaqaqara cakacaka, ka vaka kina na vakararai cakacaka e na komipiuta.
- OCCUPATIONS, e na vakaraitaka vei iko na i vola era tu kina na veika me baleta na veicakacaka me sasagataki, na kila ka vakacakacaka kei na i vakatagedegede ni vuli me sa tu rawa ni bera ni kerei na cakacaka.
- CAREER CHANGES, e na vukei iko kevaka ko nanuma tiko mo veisautaka na nomu cakacaka ka ko via kila na ka mo cakava.
- CAREER DEVELOPMENT, e na vakaraitaka vei iko na i vola era rawa ni vukei iko me toso vata tiko kei na gauna na nomu kila ka vakacakacaka, se na sala ko rawa ni vakaraitaki iko raraba kina kei na nomu kila ka vakacakacaka
Na Niusiveva kei na i Vola Tukutuku e vakagauna na kedra tabaki
E tu e na veivale ni wilivola taucoko na i lavelave ni niusiveva na Dominion Post. E dau tabaki e na pepa ni Vukelulu kei na Vakarauwai na veimataqali cakacaka e rawa na kerekere kina.
E tu talega e na Central Library na niusiveva mai na veiyasai Niu Siladi, ka wili kina na NZ Herald, na Press kei na Otago Daily Times.
E rawa talega ni ko vakayagataka na komipiuta e na veivale ni wilivola taucko e Weligitoni, mo wili niusiveva kina. E sega ni saumi. E rawa talega ni wiliki kina na niusiveva e na veiyasai Niu Siladi kei na so na vanua tani. (Tabaka eke kevaka ko vakayagataka tiko na sala ni veitaratara e sega ni saumi e na PC se dua na komipiuta e na taudaku ni vale ni wilivola).
Na Vanua Yaga ni Vakaqaqara i Tukutuku e na Komipiuta (Websites)
E sega ni saumi na veitaratara kei na veitabana vakamatanitu e na komipiuta e na veivale ni wilivola yadua e okati kina veitabana oqo:
- Department of Immigration, na i tukutuku me baleta na cakacaka e Niu Siladi, na kere i vola tara ni cakacaka kei na veika tale e so.
- Career Services Rapuara, na Tabana ni Matanitu e vakarautaka na i tukutuku me baleta na mataqali cakacaka me sasagataki, na i vakasala kei na veituberi.
- KiwiCareers, e sauma na matanitu na vanua e tabaki kina e na komipiuta na veika me baleta na mataqali cakacaka e tu e Niu Siladi, na veivanua ni cakacaka kei na vuli cakacaka, kei na i sema vakakomipiuta ki na veivanua tale e so me baleta na cakacaka
- Seek, na vanua ni vakaqaqara cakacaka e vakayagataki vakalevu duadua e Niu Siladi.
- Job Stuff, na veicakacaka e tabaki e na niusiveva.
- New Zealand Government Jobs Online, na i vakamacala me baleta na Cakacaka Vakamatanitu.
- National Library of New Zealand, na semasemati vata ni vanua e tabaki kina e na komipiuta na veika me baleta na cakacaka


text:
COMMONWEALTH YOUTH GAMES FINAL TRIALS & FITNESS TESTING FOR EXTENDED SQUAD MEMBERS
Attention: All Extended Squad Members Boys and Girls
Date: Girls – Tuesday 6th June
Boys – Wednesday 7th June
Venue: HPU Suva Gym
Event: Final Trials & Fitness Testing
Transport: Pick Up will be provided for Western Players
For Further Information – Call Sophia on 8903859
The Players in the Extended Squad are:
Boys
Jone Vanani (Sigatoka Methodist), Likuloa Akuila (Cuvu College), Penisoni Petero (Sigatoka Methodist), Mosese Kurimosi (Sigatoka Methodist), Vakavanua Volikesa (Cuvu College), Vinaya Kunaturaga (Sigatoka Methodist), Josevata Kunagado (Ratu Navula College), Joeli Lesavua (Ratu Navula), Vatilai Vosawale Tekivunicakacaka (Yasawa Secondary School), Osea Waqa (Ratu Navula), Vilimoni Soro (Nasinu Secondary School), Faitala Camaibau (Lelean Memorial School), Tavisa Senivalati (QVS), Kolinio Delailagi (Nasinu Secondary School), Pio Sovalevu (SGS), Aisake Soqosoqo (Nasinu Secondary School), Joji Baleisuva (John Wesley College), Semesa Tamani (RSMS), Ratu Kelevi Mawi (LMS), Douglas Ledua (SGS), Raiova Duilomaloma (RSMS), Petero Koroduva (LMS), Eparama Tuivunivono (John Wesley College), Viliame Foiakau (SGS), Marika Vularewa (RSMS), Onisimo Nacewa (Sigatoka Valley), Metuisela Roboileku (LMS)
