text:
Taro na Dauwiliwili
Vakacava na veika e vakamacalataka o Tevita ena Same 37:25 kei na itukutuku i Jisu ena Maciu 6:33, e kena ibalebale ni na raica o Jiova me tu ga na kena kakana na lotu vaKarisito?
A vola o Tevita ni “sega ni raica na yalododonu ni sa biu laivi, Se na nona kawa ni ra sa vosai kedra madrai.” E vakamacalataka tiko o Tevita na ituvaki a sotava. E vakila na vinaka ni veitaqomaki ni Kalou. (Same 37:25) Ia e sega ni kena ibalebale, ni na tu ga na kedra na dauveiqaravi i Jiova se ra na sega ni sotava na leqa ni kakana.
A sotava tale ga o Tevita eso na gauna dredre. Dua na gauna a drovaki Saula voli mani lailai kina na kena, tini sara me ratou kere madrai kei na nona ilala. (1 Sam. 21:1-6) E macala ena ituvaki ya ni ‘kere madrai’ o Tevita. E vakila na leqa ia e vakabauta dei ni sega ni biuti koya o Jiova. Eda raica ni sega ni bula o Tevita ena kere madrai.
E vakadeitaka vei keda o Jisu ena Maciu 6:33, ni Kalou ena vakarautaka na veika era gadreva nona dauveiqaravi ke ra vakaliuca tiko ga na nona Matanitu. E kaya o Jisu: “Moni vakaliuca tiko ga na matanitu ni Kalou kei na nona yalododonu, ena qai soli vei kemuni na ka kece qo [na kedra, na medra, kei na nodra isulu].” E tukuna tale ga o Jisu nira na rairai sotava na “tacina” na viakana ena vuku ni veivakacacani. (Maciu 25:35, 37, 40) Qori sara ga na ka e sotava na yapositolo o Paula. Vakavica nona viakana qai viagunu.—2 Kor. 11:27.
E tukuna vei keda o Jiova nida na vakacacani ena levu na sala. Ena rawa mada ga ni vakatabui vei keda e levu na ka nida saga meda vakalasuya na veibeitaki ni Tevoro. (Jope 2:3-5) Kena ivakaraitaki eso na tacida lotu vaKarisito era biu ena nodra keba ni veivakararawataki na Nazi, e leqataki sara ga na ituvaki era sotava ena vuku ni veivakacacani qori. E dua na ivadi qaseqase me vakatovolei kina nodra yalodina na iVakadinadina i Jiova oya mera kua ni vakani. Nira yalodina vei Jiova na nona iVakadinadina ra qai talairawarawa tiko ga vua, e sega tale ga ni biuti ira o koya. E vakalaiva mera sotava na veivakatovolei qori me vaka era sotava tale ga na vo ni lotu vaKarisito. Ia e laurai ni tokoni ira tiko ga o Jiova ena vuku ni yacana. (1 Kor. 10:13) Eda lai nanuma kina na ka e tukuni ena Filipai 1:29: “Ni soli vei kemuni na ilesilesi dokai qo ena vuku i Karisito, moni kua wale ga ni vakabauti koya, moni vakararawataki tale ga ena vukuna.”
E yalataka o Jiova ni na tiko vata kei ira na nona dauveiqaravi. Kena ivakaraitaki ena Aisea 54:17, e kaya: “Nai yaragi kecega sa caka me kemu ena sega ga ni yaco.” Na yalayala qori kei na levu tale e vakadeitaka vei ira na tamata ni Kalou nira na taqomaki. Ena yasana adua, ena rawa ni vakatovolei e dua na lotu vaKarisito me tini vakamatei sara.


c: text/html

text: 46 Sa cuva sobu o Peli,+ sa vakalairoro o Nipo.Na kedrau matakau e vakavodoki ena manumanu, ena manumanu dau cakacaka,+E vaka na iusana e bibi vua na manumanu sa oca.2 Erau na vakalairoro, erau na cuva sobu vata,Erau sega ni vakabula rawa na iusana,*Erau sa kau vakabobula.3 “Moni vakarorogo vei au na vuvale i Jekope kei kemuni na vo tiko ena vuvale ni Isireli,+O kemuni au keveta ni oni se qai sucu, au roqota mai na katonigone.+4 Au na duadua tu ga me yacova ni oni qase,+Au na keveti kemuni tiko ga me sikoa mada na ulumuni.Me vaka au dau cakava, au na keveti kemuni, au na roqoti kemuni, au na vakabulai kemuni.+5 Oni na vakatautauvatataki au, se vakaduavatataki au se vakatauvatani au kei cei,+Me keirau tautauvata?+6 Era sova vakayauyau na koula mai na nodra taga,Era vakarautaka na siliva ena ivakarau bibi.Era sauma na matai ni kaukamea qai bulia kina e dua na kalou.+Era tekicuva sara kina, io era qarava.*+7 Era colata e tabadra,+Era laveta mera biuta ena kena vanua, e tu ga e kea.E sega ni biuta na kena vanua.Era kaciva, ia e sega ni rogo mai.+E sega ni vakabula rawa e dua mai na nona rarawa.+8 Moni nanuma qo, moni yaloqaqa.Moni tugana e lomamuni, o kemuni na cakacala.9 Moni nanuma na ka sa yaco oti e liuNi o yau ga na Kalou, e sega ni dua taleO yau ga na Kalou, e sega ni dua e vakataki au.+10 Mai na ivakatekivu au tukuna na kena itinitiniMai na gauna makawa au tukuna na ka se bera ni yaco.+Au kaya, ‘Na noqu lewa ena tu ga,+Au na vakayacora na ka kece au vinakata.’+11 Au kaciva mai na icabecabe ni siga*+ na manumanuvuka,*Mai na vanua yawa na tamata me vakayacora na noqu lewa.+Au sa tukuna, au na vakayacora.Au sa nakita, au na cakava tale ga.+12 Moni vakarorogo vei au, o kemuni na lomaqa,*O kemuni na yawaka na ivalavala dodonu.13 Au sa kauta voleka mai na noqu yalododonu.E sega ni yawa,Ena sega ni bera na noqu veivakabulai.+Au na tauca na bula e Saioni, na noqu lagilagi vei Isireli.”+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
LESONI 1
Marau Nida Kila na ka Vuni
Sa bau tukuni vei iko e dua na ka vuni?— * Na iVolatabu e vakamacalataka e dua na ka vuni e vakatokai “na ka vuni tabu.” E ka tabu ni vu vakalou. E tukuni tale ga ni ka vuni baleta ni sega ni dua e bau kila. O ira mada ga na agilosi era via kila e levu tale na ka me baleta na ka vuni tabu qori. Vakacava o via kila tale ga?—
Cava era via kila tu na agilosi?
Ena dua na gauna makawa sara, a bulia na imatai ni tagane kei na yalewa na Kalou. Na yacadrau o Atama kei Ivi. E qai biuti rau ena dua na were totoka e vakatokai na were o Iteni. Ke rau vakarorogo vua na Kalou, a rawa sara ga ni parataisi na vuravura taucoko rau qai bula tawamudu kina kei na nodrau kawa. O se nanuma tiko na cava rau qai cakava o Atama kei Ivi?—
Erau sega ni vakarorogo vua na Kalou, qori na vuna eda sega ni bula tu kina nikua ena parataisi. Ia e tukuna na Kalou ni na totoka na bula e vuravura ra qai marau tawamudu na kawatamata. Ena yaco vakacava ya? A vunitaki qai sega tu ni kilai qori ena dua na gauna balavu.
E levu tale na ka e vakavulica o Jisu me baleta na ka vuni ni mai bula e vuravura. A tukuna ni ka vuni qori e baleta na Matanitu ni Kalou. E kaya meda masuta me yaco mai na Matanitu qo ni na vukica na vuravura me parataisi.
Vakacava o marau ni o kila na ka vuni qo?— Nanuma tiko nira na bula ga ena Parataisi o ira na vakarorogo vei Jiova. Era talanoataki ena iVolatabu e levu na tagane kei na yalewa era vakarorogo vei Jiova. O via kilai ira?— Meda raica mada eso na kena ivakaraitaki, kei na sala eda rawa ni muria kina na ka era cakava.
WILIKA ENA NOMU IVOLATABU
^ para. 3 O na raica ena italanoa kece qo na itoqa balavu (—) ena yasa ni so na taro. E vinaka mo cegu me sauma o luvemu na taro.


