text:
Georgia
NA VOSA vakatautauvata i Jisu me baleta na leveni e rawa ni vakatauvatani ina tete ni itukutuku ni Matanitu ni Kalou e Georgia. (Maciu 13:33) A sega ni laurai soti na tubu ni se qai tekivu na cakacaka. Ia sega ni dede sa tete na itukutuku ni Matanitu ni Kalou ra qai veisautaka e levu na nodra bula.
Wilika na italanoa ni nodra loloma, vakabauta, yalodina, yalorawarawa, kei na nodra yaloqaqa na tacida e Georgia ena “gauna vinaka kei na gauna ca.”
ENA IWASEWASE QO
iVakamacala Lekaleka kei Georgia
Raica na ivakamacala lekaleka ni vanua, lewenivanua, itovo vakavanua, kei na vosa e Georgia.
Kaburaki na Sore ni ka Dina
Eso era vulica na ka dina mai na so tale na vanua ra qai toki i Georgia mera lai vunautaka e kea na itukutuku vinaka.
Yaga ni Soqoni
A veivuke vakacava na soqoni kei na ivola vakaGeorgia ena veika e rawati ena veiyabaki e muri?
Au Via Veisautaka Noqu iVakarau ni Bula
Oti na nona veiqaravi ena mataivalu, a kerea ena masu o Davit Samkharadze me vukei me veisautaka nona ivakarau ni bula. A sotavi ira sara na iVakadinadina i Jiova ena siga tarava.
Nuitaka na Veidusimaki i Jiova
A kerea qai muria na veidusimaki ni Kalou o Tamazi Biblaia ni bera ni toki ina dua tale na tauni.
“E Rawarawa Vua na Kalou na ka Kece”
Dua na ituvaki ‘dredre’ a sotava o Natela ni veivuke voli ena tabaki ni ivola vakaivolatabu ena vosa vakaGeorgia.
Na iVolatabu vakaGeorgia
Eso na ivolavivigi ni iVolatabu ena vosa vakaGeorgia a se volai sara ena ikalima ni senitiuri G.V. se ni bera ya.
“Na Kalou ga e Vakatubura.”
—1 Kor. 3:6.
E vakasakiti na tubu vakayalo e rawati ni sa tugalala o Georgia.
Veivakavulici na iVakatawa
A tuvanaki vakacava na ivavakoso, soqoni, soqo lelevu, kei na vakadewataki ni iVolatabu ena gauna e kasura kina na veiliutaki vakominisi?
Sa Wiliwili tu ga o Watiqu!
Na levu ni nona taleitaka o Badri Kopaliani na nona iVolatabu vou, e cegu sara ga mai kina na cakacaka me vica na siga me rawa ni wilika na iVolatabu taucoko.
O tu Mada Mai Vei?
Se bera mada ga ni dua na yabaki nona papitaiso, sa toki o Artur Gerekhelia ina vanua e vinakati kina vakalevu na dautukutuku ni Matanitu ni Kalou.
Au Nanuma Niu Marautaka tu na Bula
A lewena tu e liu na ilawalawa vaKominisi e Georgia o Madona Kankia, ia a qai veisautaka na ka e vakaliuca ena nona bula.
Sega ni Seavu na Loloma Dina vaKarisito
Erau veivuke vakayago, vakayalo tale ga vei ira na iVakadinadina o Igor Ochigava kei Gizo Narmania ena gauna ni ivalu e Abkhazia.
Au Raica Sara ga e Mataqu!
Ni via vakacalai ira na iVakadinadina, a cakava o Pepo na ka e tukuna o tinana: ‘Lako, mo lai raica sara ga na ka era vakavulica.’
Veivakalougatataki “ena Gauna Vinaka kei na Gauna Ca.”—2 Tim. 4:2.
A kaukaua toka na veitusaqati ena veiyabaki a vakilai voli kina na tubu ena iwiliwili ni dautukutuku e Georgia.
Era Sega ni Soro Nira Vakarerei
Cava nodra rai na lewenivanua e Georgia ena nodra vakalolomataki na iVakadinadina i Jiova?
“Qo na Nodra iVotavota na Dauveiqaravi i Jiova.”—Aisea 54:17.
A vakalougatataka o Jiova na nodra sasaga na dautukutuku mera vakarabailevutaka nodra cakacaka vakaitalatala.
Era Nanuma na Dauveibuli
Duanaikatolu ni painia e Georgia era yabaki 25 lako sobu.
Era Ciqoma na ka Dina na Matatamata na Kurd
Era marau na matatamata na Kurd nira rogoca sara ga ena nodra vosanisucu na itukutuku vinaka.
Na Kaukaua ni Loloma
Erau vakadinadinataka e rua na bubu na loloma vakaveitacini.


c: text/html

text:
LESONI 8
Vakaitokani Vinaka o Josaia
Vakacava e rawarawa meda cakava na ka dodonu?— Levu era nanuma ni dredre. E tukuna na iVolatabu ni a dredre dina me cakava na ka dodonu na cauravou o Josaia. Ia era vukei koya na nona itokani vinaka. Meda raica mada eso na ka me baleti Josaia kei na nona itokani.
Na tamai Josaia o Emoni, dua na tui e Juta. Levu na ka ca e cakava, e qaravi matakau tale ga. A tui Juta o Josaia ni sa mate o tamana ni se qai yabaki walu ga! Vakacava e cakava na ka ca me vakataki tamana?— Sega!
Ena gauna mada ga se gone kina, a vinakata o Josaia me vakarorogo vei Jiova. E mani digitaki ira ga era lomani Jiova mera nona itokani. O ira qori era vukei Josaia me cakava na ka dodonu. O cei soti na itokani i Josaia?
Dua vei ira na parofita o Sefanaia, a vakasalataki ira na lewe i Juta nira na sotava na leqa ke ra qaravi matakau. Arogoci Sefanaia o Josaia qai sokaloutaki Jiova, a sega ni qaravi matakau.
Dua tale na itokani i Josaia o Jeremaia. Erau via yabaki vata ga qai veivolekati na vanua rau susu kina. E laurai na nodrau veitokani dredre ena dua na sere e vola o Jeremaia me vakaraitaka kina na levu ni nona nanumi Josaia ni sa takali. Erau veivukei o Jeremaia kei Josaia me rau cakava na ka dodonu rau qai vakarorogo vei Jiova.
Vakasalataki ira na lewenivanua o Sefanaia mera kua ni qaravi matakau
Cava o vulica vei Josaia?— A vinakata o Josaia me cakava na ka dodonu ena gauna mada ga se gone kina. E kila ni dodonu me veitokani kei ira era lomani Jiova. Nanuma tiko mo digitaki ira na lomani Jiova mera nomu itokani, nira na vukei iko mo cakava na ka dodonu!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ITALANOA NI NONA BULA
Yaga na Noqu Dau Muri Ira na Vuku
QO E dua na mataka ni mudre vinaka tu na cagi batabata ena vanua o Brookings, mai South Dakota, e Merika. Au lai vakasamataka sara ni sa na vakarau tatara ena vanua qo na batabata. Ia kila na cava, na siga sara ga qori keitou ninini toka kina e dua na ilawalawa lailai ena vanua era dau susu kina na manumanu. Keitou duri tu ena mata ni nodra itawatawa ni wai na manumanu e tawa veimama toka kina na wai batabata! Meu talanoataka mada eso na ka e yaco ni se bera qori, mo kila kina na italanoa qo.
VUVALE AU SUCU KINA
Au sucu ena ika7 ni Maji 1936, au gone duadua vei keitou na le va na veitacini. Keitou vakaitikotiko ena dua na vanua ni susu manumanu ena tokalau ni ceva kei Dakota. Neitou bula vakavuvale na susu manumanu kei na teitei, ia keitou sega ga ni vakaliuca na veika qori. Rau papitaiso me rau iVakadinadina i Jiova na noqu itubutubu ena 1934. Rau yalayala vua na Tamada vakalomalagi o Jiova, rau qai vakaliuca na vakayacori ni lomana. Rau veiqaravi ruarua na tamaqu o Clarance, kei na noqu tata levu o Alfred, me rau company servant (kilai nikua me kodineita ni ilawalawa qase), ena ivavakoso lailai keitou lewena e Conde, ena ceva kei Dakota.
E ivakarau ni neitou bula na tiko ena soqoni vaKarisito kei na kena vunautaki na itukutuku vakasakiti ni iVolatabu, me baleta na bula totoka e se bera mai. E uqeti keitou vakalevu na gone na nodrau ivakaraitaki kei na nodrau veituberi na neitou itubutubu. Keirau dautukutuku kina ni Matanitu ni Kalou kei na ganequ o Dorothy ni keirau se qai yabaki ono. Au curu ena 1943, ena Koronivuli ni Vuli Vunau, se qai tekivu vakayagataki sara ga ena noda soqoni.
E bibi vei keitou vakavuvale na tiko ena noda soqo kece. A vulagi dokai o Brother Grant Suiter ena dua na soqo ena 1949 mai Sioux Falls, ena cevakei Dakota. Au se nanuma vinaka tu ga nona vunau, “It Is Later Than You Think!” [Sa Lekaleka na Gauna!] E vakabibitaki kina vei ira na lotu vaKarisito yalayala kece mera vakayagataka sara vakavinaka nodra bula ena kacivaki ni itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou e sa tauyavutaki oti. E uqeti au sara ga meu yalataki au vei Jiova. Ena soqo ni tabacakacaka ga e tarava mai Brookings, au sa duri toka kina ena vanua liliwa oya ena vanua era dau gunu kina na manumanu, me vaka au tukuna taumada, meu vakarau papitaiso. Na itawatawa ni medra wai na manumanu qori e “tobu” ni neitou papitaiso na le va ena ika12 ni Noveba, 1949.
E noqu isausau sara ga meu painia. Au tekivu painia ena Janueri 1, 1952, niu se qai yabaki 15. E kaya na iVolatabu: “O koya e vakailala kei ira na vuku ena vuku,” e levu gona era vuku ena noqu vuvale nira tokona noqu vakatulewa meu painia. (Vkai. 13:20) Sa yabaki 60 tiko kina o tata levu Julius, keirau qai veiqaravi vata vakapainia. E veisivi sara na neirau yabaki, ia keirau marautaka vakalevu na neirau cakacaka vakaitalatala. Na nona ivakaraitaki e vakayalomatuataki au. E qai painia tale ga o Dorothy.
KAUAITAKI AU NA IVAKATAWA NI TABACAKACAKA
Niu se itabagone, rau dau veisureti noqu itubutubu mera mai vakaicili e vale na ivakatawa ni tabacakacaka kei na watidra. Dua na veiwatini rau vukei au vakalevu o Jesse kei Lynn Cantwell. Nodrau veiuqeti e rawa kina niu painia. E uqeti au sara ga nodrau veikauaitaki meu sauva eso na isausau vakayalo. Ni rau sikova eso na ivavakoso voleka, rau dau sureti au ina cakacaka vakaitalatala. Dau taleitaki qai veiuqeti dina qori!
Rau neitou ivakatawa ni tabacakacaka tarava o Bud Miller kei na watina o Joan. Na gauna qori au sa yabaki 18 tiko kina, vinakati tale ga meu curu ena mataivalu. Na ka e tukuna na vakailesilesi e nona itavi me vakacurumi keimami ena mataivalu e sega ni salavata kei na veiuqeti i Jisu meda kua ni veitovaki ena veika vakapolitiki. Au vinakata ga meu vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. (Joni 15:19) Au kerea vua na vakailesilesi qori meu okati ga meu dua na italatala.
E uqeti au sara ga nona tomani au o Brother Miller ni lai rogoci na noqu kerekere. E turaga yalovinaka qai dau mamarau, ia e sega ni dau rawaitotolo. E veiuqeti dina ni tiko e yasaqu e dua na turaga e kaukaua vakayalo! E qai macala noqu kerekere qori ena icavacava ni vulaikatakata ni 1954, ni sa vakadonui meu dua na italatala. E tadolova sara ga qori na sala meu sauva tale kina e dua na isausau vakayalo.
Donuya na gauna qori, au sureti e Peceli, kilai tu me Watchtower Farm, e Staten Island, mai Niu Yoka. Au kalougata niu bau veiqaravi e keri me tolu na yabaki. Levu sara na ka marautaki au sotava niu bau cakacaka vata kei na levu na dauveiqaravi era vakatulewa vuku.
VEIQARAVI E PECELI
E tiko ena vanua ni susu manumanu kei na iteitei e Staten Island na siteseni ni retio na WBBR. Era vakayagataka tiko na iVakadinadina i Jiova mai na 1924 ina 1957. Era le 15 ga ina 20 na lewe ni vuvale e Peceli era lesi mera lai veiqaravi kina. Levu vei keimami se gone, keimami se sega tale ga ni kila vinaka sara na cakacaka. Ia keimami cakacaka vata kei Eldon Woodworth, e dua na tacida itabaqase e lumuti. E laurai ena nona bula ni turaga vuku. E veivakadeitaki vakayalo na nona veikauaitaki vakatama. Ni dau votivoti ena so na gauna na nodra malumalumu eso tale, e dau kaya ga o Brother Woodworth, “Sa bau veivakurabuitaki dina na nona vosoti keda tiko na Turaga.”
E ka dokai dina ni tiko maliwai keimami tale ga o Brother Frederick W. Franz. E uqeti keimami vakalevu na nona vuku kei na nona kilaka vakaivolatabu, qai kauaitaki keimami yadudua sara ga. Neimami daunivakasaqa o Harry Peterson, e rawarawa na vakayagataka na yaca qori mai na neimami cavuta na yacana dina o Papargyropoulos. E lumuti tale ga qai vakasakiti nona gumatua ena cakacaka vakaitalatala. E dau cakava vinaka nona itavi e Peceli o Brother Peterson, sega tale ga ni vakawalena nona cakacaka vakaitalatala. Dau solia e drau vakacaca na noda mekesini e veivula. E buta vinaka ena iVolatabu, qai dau sauma e levu na neimami taro.
VULI VEI IRA NA GANEQU VAKAYALO
Na kakana e tamusuki mai na itei e dau samaki qai vakatawani tale me maroroi. Rauta ni 42,600 na lita na vuanikau kei na kakana draudrau e maroroi e veiyabaki me baleta na vuvale kece e Peceli. Qori na vanua au cakacaka kina kei na dua na tacida yalewa vuku o Etta Huth. E nona itavi me digia nakena era tawani. Era dau mai veivuke ena gauna qori na tacida yalewa era tiko voleka e kea, qai dau tuvanaka nodra cakacaka o Etta. E bibi nona cakacaka o Etta ena kena dau vakatawani na kakana, ia e ivakaraitaki vinaka ni dau dokai ira na tacida tagane era lesi mera veiliutaki ena iteitei. E vakasakiti tale ga nona dau vakamalumalumu ina ituvatuva ni veiliutaki vakalou.
Dua vei ira na goneyalewa e dau mai veivuke tiko qori o Angela Romano. A vukei koya vakalevu o Etta ena gauna sa mai kila kina na ka dina. Qori e dua tale ga na yalewa vuku keirau mai veitomani voli me 58 na yabaki. Keirau vakamau kei Angie ena Epereli 1958, keirau marautaka tale ga e levu na itavi dokai keirau lesi kina. Na nona yalodina tu ga vei Jiova o Angie ena veiyabaki sa sivi, e vu ni veivakaukauataki ena neirau vakawati. Au rawa ni nuitaki koya se mani veivakatovolei cava keirau donuya.
DAUKAULOTU KEI NA CAKACAKA NI VEILAKOYAKI
Ni volitaki na siteseni ni WBBR e Staten Island ena 1957, au veiqaravi vakalekaleka ena Peceli e Brooklyn. Oti keirau qai vakamau kei Angie, au mani biubiu kina mai Peceli me keirau painia e Staten Island me tolu na yabaki. Dua na gauna au a cakacaka tale vua na itaukei vou ni siteseni ni retio qori, sa kilai ena matanivola WPOW.
Keirau saga kei Angie me keirau bula rawarawa ga, me rawa ni keirau veiqaravi ena vanua e vinakati kina na cakacaka. Ena itekitekivu gona ni 1961 keirau lesi me keirau painia lavotaki e Falls City, mai Nebraska. Ni keirau se qai marautaka sara tiko ga na ilesilesi qori, keirau sureti sara ina Koronivuli ni Cakacaka Vakaitalatala ni Matanitu, qo me dua na vula na vuli e South Lansing, Niu Yoka. Keirau marautaka na vuli, nanamaki sara tu ga me lai vakayagataki e Nebraska. Ia keirau kidacala ni dua neirau ilesilesi vou—me keirau daukaulotu e Cambodia! Ena Cevaicake kei Esia qo keirau raica kina na vanua totoka, kei na iboi malumu keirau se qai vakila vakadua. Keirau via vunautaka sara ga kina na itukutuku vinaka.
Ia e qai veisau na veika vakapolitiki, keirau mani toki kina ena Ceva kei Vietnam. E ka ni rarawa ni oti ga e rua na yabaki au tauvimate levu, mani kerei me keirau lesu i vale. A vinakati meu vakacegu mada meu rawa ni bula vinaka tale, ia ni oti ga qori keirau tomana tale neirau veiqaravi vakatabakidua.
Ena Maji 1965 keirau tekivu veiqaravi vakaivakatawa dauveilakoyaki ena veivavakoso. E 33 na yabaki na neirau veiqaravi voli vakaivakatawa ni tabacakacaka kei na tikina, okati kina na kena vakarautaki na soqo vakaiwasewase. Au dau nanamaki ena noda soqo kece, au marautaka gona meu veivuke ena kena tuvanaki. Vica na yabaki neirau tiko ena yasayasa o Niu Yoka, vica tale ga na soqo e vakayacori ena vanua ni sarasara na Yankee Stadium.
LESU I PECELI, KEI NA VULI E VAKARAUTAKA NA ISOQOSOQO
Me vaka ga e dau laurai vei ira na cakacaka vakaitalatala vakatabakidua, levu na itavi vakasakiti kei na ilesilesi sa waraki keirau tu kei Angie. Kena ivakaraitaki ena 1995, a kerei meu veivakavulici ena Koronivuli ni Vuli Veiqaravi Vakaitalatala. Oti tale e tolu na yabaki keirau sureti e Peceli. E totokadina noqu lesu tale ina vanua ga au tekivutaka kina na noqu veiqaravi vakatabakidua ena sivia na 40 na yabaki sa oti. Au veiqaravi vakalailai ena Tabana e Qarava na Cakacaka, au veivakavulici tale ga ena vica na koronivuli e vakarautaka na isoqosoqo. Ena 2007 e tuvanaka na iLawalawa Dauvakatulewa me qarava na koronivuli kece na Tabana e Qarava na Vuli Vakayalo e Peceli, e ka dokai meu kena ovasia ena vica vata na yabaki.
Eda se qai raica wale tiko ga qo e vica na veisau ena vuli vakalou e vakarautaka na isoqosoqo. A tauyavutaki na Vuli ni Qase ni iVavakoso ena 2008. Ni oti ga e rua na yabaki, era mai vuli e Patterson vaka kina e Peceli e Brooklyn e sivia e 12,000 na qase ni ivavakoso. Se vakayacori tiko ga na vuli va qori ena so na vanua, ra vakaitavi tiko kina na dauveivakavulici. E veisau ena 2010 na yaca ni Koronivuli ni Vuli Veiqaravi Vakaitalatala me sa Koronivuli ni Vuli iVolatabu ni Tagane Dawai, tauyavu tale ga e dua na koronivuli vou, na Koronivuli ni Vuli iVolatabu ni Veiwatini.
Me tekivu na yabaki vakacakacaka ni 2015, sa cokovata na rua na koronivuli qori me Koronivuli ni iTalatala ni Matanitu. E rawa ni vuli kina na veiwatini, ira na tagane kei na yalewa dawai. Era marau e veiyasai vuravura ni na vakayacori na vuli ena levu na valenivolavola ni tabana. E vakasakiti dina na kena sa qai levu tiko ga na vuli e vakarautaka na isoqosoqo, au marau tale ga niu bau sotava e levu era vakuai ira mera vuli kina.
Niu raica lesu na noqu bula niu se bera ni papitaiso ena itawatawa ni medra wai na manumanu me yacova mai nikua, au vakavinavinakataki Jiova ena nodra vukei au na mataveitacini vuku meu kila na ka dina. Keimami sega ni yabaki vata se tautauvata neimami ivakarau ni bula. Ia e kilai ga ena ivakarau ni lomadra nira kaukaua vakayalo. E laurai ena ka era cakava kei na nodra itovo nira lomani Jiova mai vu ni lomadra. Era tu ena isoqosoqo i Jiova e levu na tacida vuku eda rawa ni cakacaka vata. Qori na ka au cakava, e yaga tale ga vakalevu.


