text:
“Dou soli kemudou ga vua na Kalou, me vaka dou sa bula mai na mate, kei na veitikimudou vua na Kalou me caka kina na ka e dodonu,” (Roma 6:13).
Na usutu ni vakarokoroko sa i koya na noda soro.
Na soro, e dua na vosa ka sega soti ni dau taleitaki. E dau tauri wasoma me kena ibalebale na druka; e sega ni dua e taleitaka me vakatokai me tamata druka. Na soro e dau kauta mai vei keda na yaloyalo vakaloloma ni druka ena ivalu, se ena qito, se na druka vua e dua e kaukauwa cake vei keda. Na vosa oqo na soro, e dau vakayagataki ga vakalevu ena veika e sega ni vinaka. Eda dau rogoca ni ra sa soro vei ira na ovisa na dauvakacaca se daubutako.
Ena gauna e daidai ena bula ni veisisivi eda sa bula kina, eda sa vulica me da kua ni soro se vakamalumalumu – o koya eda sega kina ni dau rogoca vakalevu me dua e soro. Kevaka e sa ka vinaka duadua ga na qaqa, sa sega ni qai gadrevi me da vakasamataka na druka se soro. E vinaka cake vei keda meda veivosakitaka na qaqa, na rawaka, kei na kaukauwa, ka da raica sobu se beca na italanoa ni druka, na soro se malumalumu. Ia, na soro vua na Kalou sa usutu ni vakarokoroko. Oqo ga sa ka eda rawa ni cakava me da sauma kina na loloma kei na veivosoti veivakurabuitaki ni Kalou ena vukuda. Eda cabori keda vei Koya, sega baleta ni da rere se vakasaurarataki, ia ena loloma ga baleta “ni sa lomani keda ko Koya na Kalou,” (1 Joni 4:9-10).
Ena imatai ni tinikadua ni iwase ni ivola nei Paula vei ira na kai Roma, e vakamacalataka kina ko Paula na loloma veivakurabuitaki ni Kalou vei keda, ka sa qai vakauqeti keda me da sorovaka noda bula vua na Kalou ena vakarokoroko: “O koya oqo, au sa vakamamasu vei kemudou na veiwekani, ena vuku ni loloma vakavuqa ni Kalou, mo dou solia na yagomudou mei madrali bula, me savasava me vinaka vua na Kalou, me nomudoui soro vakayalo,” (Roma 12:1).
Na vakarokoroko dina ena nomu vakamarautaka na Kalou, sa yaco ga ni ko cabori iko taucoko vua na Kalou. Na nomu sorovaki iko vua na Kalou, sa i koya na usutu ni vakarokoroko. Na nomu sorovaka na nomu bula e rawa ni vakatokai ena vica na ka: na soli bula, na ciqomi Jisu me nomu Turaga, na nomu taura cake na nomu kauveilatai, na nomu mate ki na ivalavala ca, se na nomu soro vakayalo. Na ka ga e bibi, oya, na nomu cakava ka sega ni yaca ko vakatoka kina. Na Kalou e gadreva na nomu bula – na veitikina taucoko. E sega ni rauta mo solia ga e ciwasagavulu ka ciwa na pasede.
Ia e tolu na ilatilati e dau tarova na noda sorovaka taucoko na noda bula vua na Kalou: na rere, na dokadoka kei na veilecayaki. Eda lecava tu na levu ni Nona lomani keda na Kalou, eda via lewa ga na noda bula, ka da lecava na ibalebale dina ni soro.
E rawa beka ni’u vakanuinui vua na Kalou? Na vakanuinui sa tiki bibi ni soro. Ko na sega ni soro vakavo ga ni ko vakanuinui ka vakadinati Koya, ia ko na sega ni cakava rawa oqori vakavo ni ko sa kilai Koya cake vakavinaka. Na rere e dau tarova na noda soro, ia na loloma sa vakasava tani na rere kecega. Na levu ga ni nomu sa kila na titobu ni Nona lomani iko na Kalou, na kena sa na qai rawarawa tale ga na nomu soro Vua.
Ko kila vakacava ni lomani iko na Kalou? E solia tu vei iko e vica na ivakadinadina: Na Kalou e kaya ni lomani iko (Same 145:9), ko sa sega ni tabogo mai Vua (Same 139:3), e kauwaitaka na veika matailalai kece ni nomu bula (Maciu 10:30), e solia vei iko na veisolisoli mo marautaka kina na nomu bula (1 Timoci 6:17), e tuvana tu na veika vinaka me nomu (Jeremaia 29:11), e vosoti iko (Same 86:5), ka sa dau vosoti iko vakadede ena loloma (Same 145:8). Na Nona lomani iko na Kalou sa titobu ka cecere cake mai na veika kece ko rawa ni nanuma.
Na ivakaraitaki levu duadua ni Nona loloma, oya, ena Nona mai cabora na Nona bula na Luve ni Kalou ena vukumu. “Ia na Kalou sa vakatakila na Nona loloma vei keda, ni sa mate na Karisito me noda i sosomi ni da sa tamata ca,” (Roma 5:8). Kevaka ko via kila na levu ni Nona kauwaitaki iko na Kalou, mo raici Jisu ga ena Nona dodoka ruarua tu na Ligana ena kauveilatai, ka kaya tu, “Raica, oqo na levu ni noqu lomani iko! Sa vinaka vei au me’u mate, ka ca me’u bula, ka mo qai yali e tikiqu.”
Na Kalou e sega ni turaga ka tu na nona bobula me vakanakuitataki ira, se me vakasaurarataki ira me ra soro vua. E sega ni via tauri keda vakaukauwa (kevaka eda vakabebe), ia sa dau malumalumu sara na Nona itovo ni tuberi keda ki Vua, me da rawa kina ni sorovaki keda vakataki keda Vua. Na Kalou sa dauloloma ka dau veisereki, ka sa kauta mai vei keda na galala (sega ni vesu) ni da soro Vua. Ni da sa sorovaka taucoko noda bula Vua, eda qai kila ni sa sega ni turaga dauveivakabobulataki, ia e dau veivakabulai; e sega ni taukei ni cakacaka cudrucudru, ia e sa tuakada; sa sega ni liuliu dau veivakasaurarataki, ia e sa noda itokani ga.