Girls
Timaima Vesikula (LMS), Ema Vukimuarua (JWHS), Lavenai Vasutaliku (JWHS), Ana Lepanoni Nawaqesara (JWHS), Litia Lusia Tanumi (Holy Family), Caroline Lala Tasere (JWHS), Asena Bolabasaga (SGS), Alesi Drederenalagi (SGS), Adi Asenaca (All Saints), Mereoni Naitoko (JWHS), Salaima Vunidravuwalu (BMS), Merewalesi Manumanutabua (BMS), Ulita Lomayaco (BMS), Sainimili Tagivakatini (BMS), Elenoa Adinaimata (Naitasiri Secondary School), Eleni Ruivadra (BMS), Raylin Sydney Mario (Gospel High School), Akanisi Tupou (BMS), Arieta Lidia (LMS), Eseta Daugunu (All Saints), Seruwaia Nabaro (All Saints), Reijieli Tale (SHC), Veniana Lewarara (BMS), Jasiliva Babavono (Naitasiri Secondary School), Veniana Ravesi (SGS), Ani Mei (JWHS), Karolaini Martiny Nailatinidaveta (Holy Family), Sainiana Momoivalu (SGS), Makarita SAmu Tikoisuva (SHC), Filomena Niulele (SHC), Liliviwa Dabea (LMS), Unaisi Nacika (Naitasiri Secondary School), Reijieli Towaiyavala (JWHS), Tahei Viti Baikeinuku (LMS), Salote Vuniwaqa (JWHS), Ateca Leiyamo (JWHS), Latileta Tinai (AOG), Lusiana Ratulevu (JWHS), Lice Radrodro (LMS), Seniyasi Tokasa (AOG), Margaret Fatima Tabuanitoga (SHC), Eseta Ravesi (BMS), Vika Tawake (SHC), Eleno Lido (COC), Samantha Caroline Blake (Gospel High School)


text:
O Via Kila na Ka Dina?
NA KA dina me baleta na cava? Me baleta e so na taro bibi eda dau taroga. Rairai o dau vakasamataka tale ga e so na taro va qo:
- E kauaitaki keda beka na Kalou?
- Ena oti beka na ivalu kei na rarawa?
- E bula tale tiko e dua na ka nida sa mate?
- Na cava na inuinui me baleti ira na sa mate?
- Na masu vakacava e rogoca na Kalou?
- Rawati vakacava na marau?
O na qara e vei na isaunitaro qori? Ke o tarogi ira e so, ena duidui na nodra isaunitaro. Ena veicalati tale ga na nodra isaunitaro na iliuliu ni lotu. O na rairai kunea ena laibri se sitoa ni ivola e drau vakadrau na ivola era kaya ni tiko kina na isaunitaro. Ia e sega ni tautauvata na veika e volai kina. E so tale e veiveisau na kena ivakamacala ni toso na yabaki se sosomitaki ena dua tale na ivola.
Ia e tiko e dua na ivola ena sauma vinaka na taro kece oya qai kune kina na ka dina. A kaya o Jisu Karisito ena nona masu vua na Kalou: “Sa ka dina na nomuni vosa.” (Joni 17:17) Qori e vakaibalebaletaka na iVolatabu. Ena tabana e tarava, o na raica kina na isaunitaro vakaivolatabu me baleta na taro mai cake.
E Kauaitaki Keda Beka na Kalou?
VUNA E TAROGI KINA: Eda bula tu qo ena vuravura e levu kina na veivakalolomataki. Levu na lotu era vakavulica ni veika rarawa eda sotava e loma ni Kalou.
NA KA E KAYA NA IVOLATABU: Na Kalou e sega ni vakavuna na ca. E kaya na Jope 34:10: ‘E yawa vua na Kalou me caka ca: yawa tale ga vua sa Kaukauwa me sega ni dodonu.’ E tiko na inaki loloma ni Kalou me baleti keda. Ya na vuna a vakavulici keda kina o Jisu meda masuta: “Tamai keimami mai lomalagi,…me yaco mai na nomuni matanitu, me caka na lomamuni e vuravura, me vaka sa caka tiko mai lomalagi.” (Maciu 6:9, 10, VV) E kauaitaki keda dina na Kalou ena nona solia mai na luvena me mate ena vukuda me vakayacori kina nona inaki.—Joni 3:16.
