text:
ITALANOA 99
Ena Tabavale e Cake
SA SIVI e rua na siga, e bogi ni Lotulevu oqo. Ratou mai soqovata oqo o Jisu kei iratou na 12 na yapositolo ena dua na tabavale e cake me ratou vakayagataka kina na kakana ni Lakosivia. O Jutasa Isikarioti e curu tiko oqori i tuba. Ena lai tukuna vei ira na bete na sala mera vesuki Jisu kina.
Ena siga Vukelulu, a lako yani o Jutasa vei ira na bete qai taroga: ‘A cava dou na solia vei au keu vukei kemudou mo dou vesuki Jisu?’ Era kaya: ‘Tolusagavulu na tiki ni siliva.’ Sa vakarau lai sota sara tiko ga oqori o Jutasa kei ira na bete me rawa ni kauti ira mai vei Jisu. Sa dua dina na ka torosobu, se vakaevei?
Sa oti na kanavata ni Lakosivia, ia e tekivuna o Jisu e dua tale na kanavata lavotaki. E solia vei ratou na yapositolo e dua na ibuli madrai qai kaya: ‘Dou kania, oqori e kena ibalebale na yagoqu ena soli ena vukumudou.’ Sa qai solia tale ga vei iratou na bilo waini qai kaya: ‘Dou gunuva, oqori e kena ibalebale na noqu dra ena dave ena vukumudou.’ E vakatoka na kanavata oqo na iVolatabu, me ‘ivakayakavi ni Turaga.’
Era daunanuma lesu na Isireli ena gauna era kania kina na kakana ni Lakosivia na nodra ‘lako sivia’ na agilosi ni Kalou na nodra veivale mai Ijipita, ra qai vakamatei ira ga na ulumatua ni Ijipita. Ia oqo e vinakata o Jisu me ratou dau nanumi koya na nona imuri ni a solia na nona bula ena vukudratou. Oya na vuna e kaya kina vei iratou me ratou dau cakava ena veiyabaki na kanavata oqo.
Ni oti na iVakayakavi ni Turaga, sa qai kaya o Jisu vei iratou na yapositolo me ratou yaloqaqa, me ratou tudei ena vakabauta. Eratou tinia ena nodratou lagata e dua na sere vua na Kalou, ratou qai lako yani. Sa via bera sara toka oqo, ni sa bogilevu tutu beka. Meda raica mada na vanua eratou lako kina.


c: text/html

text:
Turaganilewa
Chapter 15
Ni sa qai yaco mai na gauna ni tatamusuki, sa veisiko yani o Samisoni, me sikovi watina, ena dua na me gone. Sa tukuna, "Me'u lako mada yani vei watiqu, ki na nona rumu sara." Sa sega ni vakatara o tamana me curu ki na rumu nei watina.
2 Sa tukuna vua o tamai watina, "Au nanuma ga ni o sa besetaki koya; oqori na vuna au sa soli koya kina vua na nomu i tokani. E sega beka ni vinaka cake vei koya na tacina e gone vua?; au kerea mo tauri koya, ka gone oqo."
3 Sa qai tukuna vei ira o Samisoni, "Oqo sara ga, au sa na sega ni cala kina ena vukudra na Filisitia, kevaka au sa na samuti ira!"
4 Sa qai lako o Samisoni ka toboka e tolu na drau na fokise, vesuka yarua na buidra, ka vakama na buidra.
5 Era sa qai veiciciyaki na fokise, ki na veivanua kecega ni sa kama tu na buidra. Era sa kama yani na veisila bula kei na sila sa musu oti; na vei vaini kei na olive talega.
6 Era sa taroga na Filisitia na veika oqo, era sa tukuna kece, "O Samisoni ga na vugoi Timinite, baleta ni sa taura na watina ka solia vua na nona i tokani me watina." Era sa lako mai na Filisitia ka vakamai yalewa kei tamana o Timinite ena bukawaqa.
7 Sa vosa vei ira o Samisoni, "Ni o ni sa cakava na veika oqo, au na sauma dina vei kemuni, ni sa oti, au na qai cegu."
8 Sa qai vakamatei ira ena dua na veivakamatei levu; sa qai lako sobu ka la'ki vakaitikotiko ena veiqara vatu e Itama.
9 Era sa lako cake na Filisitia ka ra laki toka vakawawa e Juta, ka ra sa tuvani ira me valuti Lei.
10 Era sa vosa na Juta ka vaka: "Ena cava o ni sa lako mai kina me valuti keimami?" Era sa sauma mai; "Keimami sa lako tiko mai oqo, me mai vesu o Samisoni, me keimami cakava vua me vaka sa cakava vei keimami."
11 Era sa lako sobu mai e tolu na udolu na Juta ki Itama ena bari ni veivatu ka tukuna vei Samisoni, "O sa sega beka ni kila ni ra sa lewai keda o ira na Filisitia?" Na cava oqo o sa kitaka vei keda?" sa qai tukuna vei ira. "Me vaka ga na veika era sa kitaka vei au, au sa kitaka tiko oqo vei ira."
12 Era sa tukuna vua, "Keimami sa lako tiko mai oqo me vesuki iko ka soli iko ki na ligadra na Filisitia." Sa qai tukuna vei ira o koya, "Mo ni yalataka oqo, ni o ni na sega ni vakamatei au."
13 Era sa sauma lesu vua ka vaka: "E sega sara, keimami na vesuki iko ga ka soli iko yani kina ligadra, keimai na sega ni vakamatei iko." Era sa vesuki koya ena rua na dali vovou, ka kauti koya mai ki na bari ni vatu.
14 Ni sa yaco mai ki Lei, e ra sa kaikaila mai vei koya na Filisitia. Sa qai lako mai vua na Yaloi Jiova, ka lako mai vakaukauwa sara. Ka sa malumu sobu mai nai vesu e ligana me vaka sa kama waicala yani na drega, ka sa tasere sara nai vesu e ligana.
15 Sa kunea sa ra e dua na sui galegale ni asa, sa taura sara e dua e ligana ka vakamatea kina e dua na udolu na tamata.
16 Sa tukuna o Samisoni: "Ena sui ni galegale ni asa, era sa veibinibini tu, ena sui ni galegale ni asa, au sa vakamatea kina e dua na udolu na tamata!"
17 Ni sa oti na nona vosa, sa viritaka laivi na sui ni galegale ni asa mai ligana ka vakatoka na yaca ni vanua o ya o Ramaci-Lei.
18 Sa qai karamaca vakalevu: ka kaci yani vei Jiova ka vaka: "O ni sa cakava na veisereki levu ena ligana na Nomuni tamata, ia oqo me'u na mate beka ena via gunu, kei na ligadra talega na sega cili oqo?"
19 Sa vida rua na vatu mai Lei na Kalou ka sa lako mai kina na wai, ka sa gunu kina o Samisoni, ka sa bula tale mai na yalona. Sa vakayacani na vanua o ya me Eniakori mai Lei me yacova na siga oqo.
20 Sa vakatulewa e Isireli o Samisoni me ruasagavulu na yabaki, ena nodra gauna na Filisitia.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qaravi Jiova, na Kalou ni Galala
“Na vanua e tiko kina na yalo i Jiova, e vakilai kina na galala.”—2 KOR. 3:17.
1, 2. (a) Ena gauna i Paula, na cava e ka ni veitalanoa kina na bobula kei na bula galala? (b) O cei e cavuta o Paula ni rawa ni vakarautaka na galala dina?
NIRA veiliutaki tiko na kai Roma ena nodra gauna na lotu vaKarisito taumada, levu era sakitaka nira tutaka na lawa, lewadodonu kei na bula galala. Ia e levu na ka vakasakiti e rawata na Matanitu o Roma, e rawati ga ena nodra cakacaka na bobula. Dua mada ga na gauna, rauta ni 30 na pasede ni lewenivanua e Roma era bobula. Kena ibalebale ni ka ni veitalanoa vei ira na tauvanua, vaka kina o ira na lotu vaKarisito na ka e vauca na veivakabobulataki kei na bula galala.
2 E cavuti vakalevu ena ivola i Paula na bula galala. Ia e sega ni inaki ni nona cakacaka vakaitalatala me valataka na bula raraba ni lewenivanua se veika vakapolitiki, nira saga tiko qori e levu ena gauna ya. A sega ni vakanuinui o Paula vei ira na iliuliu vakatamata se isoqosoqo me rawa ni bula galala, e gumatua kei ira na tacina vakayalo mera vukei ira na lewenivanua mera kila na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou kei na yaga tawamudu ni isoro ni veivoli i Karisito Jisu. E dusimaki ira mada ga na lotu vaKarisito vua na iVurevure ni galala dina. 2 Kor. 3:17.Ena ikarua ni nona ivola vei ira na lotu vaKarisito e Korinica, e vakamatatataka: “E Yalo o Jiova, na vanua e tiko kina na yalo i Jiova, e vakilai kina na galala.”—
3, 4. (a) Na cava e vola kina o Paula na 2 Korinica 3:17? (b) Cava meda cakava meda marautaka kina na galala e solia o Jiova?
3 Ena nona ivola taumada vei ira mai Korinica, e vakamacalataka o Paula na lagilagi i Mosese ni siro mai na Ulu i Saineai ni oti nona rairai ena mata ni agilosi i Jiova. Nira raici Mosese na Isireli, dua na ka nodra rere, mani biuta e matana e dua na iubi. (Lako 34:29, 30, 33; 2 Kor. 3:7, 13) “Ia,” e vakamacalataka o Paula, “ni dua e lesu vei Jiova, e kau laivi na iubi.” (2 Kor. 3:16) Na cava e vakaibalebaletaka qori?
4 Eda sa vulica mai ena ulutaga sa oti ni o Jiova e bulia na ka kece, o koya duadua ga e tawavakaiyalayala na nona galala. Kena ibalebale ni dua e rairai ena mata i Jiova qai “tiko” tale ga ena ‘vanua ya na yalo i Jiova,’ ena vakilai kina na galala. Me rawa ni yaga qai marautaki na galala qori, ena vinakati meda “lesu vei Jiova,” se meda veiwekani voleka kei koya. E sega ni vakayalo na nodra raica na Isireli na veika e cakava ena vukudra o Jiova. E vaka ga ni ubi tu na lomadra kei na nodra vakasama ena kena kaukaua, era kauaitaka ga na sala mera vakayagataka kina nodra galala nira sereki mai Ijipita.—Iper. 3:8-10.
5. (a) Na galala cava e rawati ena vuku ni yalo i Jiova? (b) Eda kila vakacava ni galala e solia o Jiova e uasivia na noda vakabobulataki vakayago? (c) Na taro bibi cava meda sauma?
5 Na galala e vakavuna na yalo i Jiova, e levu cake sara ni vakatauvatani kei na nona sereki e dua mai na veivakabobulataki vakayago. Na yalo i Jiova e sereki keda mai na ivalavala ca kei na mate, noda bobula ina sokalou lasu kei na kena ivalavala, e sega vakadua ni cakava rawa qori na tamata. (Roma 6:23; 8:2) Dua dina na galala vakasakiti! Eda na marautaka tiko ga na galala qori ke da biu e valeniveivesu se vakabobulataki. (Vkte. 39:20-23) Qori na ka erau vakadinata e rua na tacida, o Nancy Yuen kei Harold King, rau biu e valeniveivesu ena vuku ni nodrau vakabauta. O rawa ni sarava qai rogoca na kedrau italanoa ena JW Broadcasting. (Rai ena VEITAROTAROGI KEI NA IROGO > VOSOTA NA VEIVAKATOVOLEI.) Bibi gona meda dau taroga, eda na vakamareqeta vakacava na noda galala? Kei na cava meda cakava meda vakayagataka vinaka kina?
VAKAMAREQETA NA GALALA E SOLIA NA KALOU
6. Era sega ni vakavinavinakataka vakacava na Isireli na galala e solia vei ira o Jiova?
6 Ke da vakasamataka na yaga ni iloloma saulevu, ena gu na lomada meda vakavinavinakataki koya e solia. Era sega ni vakavinavinakataka na Isireli na galala e solia vei ira o Jiova nira sereki mai na nodra vakabobulataki e Ijipita. Ni oti ga e vica na vula, era tekivu diva tale na kakana kei na ka era dau gunuva mai Ijipita, era lai didivaka kina na veika e vakarautaka vei ira o Jiova, era via lesu mada ga i Ijipita. Vakasamataka mada, e bibi cake vei ira na ‘ika, kiukaba, meleni, varasa kei na qaliki’ ni vakatauvatani kei na galala soli vakalou, oya mera sokaloutaka na Kalou dina. Sa rauta me cudruvi ira o Jiova! (Tiko 11:5, 6, 10; 14:3, 4) E ka ni vuli dina vei keda!
7. E muria vakacava o Paula na ivakasala ena 2 Korinica 6:1? Eda na vakatotomuri koya vakacava?
7 E uqeti ira na lotu vaKarisito kece o Paula mera kua ni vakawalena na galala e 2 Korinica 6:1.) Vakasamataka mada na mosi kei na ca ni lewaeloma i Paula ni vakabobulataki ena ivalavala ca kei na mate. Ia sa qai cavuta ena vakavinavinaka: “Me vakavinavinakataki na Kalou ena vuku i Jisu Karisito na noda Turaga!” Na vuna? E kaya vei ira na tacina lotu vaKarisito: “Baleta na lawa ni yalo tabu e vakabulai ira na duavata kei Karisito Jisu, sa sereki kemuni mai na lawa ni ivalavala ca kei na mate.” (Roma 7:24, 25; 8:2) Eda na vakatotomuri Paula vakacava? Eda na sega tale ga ni via vakawalena na nona sereki keda o Jiova mai na ivalavala ca kei na mate. Ena vuku ni ivoli, eda rawa ni qarava na noda Kalou ena lewaeloma e savasava, kei na yalo e marau.—Same 40:8.solia vakayalololoma vei ira o Jiova ena vuku i Luvena, o Jisu Karisito. (Wilika
8, 9. (a) Na ivakasala cava e tukuna o Pita me baleta noda vakayagataka noda galala? (b) Na ituvaki leqataki cava eda sotava nikua?
8 Me ikuri ni noda vakavinavinaka, meda qarauna meda kua ni vakayagataka vakatani na noda galala. E veivakasalataki na yapositolo o Pita meda kua ni vakayagataka noda galala me iulubale ni noda vakaceguya na gagadre ni yagoda. (Wilika 1 Pita 2:16.) Na ivakasala qori eda lai nanuma kina na ka e yacovi ira na Isireli ena vanua talasiga. E vinakati meda qaqarauni sara. Sa qai veivakacalai ga vakalevu o Setani kei na nona vuravura, qo ni vakayagataka na isulusulu, kakana, ka ni veivakalasai se veivakamarautaki kei na levu tale. Era qaseqase na dauveivoli nira vakayagataki ira na tamata rairai vinaka mera kacivaka se volitaka nodra ivoli, qai lawakitaki ira na lewenivanua mera volia na ka e sega soti ni bibi. E rawarawa sara meda coko ena baca qori da qai vakayagataka vakatani noda galala!
9 E yaga tale ga na ivakasala i Pita ena ka e baleta na vakatulewa bibi ena noda bula, me vaka na vuli kei na cakacaka. Kena ivakaraitaki, era uqeti vakalevu na itabagone nikua mera vuli torocake. E dau vakabibitaki vei ira ni vuli va qori e rawati kina na cakacaka vinaka qai saulevu, e vakaraitaki tale ga vei ira na ripote e vakamacalataki kina na duidui ni kedra isau o ira na vuli torocake kei ira na sega. Nira kila na itabagone ni vakatulewa era na cakava ena tara nodra bula, e levu gona era na rairai nanuma ni ka vinaka qori. Ia na cava mera nanuma tiko na gone kei na nodra itubutubu?
10. Na cava meda nanuma tiko nida vakayagataka noda galala ni vakatulewa?
10 Eso era nanuma ni nodra na vakatulewa, e tu vei ira na dodonu mera lewa na ka era vinakata ke vakatara na nodra lewaeloma. De dua era vakasamataka tiko na vosa i Paula vei ira na lotu vaKarisito e Korinica me baleta na kakana: “Na cava me mai lewa kina na ka au cakava na nona lewaeloma e duatani tale?” (1 Kor. 10:29) Io, e tiko vei keda na galala meda vakatulewa ena ka me baleta na vuli kei na cakacaka, ia meda nanuma tiko ni vakaiyalayala ga, eda na sotava tale ga na ca kei na vinaka ni noda vakatulewa. Ya na vuna e cavuta kina o Paula: “E tara na ka kece, ia e sega ni yaga na ka kece. E tara na ka kece, ia e sega ni veiuqeti na ka kece.” (1 Kor. 10:23) Koya gona nida vakayagataka na noda galala, eda na sega ni kauaitaka na veika me baleti keda ga, ni tiko eso tale na ka bibi meda kauaitaka.
VAKAYAGATAKA VAKAVUKU NOMU GALALA MO QARAVI JIOVA
11. Na cava na inaki ni noda sereki?
11 Ni veivakasalataki tiko o Pita me baleta na vakayagataki vakatani ni galala,e vakabibitaka tale ga na ka meda saga. E uqeti keda meda vakayagataka noda galala meda “dauveiqaravi ni Kalou.” Io, na inaki ga e sereki keda kina o Jiova mai na lawa ni ivalavala ca kei na mate ena vuku i Jisu, oya meda yalataki keda vua nida “dauveiqaravi ni Kalou.”
12. Ratou ivakaraitaki vinaka vakacava na vuvale i Noa?
12 Na cava meda cakava meda kua kina ni vakayagataka vakatani na noda galala, meda kua tale ga ni bobula ena sasaga vakavuravura kei na kena gagadre? Qori ena noda vakaogai keda ena veika vakayalo. (Kala. 5:16) Vakasamataka mada na peteriaki o Noa kei na nona vuvale. Ratou bula ena vuravura e takalevu kina na itovo kaukaua kei na ivalavala vakasisila. Ia ratou sega ni vakabobulataki ena gagadre kei na ka era vakaliuca na vo ni lewenivanua. E rawa vakacava qori? Ratou digia me ratou vakaogai ratou tiko ga ena itavi e lesia vei ratou o Jiova—na ta waqa, kumuni na kedratou kei na kedra na manumanu, kei na nodra vakasalataki na lewenivanua. “E qai cakava o Noa na ka kece e vakaroti koya kina na Kalou. E cakava sara ga na ka e tukuni vua.” (Vkte. 6:22) E yaga vakacava qori? Ni ratou bula o Noa kei na nona vuvale ena gauna ya.—Iper. 11:7.
13. Na itavi cava e ciqoma o Jisu qai lesia vei ira na nona imuri?
13 Na itavi cava e vakaroti keda kina nikua o Jiova? Nida tisaipeli i Jisu, eda kila vinaka na itavi e lesia vei keda na Kalou. (Wilika Luke 4:18, 19.) Nikua, dua na iwase levu ni tamata e se vakamatabokotaki ira tu na kalou ni vuravura qo, era bobula tu ina lotu, veika vakailavo kei na bula raraba. (2 Kor. 4:4) E noda itavi dokai meda vakatotomuri Jisu meda vukei ira mera kilai Jiova ra qai sokalou vua na Kalou ni galala. (Maciu 28:19, 20) E sega ni rawarawa na itavi qori, qai levu na ituvaki dredre. Ena so na vanua, era sa sega ni veikauaitaki na lewenivanua, eso e voravora sara nodra itovo. Qo na taro meda vakasamataka yadua: ‘Au rawa ni vakayagataka noqu galala meu tokona vakalevu na cakacaka ni Matanitu ni Kalou?’
14, 15. Na cava era vakadinata na dauveiqaravi ni Kalou me baleta na cakacaka vakaitalatala? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
1 Kor. 9:19, 23) Eso vei ira qori era veiqaravi tiko ena nodra yalava; eso era toki ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke. E volatukutukutaki ni tubu na ivakatautauvata ni kedra iwiliwili na painia tudei ena lima na yabaki sa oti me sivia na duanamilioni duanadrau na udolu (1,100,000), qai sivia na duanaikava na milioni na painia e veiyasa i vuravura era mai veitomani mera vunautaka vakatabakidua na itukutuku vinaka. Qori e dua dina na sala vakasakiti eda vakayagataka vakavuku kina na galala meda qaravi Jiova!—Same 110:3.14 E veiuqeti dina ni levu era kauaitaka na lekaleka ni gauna eda bula donuya tu qo, era cakava na veiveisau me rawarawa kina nodra bula me rawa nira cakacaka vakaitalatala vakatabakidua. (
15 Na cava e vukei ira na mataveitacini mera vakayagataka vakavuku nodra galala? Kena ivakaraitaki o John kei Judith, rauta ni 30 na yabaki nodrau veiqaravi ena vica na vanua. Erau nanuma lesu na tekivu ni Koronivuli ni Cakacaka Vakapainia ena 1977, a vakabibitaki kina mera yalorawarawa ni toki se veiqaravi ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke. Me rau dei toka ga ena isausau qori, e veisautaka vakavica o John nona cakacaka me rau bula rawarawa ga. Ni rau yaco yani ena vanua vou, erau vakadinata ni yaga sara vakalevu na nodrau dau masuti Jiova, kei na nodrau nuitaki koya me rau vosota na ituvaki dredre me vaka na vulici ni vosa vou, itovo vakavanua kei na draki. Cava erau kaya me baleta na yabaki erau veiqaravi tu kina? E kaya o John: “Au vakila niu vakaogai au ena cakacaka bibi duadua au se qai bau raica. Au sa qai volekati Jiova ga, me vaka e dua na tama dauloloma. Sa qai matata vei au na ibalebale ni Jemesa 4:8: ‘Toro voleka vua na Kalou ena qai toro voleka mai vei kemuni o koya.’ Au kila niu sa kunea na ka au vakasaqara voli mai, na bula vakainaki qai marautaki.”
16. Era vakayagataka vakacava na nodra galala na vica vata na udolu na tacida?
16 So era sega ni vakataki John kei Judith, ni rawa nira veiqaravi vakalekaleka ga ena vuku ni kedra ituvaki. E levu gona era bole mera veivuke ena tarataravaki ena veiyasa i vuravura. Kena ivakaraitaki, ni se tara tiko na itikotiko liu e Warwick mai Niu Yoka, rauta ni 27,000 na tacida tagane kei na yalewa era soli ira mera veivuke mai na rua na macawa ina dua na yabaki se sivia. Levu vei ira qori era biuta tu mai na ka era dau cakava me rawa nira veiqaravi vakalekaleka. Dua dina na ivakaraitaki vakasakiti nira vakayagataka na nodra galala soli vakalou mera rokova qai vakacaucautaki Jiova, na Kalou ni galala!
17. Nida vakayagataka vakavuku na galala soli vakalou, na veika totoka cava eda vakanamata kina?
17 Eda vakavinavinaka nida sa mai kilai Jiova, eda rawa ni marautaka na galala e vu mai na sokalou dina. Me laurai mada ga ena noda vakatulewa nida vakamareqeta na galala qori. Eda na sega ni vakayagataka vakatani se vakamaumautaka, ia eda na vakayagataka vinaka meda qaravi Jiova kina ena noda igu taucoko. Ke da cakava qori, eda rawa ni vakanamata ena veivakalougatataki e yalataka tu o Jiova ni sa vakayacori na parofisai qo: “Mera sereki tale ga na kabuli mai na nodra bobula tu ina ca, mera qai vakila na galala lagilagi era vakila tu na luve ni Kalou.”—Roma 8:21.