Me da vakatusa Vua ni da malumalumu. Na ikarua ni latilati ka dau lati keda mai na noda cabora taucoko na noda bula, sa i koya na noda dokai keda vakataki keda. Eda dau guilecava wasoma ni da tamata ga, ka da sega ni rawa ni lewa na kena yaco eso na ka ena noda bula. Oya na veivakatovolei makawa duadua: “Ia drau na vaka na Kalou,” (Vakatekivu 3:5). Na gagadre oya – me da lewa na veika kece ena noda bula, e vu ni levu ni dredre ena noda bula. Na noda bula sa vaka na veimoqe, ia e vuqa era sega ni kila tu ni veimoqe oqo, me vakataki Jekope, e noda veimoqe tiko kei na Kalou! Eda gadreva tiko me da kalou talega, ia ena sega ni rawa vakadua me da qaqa ena veimoqe oqori.
E kaya ko A.W.Tozer, “Na vuna era se vaqaqara tikoga kina e vuqa, ka dredre na nodra toso ki liu, e baleta ni ra se bera ni vakatusa rawa tiko ni ra malumalumu (ka ni ra tamata ga!). Eda se via soli vakaro tiko ga, ka da vakaseva tiko kina na cakacaka ni Kalou e lomada.”
Eda sega ni kalou koi keda, ka na sega ni yaco me da vaka na Kalou. Eda tamata ga koi keda. Ena noda saga me da vaka na Kalou, eda na tini ga kina me da ucui Setani, o koya ka a gadreva talega me kalou.
Na noda leqa na tamata, e vu ena noda sega ni via ciqoma ni vakaiyalayala ga na noda kaukauwa kei na ka eda rawa ni cakava. Ena gauna eda sotava kina na veika dredre ka da sega ni walia rawa, eda dau vakabutubutu ka da cudru ni sega ni yaco na lomada. Eda gadreva me da rairai totoka, se me da tamata vuku, se me da tamata kaukauwa, se me levu na noda taledi, se me da vutuniyau. Eda gadreva me da rawata na veika kece oqo, ka da qai rarawa se cudru ni sega ni yaco na lomada. Ia, ni da raica tiko ni solia na Kalou vei ira tale eso na veika ka sega ni soli vei keda, eda qai vuvu ka da dau lomani keda vakai keda.
Na ibalebale dina ni soro. Na noda soro vua na Kalou, e sega ni kena ibalebale ni da sa loki bui ka da sa vakarogo cabolo tu, se me vaka ni da sa kau me da la’ki kuna, se me noda iulubale ni vucesa ena vakatulewa vakataki keda. Ia, e rawa ni kena ibalebale na veibasai ni veika oqori: na nomu soli bula se na nomu bolea mo sotava na dredre me rawa ni veisautaki kina na veika e dodonu me veisautaki. Na Kalou e dau kacivi ira na tamata ka ra sa soro Vua, me ra la’ki vala ena Vukuna. Na soro Vua e sega ni nodra na tamata rerere se dadatuvu. E sega talega ni kena ibalebale me ra sa sega ni vakayagataka na nodra vakasama vakai ira ena vakatulewa. E sega ni gadreva na Kalou me vakamaumautaki na mona ka solia vei iko! E sega ni gadrevi ira na tawa vakasama me ra qaravi Koya.
Na soro Vua e sega ni kena vagalui se tabaki sobu na nomu vakasama se itovo ni bula. E gadreva na Kalou me vakayagataka na nomu isolisoli ka duidui mai vei ira kece na kena vo. E sega ni vagalui se tabaki sobu na nomu vakasama, ia e vakarabailevutaki ga. E kaya ko C.S. Lewis, “Na levu ga ni noda vakatara na Kalou me cakacaka e lomada, na levu tale ga ni noda tubu me da ucuya na iyaloyalo ni bula ka da a buli me da yacova – ka ni a buli keda ko Koya. E a mataitaki keda yadudua me da duidui……ena noqu vuki vei Karisito, ena noqu cabori au ki na Nona veiliutaki, sa qai yaco talega kina me’u vakatubura na noqu vakasama kei na noqu itovo ni bula dina vakataki au.”
Sa vakaraitaki vakavinaka duadua na noda soro ena talairawarawa. Ko kaya, “Io, Turaga” ki na veika e kerea vei iko. Ia, na kaya “Sega, Turaga,” sa vosa ni veisaqa. Ko sega ni rawa ni vakatokai Jisu me nomu Turaga ni ko talaidredre Vua.
Ni oti e dua na bogi taucoko ni sega ni rawa ika, e a vakaraitaka na yalo ni soro ko Saimoni ni a kaya vua ko Jisu me tovolea tale vakadua: “Na Turaga, keitou sa ia tiko ena bogi ka siga vaka, ka keitou sa sega ni rawata e dua na ka; ia ena vuku ni Nomuni vosa, ka’u na viritaka sobu na lawa,” (Luke 5:5). Ko ira na tamata soro, era talairawarawa ki na Vosa ni Kalou, se vakaibalebale vei ira, se segai.
E dua tale na ka e kune ena bula soro, oya na vakararavi. E a vakamuria na veiliutaki ni Kalou ko Eparama, dina ga ni sega ni kila tu na vanua ena kauti koya kina. Ko Ana, e a waraka me yaco na yalayala ni Kalou, dina ga ni sega ni kila tu se enaica ena qai yaco kina. E a namaka tu ko Meri e dua na cakacaka mana, ia ka sega ni kila se na yaco vakaevei. E a vakararavi ki na ituvatuva ni Kalou ko Josefa, ia e a lecava tu na vu ni kena yaco na veika ena ituvatuva ni kedra yaco. Ko ira yadua na bula oqo, era a bula soro taucoko.
