text:
Fiji's Family Network
16 JANUERI MONITI 2012
SIGA 16 MAI NA 365
“KAKUA NI BEITAKA E DUA KE O SA CALA”
VAKATEKIVU 3:12
A sa kayak o Atama, na yalewa ko ni a solia me keirau tiko kaya, ko koya sa solia vei au na vua ni kau, kau qai kania
NIV TRANSLATION:
The man said, “The woman you put here with me—she gave me some fruit from the tree, and I ate it.”
AMPLIFIED:
And the man said, The woman whom You gave to be with me--she gave me [fruit] from the tree, and I ate.
MESSAGE:
The Man said, "The Woman you gave me as a companion, she gave me fruit from the tree, and, yes, I ate it."
Masu:
Turaga ni vukea na noqu bula meu rawa ni tamata kaukauwa ka qaqa, vukei au talega meu kakua….Emeni
VAKASAMA VAKAYALO:
Au vakuria tiko mai na vakasama ni veibuli ena were o iteni kei na veika e cakava tiko na Kalou ena kena bibi na bula ni tamata
Eda raica ni vakarautaka na Kalou na veika kece me rawa ni marautaka kina na tamata na bula, e vakarautaka vei koya edua na were, vakadrodroya kina e dua na kena uciwai vinaka me rawa ni vakasuasuataka na were, vakarautaka na draki totoka, siliva na koula, na vatu talei
Raica na Kalou ni sega ni marautaka na tamata na bula, tukuna okoya sega ni vinaka ni tiko duadua na tamata au na bulia e dua na dau veivuke ena yaga vua
E vosa na Kalou ena nona kaya sega ni vinaka me tiko duadua na tamata
Ni da rogoca nai tukutuku qo; A sa kaya ko Atama, na yalewa ko ni a solia me keirau tiko kaya, ko koya sa solia vei au na vua ni kau, kau qai kania
Sa tekivu me beitaka na yalewa na tagane, ni okoya e vakavuna na leqa, a tiko voli ena loma ni were o Atama ena gauna e temaki kina o Ivi, sega ga ni via lako yani me laki veivuke me tukuna vei koya ni vakatabuya na Kalou me kakua ni laukana na vua ni kau, au vakabauta okoya talega sa vinakata makawa tiko me kania na vua ni kau
Au raica tiko ni qo na draki ni bula ena yacovi kevaka e sega ni matata nai naki e bulia kina na yalewa na Kalou, ena dau vakayagataki ena so na gauna mei drodro
E via beitaka na Kalou o Atama, na yalewa ga o ni a solia mai vei au, kena I karua e beitaka na watina ni okoya ga e vakavuna me rau kana
E sega ni vakaukauwataki Atama o Ivi me kana, okoya ga e biuta e gusuna, kevaka e vakaukauwataki koya o Ivi sa na qai rauta me beitaki koya, io qo e sega ni vakaukauwataki, kenai balebale sa via kania makawa toka, sa qai waraka toka ga e dua na gauna donu me rawa ni laki donu kina na nona cala
E levu na gauna vei keda ni da cakacaka vakalotu, eda sa via lesuvi vuravura tiko, sa qai waraki tikoga edua na gauna me na yaco e dua na malumalumu, me qai vakayagataki na malumalumu o ya mei ulubale ni nomu sa via lesu
O I keda vakaveiwatini, levu na gauna e dau tiki ni noda bula na tagane, o sa via lako tiko, qai sega ni rawa, eda sa qai vakasaga tiko vakamalua e dua na vanua me laki donu kina na veika o saga, gauna sa yaco kina e dua na malumalumu, se veitalanoa kaukauwa, sa qai vakayagataki mai oya mei ulubale me donu kina na nomu sa via gutuwa tiko …..era dau tukuna na gone, lawaki tiko vei iko……..
Sa rauta mada na bula ni veibeitaki, keda vakaveiwatini, e vuqa vei keda eda cakacaka vakalotu, io e tatamosamosa na draki ni veitalanoa e vale, sega ni dua vei keda e via malumalumu, okoya qo e beitaki koya ya, sega ni dua vei keda me tucake me kaya; io au kerea meu vosoti baleta niu sa cala
Levu na gauna ni yaco na malumalumu ena loma ni noda matavuvale, sa totolo ga vei keda na tama meda beitaki ira na watida, baleta beka nai tovo ni nodra veisusu kei na veituberi
E beitaki Ivi o Atama ni vakavuna na leqa, sega ni rawa vei koya me tucake ni kila ni okoya nai liuliu ni matavuvale, me tukuna vua na Kalou, ni vosoti au, au kila ni noqu cala
Au tukuna tiko, sa rauta mada na veibeitaki, ni kua e levu na gauna eda sa beitaki ira tu ga na luveda, o ira na luveda era beitaki keda nai tubutubu
Da dabe mada da veitalanoa, da veinanumi, da veivosovosoti, da veiwasei, da veidovitaka na bula ni noda matavuvale, au kaya tiko, ni na dua na yabaki vinaka na yabaki qo, yabaki me sa mai buluti laivi kina vakadua na bula ni veibeitaki, yabaki ni duavata, yabaki ni veilomani
And the man said, The woman whom You gave to be with me--she gave me [fruit] from the tree, and I ate.
Sa noqu masu ni na dua saka na yabaki vinaka vei kemudrau vakaveiwatini na yabaki qo …………Emeni
Views: 473
vinaka na vakasama momona@Jone..God Bless.
Things do go wrong sometimes. There are times when it's accidental. There are times when it's somebody else's fault. But at the times when you know you are at fault for the problem, themature and responsible thing to do is stand up and own up to the mistake, accept the consequences, and be part of the solution to the problem resulting from your mistake.
E dina mada stokey.........act like an adult if one is at fault..admit it ga.........it doesnt cost you anything
except ones egohhhhhhh.......me bleed mada...........se vacava.........Childish ga ke kips on saying bcz of ha
or him i did that........thats a big lie on the face.............
vinaka
This is so true... me sa liu mada na veilomani than only we can avoid conflicts aye... sa rui levu na veibeitaki vakabibi sa rui levu na veivakalolomataki... i mean, after years or months of relationships, some couple tend to forget the reason of why they fell inlove with eachother in the first place... its like as times pass by some would just loose Love.. gosh thats so Unbelievable! how can someone say LOVE and later treat someone with no respect after they got what they want... those kind of people don't deserve to live... OMG am i still on the Topic?? LOL
vinaka----god bless
same 2 yu Josaia.. i hope yu didnt get confused with wateva i was tryna say back there...lolz
au taileitaka na vakasamana qo...e ka dina taucoko....