text:
E “Kauaitaki Kemuni” o Jiova
NA CAVA o vakabauta kina na veivosa qori? Dua na vuna ni tukuna sara ga na iVolatabu. E tukuna na 1 Pita 5:7: “Moni biuta vua na nomuni lomaocaoca kece, ni kauaitaki kemuni o koya.” Vakacava o vakadinadinataka ni kauaitaki iko na Kalou?
VAKARAUTAKA O JIOVA NA VEIKA VAKAYAGO
E tu vei Jiova na itovo eda vinakata vua e dua na itokani. Era dau veitokani voleka o ira era veilomani qai veikauaitaki. Ia eda kila vinaka ni o Jiova e yalololoma qai kauaitaki keda e veisiga. Kena ivakaraitaki: “[E] dau vakacabea na matanisiga vei ira na daucaka ca kei na daucaka vinaka, e vakatauca tale ga na uca vei ira na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.” (Maciu 5:45) E yaga vakacava na matanisiga kei na uca? Qo e dua vei ira, ni rawa kina vua na Kalou me ‘vakamamautaki keda ena kakana kei na lomada ena marau.’ (Caka. 14:17) Io, e raica o Jiova me levu na kakana e vuravura, ni qori e dua vei ira na ka eda dau vinakata.
Ia na cava era dau walokai kina e levu? Ni levu na veiliutaki era qara ga na itutu kei na ilavo, era sega ni kauaitaka na nodra tiko vinaka na lewenivanua. Sa voleka ni vakaotia o Jiova na kocokoco me sosomitaka na veiliutaki vakapolitiki na veiliutaki ni Matanitu vakalomalagi e kena Tui na Luvena. Ena sega ni dua ena walokai ena gauna qori. Ena gauna qo, o Jiova ena tokoni ira na Same 37:25) Qori e dusia ni kauaitaki keda.dausokalou yalodina. (
SEGA NI DAU BUROBUROGO O JIOVA
Na itokani vinaka ena solia nona gauna vei iko. De dua ena vica na aua nomudrau veitalanoataka na ka drau taleitaka. Na itokani vinaka ena vakarorogo matua ni o talaucaka vua nomu leqa se ka o lomaocaocataka. Vakacava e dau va qori o Jiova? Io! E dau rogoca noda masu. E uqeti keda na iVolatabu meda “gumatua ena masu,” da qai “kua ni cegu ena masu.”—Roma 12:12; 1 Ces. 5:17.
Vakacava na balavu ni gauna ena tu vakarau kina o Jiova me rogoca noda masu? Ena sauma vei keda e dua na ivakaraitaki vakaivolatabu. Ni bera ni digitaki ratou na nona yapositolo o Jisu, “e masu tiko vua na Kalou ena bogi taucoko.” (Luke 6:12) De dua a cavuta sara tiko ga na yacadratou kece na tisaipeli, na nodratou itovo vinaka kei na nodratou malumalumu, qai kerei Tamana me vukei koya ena nona digidigi. Ena siga tarava, e nuidei o Jisu ni donu nona digitaki ratou e ganita me ratou yapositolo. Ni “Daurogo masu,” ena taleitaka o Jiova me rogoca na masu kece e cabori mai vu ni lomada. (Same 65:2) Ke mani vakacava na balavu ni noda masulaka tiko e dua na ka bibi, ena kauai tiko ga o Jiova.
TU VAKARAU O JIOVA ME VEIVOSOTI
E dau dredre mada ga vei ira na itokani vinaka mera dauveivosoti. So na gauna e dau mai tini botoilevu na nodrau veitokani dede e rua ni dredre me rau veivosoti. E sega ni va qori o Jiova. E sureti keda kece na iVolatabu meda kerea nona veivosoti, “ni na veivosoti vakalevu o koya.” (Aisea 55:6, 7) Na cava e dau veivosoti kina o Jiova?
E sega ni vakatauvatani rawa na nona loloma. Na levu ni nona lomani vuravura, e soli Jisu na Luvena me vakabulai keda na kawatamata mai na ivalavala ca kei na leqa. Joni 3:16) Levu tale na ka e rawati ena ivoli. E rawarawa vua na Kalou me vosoti ira e lomana ena isoro ni veivoli i Karisito. E vola na yapositolo o Joni: “Ke da vakatusa noda ivalavala ca, ena vosota na noda ivalavala ca . . . baleta ni yalodina o koya, e yalododonu tale ga.” (1 Joni 1:9) Rawa nida veitokani tiko ga kei na Kalou ena vuku ni nona veivosoti. Qori ena uqeti keda vakalevu.(
VEIVUKE ENA GAUNA O VINAKATA KINA
Era veivuke na itokani dina ena gauna e vinakati kina. Vakacava o Jiova? E kaya nona Vosa: “Ke bale mada ga [e dua na dauveiqaravi ni Kalou], ena sega ni davo vakatoboicu, ni tokoni koya o Jiova ena ligana.” (Same 37:24) Levu na sala e ‘tokoni ira kina nona dauveiqaravi’ o Jiova. Rogoca mada qo e dua na ivakaraitaki mai St. Croix ena Caribbean.
Dua na goneyalewa lailai e sega ni vakarokorokotaka na kuila ena vuku ni nona vakabauta vakalotu ra qai vakasagai koya na lewenikalasi. E masulaka na veivuke i Jiova, mani vakamacalataka na ulutaga qori ena loma ni kalasi. E vakayagataka na ivola iTalanoa Mai na iVolatabu, e vakamacalataka ni yavutaka nona vakatulewa ena italanoa me baleti Setareki, Mesake, kei Apeteniko. E kaya: “E taqomaki ratou na tolu na Iperiu o Jiova ni ratou sega ni sokaloutaka na matakau.” E solia sara na ivola ya vei ira na vakarogoci koya tiko. Era vinakata na ivola ya e le tinikadua na lewe ni nona kalasi. Dua na ka nona marau na goneyalewa lailai ya ni kila ni vakaukauataki koya o Jiova, e solia tale ga vua na vuku me vakamacalataka kina na ulutaga qo.
Ke o vakatitiqataka nona kauaitaki iko o Jiova, vakasamataka vakabibi na tikinivolatabu me vaka na Same 34:17-19; 55:22; kei na 145:18, 19. Tarogi ira na tacida era sa dede ena dina se na sala cava e vakaraitaka kina o Jiova ni kauaitaki ira. Ni o vinakata tale ga nona veivuke o Jiova, masulaka vua. O na vakila kina nona ‘veikauaitaki.’