Ko na kila ni ko sa soro vua na Kalou ni ko sa vakararavi Vua me walia vei iko na veika dredre, ka ko sega ni tovolea mo vakatulewataka ga vakai iko na veika kece. Ko na laiva kece vua na Kalou me cakacakataka. E sega ni vinakati mo dabeca tiko ga na idabedabe ni vakatulewa. E kaya na iVola Tabu, “Vakarorogo vei Jiova, ka waraki Koya tiko,” (Same 37:7). Me levu cake na nomu vakararavi ka lailai sobu na nomu sasaga vakataki iko. Ko na kila talega ni ko sa soro, ni ko vosoti ira na vakalewai iko ka ko sega ni sauma lesu na nodra veivakadiloi. Ko ira na bula soro era na vakaraitaki ira vakavinaka taudua ena nodra veimaliwai. Ko na sega ni veibiligi ka na sega vei iko na via valataka ga na nomu dodonu, se na nomu kauwaitaki iko ga vakai iko.
Na tikina ka dau dredre duadua me da sorovaka, oya, na noda ilavo. E vuqa era nanuma, “Au via bula ena vuku ni Kalou, ia, au via cakacaka ilavo talega me’u rawa ni vakacegu vinaka kina ni‘u sa biu cakacaka.” Na vakacegu e sega ni gagadre ni dua na bula soro, ka ni na veisisivi tiko kei na gagadre ni Kalou ena nomu bula. E a kaya ko Jisu, “Sa sega e dua na tamata sa qarava rawa e le rua na turaga,” (Maciu 6:24). Ka kaya talega, “Ni sa tiko talega na yalomudou e na yasana sa tiko kina na nomudoui yau,” (Maciu 6:21).
Na ivakaraitaki cecere duadua ni bula soro sa i Jisu. Na bogi ni bera na Nona vakamatei, e a sorovaka kina na Nona bula ki na inaki ni Kalou ko Jisu. E a masu ka kaya, “Apa, Tamaqu, sa rawarawa vei kemuni na ka kecega; ni kauta tani vei au na bilo oqo; ia me kakua ga ni vaka na lomaqu, me vaka ga na lomamuni,” (Marika 14:36).
E a sega ni kaya, “I Tamaqu, kevaka ko ni rawa, ni kauta laivi vei au na mosi oqo.” E a sa vakadeitaka oti e lomana ko Jisu ni rawa ni cakava na ka kecega na Kalou. Ka a kaya ga, “ITamaqu, kevaka e vinaka vei kemuni me kau laivi vei au na rarawa oqo, ia mo ni kauta laivi mada. Ia, kevaka e gadrevi me vakayacori kina na Nomuni inaki, oqori na ka au sa gadreva talega.”
Na bula soro dina, ena kaya, “Tamaqu, kevaka ko ni gadreva na mosi, rarawa se dredre oqo, me yaco kina na Nomuni inaki, ni yalovinaka ka kakua ni kauta laivi.” Na ivakatagedegede ni matua vakayalo vakaoqo, e sega ni ka rawarawa vua e dua. Vei Jisu, sa mositi Koya vakalevu na bibi ni kena caka na inaki nei Tamana, ka sa la’ki bunotaki dra wale kina. E sega ni cakacaka rawarawa na bulataka na bula soro. Vei keda, oqo na noda valuta na noda bula ni nanumi keda ga vakai keda.
Na vakalougatataki ni bula soro. E sa matata vakasigalevu tu ena iVola Tabu, na yaga ni noda sorovaka taucoko na noda bula vua na Kalou. Ai matai, ko na vakila na vakacegu: “Mo kilai koya mada ga, mo drau veivinakati; e na yaco kina vei iko na vinaka,” (Jope 22:21). E dua tale na ivakadewa mai na “King James Bible”, e kaya, “Mo veikilaitaki iko Vua, ka me nomu na vakacegu, ena qai yaco vei iko na veika vinaka”.
Na kena ikarua, ko na vakila na veisereki kei na galala: “Ia, ni dou sa qai sereki mai nai valavala ca, dou sa qai qarava nai valavala dodonu,” (Roma 6:18).
Na kena ikatolu, ko na vakila na kaukauwa ni Kalou ena nomu bula. Na veitemaki lelevu kei na dredre ka dau veivakamalumalumutaki, ena vakadruka taucoko ko Karisito ni ko solia Vua.
Ena gauna a sa vakanamata tu kina ko Josua ki na ivalu levu duadua ni nona bula, e a sotava na Kalou ka qai lutu sobu ena vakarokoroko, ka sorovaka vua na ituvatuva ka sa tuvana oti tu. Na soro oya, e a qai yaco kina e dua na qaqa veivakurabuitaki mai Jeriko. Ia, oqo na ka e rui talei kina na veibasai ni ka e yaco: Na qaqa, e vua mai na soro. E sega ni vakamalumalumutaki iko na soro; e vakaukauwataki iko ga. Ni ko soro vua na Kalou, sa sega ni qai gadrevi kina mo soro ki na dua tale na ka. Ko William Booth, na turaga ka a tauyavutaka na “Salvation Army”, e a kaya, “Na cecere ni nona kaukauwa e dua na tamata, sa kune ena ivakatagedegede ni nona soro.”
Ko ira na tamata soro e dau vakayagataki ira na Kalou. E a digitaki Meri na Kalou me tinai Jisu, sega ni baleta ni yalewa vakataledi, se vutuniyau, se rairai totoka, ia e baleta ga ni sa sorovaka tu na nona bula taucoko vua na Kalou. Ena gauna e vakamacalataka kina vua na agilose na ituvatuva ni Kalou, e a qai sauma lesu ena vosa malumalumu, “Raica na vada ni Turaga; me yaco ga vei au me vaka na nomuni vosa,” (Luke 1:38). E sega ni dua na ka e kaukauwa cake mai na bula soro ka sa vakayagataka na Kalou me liga ni Nona cakacaka. “O koya mo dou qai vakamalumalumutaki kemudou vua na Kalou,” (Jemesa 4:7).