text:
Mo iTokani ni Basika na Duidui
Sa rauta ni 50 na yabaki na nodrau veitokani voleka o Gianni kei Maurizio. Dua na gauna e qai leqa na veitokani qori. E tukuna o Maurizio: “A mai leqa neirau veitokani niu cakava eso na cala bibi.” E kaya tale ga o Gianni: “E imatai ni noqu qasenivuli o Maurizio. E ivakaraitaki vinaka vakayalo vei au. Au sega gona ni namaka na ka e cakava. Niu kila ni keirau sa na vakarau veitalatala, e vaka ga e yali vei au e dua na ka levu. Vaka ga au sa biu taudua tu.”
EDA dau vakamareqeti ira na itokani vinaka, ia ena sega ni tu tu ga me dei na veitokani qori. Ke leqa na nodrau veitokani e rua, na cava me rau cakava me vinaka tale kina? Ena yaga vakalevu na nodra ivakaraitaki eso ena iVolatabu nira veitokani voleka ena dua na gauna, ia e qai yaco na veileqaleqati.
NI CALA E DUA NA ITOKANI
O Tevita e tui, e dua tale ga na ivakatawa qai tiko nona itokani vinaka. De dua o na vakasamataki Jonacani me dua vei ira na itokani qori. (1 Sam. 18:1) Ia e tiko eso tale nona itokani me vakataki koya na parofita o Necani. E sega ni tukuna vakamatailalai na iVolatabu na gauna rau tekivu veikilai kina. Ia ena dua na gauna e talaucaka na lomana vei Necani o Tevita me vaka ga nomu dau talaucaka na lomamu vua e dua na itokani. E vinakata o Tevita me tara na vale i Jiova. E rairai raica vakabibi o Tevita na ivakasala i Necani ni dua na itokani dina, ni dusimaki koya tale ga na yalo tabu i Jiova.—2 Sam. 7:2, 3.
Ia dua na ka e qai vakaleqa na nodrau veitokani. E veibutakoci o Tui Tevita kei Pacisepa, 2 Sam. 11:2-21) E yalodina tu vei Jiova o Tevita ena vica vata na yabaki, e tokona tale ga na ivalavala dodonu. Ia a qai cakava na ivalavala ca bibi ya! Na cava e veisau kina? Vakacava e sega ni bau vakasamataka na bibi ni cala e cakava? A nanuma ni na sega ni kila na Kalou na ka e cakava?e labati watina tale ga o Uraia ena dua na gauna e muri. (
Na cava ena cakava o Necani? Ena tala tale e dua me vakaraitaka vua na tui nona cala? Eso tale ga era kila na nona tuvanaka o Tevita me vakamatei o Uraia. Ia na cava me mai takoso kina o Necani me vakaleqa nodrau veitokani ena dua na gauna balavu? Ena rivarivabitaki tale ga na bula i Necani ke vakaraitaka vakadodonu. Sa vakavuna o Tevita na mate i Uraia, e dua e sega nona cala.
Ia e vakayagataki Necani na Kalou me nona italai. Vakacava ke galuvaka tiko ga o koya na cala i Tevita? E kila o Necani ni vinaka cake me lai tukuna, ia e ca ga ni rau veitokani tiko qai ca nona lewaeloma. A kila tale ga ni cakava nona itokani e dua na ka ena sega ni vakadonui koya kina o Jiova. A vinakati me vukei o Tevita me vinaka tale nona bula vakayalo. Ena cakava qori na itokani dina o Necani. Ni vakatawanisipi tu e liu o Tevita, e vakayagataka o Necani e dua na vosa vakatautauvata me tara na lomana. E vakasavuya o Necani na itukutuku ni Kalou ena sala me rawarawa kina vei Tevita me kila na bibi ni nona cala, e uqeti koya tale ga me veivutuni.—2 Sam. 12:1-14.
Na cava o na cakava ke cala bibi e dua nomu itokani? De dua o na kaya ni na vakaleqa nomudrau veikilai nomu tukuna vakadodonu na cala e cakava. Se o nanuma ni vakaraitaki ni liumuri ke o lai tukuna vei ratou na qase me vukei vakayalo. Cava o na cakava?
E kaya o Gianni e vakamacalataki mai cake: “Au liaca ni sa veisau o Maurizio. Sa sega ni dau talaucaka na lomana me vaka e liu. Au nanuma meu sa lai vosa vua, dina ni sega ni rawarawa toka. Au vakasamataka: ‘Na cava meu lai tukuna ni levu na ka sa kila rawa tu? De dua ena sega ni taleitaka!’ Niu vakasamataka lesu na ka keirau dau vulica, e uqeti au meu lai vosa vua. Qori ga na ka e dau cakava o Maurizio niu vinakata na veivuke. Au vinakata me dei tiko ga neirau veitokani, au via vukei koya tale ga niu kauaitaki koya dina.”
E tomana o Maurizio: “E vosa vakadodonu o Gianni, e donu tale ga na ka e tukuna. Au kila ni ka au sotava ena ca ni noqu vakatulewa e sega ni beitaki kina o koya se o Jiova. Au mani ciqoma na veivakadodonutaki, ni toso na gauna au sa qai toso tale vakayalo.”
NI SOTAVA NA LEQA E DUA NA ITOKANI
Era tiko tale eso na itokani i Tevita era yalodina ni tokoni koya ena gauna dredre mada ga. Dua vei ira o Usai, e vakatokai ena iVolatabu me “itokani i Tevita.” (2 Sam. 16:16; 1 Vei. 27:33) De dua e vakailesilesi o Usai qai veitokani vinaka kei na tui, ena so na gauna e qarava eso na itavi e sega ni dau vakatakilai.
E levu na Isireli era to vei Apisalomi ni kovea na idabedabe vakatui nei Tamana o Tevita. Ia e to tu ga e yasa i Tevita o Usai. Ni dro o Tevita, rau lako vata kei Usai. E rarawa sara ga o Tevita ni sega wale ga ni liumuritaki koya na luvena, ia eso tale e dau nuitaka. E yalodina tiko ga o Usai. E bolea me mate ni lesi ena dua na itavi me vakaseva na bukivere. E sega ni qarava na itavi qori me vaka e dua na vakailesilesi, e cakava ga me vaka ni dua na itokani dina.—2 Sam. 15:13-17, 32-37; 16:15–17:16.
E veiuqeti dina noda raica nodra duavata na mataveitacini, ia na duavata qori e sega ni vakavuna ga na itavi eda qarava ena ivavakoso. Ni laurai ena ka eda dau cakava, e vaka ga eda kaya tiko, “Au nomuni itokani.Sega niu cakava qori niu vakaroti kina, baleta ga ni oni ka talei vei au.”
E sotava tale ga qori e dua na tacida tagane o Federico. Ena nona veivuke o Antonio na nona itokani, e rawa kina ni vosota eso na ituvaki dredre. E kaya o Federico: “Ni se qai toki mai ena neitou ivavakoso o Antonio, keirau mai veitokani sara. Keirau dauveiqaravi ruarua ni ivavakoso, keirau marautaka tale ga me keirau cakacaka vata. Oti ga vakalailai e lesi me dua na qase ni ivavakoso. E sega wale ga ni noqu itokani, e ivakaraitaki vinaka tale ga vei au vakayalo.” Ia a qai butucala o Federico. E qara totolo na veivuke vakayalo, e vakacegui mai na cakacaka vakapainia, sa sega tale ga ni dauveiqaravi ena ivavakoso. Cava e qai cakava o Antonio?
E nanuma lesu o Federico: “Au raica ni vakila sara ga o Antonio na noqu rarawa. E saga ena nona vinaka taucoko me vukei au. E kauaitaka na noqu bula vakayalo, e sega tale ga ni biuti au. E uqeti au meu toso tale vakayalo, meu kua tale ga ni soro.” E kaya o Antonio: “Au dau vakayagataka e levu noqu gauna vei Federico. Au vinakata me talaucaka na lomana, na rarawa mada ga e vakila.” E marautaka ni sa kaukaua tale mai vakayalo o Federico, sa vakadonui tale me painia, me dauveiqaravi tale ga. E qai tinia o Antonio: “Duidui na ivavakoso keirau veiqaravi tiko kina, ia keirau sa qai veivolekati ga vakalevu.”
KUA NI NANUMA NI O LIUMURITAKI
Ena vakacava nomu rai ke dua nomu itokani e biuti iko ena gauna sara ga o vinakati koya kina? E tiko eso tale na ka e dau vakamosi yalo. Vakacava o na rawa ni vosoti koya? Ena qaqaco tiko ga nomudrau veitokani me vaka i liu?
Vakasamataka mada na ka e yaco vei Jisu ni sa vakarau cava nona bula e vuravura. E levu na gauna e dau vakayagataka vei ratou nona yapositolo yalodina, ratou mai veivolekati sara. Sa rauta me kacivi ratou me nona itokani. (Joni 15:15) Ia vakacava ena gauna sa vesu kina? Ratou dui dro na yapositolo. A vakaraitaka vakadodonu o Pita ni na sega ni biuta nona Turaga. Ia ena bogi ga ya, e cakitaki Jisu tale o Pita!—Maciu 26:31-33, 56, 69-75.
Sa kila rawa tu o Jisu ni na sotava duadua na iotioti ni veivakatovolei. E tiko tale ga na vuna vinaka me rarawa se me cudru kina. Ia ni oti e vica na siga nona vakaturi, e laurai ena ivakarau ni veitalanoa kei ratou nona yapositolo ni sega ni cudru, yalolailai se rarawa. E sega mada ga ni via ceuta tale mai na nodratou malumalumu, wili kina na ka ratou cakava ena bogi a vesu kina.
Kena veibasai, a vakayaloqaqataki Pita kei ratou na vo ni yapositolo. E nuitaki ratou ni vakasalataki ratou ena cakacaka bibi ni veivakavulici. E raici ratou na nona yapositolo me ratou se nona itokani tiko ga. Ratou na sega vakadua ni guilecava na nona loloma. Ratou na saga me ratou kua ni vakararawataka tale na nodratou Turaga. Io, ratou vakayacora sara vakavinaka na itavi a vakaroti ratou kina nona imuri o Jisu.—Caka. 1:8; Kolo. 1:23.
A nanuma lesu e dua na tacida yalewa o Elvira na nodrau veileqaleqati kei na nona itokani o Giuliana. E kaya: “Dua na ka noqu madua ni tukuna vei au ni mosi sara ga vua na ka au cakava. E dina o koya. Ia e tarai au dina nona kauaitaki au, kei na ka ena yaco keu sega ni veisau. Au vakavinavinakataka vakalevu ni sega ni kauaitaka o koya na cala au cakava vua, e kauaitaka ga na leqa au rawa ni sotava kina. Au vakavinavinakataki Jiova ni vakarautaka e dua na itokani e dau vosa vakadodonu.”
Na cava gona ena cakava na itokani vinaka ni dua e cala? Ena tu vakarau me vosa vakadodonu, vakayalololoma tale ga ena gauna e vinakati kina. O koya na itokani vinaka qori e vakatotomuria na nodratou ivakaraitaki o Necani, Usai kei Jisu. Ena sala cava? O Usai kei Necani erau yalodina tiko ga ena gauna kece. O Jisu tale ga e tu vakarau ni veivosoti. Vakacava o dau cakava tale ga ya?