text:
WASE TINIKAWALU
Na Papitaiso kei na Nomu Veiwekani kei na Kalou
-
Na cava na ivakarau ni papitaiso ni lotu vaKarisito?
-
Na cava mo cakava mo qai vakadonui kina mo papitaiso?
-
Ena yalataki koya vakacava e dua vua na Kalou?
-
Na cava e vakaibalebaletaka na nona tabadromuci e dua me papitaiso?
1. Na cava e vinakata kina na matanivanua ni Iciopea me papitaiso?
“RAICA! Sa tu qo na wai. Na cava e tarova na noqu papitaiso?” A taroga na taro qo e dua na matanivanua ni Iciopea ena imatai ni senitiuri. A vakaraitaka vua o Filipi e dua na lotu vaKarisito, ni o Jisu sara ga na Mesaia yalataki. E tarai Cakacaka 8:26-36.koya na turaga ni Iciopea qo na ka e vulica mai na iVolatabu, mani vinakata sara ga me papitaiso!—
2. Na cava mo vakasamataka kina vakabibi na papitaiso?
2 Ke o sa vulica vinaka na wase ni ivola kece sa oti kei ira na iVakadinadina i Jiova, de dua o na via taroga tale ga, ‘Na cava e tarovi au meu kua ni papitaiso?’ Me yacova mai qo o sa vulica na vosa ni yalayala ni Kalou me baleta na bula tawamudu ena Parataisi. (Luke 23:43; Vakatakila 21:3, 4) O sa vulica tale ga na kedra ituvaki dina na mate, kei na inuinui ni veivakaturi. (Dauvunau 9:5; Joni 5:28, 29) De dua o sa dau tomani ira na iVakadinadina i Jiova ena nodra soqoni vakaivavakoso. Ke vaka kina, o sa na vakadinata ni laurai dina vei ira na vua ni lotu dina. (Joni 13:35) Koya e bibi duadua, o sa rairai tekivu bucina e dua na veiwekani voleka kei na Kalou o Jiova.
3. (a) Na cava a vakarota o Jisu vei ira nona imuri? (b) Me vakayacori vakacava na papitaiso ena wai?
3 O na vakaraitaka vakacava ni o via qarava na Kalou? A kaya o Jisu vei ira na nona imuri: “Ni lako moni vakavulici ira na lewe ni veivanua kece ga mera noqu tisaipeli, ni papitaisotaki ira.” (Maciu 28:19) E ivakaraitaki sara ga o Jisu ena nona papitaiso ena wai. A sega ni vakamiriki se liviraki wale ga e uluna na wai. (Maciu 3:16) Na vosa “papitaiso” e vu mai na dua na vosa vaKirisi e kena ibalebale na “dromu e loma ni wai.” Na papitaiso gona ni lotu vaKarisito e kena ibalebale me dromu sara ga e wai.
4. Na cava e vakaraitaka na nona papitaiso e dua ena wai?
4 O ira kece era vinakata mera veiwekani kei na Kalou o Jiova e dodonu mera papitaiso ena wai. Na nomu papitaiso e vakaraitaka raraba ni o gadreva mo qarava na Kalou. E vakaraitaka ni o vinakata sara ga mo cakava na loma i Jiova. (Same 40:7, 8) Ia mo qai vakadonui mo papitaiso, e tiko eso na ka bibi mo cakava.
BIBI NA KILA KEI NA VAKABAUTA
5. (a) Na cava na imatai ni ka bibi mo cakava me rawa kina ni vakadonui mo papitaiso? (b) Na cava e bibi kina mo dau tiko ena nodra soqoni na iVakadinadina i Jiova?
5 E dua na ka bibi o sa cakava tiko. Na cava ya? Na nomu sa kilai Jiova na Kalou kei Jisu Karisito, rairai sa dua tale ga na nomu ituvatuva dei ni vuli iVolatabu. (Wilika Joni 17:3.) Ia e levu tale na ka e se vo mo vulica. Na lotu vaKarisito e dodonu me “vakasinaiti ena kilaka dodonu me baleta na nona inaki [na Kalou].” (Kolosa 1:9) Ena yaga sara vakalevu ena tikina qo na nomu dau tiko ena nodra soqoni na iVakadinadina i Jiova. O koya gona e bibi sara mo kua ni dau calata. (Iperiu 10:24, 25) Nomu tiko wasoma ena soqoni ena vakarabailevutaka na nomu kilai koya na Kalou.
6. Me vakacava na levu ni ka mo kila ena iVolatabu mo qai vakadonui mo papitaiso?
6 Ia e sega ni kena ibalebale qo mo kila kece sara na ka e tu ena iVolatabu me qai vakadonui mo papitaiso. A sa kila toka eso na ka na matanivanua ni Iciopea, ia a vinakati ga me vukei me rawa ni matata vua eso tale na ka mai na iVolatabu. (Cakacaka 8:30, 31) Se vo levu tale ga na ka mo vulica. Ena sega ni mudu na nomu vulica tiko ga na veika e baleti koya na Kalou. (Dauvunau 3:11) Ia ni bera ni o papitaiso, e bibi mo kila, mo vakabauta tale ga na yavu ni ivakavuvuli ena iVolatabu. (Iperiu 5:12) Qo e okati kina na kedra ituvaki dina na mate vaka kina na bibi ni yaca ni Kalou kei na nona Matanitu.
7. Ena yaga vakacava na nomu vulica na iVolatabu?
7 Ia e sega ni veirauti me tiko wale ga na kila, baleta “ke sega na vakabauta eda na sega ni vakamarautaka rawa na Kalou.” (Iperiu 11:6) E kaya na iVolatabu ni gauna era sa rogoca kina na nodra itukutuku na lotu vaKarisito eso na lewe ni koro makawa o Korinica, ‘era vakabauta ra qai papitaiso.’ (Cakacaka 18:8) Na nomu vulica tale ga na iVolatabu e rawa ni vakadeitaka na lomamu mo vakabauta kina ni Vosa dina ga ni Kalou. Ena vukei iko tale ga mo vakabauta na vosa ni yalayala ni Kalou kei na nomu rawa ni vakabulai ena vuku ni isoro i Jisu.—Josua 23:14; Cakacaka 4:12; 2 Timoci 3:16, 17.
TUKUNA YANI NA KA DINA ENA IVOLATABU
8. Na cava ena uqeti iko mo tukuna yani kina na ka o sa vulica?
8 Ni sa dei e lomamu na nomu vakabauta, sa na dredre mo kinoca na ka o sa vulica. (Jeremaia 20:9) Sa na gu na yalomu mo tukuna yani na veika e baleti koya na Kalou kei na nona inaki.—Wilika 2 Korinica 4:13.
9, 10. (a) O cei soti o rawa ni tekivu tukuna vei ira na ka dina ena iVolatabu? (b) Na cava mo cakava ke o via vakaitavi kei ira na iVakadinadina i Jiova ena cakacaka vakavunau vakaivavakoso?
9 De dua ena tekivu na nomu tukuna yani na ka dina mai na iVolatabu vei ira na wekamu, nomu itokani, ira oni tiko veivolekati, kei ira oni cakacaka vata. Lakolako o sa na via vakaitavi ena cakacaka vakavunau e tuvanaki ena ivavakoso ni iVakadinadina i Jiova. Ke vaka kina, veivosakitaka sara na tikina qo kei koya na iVakadinadina e vakavulici iko tiko ena iVolatabu. Ke nanumi ni sa ganiti iko mo vakaitavi ena cakacaka vakavunau vakaivavakoso, sa na qai lesi e rua na qase me rau na veivosaki kei iko kei na nomu qasenivuli.
10 Qo e dua tale ga na gauna vinaka mo veikilai kina kei na so na qase ni ivavakoso e nodra itavi mera vakatawa na qelenisipi ni Kalou. (Cakacaka 20:28; 1 Pita 5:2, 3) Ke rau raica na qase ni o kila vinaka na yavu ni ivakavuvuli ena iVolatabu, e salavata na nomu bula kei na ka e vinakata na Kalou, o qai vinakata dina mo iVakadinadina i Jiova, erau sa na qai vakaraitaka vei iko ni sa veiganiti mo vakaitavi ena cakacaka vakavunau, kena ibalebale mo sa dautukutuku bera ni papitaiso ni itukutuku vinaka.
11. Na cava mera na cakava e liu eso ni bera nira vakadonui mera lai cakacaka vakavunau?
11 Ena yasana kadua, de dua erau na raica na qase ni se vo tiko eso na ka mo na cakacaka tale kina ni bera ni vakadonui mo lai cakacaka vakavunau. Qo ena rairai okati kina 1 Korinica 6:9, 10; Kalatia 5:19-21.na nomu tagutuva eso na ivalavala o rairai cakava lo voli. O koya gona, ni bera ni o kerea mo dautukutuku bera ni papitaiso, e bibi mo na muduka mada na cala bibi me vaka na veiyacovi tawadodonu, mateni kei na vakayagataki ni wainimate gaga.—Wilika
VEIVUTUNI, VEISAU
12. Na cava e bibi kina mo veivutuni?
12 E tiko tale ga eso na ka mo cakava ni bera ni vakadonui mo papitaiso. A kaya na yapositolo o Pita: “Ni veivutuni . . . ni veisau me bokoci kina nomuni ivalavala ca.” (Cakacaka 3:19) O koya e veivutuni ena rarawataka na nona cala. E bibi me veivutuni o koya e dau vakayacora eso na ivalavala torosobu, ia e bibi me veivutuni tale ga o koya e dau qarauna me savasava na nona ivakarau ni bula. Na vuna? Nida ivalavala ca kece qai bibi meda dau kerea me vosoti keda na Kalou. (Roma 3:23; 5:12) Ni bera ni o vulica na iVolatabu, o sega tu ni kila na loma ni Kalou. O koya gona, o sega ni rawa ni kaya ni a salavata taucoko kei na loma ni Kalou na nomu ivakarau ni bula! Ena vakasama qo e bibi tale ga kina mo veivutuni.
13. Na cava na ibalebale ni veisau?
13 Ia ni dua e veivutuni, e dodonu me salavata kei na nona veisau. E sega ni veirauti mo rarawataka wale ga na nomu cala. E dodonu mo cata na nomu ivakarau ni bula makawa mo qai vakadeitaka e lomamu ni tekivu qo lako yani, o sa na cakava ga na ka dodonu. Koya gona e bibi mo veivutuni, mo veisau, ni bera ni o papitaiso.
NOMU YALAYALA
14. Na cava tale e bibi mo cakava ni bera ni o papitaiso?
14 E tiko e dua tale na ka bibi mo cakava ni bera ni o papitaiso. E dodonu mo yalataka na nomu bula vua na Kalou o Jiova.
15, 16. Na cava na ibalebale ni nomu yalataki iko vua na Kalou? Cava ena uqeta e dua me cakava qori?
15 Ni o yalataki iko vua na Kalou o Jiova ena masu, o Vakarua 6:15) Ia na cava ena vinakata kina e dua me cakava qori? Me rawa nida sauma na taro qo, vakasamataka mada ke sa vinakata e dua na cauravou me vakamau. Mani nanuma o koya me rau veibuku kei na dua na goneyalewa. Lakolako sa raica na nona itovo vinaka na goneyalewa, e mani vakavuna me taleitaki koya vakalevu. Sega ni dede, sa vosaki goneyalewa me rau vakamau. E dina ni nona vakamau ena salavata mai kei na levu na itavi. Ia na nona loloma ena uqeti koya me bolea na itavi kece ya.yalataka ni o na qaravi koya sara ga vakatabakidua me tawamudu. (
16 Ni o sa kilai Jiova, o lomani koya tale ga, sa na gu na lomamu mo vakaliuci koya tiko ga ena nomu bula, o na sega tale ni tu suka se lomalomarua. O koya e via muria na Luve ni Kalou, o Jisu Karisito, e dodonu me “kua tale ni muria na lomana.” (Marika 8:34) Eda sega ni muria na lomada ena noda sega ni vakalaiva na veika eda gadreva kei na veika eda via cakava me vakaleqa na noda vakaliuca na loma ni Kalou. O koya gona, ni bera ni o papitaiso, e dodonu me inaki levu duadua ni nomu bula mo cakava na loma ni Kalou.—Wilika 1 Pita 4:2.
MO LEQATAKA VAKASIVIA NA NOMU YALAYALA?
17. Na cava era sega kina ni via yalataki ira vei Jiova eso?
17 Eso era sega ni via yalataka na nodra bula vei Jiova ena nodra lomaleqataka ni sa rui kalawa bibi. Era leqataka ni gauna era sa na yalataki ira kina, era sa na saumitaro vua na Kalou. Ena vuku ni nodra leqataka de ra na sega ni dina ena nodra yalayala vei Jiova, era nanuma kina mera sa kua ga ni yalataka na nodra bula vua.
18. Na cava ena uqeti iko mo yalataki iko vei Jiova?
18 Na levu ga ni nomu lomani Jiova, ena qai uqeti na lomamu mo yalataki iko vua, mo solia tale ga na nomu vinaka kece mo dina kina ena nomu yalayala. (Dauvunau 5:4) Ni o sa yalataka na nomu bula, sega ni vakabekataki ni o na vinakata me “rakorako vei Jiova na nomuni itovo, moni vakamarautaki koya [kina] vakalevu.” (Kolosa 1:10) Ni o lomana na Kalou, o na sega ni raica ni rui dredre na nomu cakava na lomana. Sega ni vakabekataki ni o na duavata kei na yapositolo o Joni ni a vola: “Qo na ibalebale ni noda lomana na Kalou, meda muria na nona ivunau, ia e sega ni icolacola bibi na nona ivunau.”—1 Joni 5:3.
19. Na cava mo kua kina ni leqataka vakasivia na nomu yalayala vua na Kalou?
19 E sega ni tukuni me uasivi sara na nomu bula mo qai yalataki iko vua na Kalou. E kila o Jiova na nomu malumalumu, o koya gona ena sega ni namaka mo cakava na veika o na sega ni rawata. (Same 103:14) Ena vinakata o koya mo dina ena nomu yalayala, ena tokoni iko, ena vukei iko. (Wilika Aisea 41:10.) Ke o vakararavi vei Jiova mai vu ni lomamu, “ena vakadodonutaka na nomu ilakolako o koya.”—Vosa Vakaibalebale 3:5, 6.
VAKARAITAKA NA NOMU YALAYALA ENA NOMU PAPITAISO
20. Na cava ena sega kina ni rawa ni tiko lo ga vei keda na noda sa yalataki keda vei Jiova?
20 Ni o vakasamataka na veika e se qai dikevi mai, de dua Roma 10:10) Ia o na cakava vakacava qori?ena uqeti iko mo yalataka nomu bula vei Jiova ena masu. Ia sega ni o koya ga ya, o ira kece era lomana dina na Kalou e dodonu tale ga mera “tusanaka raraba” na nodra vakabauta. (
21, 22. Sala cava o na “tusanaka raraba” kina na nomu vakabauta?
21 Mo tukuna vua na kodineita ni ilawalawa qase ena nomu ivavakoso ni o sa via papitaiso. Ena qai raica o koya e vica na qase me ratou raica vata kei iko eso na taro me baleta na yavu ni ivakavuvuli vakaivolatabu. Ke ratou raica na qase qori ni sa ganita mo papitaiso, eratou na vakaraitaka vei iko. * Ena gauna o papitaiso kina, e dau kena ivakarau me dua na ivunau ni papitaiso. Sa na qai kerea o koya e vunau vei ira na vakarau papitaiso mera sauma e rua na taro rawarawa mera “tusanaka raraba” kina nodra vakabauta.
22 Ni o sa papitaiso, sa mai vakaraitaka kina e matanalevu ni o sa yalataka nomu bula vua na Kalou, o sa yaco mo iVakadinadina i Jiova. Era tabadromuci ena wai na papitaiso me vakaraitaka na nodra sa yalataki ira vei Jiova.
IBALEBALE NI NOMU PAPITAISO
23. Na cava na ibalebale ni nona papitaiso e dua “ena yaca i Tamada kei na Luvena kei na yalo tabu”?
23 E kaya o Jisu ni o ira na nona tisaipeli era na papitaiso “ena yaca i Tamada kei na Luvena kei na yalo tabu.” (Maciu 28:19) Kena ibalebale ni o koya e papitaiso e kila qai doka na itutu i Jiova na Kalou kei Jisu Karisito. (Same 83:18; Maciu 28:18) E kila vinaka tale ga na itavi kei na kaukaua ni yalo tabu ni Kalou se nona igu tawarairai.—Kalatia 5:22, 23; 2 Pita 1:21.
24, 25. (a) Na cava na ibalebale ni papitaiso? (b) Na cava ena qai vakamatatataki ena wase tarava?
24 Ia e bibi dina na ibalebale ni nomu tabadromuci e wai. Na nomu dromu e loma ni wai e vaka ga ni o sa mate Same 25:14.vata kei na nomu ivakarau ni bula makawa. Ni o lamata mai, e vaka ga ni o sa tucake tiko ina dua na bula vou mo cakava na loma ni Kalou. Kua tale ga ni guilecava ni o sa yalataki iko sara ga vua na Kalou o Jiova. O sega ni yalataki iko ena dua na cakacaka, inaki, isoqosoqo, se vua e dua na tamata. Na nomu yalayala kei na papitaiso e itekitekivu sara ga ni nomu veiwekani voleka kei na Kalou.—
25 Na nona papitaiso e dua e sega ni vakadeitaka ni sa na vakabulai. E vola na yapositolo o Paula: “Ni sasagataka tiko ga na nomuni bula ena rere kei na sautaninini.” (Filipai 2:12) Na papitaiso e itekitekivu wale ga. De dua o na via kila se cava mo cakava mo tiko ga kina ena loloma ni Kalou. Ena qai vakamatatataki qori ena iotioti ni wase.
^ para. 21 E veiyabaki, e dau vakayacori na papitaiso ena nodra soqo ni tabacakacaka kei na soqo ni veiwasewase na iVakadinadina i Jiova.


text:
iDusidusi ni Vale ni Vakatawa 2017
iTabataba e koto kina na ulutaga
BULA KEI NA ITOVO VAKARISITO
E Dodonu me Dawaitabu na iTalatala Lotu vaKarisito? Nb. 2
E Dodonu Mera Solevutaka na Kirisimasi na Lotu vaKarisito? Nb. 6
Loloma—Na iTovo Talei, Oks.
Na Rai Donu me Baleta na Noda Cala, Nb. 6
Na Yaga ni Soli Ka, Nb. 2
Ni Basika na Duidui ena Veitokani, Maji
Qaqa Tiko ga ni Temaki Nomu Vakasama, Jul.
Walia na Duidui Qai Uqeta na Veiyaloni, June
ITALANOA
Au Kalougata Niu Cakacaka kei Ira na Tacida Matua (D. Sinclair), Sevi.
Au Sega ni tu Suka Niu Galu (W. Markin), Me
Au Vinakata ga Meu Sotia i Karisito (D. Psarras), Epe.
Biuta na ka Kece Meu Muria na Turaga (F. Fajardo), Tis.
Veivakalougatataki Nida Cakava na Loma i Jiova (O. Matthews), Okt.
Veivakalougatataki Niu Vosota na Veivakatovolei (P. Sivulsky), Oks.
Yaga na iLoloma Soli Wale ni Kalou ena Levu na Sala (D. Guest), Fep.
Yaga na Noqu Dau Muri Ira na Vuku (W. Samuelson), Maji
IVAKADINADINA I JIOVA
Dua na iVakaraitaki ni Yalovinaka vaKarisito, Okt.
“Gauna Cava Tale ena Qai Dua Kina Noda Soqo?” (Mexico), Oks.
‘Keimami sa Qai Gumatua ga Vakalevu Salavata kei na iLoloma’ (Soqo ni 1922), Me
Marautaki ni Rawarawa na Bula, Me
“Na Tamata Yalovinaka ena Vakalougatataki” (cautaki), Nov.
“Sega ni Dua na ka e Dredre” (Ositerelia), Fep.
Vakamatauni Iko ena Nomu iVavakoso Vou, Nov.
Yalorawarawa ni Gole (Tacida yalewa dawai), Jan.
Yalorawarawa ni Gole i Taki, Jul.
IVOLATABU
JISU KARISITO
TARO NA DAUWILIWILI
E Basika na Mesaia ena iYatukawa ni Ulumatua e Isireli makawa? Tis.
E Salavata kei na iVolatabu na Vakayagataki ni Lupu? Tis.
Jiova ena “sega ni vakalaiva moni sotava na ka ni veivakatovolei oni na sega ni taqeya rawa” (1Ko 10:13), Fep.
Na Cava e Duidui Kina na Veika Rau Vola o Maciu kei Luke me Baleti Jisu? Oks.
Vakaiyaragi meda taqomaki keda vei ira na tamata? Jul.
ULUTAGA NI VULI
“Au Kila ni na Tucake Tale,” Tis.
“Au Nuitaka na Kalou,” Tis.
Bibi Meda Yalomalumalumu Tiko Ga, Jan.
Bucina Mo Dau Lewai Iko Vinaka, Sevi.
Cata na Rai ni Vuravura, Nov.
E Dau Cakava na ka e Dodonu “na Turaganilewa ni Vuravura Taucoko,” Epe.
Ena Taqomaki Iko na Qiqi kei na iSala Vakaturaga, Oks.
Ena Yaco na ka e Nakita o Jiova! Fep.
E Liutaki Ira Nona Tamata o Jiova, Fep.
E Yaga Vakacava na Raivotu i Sakaraia, Okt.
Lagasere ena Marau! Nov.
“Lesia na iTavi Vei Ira na Tagane Yalodina,” Jan.
Luvata na iTovo Makawa, Kua ni Tokara Tale, Oks.
Kauaitaki na Veika e Bibi Cake, June
Kua ni Dua na ka me Kovea Nomu iCovi, Nov.
Me Dei e Lomamu na iYau Vakayalo, June
Me Kua ni Batabata na Nomu Loloma, Me
Me Vakacaucautaki o Jiova ena Nomuni Dau Bolecakacaka! Epe.
“Me . . . Vakayacora Kece na Nomu Lalawa,” Jul.
“Mo Vakayacora na ka o Bubuluitaka,” Epe.
“Mo Yaloqaqa . . . Mo Cakava Sara,” Sevi.
Na Cava ena Kau Tani ni Yaco Mai na Matanitu ni Kalou? Epe.
Na iSoro e “iSolisoli Uasivi” ni Kalou, Fep.
Na ka Dina e “Sega ni Kauta Mai na Veisaututaki, na iSeleiwau Ga,” Oks.
“Na Vakacegu ni Kalou e Uasivia na Vakasama Kece,” Oks.
‘Na Vosa ni Kalou e Kaukaua,’ Sevi.
“Na Vosa ni Kalou e Tudei me Tawamudu,” Sevi.
‘Na Vuna me Vakacaucautaki Kina o Ja!’ Jul.
“Nuitaki Jiova Qai Cakava na ka Vinaka,” Jan.
O Cei e Liutaki Ira Tiko na Tamata ni Kalou Nikua? Fep.
O cei o Lomana, o Yau se na ka Era tu Qo?” Me
O Dau Vakaraitaka na Lewadodonu me Vakataki Jiova? Epe.
O Jiova e Vakacegui Keda ena Veika Dredre Eda Sotava, June
O na Muria e Lomamu na ka e Volai? Maji
O na Yalorawarawa ni Wawa ena Vosota? Oks.
O Rawa ni Yalomalumalumu Tiko ga ni o Vakatovolei, Jan.
O sa Vakaruru Tiko Vei Jiova? Nov.
Qara na iYau Dina, Jul.
Qaravi Jiova Mai vu ni Lomada! Maji
Ra Gone—“Ni Sasagataka Tiko ga na Nomuni Bula,” Tis.
Ra iTubutubu Vukei Luvemu me ‘Vuku me Rawa ni Vakabulai,’ Tis.
Sala Meda Sulumaka Tiko ga Kina na iTovo Vou Oks.
“Tagi Vata kei Ira Era Tagi,” Jul.
Tokona na Veiliutaki Cecere i Jiova! June
Vakamareqeta Nomu Galala ni Vakatulewa, Jan.
Vakaraitaka Nomu Vakabauta—Vakatulewa Vakayalomatua! Maji
Vakarokorokotaki Ira e Ganiti Ira, Maji
Vakatotomuri Jiova na Kalou Dauveinanumi, Sevi.
Vakatotomuria na Lewadodonu kei na Yalololoma i Jiova, Nov.
Vukei Ira na Luvedra na “Vulagi,” Me
Vukei Ira na “Vulagi” Mera “Qaravi Jiova ena Marau,” Me
ULUTAGA TALE ESO
Bula ena “iOtioti ni Veisiga”? Nb. 2
E Dau Vakau Vakacava na Bukawaqa ena Gauna Makawa? Jan.
E Donu na Nodra Vakatokai Mera “Daubutako” na Dauveivoli era Volitaka na Manumanu ena Valenisoro e Jerusalemi? June
Era Bula Dina na Agilosi? Nb. 5
iLoloma Vinaka Duadua, Nb. 6
Josefa mai Arimacea, Okt.
Ka e Kaya na iVolatabu me Baleta na Bula kei na Mate, Nb. 4
Kua ni Kauaitaka na iRairai e Sau, June
Matanivola Lailai VakaIperiu, Nb. 4
“Me Vakavinavinakataki Nomu Yalomatua!” (Apikali), June
Na iVakarau Cava era Dau Muria na Jiu e Vakavuna me Cata Kina o Jisu na Bubului? Okt.
Ni Tauvimate Bibi e Dua na Lewe ni Vuvale, Nb. 4
Nona Vukei Ira na Tacina o Keio, Me
“O sa Rui Marama Totoka” (Sera), Nb. 3
Parataisi e Vuravura—Tadra Wale ga se na Yaco Dina? Nb. 4
Rarawa, Nb. 1
“Vakadonui Koya na Kalou” (Inoki), Nb. 1
Vakatokai Koya na Kalou me “Raluve” (Sera), Nb. 5
Va na Dauvodo Ose, Nb. 3
Vakilai Dina e Vuravura na Sautu? Nb. 5
Veilecayaki, Nb. 4
Veivakabobulataki, Nb. 2
Yaca Vakaivolatabu ena Saqa Makawa, Maji