text:
iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa
Raveitacini:
Dua na ka vakatubuqoroqoro a raivotutaka na parofita o Isikeli ena ikavitu ni senitiuri B.G.V. A raica e dua na qiqi vakalomalagi, qai lewa tu na Turaga Cecere Duadua na vanua e gole kina. E veivakurabuitaki na toso ni qiqi qori. E vaka na tibi ni liva na kena totolo, e rawa tale ga ni veisau kosi vakasauri!
Na raivotu qori e vakadeitaka ni toso tiko ga na isoqosoqo vakalomalagi i Jiova. Vakacava na nona isoqosoqo e vuravura? E laurai ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo sa oti, ni toso totolo tale tiko ga na isoqosoqo i Jiova e vuravura!
Kena ivakaraitaki, era maqusa sara toka na lewe i Peceli e Merika na tokitoki. Eso era toki ina itikotiko liu e Warwick, Niu Yoka, se so tale na vanua ni veiqaravi e vakarurugi e Peceli, se ra lesi ina yalava. Era ogaoga tale tiko ga na valenivolavola ni tabana e veiyasa i vuravura. Eso e caka tiko kina na tarataravaki se vakavinakataki tiko eso na ka. Eso na valenivolavola era sa cokoti vata ra qai vakarurugi ina dua ga na valenivolavola ni tabana, eso era toki ina dua tale na vanua. De dua o sega ni vakaitavi ena so na taba ni veiqaravi qori, ia eso tale na sala o na rairai ogaoga toka kina ena gauna qo.
E sega ni guilecava o Jiova na nomuni cakacaka. (Iper. ) Oni vakatotomuria sara tiko ga nodrau yalorawarawa o Eparama kei Sera. Sa yabaki 70 toka vakacaca o Eparama ena gauna e biubiu kina mai Uri ratou qai gole vakavuvale i Kenani. A lai bula voli ena valelaca ena vanua qori ena vo ni nona bula. Erau ivakaraitaki vinaka dina vakaveiwatini ena nodrau dau yalorawarawa! 6:10
Vakacava o dau yalorawarawa tale ga? E laurai ena nomuni vosota kei na nomuni yalodina ena gauna dredre qo ni oni cakava tiko na ka e tukuna vei keda o Jisu. A kaya: “O koya gona, ni lako moni vakavulici ira na lewe ni veivanua kece ga mera tisaipeli, ni papitaisotaki ira ena yaca i Tamada kei na Luvena kei na yalo tabu.”
Nona cavuta o Jisu na vosa “lako” e vakaraitaka ni dodonu meda toso, meda kua ni tu vakadua. E marautaki dina na veika era rawata na imuri gugumatua i Karisito ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo sa oti! Qori e vakadinadinataka ni vakalougatataka tiko o Jiova na vunautaki ni itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou e veivanua.
Levu era sa ciqoma tiko na itukutuku vinaka. E 8,340,847 na iwiliwili ni dautukutuku ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo sa oti, na vuli iVolatabu e veivula e 10,115,264. Kena ibalebale oni toso vata tiko kei na qiqi vakalomalagi! Ni gugumatua tiko mada ga ena gauna lekaleka sa vo qo, me yacova ni kaya o Jiova me sa rauta na cakacaka ni veivakabulai.
E veiganiti me noda tikinivolatabu ni yabaki 2017: “Nuitaki Jiova qai cakava na ka vinaka”! (Same 37:3) Ni oni cakava na ka vinaka ena nomuni veiqaravi tabu vei Jiova, oni sa vakaraitaka tiko ni oni nuitaki koya. Oni sega ni cakacaka duadua ni se dina tiko ga o Jisu ena nona kaya: “Raica, au tiko vata kei kemuni ena veisiga kece me yacova na ivakataotioti ni veika vakavuravura.”
TIKINIVOLATABU NI YABAKI 2017:
“Nuitaki Jiova qai cakava na ka vinaka”
Moni nuidei ni na vakalougatataka tiko ga o Jiova na nomuni veiqaravi ena yalodina. Se mani lailai se levu na ka oni cakava, e vinakata ga o Jiova moni solia nomuni vinaka taucoko, me donu tale ga na inaki ni nomuni veiqaravi. E taleitaka qai vakadonuya o Jiova na yalo ni soli ka va qori. (2 Kor. 9:6, 7) Saga moni toro voleka tiko ga vua na Tamamuni vakalomalagi ni oni masu wasoma, vulica na Vosa ni Kalou, tiko ena soqoni, qai gugumatua ena cakacaka vakaitalatala.
Ni sa “lekaleka nona gauna,” sa na qai soli isele ga na Tevoro ena nona sasaga meda tawayalodina vei Jiova. (Vkta. 12:12) Ke oni kabiti Jiova tiko ga, ena guce na sasaga ni Tevoro. (Same 16:8) Keitou vinakata moni kila ni keitou lomani kemuni vakalevu. Keitou vakavinavinakataka tale ga na nomuni veivuke ena cakacaka ni Matanitu ni Kalou ena iotioti ni veisiga qo.
Tacimuni,
iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova


text:
ITALANOA 114
iTinitini ni Ka Ca Kece
NA CAVA mada o raica e ke? Io, na mataivalu e vodo ose vulavula. Ia, raica mada na vanua era lako tiko mai kina. Era cici sobu tiko mai lomalagi ena veio na ose! Era tu dina kina na ose?
Sega, era sega mai lomalagi na ose? Era sega ni ose dina oqo baleta ni sega ni dau cici na ose ena dela ni o. Ia na iVolatabu e dau tukuni ira na ose e lomalagi. O kila na vuna?
Baleta ni dau vakayagataki ena ivalu na ose. O koya gona, na kena tukuni ena iVolatabu ni so era vodo ose sobu mai lomalagi e vakaraitaka ni na valuti ira na tamata e vuravura na Kalou. O kila na yaca ni vanua ena vakayacori kina na ivalu oqori? Na yacana o Amaketoni. Ena vakarusai ena ivalu oqori na veika ca kece e yaco tiko e vuravura.
Ena liutaka o Jisu na ivalu na Amaketoni. Nanuma tiko ni o Jiova sa digitaki Jisu oti me tui ni nona matanitu. Oqo na vuna e dara kina o Jisu na isala vakatui. Na iseleiwau e vakaraitaka ni na vakamatei ira kece na meca ni Kalou. Meda kua ni kurabuitaka ni sa yaco na gauna me vakarusai ira kece kina na tamata ca na Kalou.
Raica lesu na iTalanoa 10. Na cava o raica kina? Io, na nodra vakarusai na tamata ca ena Waluvu Levu. O cei a vakavuna na waluvu oya? Na Kalou o Jiova. Raica mada na iTalanoa 15. Na cava e yaco tiko kina? Na nodrau vakarusai na koro o Sotoma kei Komora ena bukawaqa mai vei Jiova.
Cega mada na iTalanoa 33. Raici ira kina na ose kei na qiqinivalu ni Ijipita. O cei e vakavuna na nodra luvuci e wai? O Jiova ga. E cakava na veika oqori mera taqomaki kina na nona tamata. Raica na iTalanoa 76. E vakatara o Jiova mera vakarusai na nona tamata nira talaidredre.
O koya gona meda kua ni kurabui ni na tala mai o Jiova na nona mataivalu vakalomalagi me vakaotia na ca e vuravura. Ia vakasamataka mada na ka ena rawati kina! Cega sara na tabana e tarava meda raica.


text:
Gratitude and Thankfulness
- O, me soli na vakavinavinaka vei Jiova! Masuta na Yacana; Vakatakila na Nona cakacaka ena kedra maliwa na Nona tamata! 1 Veigauna 16:8
- Io, dou vakavinavinaka vei Jiova, ni sa vinaka o Koya! Ni sa sega ni mudu na Nona yalololoma. 1 Veigauna 16:34
- Ka tukuna, "Mo ni vakabulai keimami, na Kalou ni neimami vakabulai; Ni vakasoqoni keimami vata, ka vakabulai keimami mai vei ira na kai matanitu tani, Me keimami vakavinavinakataka na Yacamuni savasava, Me keimami qaqa ena Nomuni vakavinavinakataki." 1 Veigauna 16:35
- Au sa vuluvulu oti, me'u sa lako ga ki na Nomuni cabocabo ni soro Jiova, Me rawa ni'u na tukuna yani na domo ni vakavinavinaka, ka tukuna na Nomuni cakacaka sa rui veivakadrukai. Same 26:6-7
- Sa ka vinaka na vakavinavinakataka na Kalou kei na lagata na sere vinaka ki na Yacana Tabu, oi Kemuni sa cecere sara; Me tukuni na Nomuni yalovinaka ena vei mataka, kei na Nomuni dau dina ena bogi, Same 92:1, 2
- Me da lako mai e Matana ena vakavinavinaka, Me da kaila ena reki vei Koya ena Same. Same 95:2
- Dou curu ki na Nona matamata, ena vakavinavinaka, io, ki na Nona loma ni bai ena sere vou, Dou vakavinavinaka Vua ka vakacaucautaka na Yacana. Same 100:4
- Me ra vakacabora nai soro ni vakavinavinaka, ka tukuna na vinaka ni Nona cakacaka vinaka ena reki vakaidina. Same 107:22
- Dou sere vei Jiova ena vakavinavinaka, seretaka na vakavinavinaka ena api vua na Kalou, Same 147:7
- Ena rogo talega yani maikina na vakavinavinaka kei na domodra era marau: ia Au na vakalewevuqataki ira, ka ra na sega ni lewe lailai; Au na vakalevulevui ira, ka ra na sega ni tamata wale. Jeremaia 30:19
- "Au vakavinavinakataki Kemuni ka vakacerecerei kemuni ni o Kemuni na nodra Kalou na neimami qase; o ni solia vei au na yalomatua kei na kaukauwa, ka o ni vakaraitaka vei au naka keitou kerea vei kemuni, kei na nomuni vakatakila mai vei keitou na ka sa gadreva na tui." Taniela 2:23
- Dou vakacabora talega nai soro ni vakavinavinaka sa vakatubutaki, mo kacivaka ka vunautaka na soli ni madrali ni vakavinavinaka; mo dou vakaraitaka kina nomudou loloma, oi kemudou na mataqali i Isireli!" sa tukuna na Kalou o Jiova. Emosi 4:5
- Ia, au na cabora vei kemuni na domo ni noqu vakavinavinaka; au sa na cakava na ka au sa bubului oti kina, na veivakabulai sa nei Jiova." Jona 2:9
- Au sa vakavinavinakataka tikoga na Kalou, baleta na nona loloma sa tiko vei kemudou ena vukui Karisito Jisu o koya sa solia, 1 Koronica 1:4
- Na ka kecega e yaco oqo me baleti kemudou, o ira na tamata era na raica mai ka vakacerecerea na Kalou ena Nona i serau, ni sa tubu cake nomudou loloma. 2 Koronica 4:15
- Keitou sa dau kune ka rarawa, keitou sa qai dau reki tikoga; keitou vakadravudravuataki, keitou sa vu ni nodra vutuniyau na lewe vuqa; sega ni keitou liga lala, ia keitou sa qai taukena na veika kecega. 2 Koronica 6:10
- Ni dou sa vakavutuniyautaki vakalevu ena ka kecega ena vuku ni nomudou lomasoli, o koya sa vakavuna me vakacaucautaki vakalevu na Kalou ena vukuda. 2 Koronica 9:11
- Me kakua na bula ni wakia vata, se veivosaki lialia se na veiwali ca, ni sega ni salavata kei na noda i tutu, ia me laurai tiko vei keda na bula ni dauvakavinavinaka. Efeso 5:4
- ka dou veivosaki vakai kemudou ena same kei na sere, na sere e vakayalo, ka dou lagata na sere e rogorogo vinaka e lomamudou vua na Turaga, Dou dau vakavinavinaka tikoga vua na Kalou o Tamada, ena yaca ni noda Turaga o Jisu Karisito, Efeso 5:19, 20
- Dou kakua ni lomaocaocataka e dua na ka, ia ena ka kecega, mo dou vakaraitaka tiko vua na Kalou, ena nomudou kerekere ena masu kei na cikecike kei na vakavinavinaka; Filipai 4:6
- Au sega ni vosa me'u tukuna na leqa e tarai au tu, ia au sa vakavulici au ga, me'u vakacegu tiko, ena ka kecega sa yaco vei au: Filipai 4:11
- Dou tauyavutaki ka tara cake Vua, ka vakataudeitaki ena nomudou vakabauta, me vaka dou sa vakatavulici kina, ka mo dou uasivi cake ena vakavinavinaka. Kolosa 2:7
- Dou masu tikoga vagumatua, ka yadrava tiko ena vakavinavinaka. Kolosa 4:2
- Dou vakavinavinaka ena vuku ni ka kecega; Ni sa loma ni Kalou oqo vei kemudou ena vuku i Karisito Jisu. 1 Cesalonaika 5:18
- Nai bulibuli taucoko ni Kalou e vinaka, me da ciqoma taucoko nai solisoli ni Kalou ena vakavinavinaka ka me kakua ni da biliga tani; 1 Timoci 4:4
- O koya oqo, ena Vukuna, me da sa vakacabora tikotiko ga ena vukuna nai soro ni vakacerecerea na Kalou. Oqori na vua ni tebenigusuda sa vakavinavinaka tikoga Vua. Iperiu 13:15
- Era cavuta tiko: "Emeni! Me vakaturagataki kei na dokai kei na vuku, me vakacaucautaki ka me rokovi me Nona na kaukauwa kei na qaqa, vua na noda Kalou me Sega ni mudu Emeni!" 13 Sa qai tarogi au mai e dua vei ira na qase, "O cei o ira nai lala tamata qo ka ra tokara tu nai ubi vulavula, era a lako mai vei?" Vakatakila 7:12
- Era tukuna tiko: keimami sa vakavinavinakataki kemuni na neimami Turaga na Kalou Kaukauwa, o Ni a bula ena gauna sa oti e daidai kei na veisiga mai muri, ena vuku ni Nomuni sa taura lesu tale na Nomuni kaukauwa levu, Mo ni ia tiko kina na lewa. Vakatakila 11:17