Thanks for the great.............words of encouragement..........mahn.its so true .....the
blaming game from the beginning started by the fathers of liars an still going from phases
to phases....maqe...........
tru my sista Zarrah Nakaibau..very tru.........but we change the verdict this tym.......let us see them live and ask God
to bless them..........no harm........it depends ga on how we see it........because one way or another this
is just a circular world ......what comes around goes around.....when they will face the same thing they will
go like dis.........isa!!!! only if i knew what i made her go through like hell........i wouldnt have touch the kaka........ha aha dredre lol..........
They should live to see you hapi too......Bless u.........
vinaka vakalevu kemuni @Zarah Nakaibau,na veilomani e dodonu me tauyavu,mai ena sala dina vakayalo,ka sava2 ka sega ni tekivu mai na vidomoni vakayago,salavata na marau,na yau keina veika raitayalo2 ni bula totoka,qo walega nai ubi e taudaku,ka sega ni koya dina na lewe ni veilomani dina.edau basika mai na veitovo ka kauta mai na veisei,yavavala ena nodrau bula vakawati keina matavuvale,ka yaco sara na veisereki.ka bibi au vakabauta meda kakua ni digi2 ga baleta nai rai2,vutuni yau,vuku,meda dikeva talega na tovo keina yalo,qo e sai vakadei("strong foundation of a good relationship")ke rau 'balance" rua2 qo eda rawa ni kaya IO.eda kaya ni da sa Lotu ia da sega tiko ni waliya rawa,eso na veika vakaoqo eda sotava jiko.keda veidusi ena sega ni walia na leqa oqo,se da kaseti ira,oqo sai vala2 ca vei keda.
Ni sa bula vinaka na wekaqu lomani,au kerea me dua na cau ena ulutaga bibita okwe,na noqu rai keu na buita ena kena vakasamataki vakayalo,vakatalega ena kena bulataki vakayago.Taumada na vuni vei tovo vaka oqo,e tauyavu mai na vanua eda susu mai kina,karua ni dua na sore ni vua ni kau [seed ]e na tubu ka kadre nai tovo ena lomada ka dre2 meda buita laivi,ena jiko sara na gauna,ena tamusuki ka bui laivi, oqo mai na noda bulataka na vosa ni Kalou,keina vuli mai ena noda cala ,E okati kina na noda caka cala kena noda veimalumalumu kece.Kevaka eda na veivakavulici ena vosa ni vola Tabu ena maliwa lewe vuqa ,se vei ira na veiwekani,au vakabauta,ni na tawa ni mayau ,se na sega na mana,nai vunau keda via tatakube tiko ena vei tovo vakaoqo,ka vakamalu2 taka na noda i gu,keina kaukauwa meda vorata kina,ka sabaya na veitovo ena vakarusa na veimaliwai vinaka,keina veilomani dina.ni Kevaka eda okati keda meda sa tamata,tabu yani,ka yalomatua dodonu yalo dei ,ka tu vakatagane kaya niko sa cala,ka kakua ni beitaka e dua,oqo ena sega ni na walia na nomu leqa,se kauta mai na veisau kina noda bula vakayalo,kana vakavatukanataki malua,karua ni sore ni vuanikau [seed] au vakaraitaka taumada.Kevaka eda vakayacora veitovo sega ni sava2,eda na sotava tiko na veika dre2 eso ,ena noda bula,da so na gauna eda liyaca se vakatataro,na cava na vuni leqa eda sotava,tu ka vakararai,vakasama raica na noda gaunisala makawa, e vu mai na vei cala vakaoqo da vakayacora,ia ena saumi veira era muri keda,kevaka meda veisau taki keda..cala lalai ia vakayago,ia vakayalo sa ivala2 ca [sin]..
dua na ka e sa dau vaka noda bula tu na veibeitaki
au vakabauta ni dodonu me da dabe mada vakamalua ni sa dua na cala
da sauma e vica na taro
ni bera ni da veibeitaki
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


c: text/html

text:
ENA siga Tusiti e laki veisiko vei ira na gonevuli e na Suva Grammar kei na Marist Brothers High School na i Liuliu Levu ni Ovisae na noda vanua ko Birikadia Iowane Naivalurua.
E a vosa sara ga vakadodonu vei ira na gonevuli e na Marist Brothers o Naivalurua ka tukuna vei ira ni dodonu me sa na mudu vakadua na i vakarau ni veivala kei na veivacu era cakava tiko na gonevuli.
E dua vei ira na gonevuli e yabaki 19, e sa mai vesu ka sa na veilewai tiko ena vuku ni nona voroka na lawa.
E sega ni taleitaka na i Liuliu ni Ovisa na nodra i vakarau na gonevuli ka sa solia na i otioti ni nona vosa ni kevaka e dua na gonevuli e sa na takosova na laini damudamu, ena kati koya na liga ni lawa.
E tukuna ni dodonu me ra na nanuma tiko na gonevuli ena koronivuli e rua oqo, e rau koronivuli rogo ka kilai e Suva ena vuku ni vuli ka kei na qito.
Era vuli mai kina e levu na turaga kei na marama era sa mai veiliutaki vinaka ena vuku ni veisusugi ni koronivuli.
E vakaraitaka o Naivalurua ni dodonu mera na nanumi ira tiko na tamadra kei na tinadra na gonevuli ena vuku ni so na i tovo tawa kilikili e dau yaco.
Ni da raica na veika e mai yaco oqo vei rau na koronivuli e rua, eda raica kina ni sa veisau sara mai vakalevu na nodra i tovo kei na i vakarau ni gonevuli mai na yabaki 70 , 80, 90 kina 2000.
E sa levu sara na i tovo eda kaya ni da sega ni vakayacora mai ni da se gonevuli, era sa vakayacora tiko na gonevuli ena gauna oqo.