text:
Mai yalo koto eke
Na yavu ga ni vakanuinui
Me mai cava koso na bula
Ko kau tani yawa e tikiqu daulomani
Na nomu yali qo vei au se vo tu nai tavi
Na noqu dau nanumi iko e na sega ni oti
E vica wale na siga
Ko davo bibi voli kina
Dei tu na noqu vakabauta
Mai labasa ko qai vakau mai ki suva
Ko mai tatau vei au na mama qai maroroya
Ke ko vakawati tale qai nanumi au kina
Rui siga ca vei au
Na siga me daru veitatau
To nawanawa wai ni mataqu
Noqu I loloma tukuna vei iratou na gone
I Tavenisa nai rogo se ko sa moce
Na nomu gole qori noqu na rawarawa na osi
Qai moce I na watiqu
Tailevu nomu yasana
Ena tikina ko Namara
Qai vakacegu kina nomu koro e Tubalevu
Ra sota yani na siga ni veitalaci
Qai moce na watiqu isa lai (mo) moce yani


text:
Subset
Ena fika, e dua na subset ni dua na kena i, se equivalently B e dua na superset ni dua na ka, kevaka e tiki (fika) e dua e tiki mai B. O ya, na veika kece e tiko ena dua tale na tiki ni B. E rawa me tautauvata na kena dodonu subset kei na B; Kevaka era vakaduiduitaki, sa na dua na subset dodonu mai B. Na veiwekani ni dua na subset ni dua tale e vakatokai me inclusion se so na gauna e containment. E dua na subset mai B e rawa talega me vakamacalataki me vaka e oka kina o B, se dua e okati mai B.


text:
Na ilakolako ni bisinisi se gacagaca ni bula galala, e dua e rawa ni digitaka na vuka vakabisinisi kei na kena vakadedetaki e dua na waqavuka vakaitaukei me yaco ki na nodra icavacava. Ena gauna oqo, e vuqa na kenadau ni bisinisi era dau digitaka na kena iotioti ena vuku ni veivakacegui kei na vakanuinui. Na vuka vakabisinisi e duidui na kena bolebole, vakatekivu mai na nodra cakacaka sega ni sa vakayacora eso na waqavuka ki na lawa kaukauwa ni veitaqomaki ka sa laki vakaberaberataka na biubiu.
Cava na Vuna me Vakayagataki kina na Veiqaravi ni Dua na iLawalawa Vavaku ni Jet?
Sega ni tautauvata kei na dua na waqavuka vakabisinisi, e dua na waqavuka vakalawa ena rawa kina vua e dua me digitaka na mataqali waqavuka e ganita na nodra gagadre kei na veika e gadrevi. E tiko talega na rawarawa ni vuka ni, evei kei na sala e vinakata kina e dua. Kei na digidigi mo lako tani se vuka ki na vica na udolu na vanua ni waqavuka, e dua na waqavuka ni vuka vakasauri e vaka me taleitaki sara vakalevu.
So tale na veiqaravi eda solia
Mid vakaitaukei ni levu ni jeti Charter
Turboprop vakaitaukei jeti Charter
Lala yavaqu vakaitaukei jeti Charter
Isau ni vakaitaukei jeti Charter
Rawarawa
Vakadonuya, era tautauvata ga na waqavuka vakatamata yadua kei na waqavuka vakabisinisi ena gauna sara ga ni vuka e gadrevi me yacova e dua na icavacava. Ia na yaga dina ni kena vakayagataki e dua na waqavuka bibi ena yaco me laurai ni dua e vakasamataka na rawa ni vuka ki na veivanua vakayawa sara mada ga. Ena vuka vakalawa, e dua e rawa ni vuka ga ena nodra ituvatuva ki na dua na rara ni waqavuka vakaitaukei se rara ni iroro lelevu.
Oqo e sala vata mai kei na kena sega ni gadrevi me ra veisautaka na waqavuka, ka na gadrevi kina na veisemati taumada ni gauna eso e veisaqasaqa kina na ituvatuva ni vuka. E sega talega ni gadrevi vua e dua me walia na levu ni iyaya, waqavuka ena rara ni waqavuka osooso, sega tale ni tukuna na rerevaki ni vuka vakaberaberataki/bokoci.
Na veiyauqaqa ena waqavuka vakaitaukei e sega ni yawa mai na kena e rawa ena vuka vakabisinisi. Vakararaba, e rawa ni namaka na kena vakarautaki na kakana kei na veivakamarautaki, dabe voli vakadomoilevu kei na kena rawa ni tucake me dodoka na yavana e dua. Baleta ni sa vakadeitaki na veika vakaitaukei, e dua e rawa ni vakayaco bisinisi se digitaka ga me vakacegu. O ira talega na pasidia era sa lewa taucoko tiko na veika era sotava ena vuka, vata kei ira duadua ga na tamata era wasea na vanua me ra vulagi sureti kina, ke dua.
Veitaqomaki
Ena dua na jeti tu vakalawa, e dua e lako vata kei ira na tamata era kila vakavinaka tu. Na leqa ni yali se sega ni vakayagataki cala na iyaya e voleka ni sega ni tiko rawa. Me ikuri ni kena vakadaroi vakavinaka sara na kabani, era sa tuberi talega vakalevu na kaimua ena cici ni waqavuka kei na nodra cici na pasidia.
E Vica na iSau ni Veiqaravi ni Vuka ni Dua na Jet Charter?
Na isau ni veilakoyaki e dau vakatau ena digidigi ni icavacava vata kei na veika tale eso me vaka na gauna ni wawa, ivakacabo ni bogi taucoko kei na iwiliwili ni pasidia ena waqavuka. Ia, na isau e dau tubu cake ena gauna ni kena gadrevi vakalevu. E dodonu me tauri talega na ituvatuva ni lesu mai me baleta na akaude; kevaka e dua e tuvanaka tiko e dua na vuka dua ga, era na dau lavaki ki na ilakolako lesu ni waqavuka.
Ia vei ira era dau vakamareqeta na gauna kei na vakasavasavataki ira., oti ena qai icavacava ni kena iwali na veiqaravi ni waqavuka ni waqavuka. Na veika e rawarawa kei na veika vakaitaukei e soli sa yaga dina sara ki na vakatubuilavo. Ni sa vuka vakaitaukei, e dua talega e levu sara na nona vanua me qarava kina na nona bisinisi vakaitaukei.
Mataqali iLawalawa Bibi ni Jeti
- Gulfstream 550
- Gulfstream V
- iKeli-IV
- Vuravura Raraba 5000
- Vakaraitaka na vuravura raraba
- Dauvakasaqai ni SE
- Challenger 600
- Challenger 605
- Challenger 300
- Falcon 50
- Falcon 900
- Isolisoli ni Embraer


text:
YADRA! Nb. 2 2018 | 12 na Sala me Marau Kina na Vuvale
12 na Sala me Marau Kina na Vuvale
Eda dau rogoca ga vakalevu na veika e vakavuna na kavoro ni vuvale. Ia e vinaka meda veivosakitaka tale ga na sala era marautaka kina eso nodra bula vakavuvale.
Ena maliwa ni 1990 kei na 2015, e vakaruataki na iwiliwili ni veisere e Merika vei ira na yabaki 50 vakacaca, qai vakatolutaki vei ira na yabaki 65 lako cake.
Era veilecayaki na itubutubu: Era kaya eso na kenadau mera vakacaucautaki ira na luvedra e veigauna na itubutubu, ia eso tale era kaya mera kua ni vakademeni na gone.
Era sega ni kila na itabagone na ka mera cakava, me vinaka kina nodra bula ena gauna se bera mai.
Ia kila na cava . . .
E rawa ni marautaki qai dei na vakawati.
E rawa nira veivakavulici ena loloma na itubutubu.
E rawa nira vukei na itabagone ena ka mera cakava me vinaka kina nodra bula ena gauna se bera mai.
O via kila se rawa vakacava ya? Ena vakamacalataki ena Yadra! qo e 12 na sala me marau kina na vuvale.
1: Veidinadinati
Tolu na vakatutu ena vauci rau vata na isa ni vakawati.
2: Cakacaka Vata
Vakacava e vaka ga e dua drau rede vata o kemu isa?
3: Veidokai
E bibi mo kila na ivakarau ni veivosaki kei na ka mo cakava me rawa ni kila kina o kemu isa ni dokai.
4: Veivosoti
Na cava ena vukei iko mo raibaleta na cala i watimu?
5: Veivosaki
Tolu na vakatutu ena vukei iko mo volekati luvemu.
6: Veivakadodonutaki
Vakacava era na beci ira na gone nira vakadodonutaki?
7: iVakavuvuli
Na ivakatagedegede cava mo vakavulica vei ratou na luvemu?
8: iVakaraitaki
Me rawa ni tara na lomadra na luvemu na ka o tukuna, e bibi me salavata kei na ka o cakava.
9: Ka o Kilai Kina
Sala cava era tutaka kina nodra vakabauta o ira na itabagone?
10: Nuitaki
Ni o nuitaki vei rau nomu itubutubu qori e vakaraitaka ni o sa yalomatua.
11: Dau Cakacaka
Ni o vulica mo cakacaka vakaukaua ni o se itabagone qori ena vukei iko ena gauna se bera mai.
12: iSausau
Ni o rawata na nomu isausau, o na nuidei, marau vakalevu, ena qaqaco tale ga nomu veitokani.
iVakasala ina Vuvale
Na ivakasala vakaivolatabu e rawa ni vukei iko mo marautaka nomu vakawati, me marau tale ga nomu vuvale.