Na ivakarau vinaka taudua ni bula. Eda na qai dui soro yadua kecega ki vua e dua, se ki na dua na ka. Ke sega ni ko soro vua na Kalou, ko na soro ki na nodra nanuma se nanamaki na tamata, ki na iyau, ki na yalo cudrucudru, ki na rere, ki na nomu vakalevulevui iko vakai iko, se ki na garogaro ca. Ko a mataitaki mo vakarokorokotaka na Kalou – ia, kevaka ko calata na inaki oya, ko na vakabulia eso tale na ka (kalou lasu) mo solia kina na nomu bula. E tu vei iko na galala mo digia na ka mo soro kina, ia ko na sega ni galala mai na vua ni nomu digidigi. E a kaya ko E. Stanley Jones, “Kevaka ko sega ni soro vei Karisito, ko na soro ki na veilecayaki kei na karusa ni bula.”
E sega wale ga ni sala vinaka duadua ni bula na soro, ia, e sa sala taudua ga ni bula. E sega ni dua tale na sala. Na veisala tale eso, era na kauti keda ga ki na lomaocaoca, rarawa kei na rusa. Na “King James Bible” e vakatoka na soro me “noda itavi e dodonu”. E dua tale na ivakadewa e kaya, “na sala yalomatua duadua ni qarava na Kalou.” Na sorovaka na nomu bula e sega ni ka e caka ena dela ni sesewa, se caka tu vakaveitalia, ia e cakava e dua e tu vinaka na nona vakasama ka kila vinaka tu na veika e vinakata, ka qai cakava. Oya na vuna e kaya kina ko Paula, “O koya oqo keitou sa dau vakatovolea kina, se keitou tiko vata, se tawase tani, me keitou vinaka ga Vua,” (2 Korinica 5:9). Na ka yalomatua taudua ko rawa ni cakava, o ya na nomu vakaio vua na Kalou.
E rawa ni vakayabaki na kena dede, ia e dau qai yaco mai na gauna ni ko vakila ni ilatilati levu taudua ka latia tu na veivakalougatataki ni Kalou ena nomu bula, oya, e sega ni ko ira na tani, ia ko iko sara ga vakai iko – na nomu vakauyalomu, na nomu dokadokai iko, kei na nomu ituvatuva ni veika ko via rawata. Ko na sega ni vakayacora rawa na inaki ni Kalou me baleta na nomu bula ni ko vakanamata tikoga ki na nomu ituvatuva vakai iko.
Kevaka me na cakava na Kalou na Nona cakacaka bibi taudua ena nomu bula, ena tekivu vakaoqo. Mo solia kece vua na Kalou: na veika sa sivi, na dredre ni gauna oqo, na nomu inuinui me baleta na nomu veimataka, na nomu nuiqawaqawa, na nomu malumalumu, na nomu itovo ca, na mavoa ni yalomu, kei na veika dredre tale eso. Laiva vei Jisu Karisito me taura na iuli, ka vagalalataka vua na idabedabe ni veiliutaki. Kua ni rere se rivarivabi; e sega ni dua na ka ena yali mai Ligana ni sa taura tu na iuli ni nomu bula. Ni sa liutaki iko ko Karisito, sa sega ni dua na dredre ko na sega ni rawa ni vorata. Ko na vakataki Paula, “Au sa rawata na ka kece ga e na vuku i Karisito, o koya sa vakaukauwataki au,” (Filipai:4:13).
Na gauna ni soro nei Paula, e a yaco ena sala ki Tamasiko, ni sa vakamatabokotaki ena serau ni Kalou ka lutu ki na qele. Vei ira tale na so, e tara na nodra bula na Kalou ena veisala ka sega soti sara ni kaukauwa me vakataki Paula. Ia, na noda soro vua na Kalou e sega ni ka e yaco vakadua ga. E kaya ko Paula, “Au sa mate tiko ena veisiga,” (1 Korinica 15:31). E tiko na tiki ni gauna ka da soro taumada kina, ka tiko talega na itovo ni bula ni soro, o koya ka yaco ena veigauna yadua eda vakatovolei kina, ka na yaco tiko ena noda bula taucoko. Na dredre ni bulataka na bula soro, e baleta ni da rawa ni lutu vakavuqa, ka vakavuna me da soro tiko vakalimasagavulu ena loma ni dua na siga. Oqo mo cakava me nomu itovo ena veisiga. E kaya ko Jisu, “ Kevaka e dua sa via muri au, me kakua ni muria na lomana, ia me colata ga na nona kauveilatai ena veisiga, ka muri au,” (Luke 9:23).
Ia, e dodonu me’u vakasalataki iko eke: ni ko sa vakatulewa mo bulataka na bula e sorovaki taucoko vua na Kalou, ena vakatovolei na vakatulewa oya. Ena so na gauna, ko na qarava eso na itavi ena gauna ka sega ni veiriti kina kei na nomu ituvatuva vakai iko, se na itavi ka sega ni dua e taleitaka, se itavi ko vakayagataka kina na nomu iyau, se na itavi ka da nanuma ni na sega ni vakayacori rawa ena kena rui dredre. E kena ibalebale talega oya, ni vuqa na gauna, e na gadrevi mo cakava na veibasai ni ka ko via cakava.
E dua na tamata lotu ka kilai levu ena noda senitiuri, e yacana ko Bill Bright, o koya ka a tekivuna na “Campus Crusade for Christ”, na isoqosoqo ni veivakalotutaki e veiyasai vuravura. Ena nodra cakacaka na vakailesilesi ni soqosoqo oqo ena veiyasai vuravura, na qaravi ni nodra porokaramu ni veivakalotutaki, oya na “Four Spiritual Laws tract”, kei na vakaraitaki ni nodra iyaloyalo yavala ka yacana na “Jesus” (ka ra sarava e 4 na bilioni na lewe ivuravura), e a yaco kina me ra vakalotutaki e dua na drau limasagavulu na milioni na tamata.
Au a tarogi Bill, “Na cava e vakayagataka ka vakalougatataka kina vakalevu na nomu bula na Kalou?” E qai kaya, “Ni’u a se cauravou, au a cakava e dua na veiyalayalati kei na Kalou. Au a vola sara ga na veiyalayalati oqori ka’u sainitaka na yacaqu e rukuna. Na lewe ni neirau veiyalayalati e kaya toka vakaoqo: “Tekivu e daidai ka lako yani, au sa na wili me’u bobula nei Jisu Karisito”.