text:
WASE 51
Laba ena Soqo ni Siganisucu
MACIU 14:1-12 MARIKA 6:14-29 LUKE 9:7-9
-
VAKAROTA O EROTI ME MUSU NA ULU I JONI
Eratou vunau voli e Kalili na yapositolo i Jisu, sa voleka tale ni rua na yabaki nona tu e valeniveivesu o Joni na Dauveipapitaisotaki a caramaka na sala i Jisu.
A tukuna vakadodonu o Joni vei Tui Eroti ni cala nona tauri Erotiasa na wati Filipi na tacina me watina. A sereka na imatai ni watina o Eroti me vakawatitaki Erotiasa. Oya e veibutakoci qai cala vakalawa me vaka e volai ena Lawa a soli vei Mosese, e kaya tiko o Eroti ni muria. E sauma o Eroti na ka e cakava o Joni ena nona balati koya e valeniveivesu qai rairai bukana qori o Erotiasa.
E sega ni kila o Eroti na ka me cakava vei Joni nira ‘okati koya me parofita’ na lewenivanua. (Maciu 14:5) Ia e sega tale ni lomalomarua o Erotiasa. E saga tiko ga me vakamatei Joni ni ‘yalocataki’ koya. (Marika 6:19) Sa basika sara qo e dua na ituvaki veiganiti.
Ni vakarau tekivu na Lakosivia ena 32 G.V., e tuvanaka o Eroti e dua na soqo ni nona siganisucu. Era sureti kina na vakaitutu lelevu, na komada ni mataivalu kei ira na tamata rogo e Kalili. Ni sa vakacagau tiko na soqo, e curu yani me meketi ira o Salome, na luvedrau o Erotiasa kei Filipi na watina e liu. Era taleitaka na tagane na nona meke.
Dua na ka nona marautaki luvena vakacabecabe o Eroti, mani kaya vua: “Kerea vei au na ka ga o vinakata, au na solia vei iko.” E yalataka sara ga o Eroti: “Na ka ga o kerea vei au, au na solia vei iko, ke veimama mada ga noqu matanitu.” E lai tarogi tinana sara o Salome: “Na cava meu kerea?”—Marika 6:22-24.
E kila o Erotiasa ni sa na rawa e ke na lomana. Sega ni bera nona tukuna: “Na ulu i Joni na Dauveipapitaisotaki.” E lesu totolo tale vei Eroti o Salome me lai vakaraitaka vua na ka e vinakata: “Au vinakata me soli vakatotolo vei au ena dua na veleti na ulu i Joni na Dauveipapitaisotaki.”—Marika 6:24, 25.
E rarawa vakalevu o Eroti, ia era sa rogoca tu na vulagi nona yalayala vei Salome. Ke labati mada ga e dua e sega ni cala, sa na cakava ga o Eroti ni sega ni via vakamadualaki. E tala sara e dua na sotia qai vakarota me lai musuka mai na ulu i Joni. E cakava qori na sotia, qai kauta sara o Salome vei tinana.
Ni ratou rogoca na tisaipeli i Joni na ka e yaco, eratou lai kauta mai na yagona me bulu. Eratou sa qai lai tukutuku vei Jisu.
E kidroa vakalevu o Eroti ni rogoca nona veivakabulai o Jisu kei na nona vakasavi ira na timoni. E nanuma kina de “sa vakaturi mai na mate o Joni” na Dauveipapitaisotaki. (Luke 9:7) E via raici Jisu sara ga kina o Eroti Anitipasa. E sega ni via rogoca me vunau o Jisu, ia me vakadeitaka ga e dina se sega na nona nanuma.


text:
ITALANOA 40
Samuta na Vatu o Mosese
SA OTI oqo e 39 na yabaki era se tiko ga na Isireli ena vanua liwa. Ia ena gauna kece oqori e kauaitaki ira tiko ga o Jiova. E vakani ira ena mana qai liutaki ira ena duru o ena siga kei na duru bukawaqa ena bogi. E sega vakadua ni bau madra na nodra isulu se mosi na yavadra ena gauna taucoko oqori.
Oqo se qai matai ni vula ni oti e 40 na yabaki nodra biuti Ijipita mai. Era mai tiko tale e Ketesa, na vanua era a talai mai kina na 12 na yamata ena 40 na yabaki yani i liu mera lai raici ira na kai Kenani. E mate tale ga e ke o Miriama na gane i Mosese. Me vaka ga e liu, e mai yaco na leqa ena vanua oqo.
Era vosa kudrukudru na tamata vei Mosese ni sega na wai: ‘E vinaka cake ga me keimami a mate. Na cava o kauti keimami tani kina mai Ijipita ina vanua ca oqo? E sega ni dua na ka e bula rawa kina. Sega na sila, na lolo, na vaini, qai sega na pomekaraneti. E sega tale ga na wai me gunuvi.’
A kaya o Jiova vei Mosese ni rau sa lai masu yani kei Eroni ena valeniveitavaki: ‘Vakasoqoni ira mai na tamata. Mo vosa ina vatu nira rai kece tu. Ena dave mai kina na wai me rauti kemuni kei na manumanu kece ga.’
E kumuni ira mai na tamata o Mosese, qai kaya: ‘Ni rogoca o kemuni na sega ni vakararavi tiko vua na Kalou! Me keirau kauta beka mai kei Eroni na wai ena vatu oqo vei kemuni?’ Sa qai samuta vakarua o Mosese na vatu. E dave mai kina vakalevu na wai. E rauti ira vinaka na tamata kei ira tale ga na manumanu.
E cudruvi Mosese kei Eroni vakalevu o Jiova. O kila na vuna? Nodrau kaya ni rau vakadavea na wai mai na vatu. Ia o Jiova a cakava na ka oqori. Ni rau a sega ni tukuna na ka dina, e kaya o Jiova ni na totogitaki rau. E kaya: ‘Drau na sega ni liutaki ira noqu tamata i Kenani.’
Sega ni dede ra sa biuti Ketesa na Isireli. Vakalailai ga era sa yaco yani ina Ulunivanua o Ori. A mate e keri o Eroni ni sa yabaki 123. Era rarawa vakalevu na Isireli, ra qai tagicaki koya me 30 na siga. Sa qai bete levu ena matanitu o Isireli na luvena tagane o Eliesa.


text:
Jeremaia
Chapter 6
"Oi kemudou na Penijamini, dou soqoni vata ka dro mai na loma i Jerusalemi! Dou uvuca na davui mai Tikoa, ka dou vakaduria na bukawaqa mei vakatakilakila mai Peci-akarimi; ni sa dua na ca sa rairai mai na vualiku, ka dua na veivakarusai levu.
2 Au sa vakatauvatani koya na goneyalewa ni Saioni kei na dua na yalewa matavinaka ka tabusiga.
3 O ira nai vakatawa kei na nodra qele ni sipi era na lako vua. Era na mai birika vakavolivoliti koya na nodra vale laca. Era na dui kana yadua e nona tikina."
4 "Dou vakarau i valu vua; Dou tu, meda lako cake e na siga levu. Ulei oi keda! ni sa kala na siga, ni sa balavu mai na yaloyalo ni yakavi.
5 Dou tu cake, me da lako e na bogi, ka meda vakarusa na nona veivale vakaturaga."
6 Sa vakaoqo na vosa i Jiova ni lewe vuqa, "Dou taya sobu na kau, ka viri suva kei Jerusalemi. Oqo na koro me cudruvi. Sa caka e loma ni koro nai valavala vakausaurara.
7 Me vaka sa vakadavea na kena wai e dua na mataniwai, sa vakadavea vakakina o koya na nona ca. Nai valavala kaukauwa kei na veivakacacani sa daurogo kina. Sa tiko ga e mataqu na mate kei na vue.
8 Mo vakavulici mada, Jerusalemi, de lako tani vei iko na Yaloqu; De'u vakalalataki iko mo vanua e sega ni sega."
9 Sa tukuna vakaoqo o Jiova ni lewe vuqa, "Era na vetia sara na kena vo ni Isireli me vaka sa veti na vua ni vaini; Mo vakalesuya tale na ligamu ki na tabana me vaka na dauveti vua ni vaini."
10 Me'u vosa vei cei, ka solia nai vakaro, me rawa ni ra rogoca? E dina na daligadra sa sega tu ni cilivi, ka ra sega ni rogoca rawa. Raica, na vosa i Jiova sai tukutuku ca vei ira; Era sa sega ni vinakata.
11 Ia oqo Au sa sinai e na cudru i Jiova. Au sa oca ni vosota. "Au na sova yani vei ira na gone e taudaku, kei na nodra i soqosoqo na cauravou; Ni na tauri vata na tagane kei na watina, na qase kei koya sa dede na nona bula.
12 Ia ena soli vei ira na tani na nodra veivale, na nodra veiwere kei na watidra; Ni'u na dodoka na ligaqu vei ira na lewe ni vanua," sa tukuna o Jiova.
13 "Ni ra sa daukocokoco kecega o ira na tamata wale kei ira na turaga; Ka ra sa cakacaka vakailasu kecega na parofita ka yacovi ira talega na bete.
14 Era sa vakaceguya talega vakatikina na nodra mavoa na Noqu tamata, ni ra tukuna, 'Dou vakacegu, dou vakacegu!' Ni sa sega na vakacegu.
15 Era sa madua beka ni ra sa kitaka na ka vakasisila? Sega! Era sega sara ga ni madua vakalailai; Se me ra bau kila na mata madua. O koya oqo era na bale vata kina kei ira na sa bale; Ena gauna Au na cudruvi ira kina era na vakabalei sobu," sa tukuna o Jiova.
16 Sa tukuna vakaoqo o Jiova, "Dou tu e na sala ka vakararai, ka taroga nai lakolako makawa, se sa E vei na sala vinaka, ia dou lako ga kina, dou na kunea kina na vakacegu ni yalomudou. A ra sa tukuna, 'Keimami na sega ni lako kina.'
17 Au a lesia talega eso me nomudoui vakatawa, ka tukuna, 'Dou vakarorogo ki na rorogo ni davui.' A ra sa tukuna, 'Keimami na sega ni vakarorogo.'
18 O koya oqo dou rogoca kina, na veivanua, ka kila, oi kemudou nai soqosoqo, na ka sa tu vei ira.
19 Rogoca mada, na vuravura: Raica, Au na vakayacora na ca vei ira na tamata oqo, io na vua ni nodra nanuma, ni ra sa sega ni rogoca na Noqu vosa, se na Noqui vunau; era sa biuta ga.
20 Na cava na betena vei Au ni sa kau mai na ka boi vinaka mai Sipa, kei na dovu kamica mai na vanua vakayawa? Na nomudoui soro kama sa sega ni donu, kei na nomudoui madrali sa sega ni kamikamica vei Au."
21 O koya sa tukuna kina o Jiova, "Raica, Au sa tauca vei ira na tamata oqo na ka me ra toqi kina, ka ra na bale vata kina na qase kei na luvedra; na tamata kei na wekana e rau na rusa."
22 Sa tukuna vakaoqo o Jiova, "Raica, e dua na mataqali sa lako mai na vanua mai na vualiku, ia e dua na matanitu levu ena vakaturi mai nai yalayala kei vuravura.
23 Era na lukuta na dakai kei na moto; era na yalokaukauwa, ka sega ni kila na loloma; na domodra ena vadugu me vaka na wasawasa; era sa vodo ose, me vaka na tamata i valu ni ra sa tuva i valu kivei iko, isa na goneyalewa ni Saioni."
24 Keitou sa rogoca na kenai rogorogo; sa malumalumu mai na liga i keitou. Sa tauvi keitou na rarawa, kei na yaluma me vaka na yalewa sa taratara.
25 Kakua ni o lako yani ki na were, se lakova na gau-ni-sala; e na vuku ni seleiwau ni meca, na rere sa tu e na veiyasana.
26 Isa na luvena yalewa na Noqu tamata, vauci iko e nai sulu taga, ka qiqi e na dravusa! Mo tagi me vaka ena vukuna na luvemu tagane e dua bauga, na tagi rarawa sara; ni na vakidacala na nona lako mai vei keda na dauvakacaca.
27 "Au sa lesi iko mo vale cecere ena kedra maliwa na Noqu tamata, mo vale kaukauwa, mo kila ka vakatovolea kina na nodra i valavala.
28 Era sa tamata vakaduduileti, era daulako voli me ra kakase ka vakaucaca. Era sa varasa ka kaukamea, era sa dauvakacaca kecega;
29 Sa irivi vakaukauwa na bukawaqa, sa kama e na bukawaqa na uma; Sa sega ni yaga na nona cakacaka na dauvakariri siliva, ni sa sega ni takivi tani na tamata ca.
30 Na tamata e na vakatokai ira me siliva biu tani, ni sa biuti ira o Jiova."


text:
Cakacaka
Chapter 3
Oqo e rau sa lako cake vata o Pita kei Joni kina vale ni soro, ena auwa ni masumasu, ena i kaciwa ni auwa.
2 Sa dua na tamata sa lokiloki mai na kete i tinana sa dau colati voli ga, o koya era sa vakadavora e veisiga ena mata sara ga ni katuba kina vale ni soro, sa vakatokai o Lagilagi me kere ka ni loloma vei ira sa curu ki na vale ni soro;
3 Ni sa raici Pita kei Joni o koya ni rau sa vakarau curu kina vale ni soro, sa kerekere yani vei rau o koya me bau dua na nona ka ni loloma.
4 E rau sa qai raici koya matua, sa qai vosa vua o Pita, ka vaka, "Mo raici keirau mai."
5 Sa qai vuki yani vakavinaka o koya vei rau, ni sa namaka me so na ka ni loloma me soli mai vua.
6 Sa qai tukuna vua o Pita, "na siliva kei na koula e sega vei Au, ia na ka ga sa tu oqo vei Au, Au na solia yani vei iko: Ena yaca i Jisu na kai Nasareci, mo tucake ka lako."
7 Sa qai taura na ligana i matau, a sa tubera cake, ka sa vakasauri na kena sa vakaukauwataki na yavana kei na nona qurulasawa.
8 Sa sega ni qai wawa o koya ena nona sa lade cake ka tucake tu, a sa curu vata kei rau ki na vale ni soro – a sa lako, ka rika, ena nona vakavinavinakataka tiko na Kalou.
9 O ira kecega na tamata era raici koya, ni lako tiko ka vakavinavinakataka tikoga na Kalou.
10 Era sa qai kila, ni o koya ga ka dau dabe tiko ena mata ni katuba o Lagilagi, mai na vale ni soro me dau kere ka ni loloma; era sa kidrowa ka kurabui ena veika sa yaco oqo vua.
11 Sa sega ni qai biuti Pita kei Joni na tamata lokiloki sa vakabulai, o ira kecega na tamata era sa cici yani vei iratou, ena matamata ni katuba ena vale ni soro nei Solomoni, ena nodra qoroqoro levu.
12 Ni sa raica na ka sa yaco o Pita, sa vosa vei ira na tamata,ka vaka: "Oi kemudou na mataqali Isireli, na cava dou sa rui kurabui kina ena ka oqo? Se cava dou sa vakasaravi keirau ga kina, me vaka sa neirau kaukauwa se yalododonu, keirau sa vakabulai koya kina na tamata oqo me lako rawa?
13 "Na Kalou i Eparama, Aisake kei Jekope, na nodra Kalou talega na noda qase, sa vakarokorokotaka na Luvena o Jisu, dou a soli koya ka beitaka vakailasu ena mata i Pailato, ni sa via sereka o koya.
14 "Dou sega ni vinakata me sereki o koya na Ledua Yalosavasava ka dodonu sara, dou qai vinakati koya na tamata daulaba me sereki yani vei kemudou,
15 "Dou sa vakamatei koya na bula, o koya sa vakaturi koya cake mai na mate na Kalou,keirau sa kenai vakadinadina ni keirau sa raici koya ni sa bula.
16 Na yaca i Jisu sa vakabulai kina na tamata oqo – dou kila vinaka nona lokiloki tu e liu, na yaca I Jisu e vakabauti na vakabauta e solia mai na Kalou vei keirau, dou sa rawa ni raica kina ka vakadinadinataka na taucoko ni veivakabulai oqo.
17 Oqo au sa kila,na veiwekani,na ka dou cakava e caka sara tu ga ena lecaika,ka vaka talega kina o ira na nomudou i liuliu.
18 "Ia na veika kece oqo sa vakatakila oti tiko mai na Kalou ena gusudra na nona parofita, ni na sotava na veika rarawa o Karisito, sa mai vakataucokotaka oti o Koya na veika oqo.
19 "O koya mo dou vei vutuni ka sauvuki lesu mai, me bokoci kina na nomudou i valavala ca, me na talevi kemudou lesu mai kina na veivakasaututaki ni Turaga,
20 "Me na talai Jisu Karisito vei kemudou o koya sa mai vunautaki oti e matamudou,
21 "Ena tiko mada ga o koya mai lomalagi me yacova ni sa vakasavasavataki na ka taucoko, me vaka na nodra vosa na Nona parofita yalosavasava, mai nai tekivu kei vuravura.
22 "Ea tukuna dina o Mosese vei ira noda qase, ena vakatubura cake vei kemudou o Jiova na nomudou Kalou e dua na Parofita me vakataki au, mai vei kemudou ga, mo dou dau rogoca na ka e tukuna veikemudou.
23 Vei koya e sega ni via rogoca na parofita oqori, ena vakarusai tani mai vei kemudou.
24 Mai vei Samuela kei ira kece na parofita era qai muri mai, era sa tukuna oti tiko mai na ka sa mai vakavotukanataki tu ena siga e daidai.
25 Oi kemudou na luvedra sara ga na parofita, o ira noda qase sa vosa yalayala mai kina na Kalou, ena nona cavuta vei Eparama, ena kalouvinaka na vei kawa tamata kecega e vuravura ena vuku ni nomu kawa.
26 "Ena gauna sa vakatura cake tale mai kina na Luvena o Jisu na Kalou, e talai Koya taumada vei kemudou me veivakalouvinakataki ena Nona veisautaki kemudou mai na nomudou i tovo ca."