text:
“Mo Yaloqaqa . . . Mo Cakava Sara”
“Mo yaloqaqa, mo kaukaua, mo cakava sara. Mo kua ni rere se domobula, ni tokoni iko . . . o Jiova.”—1 VEI. 28:20.
1, 2. (a) Na itavi levu cava e lesi vei Solomoni? (b) Na cava e leqataki Solomoni kina o Tevita?
E VAKAROTI o Solomoni me raica na tarataravaki levu duadua me bau vakayacori, oya na valenisoro e Jerusalemi. Na vale qori “me duatani duadua na kena totoka, me kilai ena vanua kece na kena irogorogo kei na kena totoka.” Koya e bibi duadua, qo na “vale i Jiova na Kalou dina.” E dusimaki Solomoni o Jiova me liutaka na kena tara.—1 Vei. 22:1, 5, 9-11.
2 E nuidei o Tui Tevita ni na tokona na Kalou na taravale, ia o Solomoni ‘se gone qai lailai na ka e kila.’ Vakacava ena yaloqaqa me tara na valenisoro? Se na vakalatilati na yabaki ni nona bula se na lailai ni ka e kila? Me rawa ya, ena vinakati me yaloqaqa o Solomoni qai cakava sara.
3. Na cava e vulica o Solomoni ena yaloqaqa i tamana?
3 De dua e vulica o Solomoni na yaloqaqa vei tamana. Ni se gone o Tevita, e dau vala kei ira na manumanu kila era butakoca na sipi nei tamana. (1 Sam. 17:34, 35) E vakaraitaka na levu ni nona yaloqaqa ni rau vala kei na tuawa o Koliaci. E vakadrukai koya ena veivuke ni Kalou kei na nona vakayagataka e dua na vatu.—1 Sam. 17:45, 49, 50.
4. Na cava me yaloqaqa kina o Solomoni?
4 E veiganiti gona nona qai uqeti Solomoni o Tevita me yaloqaqa me tara na valenisoro! (Wilika 1 Veigauna 28:20.) Ke sega ni yaloqaqa o Solomoni, ena vakaleqai koya na rere, ena sega ni toso na taravale.
5. Na cava meda yaloqaqa kina?
5 Me vakataki Solomoni, eda vinakata kece me vukei keda o Jiova meda yaloqaqa da qai vakacavara noda itavi. Meda vakasamataka mada eso na ivakaraitaki ni yaloqaqa ena gauna makawa. Ena uqeti keda meda yaloqaqa da qai vakacavara noda itavi.
IVAKARAITAKI NI YALOQAQA
6. E uqeti iko vakacava na yaloqaqa i Josefa?
6 Vakasamataka mada na yaloqaqa i Josefa ni temaki koya na wati Potifa me rau veiyacovi. E rairai kila vinaka tu ni na totogitaki ke bese. Ia e sega ni vakamalumalumu, e yaloqaqa ga qai dro.—Vkte. 39:10, 12.
7. Vakamacalataka na yaloqaqa i Reapi. (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
7 E dua tale na ivakaraitaki ni yaloqaqa o Reapi. Ni rau lako ina nona vale e Jeriko na yamata ni Isireli, a rawa sara ga ni rere qai vakasukai rau. Ia ni nuitaki Jiova, e yaloqaqa qai vunitaki rau, e vukei rau tale ga me rau dro bula. (Josua 2:4, 5, 9, 12-16) E vakabauta o Reapi ni Kalou dina ga o Jiova, e nuidei ni na solia na vanua vei ira na Isireli. A sega ni rerevaka e dua, wili kina na tui Jeriko kei ira na nona tamata. Ia na ka e cakava e vakabulai kina kei na nona vuvale.—Josua 6:22, 23.
8. E yaga vakacava vei ratou na yapositolo na yaloqaqa i Jisu?
8 Eratou ivakaraitaki vinaka tale ga ni yaloqaqa na yapositolo i Jisu. Eratou raica sara ga na nona yaloqaqa. (Maciu 8:28-32; Joni 2:13-17; 18:3-5) E vakayaloqaqataki ratou qori. Nira veitusaqati na Setoki, eratou sega ni cegu na yapositolo ni veivakavulici ena yaca i Jisu.—Caka. 5:17, 18, 27-29.
9. E uqeti keda vakacava na 2 Timoci 1:7 meda kilai koya e vu ni yaloqaqa?
9 E yaloqaqa o Josefa, Reapi, Jisu, kei ratou na yapositolo me ratou vakayacora na cakacaka vinaka. E sega ni yavutaki qori ena nodratou nuitaki ratou vakasivia. Eratou nuitaki Jiova ga. Eso tale ga na ituvaki ena vinakati kina meda yaloqaqa. Ia meda kua ni nuitaki keda, meda nuitaki Jiova ga. (Wilika 2 Timoci 1:7.) Meda dikeva mada qo na bibi ni yaloqaqa ena noda vuvale kei na ivavakoso.
VINAKATI NA YALOQAQA
10. Na cava mera yaloqaqa kina na itabagone lotu vaKarisito?
10 Levu na ituvaki era sotava na itabagone lotu vaKarisito ena vinakati kina mera yaloqaqa ni qaravi Jiova. E rawa nira vuli se muria na yaloqaqa i Solomoni ni vakatulewa vakayalomatua me vakaotia na tara valenisoro. E dodonu ga mera dau vakasalataki ira na luvedra na itubutubu, ia e bibi mera vakatulewa na gone. (Vkai. 27:11) E vinakati na yaloqaqa mera digia na itokani vinaka, ka ni veivakamarautaki e kilikili, muria na itovo savasava, qai vakatulewataka mera papitaiso. E bibi qori nira vorata tiko na inaki i Setani, ni beitaka na Kalou.
11, 12. (a) E ivakaraitaki vinaka vakacava ni yaloqaqa o Mosese? (b) Era na muria vakacava na itabagone na nona ivakaraitaki?
Iper. 11:24-26) E qai vakalougatataki koya o Jiova, e macala ga ni levu tale na veivakalougatataki e waraki koya tu.11 Dua na ka bibi mera vakatulewataka na gone oya na nodra isausau. Ena so na vanua, era uqeti mera sauva na vuli torocake kei na cakacaka saulevu. Ena so tale na vanua, ena vuku ni leqa vakailavo, era rairai nanuma eso na gone mera veivuke e vale. Ke o sotava tiko qori, mo vakasamataka na ivakaraitaki i Mosese. Ni susugi koya na luvei Fero, a rawa ni saga me rogo se vakailavo. De ratou uqeti koya kina na nona vuvale e Ijipita, nona qasenivuli, kei na daunivakasala! A sega ni vakamalumalumu o Mosese, e yaloqaqa ni tokona na sokalou savasava. E vakanadakuya na iyau kei Ijipita, e nuitaki Jiova ga. (
12 Ena vakalougatataki ira tale ga na itabagone o Jiova nira yaloqaqa mera sauva na isausau vakayalo ra qai vakaliuca na Matanitu ni Kalou. Ena tokoni ira mera qarava na nodra vuvale. Ena imatai ni senitiuri, a dei o Timoci ena isausau vakayalo, o rawa tale ga ni cakava qori. *—Wilika Filipai 2:19-22.
13. E yaloqaqa vakacava e dua na tacida yalewa me rawata nona isausau?
13 E vinakati me yaloqaqa e dua na tacida yalewa mai Alabama, Merika, me sauva nona isausau vakayalo. E vola: “Au dau mamadua niu tubucake tiko. E tutu yadua meu vosa vei ira na tiko ena Vale ni Soqoni, sa qai yawa sara meu tukituki ena nodra katuba o ira au sega ni kila.” Ena nodrau veitokoni na nona itubutubu kei ira ena ivavakoso, e sauva kina na tacida itabagone qo na painia tudei. E kaya: “Na vuravura i Setani e uqeta ni isausau vinaka na vuli torocake, rogo, vakailavo, kei na vakaiyau. E dredre me rawati na isausau qori, e tini ga ena lomaocaoca kei na rarawa. Noqu qaravi Jiova e vakamarautaki au, e vakainaki kina noqu bula.”
14. Na cava eso na ituvaki e vinakati kina mera yaloqaqa na itubutubu?
14 E vinakati tale ga mera yaloqaqa na itubutubu lotu vaKarisito. Kena ivakaraitaki, de dua e dau kerea nomu boso mo cakacaka tale ena yakavi kei na muanimacawa, na gauna sara ga mo sokalou kina vakavuvale, cakacaka vakavunau, mo tiko tale ga ena soqoni. E vinakati na yaloqaqa mo vakasega ena kerekere va qori, mo ivakaraitaki vinaka tale ga vei ratou na gone. Se ra vakadonuya eso na itubutubu mera cakava na luvedra na ka o sega ni vinakata vei ira na luvemu. De dua era na taroga se cava e sega ni vakaitavi kina o luvemu. Vakacava o na yaloqaqa qai vakamacalataka vakavinaka na vuna?
15. Ena uqeti ira vakacava na itubutubu na Same 37:25 kei na Iperiu 13:5?
15 Eda na yaloqaqa ni vukei ira na luveda mera tekia ra qai sauva nodra isausau vakayalo. Kena ivakaraitaki, era tu suka eso na itubutubu mera uqeti luvedra mera painia, veiqaravi ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke, veiqaravi e Peceli, se na tarataravaki. Era na rairai leqataka na itubutubu ni na sega ni dua e qaravi ira nira sa qase. Ia na itubutubu yalomatua ena yaloqaqa qai nuitaka na vosa ni yalayala i Jiova. (Wilika Same 37:25; Iperiu 13:5.) Dua tale na sala o na vakaraitaka kina na yaloqaqa kei na nuitaki Jiova oya ni o vukei luvemu me cakava tale ga qori.—1 Sam. 1:27, 28; 2 Tim. 3:14, 15.
16. Era vukei luvedra vakacava eso na itubutubu mera sauva na isausau vakayalo, e yaga vakacava qori?
16 E dua na veiwatini mai Merika erau vukei luvedrau me rau sauva na isausau vakayalo. E kaya o tagane: “Ni bera ni rau tekivu lako se vosa, keirau na tukuna vei rau na marautaki ni cakacaka vakapainia kei na veivuke ena ivavakoso. Qori sara ga na nodrau isausau. Ni tiko na nodrau isausau, erau vorata kina na veitemaki ni vuravura i Setani rau qai dei vei Jiova.” E vola e dua na tacida tagane e rua na luvena: “Levu na itubutubu era vakayagataka vakalevu na nodra gauna kei na iyau mera sauva kina na luvedra na isausau me vaka na qito, gade, kei na vuli. E vinaka cake meda vakayagataka vakalevu na gauna kei na iyau mera sauva kina na luveda na isausau era na veiwekani vinaka tiko ga kina kei Jiova. E veivakacegui dina nida raica nira sauva na luveda na isausau vakayalo da qai tokoni ira kina.” Mo nuidei ni o Jiova ena vakalougatataki ira na itubutubu era vukei luvedra mera tekia ra qai sauva nodra isausau vakayalo.
YALOQAQA ENA IVAVAKOSO
17. Vakamacalataka eso na ivakaraitaki ni yaloqaqa ena ivavakoso.
17 E vinakati tale ga meda yaloqaqa ena ivavakoso. Kena ivakaraitaki, e vinakati mera yaloqaqa na qase ni ivavakoso nira qarava na kisi ni veilewai se vukei ira na tauvimate era vinakata vakatotolo na veiqaravi. Eso na qase era veisiko e valeniveivesu mera vukei ira vakayalo na kaivesu. Vakacava o ira na tacida yalewa dawai? Levu na sala era na vakalevutaka kina nodra cakacaka vakaitalatala nira painia, toki ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke, vakaitavi ena tarataravaki ena nodra vanua, se vakalewe fomu ena Koronivuli ni iTalatala ni Matanitu. Esomada ga era lai vuli ena Koronivuli o Kiliati.
18. Era na yaloqaqa vakacava na tacida yalewa itabaqase?
18 Era vu ni veivakalougatataki ena ivavakoso na yalewa itabaqase. Eda lomani ira dina! Eso e lailai na ka era rawa ni cakava ena gauna qo ena nodra veiqaravi, ia era se rawa ni yaloqaqa tiko ga nira qarava na nodra itavi. (Wilika Taito 2:3-5.) Kena ivakaraitaki, e vinakati me yaloqaqa e dua na tacida yalewa itabaqase ni vakasalataka e dua na tacida yalewa gone me baleta na isulu rakorako. Ena sega ni cudruvi koya ena isulu e digia, ia ena rawa ga ni uqeti koya me vakasamataka ni rawa ni veivakaleqai. (1 Tim. 2:9, 10) Ena yaga vakalevu na nona vosa ena yalololoma.
19. (a) Era na yaloqaqa vakacava na tacida tagane papitaiso? (b) E yaga vakacava vei ira na Filipai 2:13 kei na 4:13?
19 O ira tale ga na tacida tagane papitaiso e vinakati mera yaloqaqa ni qarava nodra itavi. Era vu ni veivakalougatataki ena ivavakoso na tagane yaloqaqa era yalorawarawa ni qarava eso tale na itavi. (1 Tim. 3:1) Ia eso era lomalomarua mera veiqaravi. E dua na tacida tagane a rairai cakava e dua na cala e liu, e nanuma ni sega ni ganiti koya me dauveiqaravi se qase ni ivavakoso. Dua tale na tacida tagane e nanuma ni na sega ni qarava vinaka nona ilesilesi. Ke va qori nomu rai, ena rawa ni vukei iko o Jiova mo yaloqaqa. (Wilika Filipai 2:13; 4:13.) Nanuma, dua na gauna a yalolailai o Mosese ena nona ilesilesi. (Lako 3:11) Ia e vukei koya o Jiova, ni toso na gauna sa yaloqaqa me qarava nona itavi. E rawa ni bucina e dua na tacida tagane papitaiso na yaloqaqa va qori ni qara na veivuke ni Kalou ena nona gumatua ena masu kei na nona wili iVolatabu e veisiga. Ena yaga tale ga nona vakasamataka eso na ivakaraitaki ni yaloqaqa. Rawa ni kerea ena yalomalumalumu me ratou vakavulici koya na qase qai tu vakarau ni veivuke. Meda uqeti ira kece na tacida tagane papitaiso mera yaloqaqa ra qai cakacaka vakaukaua ena ivavakoso!
‘E TOKONI IKO O JIOVA’
20, 21. (a) E vakadeitaki Solomoni vakacava o Tevita? (b) Na cava eda nuidei kina?
20 E tukuna o Tui Tevita vei Solomoni me nanuma tiko ni na tokoni koya o Jiova me yacova ni tara oti na valenisoro. (1 Vei. 28:20) Ni dei e lomana kei na nona vakasama na vosa i tamana, e sega ni vinakata me vakalatilati na yabaki ni nona bula kei na lailai ni ka e kila. Ena veitokoni i Jiova, e yaloqaqa vakalevu, e qarava sara nona itavi qai vakaotia na tara ni valenisoro totoka me vitu veimama na yabaki.
21 Me vaka nona tokoni Solomoni o Jiova, ena vukei keda tale ga meda yaloqaqa ni qarava noda itavi ena noda vuvale kei na ivavakoso. (Aisea 41:10, 13) Nida yaloqaqa ni sokalou vei Jiova, eda nuidei ni na vakalougatataki keda nikua kei na gauna se bera mai. Koya gona, meda ‘yaloqaqa qai cakava sara.’
^ para. 12 O na raica eso na vakatutu ni isausau vakayalo ena ulutaga “Vakalagilagia na Dauveibuli ena Nomu iSausau Vakayalo,” ena Vale ni Vakatawa Julai 15, 2004.


text:
Sala
Na sala sa ikoya e dua na thoroughfare, gole, se sala ena vanua e rua kina na vanua e boro se sega ni yaga me rawa kina na ilakolako mai na yavana se so na iwasewase ni conveyance, oka kina e dua na motoka tabana, vakacici, kareti, basikeli, se ose. Na sala e tiko kina e dua se rua na gaunisala ni sala, yadua ena dua se sivia na dausoko kei dua iyabeyabe kei sala verges. E tiko eso na sala basikeli. Eso tale na yaca ni sala e oka kina na sala ni gade, avenue, vakaiyalayala, sala ni saumi, interstate, vakaceceretaki, lalai, ikarua, kei tertiary.


text:
IVOLA NI SOQONI–NODA BULA VAKARISITO KEI NA CAKACAKA VAKAITALATALA Feperueri 2019
Vakatutu ni Veivosaki
Vakatutu ni veivosaki me baleta na yaga ni iVolatabu nikua.
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
Vakavulica Tiko ga Nomu Lewaeloma
Ena idusidusi nuitaki na noda lewaeloma nida vakavulica ena ivakavuvuli vakaivolatabu.
NODA BULA VAKARISITO
O Kila na iTovo Tawarairai ni Kalou?
Na ibulibuli i Jiova e vakatakila na nona kaukaua, loloma, vuku, lewadodonu, kei na nona lomasavu.
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“E Vakaraitaka na Kalou na Nona Lomani Keda”
Eda na vakavinavinakataka vakacava na ivoli?
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
O sa “Nanamaki Tu”?
O na vakaraitaka vakacava ni o sa ‘nanamaki tu ena nodra vakaraitaki na luve ni Kalou’?
NODA BULA VAKARISITO
Waraka Tiko ga ena Vosota
Nida vakatovolei, na cava ena vukei keda meda wawa tiko ga ena vosota?
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
Na Vosa Vakatautauvata ni Vuniolive
Na cava na ibalebale ni vosa vakatautauvata ni vuniolive?
NODA BULA VAKARISITO
Meda Maqosa Tiko ga ena Cakacaka Vakaitalatala—Tinia na Vuli iVolatabu Era Sega ni Toso
Na cava meda cakava ke sega ni cakava na veiveisau o gonevuli ena loma ni dua na gauna?