Raica tale ga na Vakatekivu 1:26-28; Jemesa 1:13; 1 Pita 5:6, 7.
Ena Oti Beka na iValu kei na Rarawa?
VUNA E TAROGI KINA: Levu era mate ena ivalu. Eda sotava kece tale ga na rarawa.
NA KA E KAYA NA IVOLATABU: Sa parofisaitaka tu na Kalou na gauna ena tekivu kina na bula vakacegu e vuravura taucoko. O ira era bula ena ruku ni veiliutaki ni nona Matanitu, era na “tukitukia na nodrai seleiwau mei bati ni siviyara,…ra na sega ni vulica tale nai valu.” (Aisea 2:4) Ena vakaotia na Kalou na veika tawadodonu kei na rarawa. E yalataka na iVolatabu: “Na Kalou ena tavoya tani kecega na wai-ni-mata mai na matadra; ia ena sega tale na ciba, se na rarawa, se na tagi, ka na sega tale na vutugu: ni sa takali tani na ka makawa [okati kina na veika tawadodonu kei na rarawa da sotava tu nikua].”—Vakatakila 21:3, 4.
Raica tale ga na Same 37:10, 11; 46:9; kei na Maika 4:1-4.
E Bula Tale Tiko e Dua na Ka Nida sa Mate?
VUNA E TAROGI KINA: Levu na lotu era vakavulica ni bula tiko e dua na ka nida sa mate. So era kaya ni rawa vei ira na mate mera vakasagai keda, se ra kaya ni Kalou e totogitaki ira na ca mera vakararawataki tawamudu ena drano bukawaqa i eli.
NA KA E KAYA NA IVOLATABU: Nida mate, sa sega tale ni bula tiko e dua na ka. Kaya na Dauvunau 9:5: “Ko ira na mate era sa sega ni kila e dua na ka.” Kena ibalebale nira sega ni rawa ni vakasagai keda se vukei keda, nira sa sega ni vakila e dua na ka.—Same 146:3, 4.
Raica tale ga na Vakatekivu 3:19 kei na Dauvunau 9:6, 10.
Na Cava na iNuinui me Baleti Ira na Mate?
VUNA E TAROGI KINA: Eda vinakata meda bula qai marau vata kei ira na wekada lomani. Kena ivakarau ga meda via raici ira tale na wekada lomani era sa takali.
NA KA E KAYA NA IVOLATABU: Levu era sa mate era na vakaturi. E yalataka o Jisu ni ‘o ira kece na tu ena ibulubulu era na lako cake mai.’ (Joni 5:28, 29, VV) Me lako vata kei na inaki taumada ni Kalou, era na rawa ni bula tawamudu tale ga ena vuravura parataisi na vakaturi. (Luke 23:43) E okati ena yalayala qo na bula uasivi kei na bula tawamudu vei ira na talairawarawa. E kaya na iVolatabu: “Era na taukena na vanua ko ira na yalododonu, ka tiko kina ka sega ni mudu.”—Same 37:29.
Raica tale ga na Jope 14:14, 15; Luke 7:11-17; kei na Cakacaka 24:15.
Na Masu Vakacava e Rogoca na Kalou?
VUNA E TAROGI KINA: Era dau masu na tamata kece e tiko na nodra lotu. Ia, e levu era nanuma ni sega ni saumi nodra masu.
NA KA E KAYA NA IVOLATABU: A vakavulica o Jisu meda kua ni “cavuta tiko ga e dua na qaqanimasu” me vakataki ira e so. (Maciu 6:7, NW) Ke da vinakata me rogoca na Kalou na noda masu, dodonu meda masu ena sala e vakadonuya. Ena rawa qori ke da vulica nona inaki, qai salavata noda masu kei na lomana. Na imatai ni Joni 5:14 e kaya: “Kevaka eda sa kerea e dua na ka me vaka na lomana [ni Kalou], sa rogoci keda ko koya.”
Raica tale ga na Same 65:2; Joni 14:6, 14; kei na 1 Joni 3:22.
E Rawati Vakacava na Marau?
VUNA E TAROGI KINA: Levu era vakabauta ni na vakamarautaki ira na ilavo, rogo, se na kedra irairai. Ra vakaliuca kina na veika qo-ra qai kila nira sega ni marau.