text:
Okotova 3-9
VOSA VAKAIBALEBALE 1-6
Sere 37 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Mo Nuitaki Jiova ena Lomamu Taucoko”: (10 min.)
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Vvb 1:7, vmr.
—Ena sala cava e ‘itekitekivu kina ni kilaka’ na rerevaki Jiova? (w06 15/9 17 ¶1; it-2-E 180)
Vvb 6:1-5
—Na vakatulewa vakayalomatua cava meda cakava ke da coriti ena caka bisinisi? (w00 15/9 25-26)
Na cava au vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na tikina cava au rawa ni vakayagataka ena cakacaka vakaitalatala?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Vvb 6:20-35
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vakarautaka na Vakatutu ni Vula Qo: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio yadua ni vakatutu, oti qai veivosakitaki na tikina bibi. Uqeti ira na dautukutuku mera veisureti vakalevu ina soqoni ena muanimacawa.
NODA BULA VAKARISITO
Sere 107
Veika e Gadrevi ena iVavakoso: (8 min.) se me veivosakitaki na ka e vulici ena iVolaniyabaki. (yb16 25-27)
Meda Kauaitaki Ira na Sureti Mai na Soqoni (Vvb 3:27): (7 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Saravi na Vidio Na Cava e Caka ena Vale ni Soqoni? (Rai ena vidio BALETI KEIMAMI > SOQONI KEI NA CAKACAKA VAKAITALATALA). Taroga se sala cava eda rawa ni vakaraitaka kina na loloma ena Vale ni Soqoni ena veigauna kece.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) kr wase 2 ¶1-12
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka e vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 143 kei na Masu


text:
Vakatutu
NA VALE NI VAKATAWA
Taro: E inaki ni Kalou meda mate?
Tikinivolatabu: Vta 21:4
Solia: Ena vakamacalataki ena Vale ni Vakatawa qo na ka e tukuna na iVolatabu me baleta na bula kei na mate.
VAKAVULICA NA KA DINA
Taro: Na cava sa rui levu kina na veika rarawa?
Tikinivolatabu: 1Jn 5:19
Ka Dina: E liutaka tiko na vuravura na Tevoro o Setani.
NA CAVA E DAU CAKA ENA VULI IVOLATABU?
Solia: Nodra dau veivakavulici wale ena iVolatabu na iVakadinadina i Jiova, ena saumi kina eso na taro va qo: Na cava sa rui levu kina na veika rarawa? Ena marau vakacava noqu vuvale? E vakamacalataki ena vidio lekaleka qo na sala keimami veivakavulici kina ena iVolatabu. [Vakaraitaka na vidio Na Cava e Dau Caka ena Vuli iVolatabu?] E rawa ni daru vakayagataka na ivola qo me daru vuli kina. [Vakaraitaka na noda ivola ni vuli, ke rawa vakaraitaka na cakacaka ni vuli iVolatabu.]
VOLA E KE NOMU VAKATUTU
Vakayagataka na vakatutu sa oti mo bulia kina nomu ivakamacala ena cakacaka vakavunau.


text:
2 Veigauna
Chapter 11
Ni sa lako mai ki Jerusalemi o Reopoame, sa vakasoqoni ira vata na Juta kei ira na Penijamini e lewe dua na drau walusagavulu na udolu na tamata digitaki era tamata i valu, me ra veivala kei ira na Isireli, de rawa ni vakadeitaki tale na matanitu vei Reopoame.
2 Ia na vosa i Jiova sa yaco mai vei Semaia na tamata ni Kalou, ka vaka,
3 "Mo vosa vei Reopoame na luve i Solomoni na tui Juta, kei ira kece talega na Isireli e Juta kei Penijamini, ka vaka,
4 'Sa tukuna vakaoqo o Jiova: "Mo ni kakua ni lako cake ka veivala kei ira na tacimuni! Me ra dui lesu na tamata yadua ki na nona vale, ni lewa oqo sa vu mai vei Au."' " Era sa mani talairawarawa ki na vosa i Jiova, ka vuki tani mai na nodra via valuti Jeropoame.
5 Sa tiko e Jerusalemi o Reopoame, ka sa tara cake na veikoro ni tataqomaki e Juta.
6 Ka sa tarai Peceliema, Itama, Tekoa,
7 Beci – Suri, Soko, Etulama,
8 Kaca, Maresa, Sipi,
9 Etoraimi, Lakisi, Aseka,
10 Sora, Aijaloni, kei Epironi, era sa tiko e Juta kei Penijamini, era koro vakabai.
11 Sa vakaukauwataka o koya na bai cecere, ka biuti ira kina na kavetani, kei na lololo ni kakana, waiwai, kei na waini.
12 E na veikoro kece talega oqo sa biuta kina nai sasabai kei na moto, ka cakava me ra kaukauwa vakalevu sara, ni tokoni koya tu o Juta kei Penijamini.
13 O ira na bete kei na Livai mai na veiyasana kecega ka ra tiko e na veivanua e Isireli era sa mai vakadeitaki ira ki vua.
14 Ni ra sa biuta na Livai na nona vei – vanua kei na ka era taukena ka lako mai ki Juta kei Jerusalemi, ni sega ni ciqomi ira o Jeropoame kei ira na luvena me ra veiqaravi tiko vakabete vei Jiova.
15 Sa qai digitaki ira ga na nona bete me baleta na veivanua cecere, me baleti ira na tevoro, kei na matakau bulumakau sa bulia oti o koya.
16 Ni ra sa lako oti yani na Livai, o ira mai na vuvale kece i Isireli, era sa nakita oti tu me ra vakasaqarai Jiova na Kalou nei Isireli, era sa lako ki Jerusalemi me ra vakacaboi soro vei Jiova na Kalou ni nodra qase.
17 Era sa qai vakaukauwataka na matanitu e Juta, ka cakava me tamata kaukauwa o Reopoame na luve i Solomoni me tolu na yabaki, baleta ni lako e na sala i Tevita kei Solomoni me tolu na yabaki.
18 Sa qai taura o Reopoame me watina o Maelaci na luve i Jeremoci na luve i Tevita, kei Avieli na luve i Elia na luve i Jese.
19 Sa vakasucuma o koya vua na luvena: Jeusi, Samaria, kei Saemi.
20 Ni sa oti o koya sa qai tauri Maeka na makubui Apisalome yalewa; ka sa vakasucumi Apaitia, Atai, Sisa, kei Selomeci.
21 Ia o Reopoame sa domoni Maeka na makubui Apisalome yalewa vakalevu cake vei ira kece sara na watina kei na watina lalai; ni sa tinikawalu na watina ka onosagavulu na watina lalai, e ruasagavulu kawalu na luvena tagane ka onosagavulu na luvena yalewa.
22 Ka sa digitaki Apaitia na luve i Maeka o Reopoame me turaga, me i liuliu vei ira na tacina; ni sa nakita o koya me na lesia me tui.
23 Sa cakacaka sara vakavuku, ka veibiuyaki ira na luvena tagane eso ki na veivanua e Juta kei Penijamini, ki na veikoro vakabai kecega; ka wasea vei ira nai votavota e levu sara. Sa vakaraica talega me levu sara na dui watidra.


text:
TARO 2
Na Cava Au Kauaitaka Kina na Kequ iRairai?
NA CAVA O NA CAKAVA?
Vakasamataka mada na ituvaki qo: E kauaitaka o Julia na kena levulevu ni tirovi koya ena iloilo. Erau kaya na nona itubutubu kei ira na nona itokani ni “lila,” ia e nanuma o Julia ni dodonu me “vakalutu yago.”
E vakasamataka o Julia me kua ni kana me vica na siga, me lutu mada ga kina na yagona ena “rua vakacaca na kilo.” Ia qori e rawa ni vakaleqai koya tale . . .
Na cava o na cakava ke o tu ena ituvaki ya?
VAKASAMA QAI VAKATULEWA!
Sega ni cala ke o dau kauaitaka na kemu irairai. Era vakamacalataki mada ga ena iVolatabu eso na yalewa kei na tagane rairai totoka me vakataki Sera, Raijeli, Josefa, Tevita, kei Apikali. E cavuti tale ga ena iVolatabu na “goneyalewa matavinaka” o Apisaki.—1 Tui 1:4.
Ia e levu na itabagone era kauaitaka tale vakasivia na kedra irairai. Qori e dau vakavuna tale e levu na leqa. Vakasamataka mada qo:
-
E laurai ena dua na vakadidike ni 58 na pasede na goneyalewa era kaya nira levulevu, ia e 17 ga na pasede era levulevu dina.
-
Ena dua tale na vakadidike, era nanuma nira levulevu e 45 na pasede na yalewa lila!
-
Era sega ni dau viakana eso na itabagone ena kaukaua ni nodra vinakata mera vakalutu yago. Ia qori e rawa ni vakaleqa tale na nodra bula.
KA E BIBI CAKE MO KAUAITAKA!
E sega ni vakatau ena irairai e sau na kena totoka e dua. Raica mada na ka e kaya na iVolatabu me baleti Apisalome na luvei Tui Tevita:
“E sega ni dua e. . . . qoroi vakalevu na kena totoka. . . . E sega ni dua na ka e vakamelei rawa.”—2 Samuela 14:25.
Ia na cauravou qori e dokadoka, dau vaqara rogo, veidabui tale ga! E sega ni vinaka na ka e kilai me baleti Apisalome ni tukuna na iVolatabu ni dau veibeci, tawayalodina, qai yaloca.
Sa rauta meda vakasalataki ena iVolatabu:
“Ni sulumaka na itovo vou.”—Kolosa 3:10.
“Me kua ni kemuni idivi na veika e sau . . . , me kemuni idivi ga na tamata e loma.”—1 Pita 3:3, 4.
Sega ni cala ke o cakava eso na ka mo rairai vinaka kina. Ia e bibi cake mai na kemu irairai na nomu itovo vinaka. Qori na ka ena yaga tawamudu vei iko, o na taleitaki tale ga kina, sega ni nomu musudonu se tolo maresa! E kaya e dua na goneyalewa o Phylicia: “Ena rairai totolo nomu raikiviti ena totoka ni kemu irairai, ia era na qoroi iko vakalevu eso tale ke vinaka na lomamu kei na nomu itovo.”
KA MO VAKASAMATAKA
Vakacava o sega ni dau taleitaka na kemu irairai?
O bau vakasamataka mo sele se muria e dua na ivakarau ni kanamusu e rawa ni veivakaleqai, ni o vinakata me veisau na kemu irairai?
Ke rawa, na cava o na via veisautaka ena kemu irairai? (Toqarukutaka na ka o via veisautaka.)
-
KEMU BALAVU
-
KEMU BI
-
ULUMU
-
KEMU IBULICAKI
-
MATAMU
-
KULINIYAGOMU
Ke o sauma ena io na imatai ni rua na taro, qai vica toka na ka o toqarukutaka ena ka o via veisautaka ena kemu irairai, vakasamataka qo: De dua e duatani na nodra rai eso tale me baleti iko, o iko ga e cala na nomu rai. Io, e rawa ni sivia tale na ka o cakava ke o sa rui kauaitaka vakalevu na kemu irairai.—1 Samuela 16:7.


text:
E Yaloqaqa o Esiteri ni Nanumi Jiova kei Ira Nona Tamata
E yaloqaqa o Esiteri, e nanumi Jiova kei ira nona tamata
-
E sega ni leqataki na bula i Esiteri kei Motekai. Ia sa vakarogoi ena matanitu taucoko na ivakaro i Emani mera vakamatei kece na Jiu
-
E bolemate tale o Esiteri me tu e matana na tui ni sega ni sureti. E tagicaki ira na kainona qai kerea na tui me bokoci na ivakaro
-
E sega ni boko rawa na ivakaro e vakarogoi ena yaca ni tui. Ia ena lewa ni tui e rawa kina ni rau vola na ivakaro vou o Esiteri kei Motekai