text:
ULUTAGA LEVU | O DAU LEWA VINAKA NOMU BULA?
O Rawa ni Lewa Vinaka Nomu Bula?
E sega ni dua nikua me uasivi nona bula. Ia o na rawa ni lewa vinaka na nomu bula ke o dikeva vinaka na kemu ituvaki o qai cakava ga na ka e veiganiti. Ena vinaka ke o saga mo lewa vinaka tale nomu bula ke mani yaco eso na ituvaki dredre. Ke qai vinaka tiko ga, e totoka sara qori. Ia e dua na bula wananavu sara eda vakanamata tiko kina.
E yalataka na iVolatabu e dua na gauna era na rawa kina ni lewa vinaka nodra bula na lewe i vuravura kece. Era na marautaka nodra bula, ena sega tale ni dua na ka me vakalatilati vei ira me vaka na ituvaki ca, lomabibi, kei na rai cala. (Aisea 65:21, 22) Qori na “bula dina” me vaka ga e vakatoka na iVolatabu.—1 Timoci 6:19.
“Era na tara vale era na tiko kina, era na tea na loganivaini era na kania na vuana. Era na sega ni tara vale qai duatani e tawana, era na sega ni tea qai duatani e kania. Na nodra gauna na noqu tamata ena vaka na dede ni dua na vunikau, era na marautaka vakalevu na cakacaka ni ligadra o ira au digitaka.”—Aisea 65:21, 22.


text:
Wase 130
Na tiki ni ivakaro eso sa solia ko Josefa Simici na Parofita mai Reimasi e Ilinoi, ena 2 ni Epereli.
1–3, E rawa ni rau na rairai sara ga mai vakatamata vua na tamata na Tamada kei na Luvena; 4–7, Era vakaitikotiko na agilosi ena dua na vuravura vakasilesitieli; 8–9, Na vuravura vakasilesitieli ena vaka e dua na Urimi kei na Cumimi levu; 10–11, Sa soli e yadua na vatu vulavula vei ira kece sa curu ki na vuravura vakasilesitieli; 12–17, Sa sega ni tukuni vei ira na parofita na gauna ni iKarua ni Lako Mai; 18–19, Eda na Tucake Tale mai na mate kei na veika eda sa mai vakavukui kina ena bula oqo; 20–21, Na veivakalougatataki kece e yaco mai ena talairawarawa ki na lawa; 22–23, Erau sa vakalewe ka vakasui ko Tamada kei na Luvena.
1 Ni sa arairai mai na iVakabula eda na qai raica na matana dina. Eda na qai raica ni btamata me vakataki keda ga.
2 Ia na ivakarau ni veimaliwai sa tu vei keda eke ena tu talega vei keda mai kea, ia ena vakaikuritaki toka ena lagilagi atawamudu, na lagilagi oqori eda se bera ni vakila eke.
3 Joni 14:23—Na nodrau rairai mai na aTamada kei na bLuvena ka tukuni ena tikina ko ya, e rairai mai cvakatamata; ia na vakasama ka tukuni kina ni rau dtiko na Tamada kei na Luvena ena lomana e dua na tamata e nodra vakasama eso na matavakabauta makawa vakarisito, ka lasu.
4 Me isau ni taro oqo—Sa vakatau li na iwiliwili ni nona agauna na Kalou, na nodra gauna na agilosi, na nodra gauna na parofita, kei na nodra gauna na tamata ki na vuravura era tiko kina?
5 Au na sauma ka kaya, Io. Ia sa sega na aagilosi tani sa veiqaravi ena vuravura oqo, ko ira ga sa lesi kina kei ira era bula kina e liu.
6 Raica era sa sega ni vakaitikotiko na agilosi ena dua na vuravura me vaka na vuravura oqo;
7 Ia era sa tiko ena iserau ni Kalou, io ena dua na vanua sa vaka na awasa iloilo kei na bbukawaqa, a sa vakaraitaki kina na veika kecega me ra lagilagi kina, io na veika sa yaco oti, na veika sa tu oqo kei na veika e sa bera ni yaco, io era sa rairai kecega ena mata ni Turaga.
8 Raica na vanua e tiko kina na Kalou sa dua na aUrimi kei na Cumimi levu.
9 Na avuravura oqo ena kena itutu vakatabui ka tawacava rawa, ena caka me vaka na karisitala ka na yaco me Urimi kei na Cumimi vei ira sa vakaitikotiko kina, ka na vakaraitaki vei ira sa tiko kina na veika kece e baleta e dua na matanitu lolovira, se na matanitu kece ena ivakatagedegede e ra; ia ena nei Karisito na vuravura oqo.
10 Sa na qai yaco me Urimi ka Cumimi vei ira yadua era na taura e dua, na vatu vulavula ka tukuni ena iVakatakila 2:17, o koya ena vakatakilai kina na veika kece e baleta na veimatanitu cecere cake;
11 Ka na soli e yadua na vatu avulavula vei ira yadua era na curuma yani na matanitu silesitieli, sa volai tu kina e dua na byaca vou, ena sega tale ni dua na tamata e kila ia ko koya ga sa ciqoma. Na yaca vou sai koya na idola.
12 Au sa parofisaitaka, ena yaca ni Turaga na Kalou, ni itekitekivu ni veika adredre ka na vakavuna na dave vakalevu ni dra ni se bera na nona lako mai na Luve ni Tamata ena yaco mai ena bCeva kei Karolaina.
13 E rairai vu beka mai ena ka e baleti ira na bobula. Sa vakatakila vei au e dua na domo na veika oqo, ni’u sa masumasu tiko vagumatua ena vuku ni tikina oqo, ena ika 25 ni Tiseba, 1832.
14 Au a masumasu tiko vagumatua ena dua na gauna meu kila na gauna ena alako mai kina na Luve ni Tamata, au qai rogoca e dua na domo ni cavuta mai na veika oqo:
15 I Josefa na luvequ, kevaka ko sa bula tiko me yacova ni ko sa yabaki walusagavulu kalima, ko na raica na matai koya na Luve ni Tamata; ia mo laiva me sa rauta ga ko ya, ka mo kakua tale ni vakasosataki au ena ka oqo.
16 Au sa mani biu tu kina vakaoqo, meu sega tu ni lewa rawa, na lako mai oqo, sai koya beka na lako mai ena itekivu ni mileniumi se eso beka na rairai sa oti yani, se au na qai raica beka na matana ni’u sa mate.
17 Au vakabauta ni na sega ni rairai mai na Luve ni Tamata ni se bera na gauna ko ya.
18 Se cava ga na ivakatagedegede ni avuku eda mai rawata ena bula oqo, ena tucake vata kei keda ni da sa btucake tale.
19 Ia kevaka e dua na tamata sa levu cake na ka e vulica ka akila ena bula oqo ena nona bgugumatua ka ctalairawarawa mai vua e dua tale, ena dyaga vakalevu cake sara vua ena vuravura sa bera mai.
20 E dua na alawa, ena sega ni vakasukai sa virikotori tu mai lomalagi ni sa bbera ni buli na vuravura oqo, ia sa vakayavutaki kina na cveivakalougatataki kecega—
21 Ia ni da sa rawata e dua na veivakalougatataki mai vua na Kalou, sa rawa ena vuku ni da sa talairawarawa ki na lawa sa vakayavutaki kina—
22 Sa vakalewena ka vakasuina na ayago i koya na bTamada ka rawa ni da tara me vaka ga e dua na tamata; sa vakatale ga kina ko koya na Luvena; ia na cYalo Tabu sa sega ni vakalewena se vakasuina na yagona, raica sa yalo ga ka sa vaka na ibulibuli ni tamata. Kevaka me sega ni vakakina, ena sega ni rawa ni mai tiko e lomada na Yalo Tabu.
23 Sa rawa ni ciqoma na aYalo Tabu e dua na tamata, ena rawa ni siro sobu mai ki vua ka na sega ga ni mai tiko vua.


text:
Wase 32
Na veika sa vakatakilai vei Josefa Simici na Parofita, me tukuni vei Pali P. Pereta kei Saiba Petesoni, e Menijesita mai Niu Ioka ena itekivu ni Okotova, 1830. Era sa marau ka gagadre vakalevu ko ira na italatala qase ena vukudra na Leimanaiti, io era sa nanuma na Lotu mai na veika sa tukuni ena iVola i Momani me baleta na nodra vakalougatataki. Oqori na vuna era sa vakatakekere kina vua na Turaga me vakatakila mai na Lomana ena vuku ni nodra talai na italatala qase ena gauna ko ya ki vei ira na yavusa Idia mai na yasayasa vaka-Ra. Sa tukuni e ra na veika sa vakatakilai.
1–3, Erau sa lesi ko Pali P. Pereta kei Saiba Petesoni me rau laki vunau vei ira na Leimanaiti ka me rau tomani Oliva Kaudari kei Pita Witima Lailai; 4–5, Me ratou masulaka me ratou kila na ivolanikalou.
1 Ia oqo na veika e baleti aPali P. Pereta na noqu tamata, raica au sa kaya vakaidina vua, me vaka niu bula tiko sa lomaqu dina me vunautaka na noqu kosipeli ka bvuli vei au, ka me yalomalua ka yalomalumalumu.
2 Kei na veika au sa lesia vua sai koya me alako vata kei rau na noqu italai ko Oliva Kaudari kei Pita Witima Lailai, kivei ira na bLeimanaiti ena lekutu.
3 Ka me lako vata tale ga kei iratou ko aSaiba Petesoni; ia au na lako vata talega kei iratou koi au ka tiko ena kedratou bmaliwa; kau na cdautataro vei Tamaqu ena vukudratou, ka na sega na ka e rawai iratou.
4 Ka me ratou amuria na veika sa volai, ka me ratou kakua ni tukuna ni ratou ciqoma eso tale na bivakatakila; ia me ratou masu ga vagumatua me rawa niu ctevuka ena nodratou dvakasama na veika vata oqori.
5 Ka me ratou muria na veivosa oqo ka kakua ni vakaweleweletaka, kau na qai vakalougatataki iratou. Emeni.


text:
Vuna e Veisautaka Kina o Jiova na Yaca i Eparaama kei Serai
O Jiova e okati Eparaama me yalododonu. Ni vakamacalataka na nona yalayala vei Eparaama, e vakayacani koya kei Serai ena yaca e tiko na kena ibalebale vakaparofisai.
Me vaka ga na ibalebale ni yacadrau, e qai tamadra dina na veimatanitu o Eparama, era basika tale ga na tui ena kawa i Sera.
-
Eparama
Tamadra e dua na iLala
-
Sera
Raluve
Eda sega ni digia na yacada ena gauna eda sucu kina. Ia me vakataki Eparama kei Sera, meda qarauna na keda irogorogo. Meda taroga:
-
‘Ena okati au vakacava o Jiova meu yalododonu?’
-
‘E vakacava na kequ irogorogo vei Jiova?’


text:
Kawa
Na kawa se sorenikau sa ikoya e dua na itei embryonic ka vakau yani ena dua na tataqomaki e tautuba. Na tauyavutaki ni sorenikau e tiki ni kena katoni lavetaki na itei ni kawa, na spermatophytes, oka kina gymnosperm kei angiosperm.
Kawa sa vua ni dreu ovule, ni oti na tavaya denioni kei so na tubu ena loma ni itei ni tina. Na embryo e tarai cake mai na zygote kei na kote ni kawa mai na kulitaki ni ovule.
Kawa sa dua na veivakatorocaketaki bibi ena kena lavetaki kei na qaqa ni gymnosperm kei na angiosperm tea, na wekana me vaka na taumada ni tea me vaka na balabala, lumi kei yatewert, e sega na sore ni kau ka dau vakararavi ena wai me rawa kina ni ra propagate ira. Kawa tea ena gauna oqo veirawai itubutubu dina vakararamataki ena vanua, mai na veikau kina veicovanua ena katakata kei na batabata draki.


text:
NODA BULA VAKARISITO
Kua ni Lomaocaoca
E kaya o Jisu ena nona iVunau ena Ulunivanua: “Dou kua ni lomaocaocataka na nomudou bula.” (Mac 6:25) Nida sega ni uasivi na bula tu ena vuravura i Setani, eda dau lomaocaoca ena so na gauna, ia e tukuna tiko o Jisu mera kua ni dau lomaocaoca vakasivia na nona imuri. (Same 13:2) Na vuna? Ke sivia tale noda lomaocaocataka na bula ni veisiga, ena dredre noda vakaliuca na Matanitu ni Kalou. (Mac 6:33) Na nona ivakamacala tarava ena vukei keda kece meda kua ni lomaocaoca vakasivia.
-
Mac 6:26—Na cava eda vulica vei ira na manumanuvuka? (w16.07 9-10 ¶11-13)
-
Mac 6:27—Na cava e vakaoti gauna kina kei na igu na lomaocaoca? (w05 1/11 22 ¶5)
-
Mac 6:28-30—Na cava eda vulica vei ira na lili ni veikau? (w16.07 10-11 ¶15-16)
-
Mac 6:31, 32—Era duidui vakacava na lotu vaKarisito kei ira kece na lewe ni veimatanitu? (w16.07 11 ¶17)
Na cava meu kua ni leqataka tiko?