Ko sa sainitaka beka e dua na veiyalayalati vaka ko ya? Se ko se veileti ka veimulomulo tikoga kei na nomu vakatulewa mo solia Vua na dodonu me vakayagataka na nomu bula ena Nona ituvatuva? Sa i koya oqo na gauna mo sa soro kina – ki na Nona veivosoti, Nona loloma, kei na Nona vuku.
KA 10 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Sa usutu ni vakarokoroko na soro vua na Kalou.
Tikina Koula: “Dou soli kemudou ga vua na Kalou, me caka kina na ka e dodonu.” (Roma 6:13)
Taro mo Taroga: Na tiki ni noqu bula cava e se sega tiko ni‘u sorovaka vua na Kalou?


c: text/html

text:
“Ni sa cakava na ka kecega ko Koya, se ra tu mai lomalagi se ra tu e vuravura, se ra rairai se ra sega ni rairai, ……sa cakava na ka kecega ko Koya, ka me Nona talega,” (Kolosa 1:16).
“Vakavo ke bula tiko e dua na kalou, na taro me baleta na inaki ni bula e sega ni vakaibalebale.” (Bertrand Russell, tamata tawalotu kilai levu)
E sega ni baleti iko.
Na inaki ni nomu bula, e bibi cake sara mai na nomu tiko vinaka, se na nomu bula vakacegu, se na nomu bula marau. E bibi cake sara mai vei ratou na lewe ni nomu vuvale, se na nomu cakacaka, se na nomu tatadra kecega. Ke ko via kila na vu ni nomu biu mai ena vuravura oqo, e dodonu mo vakatekivu vua na Kalou. Ko a sucu mai ena Nona inakinaki mo vakayacora kina na Nona inaki.
Na kena vakasaqarai na ibalebale ni bula, e ka e sa vakadrevea tu mai na vuku vakatamata ena loma ni vica na udolu na yabaki ka sa sivi yani. Na vuna e sega ni dua e kunea rawa kina, oya, e baleta ni da vakatekivutaka tiko na noda vakasaqaqara ena vanua cala: oya, vei keda vakataki keda. Na noda vakatataro e baleti keda tikoga, me vaka oqo: Na cava beka me’u na cakava ena noqu bula? Na cava na icavacava au via yacova? Na cava e noqu tatadra me baleta na noqu veisiga ni mataka?
Ia na noda rai tikoga vei keda vakai keda, ena sega sara ni vakatakila vei keda na inaki ni noda bula. E kaya na iVola Tabu: “Sa tiko e ligana na nodrai cegu na ka kecega sa bula, kei na yalodra na tamata kecega,” (Jope 12:10). Ko na sega ni kunea rawa na inaki ni nomu bula ena nomu vakekeli vakataki iko e lomamu, me vaka e dau cauraki ena so na ivola ka ra vola na tamata, se ena iyaloyalo yavala eso, se ena vulika eda cakava. Ko sa na rairai tovolea oti beka oqori.
Ko a sega ni buli iko vakataki iko: oya na vuna ko na sega ni rawa ni kila kina vakataki iko na inaki ko a buli kina. Ke’u solia vei iko e dua na iyaya buli ka ko se qai raica vakadua, ko na sega ni kila na inaki ni kena a buli. Ena sega talega ni kila na iyaya buli oya, na vu ni kena a buli. O koya duadua ga ka veibuli, e rawa ni vakamacalataka na inaki e a bulia kina na iyaya buli oya.
Au a la’ki sese voli ena dua na noqu a la’ki keba vakagade tu ena dua na vanua veiulunivanua. Au a kelea na noqu motoka me’u vakataroga na sala ki na keba. E mani tukuni vei au, “Ko na sega ni rawa ni yaco ki na keba ke ko tekivu yani eke. Mo la’ki tekivu mai ena yasa ni ulunivanua kadua.” E vakakina vei iko: ko na sega ni kila na inaki ni nomu bula ke ko vakatekivu tikoga vei iko. E dodonu mo vakatekivu vua na Kalou: o koya ka a buli iko. Ko bula tiko oqo baleta ni vakatara na Kalou mo bula tiko. E a buli iko na Kalou me baleti Koya ga, ka ko na sega ni kila rawa na inaki ni nomu bula me yacova ni ko sa ciqoma na dina oqo. E Vua ga, ko na kunea kina na nomu itekitekivu, ko na kila kina se ko cei o iko, na ibalebale kei na inaki ni nomu bula, na bibi ni nomu bula, kei na nomu icavacava. Na veisala kece tale, era na la’ki tini botoilevu tu ga.
E vuqa era dau saga me ra vakayagataka na Kalou me ivakarawa ni nodra inaki vakataki ira. Ia, oqori e dau tini dole talega. O iko, ko a buli mo yaga vua na Kalou, ka gadreva o Koya mo solia na nomu bula Vua me vakayagataka ena Nona inaki. Sa veibasai sara oqo kei na nanuma ni tamata me vakayagataka na Kalou me rawa kina na nona inaki vakatamata. E kaya na iVola Tabu: “Ni sa vu ni mate na gadreva na itovo vakayago, ia sa vu ni bula kei na vakacegu na gadreva na itovo vakayalo” (Roma 8:6).
Au sa wilika oti e vuqa na ivola ka cauraki kina eso na sala me kunei kina na ibalebale se inaki ni noda bula. Na ivola vakaoqori era vakatokai me ra “self help books” se ivola me da vukei keda kina vakataki keda. Na vuna e vakatokai kina vakaoqori, e baleta ni vakabibitaki kina na noda rai taumada vei keda vakataki keda: oya me da vakasamataka na noda tatadra, vakamatatataka na veika e bibi vei keda, tekia eso na isausau me da sasaga kina, vakadeitaka e lomada na veika eda vakaisolisoli se vakataledi kina, digia eso na takete cecere me da yacova, ka da sa tekivu sasaga sara yani kina. Vakalawataka na nomu bula, vakabauta ni ko na rawata, vakasoqoni ira eso ka ra rawa ni vukei iko ena nomu sasaga, ka kakua ni soro.
E dina ni veika kece oqori e rawa ni solia vei keda na veika eda gadreva ena bula oqo. Ko na rawa ni vakavotukanataka na veika ko tatadrataka tu kevaka ko solia kina na nomu igu kei na nomu vakasama taucoko.