E daumaka beka me sa na kau lesu tale mai na vakasama me ra sa veimoku tale na qasenivuli.
E daumaka talega me sa na vakaukauwataki tale mai na i tovo kei na i vakarau ni i tovo vakaitaukei era dau veivakavulici kina o ira na noda qasenivuli ena gauna e liu.
Esa yali tiko beka na domo ni veivakavulici kei na domo ni veivakayaloqaqataki era dau vakayacora mai na noda qasenivuli ena gauna e liu.
E sega ni dredre me na kau lesu tale mai na i vakavuvuli oqo ena noda veikoronivuli.
Eda mai vakananuma talega ena macawa oqo na nodra siga na noda qase se o ira na noda bubu, na tutu , na tai, na nada.
Era se tiko na noda qase oqo, era vutuniyau ena i tovo kei na vosa ni yalomatua,
E vinaka me da vakayagataki ira na noda qase oqo ka levu vei ira era qasenivuli vakacegu me ra dau qai laki vosa tiko ena veikoronivuli lelevu ena noda veikoro vakavavalagi ka ra veivakatavulici vei ira na noda i solisoli ena i tovo kei na i vakarau eda dau kilai tani kina na i Taukei.
Ni dua na gonevuli ena susugi vinaka yani e na i tovo kei na i vakarau ena laki gone yalomatua ka cici yawa ena veisiga ni mataka.
Na bula ni vuli se gonevuli ena qai mudu ga ni da sa takali yani.
E dodonu ga me ra na vakavulici tikoga na luveda kei o ira na noda kawa ena veisiga ni mataka ena i tovo kei na i vakarau ni bula dina vakaitaukei - oya na veirokovi kei na veidokai.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
E SEGA ni rawarawa na sota kei Suva. Oya na veika e vakaraitaka o Esala Nauga na dauniveivakatavulici ni timi ni Nadroga.
Gauna qo keitou sa vakarau vinaka e na nodra vakarautaki na cauravou, e kaya o Nauga.
Na timi ni Nadroga e sa yacova mai qo na i ka va ni bolebole e na kena bolei tiko na bilo cecere ni noda vanua e na rakavi tinikalima oya na Farebrotehr Sullivan Trophy ka ratou taukena tiko na timi ni Nadroga.
E na macawa sa oti esa mai druka na timi ni Nadi, ia, ena Vakarauwai qo esa na gole sobu tiko kina na timi ni Koroturaga me na laki bolebole tiko kina e na i ka ni gauna se i ka va ni timi me na bolebole.
Na timi ni Suva e sega ni rawarawa ka ni ra lewena tiko na cauravou mai na 14 na yasana, e kaya o Nauga.
Na timi Nadroga me vaka e vakaraitaka o Nauga ni ra bulabula vinaka tiko na cauravou ka sega ni dua e vakaleqai se mavoa ka ra sa nanamaki tiko e na sota kei Suva.
E sa na qito tale kina o Emosi Vucago ka na veisosomitaki tiko.
O Vucago esa na veisosomitaki tiko ena qito na Vakarauwai qo, e kaya o Nauga.
E vakaraitaka o Nauga ni tiko ga e vica na malumalumu lalai ka ratou na vakavinakataka cake e na sota kei Suva. E veisueti arraba tale tikoga o Nauga vei kemuni na dautokona ka taleitaka na sarava na qito rakavi, ke sega ni dua na vanua o ni gole ni na Vakarauwai qo, mo ni na gole sobu yani i Lawaqa mo ni laki vakadinadinataka tale na kaukauwa ni qito e rau na vakaraitaka na timi e rua oya na timi ni Suva kei na timi ni Nadroga.
Sa veisureti tiko ga vei kemuni na dau taleitaka na rakavi mo ni na gole mai mo ni mai sarava na qito ena Vakarauwai qo ka vaka kina vei kemuni na lewe ni yasana o Nadroga mo ni na mai kailavaka na timi ni nomuni vanua, e kaya o Nauga.


text:
ENA nodra vosa na i liuliu ni veimatanitu e vuravura ena Matabose kei Vuravura mai Niu Ioka, e tomika mai na Nai Lalakai na nodra vosa e vica na i liuliu ni veimatanitu kaukauwa ena noda vuravura ka oka kina o Viti.
Era vakaraitaka na veika era sa qarava mai kei na veika era sotava ena nodra veimatanitu ena nodra segata na bula vinaka kei na veisaututaki e na United Nations General Assembly.
Oqo eso na nona mala ni vosa na Paraiminisita mai Isireli, Benjamin Netanyahu.
Ena veiyabaki, ena loma ni 3,000 na yabaki sa oti, era dau gole vata mai kina na Jiu, mera dau mai vakananuma kina na veika era sa lako curuma mai, ka ra masulaka na nodra veisiga ni mataka.
Era dau vakananuma lesu kina na gauna era dau vakararawataki kina, era dau nanuma na gauna era sa mai tawase kina vakawa tamata, era dau vakananuma na gauna era mai vakamatei kina e rauta ni 6 na milioni na Jiu ena gauna ni nona veiliutaki o Hitler.
Ena siga ni nodra marautaka tiko na Jiu na siga oqo ena nodra i vola ni vula na Yom Kippur, era dau marau.
Era dau marautaka ni sa sucu e dua na Isireli vou.
Era dau raica lesu na Jiu e Isireli kei na veiyasai vuravura na veika era sa cakava mai na nodra qase,me vakataki Josua, na Tui o Tevita kei na so tale na i liuliu rogo ena i vola tukutuku kei Isireli.
Mai Isireli, keimami dau vakamuria na we ni yavai ira na neimami qase me vakataki Eparama, Aisake kei Jekope.
Ena gauna oqo keimami vakamuria na we ni yava oqori ena kena vakatoroicaketaki na gacagaca vakalivaliva eso, na vuli, na kena dikevi na wainimate vou kei na vakayagataki qele.
Mai Isireli, keimami vakavinavinaka ni ra lomani ka ra karoni na veimata tamata kece: turaga kei ira na marama, na Jiu kei ira kai Arapea, o ira na Musulomani kei ira na lotu va- Karisito.