text:
Wase 43
Na veika sa vakatakilai yani mai vei Josefa Simici na Parofita mai Katiladi, Oaio, ena Feperueri ni 1831. Ena gauna oqo era sa veilecayaki voli kina eso na lewe ni Lotu ena vuku ni veika era kaya na dauvakatakila vakailasu. A vakatataro vua na Turaga ko koya na Parofita, ka mani veitaratara mai kina vua na Turaga ena itukutuku vei ira na italatala qase ni Lotu. Na imatai ni iwasewase sa baleta na lawa tu ni Lotu; ia na ikarua ni iwasewase sa ivakasala me ra tukuna na italatala qase ni lotu ki na veimatanitu e vuravura.
1–7, Sa soli taudua ga na ivakatakila kei na ivakaro vei koya sa lesi vua; 8–14, Era sa vakatabui na Yalododonu ni ra sa caka dodonu vua na Turaga; 15–22, Era sa talai yani na italatala qase me ra vunautaka na veivutuni ka vakasalataki ira na tamata me ra vakavakarau ki na siga sa levu ni Turaga; 23–28, Sa dau veitaratara na Turaga vei ira na tamata ena rorogo ni Domona kei na cakacaka ni veika bula; 29–35, Ena yaco mai na Mileniumi vinaka ka na vesu tu kina ko Setani.
1 Dou vakatudaliga koi kemudou na italatala qase ni noqu lotu, ka vakarorogo ki na vosa au na tukuna vei kemudou.
2 Ia raica, e dina, e dina, au sa kaya vakaidina vei kemudou, sa soli vei kemudou na ivakaro me avakalawataki kina na noqu lotu, mai vei koya au sa lesia vei kemudou me ciqoma na bivakaro kei na ivakatakila mai na ligaqu.
3 Ia mo dou kila deivaki sara—ni sega tale ni dua vei kemudou sa lesi me ciqoma na ivakaro kei na ivakatakila, me yacova na gauna sa takali kina ko koya, kevaka sa ayalodina tiko vei au.
4 Ia e dina, e dina au sa kaya vei kemudou, ni na asega tale ni dua e lesi me taura na itavi oqo ko koya ga sa lesia ko koya; ia kevaka sa kau tani vua na ilesilesi oqo, sa na sega vua na kaukauwa ia me lesia ga e dua me kena isosomi.
5 Ia oqo me na nomudou lawa, mo dou kakua ni ciqoma na nona ivakavuvuli e dua ka na lako mai vei kemudou me vaka na ivakatakila se ivakaro;
6 Kau sa solia vei kemudou na veika oqo mo dou kakua kina ni avakaisini, mo dou kila ni sa sega ni vu mai vei au.
7 Niu sa kaya vakaidina vei kemudou, ko koya ka’u sa alesia ena curu mai ena bmatamata ka mai tabaki me vaka ka’u sa tukuna oti vei kemudou, me vakavuvulitaka na ivakatakila dou sa ciqoma kei na kena dou na qai ciqoma mai vei koya au sa lesia.
8 Ia oqo, raica, au sa solia vei kemudou e dua na ivakaro, oya ni dou sa soqoni vata mo dou aveidusimaki ka veivakatataki cake vakataki kemudou, mo dou kila kina na ivakarau mo dou vakayacora ka liutaka kina na noqu lotu, na ivakarau mo dou cakacakataka kina na veitikina eso ni noqu lawa kei na ivakaro, au sa solia.
9 Ka sa vakaoqori na sala dou na dusimaki kina ena lawa ni noqu lotu, ka avakatabui ena veika dou sa ciqoma, mo dou vauci kemudou sara mo dou na caka dodonu tiko ga e mataqu—
10 Ni kevaka dou sa kitaka vakakina, ena avakaikuritaki ena lagilagi na matanitu sa soli vei kemudou. Ia kevaka e sega, ena bkau tani, io na veika sara mada ga dou sa ciqoma.
11 Dou biuta tani sara na aivalavala ca ena kemudou maliwa; io dou vakatabui kemudou e mataqu;
12 Ia kevaka dou sa gadreva mo dou rawata na lagilagi ni matanitu, dou vakaliuci Josefa Simici Lailai, na noqu tamata ka atokoni koya ena nomudou masu ni vakabauta.
13 Kau sa kaya tale vei kemudou, kevaka dou sa via kila na veika avuni ni matanitu, dou vakani koya ka vakasulumi koya, io mo dou vukei koya ena veika kecega sa gadreva me vakayacora vakavinaka kina na ilesilesi au sa vakaroti koya kina;
14 Ia kevaka e sega, sa na tiko vata voli ga kei ira sa vakabauti koya, io me’u maroroya kina kivei au e dua na matatamata yalo asavasava.
15 Au sa kaya tale, dou vakarorogo na italatala qase ni noqu lotu, ka’u sa lesia: Dou a sega ni talai yani mo dou la’ki vuli, ia mo dou avakavulici ira na luve ni tamata ena veika au sa biuta ki ligamudou ena kaukauwa ni noqu bYalotabu;
16 Raica dou na avakavulici mai cake. Dou bvakatabui kemudou, io ena csoli vei kemudou na kaukauwa mo dou vakavuvulitaka na noqu vosa me vaka au sa tukuna.
17 Dou vakarorogo, raica, sa voleka na siga ni Turaga, io na asiga sa blevu ko ya.
18 Ni sa yaco mai na siga ena avosa kina mai lomalagi na Turaga; ena byavavala ko lomalagi ka csakure ko vuravura, ena tagi vakadomoilevu ka vakabalavu sara na ddavui ni Kalou, io ena kaya vei ira na veimatanitu sa moce no: Oi kemuni na yalododonu, mo ni etucake ki na bula; ia koi kemuni sa ivalavala ca, mo ni fmoce tiko ga me yacova ni’u sa kacivi kemuni.
19 Ia dou vakadreta na ivau ni tolomudou, mo dou kakua ni kunei ena kedra maliwa na ivalavala ca.
20 Dou tabalaka cake na domomudou ka kakua ni kinoca. Dou vunauci ira na veimatanitu me ra veivutuni, io ko ira na qase kei na gone, na bobula kei na itaukei, ka mo dou kaya: Dou vakarautaki kemudou ki na siga sa levu ni Turaga;
21 Raica au sa tamata ga, ia kevaka ka’u sa tabalaka cake na domoqu ka vunauci kemudou mo dou veivutuni, ka dou sa cudruvi au kina, a cava dou na kaya ni sa yaco mai na siga sa vakarogoya kina mai na iyalayala kei vuravura na domona na akurukuru kivei ira kecega sa bula ka kaya—Dou veivutuni ka vakarautaki kemudou ki na siga sa levu ni Turaga?
22 Io, kei na dua tale, ni sa tibi na liva mai na tokalau ki na ra, ka na rogo na domodra vei ira sa bula, ka na watatagi kina na daligadra o ira kecega era sa rogoca, ka kaya na vosa oqo—Dou veivutuni, ni sa voleka na siga sa levu ni Turaga?
23 Ka vakatalega kina, ni na rogo mai lomalagi na domo ni Turaga ka kaya: Dou vakarorogo oi kemudou na veimatanitu e vuravura, ka rogoca na nona vosa o koya na Kalou ka a buli kemudou.
24 Isa, koi kemudou na veimatanitu e vuravura, au sa nanuma vakavuqa me’u vakasoqoni kemudou vata me vaka na atoa yalewa sa vakasoqoni ira na luvena e ruku ni tabana, ia dou sa sega ni bvinakata!
25 Sa vakavuqa na noqu dau akacivi kemudou mai na gusudra na noqu bitalai, kei na nodra cveiqaravi na agilosi, ka vakakina ena domoqu, ena domo ni kurukuru, kei na domo ni livaliva, ena domo ni cava, kei na domo ni uneune, kei na uca cevata, kei na domo ni ddausiga kei na mate dauveitauvi kecega, kei na domo ni davui sa rogo levu, kei na domo ni veilewai, kei na domo ni eloloma cecere ena nodra veisiga kecega, kei na domo ni lagilagi kei na vakarokoroko kei na iyau ni bula tawamudu, meu vakabulai kemudou kina ena veivakabulai ftawavakaiyalayala, ia dou sa sega ni vinakata!
26 Raica, sa yaco mai na siga, me sa vuabale kina na bilo ni noqu cudru.
27 Raica, au sa kaya vakaidina vei kemudou, oqo na nona vosa na Turaga na nomudou Kalou.
28 O koya, mo dou cakacaka, dou acakacaka ena noqu were ni vaini ena iotioti ni gauna—dou vunauci ira na lewei vuravura ena iotioti ni gauna.
29 Ni’u na alako mai ki vuravura ena kena gauna au sa lewa me ia na veilewai, ia era na vueti na noqu tamata ka vakatulewa vata kei au e vuravura.
30 Io ena yaco mai na aMileniumi levu ka’u a tukuna e gusudra na noqu tamata.
31 Raica ena avesu tu mada ko bSetani, ia ni sa sereki tale, ena clekaleka wale ga na nona gauna ni lewa, sa yaco na divakataotioti kei vuravura.
32 Ia ko ira sa ivalavala adodonu tiko era na bvakamataliataki vakasauri me vaka na sauriva ni mata, ka na takali yani ko vuravura ni sa vakamai ena bukawaqa.
33 Ia ko ira sa ivalavala ca, era na biu ki na abukawaqa tawaboko rawa, a sa sega na tamata e vuravura sa kila na kedra itinitini; ka na sega sara ni dua e kila, me yacova ni ra sa mai tu e mataqu me ra blewai.
34 Dou vakarorogo ki na vosa oqo. Raica, koi Au ko Jisu Karisito, na aiVakabula kei vuravura. Mo dou btugana sara ki lomamudou na veika oqo, ia mo dou cnanuma tiko ga e dlomamudou na eveika lagilagi ni gauna tawamudu.
35 Dou ayalomatua. Dou muria na noqu ivakaro kecega. Io ena yaco vakakina. Emeni.


text:
Qara na ka e Vinaka Cake Mai na Koula
O sa bau kunea e dua na tiki ni koula? Eso ga era rawata qori. Ia e vica na milioni na lewe i vuravura era sa kunea e dua na ka e vinaka cake sara. Qori na vuku vakalou, qai “sega ni voli rawa ena koula dina.”—Jope 28:12, 15.
O IRA na gonevuli ni iVolatabu era vakataki ira na dauvaqara koula. Ena vinakati mera sasaga ra qai vaqara tiko ga ena iVolatabu na vuku e sega ni voli rawa. Nida gonevuli ni iVolatabu, na cava eda na vulica ena tolu na sala e dau kunei kina na koula?
KUNEA NA TIKI NI KOULA!
Kaya mada ke o taubale tiko ena dua na bati ni uciwai, o raica sara e dua na tiki ni vatu e taliva ni cilava na siga. O tomika qai marau ni o kunea na tiki ni koula. E ka levu na mata ni masese ni vakatauvatani kei na tiki ni koula qori, ia e kunekunei dredre ni laurai vata kei na daimani saulevu. Macala ga ni o na veiraiyaki mo vaqara ke so tale na tiki ni koula era tu e kea.
E va sara ga qori na siga guiguilecavi dredre nodra tukituki yani na iVakadinadina i Jiova mera vakamacalataka na itukutuku veivakacegui mai na iVolatabu. De dua o na vakasamataka lesu na imatai ni gauna o kunea kina na nomu tiki ni koula. A rairai yaco qori ni o raica ena imatai ni gauna na yaca i Jiova ena iVolatabu. (Same 83:18) Se o rairai vulica ni o rawa ni itokani i Jiova. (Jeme. 2:23) O sega ni qai vakatitiqataka ni o sa kunea e dua na ka e vinaka cake mai na koula! De dua e gu sara na lomamu mo vaqara eso tale na koula vakayalo.
KUNEA E LEVU TALE!
Ena so na gauna, e dau kumukumuni tu na tikitiki ni koula ena drekeniwai kei na uciwai. E dau vakatokai na mataqali koula qori me alluvial. Donuya na gauna ni keli koula, o ira na gugumatua ni dauvaqara koula era na kunea ena vanua qori e vica na kilokaramu na koula, na kena isau e rawa ni vica vata sara na udolu na dola.
Ni o sa vulica na iVolatabu kei na dua na iVakadinadina i Jiova, de dua o na vaka na dauvaqara koula e wasea tiko na koula. Noda vakasamataka vakatitobu e dua na tikinivolatabu, e vakalevutaka noda kilaka, e vukei keda vakayalo. Ni gu na lomamu mo vulica na ka dina, o sa vulica kina mo toro voleka vei Jiova, mo tiko tale ga ena nona loloma me tawamudu.—Jeme. 4:8; Juta 20, 21.
Era dau sasaga na dauvaqara koula mera kunea na tikitiki ni koula, de dua o sa gugumatua sara Maciu 28:19, 20.tiko ni vaqara na ka dina vakayalo. Ni o sa vulica na yavu ni ka dina, de dua e gu na lomamu mo cavuikalawa mo yalayala qai papitaiso.—
VAQARA TIKO GA!
O koya e vaqara koula, ena rairai kunea na tikitiki ni koula ena loma ni vatu. Ke levu na tikitiki ni koula e kabi se waki vata kei na vatu, e rawa ni vakawaicalataki me rawati kina na koula. Ni o se qai raica vakadua na vatu qori, de dua o na sega ni raica na tikitiki ni koula era waki se kabi tu kina. Cava e va kina ya? Ni 10 wale ga na karamu na koula e rawati mai na dua taucoko na tani vatu! Dina ni ka lailai, ena raica o koya e dauvaqara koula ni sega ni matewale na nona sasaga.
E vinakati tale ga na sasaga nida sa vulica oti na “itekitekivu ni ivakavuvuli me baleti Karisito.” (Iper. 6:1, 2) Ena vinakati na sasaga meda kumuna na ka vou kei na lesoni yaga mai na noda vuli iVolatabu. Na cava o na cakava me vuavuaivinaka nomu vuli iVolatabu, ke sa vakayabaki mada ga nomu cakava tiko?
Me vu mai lomamu nomu via vuli. Vakasamataka vinaka na itukutuku matailalai. Mo sasaga tiko ga mo kunea na vuku kei na veidusimaki vakalou e vaka na koula. (Roma 11:33) Mo rawa ni kila vinaka na iVolatabu, vakayagataka vinaka na iyaya ni vakekeli ena nomu vosa. Mo vosovoso ni qara na veidusimaki kei na isau ni nomu taro vakaivolatabu. Tarogi ira na so tale ke tiko na tikinivolatabu se ulutaga era raica ni yaga qai veiuqeti. Wasea tale ga eso na tikina o vulica ena Vosa ni Kalou.
Ia me kua ni noda isausau me levu wale ga na ka eda kila. E veivakasalataki kina na yapositolo o Paula ni “kilaka e vakavuna na dokadoka.” (1 Kor. 8:1) Koya gona, meda saga meda yalomalumalumu tiko ga, me kaukaua tale ga noda vakabauta. Ni wasoma na noda sokalou vakavuvale kei na vuli vakataki keda, ena salavata kina noda bula kei na ivakatagedegede i Jiova, ena uqeti keda tale ga meda dauveivukei. Koya e bibi sara, eda na marau nida sa kunea e dua na ka e vinaka cake mai na koula.—Vkai. 3:13, 14.


text:
IDONISIA
Veisau na Nodra Boso na Daubasulawa
Hisar Sormin
-
SUCU 1911
-
PAPITAISO 1952
-
KENA ITUKUTUKU A nodra boso tu e liu na daubasulawa, qai mai dua na lewe ni Komiti ni Tabana.
A KACIVI ena dua na gauna o Brother Sormin ina Tabana ni Veivaqaqai ena ofisi ni vunilawa.
E kaya vua e dua na vakailesilesi: “O turaga ni Idonisia, sauma gona vakadodonu na noqu taro. Na cava mada na nodra cakacaka na iVakadinadina i Jiova e Idonisia?”
E sauma o Brother Sormin: “Meu talanoa mada vei iko. Au dau nodra boso tu e liu na daubasulawa, ia au sa veivakavulici tiko ena iVolatabu ena gauna qo. Qori na ka era cakava tiko e Idonisia na iVakadinadina i Jiova, era vukei ira na daubasulawa me vakataki au mera dua na lewenivanua vinaka!”
E kaya na Dairekita ni Veivaqaqai ena dua na gauna e muri: “Au dau rogoca e levu na itukutuku ca me baleti ira na iVakadinadina i Jiova. Ia au kila ni lotu vinaka baleta e veisautaki Mr. Sormin.”