text:
iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa
Kemuni na Dau Lomani Jiova:
Era marau o ira na tiko ena Soqo ni Veiwasewase ni yabaki 1971 e kena usutu “Divine Name” ni sevutaki kina e levu na ivola. E “sega ni vakamacalataki rawa” na totoka ni ivola qori. E tukuna e dua na tacida me baleta na ivola: “Qo e dua na ivakaraitaki lailai ga ni veika ena yaco mai!” Na cava e vakamacalataka tiko? Qori na ivola “The Nations Shall Know That I Am Jehovah”—How? (Era na Kila Vakacava na Veimatanitu ni o Yau o Jiova?) Na cava e duatani kina na ivola qo? Ni tu kina na ivakamacala e vakamatatataki kina na parofisai ena ivola i Isikeli, na parofisai qo ena tarai keda kece na kawatamata.
Me tekivu mai na yabaki e sevutaki kina na ivola ‘Know Jehovah,’ dua na ka na tubu ni keda iwiliwili na tamata ni Kalou, mai na rauta na 1.5 na milioni ina 8 vakacaca na milioni. (Aisea 60:22) Era vosataka na milioni vakacaca qo e sivia na 900 na vosa. (Saka. 8:23) Levu era se sega ni bau vulica na ivola e vakamacalataki kina vakamatailalai na parofisai vakaivolatabu e vola na parofita o Isikeli.
Kena ikuri me tekivu mai na 1971, sa qai matata tiko ga mai na noda kila na ka dina ena iVolatabu ni sa qai serau cake tiko ga na rarama. (Vkai. 4:18) Ena 1985, sa qai matata vei keda na sala era okati kina mera yalododonu na ‘so tale na sipi’ nira itokani ni Kalou. (Joni 10:16; Roma 5:18; Jeme. 2:23) Ena 1995, eda sa qai kila nira na lewai “na sipi” kei “na me” ena gauna ni “veivakararawataki levu.” (Maciu 24:21; 25:31, 32) Na veisau kece qo e vukei keda meda kila na ivola i Isikeli.
“O iko na luve ni tamata, mo raica vinaka, mo vakatudaliga, mo nanuma matua na ka kece au vakaraitaka vei iko, ni qori na vuna o kau mai kina eke.”—ISIKELI 40:4
Ena vica na yabaki sa oti sa qai serau cake tiko ga na rarama. Dikeva na ka eda vulica ena vosa vakatautauvata i Jisu. Sa qai matata tiko ga e levu na vosa vakatautauvata qori. E vica na vosa vakatautauvata qori e vakaibalebaletaki ina ka ena vakarau yaco ena veivakararawataki levu. E va tale ga qori na kena vakamatatataki eso na parofisai ena ivola i Isikeli. E okati kina na parofisai me baleti Koki mai Mekoki (wase 38 kei na 39), na nona itavi na tagane e taura tiko na ileu ni iqi nei vunivola (wase 9), na buca ni sui mamaca kei na nodrau sema vata vakaivakatakarakara e rua na kau (wase 37). Na tikina era vakamatatataki qo e vakavoutaki kina na veika e tabaki ena ivola ‘Know Jehovah’ ena vica na yabaki sa oti.
Sa rauta mera vakataroga e levu na tamata i Jiova, “Gauna cava ena tabaki kina e dua na ivola me vakamacalataka na parofisai i Isikeli?” Qori sara ga na ivola Vakalesui Mai na Sokalou Savasava i Jiova. Ni o wilika kece na 22 na wase ni vola qo kei na vosa vakatautauvata e kune kina, o na kurabuitaka na levu ni vakekeli e vauci ena kena vakarautaki. Keitou masulaka qai vakasamataka vakatitobu na vuna e vakarautaka kina o Jiova na ivola totoka i Isikeli. E vakasamataki vakavinaka kina eso na taro me vaka: Na cava e vakarautaki ena ivola i Isikeli era vulica o ira na bula ena nona gauna kei na gauna qo? Na parofisai cava e dusia na veigauna se bera mai? Vakacava e dodonu meda veidutaitaka kei na noda gauna qo na parofisai ena Isikeli? Na isau kece ni taro qori e vakamatatataka na noda kila qai marautaka na ivola vakaivolatabu qo.
Ni o tekivu wilika na ivola i Isikeli me yacova nakena itinitini, o na qoroya sara ga na isoqosoqo vakalomalagi i Jiova. O na qoroya tale ga na cecere ni nona ivakatagedegede me baleti ira na tiko mai lomalagi kei ira e vuravura me vakadonui kina na nodra sokalou. Ena vukei iko na ivola Sokalou Savasava mo vakavinavinakataki Jiova vakalevu ena ka e sa cakava oti ena vukudra na nona tamata kei na ka ena cakava ena gauna se bera mai. O na dikeva ni vakabibitaki ena ivola qo e rua na usutu. Kena imatai, me rawa nida vakamarautaki Jiova, meda kila qai dokai koya ni Turaga Cecere ni Lomalagi kei na Vuravura. Kena ikarua, meda qaravi Jiova ena sala e vakadonuya, me salavata noda ivakarau ni bula kei na nona ivakatagedegede cecere.
Keitou nuitaka ni na vukei kemuni na ivola qo moni vaqaqacotaka nomuni sokaloutaki Jiova ena sala e dokai kina na yacana cecere qai savasava. Me uqeti kemuni tale ga moni vakanamata ena gauna era na kila kina na veimatanitu se o cei dina o Jiova.—Isik. 36:23; 38:23.
Me vakalougatataka mada ga na Tamada dauloloma o Jiova na nomuni sasaga moni kila na ivola e uqeti vakalou kina na parofita o Isikeli me vola.
Tacimuni,
iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova


text:
YEREMAIA
La Buki
Kabovitouula
Yeremaia matauna tovitoubobuta isisu ivitoubobuta 627—560 BC. Yeremaia la wotetila saina tuta kaduwonaku. Metoya ola wotetila, matauna iluki Yaubada la tomota paila kabosilagi makwaina bimakaia matausina uula si tapwaroru baisa tokolu, deli si mitugaga. Matauna igau eisisu tomomova e igisi vitoubobuta makwaina eikaloubusi makawala. Guyoula Babilonia matauna Nebukadinesa ima e ikodidaimi Yerusalem. E Yeremaia igisi kala kodadaimi valu deli Bwala Kwebumaboma, e tuvaila guyoula Yuda deli bidubadu tomota ikatupipaisi ilauwaisi Babilonia. Yeremaia tuvaila ivitoubobuta paila tomota igau bikaimilavausi metoya okatupipi, deli mina Isireli kala vigavau.
Mapilana Yeremaia La Buki bitakatumimisi baisa makawala: (1) Yaubada iwitali bigala baisa kabokaraiwaga Yuda deli gweguyala osi tuta Yosaia, Yeoyakim, Yeoyakini deli Sedekaia iguguyausi. (2) Mimilisi lilivala metoya ola ginigini Baruki, matauna Yeremaia la togini. Baisa goli bitabani mimilisi vitoubobuta deli vavagi kwaivakaveka eikaloubusisi Yeremaia ola tuta. (3) Mimilisi biga avaka Yaubada eikaibigi paila boda ituwoli ituwoli. (4) Kwaitala biga ginimkovila eilivala liliula ammakawala iyoulisi Yerusalem deli tomota osi katupipi igalasi Babiloni.
Yeremaia matauna saina tomanum deli saina iyebwaili la tomota, e kwekukolola bikamituli kasi kamwaga matausina. Mitaga eilumkoli Guyau la biga onanola makawala kova, e matauna gala ibodi bikiyumali mabigasina.
Mimilisi biga kwedidabala olumoulela buki mapilana ivitububoti tuta igau oluvi, gala ola tuta Yeremaia. E wa tuta matutona Yaubada la kabutuvau bisisu. E ibodi Yaubada la tomota bivagaisi makawala kabutu makwaina, e gala goli bibodi tovituloki tuta tuta bikatululuti matausina. Paila uula kabutuvau makwaina kala ginigini bisisu oninasi. (Kugisi uula 31.31-34.)
Buki kala katumimisa
Yeremaia kala dou 1.1-19
Mimilisi vitoubobuta osi tuta Yosaia, Yeoyakim,
Yeoyakini deli Sedekaia iguguyausi 2.1—25.38
Mimilisi vavagi ola tuta Yeremaia 26.1—45.5
Vitoubobuta paila boda ituwoli ituwoli kasi kamwaga 46.1—51.64
Yerusalem kala vayoula 52.1—34
1
Mapilana Yeremaia
1
Buki mapilana olumoulela isisu avaka avaka kala livala Yeremaia, matauna Ilikaia latula. Ilikaia matauna taitala matausina tolula isisuaisi ovalu Anatoti mapilana Beniamina ola boda. 2
E olopola kweluwotala kwaitolua
kala taitu, Yosaia Amona latula eiguguyau mapilana Yuda, Guyau ibigitoni Yeremaia. 3
E tuvaila eibigitonivau matauna ola tuta Yeoyakimb
Yosaia latula eiguguyau. E oluvi, metoya wa tuta matutona e leilaga ola tuta Sedekaia Yosaia latula eiguguyau eiboda kwailuwotala kwaitala taitu,c
Guyau isivabidubadu tuvaila bigatona baisa Yeremaia. E wa taitu makwaina wala, e nalimelaga tubukona, mina Yerusalem eikatupipaisi ilauwaisi ituwoli valu.
Yeremaia kala dou
4
E Guyau ilukwaigu, kawala, 5
“Mwa! Ka, igau wala gala asakaim m momova, mitaga bogwa goli lanigibogwaim, e igau wala gala bukukwaloubusi, mitaga bogwa lakatukilaim kidamwa yoku bukutovitoubobuta baisa boda ituwoli ituwoli.”d
6
E yeigu avitakauloki Guyau kawagu, “Mwa! Guyau Yaubada, yeigu gala anikoli ammakawala balivala, paila yeigu saina gwadi.”e 7
Mitaga Guyau eilukwaigu kawala, “Galaga ibodaim bukulivala mwada yoku saina gwadi, mitaga ibodi ambaisa bawitalaim bukula e yoku goli bukulokaia tomota matausina, e bukuluki matausina avaka avaka bakaraiwogaim bukulivala. 8
E gala bukukukoli matausina, paila ka, yeigu deli yoku paila bakolaim. Yeigu goli Guyau bogwa lalivala!”
9 Oluvi Guyau iyosali yamala e ikabikoni bilubalogu e ilukwaigu kawala, “Ka, kulagi, bogwa lasakaim m biga paila bukulivala. 10 Lagaila lasakaim m kwaraiwaga odubasi boda ituwoli ituwoli deli kabokwaraiwaga ituwoli ituwoli paila bukusabu deli bukuvakubali, bukukodadaimi deli bukuluvaim, e bukukwaliai deli bukuvaula.”
Guyau ivituloki kwaiyu kilisala
11 E Guyau ikatupoiyaigu kawala, “Mwa! Yeremaia, avaka lokugigisi ke?”
E yeigu avitakauloki matauna kawagu, “Lagigisi sisitala sisila kaila kweluva.”f
12
E Guyau eikaibiga, kawala, “Bogwa lokukwamokwita. E ka, yeigu makawala makaina kaila kweluva lamitukolabug
wala e lagigisi ulo biga bikaloubusi makawala.”
13 Oluvi Guyau tuvaila ilukivauwaigu kawala, “Mwa! Avaka tuvaila lokugigisi ke?”
E yeigu avitakauloki kawagu, “Lagigisi kwelatala kulia eigigibwabula opiliyavata,h
e kala gigisa leitagega leima baisa, e makateki bipulisouseula bima.”
14 E Guyau ilukwaigu kawala, “Ka, tomota metoya opiliyavata bimaisi e bikodidaimisi mi valu deli biyosisi komwaidosi tosisula valu makwaina, 15 paila yeigu igau badou komwaidona boda ituwoli ituwoli metoya opiliyavata e bimaisi. E si gweguya bivitauwaisi si takaikaia okalapisilela Yerusalem deli goli bitavinaisi bitapataisi okalila, e deli tuvaila bivigakaisi makawala baisa oviluwela Yuda. 16 Yeigu bamipuki ulo tomota paila uula bogwa leimitugagasi. Matausina bogwa eisilavaigusi e leilosi igubugabusi lula baisa ituwoli yaubada, deli leibubulaisi tokolu e leititaimamilasi baisa minasina. 17 Mwa Yeremaia! Kukwatubaiasa, e bukula bukuluki avaka avaka bakaraiwogaim bukulivala. E gala bukukukoli matausina. Kidamwa bukukukoli matausina tuta baisa, yeigu bavigakaim bukukukolivigasi matausina avai tuta bukusikaili matausina. 18-19 Mwa Yeremaia! Kunakaigalaigu! Ka, komwaidosi wala olopola valu makwaina - gweguyala Yuda, tosikwawa, tolula, e deli goli tomotala - komwaidosi wala bikoulovaimsi. Mitaga yam lagaila yeigu basakaim m peula igagabila bukutotu peula omitasi matausina, e bavigakaim makawala kwaitala valu kwepeuligaga, kaina makawala kokola tanumnumta aiyani, kaina makawala kali barasiwokuva wala. E matausina gala ibodi bikalisauwaimsi, paila uula yeigu deli yoku paila bakolaim. Ka, yeigu goli Guyau bogwa lalivala.”


text:
Facebook ni Saga veivueti ni Pet – Levu cake mai na 10 milioni na tamata era sa vakayacora oti na Qito ni Facebook ni Pet Rescue Saga.
To connect with Pet Rescue Saga, sign up for Facebook today and start playing for free!
Saga ni Veivueti nei Pet, mai vei ira na dautuvatuva ni Candy Crush Saga & Saga ni Tamata Qaqa ni iTeitei!
Vakasotara vata e rua se sivia na buloko ena roka vata ga me samaka na kena ituvaki ka vakabulai ira na luve ni manumanu mai vei ira na manumanu vuka ca Mai vei Ira na Dauveiyavalati ca! E vakaiyalayala ga na toso me rawa ni ra tuvalaka vakamatau kina. Ena vakatovolei na nomu kila vakacakacaka ni kilakila ena veiauwa ni kena vakatovotovotaki na kena marautaki vakalevu cake mai na Lawaki na Joke Jokeliti!