- Keimami tautauvata kece ena mata ni lawa ni matanitu.
Ena gauna oqo e sasaga tale tikoga na matanitu o Isireli me kauta mai na vinaka kei na bula sautu ena noda vuravura: o ira na neimami kena dau ena scientists era rawata na i covi na Nobel Prizes.
O ira era kena dau ena mona livaliva ni komupiuta kei na talevoni veikauyaki e kau mai qori era veivuke kina na turaga kei na marama ni Isireli.
Keimami tarova na kena vakalailaitaki na walokakai ena via kana ena kena teivaki na vanua dravuisiga mai Aferika kei Esia.
Era matai ni tamata mera laki veiqaravi ka solia na nodra gauna ena nodra vukei na lewenivanua ena gauna ni veivaluvaluti.
Ena gauna e yaco kina na uneune mai Haiti, na uneune kei na ualoka mai Japani, Idia, Turkey, kei Indonesia kei na so tale- e ra liu duadua yani na vuniwai mai Isireli ena vanua e gadrevi tu kina na veivuke, ka ra veisele ena vuku ni vakabulai kei na nodra lomani na lewenivanua.
Tukuna o Netanyahu ni valenibula mai Isireli, era qaravi vakatautauvata kina na kai Palesitaina, na lewenivanua tale mai na vanua vaka Arapea mera mai qaravi vei ira na vuniwai ni Isireli.
Tukuna o Netanyahu ni veika oqo ena sega ni na rogoca mai vei ira na vo ni liuliu ni vanua era na vosa yani ena tutu ni vosa oya, ia oya e dua na ka dina mera na kila.
Tukuna ni dua na ka e vakabibitaka na vanua o Isireli na bula ni lewenivanua, ni o Isireli e maroroya ka karona na bula ni veisaututaki ka segata ena veigauna me tiko na bula ni veilomani kei na sautu.
E tukuna ni maroroya na nodrau veidinadinati ni veisaututaki kei na matanitu o Ijipita kei Joritani.
Ena gauna oqo e tosoya tikoga me na sasaga ena vuku ni tiko veisaututaki kei ira n a kai Palesitaina.
O Isireli e vinakata tu me dua na Tokalau E Loma me tiko kina na veisaututaki kei na toso ki liu.
E vinakata o Isireli me ra na bula veimaliwai vakavinaka na tolu na matalotu ka bucini mai na vanua oqo- oya na lotu vaka Jiu, na lotu va- Karisito kei na Musulomani.
Vosa nei Viti
Oqo na nona mala ni vosa o Ratu Inoke Kubuabola, na Minisita ni Vanua Tani ka laki vosa talega ena Matabose kei Vuravura na UN General Assembly.
E vakavinavinaka na matanitu o Viti ni veivuke tu ena tiko veisaututaki ena noda vuravura.
Era tiko na gone ni Viti mai Iraki, Liberia, South Sudan, Darfur kei Timor Leste.
Oqo e sega walega ni veika e vinakata na matanitu, oqo e tiko talega ni kaci e kacivi kina na kawa i taukei ena vuku ni tiko veisaututaki.
Esa lako curuma tale tikoga e dua na gauna ni veisau na matanitu o Viti.
Tukuna ni sa toso vinaka sara tiko na veiqaravi me baleta na veidigidigi ena 2014.
Oqo ena kena sa vakayacori oti na Vola Yaca ena Jiulai kei na Okosita ka rauta ni 500,000 na lewenivanua era sa vola yaca oti ena vuku ni nodra rejisitataka oti na yacadra.
Tukuna oqo e sa mai tekivutaka rawa na veika e sa vakayacori tiko ena kena lesu tale na matanitu ena bula vaka demokarasi.
E dua talega na ka e vakabibitaka na kena maroroi na noda vanua kei na noda i yau bula, oya me da kakua ni benuca na noda vuravura.
Tukuna ni sa levu na veika esa yaco me vaka na tavuki ni vanua kei na veidraki eso e sa vakavuna tiko na veisau ni draki ena veimatanitu lalai me vakataka na Pasifika.
E sa kerea na kena qarauni na noda vanua kei na kena taqomaki.
Vosa nei Mereke
Oqo na nona mala ni vosa na Peresitedi mai Amerika, Peresitedi Barak Obama.
E tekivuna na nona vosa o Obama ena nona vakananuma na nona a leqa mai Libya na mata ni matanitu mai Amerika o Chris Stevens.
E vakaraitaka o Obama ni gauna oqo e dodonu me ra sa na vosa kina vakadodonu na i liuliu ni veimatanitu ena kena sega ni tokoni na veivaluvaluti kei na veivakamatei kei na tiko yavavala ena noda vuravura.
Tukuna ni sega ni dua na i ulubale ena nodra vakamatei na lewenivanua era sega ni kila e dua na ka, ka mai nodra wale na i samu ni dawa.
E tukuna talega ni dodonu me sa na mai cava na nona veiliutaki ena matanitu mai Siria na nona matanitu o Bashar al- Assad.
E dodonu me sa na mai cava na veivakatotogani ni matanitu oqo, ka me na tekivutaki vou e dua na matanitu kei na i lakolako vou e Siria.


text:
ENA matanakataka tale na timi ni Suva na i walewale ni qito ka vakayacora vei Nadroga e na macawa sa oti. E vakaraitaka o Inoke Male na dauniveivakatavulici ni timini Viti ni timi ni Suva e sa yacova qo e dua na vakatagedegede vinaka e na dede ni nodratou qito vata tiko mai na cauravou.
Ratou na vakayataka tiko na kila vata ni qito ka ra vakayacora tiko na timi ni Navy, e kaya o Male.
E vakaraitaka o Male ni levu ga na Mataivalu e Wai era qito tiko e na timi ni Suva ka ratou a jabeni ni Escott Shield ka dau valataki tiko e na qito vaka kalavo ni rakavi e Suva.
Na kila vata ga ni qito e na Escott Shield e vakayagataka tiko ya o Suva, e kaya o Male.
Ke vinakata o Naitasiri me na qaqa vei Suva e dodonu me na vakavinakataka ga mai na nona viriviri e na laini, na kena cicivaki cake na polo ka me kua ni lutu kei na nodratou na tataqomaki.