text:
1 Samuela
Chapter 12
Sa tukuna o Samuela vei ira kece na luvei Isireli, "Mo ni kila ni'u sa rogoca na domomuni ena veika o ni sa tukuna vei au, ka sa caka me dua na nomuni tui.
2 "Oqo, sa tu na tui ka sa lako voli e matamuni. Au sa qase mai ka sa sika na uluqu, ka raica – sa tiko vata kei kemuni o iratou na luvequ. Au sa lako tiko e matamuni ni'u a se gone me yacova e dai.
3 "Sai au oqo, sa vakadinadinataki Au ena mata i Jiova, ena matana talega na nona i lumuti; na bulumakau i cei au sa kovea? Se na asa nei cei au sa kovea talega? O cei au sa vakaisina? O cei au sa vakaicolacolataka se mai na liga i cei au sa taura kina e dua na veivakataulotaki me vakamatabokotaki au? Au na vakasuka lesu tale vei iko."
4 Era sa tukuna mai, "O sa sega ni vakaisina se vakabibitaka e dua, se o sa taura e dua na ka mai na ligana e dua."
5 Sa qai tukuna vei ira, "Sa i vakadinadina o Jiova vei kemuni, na nona i lumuti talega sai vakadinadina e dai, ni kemuni sa sega ni kunea e dua na ka e ligaqu." Era sa tukuna kece, "Sai vakadinadina na Kalou."
6 Sa tukuna tale o Samuela vei ira na tamata, "O Jiova ga sa vakatuburi Mosese kei Eroni, o Koya talega sa kauti ira tani mai na tamamuni mai Ijipita.
7 "Mo ni tu vakadua me'u vakamacala mada vei kemuni ena mata i Jiova ena vuku ni cakacaka dodonu sa cakava o Jiova vei kemuni kei ira na nomuni qase:
8 "Ni sa lako o Jekope ki Ijipita, ena sa tagi na tamamuni vei Jiova, sa qai talai Mosese kei Eroni, oi rau sa kauti ira tani mai Ijipita ka vakavuna na nomuni sa mai tiko ena vanua oqo.
9 "Era sa qai guilecavi Jiova na nodra Kalou, o Jiova sa qai volitaki ira ki na ligai Sisaria nai liuliu ni mataivalu na Esa ki na ligadra na Filisitia, ki na ligadra tale na Moapi; ka ra sa veivaluti kina.
10 "Era sa tagi tale vei Jiova ka tukuna, 'Keimami sai valavala ca ni keimami sa biuti Jiova ka qaravi Peali kei Esitaroci, ia, oqo mo ni sereki keimami mai na ligadra na meca, me keimami qaravi kemuni.'
11 "O Jiova sa talai Serupepeli, Bidani, Jevica, kei Samuela me vakabulai ira mai na ligadra na meca ena veiyasana kecega, ka o ni na tiko vinaka.
12 "Ni o ni sa raici Neasi na tui Amoni ni tuva i valu vei kemuni, o ni sa qai tukuna mai vei au, 'E segai, me dua ga na tui me liutaki keimami' – ni sa liutaki kemuni tiko ga o Jiova na nomuni Kalou ka nomuni tui.
13 "Oqo, sa tu oqo na nomuni tui, o koya o ni sa digitaka ka gadreva. Mo ni kila, o Jiova sa vakatikora na tui vei kemuni.
14 "Kevaka o ni sa rerevaki Jiova ka rogoca na domona, ka mo ni kua ni vuki tani mai na Nona i vakaro, oi kemuni kei koya na tui ena liutaki kemuni, o ni na muri Jiova tikoga me nomuni Kalou.
15 "Ia, kevaka o ni sa talaidredre ki na domo i Jiova, ka vuki tani mai na Nona i vakaro, na liga i Jiova ena kemuni meca tale, me vaka ea cakava vei ira na Nomuni qase.
16 "Mo ni tucake ka raica na veika lelevu ena cakava vei kemuni o Jiova ena matamuni sara ga:
17 "Sa sega beka ni siga ni tatamusuki oqo? Au na kacivi Jiova ka ena tala mai na kurukuru kei na uca o Koya mo ni kila ka raica kina ni sa rui levu sara na nomuni valavala ca o ni sa cakava ena mata i Jiova – ni kemuni sa vinakata ga me dua e tui vei kemuni."
18 Sa qai kacivi Jiova o Samuela ka sa tala mai na kurukuru kei na uca o Jiova ena siga o ya. Era sa rerevaki Jiova kei Samuela vakalevu na tamata kecega.
19 Era sa tukuna vei Samuela na tamata kecega, "Mo masulaki ira na nomuni tamata vei Jiova na nomuni Kalou, me kakua ni keimami mate; ni keimami sa vakuria na neimami valavala ca, na ca levu, ni keimami sa vinakata e dua me tui vei keimami."
20 Sa tukuna vei ira na tamata o Samuela, "Mo ni kua ni rere, o ni sa cakava na veikavakasisila oqo, ia, oqo, mo ni kakua ni vuki tani mai na nomuni muri Jiova. Mo ni qaravi Jiova ena yalomuni taucoko.
21 "Mo ni kua ni vuki tani; oqori o ni na ciciva kina na ka wale, na veika e sega ni yaga, sa sega talega ni veisereki ni sa ka wale ga.
22 "O Jiova ena sega ni biuti ira na Nona tamata ena vuku ni yacana baleta ni sa taleitaka o Jiova mo ni wili me Nona tamata.
23 "Ia oi au, me yawa sara vei au me'u i valavala ca vei Jiova – ni'u sa sega tiko ni masulaki kemuni; ia au na vakavulica vei kemuni na sala vinaka ka dodonu.
24 "Mo ni rerevaki Jiova ga ka qaravi Koya vakaidina ena yalomuni taucoko; ni o ni sa raica vakavinaka na veika lelevu sa cakava o Koya vei kemuni.
25 "Ia, kevaka o ni se valavala ca tikoga, o ni na kuitaki yani, oi kemuni kei na nomuni tui talega."


text:
DIGITAKA NA VUVALE ME LAKI QARAVI GA E VALE O MONIKA KA VEICALATI KEI NA KA E GADREVA NA TABANA NI BULA.
Written by Rosena Volavola on August 16, 2022
E ratou sa mai vakaraitaka na Tabana ni Bula enanoda vanua na nodratou mai luluvu me baleta na nona a mai leqa na goneyalewa yabaki 19 o Monika Koroidrekelevu mai Sigatoka, ka dau qito voli ena mata timi ni goneyalewa ni Nadroga.
E ratou mai vakaraitaka talega na nona a lai qaravi ena valenibula o Koroidrekelevu enai ka 28 ni siga ni vula o Jiulai, ka gauna e ratou vakamacalataka kina na vuniwai me qaravi vua na veisele vakavuniwai,ia eratou a qai sega ni vakadonuya na lewe ni nona vuvale ka ratou tukuna ni sa laki ga qaravi ga e vale.
Sa mani vakasukai mai valenibula o Koroidrekelevu ena i matai ni siga ni vula o Jiulai, ia e dina madaga ni sa soli mai vua na vakasala mai na Tabana ni Bula.
Vakarorogo tikoga mai ena VITIFM 92.FM/92.2FM/92.6FM
E KAMICA QAI KACHI!!!!
Source: fijivillage