text:
Talevoni veikauyaki 1XBa
Na kabani ni veivakabauti e solia na 1xba vei ira era vakayagataka sega walega ni veivakabauti mai na vanua vakadonui, ia kei na kena ivolakerekere talega e rawa ni vakaduri:
- Talevoni veikauyaki ka yavutaki ena Android
- Ena iPhone
- Ena kompiuta
Me kena ikuri, na isema taucoko ni kena lavetaki na parokaramu era sa tu ena mataveilawa vakadonui ni valenivolavola ni veisoli ivola, na vanua e rawa ni ra vakavodoki ka vakatikori kina ka sega ni dua na leqa.
Na iwalewale ni kena vakatikori na app ena android
Sa levu cake na dauqito era sa veisau tiko mai na ilavelave ni PC ki na gacagaca ni talevoni veikauyaki baleta ni rawarawa cake.
E rawa ni o lavetaka na parokaramu sega ni saumi ka taqomaki mai na mataveilawa vakadonui. Me vakacurumi na 1xba app ena Android, vakamuria na veikalawa rawarawa e ra:
- Mai na nomu talevoni veikauyaki, lako ki na vanua vakadonui ni valenivolavola ni dauvolaivola.
- Kiliki ena isema ka na dusimaki iko mo lavetaka na Android app
- Tekivu vakavodoka na faile ni APK, wawa ena 30 sekodi.
- Kiliki kina ka vakadeitaka na katokatoni ni faile.
Ni sa basika na aikoni ena sikirini levu ni nomu talevoni, sa vakarau tu na app me vakayagataki.
Yalovinaka mo ni kila tiko ni sega na iyaya ni Cakacaka me baleta na Android ena veiqaravi vakadonui ni Google play. E rawa walega ni lavetaki na parokaramu mai na mataveilawa 1xba. kakua ni lavetaka na ivolakerekere mai na curumi vakadodonu ena Initaneti, e rawa ni o kunea e dua na manumanu vuka ena nomu talevoni, vakacuruma walega na parokaramu mai na ivurevure nuitaki.
Lavetaka na 1xxx me baleta na iPhone
E rawarawa cake sara na kena lavetaki na parokaramu ena iPhone mai na android, baleta ni rawa ni lavetaki mai na App Store vakadonui. Me caka oqo, kiliki ga ena ivakatakilakila ni kena vakalevutaki na iloilo ena menu ni vakasaqaqara ka taipataka na query 1xiba. Na imatai ni app ka na laurai mai sai koya eda gadreva. Kiliki ena bulukau ni lavelavetaki ka waraka na parokaramu ni lavelavetaki ka na laurai mai na aikoni ni 1xba ena “iTikotiko” sikirini.
Na parokaramu ena nomu iPhone e rawa ni vakaduri ena mataveilawa vakadonui, ena vuku ni ka oqo o na gadreva mo curuma na talevoni veikauyaki ena mataveilawa ni 1xba ka lavetaka na parokaramu ena nomu kiliki ena isema.
Me ikuri ni ivolakerekere ena talevoni veikauyaki, e rawa talega ni o vakacuruma na parokaramu ena dua na kompiuta se laptop, e tokona na ivolakerekere na kena mataqali: Katuba 7.8, 8.1, 10 ka tokona na IOS. Vakayagataki ni parokaramu, e rawa ni o raica taucoko 24 auwa dua na siga ki na laini kei na qito.
Na gacagaca cava e tokona na app
Me rawa ni vakavodoki na parokaramu e sega ni gadrevi me vakacurumi na parokaramu vou oqo, mo vakacuruma na vanua lala e vakarauta, ka sega ni gadrevi vakalevu:
- Me baleta na android – 18 MB
- Me Baleta na iPhone – 21 MB
Ena so na gauna ena sega beka ni cakacaka na parokaramu, na ka oqo e dau yaco vakavudua, ia e vinaka tikoga, ena sega beka ni tiko na ivolakerekere ena inaki e tarava:
- Na ivolakerekere, me vaka na vanua vakadonui , gadreva e dua na veivakavoui sa tuvanaki tu, ka vakaraitaka taumada vei ira na dauqito naba 1xx ena ivakarau ni dua na itukutuku. Kevaka o sega ni raica na ivakasala, tovolea mo vakacuruma na nomu drokaramu ni komipiuta ena mataveilawa ni kompiuta, kevaka o sa rawa ni vakacuruma, sa na qai vakavoui ga na ivolakerekere mai vei ira na dauvakasokumu.
- Eso vei ira era vakayagataka era sega ni veikidabuitaki, iroini, ka sa vakavulica o dauvolaivola me cakacakataka ka vakabula na akaude. Oqori beka na vuna o sega kina ni rawa ni curu ki na nomu drotini vakai iko. Na vu ni kena tarovi na akaude e rawa talega ni ra cala o koya e 1xxba, mo veitaratara kina ki na valenivolavola ni veitokoni ni dauvolaitukutuku.
Kevaka e sega ni dua na vuna e vakamacalataki toka e cake e veidonui kei na kemu ituvaki, veitaratara sara vakatotolo vei ira na kasitama ka vakamacalataka vakamatailalai na nomu leqa ena dua na ivola mo vakabira kina na sikirini ni sikirini mo vakadinadinataka kina ni o sega ni cala, na kena isau e dodonu me yaco mai e loma 3 siga ni kerekere. Ena rawa ni kerea o dauvolaivola ni volavola na itukutuku ni pasipote, me vaka sa vakamuri ena lawa ni kabani.
iDusidusi ni kena vakadaroi
Me rawa ni vakaduri na parokaramu, e gadrevi mo muria e dua na ivakasala rawarawa:
- Sikova na vanua vakadonui ni dauvolaivola 1xba
- Ena ulu ni menu, tabaka na ivakatakilakila ni android
- Tarava, tekivu lavetaka na faile ni apk (kila ni o sega ni lavetaka tiko e dua na kerekere, ia na kena akaivi duadua ga)
- Tarava, waraka me katoni na faile
- Mo vakacuruma na kerekere o gadreva mo kilikitaka ka vakadeitaka na kena vakatikori
- Wawa me yacova ni sa vakatikori na parokaramu ka na basika mai na aikoni ni 1xtur ena nomu sikirini ni talevoni veikauyaki
iWalewale ni veidinaki ena dua na iyaya veikauyaki
Ni gadrevi me dua na veikilai ena app veikauyaki, e dodonu mo rejisitataka ka vakacuruma ke lailai 50 vakasevu. Me rawati kina e dua na veidinadina qaqa:
- Wilika taumada na qaqana
- Vakatulewataka na qito cava o na vinakata mo veidinadina tiko kina.
- Digia e dua na isa, e vinaka cake mo digitaka na timi o kila.
- O sa na qai gadreva mo digitaka na kena icavacava, era sa vaka oqo: P1 – qaqa ni imatai ni timi, P2 – qaqa ni ikarua ni timi, X – droinitaka.
- Me vulici na veika e yaco
- Ni o sa vakamatautaki iko kina, vakatovotovotaka na veika ena yaco, iwiliwili taucoko kei na yavivi ni bula.
Ena app e rawa talega ni o vakayagataka na veimataqali veitaratara taucoko, kena macala kei na kena sega ni rawa, me vaka ena vanua vakadonui.
E rawa ni o tuvanaka vakataki iko na app, ka cakacakataka na notisi walega ni qito oqori o taleitaka, e rawa ni o vakacuruma ka kauta mai na ilavo ena nomu app veikauyaki, e rawa ni o vakarautaka na app ena sikirini ni iOS, kevaka e dua na ka vakatotolotaki, ena vakayadrati iko na app. Me baleti ira na dauqito ka tiko na nodra talevoni e vu ni yava se iVakatakilakila ni mata, e rawa ni o tuvanaka na curu ki na app ka sega kina e dua na yaca vakayagataki kei na vosanicuru.


text:
levu ni vakanananu vakatani
O a moce beka na nomu bisinisi? O sa vakacagicagi li? Eso tale na ka me caka? Leqa lalai? Biuta toka e dua na isema tawacava rawa ni initaneti. O na tiko ga ena makeji raraba. O na tekivutaka tale ena dua na gauna lekaleka na Nomu itaviqaravi. Ni sa donu na gauna.
Volivoli sau lailai. Volitaka e levu cake na sau levu. Na ivakavuvuli ni bisinisi. Na uto ni vakanananu vakatani. E dua na ka na bisinisi kei na vakanananu vakatani.
Na ilavo taumada e vuravura raraba? Na ilavo vinaka sara? E dua na taro dredre. Kena isau rawarawa. Iyaya nuitaki. iYaya vinaka ni drokadoka. Veiqaravi yaga. Nomu cakacaka.
lea faka-Tonga
ʻŌlelo Hawaiʻi
Reo Tahiti
Māori


text:
WASE 34
Digitaki na Tinikarua na Yapositolo i Jisu
-
12 NA YAPOSITOLO
Sa oti qo e dua veimama na yabaki mai na gauna a tukuna kina o Joni na Dauveipapitaisotaki ni o Jisu na Lami ni Kalou. Eratou yalomalumalumu eso me ratou tisaipeli i Jisu ni tekivu nona cakacaka vakaitalatala, me vakataki Adriu, Saimoni Pita, Joni, rairai o Jemesa tale ga (na taci Joni), o Filipi, kei Pacolomiu (e kilai tale ga me o Nacanieli). E levu tale era muri Karisito ni toso na gauna.—Joni 1:45-47.
Sa vakarau digitaki ratou na nona yapositolo o Jisu. Eratou na nona itokani voleka, ratou na vakarautaki tale ga ena so na itavi bibi. Ia ni bera ni digitaki ratou, a lako o Jisu ina dua na ulunivanua rairai volekata na Wasa o Kalili volekati Kapenaumi. E masu voli e kea ena bogi taucoko, de dua me kerea na vuku kei na veivakalougatataki ni Kalou. E kacivi ira na nona tisaipeli ena siga tarava qai digitaka e le 12 me ratou yapositolo.
E digitaki ratou na le ono sa cavuti oti mai o Jisu, a digitaki Maciu tale ga na daukumuni ivakacavacava. Eratou digitaki e lima tale, o Jutasa (e kilai tale ga me o Cateo kei na “luvei Jemesa”), Saimoni na Gugumatua, Tomasi, Jemesa na luvei Alifio, kei Jutasa Isikarioti.—Maciu 10:2-4; Luke 6:16.
Ni ratou dau tomani Jisu na le 12 qo, sa kilai ratou vinaka sara o koya. Eso ratou wekana, o rau na veitacini o Jemesa kei Joni ratou rairai veitatacini. Ke dina nodra nanuma eso me rau veitacini o Alifio kei Josefa na tamai Jisu vakacabecabe, erau na veitatacini tale ga o Jisu kei na yapositolo o Jemesa na luvei Alifio.
E rawarawa nona nanuma o Jisu na yacadratou nona yapositolo. Vakacava o nanuma na yacadratou? Qo e dua na sala mo nanuma kina na yacadratou na le walu na yapositolo: E rua na Saimoni, rua na Jemesa, rua na Jutasa, o Saimoni (Pita) e taci Adriu, o Jemesa (luvei Sepeti) e taci Joni. O ratou na le va tale e wili kina e dua na daukumuni ivakacavacava (Maciu), e dua a vakatitiqa e muri (Tomasi), dua e kacivi mai na ruku ni vunikau (Nacanieli), kei na itokani i Nacanieli (Filipi).
Eratou le tinikadua na yapositolo mai Kalili, na vanua i Jisu. O Nacanieli mai Kena, o Filipi, Pita kei Adriu eratou kai Peceseita. Erau qai toki e muri i Kapenaumi o Pita kei Adriu, e rairai vakaitikotiko kina o Maciu. Erau vakaitikotiko tale ga e Kapenaumi se dua na vanua voleka o Jemesa kei Joni rau qai vakabisinisi ni qoli. Kena irairai ni yapositolo duadua mai Jutia o Jutasa Isikarioti, a qai veretaki Jisu e muri.


text:
Na Cava na Veivakaturi?
Kena isau vakaivolatabu
Na vakadewa ni “veivakaturi” ena iVolatabu e yavutaki ena vosa vaKirisi na a·nasta·sis, e kena ibalebale, “basika tale” se “tucake tale.” Qori e dusia na nona sa vakaturi mai na mate e dua, qai vakalesui vua na bula a tu kina e liu.—1 Korinica 15:12, 13.
E sega ni laurai na vosa “veivakaturi” ena iVolatabu vakaIperiu e vakatokai na Veiyalayalati Makawa, ia e tiko kina na kena ivakavuvuli. Kena ivakaraitaki, e yalataka na Kalou vua na parofita o Osea: “Au na sereki ira mai na kaukaua ni iBulubulu, au na vakabulai ira mai na mate.”—Osea 13:14; Jope 14:13-15; Aisea 26:19; Taniela 12:2, 13.
Era na vakaturi e vei na tamata? Eso era na vakaturi mera lai bula e lomalagi ra qai veiliutaki vakatui kei Karisito. (2 Korinica 5:1; Vakatakila 5:9, 10) E vakatoka qori na iVolatabu me “imatai ni veivakaturi” kei na “veivakaturi taumada.” Na rua na malanivosa qori e vakaraitaka ni na dua tale na veivakaturi. (Vakatakila 20:6; Filipai 3:11) Qori nodra vakaturi mera bula ena vuravura qo ra qai vakila tale na iwase levu ni tamata na bula marautaki.—Same 37:29.
Era na vakaturi vakacava? Na Kalou e solia vei Jisu na kaukaua me vakaturi ira na mate. (Joni 11:25) O Jisu ena vakaturi “ira kece na tu ena ibulubulu nanumi,” ena vakalesuya tale vei ira na kedra ituvaki dina, nodra itovo, kei na ivakarau ni nodra vakasama. (Joni 5:28, 29) Era na vakaturi ena yago vakayalo o ira na lai bula e lomalagi, ia o ira na vakaturi ena yago vakayago era na bula ena vuravura qo era na uasivi qai bulabula vakayago.—Aisea 33:24; 35:5, 6; 1 Korinica 15:42-44, 50.
O cei ena vakaturi? E kaya na iVolatabu “nira na vakaturi mai na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.” (Cakacaka 24:15) Era okati mera yalododonu na tamata yalodina vakataki Noa, Sera, kei Eparama. (Vakatekivu 6:9; Iperiu 11:11; Jemesa 2:21) Era okati mera sega ni yalododonu o ira na se bera ni vulica se sega ni kila na ivakatagedegede ni Kalou.
Ia o ira na daucaka ca qai torosobu nodra ivakarau ni bula era na sega ni vakaturi. Era na vakarusai vakadua ena gauna era mate kina, e sega nodra inuinui ni bula tale.—Maciu 23:33; Iperiu 10:26, 27.
Ena yaco ninaica na veivakaturi? E parofisaitaka na iVolatabu ni na yaco na veivakaturi e lomalagi donuya nona tiko na Karisito, a tauyavu qori ena 1914. (1 Korinica 15:21-23) Ena vakayacori na veivakaturi e vuravura qo ena loma ni Duanaudolu na Yabaki Nona Veiliutaki o Jisu Karisito, sa na qai vukici na vuravura me parataisi.—Luke 23:43; Vakatakila 20:6, 12, 13.
Na cava meda vakabauta kina na veivakaturi? E vakamacalataka na iVolatabu e ciwa na veivakaturi ra qai vakadinadinataka sara ga e levu na kena vakayacori. (1 Tui 17:17-24; 2 Tui 4:32-37; 13:20, 21; Luke 7:11-17; 8:40-56; Joni 11:38-44; Cakacaka 9:36-42; Cakacaka 20:7-12; 1 Korinca 15:3-6) E vakatubuqoroqoro nona vakaturi Lasarusa o Jisu ni sa mate tu me va na siga. A mani vakayacora o Jisu na cakamana e matadra na ilala levu. (Joni 11:39, 42) O ira mada ga na meca i Jisu era vakadinata na ka e yaco qori, ra mani bosea mera vakamatei Jisu kei Lasarusa.—Joni 11:47, 53; 12:9-11.
E vakaraitaka na iVolatabu ni tiko vua na Kalou na kaukaua, e vinakata tale ga me vakaturi ira na mate. E nanuma vinaka tu na kedra itukutuku matailalai, era na vakaturi mai ena nona kaukaua. (Jope 37:23; Maciu 10:30; Luke 20:37, 38) E rawa vua na Kalou me vakaturi ira na mate, qori na ka e vinakata! E kaya na Kalou me baleta na veivakaturi ena gauna se bera mai: “Oni na vinakata vakalevu na cakacaka ni ligamuni.”—Jope 14:15.
Rai cala me baleta na veivakaturi
Ka era kaya e levu: Na veivakaturi nodrau duavata tale na yalo kei na yago.
Kena dina: E vakavuvulitaka na iVolatabu ni mate na tamata e sega ni lai bula tale tiko ina dua na vanua, se me bula tiko na yalona. (Dauvunau 9:5, 10) Koya gona na gauna e vakaturi kina e dua, e sega ni duavata tale kei na yalona; sa na tamata bula ga.
Ka era kaya e levu: Eso era na vakaturi qai vakarusai.
Kena dina: E kaya na iVolatabu o “ira na cakava na ka ca era na vakaturi mera lewai.” (Joni 5:29) E yavutaki nodra lewai ena ka era na cakava ni oti nodra vakaturi. E kaya o Jisu: ‘Era na rogoca . . na mate na domo ni Luve ni Kalou, o ira ga na rogoca era na bula.’ () O ira ga era ‘rogoca’ qai muria na ka era vulica ena gauna era sa vakaturi kina, ena volai na yacadra ena “ivolavivigi ni bula.”—Vakatakila 20:12, 13.
Ka era kaya e levu: Ena vakaturi ga ena yago e tu kina e liu ni bera nona mate.
Kena dina: Ni mate na tamata sa na vuca na yagona.—Dauvunau 3:19, 20.