text:
Na Vunau e Tini
Sa cavuta ko Jiova na vunau e tini.
Na Lako yani 20:1-17; "Koi au ko Jiova na nomu Kalou, ko koya ka kauti iko mai na vanua ko Ijipta, mai na vale ni veivakabobulataki".
- 1. "Me kakua vei iko na Kalou tani, koi au duaduaga"
- 2. "Mo kakua ni cavaka vei iko e dua na matakau ceuceu; se dua nai vakatakarakara ni ka mai lomalagi ecake, se dua na ka e tu e vuravura era, se dua na ka e na wasawasa e na yasa i vuravura".
- 3. "Mo kakua ni cavuta walega na yaca i Jiova na nomu Kalou; ni sega ni vakadonui koya ko Jiova sa cavuta wale na yacana".
- 4. "Mo nanuma na siga ni vakacecegu, mo vakatabuya. E ono na siga mo daucakacaka kina, ka kitaka kina na nomu cakacaka kecega; ia nai kavitu ni siga sa siga ni vakacecegu i Jiova na nomu Kalou".
- 5. "Mo vakarokorokotaki rau na tamamu kei na tinamu; me dede kiina na nomu bula e na vanua sa solia vei iko ki Jiova na nomu Kalou."
- 6. "Mo kakua ni laba"
- 7. "Mo kakua ni ia na veibutakoci"
- 8. "Mo kakua ni butako"
- 9. "Mo kakua ni beitaka vakailasu na kai nomu"


text:
Jisu Karisito
Jisu Karisito
na iusutu ni ivakavuvuli va-Karisito ka ni na ivakavuvuli ni Lotu va-Karisito duadua na veimatalotu, me ikuri ni Jiu vakaMesaia, vakasamataka tiko na luve ni Kalou. Va-Karisito kei na Judaism vakaMesaia vakasamataka o Jisu Karisito na Mesaia sa waraki tu mai ena Veiyalayalati Makawa ka vakatokai koya me o Jisu Karisito, e dua na yaca e vakayagataki talega ena taudaku ni ivakavuvuli va-Karisito.
Kenadau ni itukutuku kece kilkiliki kaya kei duavata ni Jisu dina tu, e dina ga ni sega ni dua na vakasama me baleta na itukutuku makawa ni vakanuinui a vakayacora ni na kosipeli ka voleka vakacava na vakaivolatabu o Jisu ki na na itukutuku makawa ni o Jisu. E levu na kenadau duavata ni o Jisu e dua na dauvunau Jiu mai Kalili, a papitaisotaki mai vei Joni na Dauveipapitaisotaki ka vakoti ki na kauveilatai by order of na kovana ni Roma Ponitio Pailato. Ni sa tara na kenadau na itukutuku eso ni makawa o Jisu, ka dau vakaraitaki koya mai e dua se sivia na nodra itavi oqo: iliuliu ni e dua na itosotoso apocalyptic, na Mesaia, e dua na dauveivakabulai dauniveisereki, e dua na tuvani vakamatau kei na tamata vuku, se na e dua na reformist ni veivakatautauvatataki. Vakadidike sa sa vakatauvatani na ivakadinadina ni veiyalayalati vou kei na itukutuku makawa ena taudaku ni ivakavuvuli va-Karisito me rawa ni vakadeitaki kina na ituvatuva vagauna ni bula i Jisu.
E vakabauta kece ga na laini ni Lotu va-Karisito ni sa kunekunetaki na o Jisu mai na Yalo Tabu, sucu mai e dua na goneyalewa savasava, na vakatovotovo na cakacaka mana, na tauyavutaki kina na Lotu, na mate mate ena kauveilatai me vaka e dua na fomu ni Veisorovaki, tucake mai na mate kei na nona cabe cake ki lomalagi, ka mai kina o koya ena lesu tale mai. A qarava o Jisu cecere e levu na Lotu va-Karisito me vaka na incarnation ni Kalou, na Luvena, na ikarua baleta na lewe tolu na tamata na Yalo ni lewe tolu vakalou. Eso na ilawalawa Lotu Vakarisito cata na Lewetolu Vakalou, ena taucoko se vakatikina ga.
Ena vakasama Islamic, Jisu (transliterated me vaka na Isa) e vakasamataki me dua na ka bibi duadua ni parofita ni Kalou kei na Mesaia. Me baleta na Muslims, o Jisu a na dua ka a kauta mai na ivolanikalou ka sa ikoya na luvena e dua na ia goneyalewa, e sega ni vakalou, ka sega talega ni a vakacacani ena nona vakamatei ena kauveilatai. Judaism cakitaka na vakabauta ni o Jisu e na awaited ni Mesaia, ni sa sega e salavata kei na parofisai vakaMesaia ni na Tanakh na veiba.


text: 8 Ena siga oya e solia o Tui Esuerosi vei Ranadi Esiteri na vale nei Emani,+ na kedra meca na Jiu.+ E lako yani vua na tui o Motekai ni tukuna o Esiteri ni rau veiwekani.+2 E qai luvata na tui na nona mama vakaturaga+ e kauta tani mai vei Emani me solia vei Motekai. E lesi Motekai sara o Esiteri me lewa na vale nei Emani.+3 E vosa tale vua na tui o Esiteri. E tekicuva i yavana, e tagi qai vakamasuti koya me tarova na ca e vakayacora o Emani na kai Ekaki kei na nona inaki ca me baleti ira na Jiu.+4 E dodoka na tui na nona ititoko vakatui koula vei Esiteri+ qai duri o Esiteri me lai tu e matana na tui.5 E kaya sara o koya: “Ke oni taleitaka na tui, ke oni lomani au, ke donu vei kemuni na tui, au vinaka tale ga e matamuni, me volai mada e dua na ivakaro me bokoci kina na ivola ni tamata inaki ca oya, o Emani+ na luvei Emitaca na kai Ekaki,+ e vola me vakarusai ira na Jiu ena yasana kece e nona na tui.6 Au na vosota rawa vakacava meu raica na ca ena yacovi ira na kainoqu, au na vosota rawa tale ga vakacava meu raica nira vakarusai na wekaqu?”7 E kaya sara o Tui Esuerosi vei Ranadi Esiteri kei Motekai na Jiu: “Raica! Au sa solia vei Esiteri na vale nei Emani,+ au sa vakarota me vakaliligi o koya ena kau+ ni nakita me vakamatei* ira na Jiu.8 Mo drau volavola mada ena yaca ni tui ena vukudra na Jiu me vaka na ka e vinaka vei kemudrau, mo drau dregata ena mama vakaturaga, ni na sega tu ga ni bokoci na lawa e volai ena yaca ni tui qai dregati ena mama vakaturaga.”+9 Era qai kacivi mai ena gauna oya na nona vunivola na tui ena ikatolu ni vula, oya na vula o Saivani* ena ika23 ni siga, era vola sara na ka kece e vakaroti* ira kina na Jiu o Motekai, vei ira na vakailesilesi liu+ ni yasana, vei ira na kovana, kei ira na turaga ni yasana+ mai Idia me yaco sara i Iciopea, e 127 na yasana, ina dui yasana ena kena ivolavolai, vei ira na lewenivanua ena nodra dui vosa kei ira na Jiu ena nodra matanivola kei na nodra vosa.10 E volavola o koya ena yaca i Tui Esuerosi, e dregata sara ena mama vakaturaga+ qai vakauta na ivola e ligadra na daukau ivola nira vodo ose, era vodoka na ose totolo e susugi me vakayagataki ena valenitui.11 E vakadonuya na tui ena ivola qori mera soqoni na Jiu ena veikoro kece mera taqomaka nodra bula, ia mera vakawabokotaka, mera vakamatea, mera vakarusa na nodra mataivalu kece na lewenivanua se yasana e via vakamatei ira, wili kina o ira na yalewa kei ira na lalai, mera taura na nodra iyau.+12 Me vakayacori qori ena dua ga na siga ena yasana kece e nona o Tui Esuerosi, ena ika13 ni siga ena ika12 ni vula, oya na vula o Eta.*+13 Na lewe* ni ivola ena veisoliyaki me lawa ena veiyasana taucoko. Me tukuni vei ira kece na lewe ni veivanua mera vakarautaki ira na Jiu ena siga oya mera sauma na ka era cakava na kedra meca.+14 Ena ivakaro ni tui, era vakusakusa ra qai vakatotolo na daukau ivola nira vodoka na ose dau vakayagataki ena valenitui. E soli tale ga na lawa mai Susani*+ na vanua viribaiti.*15 Ia o Motekai, e biubiu e matana na tui ni dara na isulu vakatui karakarawa vulavula, e tokara e dua na isalanitui koula levu, e ovi toka ena dua na isulu lineni matailalai vutivutia qai lokaloka.+ Era kaila ena marau na lewenikoro o Susani.*16 Era vakacegu* na Jiu, era marau, era reki, era rokovi.17 Era marau tiko na Jiu era reki, era kanavata era soqo ena yasana kece kei na koro kece e yacova yani na ivakaro ni tui kei na nona lawa. Levu na lewe ni veivanua era tukuna nira sa Jiu+ nira rerevaki ira na Jiu.