Ia, na nomu rawata na nomu tatadra kei na nomu sotava na inaki ko a buli kina, sa rua na ka e duidui sara. Ko na rawa beka ni kunea na bula sautu ka rawata kece na veika ko saga, ia ko se rawa ga ni calata na inaki ka a buli iko kina na Kalou. E gadrevi ena nomu bula na ivakasala ka cecere cake mai na ivakasala eso ka cauraki ena ivola e vuqa ka vola na tamata.
Na ivola ko wilika tiko oqo, e sega ni vaka na kena ka’u vakamacalataka toka oqori e cake. Na ivola oqo ena sega beka ni na vukei iko mo kunea e dua na cakacaka vinaka, se me na vukea na nomu saga na kena vakavotukanataki na nomu tatadra, se mo navuca kina vakavinaka na nomu bula. Ia, ena tuberi iko mo vakagalalataki mai na veika eso ka vakaosoosotaka tu na nomu bula, ka na vakaqiqotaki ka vakaqaqacotaki na nomu sasaga me veirauti ga kei na veika e bibi. Oqo e baleta tiko na nomu rawa ni sotava na inaki ka a buli iko kina na Kalou.
Ia, ke qai tarogi na taro, se ko na rawa ni kunea vakacava na inaki ka a buli iko kina na Kalou? E rua ga na digidigi ko rawa ni digia me saumi kina na taro oqo. Na imatai, oya, ena nomu vuku kei na nomu vakasama ga vakatamata. Oqori na digidigi era digia e vuqa ka ra vaqara na isau ni taro oqo. Era vakasama, ka ra vakatataro e lomadra, ka ra bulia eso na ivakamacala e vakaibalebale vei ira. Ni kaya e dua, “Au dau nanuma ni balebale ni bula e ka…..”, e kaya dina tiko, “ Oqo na noqu vakasama vinaka duadua.”
Ena loma ni vica na udolu na yabaki sa sivi yani, era vakasamataka ka veivosakitaka na tamata vuku na ibalebale dina ni bula. E dina ni nodra kilaka na tamata vuku e sa yaga vakalevu ena kena vakatoroicaketaki na noda itovo ni bula na tamata, ia na nodra nanuma me baleta na inaki dina ni bula ni tamata, e nanuma wale ga vakatamata.
Ko Dr Hugh Moorehead, e dua na parofesa ena Northeastern Illinois University, e a volavola vei ira e lewe rua na drau ka limasagavulu na tamata vuku ka kilai levu e vuravura, ka taroga vei ira na taro: “Na cava na inaki dina ni bula?” Ena nodra sauma yani vua na taro oqori , e sa qai tabaka o koya na nodra isau ni taro ena dua na ivola. Eso era solia mai na nodra vakasama vinaka duadua, ka so tale era kaya ni ra muria ga na inaki ni bula ka vakaibalebale vakalevu duadua vei ira. Eso era sa kaya sara ga vakadodonu ni ra sega ni kila se cava na inaki ni bula. Ia, eso era qai taroga lesu tale vua na parofesa kevaka e sa kunea o koya na inaki dina ni bula.
Ia, na ikarua ni digidigi ka rawa ni digia e dua me saumi kina na taro e tarogi toka mai cake: ko rawa ni kunea vakacava na inaki e a buli iko kina na Kalou? oya ena nomu vakararavi ki na veika e vakatakilai. Eda rawa ni goleva na ka e vakatakila na Kalou ena Nona Vosa me baleta na ibalebale ni bula. Na gaunisala rawarawa duadua me kilai kina na inaki ni kena buli e dua na ka, oya, me tarogi o koya ka a bulia. E vakakina ke da via kila na inaki ni noda buli na tamata, e dodonu me da taroga na Kalou, o Koya ka a buli keda. E sega ni laivi keda tu o Koya ena butobuto me da vakayayamo ka vakatataro ena dela ni lecaika. E sa vakatakila tu vei keda na Kalou na inaki e lima ni noda bula ena iVola Tabu.
Ena gauna oqo, ni buli e dua na iyaya me vaka beka na motoka, se dua na misini, e dau lako vata mai kei na kena ivola ka vakamacalataki tu kina na kena inaki kei na kena ivakavakayagataki.
E vakakina ni a buli keda na Kalou, e a qai solia mai na ivola ni vakamacala me baleti keda, sa i koya na iVola Tabu.
- E vakamatatataki tu kina na vu ni noda buli, me da bulataka vakacava na bula oqo, na veika eso me da qarauna, kei na veika me da nanamaki kina. E vakamacalataka na veika kece ka ra sega ni vakamacalataka rawa na ivola era vola na tamata me vukei keda. E kaya na iVola Tabu, “Ia na vuku ga ni Kalou keitou sa tukuna e na ka vuni, io oqori ka vunitaki eliu, ka lesia na Kalou ni sa bera ni caka ko vuravura me da vakalougatataki kina,”(1 Korinica 2:7).
Na Kalou e sega walega ni tekitekivu ni bula, ia e ivurevure talega ni bula o Koya. Ke ko via kunea na inaki ni nomu bula, e dodonu mo vuki ki na Nona Vosa, ka sega ki na vuku vakavuravura. Mo tara cake na nomu bula ena dina tawamudu, ka sega ena itukuni, se ena italanoa, se ena ile eso ka dau cauraki me veivakauqeti se veivakayaloqaqataki. E kaya na iVola Tabu, “Eda sa caka talega kina me Nonai votavota, ni da lesi eliu me vaka sa nakita ko Koya sa cakava na ka kecega me vaka na Nona lewa,” (Efeso 1:11). Na tikina oqo e dusia tiko vei keda e tolu na dina me baleta na inaki ni noda bula:
1. Ko kunea na inaki kei na ibalebale ni nomu bula ena nomu veiwekani kei Jisu Karisito. Ke se bera ni tauyavu na nomudrau veiwekani, au na qai vakamacalataka malua na sala mo rawa ni tekivuna kina.