E dodonu me vakavinakataka ga o Naitasiri na nona tataqomaki, na viriviri e na laini ka vaka kina na sakaramu ke vinakata me vakadavori Suva, e kaya o Male.
E kaya o Male ni sa dede na nodratou qito vata tiko mai na i lala cauravou lewe ni mataivalu e wai ka ra sa timi tiko ni Suva qo ka ratou veikilai qitoqito vinaka vakauasivi ni so vei ira na cauravou oqo e ra sa daramaka oti na siqeleti vulavula ni Viti.
E vakaraitaka na i liuliu ni dauniveivakatavulici ni timi ni Viti ko Frank Boivert ni dodonu vei Naitasiri me kua ni vakaraitaka vei Suva na kaukauwa ni qito e vakayacora tiko de na vakarawarawataka na kena vakayacori na cala e na loma ni rara ka na solia talega vakarawarawa vei Suva na i totogi.
E kuria ka kaya o Boivert ni dodonu vei Naitasiri me na vakamuria vakavinaka na qito ka vakarorogo vakalevu e na lawa ni rakavi e na nona qitotaka na qito kei na nona rokova na walewale ni qito kece e cakava o Suva ka qito me vaka e dua na timi e na kena vakayavalata tiko na kaukauwa ni qito e na via cakava o Suva, oya ga na sala e na rawa ni rawati Suva kina o Naitasiri ke vinaka na qaqa mai Lautoka.
E rau sa na sota tiko e na macawa qo na timi ni koroturaga o Suva kei na timi ni yasana vakaturaga o Naitasiri e na kena valataki tiko na bilo cecere ni rakavi tinikalima oya na Farebrother Sullivan Trophy.
Na timi ni Suva e a kaliraka mai vei Nadroga e na macawa sa oti na bilo cecere qo ka sa na bolebole tiko kina e na gauna qo o i ratou na cauravou mai na loma ni delana ka na vakayacori tiko e na rara na Churchill park mai Lautoka e na Vakarauwai qo.
Ia, na timi e rua qo e rau a sota e na sotasota ni Digicel e na yabaki qo ka qaqa kina o Suva vei Naitasiri.


text:
SA i koya oqo na i kuri ni talanoa ni kena dikevi na vu ni mate nei Misi Peka se o Nai Talatala Thomas Baker kei iratou na gone i Taukei ka lewe ni nona i lakolako e na i ka 21 ni JIulai, 1867.
E na noda dikeva mada na toso ni i lakoko oqori mai Vunimoli ki Toberua, ka sa yacana tiko o Naivucini nikua, o ira na vanua oqo era vanua vata se veiwekani dina. E dua ga na bure levu mai Nasautoka, Wainibuka era gole mai kina.
E vakaraitaka o Wiliame Vereivalu Rabunebune, e dua na lewe ni koro o Korovou e na Yavusa o Nakurukuruvakatini e na Colo kei Naitasiri ni donuya na gauna ko ya, e a veiliutaki tiko kina na Turaga ka ratou vata sara ga kei Tui Navatusila, ko Ratu Nawawabalavu.
O ira na turaga ni Navatusila era sa mai tiko e Naivucini nikua, e kaya.
E kaya o Rabunebune ni a gole na tabua mai Toberua (Naivucini) ki na nodratou yavu na wekaqu e Emalu ni a muria na sala ni vanua se mata ni katuba vanua e rua.
Sa vakadinadinataka na Turaga na Railevu e Emalu na tikina oqo ka sega ni o Vunaqumu Nakurukuruvakatini) vei Ratu Nawaqaliqali, e vakadeitaka o Rabunebune.
Ke tarai keitou na tabua (Vunaqumu), e rua na gaunisala e na muri vaka mai Soloira, Waimaro, Serea, Waikalou ka vakadodonu sara ki Burelevu e Nakurkuruvakatini (Vunaqumu).
Ia, e sega baleta ni sega ni laki moce ki Soloira (Serea) ko Misi Peka me vaka ni sa qai taleva ga e na dua na gauna sa oti.
E na sala vaka mai Toberua, Naivucini ki Vunaqumu (Dawarua)
O ira na i taukei taumada ni vanua oqo na Yavusa ko Muira/Navitilevu, Nasiuni kei Nadaravakawalu - o Toberua e nodratou na Yavusa Masiuni ka rau veiyala kei iratou na Yavusa Navitilevu. Ia, na koro o Naivucini e nodratou na Yavusa Muira kei Nadaravakawalu nikua.
Na sala vaka ki Vunaqumu (Nakurukuruvakatini) e lako yani vaka e Naivucuni vei iratou na Yavusa Muira/Navitilevu, ia, e mani sega ni vaka kina.
De ratou sa mani solia na ulu ni veiliutaki vei iratou na na Yavusa Navatusila ka ra sa mai tiko vei iratou, e kaya e na lomatarotaro o Rabunebune.
Kuria ka kaya ni veiwekani oqori e sa dei tiko ga nikua baleta na nodratou biubiu vata mai Nakauvadra na Yavusa Vunaqumu kei Muira/Navitilevu.
Me da na lesu tale mada e na i ka 13/07/1867.
Tekivu ni i lakolako
Sa nakinaki rawa tiko ko Nai Talatala Misi Peka me na sikova na veivanua sa cavuti oti yan. Sa tiko talega na nona i nakinaki me na gole sara ki Vuda ke sega ni yaco na veivaluvalutu ena veivanua e lako curuma tiko yani.
E maroroi sara na i tukutuku ni kau lotu oqo ka ratou sega ni kila mada ga na lewe walu (8) na gone i Taukei na gauna, siga se ko cei e lako. E sega mada ga ni kila se tukuni vei Radi ni Talatala Misi Peka.
E qai kila ga o Radi ni Talatala na balavu kei na dredre ni vanua e lakovi ni sa mate oti ko Misi Peka e na Siga Tabu na i ka 21 ni Jiulai, 1867.
A qai ciqoma na i vola e na Tusiti o Radi ni Talatala na i ka 23 ni Jiulai 1867 mai vei rau na bati e rau talai yani e Dawarau, oya ko Ravodrau kei Naiyalasa). Rau a talai mai vei Ratu Nawaqaliqali.