text:
Ra iTubutubu—Vukei Luvemu me ‘Vuku me Rawa ni Vakabulai’
“O kila tale ga na iVolatabu ni o se gone dramidrami, qo e vakavukui iko mo rawa kina ni vakabulai.”—2 TIM. 3:15.
1, 2. Na cava era na rairai leqataka na itubutubu ke ra via yalayala qai papitaiso na luvedra?
E VICA na udolu na vuli iVolatabu era yalayala vei Jiova qai papitaiso. Era wili kina e levu na itabagone era susu ena dina, nira digia na bula vinaka duadua. (Same 1:1-3) Ke o itubutubu lotu vaKarisito, o na vakanamata ena siga ena papitaiso kina o luvemu.—Vakatauvatana 3 Joni 4.
2 Ia eso na ka o na rairai leqataka. De dua o raica ni oti nodra papitaiso eso na itabagone, era vakatitiqataka na yaga ni kena muri na ivakatagedegede ni Kalou. Eso era biuta sara ga kina na dina. Koya gona, o na rairai leqataka ni rawa ni muria na bula vaKarisito o luvemu ni se qai tekivu, oti ena seavu na nona taleitaka na ka dina. Ena tautauvata kei na ka e cavuta o Jisu me baleta na ivavakoso e Efeso ena imatai ni senitiuri: “Ni sa sega vei iko na loloma me vaka e liu.” (Vkta. 2:4) Na cava mo cakava me kua kina ni yaco qori vei luvemu, me rawa ni ‘tubu me rawata na bula’? (1 Pita 2:2) Me saumi qori, ena vinaka meda veivosakitaka na ivakaraitaki i Timoci.
“O KILA NA IVOLATABU”
3. (a) A mai lotu vaKarisito vakacava o Timoci? E raica vakacava na ivakavuvuli vaKarisito? (b) Na cava e tolu na ka me baleta na vuli e uqeti Timoci kina o Paula?
3 A rairai kila o Timoci na veika me baleti ira na lotu vaKarisito ena 47 G.V., donuya na imatai ni veisiko i Paula e Lisitira. De dua se itabagone kina o Timoci, a dei tale ga ena ka e vulica. Ni oti ga e rua na yabaki, e tomani Paula ena nona ilakolako. Ni oti tale e rauta ni 16 na yabaki, e vola o Paula vei Timoci: “Mo muria tiko ga na ka o vakavulici kina, na ka o vakabauta ena gauna e vakadeitaki kina vei iko, ni o sega ni lecavi ira era vakavulici iko, o kila tale ga na iVolatabu ni o se gone dramidrami, qo e vakavukui iko mo rawa kina ni vakabulai ena nomu vakabauti Karisito Jisu.” (2 Tim. 3:14, 15) E cavuta o Paula na matavosa (1) kila na iVolatabu, (2) vakabauta ena gauna e vakadeitaki kina, kei na (3) vakavukui mo rawa ni vakabulai ena nomu vakabauti Karisito Jisu.
4. Na ivukevuke cava o raica ni yaga vakalevu ena nomu tuberi luvemu itabagone? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
4 Ni o itubutubu lotu vaKarisito, o na vinakata me kila o luvemu na iVolatabu ruarua, na kena vakaIperiu kei na vaKirisi. Me vakatau ena levu ni ka e rawa ni katona, o ira mada ga na gone lalai e rawa nira vulica eso na itukutuku rawarawa me baleti ira na talanoataki ena iVolatabu kei na ka e yaco. Levu na ivukevuke e vakarautaka na isoqosoqo i Jiova mera tuberi luvedra kina na itubutubu. Vakacava o rawa ni vakasamataka eso na ulutaga e tabaki ena nomu vosa? Nanuma tiko ni noda kila na iVolatabu e yavu sara ga ni noda veiwekani vinaka kei Jiova.
“VAKABAUTA ENA GAUNA E VAKADEITAKI KINA”
5. (a) Na cava na ibalebale ni “vakabauta ena gauna e vakadeitaki kina”? (b) Eda kila vakacava ni a vakadeitaki o Timoci me vakabauta na itukutuku vinaka me baleti Jisu?
5 E bibi meda kila na iVolatabu. Ia nida tuberi ira vakayalo na luveda, eda na sega ni vakamacalataka wale ga na kedra itukutuku na talanoataki ena iVolatabu se ka e yaco kina. Kena ivakaraitaki o Timoci, e “vakabauta ena gauna e vakadeitaki kina” vua. Na vosa taumada ni matavosa qori e vakaibalebaletaka ni dua na ka e “vakadeitaki,” se “vakabauta qai sega ni vakatitiqataki na dina ni dua na itukutuku.” Ni se gone dramidrami o Timoci, a kila na iVolatabu vakaIperiu. Ni toso na gauna, nona raica na ivakadinadina e sega kina ni vakatitiqataka ni Mesaia o Jisu. E rawa tale ga ni tukuni ni ka e vakabauta e vakadeitaka sara ga na ka e vulica. Na kaukaua ni nona vakabauta na itukutuku vinaka, e uqeti koya me papitaiso me tisaipeli qai tomani Paula ena ilakolako vakaulotu.
6. O na vukei luvemu vakacava me vakadeitaka na ka e vulica mai na Vosa ni Kalou?
6 Me vakataki Timoci, o na vukei luvemu vakacava me vakadeitaka na ka e vakabauta? Kena imatai, mo vosovoso. Ena sega ni tutu ga me vakadeitaka o gone na ka e vakabauta; e sega tale ga ni kena ibalebale ni na rawata qori baleta ni luvemu, se ni o sa vakadeitaka na ka o vakabauta. Ena vinakati mera vakayagataka na gone na nodra “vakasama” mera vakadeitaka kina nira vakabauta na ka dina ena iVolatabu. (Wilika Roma 12:1.) E tiko gona nomuni itavi na itubutubu ena tikina qori, vakabibi nira taro. Meda raica mada e dua na kena ivakaraitaki.
7, 8. (a) E vosovoso vakacava e dua na tama me vakavulici luvena goneyalewa? (b) Tukuna na ka o cakava mo vosovoso ni vakavulici luvemu?
7 E tukuna e dua na tama o Thomas me baleti luvena yalewa yabaki 11: “Ena so na gauna ena taroga o luvequ, ‛A vakayagataka o Jiova na bula vakaidewadewa me rawa kina na bula e vuravura?’ se, ‛Na cava eda sega ni vakaitavi kina ena sasaga ni lewenivanua raraba, me vaka na veidigidigi, me vinaka kina na ivakatagedegede ni bula?’ Eso na gauna au dau galu ga, me kua kina ni vakavu veilecayaki noqu isaunitaro. Me nanumi ni sega ni vakatau na ka eda vakabauta ena levu ni itukutuku dina. E vakatau sara ga ena ivakadinadina lalai e tu.”
8 E kila o Thomas ni vinakati na vosovoso ena veivakavulici. E bibi na itovo qori vei keda kece na lotu vaKarisito. (Kolo. 3:12) E kila o Thomas ni na rairai taura toka na gauna me rau veivosakitaka vakavica qori kei luvena. Ena vinakati me yavutaka nona ivakamacala ena iVolatabu me rawa ni vakabauta sara ga o luvena na ka e vulica. E kaya o Thomas: “Me baleta eso na tikina bibi, keirau via kila sara ga vakaveiwatini ke vakabauta dina na luvei keirau na ka e vulica tiko, se vakaibalebale vua. E vinaka ke tiko nona taro. Au dau lomaleqa ke vakabauta na ka e vakavulici kina qai sega ni bau taro.”
9. O na tugana vakacava na Vosa ni Kalou vei luvemu?
9 Nira vosovoso na itubutubu ena nodra veivakavulici, ni toso na gauna era na vakadeitaka vakalalai na gone na kena “raba, na balavu, na cere, kei na titobu” ni nodra vakabauta. (Efeso 3:18) Meda kauaitaka na ka e veiganiti kei na nodra yabaki ni bula, kei na levu ni ka e rawa nira vulica. Nira vakadeitaka na gone na ka era vulica, sa na rawarawa sara mera tutaka nodra vakabauta, vakabibi e koronivuli. (1 Pita 3:15) Kena ivakaraitaki, vakacava e rawa ni vakamacalataka o luvemu na ka e tukuna na iVolatabu me baleti ira na mate? E vakaibalebale vua na ka e tukuni ena iVolatabu? * Io, ena vinakati na sasaga nida tugana na Vosa ni Kalou vei ira na luveda, ena yaga tale ga vakalevu.—Vkru. 6:6, 7.
10. Na cava me tiki bibi ni nomu veivakavulici?
10 E bibi tale ga nomu ivakaraitaki, vakauasivi na ka o vakabauta. E kaya o Stephanie, e tolu na luvena yalewa: “Ni ratou se lalai na luvequ, au dau taroga, ‘Au dau vakamacalataka vei ratou na gone na vuna au vakabauta kina ni bula dina tiko o Jiova, na vuna e lomani au kina qai dodonu nona ivalavala? Vakacava ratou raica niu lomani Jiova dina?’ Ena dredre me ratou vakadeitaka na gone nodratou vakabauta keu sega mada ga ni cakava.”
“VAKAVUKUI MO RAWA NI VAKABULAI”
11, 12. Na cava na vuku? Cava eda kaya kina ni sega ni vakatau ena yabaki ni nona bula e dua?
11 Qo na ka eda sa dikeva mai me baleti Timoci: (1) e kila na iVolatabu, (2) e vakadeitaka na ka e vakabauta. Ia na cava e vakaibalebaletaka o Paula ni tukuna ni iVolatabu e rawa ni “vakavukui” Timoci me “vakabulai”?
12 E tukuni ena Insight on the Scriptures, Vkai. 22:15) Macala gona ni na laurai vua e vuku na yalomatua. Na matua vakayalo e sega ni vakatau ena yabaki ni bula, e vakatau ena nona rerevaki Jiova e dua qai tu vakarau me muria nona ivakaro.—Wilika Same 111:10.Volume 2 na ivakamacala ni iVolatabu me baleta na vuku: “Oya ni okati kina na noda vakayagataka na kila kei na yalomatua meda walia kina na leqa, vorata na veika rerevaki, rawata na noda isausau, se yaga noda ivakasala. E veibasai ni lialia.” E kaya na iVolatabu ni “ka lialia e vauci e lomana na gone.” (
13. Ena vakaraitaka vakacava e dua na itabagone ni tu vua na vuku me rawa ni vakabulai?
13 O ira na itabagone matua vakayalo era sega ni “kuitaki voli ena biau se veikauyaki” ena nodra gagadre se nodra veivakamuai na icaba. (Efeso 4:14) Ena laurai nodra matua nira vakayagataka “nodra vakasama, e vakavulici me vakaduiduitaka na ka e donu mai na ka e cala.” (Iper. 5:14) Ena kilai nira matua ena nodra vakatulewa vakavuku, ke ra sega mada ga ni tiko na nodra itubutubu se dua tale na uabula. (Fpai. 2:12) E bibi na vuku va qori ni na rawati kina na bula. (Wilika Vosa Vakaibalebale 24:14.) O na vukei luvemu vakacava me rawata qori? Kena imatai, mo vakamatatataka vua na ivakatagedegede vakaivolatabu. Ena ka o tukuna kei na nomu ivakaraitaki, me kila ni bibi vei iko na ivakatagedegede ena Vosa ni Kalou.—Roma 2:21-23.
14, 15. (a) Na cava me vakasamataka vinaka na itabagone e via papitaiso? (b) O na vukei luvemu vakacava me vakasamataka na veivakalougatataki ni nona muria na lawa ni Kalou?
14 O na sega ni tukuna wale ga vei luvemu na ka e donu kei na ka e cala. O na via vukei koya me vakasamataka eso na taro qo: ‘Na cava e vakatabuya kina na iVolatabu eso na ka e dau malele kina na lomada? Cava au vakadeitaka kina ni na vinaka tu ga na ivakatagedegede vakaivolatabu?’—Aisea 48:17, 18.
Mari. 10:29, 30) Qori eso na ka ena rairai vakasamataka ni oti na papitaiso. Ena vinaka me vakasamataki rawa ni bera ni muri na ikalawa bibi qori. Nira vukei na gone mera vakasamataka na veivakalougatataki ni talairawarawa kei na ca ni talaidredre, ena rawa ni dei nodra vakabauta. Ena sala cava? Era na vakadeitaka ni vinaka tu ga na ivakatagedegede vakaivolatabu.—Vkru. 30:19, 20.15 Ke vakaraitaka e dua na gone ni via papitaiso, e dodonu me vukei me vakasamataka se cava e nanuma ena itavi e namaki vei ira na lotu vaKarisito. E yaga vakacava nona papitaiso? Cava ena vakuai koya kina? Cava e yaga kina vakalevu nona papitaiso ni vakatauvatani kei na ka ena vakuai koya kina? (
VAKATITIQA NA ITABAGONE PAPITAISO
16. Na cava me nanuma na itubutubu ke sega ni dei na vakabauta i luvena sa papitaiso?
16 Vakacava ke vakatitiqa o luvemu ni papitaiso oti? Kena ivakaraitaki, ena rairai galeleta na veika ni vuravura se lomatarotarotaka na yaga ni kena muri na ivakavuvuli vakaivolatabu. (Same 73:1-3, 12, 13) Ra itubutubu, nanuma ni ka o na cakava ena ituvaki qori ena rawa ni uqeti luvemu me vakatotomuria nomu vakabauta se me gole tani mai kina. Ke mani gonelailai se itabagone, mo kua mada ga ni cudruvi koya ni sa vakatitiqa. Mo saga tiko ga mo tokoni koya vakayalololoma, mo rawai koya tale ga.
17, 18. Ke vakatitiqa e dua na itabagone, ena veivuke vakacava na itubutubu?
17 Ni papitaiso e dua na itabagone, sa bubului vei Jiova. E yalataka ni na lomani koya, ena vakaliuca na inaki ni Kalou qai muri na ka kece. (Wilika Marika 12:30.) E sega ni raica vakamamada o Jiova na yalayala, me va tale ga qori nona rai o koya e yalayala. (Dauv. 5:4, 5) Ena so na gauna veiganiti, mo vakabibitaka tale qori vei luvemu, me tukuni tale ga vakayalovinaka. Ni bera ni caka qori, vakayagataka vinaka na ivukevuke e vakarautaka na isoqosoqo i Jiova vei ira na itubutubu. Ena raica kina vakabibi o gone na nona yalayala vei Jiova, kei na ka e namaki vei ira na lotu vaKarisito papitaiso, vaka kina na veivakalougatataki ena marautaka.
18 Kena ivakaraitaki, ena yaga na ivakasala ena ulutaga “Questions Parents Ask,” ena daku ni ivola na Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 1. E tukuni kina: “Kua ni totolo mo nanuma ni cata nomu vakabauta o luvemu itabagone. E tiko na vuna e va kina ya nona rai.” E rawa ni veimurimuri. Se rawa ni galili se nanuma nira toso vinaka vakayalo na vo ni itabagone lotu vaKarisito. E tomana na ikuri: “Na leqa kece qo e sega ni baleta nomu vakabauta. E dusia tiko ga na ituvaki e rawa ni vakatovolei kina nomu vakabauta ena gauna mada ga qo.” E vica na vakatutu e tiko ena ikuri ena rawa ni muria na itubutubu me kua kina ni vakatitiqa o luvena.
19. Era na vukei luvedra vakacava na itubutubu mera ‘vuku me rawa nira vakabulai’?
19 Ra itubutubu, e bibi qai ka dokai nomuni itavi, moni tuberi luvemuni “ena ivakavuvuli kei na ivakasala i Jiova.” (Efeso 6:4) Me vaka ga eda raica mai, eda na vakavulici ira ena ka e tukuna na iVolatabu, eda na uqeti ira tale ga mera vakadeitaka ni dina na ka era vulica. Kena ibalebale ena vinakati me dei sara nodra vakabauta, ni na uqeti ira qori mera yalayala, mera qaravi Jiova tale ga mai vu ni lomadra. Me tokoni iko mada ga na Vosa i Jiova, kei na yalona tabu mo vukei luvemu me ‘vuku me rawa ni vakabulai.’
^ para. 9 E tiko ena jw.org eso na ivukevuke e rawa ni yaga vei ira na gone kei na uabula mera kila vinaka kina na ka dina vakaivolatabu, mera vakamacalataka tale ga. Kena ivakaraitaki na idusidusi ni vuli “Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu?” Gole ina IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU > IDUSIDUSI NI VULI.


text: 19 E vinaka meda dravudravua da qai lako ena yalodina,+E ca meda yalowai da qai lasulasu.+2 Na tamata lecaika e sega ni vinaka,+Kei koya e yalototolo* e valavala ca.3 Na sesewa ni tamata e vakatanitaka na nona ivalavala,E mani cudruvi Jiova vakalevu na lomana.4 Na iyau e levu kina na itokani,Ia era biuta na tamata dravudravua na nona itokani.+5 Na ivakadinadina lasu ena sega ni drovaka na itotogi,+Kei koya e tukuna na ka lasu ena sega ni dro bula.+6 Levu era vakalomavinakataka na turaga,*Na tamata kece era veitokani kei koya e soli iloloma.7 O ira kece na veitacini kei na tamata dravudravua era cati koya,+Sa qai wacava na nodra yawaki koya na nona itokani!+E saga me vakamasuti ira ia e sega ni dua e vosa mai.8 O koya e rawata na vuku* e lomani koya.+O koya e mareqeta na yalomatua ena kune ka vinaka.+9 Na ivakadinadina lasu ena sega ni drovaka na itotogi,Kei koya e tukuna na ka lasu ena rusa.+10 E sega ni ganita na lialia me tikovinaka,Sa qai sega sara ni ganita na dauveiqaravi me lewai ira na turaga!+11 Na nona yalomatua na tamata e berabera kina ni cudru,+E kena idivi ni dau raibaleta na cala.+12 Na cudru katakata ni tui e vaka na tagi ni laione,*+Ia na nona loloma e vaka na tegu ena delanico.13 Na gone yalowai e vakararawataki tamana,+Na yalewa vakawati dau veiba* e vaka na dokanivale e turu tiko ga.+14 Na vale kei na iyau na ivotavota era solia na tama,Ia na yalewa vakawati vuku e solia o Jiova.+15 Na vucesa e vakavuna na mocelutu,Kei na tamata gogo ena viakana.+16 O koya e muria na ivakaro e maroroya na nona bula,+Ia o koya e vakawaletaka na nona ivalavala ena mate.+17 O koya e lomana na dravudravua e soli ka tiko vei Jiova,+Ena saumi vua na ka e cakava.+18 Vakavulica na luvemu ni se tiko na inuinui,+Mo kua ni beitaki ena* nona mate.+19 Na tamata cudru totolo ena totogitaki,Ke o via vakabulai koya o na cakava wasoma.+20 Mo rogoca na ivakasala, mo muria na veivakadodonutaki,+Mo vuku kina ena nomu veisiga mai muri.+21 E levu na ka e lalawataka e lomana na tamata,Ia na lewa* i Jiova ena yaco ga.+22 Na kena idivi na tamata na dei ni nona loloma,+E vinaka meda dravudravua, e ca nida lasu.23 Na rerevaki Jiova e vu ni bula,+Ena vakaceguya vinaka na kena itaukei, ena sega ni yacovi koya na ka ca.+24 Na tamata vucesa e vunia na ligana ena loma ni boulu ni kana magiti,Ia e sega ni kauaitaka me biuta lesu i gusuna.+25 Mo kuitataka na dauveivakalialiai,+ me yalomatua kina na yalowai,+Mo vunauca na yalomatua, ena levu kina na ka e kila.+26 O koya e vakalolomataki tamana se cemuri tinanaE gone vakamadua, e velavela.+27 Na luvequ, ke o sega ni rogoca na veivakavuliciO na gole tani mai na vosa ni kilaka.28 Na ivakadinadina macawa e vakadiloya na lewadodonu,+Kei na gusudra na tamata ca e tiloma na ka ca.+29 E vakarautaki na lewa me tau vei ira na dauveivakalialiai,+Kei na kuita e dakudra na tamata yalowai.+


text: 19 Ni cavuta oti na vosa ya o Jisu, e biuti Kalili me gole ina iyalayala* kei Jutia ena tai ni Joritani.+2 Era muri koya tale ga e dua na ilala levu, qai vakabulai ira mai kea.3 Era lako vua eso na Farisi mera vakatovolei koya. Era taroga: “E vakatarai vua na tagane me sereki watina ena dua ga na yavu e rawa?”+4 E tukuna vei ira: “Vakacava, oni sega ni wilika ni o koya e bulia na tamata mai na ivakatekivu e bulia na tagane kei na yalewa+5 qai kaya, ‘Ena biuti tamana kei tinana o tagane me kabiti watina me rau sa na lewe dua ga’?+6 Erau na sega ni lewe rua tiko, erau sa na dua ga na yago. O koya gona, na ka sa vauca vata na Kalou me kua ni tawasea na tamata.”+7 Era tukuna vua, “Na cava e tukuna kina o Mosese me solia o tagane vei watina na ivola ni veisere qai vakatalai koya?”+8 E tukuna vei ira o Jisu: “Ena vuku ni nomuni lomaqa, a vakatara kina o Mosese moni sereki watimuni,+ ia a sega ni kena inaki mai na ivakatekivu.+9 Au tukuna vei kemuni, na tagane e sereka na watina qai vakawati tale e sa wili me veibutakoci ke sega ni veiyacovi tawadodonu* o watina.”+10 Eratou tukuna vua na tisaipeli: “Ke va qori na vakawati, sa vinaka cake ga me kua na vakawati.”11 E kaya vei ratou: “E sega ni tamata kece era muria na vosa qo, o ira ga e soli vei ira.+12 Eso na tagane era sega ni vakawati ni vakaleqai* na yagodra nira se qai sucu mai, so era sega ni vakawati nira sele, eso tale era sega ni vakawati ena vuku ni Matanitu vakalomalagi. Vei ira era rawata qo, mera cakava sara.”+13 Era qai kauti ira yani na gone lalai vua me tabaki ira e ligana, me masulaki ira tale ga. Ia eratou qai cudruvi ira na tisaipeli.+14 E kaya o Jisu: “Dou kua ni tarovi ira na gone lalai, laivi ira mera lako mai vei au, ni o ira va qo e nodra na Matanitu vakalomalagi.”+15 E tabaki ira ena ligana o Jisu, sa qai gole yani.16 Rau mani sota kei na dua, e tarogi koya: “Qasenivuli, na ka vinaka cava meu cakava meu bula tawamudu kina?”+17 E kaya vua o Jisu: “Na cava o taroga kina vei au na ka vinaka? E dua bau ga e vinaka.+ Ke o vinakata gona mo bula, e dodonu mo muria tiko ga na ivunau.”+18 “Na ivunau cava?” e taroga. E sauma o Jisu: “Mo kua ni laba,+ mo kua ni veibutakoci,+ mo kua ni butako,+ mo kua ni bubului lasu,+19 mo rokovi tamamu kei tinamu,+ mo lomana na kainomu me vaka nomu lomani iko.”+20 E tukuna vua na cauravou: “Au sa cakava kece tiko qori, na cava tale se vo?”21 E tukuna vua o Jisu: “Ke o vinakata mo vinaka sara,* lai volitaka nomu iyau, solia na kena ilavo vei ira na dravudravua, o na qai vakaiyau mai lomalagi,+ ia mo mai muri au.”+22 Ni rogoca ya na cauravou, e lako yani ena rarawa, ni levu sara na nona iyau.+23 Mani kaya o Jisu vei ratou nona tisaipeli: “Au tukuna vakadodonu vei kemudou, ena dredre sara vua na vutuniyau me curu ina Matanitu vakalomalagi.+24 Au kaya tale ga vei kemudou, e rawarawa cake vua na kameli me curuma na matanicula, e dredre vua na tamata vutuniyau me curu ina Matanitu ni Kalou.”+25 Ni ratou rogoca ya na tisaipeli, dua na ka nodratou kurabui, eratou kaya: “O cei ena bula rawa?”+26 E raici ratou matua o Jisu qai kaya: “E dredre qo vua na tamata, ia e rawarawa vua na Kalou na ka kece.”+27 E qai kaya o Pita: “Raica! Keitou sa biuta na ka kece me keitou muri kemuni, na cava ena qai neitou?”+28 E kaya vei ratou o Jisu: “Au tukuna vakadodonu vei kemudou, ni sa na vakavoui na ka kece ena gauna sa na dabe kina na Luve ni tamata ena nona idabedabe vakaturaga, o kemudou na dau muri au dou na qai dabe tale ga ena idabedabe vakatui e 12, mo dou lewa na yavusa e 12 kei Isireli.+29 O koya e biuta na vale se tacina se ganena se tamana se tinana se luvena se tikiniqele ena yacaqu, ena rawata tale e yadrau, ena bula tawamudu tale ga.+30 “E levu era liu era na muri, o ira na muri era na liu.+