NA KA E KAYA NA IVOLATABU: A vakaraitaka o Jisu na sala me rawati kina na marau ena nona kaya: “Era marau o ira e gu na lomadra mera vulica na vosa ni Kalou.” (Maciu 5:3, NW) Ena rawati ga na marau dina ke da saga meda kila na ka dina me baleta na Kalou kei na nona inaki me baleti keda. E kunei qori ena iVolatabu. Nida kila na ka dina, eda na qai kila na veika e bibi kei na kena e sega. Ena dusimaki keda ena noda vakatulewa kei na ka eda cakava, qai vakainaki kina noda bula.—Luke 11:28.
Raica tale ga na Vosa Vakaibalebale 3:5, 6, 13-18 kei na 1 Timoci 6:9, 10.
Qo na ivakamacala lekaleka ga ni kena saumi vakaivolatabu e ono na taro. O via kila tale e levu na ka? Ke ‘gu na lomamu mo vulica na vosa ni Kalou,’ sega ni vakabekataki ni o na via kila e levu tale na ka. O na rairai lomatarotarotaka e so na taro me vaka: ‘Ke kauaitaki keda dina na Kalou, cava e vakatara tiko kina na ca kei na rarawa? Au na vakavinakataka vakacava na noqu bula vakavuvale?’ Na taro qori kei na vuqa tale ena sauma vinaka na iVolatabu.
Ia ena dredre beka vei ira e levu nikua mera dikeva na ka e kaya na iVolatabu. Era nanuma ni sa rui ivola levu qai dredre meda kila. O na vinakata beka me dua e vukei iko ena kena saumi na nomu taro mai na iVolatabu? E vakarautaka na iVakadinadina i Jiova na ivukevuke mo dusimaki kina.
iMatai, na ivola Na Cava Sara Mada e Kaya na iVolatabu? e vakarautaki me yaga vei ira na osooso ena kena saumi vakamatata mai na iVolatabu na taro bibi. Na ikarua ni ivukevuke na ituvatuva ni vuli iVolatabu e sega ni saumi kei na dua na iVakadinadina i Jiova. Ena rawa ni lako sara ga yani e vale ena veimacawa se na dua tale na vanua veiganiti e dua na iVakadinadina i Jiova e rawa ni veivakavulici ena iVolatabu qai tiko e nomuni yasayasa. E sa yaga vei ira e milioni e vuravura raraba na ituvatuva qo. Levu era kaya ni “qo sara ga na ka dina!”
E sega ni dua tale na ka e uasivita na iyau vakayalo. E sereki keda na ka dina ena iVolatabu mai na vakatevoro, veilecayaki, kei na rere vakalialia. E solia vei keda na inuinui, vakainaki noda bula, da qai vakila na marau. E kaya o Jisu: “Dou na kila na ka dina, ia na ka dina ena sereki kemudou.”—Joni 8:32.
VULICA ESO TALE NA KA
POROKARAMU NI VULI IVOLATABU
Vuna mo Vulica Kina na iVolatabu
Na iVolatabu e sa vakacegui ira e milioni e veiyasa i vuravura ena veika era dau lomatarotarotaka tu me baleta na bula. O via vakacegui tale ga ena nomu lomatarotaro?
SAUMI NA TARO VAKAIVOLATABU
E Dua ga na iGu Tawarairai na Kalou?
Na iVolatabu e tukuna ni bulia na ka kece na Kalou, ia vakacava e bau kauaitaki keda?
SAUMI NA TARO VAKAIVOLATABU
Na Cava e Yaco Nida Mate?
Era vakila na mate na veika e yaco wavoliti ira tiko?
SAUMI NA TARO VAKAIVOLATABU
Cava Meu Masu Kina? Ena Rogoca na Kalou?
Me rogoca na Kalou na nomu masu se sega ena vakatau vei iko.


text:
VAKATAROGI | FAN YU
Vakamacalataka Nona Vakabauta e Dua e Dau Buli Porokaramu ni Kompiuta
A TEKIVU nona cakacaka vakadaunifika o Doketa Fan Yu ena dua na vanua volekati Beijing, ena isoqosoqo e qarava na vakadidike ni veika vakaniukilia e Jaina (China Institute of Atomic Energy). A sega tu ni vakabauta na Kalou ena gauna qori, a vakabauta ga na bula vakaidewadewa. Nikua e sa vakabauta o Doketa Yu ni buli na ka kece, qai cakava qori na Kalou. E vakatarogi koya e dua e dauvola na mekesini na Yadra! me baleta na nona vakabauta.
Talanoataka mada na nomu isususu.