text:
KATO NI VEIVAKAVULICI 9E
‘Na Gauna e Vakalesui Mai Kina na ka Kece’
CAKACAKA 3:21
Ni cavuta na yapositolo o Pita ‘na gauna e vakalesui mai kina na ka kece,’ e vosa tiko vakaparofisai me baleta na gauna totoka ena veiliutaki kina vakatui o Karisito me yacova ni cava na Duanaudolu na Yabaki.
-
1914—Sa dabe vakatui o Jisu Karisito mai lomalagi. Tekivu ena 1919 nodra vakalesui vakayalo na tamata ni Kalou
iOtioti ni Veisiga
-
AMAKETONI—Tekivu na Duanaudolu na Yabaki ni Veiliutaki i Karisito, e okati ena ‘gauna e vakalesui mai kina na ka kece’ na veivakalougatataki vakayago e vuravura vei ira na kawatamata yalodina
Veiliutaki ena Duanaudolu na Yabaki
-
OTI NA DUANAUDOLU NA YABAKI—Vakaotia o Jisu na cakacaka ni kena vakalesui mai na ka kece qai solia lesu na veiliutaki ni Matanitu vei Tamana
Parataisi me Tawamudu
VEILIUTAKI I JISU ENA VAKALESUYA MAI NA . . .
-
lagilagi ni yaca ni Kalou
-
tiko bulabula vei ira na tauvimate
-
gone vei ira na itabaqase
-
bula vei ira na mate
-
bula uasivi vei ira na yalodina
-
Parataisi e vuravura


text:
LUTU NAI SAU NI WAIWAI KEI NA KASI ENA LOTULEVU QO.
Written by Rosena Volavola on August 30, 2022
E sa na lutu tiko na sau ni waiwai kei na kasi ena siga Lotulevu qo, ka sa na lutu tiko ena 55 na sede e dua na litre waiwai unleaded, ka sa na kena i sau e $3.12 dua na litre, lutu na i sau ni diesel ena 52 na sede ka sa na kenai sau vou ya e $3.09. Ia, na sau ni karasini ena lutu tiko ena 44 na sede dua na litre ka na kena i sau vou oya e $2.45, premix ena lutu kina $2.93. Na sau ni karasini e sega ni wili kina na saumi vakacavacava.
Nai sau vou ni 12 kg Cylinder na gas ena kenai i sau ena siga Lotulevu e $43.01 na cylinder esa na tiko ena $16.13.
Na kena vakalutumi nai sau ni waiwai oqo, oya na kena laurai na vinaka ni sau ni waiwai mai vanuatani kei na kena vakalutumi na veiyaya e vakayagataki kina na veimataqali waiwai eso.
Vakarorogo tiko mai ena VITIFM 92.FM/92.2FM/92.6FM
E KAMICA QAI KACHI!!!
SOURCE: FIJI VILLAGE


text: 21 Ni ratou volekati Jerusalemi yani, donui Pecifaki ena Ulunivanua ni Veiolive, e qai tala o Jisu e rua na tisaipeli,+2 e kaya vei rau: “Drau lako ina koro e tu mai ya, drau na raica sara e dua na asa e vesu tu kei na luvena. Drau sereka, drau kauta mai vei au.3 Ke dua e vosa kina, mo drau kaya, ‘E vinakata na Turaga.’ Ena solia mai o koya.”4 E yaco qo me vakayacori kina na ka e tukuna na parofita:5 “Ni tukuna vua na goneyalewa ni Saioni: ‘Raica! Sa lako tiko mai na nomu tui+ yalomalua,+ e vodo tiko mai ena dua na asa, io, e dua na luve ni asa, na kawa ni manumanu dau cakacaka.’”+6 Rau mani gole na tisaipeli me rau lai cakava me vaka ga e vakarota vei rau o Jisu.+7 Rau kauta mai na asa kei na luvena, rau qai tevuka e daku ni asa na nodrau isulu e sau, mani dabe kina o Jisu.+8 E levu era tevuka e gaunisala na nodra isulu e sau,+ eso tale era musu tabanikau mera biuta e gaunisala.9 Era kacivaka na ilala levu era liu tiko vua kei ira na muri tiko yani: “Keimami masulaka me vakabulai na Luvei Tevita!+ E kalougata o koya e lako mai ena yaca i Jiova!*+ Keimami masuti kemuni na tiko ena vanua cecere sara, moni vakabulai koya!”+10 Ni yaco yani i Jerusalemi, era maue na lewenikoro nira kaya: “O cei qo?”11 Era kaya tiko ga na ilala levu: “Qo na parofita o Jisu+ mai Nasareci e Kalili!”12 E curu ina valenisoro o Jisu qai vakasavi ira kece na veivoli tiko e loma, e vukica nodra teveli na veisau ilavo kei na nodra idabedabe na volitaki ruve.+13 E kaya vei ira: “E volai, ‘Ena vakatokai na noqu vale me vale ni masu,’+ ia dou sa vukica me nodra qara na daubutako.”+14 Era lako yani vua ena valenisoro na mataboko kei na lokiloki, e qai vakabulai ira.15 Nira raica na iliuliu ni bete kei ira na vunivola na veivakurabuitaki ni ka e cakava kei na nodra kacivaka voli na gone ena valenisoro: “Keimami masulaka me vakabulai na Luvei Tevita!”+ Dua na ka nodra cudru,+16 ra qai kaya vua: “O rogoca na ka era kacivaka tiko?” E sauma vei ira o Jisu: “Io. Vakaevei oni sega tale ga ni wilika qo, ‘Oni vakavuna me veivakacaucautaki na gusudra na gone lalai kei na gone dramidrami’?”+17 E qai biuti ira tu ena koro o koya me gole i Pecani me lai vakacegu kina ena bogi ya.+18 Ni lesu i Jerusalemi ena matakacaca e tarava, sa viakana.+19 E raica sara e dua na vunilolo ena tutu ni sala, e gole kina qai raica ni vakadrauna wale tu ga ia e sega ni vua,+ mani kaya ina vunilolo: “Mo kua tale ni vua vakadua.”+ E malai vakasauri na vunilolo.20 Eratou kurabui na tisaipeli ni ratou raica qo, eratou kaya: “E rawa vakacava ni malai vakasauri na vunilolo?”+21 E sauma vei ratou o Jisu: “Au tukuna vakadodonu vei kemudou, ke tu vei kemudou na vakabauta dou qai sega ni vakatitiqa, dou na rawa ni cakava na ka au cakava ina vunilolo, dou rawa sara mada ga ni kaya ina ulunivanua qo, ‘Mo talave, mo kolotaki i wasawasa,’ ena yaco dina.+22 Ena soli tale ga vei kemudou na ka kece dou kerea ena masu ke dou kerea ena vakabauta.”+23 Ni sa curu ina valenisoro, era lako vua na iliuliu ni bete kei ira na qase ni se veivakavulici tiko, era kaya: “Na lewa mai vei o cakava kina na veika qo? O cei e solia vei iko na lewa qori?”+24 E sauma o Jisu ni kaya vei ira: “Au na taroga tale ga vei kemuni e dua na ka. Ke oni sauma vei au, au na qai tukuna vei kemuni se lewa i cei au cakava tiko kina na veika qo:25 E vu mai vei na veipapitaisotaki i Joni? Mai lomalagi se vu vakatamata?” Era sa qai veivosaki vakataki ira, era kaya: “Ke da tukuna, ‘Mai lomalagi,’ ena qai kaya vei keda, ‘Na cava ga oni sega ni vakabauti koya kina?’+26 Ke da tukuna, ‘E vu vakatamata,’ meda qarauni ira na lewenivanua nira vakabauta kece tu ni parofita o Joni.”27 Era mani kaya vei Jisu: “Keimami sega ni kila.” E qai kaya vei ira o koya: “Au na sega tale ga ni tukuna vei kemuni se na lewa i cei au cakava kina na ka kece qo.28 “Cava na nomuni rai? E dua na turaga e rua na luvena. E kaya vua na kena imatai, ‘Luvequ, lai cakacaka mada nikua ina loganivaini.’29 E sauma o koya, ‘Au na sega ni lako,’ ia e qai veivutuni e muri, mani lako.30 E kerea tale ga na ikarua ni luvena, e sauma o koya, ‘Au na lako noqu turaga,’ ia e sega ni lako.31 O cei vei rau qo e cakava na loma i tamana?” Era kaya: “O koya na kena imatai.” E kaya vei ira o Jisu: “Au tukuna vakadodonu vei kemuni, era na curu tale e liu ina Matanitu ni Kalou na daukumuni ivakacavacava kei na saqamua.32 A mai tukuna vei kemuni o Joni na ka dodonu, ia oni sega ni vakabauti koya. Era vakabauti koya na daukumuni ivakacavacava kei na saqamua,+ ni oni raica mada ga na ka qo, oni sega ga ni veivutuni moni vakabauti koya.33 “Ni rogoca mada e dua tale na vosa vakatautauvata: E dua na itaukei ni qele e tea e dua na loganivaini,+ e vakabaitaka, e kelia kina e dua na ikeliniwaini, e tara e dua na valececere,+ e lisitaka vei ira na dauteitei, qai lako i vanuatani.+34 Ni sa vulaimatua, e qai talai ratou nona dauveiqaravi me ratou lai kauta mai na nona vuanivaini vei ira na dauteitei.35 Ia era qai vesuki ira na nona dauveiqaravi o ira na dauteitei, era mokulaka e dua, era vakamatea e dua tale, dua era vakavirika ena vatu.+36 E qai tala e levu tale nona dauveiqaravi, ia era cakava vei ira na ka vata ga ya.+37 Sa qai tala sara e muri na luvena tagane, e kaya, ‘Era na dokai koya ni luvequ.’38 Nira raici luvena o ira na dauteitei, era sa qai kaya, ‘O koya sara ga qo ena taukena na loganivaini.+ Mai, tou vakamatei koya me nodatou na nona ivotavota!’39 Era kauti koya, ra kolotaki koya ina taudaku ni loganivaini, ra qai vakamatea.+40 Ni yaco mai na itaukei ni loganivaini, na cava ena cakava vei ira na dauteitei ya?”41 Era kaya vua: “Ena vakamatei ira sara ga ni sa rui ca na nodra itovo. Ena qai lisitaka na loganivaini vei ira eso tale na dauteitei, era na solia vua na vuanivaini ena vulaimatua.”42 E tukuna vei ira o Jisu: “Dou se sega ni wilika vakadua ena iVolatabu, ‘Na vatu era cata na matai e sa mai ivakadei ni tutunivale.*+ Qo e vu mai vei Jiova,* e ka veivakurabuitaki e matada’?+43 Qo na vuna au kaya kina vei kemuni, ena kau laivi vei kemuni na Matanitu ni Kalou me soli ina matanitu e vuataka na vuana.44 O koya tale ga e lutu ena vatu qo ena vurumemea.+ Ia ni lutuka e dua, ena dasila.”+45 Nira rogoca na iliuliu ni bete kei na Farisi na vosa vakatautauvata ya, era kila ni cavuti ira tiko.+46 Era vinakata sara ga mera vesuki koya, ia era rerevaki ira na lewenivanua nira sa okati koya tu me parofita.+