text:
NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Feperueri 2017
Na itabataba qo e tiko kina na ulutaga e vulici ena Epereli 3-30, 2017.
Ena Yaco na ka e Nakita o Jiova!
Na cava na inaki taumada ni Kalou me baleta na vuravura kei na kawatamata? Cava e qai yaco? Cava eda kaya kina ni isoro i Jisu e dolava na sala me vakayacori kina na inaki ni Kalou?
Na iSoro e “iSolisoli Uasivi” ni Kalou
Na ituvatuva vakalou qo e vakarautaka na veivakalougatataki e rawa kina ni vakadodonutaka na ile me baleta na veiliutaki.
ITALANOA NI NONA BULA
Yaga na iLoloma Soli Wale ni Kalou ena Levu na Sala
Rau vakila o Douglas kei Mary Guest na iloloma soli wale ni Kalou ni rau painia e Kenada, rau daukaulotu tale ga e Brazil kei Potukali.
E Liutaki Ira Nona Tamata o Jiova
E dau vakayagataki ira na tamata ena gauna makawa o Jiova mera dusimaki ira na nona dauveiqaravi. Na ivakadinadina cava e vakaraitaka ni tokoni ira tiko qori o koya?
O Cei e Liutaki Ira Tiko na Tamata ni Kalou Nikua?
E yalataka o Jisu ni na tiko kei ira na nona imuri me yacova iotioti ni veisiga ni ituvaki kei vuravura. E liutaki ira tiko vakacava na tamata ni Kalou e vuravura nikua?
Taro na Dauwiliwili
E vola na yapositolo o Paula ni na “sega ni vakalaiva moni sotava na ka ni veivakatovolei oni na sega ni taqea rawa.” Sa digitaka rawa tu na Kalou na veivakatovolei eda na sotava?
VANUA E MAROROI KINA NA KEDA ITUKUTUKU MAKAWA
“Sega ni Dua na ka e Dredre”
Ena icavacava ni 1920 kei na itekitekivu ni 1930, era gumatua na painia nira vunautaka na itukutuku vinaka ena lomanivanua kei Ositerelia.


text:
“Tudei ena Vakabauta”
“Ni tudei ena vakabauta, . . . ni yatedei.”—1 KOR. 16:13.
SERE: 60, 64
1. (a) Na cava e yaco vei Pita ena Wasa o Kalili? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Na cava e tekivu dromu kina o Pita?
DUA na bogi ni ratou tiko ena Wasa o Kalili o Pita kei na so tale na tisaipeli, e voravora sara na wasawasa qai dredre me ratou vocetaka na nodratou waqa. E vakasauri ga nodratou raici Jisu ni taubale tiko e delaniwai. E kacivi Jisu sara o Pita ni via taubale yani vua nona Turaga. Ni tukuna o Jisu me lako yani, e sobu mai waqa o Pita qai taubale yani vakacakamana vei Jisu e delaniwai seuseua. Ia e sega ni dede e tekivu dromu vakamalua o Pita. Na vuna? A rere ni raica na bula ni cagi. E kacivi Jisu o Pita qai dodoka yani na ligana o Jisu me tauri koya, e kaya sara vua: “Sa rui lailai na nomu vakabauta, na cava o vakatitiqa kina?”—Maciu 14:24-32.
2. Na cava eda na veivosakitaka?
2 Eda na veivosakitaka e tolu na ka eda rawa ni vulica me baleta na vakabauta ena ituvaki e sotava o Pita: (1) nona vakabauta o Pita na veitokoni ni Kalou, (2) na vuna e luluqa kina nona vakabauta, kei na (3) ka e cakava me tiko tale vua na vakabauta. Nida veivosakitaka na tikina qori, ena vukei 1 Kor. 16:13.keda meda “tudei ena vakabauta.”—
VAKABAUTA NONA VEITOKONI NA KALOU
3. Na cava e sobu kina mai waqa o Pita? E tautauvata vakacava qori kei keda?
3 E vakaraitaka o Pita na vakabauta ni sobu mai waqa me taubale vei Jisu e delaniwai. Se qai kacivi koya ga o Jisu, e nuitaka o Pita ni na vukei koya na kaukaua ni Kalou me vaka ga e tokoni Jisu tiko. Eda vakaraitaka tale ga noda vakabauta nida yalataki keda vei Jiova da qai papitaiso. E kacivi keda o Jisu meda nona imuri, meda muria na weniyavana. Meda vakabauti Jisu gona kei na Kalou nida nuitaka ni rau na tokoni keda ena levu na sala.—Joni 14:1; wilika 1 Pita 2:21.
4, 5. Na cava e ka talei kina na vakabauta?
4 Dua dina na ka talei na vakabauta. Na vakabauta i Pita a rawa kina ni taubale e delaniwai, noda vakabauta tale ga e rawa kina nida cakava na ka ena rairai dredre vua na tamata. (Maciu 21:21, 22) Kena ivakaraitaki, levu na veiveisau eda cakava ena noda itovo kei na noda ivalavala, era sega ni kilai keda kina o ira na noda veikilai. E tokona o Jiova na noda sasaga ni yavutaki ena noda vakabauti koya. (Wilika Kolosa 3:5-10.) Ni uqeti keda na noda vakabauta meda yalataki keda vei Jiova, eda sa nona itokani. Eda na sega ni rawata qori ena noda kaukaua ga.—Efeso 2:8.
5 E vakaukauataki keda tiko ga noda vakabauta. E rawa kina nida vorata na nona ivadi na keda meca na Tevoro, o koya e kaukaua cake vei keda na tamata. (Efeso 6:16) Nida nuitaki Jiova tale ga, eda sega ni lomaleqa vakalevu ni sotavi na ituvaki dredre. Ke uqeti keda noda vakabauta meda vakaliuca nona Matanitu, e yalataka o Jiova ni na vakarautaka na ka eda gadreva vakayago. (Maciu 6:30-34) Kena ikuri, ena vuku ni noda vakabauta, ena soli vei keda na icovi e sega nida rawata ena noda kaukaua ga—na bula tawamudu.—Joni 3:16.
MEDA KAUAITAKA TIKO GA NA KA E BIBI
6, 7. (a) E vakatauvatani ina cava na cagi kei na ua e wavokiti Pita? (b) Na cava e bibi kina meda kila ni rawa ni seavu noda vakabauta?
6 Na cagi kei na ua e wavokiti Pita ni taubale e delaniwai e rawa ni vakatauvatani ina veivakatovolei kei na veitemaki eda dau sotava na dauveiqaravi ni Kalou. Ke mani dredre vakacava na ituvaki qori, eda rawa ni tudei ena veitokoni i Jiova. A sega ni vakavuna na dromu i Pita na kaukaua ni cagi se na ua lelevu. Vakasamataka na veitaravi ni ka e yaco: “E rere ni raica na bula ni cagi.” (Maciu 14:30) E sega ni raici Jisu tiko ga o Pita, sa lai kauaitaka na bula ni cagi, mani lomalomarua. Eda na tekivu dromu ke da “raica na bula ni cagi,” da vakasamataka na kena kaukaua qai vakatitiqataka na veitokoni i Jiova.
7 E bibi meda kila tiko ni rawa ni seavu noda vakabauta, ni vakatokai ena iVolatabu na vakabauta e luluqa me “ivalavala ca eda dau tacori rawarawa kina.” (Iper. 12:1) Me vaka ga e laurai vei Pita, e rawa ni luluqa totolo noda vakabauta ke da kauaitaka na ka e sega ni dodonu meda kauai kina. Eda na kila vakacava ke sa voleka ni luluqa noda vakabauta? Ena veivosakitaki e vica na taro meda dikevi keda kina.
8. Na cava eso na ka e rawa ni vakavuna me luluqa noda vakabauta na yalayala ni Kalou ni vakatauvatani e liu?
8 E talei tiko ga vei au na yalayala ni Kalou ni vakatauvatani kei na gauna sa oti? Kena ivakaraitaki, sa yalataka na Kalou me vakarusa na ituvaki ni vuravura qo. Vakacava sa vakawelei keda tiko na veimataqali ka ni veivakamarautaki ni Apak. 2:3) Qo e dua tale na ivakaraitaki. E yalataka na Kalou me vosoti keda ena yavu ni isoro ni veivoli. Ke da kauaitaka tiko ga vakasivia na cala eda cakava ena gauna sa oti, ena rawa nida vakatitiqataka ni na “bokoca” o Jiova na noda ivalavala ca. (Caka. 3:19) Ni yaco qori, eda na sega ni marautaka noda qaravi Kalou, ena rawa nida malumalumu vakayalo.vuravura, sa luluqa kina noda vakabauta na yalayala ni Kalou? De dua eda na tekivu vakatitiqataka ni sa voleka na icavacava. (
9. Na cava e rawa ni yaco ke da kauaitaka ga na ka e baleti keda?
9 Au se gumatua tiko ga ni qaravi Jiova me vaka e liu? E tukuna na yapositolo o Paula ni na ‘dei noda inuinui me yacova sara na icavacava’ ke da dau gumatua ni qaravi Jiova. Ia na cava e rawa ni yaco ke da kauaitaka ga na ka e baleti keda? Kena ivakaraitaki, ke soli vei keda e dua na cakacaka saulevu ena vakaleqa noda sokalou. E rawa ni luluqa kina noda vakabauta, rawa nida “vucesa,” eda sega ni gumatua ni qaravi Jiova ni laurai vata kei na keda ituvaki.—Iper. 6:10-12.
10. Na cava e vakaraitaka na noda dauveivosoti?
10 E dau dredre meu veivosoti? Nira vakacudrui keda se vakararawataki keda eso, e dau rawarawa meda cudru se meda galuvi ira. Ena dua tale na yasana, ke da veivosoti, eda sa vakaraitaka tiko nida vakabauti Jiova. Ena sala cava? O ira era cala vei keda era dinau tiko vei keda, vaka ga nida dinau vei Jiova nida cakacala. (Luke 11:4) Ia nida veivosoti, meda nuitaka ni veivakadonui i Jiova e yaga cake mai na noda sauma na ka ca e caka vei keda. Eratou kila na tisaipeli i Jisu ni bibi na vakabauta me rawa na veivosoti. Ni tukuna o Jisu me ratou vosoti ira era cala wasoma, eratou mani vakamasuti koya: “Ni vakalevutaka mada na neitou vakabauta.”—Luke 17:1-5.
11. Na cava ena rawa ni yaco ke da dauvakasalataki ena so na gauna?
11 Au dau cudru niu vakasalataki? De dua eda na sega ni raica na sala e yaga kina vei keda na ivakasala, eda tekivu vakalewa na ivakasala e tau kei na nona malumalumu o koya e veivakasalataki. (Vkai. 19:20) Nida cakava qori, sa na sega nida vukei meda veisautaka noda rai me salavata kei na rai ni Kalou.
12. Ke noda ivalavala meda vakalewai ira era lesi, na cava e dusia qori?
12 Au dau vakalewai ira na tagane era lesi ena ivavakoso? Nira kauaitaka na Isireli na itukutuku ca eratou vakasavuya na tini na yamata e lailai nodratou vakabauta, ra qai vosakudrukudrutaki Mosese kei Eroni. Sa qai tarogi Mosese o Jiova: ‘Ena vakacava na dede ni nodra sega ni vakabauti au?’ (Tiko 14:2-4, 11) Io, na nodra vosakudrukudru na Isireli e vakaraitaka nira sega ni nuitaka na Kalou, o koya a lesi Mosese kei Eroni. Ke noda ivalavala meda dau vakalewai ira e vakayagataki ira na Kalou mera liutaki keda, e dusia qori ni sa luluqa noda vakabauti Jiova.
13. Na cava meda kua ni yalolailai kina ke da raica ni luluqa noda vakabauta?
13 Nida dikeva oti na vica na taro eda sa veivosakitaka mai, meda kua ni yalolailai ke da raica ni sa luluqa tiko noda vakabauta. Na yapositolo mada ga o Pita e rere qai vakatitiqa. Ena so na gauna, o Jisu e dau vakadodonutaki ratou na yapositolo ni ‘lailai nodratou vakabauta.’ (Maciu 16:8) E dua na lesoni bibi eda rawa ni vulica vei Pita. Qori na ka e cakava ni oti nona vakatitiqa ni sa tekivu dromu vakamalua e wai.
NUITAKI JISU ME VAQAQACOTAKA NOMU VAKABAUTA
14, 15. (a) Na cava e cakava o Pita ni sa tekivu dromu i wai? (b) Eda sega ni raici Jisu, ia e rawa vakacava nida “vakaraici koya matua”?
14 A tekivu dromu o Pita ni raica na cagi kei na ua, ia a rawa ni lesu ina waqa ni kila vinaka na qalo. (Joni 21:7) Ia e sega ni nuitaki koya ga, e rai vei Jisu qai ciqoma na nona veivuke. Ke da liaca ni sa luluqa tiko noda vakabauta, e dodonu meda vakatotomuri Pita. Eda na cakava vakacava qori?
15 Me vaka ga nona rai tale vei Jisu o Pita, e dodonu tale ga meda “vakaraici koya matua na noda iLiuliu Levu, o koya e Vakataucokotaka noda vakabauta, o Jisu.” (Wilika Iperiu 12:2, 3.) Macala ga nida na sega ni raici Jisu sara me vakataki Pita. Ia eda “vakaraici koya matua” nida dikeva na nona ivakavuvuli kei na nona ivakaraitaki da qai muria voleka. Meda dikeva mada eso na ka meda cakava meda vakatotomuri Jisu kina. Nida muria qori, eda na dusimaki ena sala me dei kina noda vakabauta.
16. Na cava meda cakava me qaqaco kina na noda vakabauta?
16 Vaqaqacotaka nomu vakabauta na iVolatabu. A vakabauta dei o Jisu ni iVolatabu e Vosa ni Kalou, e tu kina na idusidusi yaga duadua ena noda bula. (Joni 17:17) Nida vakatotomuri Jisu, eda na wilika e veisiga na iVolatabu, eda na vulica, da qai vakasamataka vakatitobu na ka eda vulica kina. Meda vakekeli tale ga ena ulutaga eda dau lomatarotarotaka. Kena ivakaraitaki, noda vulica vakamatailalai na ivakadinadina vakaivolatabu e dusia nida sa bula tu ena iotioti ni veisiga qo, ena qai dei ga noda vakabauta ni sa voleka na icavacava. Meda vaqaqacotaka noda vakabauta na yalayala ni iVolatabu me baleta na gauna se bera mai, qori noda dikeva na parofisai sa vakayacori oti. Me rawa nida nuitaka na yaga ni ivakavuvuli vakaivolatabu, meda dikeva na kedra italanoa o ira e veisautaka nodra bula na iVolatabu. *—1 Ces. 2:13.
17. Na cava e yalodina tu ga kina o Jisu ni vakatovolei vakaca? Eda na vakatotomuri koya vakacava?
17 Vakasamataka tiko ga na yalayala i Jiova. Ni vakasamataka tiko ga o Jisu na “marau e tu e matana,” a rawa kina vua me yalodina ni vakatovolei vakaca. (Iper. 12:2) A sega ni vakawelei koya na ka e solia tu o vuravura. (Maciu 4:8-10) Eda rawa ni vakatotomuri Jisu nida vakasamataka vakatitobu na yalayala totoka i Jiova. Vakacava mo vola se droinitaka na ka o na cakava ni sa vakarusa na Kalou na ituvaki ca qo. Mo vola na yacadra o ira o na via sotava nira sa vakaturi, kei na ka o na via veivosakitaka kei ira. Me vakataki Jisu, mo raica ni yalayala ni Kalou e baleti iko sara ga.
18. Ena vaqaqacotaka vakacava nomu vakabauta nomu dau masu?
18 Masulaka me levu nomu vakabauta. A vakavulici ratou nona tisaipeli o Jisu me ratou dau kerea vei Jiova na yalona tabu. (Luke 11:9, 13) Nida kerea qori vei Jiova, masulaka me levu nomu vakabauta; qori e dua na itovo e okati ena vua ni yalo tabu. Mo vakamatatataka na ka o masulaka. Kena ivakaraitaki, ke o kila ni dredre mo dau veivosoti, se so tale na itovo e rawa ni luluqa kina nomu vakabauta, mo kerei Jiova mo valuta qori.
19. Na cava me laurai vua e dua na itokani?
19 Maliwai ira e dei nodra vakabauta. A digia vinaka o Jisu nona ilala, vakabibi o ira era tokoni koya. E veitokani voleka kei ratou na yapositolo, ni laurai ena nodratou vakabauta kei na nodratou yalodina ni ratou muria na nona ivakaro. (Wilika Joni 15:14, 15.) Ni o digia nomu itokani, digi ira e laurai ena nodra vakabauta nira talairawarawa vei Jisu. Nanuma tiko ni dua na ivakatakilakila ni veitokani vinaka oya me dau rawarawa na noda veivosaki, okati kina qori ena gauna eda vakasalataki kina se nida veivakasalataki.—Vkai. 27:9.
20. Ena yaga vakacava noda vukei ira eso tale me qaqaco nodra vakabauta?
20 Vukei ira eso tale mera vaqaqacotaka nodra vakabauta. O Jisu e vukei ratou nona tisaipeli me qaqaco nodratou vakabauta ena ka e tukuna kei na ka e cakava. (Mari. 11:20-24) Bibi meda vakatotomuri koya, ni na qaqaco noda vakabauta ke da vukei ira eso tale me dei nodra vakabauta. (Vkai. 11:25) Nida vunau se veivakavulici, meda vakabibitaka na ivakadinadina ni bula dina tiko na Kalou, e kauaitaki keda qai vakavuna na iVolatabu. Meda vukei ira na mataveitacini me qaqaco nodra vakabauta. Ke da raica nira vakatitiqa, qori ena nodra vosakudrukudrutaki ira na veiliutaki, meda kua ni totolo ni cati ira. Ia meda vukei ira vakayalololoma me qaqaco tale nodra vakabauta. (Juta 22, 23) Ke o vuli tiko qai veivosakitaki e koronivuli na bula vakaidewadewa, mo doudou ni tutaka na nomu vakabauta na ibulibuli—o na kurabuitaka na yaga ni ka o tukuna vei ira e koronivuli.
21. Na cava e yalataka vei keda o Jiova me baleta na noda vakabauta?
21 Ena veivukei ni Kalou ena vuku i Jisu, e vorata kina o Pita na rere kei na vakatitiqa, e yaco sara me duru ni vakabauta vei ira na lotu vaKarisito ena gauna makawa. E vukei keda tale ga o Jiova meda tudei ena vakabauta. (Wilika 1 Pita 5:9, 10.) E yaga dina noda sasaga meda vaqaqacotaka noda vakabauta, ni sega ni vakatauvatani rawa na kena yaga.
^ para. 16 Kena ivakaraitaki, raica na ulutaga “E veisautaka na Bula na iVolatabu” ena Vale ni Vakatawa e tabaki vei ira na lewenivanua.