Sa toso na velovelo levu ni lotu oqo ka ono na kena i voce me sa biu ko Davuilevu ka muria na Wailevu (uciwai na Rewa nikua).
Na lewe ni waqa ko Misi Peka, Setareki Seileka (Noco, Rewa); Gonevuli o Sisa Tuilevuka, Josevata Tabuakarawa, Taniela Batirerega,Nemani Raqio, Navitalai Torau, Setareki Nadu kei Josefata Nagata.
Na i ka ciwa ni gone i Taukei me lewe ni lakolako oqo e qai laki vodo koso e na tolo ni wai e na Siga Tabu na i ka 14 ni Jiulai, 1867, aya ko Aisea Nasekali, na turaga ni Betoraurau, Sabeto, Nadi.
Na lomatarotaro e tiko ka dodonu me na tarogi se sala cava e muria tiko na tabua.
Ia, oqori e na qai macala e na macawa mai oqo.


text:
ESA via vakasavasavataka na lotu Wesele na vuaviri a mai yaco ena 1987 kei na 1988 ena kena vuaviritaki na i tutu ni Peresitedi se Qase Levu mai vei Talatala Josateki Koroi.
E a liutaka na vuaviri oqo o Talatala Manasa Lasaro.
Esa mai vakabau na mosoni oqo ena Koniferedi ena vula sa oti, ena kena gadrevi me vakasavasavataki na veika a mai yaco oqo.
Ena gole tiko mai kina e Viti, e dua e kena dau ena kena veivosakitaki na veivakameautaki ni veiwekani vakaoqo mai Ositerelia o Peter Jackson.
Tukuna mai kina Nai Lalakai o Talatala Tevita Nawadra ni o Jackson e a veivuke ena kena laki caka na veisorosorovi mai vei ira na i taukei ni vanua o Ositerelia na Aborigines kei na matanitu levu qo ena yabaki vica sa oti.
Oqo esa kau cake mai ka veivosakitaki ena Koniferedi ka sa cakacakataka tiko na veika oqo na valenivolavola ni lotu liu ena kena gadrevi me vakayacori na veika esa bosei mai vei ira na lewenilotu.
E dua na timi esa biuta vata tiko na valenivolavola ka na qai vakadeitaki na yacadratou na lewe ni Komiti oqo ena macawa oqo ni bera ni na qai kacivaki na yacadratou me ratou na vakayacora na i tavi bibi oqo, e kaya o Talatala Nawadra.
Ena yabaki sa oti, a mai solia tiko na nona i talanoa kina Nai Lalakai na Qase levu vakacegu, o Talatala Josateki Koroi na kena vakayacori vakatolu na sasaga ena kena gadrevi me rau veiyaloni ka veisorosorovi na o Talatala Lasaro kei Koroi.
Ia, e mai suruta tikoga na vusi na veisasaga oqori.
E sa gadreva na lotu Wesele na toso kei na cakacaka vata kei na veigauna vinaka kivei keda kece sara na lewei Viti ena vuku ni kena vakasavasavataki eso na veiwekani ni lotu e se tiko kin na mavoa kei na veilecalecavi.
O Jackson ena mai veivuke tikoga ena veivakasalataki kei na veitokoni vei iratou na komiti e Viti ena loma ni tolu na yabaki.
Ena mai veivuke talega o Jackson ena kena tauyavutaki na tabana ni tukutuku ni lotu, ena kena tauyavutaki e dua na siteseni ni kakaburaki ni lotu, kei na nisiveva me veivuke tiko e na kena vunaitaki na vosa ni Kalou.


text:
E SA na vakaraica ka a digitaka vinaka na nona dauqito ko Rick Stone na dauniveivakatavulici ni timi ni rakavi saumi oya na Fiji Bati ena kena vakarautaki na sotasota ni vuravura e na yabaki qo.
E na gauna qo esa kila rawa tiko na veika e gadreva e na vuku ni veidigitaki ka ni levu tiko na dauqito e na noda vanua a gole kina qito mai Papua Niu Kini ka ni a daunivakasala tiko kina ni timi o koya.
E na vula mai qo e na vakarautaki tiko kina na timi ni Bati e na sotasota ni Battle fo the Bati kei na dua na qito ni vakatakata kei na timi ni Itali mai Ositerelia.
Ia, e vakaraitaka na jeameni ni soqosoqo ni rakavi saumi ena noda vanua ko Peni Musunamasi ni ratou sa vakanamata tiko kina sotasota ni rakavi saumi e vuravura mai Iurope.
E na vakarau vakaaycori tiko na sotasota ni Battle of the Bati e na Vukelulu mai qo ka ni rau na sota tiko kina na timi ni Fiji Residents kei na dua na timi mai New South Wales.
Ni oti na sota oya esa na qai digitaka tiko o koya na dauiveivakatavulici na timi me na qai sota kei Itali.
Ia, e na gauna qo e sa vakayacora tiko na veivosaki o Stone kei ira na dauqito ena NRL ke vinakata me ra na qitotaki Viti. E na yabaki qo e toso vinaka sara na qito rakavi saumi.


text:
ENA tavuloni ka vakadikevi mada vakavinaka e so na tikina ka vakavuna na kena yaco na veivakamatei vakaloloma vei Nai Talatala Tomasi Peka kei iratou na lewe ni nona i lawalawa kaulotu gone i Taukei e na i ka 21 ni Jiulai, 1867e na i bili ni koro o Naqaqadelavatu.
Yalodina me yacova na mate
E na nona i tukutuku e dua ka raica na veivakamatei me vaka e vola toka o Nai Talatala Arthur J. Small ni gauna sa lutu kina o Nai Talatala Misi Peka mai na ta ni kia kava, a sega ni bera o Setareki ka toka yani e dakui koya ka vakamatei Talatala, a lutu sobu ka tekiuduru ka reguca na nona i liuliu. Sa i koya sara talega na i otioti ni regu ni loloma kei na lolosi oqori e na nona sa davo matemate talega e yasai koya na nona i liuliu na turaga i Talatala.