Au sucu ena 1959 ena korolevu o Fuzhou, ena yasana o Jiangxi, e Jaina. Au se qai yabaki walu sa vakilai voli na revurevu ni nodra saqata na veiliutaki ni matanitu e dua na isoqosoqo vakominisi. E idinia o Ta qai tukuni vua me lai tara na salanisitima ena dua na vanua yawa. E vakayabaki nona biuti keitou tu, e dau sikovi keitou ga vakadua e veiyabaki. A qasenivuli voli o Na ena gauna qori ena dua na paraimari, keitou qai vakaitikotiko sara ga e koronivuli. Ia keitou toki ena 1970 i Liufang, e dua na koro ena yasayasa o Linchuan e sega ni levu kina na kakana.
Cava dou vakabauta vakavuvale?
E sega ni kauai o Ta ena ka vakalotu se politiki, ia e lotu Buda o Na. Au vakabauta na ka era kaya na noqu qasenivuli nira basika ga vakataki ira na ka kece.
Na cava o vinakata kina mo daunifika?
Au vinakata meu daunifika ni vaqaqai kina na dina ni dua na ka, qai vakayagataki vinaka kina na vakasama. A mate ena 1976 o Mao Tse-tung, na iliuliu ni isoqosoqo vakominisi. A se qai tekivu sara ga qori na noqu vuli ena univesiti. Na lesoni au vulica vakatabakidua e keri na fika. Gauna ga au vakoroi kina, au lai daunifika sara ena isoqosoqo e qarava na vakadidike ni veika vakaniukilia.
Cava mada nomu rai me baleta na iVolatabu?
Au gole i Merika ena 1987 meu lai tosoya tale noqu vuli ena univesiti e Texas. Au kila ni levu e Merika era vakabauta na Kalou ra qai dau wili iVolatabu. Au rogoca tale ga ni tu ena iVolatabu e levu na ivakasala yaga, au mani nanuma meu wilika.
Au raica ni yaga na ivakavuvuli ena iVolatabu, ia eso na ka e dredre meu kila. Qori e vakavuna me cegu noqu wili iVolatabu.
A tekivu tale vakacava nomu wili iVolatabu?
E ka vou vei au na ivakavuvuli me baleta na Dauveibuli, au mani nanuma meu cakava ga noqu vakadidike ena tikina qori
Ena 1990, a gole yani i vale e dua na marama iVakadinadina i Jiova, qai vakaraitaka vei au mai na iVolatabu na veika vinaka ena marautaki ena gauna se bera mai. A veivosakitaka na marama qori me rau vakavulici au ena iVolatabu e dua na veiwatini. Toso na gauna a vulica na iVolatabu na watiqu o Liping, a sega tale tu ga ni vakabauta na Kalou qai qasenivuli ni physics ena dua na sekeneri mai Jaina. Keirau vulica ena iVolatabu na veika me baleta na itekitekivu ni bula. E ka vou vei au na ivakavuvuli me baleta na Dauveibuli, au mani nanuma meu cakava ga noqu vakadidike ena tikina qori.
O cakava vakacava nomu vakadidike?
Niu dua na daunifika, au vakavulici meu cakacakataka vakafika na ka e rawa ni yaco. Au vulica tale ga ni gadrevi me sa tu rawa na protein me basika ga kina vakataki koya e dua na ka. Au mani saga meu cakacakataka vakafika ke rawa ni basika ga vakataki koya na protein. Na protein e dua vei ira na ka vereverea e laurai ena yago. E rawa ni yacova na vica vata na udolu na kena veimataqali era tu ena sela ni yago, qai vakasakiti nodra cakacaka vata. Me vaka ga era vakadinadinataka eso tale, au raica ena noqu vakadidike ni sega ni rawa ni basika ga vakataki koya na protein! Au sega ni bau raica e dua na ivakamacala ni bula vakaidewadewa me tokona na vakasama nira rawa ni buli ira ga na ka vereverea me vaka na protein. Ke sa sega ni rawa ni basika ga vakataki koya na protein, sa qai yawa sara mera basika ga vakataki ira na vo ni kabula. E vakadinadinataka ya vei au ni tiko na Dauveibuli.
O vakadeitaka vakacava ni vakavuna na iVolatabu na Kalou?
Au vulica ena iVolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova, nira sa vakayacori oti e levu na ka e parofisaitaki ena iVolatabu. Au sa vakila tale ga na yaga ni kena muri na ivakavuvuli vakaivolatabu. Au veinanuyaka, ‘E rawa vakacava vei ira na dauvola iVolatabu era bula ena vica na udolu na yabaki sa oti, mera vola na itukutuku e se yaga tiko ga nikua?’ Ni toso tiko noqu vuli, au sa qai vakadeitaka ni vakavuna dina na Kalou na iVolatabu.