text:
Jeremaia
Chapter 48
Na ka sa baleti Moape, sa vosa kina vakaoqo o Jiova ni lewe vuqa, na Kalou ni Isireli; "Ena ca o Nipo! ni sa vakacacani: Sa vakamaduataki ka tauri o Kiriaceimi: Na bai cecere kaukauwa sa vakamaduataki ka domobula—
2 Ena sega tale ni vakacaucautaki o Moape. Mai Esiponi era sa bukia na vere ca me baleti koya: 'Mai, meda muduki koya me kua ni dua na matanitu. O ni na muduki tani talega, oi kemuni na Tamata Ca! Ena vakasavi kemuni nai seleiwau;
3 Na domo ni tagi sa rogo mai Oroneimi: 'Na veikoveraki kei na veivakarusai levu!'
4 "Sa rusa o Moape; o ira na nona lalai era sa vakavuna me rogoci na domo ni tagi;
5 E nai cabecabe ki Luici era sa cabeta cake ni ra tagi tikoga; Ia e nai sirosiro ki Oroneimi era sa rogoca na meca e dua na tagi ni veivakarusai.
6 "Dou dro, maroroya nomudou bula! mo dou vaka na vuni junipa mai na veikau.
7 Me vaka ni o sa vakararavi kina nomu cakacaka kei na nomui yau, o na tauri talega. Ena lako yani o Kimosi kina vakabobulataki, kei ira vata na nona bete kei na turaga.
8 Ia na dauveikoveraki ena curu vakaukauwa yani kina veikoro kecega; E sega ni dua me dro bula. Na buca ena vakacacani, kei na veivanua tautauvata ena vakarusai. Me vaka sa tukuna oti na Kalou.
9 "Solia vei Moape na tabana, me vuka ka dro vakayawa; ni na lala na kena veikoro, ka na sega me vakatawana.
10 Ena cudruvi o koya sa cakava vakaveidabui na cakacaka i Jiova, ia ena cudruvi o koya sa tarova na nonai seleiwau mai na vakadave dra.
11 "Sa dautiko vakacegu o Moape mai na gauna ni nona cauravou; Sa dei tikoga o koya ena nona sosoko, ka sega ni veisovayaki mai na dua na saqa ki na dua tale, ia sa bera vakadua ni bau kau vakabobula. O koya oqo e se tu ga kina vua na kenai kanakana, kei na kenai boi e se bera ni veisau.
12 "O koya oqo raica,sa roro mai na siga" sa tukuna o Jiova, "Au na talai ira yani na dau-caka waini ki vua mera vukici koya, ka vakalala na nona veisaqa, ka vorolaki ira na tavaya.
13 O Moape ena maduataki Kimosi, me vaka sa maduataki Peceli na mataqali i Isireli, o koya sa nodra vuni yalodei.
14 "Dou sa tukuna vakacava, 'Keimami sa kaukauwa ka tamata qaqa e nai valu'?
15 Sa vakacacani o Moape ka sa lako tani cake mai na nona veikoro; o ira na nona cauravou digitaki era sa lako sobu mera vakamatei," sa tukuna na Tui, o Jiova ni lewe vuqa na yacana.
16 "Na ka rerevaki me baleti Moape sa voleka mai, kei na nona vakacacani sa lako mai vakatotolo.
17 Dou yasovaki koya, oi kemudou kece sa tiko vakavolivoliti koya; kei kemudou kece sa kila na yacana, dou tukuna, 'E ramusu vakacava nai titoko kaukauwa, nai titoko rairai totoka!'
18 "Isa na luvequ yalewa sa tiko mai Tiponi, mo siro sobu mai na nomu lagilagi, ka dabe sobu ena karamaca; Ni sa lako mai vei iko na dau veikoveraki i Moape, sa vakarusa o koya na nomui vakadei kaukauwa.
19 Isa o iko ka sa tiko mai Aroeri, mo tu ena sala ka vakararai; Tarogi koya na tagane sa dro kei koya na yalewa sa dro; ka vaka, 'Na cava sa yaco?'
20 O Moape sa vakamaduataki, ni sa talaraki sobu o koya. Qoqolou ka tagi! Tukuna e Erinoni, ni sa vakacacani o Moape.
21 "Kei na veicudruvi sa yaco e na veivanua bucabuca: mai Oloni kei Jasa kei Mefeaci:
22 E Taiponi kei Nipo kei Peci-tipilaceimi,
23 E Kiriaceimi kei Peci-kamuli kei Peci-mioni,
24 E Kirioci kei Posira, ena veikoro kecega ni vanua o Moape, se vakayawa se voleka.
25 Nai leu i Moape sa musuki tani, ka sa ramusu na ligana,' sa tukuna o Jiova.
26 "Dou vakamatenitaki koya, baleta ni sa vakalevulevui koya vei Jiova. Ena qiqica tiko o Moape na nona lua, ka na dredrevaki talega vakaca o koya.
27 Sa sega li ni o a daudredrevaki Isireli? Se sa kune beka o koya kei ira na daubutako? Ena veigauna kece o cavuti koya kina, o daukureitaka na ulumu ena veivakalialiai.
28 Oi kemudou kece sa tiko mai Moape, dou biuta na veikoro ka la'ki tiko ena qara-vatu, ka mo dou vaka na ruve sa tara na nona sova ena bati ni gusu ni qara.
29 "Eda sa rogoca na viavialevu i Moape (Sa ka vakaitamera na nona viavialevu), ena nona rewaicake kei na viaviaturaga kei na dokadoka, kei na qaciqacia ni yalona."
30 "Au sa kila na nona cudru levu," sa tukuna o Jiova, "Ia sa sega ga ni dodonu; Na nona lasu sa sega ni cakava rawa e dua na ka me dodonu.
31 O koya Au na qoqolou kina ena vuku i Moape, ka'u na tagicaki ira kece kina mai Moape; Au na yasovaki ira na tagane mai Kiri-eresi.
32 Isa na vaini ni Sipima! Au na tagicaki iko ena tagi Jaseri. Na tabamu sa salava na wasawasa, ka yacova na wasawasa vaka-Jaseri. Na dauvakacaca sa sikiraka na nomu vuata matua kei na vua ni nomu vaini.
33 Na reki kei na marau sa kau tani mai na were sa vakalewe kei na vanua o Moape; Au sa cakava me sega ni rawa na waini mai nai qaqi ni waini; era na sega ni buturaka ena kaikaila ni reki – sega na kaikaila ni reki!
34 "Mai na tagi i Esiponi ka yaco ki Elale kei Jeasa era sa tabalaka na domodra, mai Soa ki Oroneimi, me vaka na luve ni bulumakau yalewa sa yabaki tolu, ena biu wale tale tu ga na wai mai Nimirimi.
35 "Ia" sa tukuna o Jiova, "Au na muduka tani talega mai Moape na tamata sa dauvakacaboi soro e na veiyasana cecere, ka vakama nai madrali boi vinaka vei ira na nona kalou.
36 O koya oqo ena tagicaki Moape kina na Yaloqu me vaka na bitu-ni-vakatagi, me vaka na bitu-ni-vakatagi na Yaloqu ena tagi tiko ena vukudra na tagane mai Kiri-eresi. Ia nai yau era a rawata sa vakarusai.
37 "Ia ena tasi kece na uludra, ka toro kece na kumidra; ena tavalaki tu na ligadra, ka ra na daramaka nai sulu taga-
38 Na tagi yaSolevu e na dela ni veivale e Moape, e na saqata talega ni koro; Ni'u sa vorolaki Moape me vaka na bilo sa sega vinakati," sa tukuna o Jiova.
39 "Era na qoqolou: 'E vorolaki sobu vakacava! E vuki vakanadaku vakacava o Moape ena nona madua!' Ia ena yaco o Moape me ka e dredrevaki ka taqayataki vei ira kece era tiko vakavolivoliti koya."
40 Ni sa tukuna vakaoqo o Jiova:"Raica, e dua ena vuka me vaka na ikeli, ka tevuka na tabana ka ubi Moape.
41 O Kirioci sa tauri, ka ra sa kidroataka na bai ni valu kaukauwa; na yalodra na tamata qaqa ni Moape ena siga o ya era na vaka na yalo ni yalewa sa taratara.
42 Ka sa na vakarusai na vanua o Moape, baleta ni a vakalevulevui koya vei Jiova.
43 Na rere kei nai keli kei na tudai ena yacovi Iko, oi kemuni na lewe i Moape," sa tukuna o Jiova.
44 "O koya sa drotaka na rere ena lutu ki nai keli, ia o koya ena cabe mai nai keli ena coriti e na dai. ni'u na vakayacora vei Moape na yabaki ni nodra cudruvi," sa tukuna na Kalou.
45 "O ira era dro era sa tu e ruku ni yaloyalo i Esiponi ni ra sa malumalumu. Ia e dua na bukawaqa ena lako mai Esiponi, na yameyame ni bukawaqa mai na loma ni koro Sioni, ka na kania na vacu i Moape, na buradeladra na gone dauue.
46 Ena ca vei iko, Isa Moape! Era sa rusa na tamata mai Kimosi; Ni ra sa kau vakabobula na luvemu tagane, kei ira na luvemu yalewa era sa bobula.
47 "Ia Au na na qai kauti ira lesu tale na Moape era sa kau vakabobula ena gauna maimuri," sa tukuna o Jiova. Sa vaka o ya na lewa me baleti Moape.