Lolosi ni dua na marama
E na kena sa laki vakadavori koto na yagoi Nai Talatala e na loma ni rara ni dua na koro (e vakabauti o Yarawa), sa qai curu yani ki tautuba e dua na kena marama ka yacana o Masima mai na nona bure ka roqota vata tu yani e dua na ibe kei na dua na saqa lailai (vaka toka na tavaya) ka tawani no e loma na waiwai niu. E vakotora na ibe e yasa ni yagoi Nai Talatala me vaka na nona i reguregu ka salavata na nona sa lalata e cake na domona e na tagi lagalaga ni nona mate e dua na Talai ni Kalou yago vulavula. E sa kila talega o koya na cala levu sa mai yaco kei na kena revurevu. Oilei o Navosa! oilei o Navosa!
E na kena vaqaqai se marama ni vei ka tagi lagalaga ko ya, e vakaraitaka na qasenivuli vakacegu o Nemani Driu mai Viseisei, Vuda, ni marama ni Vuda. Kaya o koya ni sega tale ni dua na marama e rawa ni vakayacora ko ya ka vakavo kevaka e sa rarama e na vosa ni Kalou.E na i tukutuku ni cabe ni lotu e Vuda, e tukuni ni a ciqomi e kea na i sulu ni Lotu e na 1832 e na koro o Mereke mai na dua na waqa ni Amerika. E se tiko ga na kenai vakadinadina bula e loma ni valenilotu na
Jone Wesele e Viseisei.
Na vakavakarau ni kau lotu
Na vanua sa macala rawa tu me na sikovi e Naitasiri ko Viria, Navunidakua, Soloira (Serea) kei Dawarau e na gauna ko ya ka sa yacana tiko oqo ko Vunaqumu. E vaka talega kina e so na vanua e Wainimala e ra. Ia, sa sega ni vaka kina ka sa laki veisau na i tosotoso ni sa yaco e Vunaqumu vei Ratu Nawaqaliqali.
Sa gadreva o koya me sa mua vaka ki Navosa ka dewa sara yani ki Vuda ka muri baravi ki Nadroga, Serua, Namosi ki Rewa ka lesu tale ki Davuilevu.
E vakaraitaka o Wiliame Vereivalu Rabunebune, e dua na lewe ni koro o Korovou e na Yavusa o Nakurukuruvakatini e na colo kei Naitasiri ni a qaravi vakavinaka o Misi Peka kei iratou na nona i lawalawa e na loma ni rua na siga.
E vavi na kakana, vakaicoitaki vakavinaka, wai katakata, gunu yaqona, rokovi ka ra marautaka na lotu na lewenivanua. Sa nanuma ka vakadeitaka o Misi Peka ni na vaka oqo na i rairai ni veiciqomi kei na yalo loloma dina e na sotava me yaco sara ki Vuda, e kaya o Rabunebune.
Na i lakolako oqo e sala muria tiko na veiyavu cere ni veivanua me caka lotu ka moce kina.
Kaya o Rabunebune ni ka ni veitalanotaki ena gauna ko ya ni duatani taudua na veiqaravi e caka mai Vunaqumu ka sa Nakurukuruvakatini tiko nikua.
Sema vakavanua
Na sala ni vanua e muria e tiko kina na i sema vakavanua (turaga). Na ka me na matata tiko ni vanua e a muria ko Misi Peka era dui turaga ga vakataki ira ka ra dui tu na nodra tamata ka dui mataivalu kaukauwa ka rerevaki.
Sa tu na sala ni vanua ni nodra veirogorogoci ja tu na uma qele lelevu era lewa ka taukena me yacova mai oqo. Ko ya sa bera sara ni cokoti vata e muri me sa yasana ko Naitasiri kei na veitikina cokocokovata e liu, qai mai oti e na 1967.
Kaya o Rabunebune ni tukuni ni a tube kamuinaga e na i lakolako oqo e na veivanua e moce ka caka lotu kina e na i tekitekivu ni toso.
Sa bau dua li na tabua e tuberi vua na Turaga na Qaranivalua me baleta na i tikotiko kei na vanua era lewena me yaco ki na gusu ni uciwai na Waidina ni bera ni toki yani ki Viria (o ira na Turaga ni Lomaivuna) ?
Sauma ko Rabunebune ka kaya e na nona vakatataro, vakasaqaqara ka vakekeli, e sega, sega ni bau tukuni.
Kevaka oqo na ka e yaco, ia, oqo e so na vuna ka muri koya kina na tabua ni mate, e kaya.
Me da toki sara mada ki Vunimoli (sa Waidracia tiko nikua) ka toka e na yasa ni uciwai na Wainimala.
Ni namaka na kena i kuri e na macawa mai oqo.


text:
ENA macawa sa oti kei na macawa oqo e da kurabuitaka na nodra baci veibolebolei o ira na gonevuli ni rua na koronivuli oqo e Suva.
E vakarerevaki toka na veika era vakayacora na gonevuli, ena kena sa laurai na i valavala kaukauwa kei na vakacaca, ka ra cakava vata vakailawalawa.
E na gauna vaka oqo, na i katolu ni Wasewase ni vuli, e dodonu mera sa na vakanamata kece na gonevuli ena vuku ni veitarogi lelevu ni Fomu 6 kei na Vitu.
Na veivala kei na veivakamavoataki e vakayacori oqo, e sa curu sara kina e valenibula e rua na gonevuli.
Eda vakaraitaka tiko ni sa donu tiko na veivala kei na veivakamavoataki vakaoqo.
E kalougata ni ra yavala totolo na ovisa.
E liu, e sega ni dau yaco tu na mataqali i vakarau se i tovo kaukauwa mai vei ira na gonevuli.
E tauri tiko na kena i tukutuku mai vei iratou na ovisa ni a dua na gonevuli se dua na gone a vairitaka yani e dua na kau se tavaya ena loma ni basi, ni kele tiko e Kaunikuila.
Era qai cici yani na gonevuli me ra vodo ena loma ni basi oqo, me ra veivacu.
E kidroa tale o draiva ni basi ena veika e yaco oqo, ka qai kidacala talega ni sa vakacacani na nona basi.
Esa tomana tikoga na tabana ni ovisa na nodratou veivaqaqai ena kisi oqo, se cava e vakavuna kei na gonevuli era na laki vakatarogi.