Na cava eso tale na ka e vakadeitaka vei iko ni tiko na Dauveibuli?
Levu na ka au dau vakasamataka me baleta na veika bula au vakadinadinataka kina ni tiko na Dauveibuli. Au dau buli porokaramu ni kompiuta ena gauna qo, ia dua na ka noqu qoroya na ka e cakava rawa na mona ni vakatauvatani kei na porokaramu ni kompiuta. Kena ivakaraitaki, eda drukataka na nona toboka rawa na vosa na mona. Levu vei keda e se rawa ga ni kila na ka e tukuna e dua ke tatao mada ga nona vosa, ke dredre se vu, ke kaka se duatani na ivakarau ni nona vosa ena vuku ni vanua e cavutu mai kina, ke voqa yawa tu mai na domona, se ke veivakasosani eso na rorogo me vaka na taqiri ni talevoni. De dua o na nanuma ni sega soti ni vakatubuqoroqoro ya. Ia e duatani nodra rai na dau buli porokaramu ni kompiuta. Era kila ni sega ni dua na porokaramu ni kompiuta e uasivia na mona, ena nona toboka rawa na vosa.
Ni vakatauvatani kei na kompiuta vereverea, na mona e kila na ivakarau ni yalo, kei na ivakarau ni vosa se mani vanua cava e cavutu mai kina e dua. E kila rawa tale ga na mona ena rorogo ni domona e dua o cei e vosa tiko. Era se vakadikeva tiko na dau buli porokaramu ni kompiuta na sala mera vakatotomuria kina na nona toboka rawa na vosa na mona. Au vakadeitaka ni ka era cakava qori era sa vulica tiko kina na cakacaka ni Kalou.


text:
TARO 2
O na Vulica Vakacava na Veika me Baleta na Kalou?
“Me kua ni lako tani mai gusumu na ivola ni Lawa qo, mo wilika toka e ra ena siga kei na bogi mo muria vinaka na ka kece e volai kina, ena rawa vinaka na nomu sasaga, o na qai valavala vakavuku.”
“Era wilika tiko ga e cake na ivola mai na Lawa ni Kalou dina, era vakamacalataka vinaka, era tukuna na kena ibalebale, era mani vukei ira na lewenivanua mera kila na ka e wiliki.”
“E marau na tamata e sega ni muria na nodra ivakasala na daucaka ca . . . , ia e marautaka na lawa i Jiova, qai wilika e ra na nona lawa ena siga kei na bogi. . . . Na ka kece e cakava ena vuavuaivinaka.”
“Ni cici yani o Filipi ena yasa ni qiqi, e rogoci koya sara ni wilika tiko i cake na ivola i Aisea na parofita, e qai kaya: ‘O kila na ka o wilika tiko?’ E sauma: ‘Meu kila vakacava ke sega ni dua e vakavulici au?’”
“Tekivu mai na gauna a buli kina na vuravura e kilai na veika tawarairai me baleti koya, ya na nona kaukaua e sega ni vakaiyalayalo, vaka kina ni o koya dina ga na Kalou, e kilai qori ena veika e buli, e sega kina na nodra iulubale.”
“Vakasamataka vakabibi na ka kece qo, me tara sara na lomamu, mera raica na tamata kece na nomu toso.”
“Meda dau veinanumi nida veivakauqeti ena loloma kei na caka vinaka, meda kua ni biuta na noda soqoni vata.”
“Ke dua vei kemuni e lailai vua na vuku, me kerea tiko ga vua na Kalou, ni na soli vua. Ni lomasavu o koya vei keda kece, e sega ni dau vaqara cala.”


text:
TARO 3
Au na Rawa Vakacava ni Veitalanoa kei Rau na Noqu iTubutubu?
CAVA O NA CAKAVA?
Vakasamataka mada na ituvaki qo e sotava o Geoff, e yabaki 17. Sa vakaotia na cakacaka ni vale e tukuni vua. E mani lai sara tivi me vakacegu toka kina.
E katakata o tamana ni raici koya.
“Geoffrey! Na cava o vakalusi gauna tiko kina ena sara tivi, o sega ni vukei tacimu ena nona ka ni vuli? O sega ni dau cakava na ka e tukuni vei iko!”
E kaya lo o Geoff: “Oilei, se baci tekivu.”
E taroga sara o tamana: “Ei, na cava o kaya?”