2. E a sa nanumi iko tu na Kalou ni bera ni ko qai bau vakasamataki Koya. Na nona inaki baleti iko e a sa navuca oti tu ni se bera na nomu kunekunetaki. E a sa nakita oti tu ni bera na nomu sucu, ka ko a sega ni veivuke se soli vakasama e na inakinaki oya. Ko na rawa ni digia na nomu cakacaka, na watimu, ka vakakina na veitiki ni nomu bula tale eso, ia ko sega ga ni rawa ni digitaka na inaki ni nomu bula.
3. Na inaki ni nomu bula e tiki lailai wale ni dua na inaki levu ka cecere cake sara, ka sa nakita oti na Kalou me baleta na Nona matanitu vakalomalagi. Oya na inaki ni kena volai na ivola oqo.
Ko Andrei Bitov, e dua na dauvola ivola ni Rusia, e a tubu cake ka bula ena dua na matanitu komunisi ka tawalotu. Ia, e a qai tara na Kalou na nona bula ena dua na siga. “Ni’u yacova na yabaki ruasagavulu ka vitu, au a vodo tiko ena sitimanivanua ena dua na siga. E a qai tuburi au mai e dua na yalo nuiqawaqawa vakaitamera, ka vaka ni sa vakarau cavuka na noqu icegu. Ia, e qai vakasauri na kena vakaraitaki mai mataqu e dua na vosa: Ke sega na Kalou, sa sega ni vakaibalebale na bula. Ena noqu domobula levu, au sa qai tekivu cavuqaqataka voli kina na vosa oqori me yacova na noqu la’ki sobu. Mai na siga oya, e sa serauna tu mai na noqu bula na rarama ni Kalou.”
Ko sa rairai vakayayamo voli mai ena butobuto mo kunea na inaki ni nomu bula. Mata vinaka mai! Ko sa na vakarau curuma yani oqo na rarama.
MATAI NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: E sega ni baleti au.
Tikina Koula: “Sa cakava na ka kecega ko Koya, ka me Nona talega.” (Kolosa 1:16)
Taro mo Taroga: E dina ni vuqa na ka ena vuravura oqo e vakabibitaka na noda bula ga ena vukuda vakai keda; ia, me’u na dau vakauqeta vakacava na yaloqu, me’u nanuma tiko ni bula oqo e baleta na noqu bula ena vuku ni Kalou, ka sega ni baleti au vakai au?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Na Cava Era Sega ni Tauri Dra Kina na iVakadinadina i Jiova?
Eso na nanuma cala
Ka era tukuna e levu: Era sega ni vakabauta na iVakadinadina i Jiova na veiqaravi vakavuniwai.
Kena dina: Keimami qara na veiqaravi vinaka duadua vakavuniwai. Ni keimami tauvimate, keimami qarai ira na vuniwai era matai ena veisele, ia e sega ni vakayagataki kina na dra. Keimami marautaka ni sa toso sara na iwalewale ni veiqaravi ena tabana ni veiqaravi vakavuniwai. E laurai ni sa yaga raraba na veiqaravi vakavuniwai e sega ni vakayagataki kina na dra. Ena levu na vanua, sa rawa vei ira na tauvimate mera digia na veiqaravi e taqomaki ira mai na leqa e vu mai na tauri ni dra, me vaka na matedewa, vakaleqa na cakacaka ni sotia ni yagoda, kei na cala e dau yaco ena gauna ni veisele.
Ka era tukuna e levu: Era vakabauta na iVakadinadina i Jiova ni na vakabula na tauvimate na vakabauta.
Kena dina: Keimami sega ni dau veivakabulai vakacakamana.
Ka era tukuna e levu: E sau levu na veiqaravi vakavuniwai e sega ni vakayagataki kina na dra.
Kena dina: E yaga qai sega ni sau levu na veiqaravi vakavuniwai e sega ni vakayagataki kina na dra. *
Ka era tukuna e levu: Era mate e veiyabaki e levu na iVakadinadina i Jiova, wili kina o ira na gone nira sega ni tauri dra.
Kena dina: E sega ni dina na itukutuku qori qai sega na kena ivakadinadina. Era sa cakava oti na vuniwai e levu na mataqali veisele e sega ni vakayagataki kina na dra, me vaka na veisele ena uto, sui, kei na gacagaca. * Era dau bulabula vinaka o ira na sega ni tauri dra ni oti na veisele, wili kina o ira na gone, ni vakatauvatani kei ira na tauri dra. * Ia se mani cava na ituvaki, eda sega ni vakadeitaka ni na mate e dua na tauvimate ena vuku ni nona tauri dra se sega ena gauna ni veisele.
Na cava era sega ni tauri dra kina na iVakadinadina i Jiova?
Neimami vakatulewa qo e yavutaki ena ka keimami vakabauta, sega ni ka vakavuniwai. E veivakaroti na Veiyalayalati Makawa kei na Veiyalayalati Vou meda vakatabui keda mai na dra. (Vakatekivu 9:4; Vunau ni Soro 17:10; Vakarua 12:23; Cakacaka 15:28, 29) Kena ikuri, ena mata ni Kalou na dra e vakatakarakarataka na bula. (Vunau ni Soro 17:14) Koya gona, keimami sega ni tauri dra ni keimami talairawarawa vua na Kalou kei na neimami doka ni o koya e solia na bula.
Veisau na rai
Era dau nanuma tu na vuniwai ni rivarivabitaki na veisele e sega ni vakayagataki kina na dra, ia sa veisau na rai ena vica na yabaki sa oti. Kena ivakaraitaki, e tabaki ena dua na ivola vakavuniwai ena 2004 ni “sa na muri ena vica na yabaki mai qo na iwalewale ni veisele e dau vakayacori ga vei ira na iVakadinadina i Jiova.” * E tabaki tale ga ena 2010 ena ivola vakavuniwai na Heart, Lung and Circulation “me kua ni yalani ga vei ira na iVakadinadina i Jiova na ‘veisele e sega ni vakayagataki kina na dra.’”
Nikua, era sa sega ni qai vakayagataka e udolu vakacaca na vuniwai na dra ena so na veisele lelevu, era sa sosomitaka qori ena veiqaravi e vakalevutaki kina nona dra o koya e tauvimate ni bera ni lai sele. Na iwalewale ni veiqaravi qori sa vakayacori tale ga ena veivanua se qai vakatorocaketaki tiko, ra ciqoma tale ga na veiqaravi qori o ira na sega ni iVakadinadina i Jiova.