text:
Yadra Tiko e Via Tilomi Iko o Setani!
“Ni yadra tiko. E veilakoyaki voli na kemuni meca, na Tevoro, me vaka na laione e tagi, e vakasaqara tiko e dua me tiloma.”
1. Vakamacalataka nona veisau e dua na kabula vakayalo me Setani.
DUA na gauna e vakadonui koya o Jiova. Ia mani veisau na kabula vakayalo qo, e vinakata mera sokaloutaki koya na tamata. E sega ni cavuraka na gagadre ca qo, e bucina ga qai vakasucuma sara kina na ivalavala ca. (Jeme. 1:14, 15) Eda kila ni o koya na kabula qori o Setani, e “sega ni dei ena dina.” E vorati Jiova, mani vakatokai kina me “tama ni lasu.”—Joni 8:44.
2, 3. Na cava e dusia na icavuti “Setani,” “Tevoro,” “gata makawa,” kei na “gata levu” me baleta na meca levu i Jiova?
2 Me tekivu mai na nona veivorati o Setani, e vakadinadinataka ni o koya na meca levu i Jiova, e sega sara ga ni itokani ni kawatamata. Na icavuti e soli vei Setani e vakaraitaka na torosobu ni nona ivalavala. Na ibalebale ni Setani oya na “Dauveivorati,” e dusia ni o koya na kabula vakayalo ca qo e sega ni tokona na veiliutaki cecere ni Kalou; e cata, e tusaqata vakaukaua tale ga. E vinakata sara ga me tinia na veiliutaki cecere i Jiova.
3 Me vaka e volai ena Vakatakila 12:9, e vakatokai o Setani me Tevoro, kena ibalebale “Dauvakaucaca.” Eda nanuma kina ni o Setani e vakaucacataki Jiova ni tukuna ni lasulasu o koya. Na vosa “gata makawa” e dusia na siga e vakacalai Ivi kina ena were o Iteni ni vakayagataka na gata. Na vosa “gata levu” e dusia na manumanu rerevaki, e veiganiti qo ni vakaraitaka nona saqata matua o Setani na kena vakayacori na inaki i Jiova kei na nona via vakarusai ira nona tamata.
4. Na cava ena veivosakitaki ena ulutaga qo?
4 E matata vakasigalevu ni o Setani e saga vakalevu me vakaleqa noda yalodina. Oya na vuna e vakadreti keda kina na iVolatabu: “Moni yalomatua, ni yadra tiko. E veilakoyaki voli na kemuni meca, na Tevoro, me vaka na laione e tagi, e vakasaqara tiko e dua me tiloma.” (1 Pita 5:8) Me salavata ga kei na veivakadreti qo, ena veivosakitaki ena ulutaga qo e tolu na itovo i Setani e vakaraitaka ni bibi me qarauni na meca lawakica qo i Jiova, e keda meca tale ga.
E KAUKAUA O SETANI
5, 6. (a) Tukuna eso na ivakaraitaki nira “cecere ena kaukaua” na kabula vakayalo. (b) Ena sala cava e ‘vakavuna kina na mate’ o Setani?
5 O ira na kabula vakayalo era vakatokai mera agilosi era “cecere ena kaukaua.” (Same 103:20) Era torocake vei keda na tamata, e levu gona nodra vuku kei na kaukaua. O ira na agilosi yalodina era vakayagataka nodra kaukaua ena ka vinaka. Kena ivakaraitaki, ena dua na gauna e vakamatea e dua na agilosi i Jiova e 185,000 na meca era sotia ni Asiria. Sa na sega tu ga ni rawa ni cakava e dua na tamata, ena dredre mada ga me cakava qori e dua na mataivalu. (2 Tui 19:35) Ena dua tale na gauna e qaseqase e dua na agilosi ni vakayagataka nona kaukaua levu me sereki ratou na yapositolo i Jisu mai valeniveivesu. E sega ni tarovi koya na kabula vakayalo qo na itataqomaki ni valeniveivesu, e dolava na katuba, e kaya vei ratou na yapositolo me ratou lako mai tuba, qai sogota tale na katuba. E cakava qo nira duri voleka tu na yadra!—Caka. 5:18-23.
6 Era vakayagataka na kabula vakayalo yalodina nodra kaukaua mera caka vinaka, ia o Setani e vakayagataka nona kaukaua me caka ca. E dua na ka nona kaukaua kei na nona veivakamuai! E kaya na iVolatabu ni o koya na “turaga ni vuravura qo,” e “kalou ni veika vakavuravura qo.” (Joni 12:31; 2 Kor. 4:4) E rawa mada ga vei Setani na Tevoro me “vakavuna na mate.” (Iper. 2:14) Sega ni kena ibalebale qo ni vakamatea vakadodonu na tamata kece. E curuma tu na vuravura qo na yalo e tu vua, oya mera daulaba. Kena ikuri, ni vakabauta na lasu i Setani o Ivi kei na nona talaidredre vei Jiova o Atama, e dewa kina vei ira na tamata kece na ivalavala ca kei na mate. (Roma 5:12) Ena sala qo, e tukuni kina ni “vakavuna na mate” na Tevoro. E tukuna gona o Jisu ni o Setani e “daulaba.” (Joni 8:44) E kaukaua sara ga o Setani na keda meca!
7. Era vakaraitaka vakacava na timoni nira kaukaua?
7 Nida vorati Setani, eda sa vorati ira tale ga era tovata kei koya ena ile me baleta na dodonu ni veiliutaki ni Kalou. Era okati kina e dua na iwiliwili levu ni kabula vakayalo era veivorati, se o ira na timoni. (Vkta. 12:3, 4) Era dau vakaraitaka na timoni nira kaukaua cake vei keda na tamata, era dau vakasagai ira eso qai vakararawataki ira. (Maciu 8:28-32; Mari. 5:1-5) Meda kua ni beca na kaukaua e tu vei ira na agilosi ca qo, se na “nodra iliuliu na timoni.” (Maciu 9:34) Ke sega ni vukei keda o Jiova, eda na sega ni qaqa vei Setani.
E VORAVORA O SETANI
8. (a) Na cava na inaki i Setani? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Na nomu rai, era vakaraitaka vakacava na vuravura qo na itovo voravora i Setani?
8 Na yapositolo o Pita e vakatauvatani Setani me “laione e tagi.” E tukuna e dua na ivola idusidusi ni vakadewa ni “tagi” ena vosa vaKirisi, e dusia na “tagi ni dua na manumanu kila ni mate ena viakana.” E vakamacalataka vinaka qori na itovo voravora i Setani! Sa lewa tu na vuravura o Setani, ia se vinakata ga me tiloma e levu. (1 Joni 5:19) E nona takete sara ga o ira na vo ni lumuti kei na nodra itokani na ‘so tale na sipi.’ (Joni 10:16; Vkta. 12:17) E nona inaki o Setani me vakawabokotaki ira na tamata i Jiova. Na nodra vakacacani na imuri i Jisu me tekivu ena imatai ni senitiuri me yacova mai qo e vakaraitaka na ca ni loma i Setani.
9, 10. (a) Na cava e cakava o Setani me tarova nona inaki na Kalou me baleta na matanitu o Isireli? (Tukuna eso na ivakaraitaki.) (b) Na cava e dau sagai ira kina na Isireli makawa o Setani? (c) Na cava o nanuma e nona rai o Setani ni dua na dauveiqaravi i Jiova e valavala ca bibi ena gauna qo?
9 Ni saga o Setani me tarova na inaki ni Kalou, e vakaraitaka o koya e dua tale na sala e vakadomobula kina. Na laione e walokai tu e sega ni lomana na manumanu e vakasasa. E yali vua na loloma ni vakarau vakamatea, e sega tale ga ni veivutuni ni sa vakamatea na manumanu qori. Ena sala vata qori, o Setani e sega ni lomani ira e via tiloma. Kena ivakaraitaki, vakasamataka mada nona lako vunivuni o Setani na Tevoro nira coko na Isireli ena ivalavala ca me vaka na veiyacovi tawadodonu kei na kocokoco. Ni o wilika na itinitini vakaloloma i Simiri ni vakayacora na ivalavala tawakilikili kei Kiesai ni kocokoco, vakacava o rawa ni “raica” ni tagi ena marau na laione ena nona ravuravu?—Tiko 25:6-8, 14, 15; 2 Tui 5:20-27.
10 E tiko na vuna vinaka e sagai ira kina na Isireli makawa o Setani. Na matanitu qo ena basika kina na Mesaia—o koya ena qaqi Setani, ena vakacerecerea tale ga na veiliutaki i Jiova. (Vkte. 3:15) E sega ni vinakata o Setani mera tiko vinaka na Isireli, e sasaga vakaukaua me vakadukadukalitaki ira mera valavala ca. Kua ni nanuma ni lomani Tevita o Setani ena gauna e veibutakoci kina, se me rarawa ni sa sega tale ni vakadonui na parofita o Mosese me butuka na Vanua Yalataki. Kena veibasai ga, e marau vakalevu ni dua na dauveiqaravi ni Kalou e vakadukadukalitaki ni valavala ca bibi. Qo eso na ka e qaqa kina o Setani, ena rairai vakayagataka me beitaki Jiova kina.—Vkai. 27:11.
11. Na cava e vinakata kina o Setani me sagai Sera?
11 E cata sara ga o Setani na iyatukawa ena basika kina na Mesaia. Kena ivakaraitaki, vakasamataka na ka e yaco ni tukuni vei Eparama ni na “matanitu levu” o koya. (Vkte. 12:1-3) Ni rau tiko e Ijipita o Eparama kei Sera, e mani kau o Sera ina vale i Fero—kena irairai ni vinakata me watina. Ia e tarova o Jiova qai taqomaki Sera mai na ituvaki ririkotaki oya. (Wilika Vakatekivu 12:14-20.) Ni bera ni sucu o Aisake, e yaco tale ga e dua na ituvaki va qori voleka e Kira. (Vkte. 20:1-7) Vakacava e bukana o Setani na ituvaki qori? E vinakata me rawai o Sera ena totoka ni valenitui i Fero kei Apimeleki, me vaka ni a bula tu mai ena korolevu vutuniyau o Uri? A nanuma tiko o Setani ni na sega ni yalodina o Sera vei watina kei Jiova, me vakawati veibutakoci? E sega ni tukuna na iVolatabu, ia e tiko na yavu vinaka meda vakabauta kina ni na marau o Setani me kua ni vakadonui o Sera me basika mai vua na kawa yalataki. Ena sega ni ca na loma i Setani ni vakacacani na nona vakawati e dua na marama vinaka, kena irogorogo, kei na nona veiwekani kei Jiova. E vakadomobula sara ga o Setani!
12, 13. (a) E vakaraitaka vakacava o Setani nona ivakarau vakadomobula ni sa sucu o Jisu? (b) Na cava o nanuma na nona rai o Setani me baleti ira na gonelalai nikua era lomani Jiova ra qai vinakata mera qaravi koya?
12 E sucu o Jisu ni oti e vica vata na senitiuri mai na gauna i Eparama. Kua ni nanuma ni a vakasamataka tiko o Setani ni gonedramidrami qo e rairai vinaka, e munemuneke, qai taleitaki. Sega, e kila o Setani ni o koya na gone sucuvou qo ena yaco me Mesaia yalataki. Io, e imatai ni wase ni kawa i Eparama o Jisu, o koya ena “vaqeavutaka na cakacaka ni Tevoro.” (1 Joni 3:8) E nanuma o Setani ni na sivia tale ke vakamatea na gonedramidrami qo? E sega na ivakatagedegede dodonu e dau muria o Setani. E sega tale ni wawa o Setani ni sa tiko na gone o Jisu. Cava e cakava?
13 E rarawa vakalevu o Tui Eroti nira taroga na dauraikalokalo me baleti ‘koya ena sucu me nodra tui na Jiu,’ e nakita sara me vakamatei koya. (Maciu 2:1-3, 13) Me vakadeitaka ni na yaco qo, e vakarota mera vakamatei na gonetagane kece yabaki rua lako sobu era tiko e Peceliema kei na veivanua volekata. (Wilika Maciu 2:13-18.) E vakabulai o Jisu ena veivakamatei vakadomobula oya, ia na cava e dusia qori me baleta na keda meca o Setani? E macala ni sega sara ga ni kauaitaka na bula ni tamata na Tevoro. E sega mada ga ni kauaitaki ira na gonelalai. O Setani e dua dina na “laione e tagi.” Kua ni vakawalena na nona ivakarau vakadomobula!
VEIVAKACALAI O SETANI
14, 15. Sala cava e ‘vakamatabokotaka kina na nodra vakasama na tawavakabauta’ o Setani?
14 E dau vakacala na kawatamata o Setani mera vakanadakuya na Kalou dauloloma o Jiova. (1 Joni 4:8) E vakacala na kawatamata o Setani mera kua ni “kauaitaka nodra bula vakayalo.” (Maciu 5:3) Kena itinitini ni “vakamatabokotaka na nodra vakasama . . . me kua ni cilavi ira kina na tawavakabauta na itukutuku vinaka lagilagi me baleti Karisito, na iyaloyalo ni Kalou.”—2 Kor. 4:4.
Lako 20:5) O ira mada ga era nanuma ni donu tiko nodra qaravi Kalou era vesuki tu ena vakabauta lasu kei na ivakarau ni sokalou e sega na betena. Era tu ena ituvaki vakaloloma, e vakataki ira ga e vakamasuti ira o Jiova: “Na cava oni vakayagataka kina na ilavo ena ka e sega ni madrai, kei na kemuni isau ena ka oni sega ni mamau kina? Moni vakarorogo sara vei au, moni kania na ka vinaka, oni na marautaka vakalevu na ka uro.”—Aisea 55:2.15 E dau vakayagataka vakalevu na lotu lasu o Setani me veivakacalai kina. Dua na ka nona marau me raica nodra sokaloutaki na qase, na veika bula, se manumanu—na tamata se dua na ka, me kua ga ni qaravi o Jiova o koya e “vinakata me qaravi duadua ga”! (
16, 17. (a) Na cava e tukuna kina o Jisu vei Pita: “Lako tani i dakuqu, Setani”? (b) Ena vakacalai keda vakacava o Setani meda kua ni yadra tiko?
16 E rawa mada ga vei Setani me vakacalai ira na dauveiqaravi gugumatua i Jiova. Kena ivakaraitaki, vakasamataka na gauna e tukuna kina o Jisu vei ratou nona tisaipeli ni sa vakarau vakamatei. E vinaka na inaki i Pita ni kauti koya vakatikitiki qai tukuna vua: “Me kua ni va qori nomuni rai Turaga, ena sega sara ni yaco qori vei kemuni.” E tukuna vakadodonu o Jisu vei Pita: “Lako tani i dakuqu, Setani!” (Maciu 16:22, 23) Na cava e tukuna kina vei Pita “Setani”? Ni matata tu vei Jisu na ka sa vakarau yaco. Sa voleka mai na gauna ena mate kina me isoro ni veivoli qai vakadinadinataka ni lasulasu na Tevoro. Ena gauna bibi oya ena ivolatukutuku ni kawatamata, e sega ni kena gauna me ‘veisau kina nona rai’ o Jisu. E vinakata sara ga o Setani me vakawelewele o Jisu.
17 Ni sa voleka ni cava na ituvaki ni vuravura qo, eda bula tale tiko ga ena gauna dredre. E vinakata o Setani meda vakawelewele, me ‘veisau noda rai’ meda rawaka kina ena vuravura qo, da qai lokuyara. Me kua ni yaco qori vei iko! Mo “yadra tiko.” (Maciu 24:42) Kua ni vakabauta na veivakacalai i Setani me baleta na icavacava, oya ni se yawa se ni na sega ni yaco mai.
18, 19. (a) Ena saga vakacava o Setani me cala noda rai me baleti keda? (b) E vukei keda vakacava o Jiova meda yalomatua da qai yadra tiko?
18 E saga me vakacalai keda o Setani ena dua tale na sala. E vinakata meda vakabauta ni sega ni lomani keda o Jiova, ena sega tale ga ni vosota na noda ivalavala ca. Qo e wili kece tiko ena ivakavuvuli veivakacalai i Setani. Ia o cei e sega dina ni lomana o Jiova? O Setani. O cei e sega ni dau veivosoti? O Setani. Ia e vakadeitaka vei keda na iVolatabu: “Ni sega ni tawayalododonu na Kalou me guilecava na nomuni cakacaka kei na loloma oni vakaraitaka ena vuku ni yacana.” (Iper. 6:10) E marautaka o Jiova na noda sasaga meda vakamarautaki koya, ena sega ni guce na noda sasaga. (Wilika 1 Korinica 15:58.) Meda kua mada ga ni rawai ena ivakavuvuli veivakacalai i Setani.
19 Eda sa dikeva mai ni o Setani e kaukaua, e vakadomobula, qai dau veivakacalai. Eda na vorati koya vakacava na meca rerevaki qo? E vakaiyaragitaki keda o Jiova. E vakavulici keda ena nona Vosa me baleta na iwalewale e vakayagataka o Setani, eda na ‘sega kina ni lecava na nona ilawaki.’ (2 Kor. 2:11) Nida sa kila vinaka na iwalewale i Setani, eda na yalomatua qai yadra tiko. E sega ni rauta ga meda kila na nona ilawaki. E kaya na iVolatabu: “Vorata na Tevoro, ena qai dro tani vei kemuni.” (Jeme. 4:7) Ena veivosakitaki ena ulutaga tarava e tolu na sala meda vorati Setani kina meda qaqa.