“Sega ni dua na ka, Ta,” e kaya vakacudrucudru o Geoff.
Sa qai katakata ga o tamana, e kaya lesu vei Geoff: “Kua ni vosa mai va qori vei au!”
Ke o tu ena ituvaki ya, na cava o na cakava me kua kina na veiba?
VAKASAMA QAI VAKATULEWA!
Na nomu veivosaki kei rau na nomu itubutubu e vaka ga na draiva. Ke sogo na gaunisala o muria tiko ena vuku ni dua na ituvaki e yaco, o rawa ni muria e dua tale na gaunisala.
KENA IVAKARAITAKI:
E kaya e dua na goneyalewa o Leah: “E dau dredre na veivosaki kei noqu Ta. Ni keirau veivosaki ena so na gauna, oti ga vakalailai sa dau tukuna, ‘Vosota, na cava tale o kaya?’”
TOLU NA KA E RAWA NI CAKAVA O LEAH.
Kailavaki nona Ta.
E kailavaka o Leah: “Ae, au vosa tiko vei iko! Rogoci au mada!”
Galuvi nona Ta.
Nanuma o Leah me sa kua ni talaucaka na nona leqa vei nona Ta.
Waraka e dua na gauna veiganiti me veivosakitaki tale kina na leqa.
E rawa ni veitalanoa o Leah kei na nona Ta ena dua tale na gauna, se talaucaka na nona leqa ena dua na ivola vei tamana.
Na cava o nanuma ni dodonu me cakava o Leah?
VAKASAMATAKA MADA: E curuoso toka ena levu na ka na vakasama i tamai Leah, e sega ni kila kina na ituvaki e sotava tiko o luvena. Ke muria gona o Leah na imatai ni vakatutu, ena tawayaga wale ga na nona kailavaki tamana. Qori ena vakadredretaka na veivosaki, ena vakaraitaka tale ga ni sega ni dokai nona Ta o Leah. (Efeso 6:2) Kena ibalebale e sega ni vinaka na imatai ni vakatutu.
Na cava e sega ni vinaka tale ga kina na ikarua ni vakatutu? Ke sega ni veivosaki o Leah kei na nona Ta, ena sega ni kila o tamana na ka e sotava tiko, ena sega tale ga ni rawa ni vukei koya. E sega ni vinaka kina na veigaluvi, ia me veivosakitaki na leqa.
E vakatutu vinaka duadua me muria o Leah na kena ikatolu. Ke dredre mada ga ena imatai ni gauna me vosa vei nona Ta, e rawa ni waraka o Leah e dua na gauna veiganiti me rau veivosaki tale kina. E rawa ni volavola tale ga vei nona Ta ke nanuma ni na rawarawa cake vua.
E yaga tale ga na volavola ni rawa ni vakasamataka vinaka o Leah na ka me tukuna. Na nona talaucaka na lomana ena ivola e rawa ni kila vinaka kina o nona Ta na ituvaki e sotava tiko. Kena ibalebale erau na vakila ruarua na yaga ni ikatolu ni vakatutu o Leah kei nona Ta. Se mani veivosaki se volavola, na ikatolu ni vakatutu e muri kina na ivakasala vakaivolatabu me ‘guti na bula veiyaloni.’—Roma 14:19.
Na cava eso tale na ka e rawa ni cakava o Leah?
Vakasamataka e dua tale na vakatutu, qai vola ena vanua e lala toka e ra. Vola tale ga na yaga ni vakatutu qori.
Vosa Vakadodonu
Nanuma tiko ni rau rawa ni taura cala na ka o kaya na nomu itubutubu.
KENA IVAKARAITAKI:
Ni rau taroga na nomu itubutubu se cava o matararawa kina, o na rairai kaya: “Au sega ni via veitalanoataka.”
Ia rau na nanuma nomu itubutubu ni o kaya: “Drau sega ni nuitaki, au na sega ni tukuna kina vei kemudrau na noqu leqa. Au na tukuna ga vei ira na noqu itokani.”
Kaya mada o sotava e dua na leqa rau qai kaya na nomu itubutubu ni rawa ni rau veivuke. Ia o qai kaya: “Kua ni leqa. Au kila na ka meu cakava.”
Rau na rairai nanuma nomu itubutubu ni o kaya:
De dua ena vinaka cake mo kaya:


text:
Na Cava na Matanitu ni Kalou?
O na tukuna ni . . .
dua na ka e tiko e lomamu?
dua ga na vosa vakatautauvata?
dua na matanitu e lomalagi?