^ para. 8 Raica na ivola Transfusion and Apheresis Science, Volume 33, No. 3, t. 349.
^ para. 10 Raica The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Volume 134, No. 2, t. 287-288; Texas Heart Institute Journal, Volume 38, No. 5, t. 563; Basics of Blood Management, t. 2; and Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Volume 4, No. 2, t. 39.
^ para. 10 Raica The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Volume 89, No. 6, t. 918; kei na Heart, Lung and Circulation, Volume 19, t. 658.
^ para. 14 Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, Volume 4, No. 2, tabana e 39.


text:
-
Recent Posts
Recent Comments
Archives
Categories
Meta
Tag Archives: E Kaya na iVola tabu
Wase 2 – Ko Sa Sega Ni Vua ni Vakacalaka
“Sa vosa vakaoqo ko Jiova ka cakavi iko, ka buli iko mai na kete, ena vukei iko ko Koya.” ( Aisea 44:2) “E sega ni dau vakatatalo na Kalou” Albert Einstein Ko sega ni vua ni vakacalaka. Na nomu sucu … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged Buli Iko na Kalou, Bulia na Vuaravura, E Kaya na iVola tabu, iTuvatuva ni Kalou, Jiova, Kawatamata, Ko Sega ni Vua ni Vakacalaka, Maucokona, Na Kalou, Na Veilomani, Na Vuravura Oqo, Nona Loloma, Nona Loloma Levu, Sa Vakatuburi Keda, Udolu na Yabaki, Vakadidike, Vakasama ni Kalou, Vua ni Vakacalaka Leave a comment
Wase 5 – Na Rai ni Kalou me Baleta na Bula
“A cava na nomudou bula?” (Jemesa 4:14) “Eda sega ni raica na veika ena kedra ituvaki, eda raica ga na veika ena keda ituvaki.” (Anais Nin) Na ivakarau ni nomu raica na nomu bula ena bulia na ibulibuli ni nomu … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged Atama kei Ivi, Bula Sa Bera Mai, Dauloloma, Dauveiqaravi, E Kaya na iVola tabu, iTalanoa ni Taledi, iTovo ni Bula, iVola Tabu, Kena iVakatawa, Malumalumu, Na Bula e Vakainaki, Na iNaki, Na Kalou, Na Nomu Bula, Na Nona Yalodina, Na Rai ni Kalou me Baleta na Bula, Na Yalayala, Sa Yalataka na Turaga, Sa Yalo Dina na Kalou, Soqo ni Marau, Taqomaka na iSolisoli ni Kalou, Vakatakarakara, Valataki Vanua, Veimaliwai, Veivakacaucautaki, Veivakatovolei Leave a comment


text:
Wase 1 – E Vakatekivu Kece Vua na Kalou
Wase 2 – Ko Sa Sega Ni Vua Ni Vakacalaka
Wase 3 – Na Cava e Vakatulewataka Tu Na Nomu Bula?
Wase 4 – Buli Mo Bula Tawamudu
Wase 5 – Na Rai Ni Kalou Me Baleta Na Bula
Wase 6 – Na Bula Sa iLesilesi Ka Vakaiyalayala Ga
Wase 7 – Na Vu Ni Veika Kecega
Ai Matai ni iNaki – Ko a Nakiti Mo Vu ni Marau Vua na Kalou
Wase 8 – Nakiti Mo Vu ni Marau Vua na Kalou
Wase 9 – Na Cava e Vakavuna Me Cila na Mata i Jiova?
Wase 10 – Na Usutu ni Vakarokoroko
Wase 11 – Na Veitokani Voleka kei na Kalou
Wase 12 – Na Vakatuburi kei na Vakabulabulataki ni Veitokani kei na Kalou
Wase 13 – Na Vakarokoroko ka Marau Kina na Kalou
Wase 14 – Ni Dau Yawa Vei Keda Na Kalou
Ai Karua ni iNaki – Ko a Buli Mo Lewe Ni Matavuvale ni Kalou
Wase 15 – Buli Mo Lewe ni Matavuvale ni Kalou
Wase 17 – E Dua na Vanua Me Da Wili Kina
Wase 18 – Na Noda Veiwaseitaka Noda Bula
Wase 19 – Na Vakabulabulataki ni Bula Veimaliwai
Wase 20 – Na Vakavinakataki ni Veitokani e sa Kavoro
Wase 21 – Taqomaka na Nomu iVavakoso
Ai Katolu ni iNaki – Ko a Buli Mo Ucui Karisito
Wase 22 – Buli Mo Ucui Karisito
Wase 23 – Na iVakarau ni Noda Tubu
Wase 24 – Me Veisautaki Iko na Dina
Wase 25 – Na Veisau Ka Vu Mai na Dredre
Wase 26 – Na Tubu Ka Yaco Mai na Vakatovolei
Wase 27 – Na Vakadrukai ni Vere
Ai Ka Va ni iNaki – Mataitaki Mo Veiqaravi ena Vukuna
Wase 29 – Ciqoma na Nomu iLesilesi
Wase 30 – Mataitaki Mo Veiqaravi ena Vukuna
Wase 31 – Na Nomu Kila na Nomu iBulibuli
Wase 32 – Na Vakayagataki ni Veika e Solia Vei Iko na Kalou
Wase 33 – Na iTovo ni Dauveiqaravi Dina
Wase 34 – Na Nanuma Vakadauveiqaravi
Wase 35 – Na Kaukauwa ni Kalou ena Nomu Malumalumu
Ai Kalima ni iNaki – Ko a Buli E Na Dua Na iLesilesi
Wase 36 – Buli ena Dua na iLesilesi
Wase 37 – Wasea na Nomu iTukutuku ni Bula
Wase 38 – Yaco Mo Tamata Lotu Ni Vuravura Raraba
Wase 39 – Vakataudeitaka na Nomu Bula
Wase 40 – Na Bulataka na Bula e Vakainaki