text:
WASE 12
“Au na Cakava Mera Dua ga na Matanitu”
TIKINA BIBI: E yalataka o Jiova me kumuni ira na nona tamata; na parofisai ni rua na kau
1, 2. (a) Na cava mera lomaleqa kina na tu vakavesu? (b) Na cava era na kurabui kina? (c) Na taro cava ena veivosakitaki?
ENA veidusimaki vakalou, e vakaraitaka kina o Isikeli e levu na parofisai ni matanataka na kena ivakatakilakila vei ira na kau vakavesu e Papiloni. Na imatai ni parofisai e matanataka oya na itukutuku ni veilewai, vaka kina na kena ikarua, kena ikatolu kei na so tale. (Isik. 3:24-26; 4:1-7; 5:1; 12:3-6) Na parofisai kece e matanataka tiko mai o Isikeli e vakavotuya na vakadomobula ni lewa e tau vei ira na Jiu.
2 Vakasamataka mada na nodra lomaleqa na kau vakavesu ni sa baci duri tu e matadra o Isikeli me matanataka e dua tale na parofisai. Era na rairai vakasamataka, ‘Na itukutuku vakarerevaki cava eda na baci rogoca qo?’ Ia era na kurabui, ni duidui na parofisai ena matanataka qo o Isikeli. E sega ni vakatauca na lewa rarawataki, ia e yalayala marautaki. (Isik. 37:23) Na itukutuku cava e vakaraitaka o Isikeli vei ira na kau vakavesu? Na cava e kena ibalebale? E vakaibalebale vakacava vei ira na dauveiqaravi ni Kalou nikua? Meda dikeva mada.
“Erau na Dua ga e Ligaqu”
3. (a) Na cava e vakatayaloyalotaka na kau “nei Juta”? (b) Na cava e vakatayaloyalotaka kina na tini na yavusa “na kau nei Ifireimi”?
3 E vakaroti Isikeli o Jiova me taura e rua na kau qai vola ena dua “nei Juta” kei na dua tale “nei Josefa, na kau nei Ifireimi.” (Wilika Isikeli 37:15, 16.) Na cava e vakatayaloyalotaka na rua na kau qo? Na kau e “nei Juta” e vakatayaloyalotaka na yavusa e rua ni matanitu o Juta kei Penijamini. O ira na tui ena iyatukawa i Juta era liutaka na rua na yavusa, era okati kina na bete, nira veiqaravi na bete ena valenisoro e Jerusalemi. (2 Vei. 11:13, 14; 34:30) O ira gona na tui Juta era cavutu mai na iyatukawa i Tevita, era matabete Livai tale ga. “Na kau nei Ifireimi” e vakatayaloyalotaka na yavusa e tini ni matanitu o Isireli. E sema vakacava na kau vei Ifireimi? Na imatai ni tui ena yavusa e tini ni matanitu o Isireli o Jerepoami mai na yavusa i Ifireimi. Yaco na gauna e yavusa kaukaua kina e Isireli o Ifireimi. (Vkru. 33:17; 1 Tui 11:26) Na yavusa e tini ni matanitu o Isireli e sega ni okati ena yatukawa vakatui i Tevita se lewe ni matabete Livai.
4. Na cava e vakatayaloyalotaka na rua na kau e qai matanataka o Isikeli? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
4 E qai vakaroti tale o Isikeli me kauta vata mai na rua na kau qori “me rau dua ga na kau.” Nira wanonovi Isikeli matua na tu vakavesu, era tarogi koya: “O na tukuna vei keimami na ibalebale ni ka qo?” E kaya ni ka e matanataki e dusia na ka sara ga ena cakava o Jiova. E kaya o Jiova me baleta na rua na kau: “Au na cakava me dua ga na kau, erau na dua ga e ligaqu.”—Isik. 37:17-19.
5. Na cava na ibalebale ni ka e matanataka o Isikeli? (Raica na kato “Na Kena Semati na Rua na Kau.”)
5 E qai vakamacalataka o Jiova na ibalebale ni kena semavata na rua na kau. (Wilika Isikeli 37:21, 22.) Era na kau ena vanua o Isireli na tu vakavesu era lewena na yavusa e rua ni matanitu o Juta kei ira na tu vakavesu era lewena na yavusa e tini ni matanitu o Isireli (Ifireimi), mera na “dua ga na matanitu.”—Jere. 30:1-3; 31:2-9; 33:7.
6. Na parofisai cava e sema ena Isikeli wase 37?
6 Sa bau totoka dina na veisemati ni parofisai me baleta nodra vakalesui na Jiu e volatukutukutaki ena Isikeli wase 37! Ena vakadinadinataka o Jiova ni o koya na Kalou e sega ni vakalesuya ga na bula (tikina e 1-14), ia ena vakalesuya tale ga na duavata (tikina e 15-28). Qo na itukutuku veivakauqeti e kilai mai na rua na parofisai qo: E rawa nira vakabulai tale na mate, rawa ni yaco tale na duavata.
E “Kumuni Ira” Vakacava o Jiova?
7. E vakadeitaka vakacava na 1 Veigauna 9:2, 3 ni “rawarawa vua na Kalou na ka kece”?
7 Ena rai vakatamata, sa sega tu ga ni rawa mera sereki ra qai vakaduavatataki na kau vakavesu. * Ia “e rawarawa vua na Kalou na ka kece.” (Maciu 19:26) E vakayacora o Jiova na nona parofisai. E mai cava na bula vakavesu e Papiloni ena 537 B.G.V., era qai yaco yani e Jerusalemi na lewe ni matanitu ruarua mera vakalesuya tale na sokalou savasava. E vakadeitaka na iVolatabu: “Era tiko e Jerusalemi eso na kawa nei Juta, nei Penijamini, nei Ifireimi, nei Manasa.” (1 Vei. 9:2, 3; Esera 6:17) Me vaka ga e tukuna o Jiova, era semavata na lewe ni tini na yavusa e Isireli, se ra duavata kei na rua na yavusa e Juta.
8. (a) Na cava e parofisaitaka o Aisea? (b) Na cava na rua na tikina bibi e kune ena Isikeli 37:21?
8 Rauta na 200 na yabaki yani e liu, e parofisaitaka o Aisea na ka ena yaco vei Isireli kei Juta ni oti nodra kau vakavesu. E parofisaitaka ni o Jiova ena tekivu soqoni “ira na Isireli era veituyaki” kei “ira na Juta era veiseyaki ena tutu i vuravura vava,” kei ira na tu “mai Asiria.” (Aisea 11:12, 13, 16) Io e yaco sara ga na ka e parofisaitaka o Jiova ni na kauti “ira mai na Isireli mai na veimatanitu.” (Isik. 37:21) Vakasamataka e rua na tikina bibi: Ena gauna qo sa sega tale ni vakatokai ira na kau vakavesu o Jiova mera kai “Juta” kei na “Ifireimi,” ia era sa dua ga na ilawalawa “na Isireli.” E vakamacalataki tale ga nira sega ni cavutu na Isireli mai na dua ga na matanitu o Papiloni, ia mai na veimatanitu, “mai na veiyasana.”
9. Sala cava e vakaduavatataki ira kina na tu vakavesu o Jiova?
9 Nira lesu i Isireli na kau vakavesu, e vukei ira vakacava o Jiova mera duavata? E vakarautaki ira na ivakatawa vakayalo me vakataki Serupepeli, na Bete Levu o Josua, Esera, kei Niemaia. Na Kalou e lesia tale ga na parofita o Akeai, Sakaraia kei Malakai. Era gumatua na turaga yalodina qo mera vakayaloqaqataki ira na Isireli mera muria na ivakaro i Jiova. (Niem. ) O Jiova e taqomaka tale ga na matanitu o Isireli ni tarova na vere era bukia na kedra meca na tamata ni Kalou.— 8:2, 3Esit. 9:24, 25; Saka. 4:6.
10. Na sasaga cava i Setani sa mana tiko?
10 O Jiova e dau vakarautaka vakayalololoma e levu na ka vei ira na Isireli, ia e levu era sega ni dei ena sokalou savasava. E volatukutukutaki na ka era cakava ena ivola vakaivolatabu e volai nira sa lesu na kau vakavesu. (Esera 9:1-3; Niem. 13:1, 2, 15) Ni oti mada ga e duanadrau na yabaki nodra lesu, era gole tani mai na sokalou savasava na Isireli, e mani uqeti ira o Jiova: “Moni lesu mai vei au.” (Mala. 3:7) Ni qai mai bula e vuravura o Jisu, sa tawase tu na lotu vakaJiu ena vica tale na matalotu era liutaka na ivakatawa tawayalodina. (Maciu 16:6; Mari. 7:5-8) Sa mana na nona tarova o Setani na duavata. Ia ena vakayacori dina na parofisai i Jiova me baleta na duavata. Ena sala cava?
“Na Noqu Tamata o Tevita ena Nodra Tui”
11. (a) Na cava e vakatakila o Jiova me baleta na parofisai ni veivakaduavatataki? (b) Na cava tale e saga o Setani ni sa kolotaki oti mai lomalagi?
11 Wilika Isikeli 37:24. E vakaraitaka o Jiova ni na qai vakayacori vinaka sara na nona parofisai ni veivakaduavatataki ni sa tekivu veiliutaki vakatui na nona “tamata o Tevita,” oya o Jisu ena 1914. * (2 Sam. 7:16; Luke 1:32) Ni qai yaco qori, sa sosomitaka na Isireli vakayago na Isireli vakayalo, qo o ira na lumuti. (Jere. 31:33; Kala. 3:29) Ni kolotaki oti mai lomalagi o Setani, e saga tale me vakaleqa nodra duavata na tamata ni Kalou. (Vkta. 12:7-10) Kena ivakaraitaki, ni takali o Brother Russell ena 1916, e raica o Setani ni gauna vinaka qori me vakayagataki ira kina na vukitani mera vakavuna nodra duiyaloyalo na lumuti. Ia sega ni dede era sa biuta na isoqosoqo na vukitani qori. A mana tale ga na sasaga i Setani ni vakavuna mera bala i valeniveivesu na tacida tagane era a liutaka tiko na isoqosoqo, ia era dei na tamata i Jiova. Era duavata tiko ga na mataveitacini lumuti, era yalodina vei Jiova.
12. Na cava e sega ni mana kina na sasaga i Setani me tawasei ira na Isireli vakayalo?
12 E vorata gona o Isireli vakayalo na ilawaki i Setani ni vakatauvatani kei Isireli vakayago. Na cava e sega ni mana kina na sasaga i Setani? Nira solia nodra vinaka kece na lumuti mera tokona na ivakatagedegede i Jiova. Nodra cakava qori e taqomaki ira kina na nodra Tui o Jisu Karisito. Ena gauna qo e se tomana tiko ga o koya nona ravuti Setani.—Vkta. 6:2.
O Jiova ena Vakavuna Mera “Dua ga” na Nona Dauveiqaravi
13. Na ka dina cava eda vulica ena parofisai ni kena vakaduavatataki na rua na kau?
13 Na cava eda vulica ena parofisai ni kena vakaduavatataki na rua na kau me baleta na noda gauna qo? Nanuma tiko ni parofisai qo e dusia na nodrau duavata e rua na ilawalawa. Koya e bibi sara oya ni o Jiova sara ga e vakavuna na duavata e Isik. 37:19.cavuti tiko ena parofisai qori. Na ka dina cava me baleta na sokalou savasava e dusia na parofisai ni kena semati e rua na kau? Ena vakavuna o Jiova mera “dua ga” na nona dauveiqaravi.—
14. Tekivu mai na 1919, e vakayacori vakacava ena ivakatagedegede levu cake na parofisai ni kena semavata na kau?
14 Tekivu mai na 1919, era sa vakasavasavataki vakayalo na tamata ni Kalou ra qai tekivu curu ena parataisi vakayalo, sa qai vakayacori ena ivakatagedegede levu cake na parofisai me baleta na semati ni rua na kau. Ni oti qori, levu vei ira na mai duavata qo era nuitaka mera tui qai bete e lomalagi. (Vkta. 20:6) O ira na lumuti qo era vakatakarakarataka na kau e “nei Juta” oya na matanitu era okati kina na tui ena iyatukawa i Tevita kei ira na bete era Livai. Ia ni toso na gauna era qai tomani ira na Jiu vakayalo qo e levu tale era nuitaka na bula e vuravura. Era vaka “na kau nei Ifireimi” oya na matanitu era sega ni okati kina o ira na tui kei ira na bete. Na ilawalawa ruarua qo era veiqaravi ena duavata nira dauveiqaravi i Jiova, e liutaki ira e dua ga na nodra Tui o Jisu Karisito.—Isik. 37:24.
“Era na Noqu Tamata”
15. E vakayacori vakacava nikua na parofisai ena Isikeli 37:26, 27?
15 E laurai ena parofisai i Isikeli ni levu era na uqeti mera tomani ira na lumuti ena sokalou savasava. E kaya o Jiova me baleti ira nona tamata: “Au na vakalevutaki ira,” ena qai “vakarurugi ira na noqu valelaca.” (Isik. 37:26, 27; vmr.) Eda lai nanuma sara kina na parofisai a tukuni vua na yapositolo o Joni ni oti e rauta na 700 na yabaki na gauna i Isikeli, oya ni “o koya e dabe tiko ena idabedabe vakaturaga ena qai tevuka . . . na nona valelaca” vei ira “na isoqosoqo levu.” (Vkta. 7:9, 15) Nikua era sa dua ga na matanitu na lumuti kei na isoqosoqo levu, era nona tamata na Kalou, era taqomaki ena nona valelaca.
16. Na cava e parofisaitaka o Sakaraia me baleta na nodra vakaduavatataki na Isireli vakayalo kei ira na nuitaka na bula e vuravura?
16 O Sakaraia a kau vakavesu qai lesu i Jerusalemi, e parofisaitaka tale ga na nodra duavata na Jiu vakayalo kei ira e nodra inuinui na bula e vuravura. E kaya ni “tini na tamata . . . mai na veivanua kece” ena “taura matua na nona isulu balavu e dua na Jiu” ratou qai kaya: “Keitou via lako vata kei kemudou, ni keitou rogoca ni tiko vata kei kemudou na Kalou.” (Saka. 8:23) Ni vakamacalataki “e dua na Jiu” e sega ni baleta e dua ga na tamata, qo e dusia e dua na ilawalawa tamata, “o kemudou,” nikua e vakatayaloyalotaki ira na ivovo ni lumuti se Jiu vakayalo. (Roma 2:28, 29) Na “tini na tamata” e dusi ira na nuitaka na bula e vuravura. Era ‘tauri ira matua’ na lumuti ra qai “lako vata” kei ira. (Aisea 2:2, 3; Maciu 25:40) Na matavosa “taura matua” kei na “lako vata kei kemudou” e dusia na nodra duavata na rua na ilawalawa qo.
17. E vakamacalataka vakacava o Jisu na totoka ni noda duavata nikua?
Joni 10:16; Isik. 34:23; 37:24, 25) Sa bau vakamacalataka vinaka dina o Jisu kei ira na parofita makawa na totoka ni duavata vakayalo eda marautaka tiko nikua, se mani cava eda nuitaka ena gauna se bera mai! Ni tawase o lotu lasu me vica tale na matalotu, eda vakadinadinataka ga na cakamana ni duavata.17 E kena irairai ni a vakasamataka tiko o Jisu na parofisai ni veivakaduavatataki i Isikeli ena gauna e vakamacalataki koya kina me dua na ivakatawa. Ena nona vedusimaki era “dua ga na qelenisipi” na nona sipi (ira na lumuti) kei na ‘so tale na sipi’ (ira e nodra inuinui na bula e vuravura). (
E “Tiko ena Kedra Maliwa na Noqu Tikina Tabu me Tawamudu”
18. Me vaka e tukuni ena Isikeli 37:28, na cava e bibi kina meda “sega ni vakavuravura”?
18 Na parofisai ni veivakaduavatataki ena iotioti ni vosa i Isikeli, e vakadeitaka na vuna ena sega vakadua ni vakaleqai kina na noda duavata. (Wilika Isikeli 37:28.) Era duavata na tamata i Jiova ni tiko “ena kedra maliwa” na nona itikotiko tabu se sokalou savasava. Ena tiko ga ena kedra maliwa na nona itikotiko tabu ke ra savasava se tawasei ira mai na vuravura i Setani. (1 Kor. 6:11; Vkta. 7:14) E vakabibitaka o Jisu na noda sega ni vakavuravura. E masulaki ratou na nona tisaipeli o Jisu mai vu ni lomana, e kaya: “Tamaqu Yalosavasava, ni taqomaki ratou . . . me ratou duavata kina . . . Eratou sega ni vakavuravura . . . Ni vakasavasavataki ratou ena ka dina.” (Joni 17:11, 16, 17) Dikeva ni o Jisu e semata na “duavata” ina “sega ni vakavuravura.”
19. (a) Eda vakaraitaka vakacava nida “vakatotomuria na Kalou”? (b) Ena iotioti ni bogi ni bera nona mate o Jisu, na ka dina cava e vakabibitaka me baleta na duavata?
19 Qo ga na gauna e cavuta kina o Jisu vua na Kalou “Tamaqu Yalosavasava.” O Jiova e savasava qai dodonu vakaoti. E vakaroti ira na lewe i Isireli makawa: “Moni savasava niu savasava o yau.” (Vunau 11:45) Nida “vakatotomuria na Kalou,” eda na talairawarawa ena ivakaro ya ena noda ivakarau ni bula. (Efeso 5:1; 1 Pita 1:14, 15) Ni cavuti na “savasava” vei keda na tamata, e kena ibalebale meda ‘wasei keda tani’ mai. E qai vakabibitaka gona o Jisu ena iotioti ni vakayakavi ni bera nona mate, ni ratou na duavata tiko ga na nona tisaipeli ke ratou tawasei ratou mai na veisei ni vuravura qo.
“Taqomaki Ratou Tiko ena Vuku i Koya na Vunica”
20, 21. (a) Na cava eda nuitaka kina vakalevu na veitaqomaki i Jiova? (b) Na cava o vakadeitaka?
20 Na duavata e laurai vei keda na iVakadinadina i Jiova e veiyasa i vuravura e vakadinadinataka ni rogoca o Jiova na vakamamasu i Jisu: “Taqomaki ratou tiko ena vuku i koya na vunica.” (Wilika Joni 17:14, 15.) Ni sega ni rawa ni vakaleqa o Setani na noda duavata na tamata ni Kalou, eda sa qai nuitaka ga kina vakalevu na veitaqomaki i Jiova. E tukuna o Jiova ena parofisai i Isikeli ni rau na yaco na rua na kau me dua ga e ligana. E vakaduavatataki ira gona vakacakamana na nona tamata o Jiova ena veitaqomaki ni ligana, qori e sega ni yacova rawa o Setani.
21 Na cava gona meda vakadeitaka? Meda gumatua ena noda dui qarava na noda itavi ena duavata eda marautaka tiko nikua. Na sala cava eda rawa ni cakava kina qori? Noda vakaitavi wasoma ena sokalou savasava ena valenisoro vakayalo i Jiova. Ena veivosakitaki ena vica na wase tarava na ka e okati ena sokalou va qori.
^ para. 7 Rauta ni rua na senitiuri ni bera ni vakaraitaki vei Isikeli na parofisai qo, e qai kauti ira vakavesu na lewe ni tini na yavusa (“na kau nei Ifereimi”) o ira na kai Asiria.—2 Tui 17:23.
^ para. 11 E vakamatatataki na parofisai qo ena Wase 8 ni ivola qo.