KA E KAYA NA IVOLATABU
“Ena vakarautaka na Kalou ni lomalagi e dua na matanitu ena sega sara ni vakarusai.”
“E soli vei keda e dua na gonetagane, ena vakatau vua na matanitu.”
KENA YAGA VEI IKO
Dua na matanitu lewadodonu e rawa ni vakacegui iko.
—Aisea 48:17, 18.
Ena vuravura vou sa roro tiko mai, ena vinaka vakaoti na bula, o na marau tale ga kina.
—Vakatakila 21:3, 4.
EDA RAWA NI VAKABAUTA NA KA E KAYA NA IVOLATABU?
Io, qo e rua na vuna:
A vakaraitaka sara ga o Jisu na ka ena cakava na Matanitu ni Kalou. A vakavulici ratou nona imuri me ratou masuta me yaco mai na Matanitu ni Kalou, me caka tale ga na loma ni Kalou e vuravura. (Maciu 6:9, 10) A vakaraitaka tale ga o Jisu na sala ena saumi kina na masu qori.
Ni se tiko e vuravura o Jisu, a vakani ira na walokai, vakabulai ira na tauvimate kei ira na mate! (Maciu 15:29-38; Joni 11:38-44) Me vaka ni na qai veiliutaki ena Matanitu ni Kalou o Jisu, e vakaraitaka kina na ka ena cakava na Matanitu qori vei ira na vakarurugi kina.
—Vakatakila 11:15.
Na ituvaki kei vuravura nikua e vakaraitaka ni sa voleka na Matanitu ni Kalou. A parofisaitaka o Jisu ni bera ni kauta mai na sautu e vuravura na Matanitu ni Kalou, ena yaco mada na ivalu, leqa ni kakana, kei na uneune.
—Maciu 24:3, 7.
Eda raica sara tu ga qori nikua. Eda nuidei gona ni sa voleka me vakaotia na Matanitu ni Kalou na leqa kece qori.
VAKASAMATAKA MADA
Ena vakacava tu mada na bula ni sa veiliutaki na Matanitu ni Kalou?
E sauma na iVolatabu ena SAME 37:29 kei na AISEA 65:21-23.


text:
NA VALE NI VAKATAWA Noveba 2015 | Rai ni Kalou me Baleta na iValu
O rawa ni kurabui ena isaunitaro e tu ena iVolatabu.
ULUTAGA LEVU
Rai ni Kalou me Baleta na iValu
Tukuna na Kalou vei ira nona dauveiqaravi ena gauna makawa mera vakaitavi ena ivalu. Ni toso na gauna e vakavulica o Jisu meda lomani ira na keda meca. Cava e sa veisau?
ULUTAGA LEVU
Rai ni Kalou me Baleta na iValu ena Gauna Makawa
Tolu na ka bibi e kilai tani kina na ivalu e vakadonuya na Kalou.
ULUTAGA LEVU
Rai ni Kalou me Baleta na iValu ena iMatai ni Senitiuri
E sega ni veisau na rai ni Kalou me baleta na ivalu, ia e dua na veisau e yaco ena vuku ni dua na ituvaki.
ULUTAGA LEVU
Rai ni Kalou me Baleta na iValu Nikua
Ena vakarau vakavuna na Kalou e dua na ivalu me vakaotia na ivalu kece.
O Bau Kila?
Na cava e toro kina o Josefa ni bera ni rairai vei Fero? Ni tukuni ena iVolatabu ni “kai Kirisi” na tama i Timoci, e kena ibalebale ni sucu mai Kirisi?
E VEISAUTAKA NA BULA NA IVOLATABU
Au Nanuma ni sa Bula Vinaka Duadua ga Qo
Ena dua ga na gauna a guta kina o Pawel Pyzara na ivalavala voravora, wainimate gaga, me vakaivola tale ga ena lawa. A qai veisau nona bula ena gauna a tekivutaka kina na veibuturaki kei na walu na tagane.
VAKATOTOMURIA NODRA VAKABAUTA
“Luvequ Lomani Qai Gone Yalodina ena Turaga”
Na cava e uqeti Timoci me kua kina ni mamadua, ia me ivakatawa ni lotu vaKarisito gugumatua?
Saumi na Taro Vakaivolatabu
Ke ra na vakaturi na mate, era na bula e vei?
So Tale na Ka
Na iValu Vakacava na Amaketoni?
E laurai ga vakadua ena iVolatabu na vosa Amaketoni, ia na kena itukutuku e vakamacalataki ena iVolatabu taucoko.