text:
WASE 11
‘Au sa Lesi Iko Mo Dua na Yadra’
TIKINA BIBI: Lesia o Jiova na yadra, e tukuna tale ga na nona itavi
1. Vakamacalataka na ka era cakava tiko na yadra ena gauna makawa. Na cava e qai yaco tarava?
E DURI tu ena bai kei Jerusalemi e dua na yadra qai tabonaka na matana ena dromu ni siga. E vakararai tu vakayawa. Sega ni bera nona taura cake na biukila, e cegulevu qai uvuca me vakaraitaka nira sa gole tiko mai na mataivalu ni Papiloni! Ia era vuki bera na lewenikoro ena rorogo ni nona biukila na yadra, nira sega ni dau kauai. E sa vicasagavulu na yabaki, nodra veivakasalataki tiko na yadra i Jiova se o ira na parofita me baleta na siga qo, ia era sega ni via vakarorogo. Sa wavokita tu na koro na mataivalu ni Papiloni. Ni oti e vica vata na vula nodra viribaita tu na koro, era qai basuka na sotia na kena bai, talaraka na kena valenisoro, ra qai vakamatea se kauti ira vakavesu na tawayalodina, qo o ira na dau qaravi matakau e Jerusalemi.
2, 3. (a) Na cava era na vakarau sotava na lewe i vuravura? (b) Na taro cava ena veivosakitaki?
2 Nikua sa vakarau valuti ira na tawayalodina e vuravura na mataivalu i Jiova. (Vkta. 17:12-14) Na veiraravui qori ena lai tini ena gauna rarawataki levu duadua e vuravura. (Maciu 24:21) Ia e se soli tiko na gauna vei ira e levu mera muria na nodra veivakasalataki na yadra e lesia o Jiova.
3 Na cava e vinakata kina o Jiova me lesi ira na yadra? Na itukutuku cava ena kacivaka na yadra? O cei sa qarava tiko na itavi qo, cava e noda itavi? Meda dikeva mada na kedra isau.
“Mo Tukuna Vei Ira na Noqu iVakaro”
4. Na cava e lesi ira kina na yadra o Jiova? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
4 Wilika Isikeli 33:7. Ena gauna vakaivolatabu, ena yadrava tu na bainikoro na yadra me taqomaki ira na lewenivanua. Qo e dusia ni kauaitaki ira na lewenikoro na nodra iliuliu. Era na rairai yadra cecekala eso na lewenikoro ena rorogo ni biukila, ia o ira na muria na ivakaro era rawa ni bula. O Jiova tale ga e lesi ira na yadra ni kauaitaki ira na Isireli, e via vakabulai ira, qai sega ni via veivakarerei ena itukutuku ni veivakarusai.
5, 6. Na cava e dua na sala e kilai kina na lewadodonu i Jiova?
5 Ni lesi Isikeli o Jiova me yadra, e vakaraitaka kina na itovo ena vakacegui keda. Raica mada qo e rua na nona itovo.
6 Lewadodonu: E kilai na lewadodonu i Jiova ena nona sega ni dauveivakaduiduitaki. Kena ivakaraitaki, nira saqata na itukutuku i Isikeli e dua na ilala levu, o Jiova e sega ni raici ira kece na Isireli mera dauveitusaqati, e via raica ga ke ra na taleitaka na tamata yadua na itukutuku. E dau cavuti ira vakalevu na “tamata ca” kei na “tamata yalododonu.” Sa qai dau yavutaka nona lewa o Jiova ena ka era cakava na tamata yadua ina itukutuku era rogoca.—Isik. 33:8, 18-20.
7. E vakatau ena cava na nona lewai ira nona tamata o Jiova?
7 E laurai tale ga na lewadodonu i Jiova ena sala e lewai ira kina na tamata. Ena sega ni beitaki e dua ena vuku ni nona cala makawa, ia ena vakatau ena ka e cakava ena ivakasala e soli tiko ena gauna qo. E tukuna vei Isikeli o Jiova: “Niu kaya vua na tamata ca: ‘O na mate,’ qai vakanadakuya na nona ivalavala ca me cakava na ka dodonu kei na ka vinaka, . . . ena bula tiko ga.” Oti sa qai tomana o Jiova: “Ena sega ni tarogi vua na ivalavala ca sa cakava oti.” (Isik. 33:14-16) Ia mera kua ni namaka o ira na caka dodonu tiko ni nodra talairawarawa ena veigauna sa oti, me iulubale ni nodra talaidredre ena gauna qo. E kaya o Jiova ke dua e “nuitaka ga na nona yalododonu qai cakacala, ena sega ni nanumi tale na nona cakadodonu, ena mate ga ena cala e cakava.”—Isik. 33:13.
8. Na cava eda vulica ena lewadodonu i Jiova nira veivakasalataki na parofita?
8 E laurai tale ga na lewadodonu i Jiova ena nona dau veivakasalataki rawa ni bera ni totogitaka e dua. E tekivu nona cakacaka o Isikeli ni se vo e rauta ni ono na yabaki me vakarusai Jerusalemi kina na mataivalu ni Papiloni. Ia o Isikeli e sega ni kena imatai me vakasalataki ira na tamata ni Kalou nira na rawa ni beitaki ena nodra cala. Ni vo e dua vakacaca na senitiuri me qai vakarusai o Jerusalemi, e tala o Jiova na parofita o Osea, Aisea, Maika, Oteti kei Jeremaia mera yadra. E Jere. 6:17) E sega ni beitaki o Jiova se o ira na yadra ya ena bula a vakayali nira vakatauca na lewa i Jiova na kai Papiloni.dusimaki Jeremaia o Jiova me vakadreta vei ira na Isireli: “Au lesia eso na ivakatawa, era kaya,‘Moni vakarorogo ina domo ni davui!’” (
9. E vakaraitaka vakacava o Jiova na dei ni nona loloma?
9 Loloma: E dei na loloma i Jiova ni tala na nona yadra me vakasalataki ira na yalododonu kei ira na tamata ca, o ira sara ga era vakamosia na lomana ra qai vakarogorogocataki koya. Vakasamataka mada, era kilai na Isireli mera tamata i Jiova, ia levu na gauna era vakanadakui koya ra qai goleva na kalou lasu! E vusolo sara ga kina na loma i Jiova, e mani vakatauvatana na matanitu ina yalewa vakawati dau veibutakoci. (Isik. 16:32) Ia e sega ni vakanadakui ira totolo o Jiova. E saga na veiyaloni, sega ni veisausaumi. E dau solia na gauna mera veivutuni na nona tamata. Na vuna? E tukuna vei Isikeli: “Au sega ni vinakata me mate na tamata ca, au vinakata ga me veisautaka na nona itovo na tamata ca me bula tiko.” (Isik. 33:11) Qori na ivakarau ni rai i Jiova ena gauna ya, e va tale ga kina nikua.—Mala. 3:6.
10, 11. Na cava eda vulica ena ka e cakava o Jiova vei ira na nona tamata?
10 Na cava eda rawa ni vulica ena lewadodonu kei na yalololoma i Jiova vei ira na Isireli? Dua oya na noda nanumi ira yadudua na tamata, da qai kua ni raici ira mera vakataki ira e levu era sega ni dau veikauaitaki. Ena cala ke da nanuma ni Caka. 10:34, 35.sega ni ganita e dua na itukutuku eda kacivaka baleta ga nona itovo makawa se matatamata e lewena, yavusa, kena ituvaki vakailavo se vosa e vosataka! E se yaga tiko ga ena gauna qo na ka e vakavulica o Jiova vua na yapositolo o Pita: “[E] sega ni dau veivakaduiduitaki na Kalou, ia e vakadonui ira era dokai koya ra qai cakava na ka e vinakata mai na veivanua kece.”—
11 Dua tale na ka eda vulica oya na kena bibi meda dau dikevi keda vinaka, na ka vinaka eda cakava ena gauna makawa e sega ni iulubale ni noda caka ca ena gauna qo. Meda nanuma tiko ni malele ni lomada ivalavala ca e tautauvata ga kei ira eda vunau kina. E yaga vei keda kece nona ivakasala na yapositolo o Paula ena ivavakoso e Korinica: “O koya . . . e nanuma ni sa tudei tu, me qarauna me kua ni bale. E sega ni dua na veivakatovolei e yacovi kemuni me duatani mai na kena era dau sotava na kena vo.” (1 Kor. 10:12, 13) Eda na sega sara ga ni vakataki koya e “nuitaka ga na nona yalododonu,” meda nanuma nida na sega ni totogitaki ena noda cala baleta ga nida dau caka vinaka tale ga. (Isik. 33:13) Se mani vakacava na dede ni gauna eda qaravi Jiova tu kina, e bibi meda yalomalumalumu tiko ga, da qai talairawarawa.
12. Na cava meda nanuma tiko ke da cala bibi ena dua na gauna makawa?
12 Ia vakacava ke da cala bibi ena gauna makawa da qai veivutunitaka ena gauna qo? Eda vulica ena itukutuku i Isikeli ni 1 Joni 4:8) Ke laurai na noda veivutuni, meda kua vakadua ni nanuma ni na sega ni lomani keda na Kalou. (Jeme. 5:14, 15) E yalorawarawa o Jiova me vosota nona veibutakoci vakayalo o Isireli, e yalorawarawa tale ga me vosoti keda.—Same 86:5.o Jiova ena totogitaki ira na cakacala era sega ni veivutuni. Ia eda vulica tale ga ni o Jiova na Kalou dauloloma, e sega ni dauveisausaumi. (
“Vosa Vei Ira na Luvedra na Kainomu”
13, 14. (a) Na itukutuku cava mera kacivaka na yadra? (b) Na itukutuku cava e vakasavuya o Aisea?
13 Wilika Isikeli 33:2, 3. Na itukutuku cava mera kacivaka na yadra i Jiova? Dua na tiki bibi ni nodra cakacaka oya mera veivakasalataki. Ia era kacivaka tale ga na itukutuku vinaka. Dikeva mada eso na ivakaraitaki.
14 E veiqaravi o Aisea rauta na 778 ina 732 B.G.V. E kacivaka ni na ravuti Jerusalemi o Papiloni, ena kauti ira vakavesu na lewena. (Aisea 39:5-7) Ia e uqeti tale ga vakalou me vola: “Mo rogoca! Era tabalaka na domodra na nomu yadra. Era kaila vata ena marau, era na raica vinaka na nona kumuni ira tale na lewe i Saioni o Jiova.” (Aisea 52:8) E kacivaka o Aisea na itukutuku vinaka duadua, oya ni na vakalesui mai na sokalou dina!
15. Na itukutuku cava e kacivaka o Jeremaia?
15 E veiqaravi o Jeremaia mai na 647 ina 580 B.G.V., e dau nanumi cala tu ni dau “kacivaka na itukutuku ni veivakarusai.” Dua na itavi levu e cakava o Jeremaia ni vakasalataki ira na Isireli era daucaka ca ena leqa ena vakarau tauca o Jiova. * Ia e kacivaka tale ga o Jeremaia na itukutuku vinaka, nona parofisaitaka nira na lesu na tamata ni Kalou ena nodra vanua kei na vakalesui mai ni sokalou savasava e kea.—Jere. 29:10-14; 33:10, 11.
16. E yaga vakacava vei ira na kau vakavesu e Papiloni na itukutuku i Isikeli?
16 A lesi o Isikeli me yadra ena 613 B.G.V. me yacova toka na 591 B.G.V. Me vaka eda sa vulica mai ena Wase 5 kei na 6 ni ivola qo, e guta o Isikeli me vakasalataki ira na Isireli ena veivakarusai sa voleka ni tau vei ira, ena sega ni tarogi vua na nodra dra. E sega ni vakasalataki ira wale ga na kau vakavesu ni na totogitaki ira na vukitani e Jerusalemi o Jiova, e vukei ira tale ga na kau vakavesu e Papiloni mera bulabula tiko ga vakayalo me vakarautaki ira ena cakacaka e tu e matadra. Ni mai cava na 70 na yabaki nodra tu vakavesu, o Jiova ena biuti ira tale na ivovo ni nona tamata e Isireli. (Isik. 36:7-11) Era okati ena ivovo qori na gone kei na makubudra era rogoci Isikeli. Me vaka ga e laurai ena vo tale ni wase ena iWasewase 3 ni ivola qo, e levu na itukutuku vinaka e kacivaka o Isikeli, e vakadeitaka ni na vakalesui mai na sokalou savasava e Jerusalemi.
17. Gauna cava e lesi ira kina na yadra o Jiova?
17 Vakacava ena vakayagataki ira ga na parofita qo o Jiova mera yadra, mera vosa vei ira na tamata ni Kalou ena gauna e vakarau vakarusai kina o Jerusalemi ena 607 B.G.V.? Sega. Ena gauna kece me dau vakayacori kina na inaki i Jiova, e dau lesia eso na yadra mera vakasalataki ira na tamata ca, mera kacivaka tale ga na itukutuku vinaka.
Ira na Yadra ena iMatai ni Senitiuri
18. Na itavi cava e lesi kina o Joni na Dauveipapitaisotaki?
18 E yadra o Joni na Dauveipapitaisotaki ena imatai ni senitiuri G.V. E vakasalataki ira na vuvale vakayago ni Isireli ni sa voleka na gauna mera sega kina ni vakadonui. (Maciu 3:1, 2, 9-11) Sega ni koya ga qori, e tukuna tale ga o Jisu ni o Joni na “italai” e parofisaitaki, e vakarautaka na nona sala na Mesaia. (Mala. 3:1; Maciu 11:7-10) E tiki ni cakacaka qori na kacivaki ni itukutuku vinaka, oya nona sa yaco mai o Jisu “na Lami ni Kalou,” me mai kauta laivi “na nodra ivalavala ca na kai vuravura.”—Joni 1:29, 30.
19, 20. Eratou qarava vakacava nodratou itavi ni yadra o Jisu kei ratou na nona tisaipeli?
19 O Jisu e nodra iliuliu na yadra kece. Me vakataki Isikeli, a talai koya o Jiova ina “matanitu o Isireli.” (Isik. 3:17; Maciu 15:24) E kaya o Jisu ni sa voleka na gauna mera sega kina ni vakadonui na matanitu vakayago o Isireli, ena vakarusai tale ga o Jerusalemi. (Maciu 23:37, 38; 24:1, 2; Luke 21:20-24) Ia nona cakacaka bibi oya me kacivaka na itukutuku vinaka.—Luke 4:17-21.
20 Ni se bula e vuravura o Jisu e tukuna vakadodonu vei ratou nona tisaipeli: “Mo dou yadra tiko.” (Maciu 24:42) Eratou muria nona ivakaro ratou qai vaka na yadra, ni ratou kaya ni o Jiova sa sega ni vakadonuya na vuvale ni Isireli vakayago kei na koro o Jerusalemi e vuravura. (Roma 9:6-8; Kala. 4:25, 26) Me vakataki ira ga na yadra ni bera nodratou gauna na tisaipeli, e tiko tale ga na itukutuku vinaka me ratou kacivaka. Na itukutuku ratou kacivaka e okati kina na nodra lewena tale ga na kai Veimatanitu na Isireli vakayalo ni Kalou, era lumuti ena yalo tabu. Ena ka dokai vei ira nodra vukei Karisito ena vakalesui mai ni sokalou savasava e vuravura.—Caka. 15:14; Kala. 6:15, 16; Vkta. 5:9, 10.
21. Na cava eda rawa ni vulica ena ivakaraitaki i Paula?
21 E ivakaraitaki vinaka ni yadra ena imatai ni senitiuri na yapositolo o Paula. E raica vakabibi nona itavi. Me vakataki Isikeli, e kila ni na tarogi vua nodra dra ke sega ni vakayacora nona ilesilesi. (Caka. 20:26, 27) Me vakataki ira ga na vo ni yadra ni bera nona gauna e sega ni veivakasalataki ga o Paula, e kacivaka tale ga na itukutuku vinaka. (Caka. 15:35; Roma 1:1-4) Ena veidusimaki ni yalo tabu e cavuta kina na parofisai e volatukutukutaka o Aisea: “E totoka dina ena ulunivanua na yavana o koya e kauta tiko mai na itukutuku vinaka,” e vakayagataka qori ena cakacaka era cakava na imuri i Karisito nira vunautaka na Matanitu ni Kalou.—Aisea 52:7, 8; Roma 10:13-15.
22. Na cava e yaco ni ratou sa mate na yapositolo?
22 Ni ratou sa mate na yapositolo, e sega ni lewai rawa na vukitani ena ivavakoso vaKarisito me vaka ga e parofisaitaki. (Caka. 20:29, 30; 2 Ces. 2:3-8) Ena loma ni dua na gauna balavu, e tubu na kedra iwiliwili na lotu vaKarisito lasu era vaka na co ca, e lailai na kedra iwiliwili na imuri yalodina i Jisu era vaka na witi, e tabonaka tale ga na itukutuku matata ni Matanitu ni Kalou na ivakavuvuli lasu. (Maciu 13:36-43) Ia ni yaco mai na gauna me curu takoso kina o Jiova ena ka e vauci keda na tamata, e vakaraitaka tale nona loloma kei na lewadodonu ni lesia eso na yadra mera vakarogoya na ivakasala matata, mera kacivaka tale ga na itukutuku vinaka. O cei o ira na yadra qo?
Vakarautaka Tale o Jiova Eso na Yadra Mera Veivakasalataki
23. Na itavi cava e qarava o C. T. Russell kei ratou nona itokani?
23 Ena veiyabaki me qai yaco ina 1914, eratou “italai” o Charles Taze Russell kei na nona itokani, eratou na ‘caramaka na sala’ ni bera ni tauyavu na Matanitu vakaMesaia. * (Mala. 3:1) Eratou qarava tale ga na itavi ni yadra ni ratou vakayagataka na mekesini na Zion’s Watch Tower and Herald of Christ’s Presence mera vakasalataki kina na tamata ena vakataulewa ni Kalou, me vakatetei tale ga kina na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou.
24. (a) Sala cava e vaka kina na yadra na dauveiqaravi yalodina? (b) Na cava o vulica ena nodra ivakaraitaki na yadra ni gauna makawa? (Raica na kato “Eso na Yadra iVakaraitaki Vinaka.”)
24 Ni tauyavu oti na Matanitu ni Kalou, e lesia sara o Jisu e dua na ilawalawa lailai eratou tagane me dauveiqaravi yalodina. (Maciu 24:45-47) Tekivu mai na gauna qori, na dauveiqaravi yalodina e sa kilai nikua me iLawalawa Dauvakatulewa, sa qarava tiko na itavi ni yadra. E sega ni liutaka ga na veivakasalataki me baleta “na siga ni veisausaumi,” ia e kacivaka tale ga “na yabaki vinaka i Jiova.”—Aisea 61:2; raica tale ga na 2 Korinica 6:1, 2.
25, 26. (a) Na cakacaka cava meda qarava na imuri kece i Karisito, e caka vakacava? (b) Na cava ena veivosakitaki ena wase tarava?
25 Ni liu tiko ena cakacaka ni yadra na dauveiqaravi yalodina, o Jisu e lesi ira “kece” na nona imuri mera “yadra tiko.” (Mari. 13:33-37) Eda muria na ivakaro qori nida yadra tiko vakayalo, da qai tokona tiko ena yalodina na yadra ni gauna qo. Eda vakaraitaka noda yadra nida vakayacora noda itavi ni vunau. (2 Tim. 4:2) Na cava e uqeti keda? Dua oya, nida vinakata mera bula e levu. (1 Tim. 4:16) Sa voleka nira vakarusai e levu nira sega ni kauaitaka nona veivakasalataki na yadra ni gauna qo. (Isik. 3:19) Ia e uqeti keda vakalevu na noda vinakata meda wasea na itukutuku vinaka duadua oya na vakalesui mai ni sokalou savasava! Ena “yabaki vinaka” qo “i Jiova,” e dola tu na katuba vei ira e levu mera tomani keda ena noda qarava na Kalou lewadodonu qai dauloloma o Jiova. Sa voleka na gauna mera vakila kina o ira na bula yani ena iotioti ni ituvaki ca qo na yaga ni veiliutaki yalololoma i Luvena, o Karisito Jisu. Eda na sega ni soro na tokoni koya na yadra ni gauna qo ena noda kacivaka tiko na itukutuku vinaka!—Maciu 24:14.
26 Ni bera mada ga ni cava na ituvaki ca qo, o Jiova e sa vakaduavatataki ira tiko vakacakamana na nona tamata. Ena veivosakitaki ena wase tarava na parofisai me baleta e rua na kau e vakatayaloyalotaka na kena yaco qori.
^ para. 15 Ena ivola na Jeremaia e volai kina vakavica vata na vosa “ca,” “rarawa” kei na “leqa.”
^ para. 23 E vakamacalataki na parofisai qo kei na kena vakayacori ena ivola Sa Veiliutaki na Matanitu ni Kalou!, wase 2, ena ulutaga “Tauyavu Mai Lomalagi na Matanitu ni Kalou.”


text: 5 Na luvequ, mo vakarorogo ina noqu vuku.Mo vakarorogo vinaka* ina noqu yalomatua,+2 Mo taqomaka kina na nomu vakasamaMe maroroya na tebenigusumu na ka dina.+3 Na tebenigusuna na yalewa murilomana* e titiri me vaka na denioni,+Kei na gusuna e dravia sara mai na waiwai.+4 Ia e gaga na kena itinitini me vaka na kaugaga+E gata me vaka na iseleiwau batirua.+5 E lako sobu na yavana vei mate.E yacova na iBulubulu* na nona ikalawa.6 E sega ni vakasamataka na sala ni bula.Sa sese na nona sala, e sega ni kila na vanua e tini kina.7 O koya gona kemuni na luvequ, moni rogoci au,Moni kua ni gole tani mai na ka au tukuna.8 Mo yawaki koya,Mo kua ni torova na katuba ni nona vale,+9 De o solia na kemu irogorogo vinaka vei ira na so+Qai vakayabaki na nomu rarawa,+10 De ra vakaotia na vulagi na nomu iyau*+Qai kau na ka o bunoca ina vale ni kaitani.11 Ke sega, o na vutugu ni o sa voleka ni mateNi sa waqo na lewemu kei na yagomu+12 O na kaya: “Au cata na veivakavulici!E beca na lomaqu na veivunauci!13 Au sega ni rogoca na domodra na vakavulici auSe vakatudaliga vei ira na noqu qasenivuli.14 Sa voleka sara niu vakaleqaiEna loma ni ivavakoso taucoko.”*+15 Mo gunu wai mai na nomu mataniwaiKei na wai drodro* mai na nomu toevu.+16 Vakaevei me drodro i tuba na nomu mataniwai,Na nomu waidrodro ena rara ni koro?+17 Me nomu duadua ga,Me kua ni nomu vata kei ira na vulagi.+18 Me kalougata mada ga na nomu ivurevure,Mo marautaka mada ga na yalewa o vakawatitaka mai na gauna o se cauravou kina,+19 Na dia yalewa dau lomani kei na me rairai vinaka ni ulunivanua.+Me vakamarautaki iko mada ga na sucuna ena veigauna.Me rawai iko tiko ga na nona dodomo.+20 Luvequ, na cava me rawai iko kina na yalewa murilomana*Se mokota na lomaserena na yalewa ivalavala dukadukali?*+21 Ni tu ena mata i Jiova na ivalavala ni tamata,E raica matua na nona sala kece.+22 E corita na tamata ca na nona caka ca,Ena vesu ga ena dali ni nona ivalavala ca.+23 Ena mate ni lailai na ka e vulicaE lako sese ena levu ni nona yalowai.


text:
Qi sa tolavia na lequ vanua
Sa vakaleke…sa vakaleke
Vakacegu ni qu yalo
Qi dau tadravia no
Na ledra lagasere
Na luvea sewa
Ina ruku ni digilo
Kabu ciria botoro
Mai batini taci ra senivono
Basika mai o vuni mocelolo…(butu)
Vakagolea i loma ni koro
Ra gedegede a mata ni moto
Cerea bua kula mo dainia ro …(Butu)
Butuki tu na noda vanua
Ra Wepelepele o daliga dua
E se na votoqu niu vakaraica
Wasawasa maliwa lala
Ra sokota voli na kabuwacara
Ra vasesa na kawa tamata…(butu)
Ra seuta voli na loma ni toba
Toba ni mana ra vucki laka
E sese na yavu na mana na vosa…(butu)
Butuki tu na noda vanua
Ra wepelepele o daliga dua
E se na votoqu niu vakaraica
Rogo cake idini mate rua
Rau vaseuseu ina delani toba
Domo ni lali kei na derua…(butu)
Kaci ni vanua meu vakadabera
Ina i tuvarua…o…tamana kei luvena
Na dela ni yavu au vakadabera
No domo ni vucu e va melamela