Eda na sega talega ni da na kila na cava na i totogi ena rawa nina yaco vei ira na gonevuli oqo.
Na cava ena yaco vei ira kevaka era na sega ni vakadeitaka na nodra vakasama ena vuku ni veitarogi lelevu esa vakarau dabeci oqo mai na udolu vakacaca na gonevuli.
E na veiyabaki e rauta ni 10,000 na gonevuli era sa lakova oti mai na Kalasi 1 me yacova na Fomu 6 se 7, era mai wawa cakacaka tu e vale.
Eso era laki vuli ena koronivuli torocake, era se wawa cakacaka tu ga ena gauna oqo.
E vinaka me se kilai ga na leqa, e rawa ni na wali sara kevaka mera na yadrava na i liuliu se na prefects ni koronivuli ni ra sa navunavu tiko eso na gone me ra na laki veivacu ka vakavu leqa vei so ga era taba vata ka ra vuli tale tiko ena duatani tale na koronivuli.
Kevaka e sa kilai na leqa, dou mai veitalanoa ka tovolei me na kilai na vuni leqa ka wali sara.
E rawa ni dua na vuna e na rawa ni na yaco kina na leqa oqo.
E na gauna oqo e dodonu mera sa na veikilai vinaka sara na gonevuli kei ira na qasenivuli.
Me ra na kila tiko na qasenivuli na veika era dau rarawataka na gone, na veika era veitalanoataka tu, ka rawa ni na tarovi rawa kina eso na leqa vakaoqo.
E ka bibi talega vei ira na gonevuli me ra na laki vakaraitaka vei ira na qasenivuli kevaka e dua na leqa e yaco tiko ena vuku ni bula ni veimaliwai.
Me kakua ga ni qai laki wali tu vakaoya mera veivacu tu e na taoni levu e Suva, ka ra sarasara tu na lewenivanua.
Oqo sara ga ena susuga na yalo kaukauwa kei na i vakarau ni vakayaco i tovo kaukauwa.
E vakamadua talega ni ra daramaka tu na unifomu ni koronivuli era cavutu mai kina.
Ni da daramaka tiko e dua na unifomu ni vuli, e tiko vata kei na kena i tovo kei na kena i valavala ni bula e rakorako.
Eda na vakacacana talega na yaca ni veivuvale eda cavutu mai kina.
E vakaraitaki talega ena veitabana ni tukutuku ni na vakayacori e dua na veisorosorovi ena sala vakavanua me baleta na leqa oqo.
E ka bibi na kena vakatavulici tiko na i tovo kei na i vakarau vei ira na luveda ena gauna oqo, ena vuku ni veika vulagi e sa curuma tu mai na noda bula, ena veika eda kania, na veika eda rogoca, na veika eda vakaisulu kina.
E vaka me sa yali totolo sara tiko yani na domo ni veivakatavulici kei na domo ni veivakadodonutaki eda dau rogoca.
E daumaka me na kau lesu tale yani ena noda veikoronivuli kece e Viti eso na qasenivuli vakacegu era vutuniyau ena i tovo, kei na i valavala ni bula e rakorako ka matau.
Esa ka bibi ena gauna oqo me da na qarauna tiko na noda i tovo kei na i valavala ni noda bula baleta ena tukuni keda tiko ena veivanua eda na gole kina.
Esa ka bibi me na vakadreti vei ira na gonevuli ni sega ni na mai walia e dua na leqa na veivacu tu e matana levu ka rairai ca.
E tiko na i valavala ni bula eda na cakava me na wali kina na leqa vakaoya kei na veivakasala eso e dodonu mera na ciqoma ena vuku ni veika e dau yaco.
E da kila ni bula vaka gonevuli e dau levu na i dre ni vakailala kei na noda via qalova uaua na moka ena so na i vakarau eda dau vakayacora.
Ia, e dau tiko eso na wekada, era tu wavokiti keda sara ga kei na i vakailesilesi eso eda rawa ni kere i vakasala kina ena vuku ni so na leqa se da rarawataka beka e dua na ka e yaco.
E sega ni i wali ni leqa na i valavala kaukauwa kei na veivacu.


text:
Fiji's Family Network
63 members
Meli Davetanivalu has not received any gifts yet
isa drau bula naka ganequ>>>nuitaka daumaka tiko na bula mai sana qori...mai vakabula no ya>>>> vnaka na add tu mai....kalougata tiko n loloma ya veikemudou....
Bula vinaka Meli nuitaka ni kemuni bulabula vinaka tiko ka qaravi vinaka tiko nai tavi mai Western Australia. Nuitaka talega ni ratou bulabula vinaka tiko na lewe ni vuvale.
Vinaka vakalevu na kena tarai na nomuni bula me baleta nai soqosoqo lewe ni lotu mai Wailoku. Io sa dina na ka o ni raica ena video ni sega ni levu nai dabe2, okoya na vuna era dabe kina e ra.
Na nomudou ka ni veivuke e rawa ni vakau ena Western Union vei Ms Olive Oli mai Viti. Nona mobile naba +679 9233 193.
Ke dua tale na nomuni vakatataro qai veitaratara ga mai vei au ena noqu inbox.
Sa vagolei tiko yani vei kemuni kei na nomuni matavuvale na vakavinavinaka levu sara ena vuku ni kakaburaki dou vakayacora ki na cakacaka ni gone Turaga ko Jisu Karisito ena taba ni were mai Wailoku. God bless.
In His Service,
Joe Bose.
Ni sa bula vinaka Meli, vinaka vakalevu na add mai, kalouvinaka tiko na siga edai.
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Fiji's Family Network
VEI KEMUNU KECE SARA A WETA ENA YASANA VAKATURAGA KO LAU, VASU KEI NA SAINI MATE KINA E NA VEI VANUA NU DUI TU KINA.. TABU SAKA YANI..NU LEA MAI ME DA VEI KILAI MADA.. SA MALO...
Members: 263
Latest Activity: Dec 17
Started by extremelymaolian. Last reply by samuela tuibeqa Nov 21, 2010.
Started by Jone. Last reply by TEE Apr 23, 2010.
Started by Bale Viriviri. Last reply by witi tomasi Mar 3, 2010.
Comment
Sa malo a bula mai lau i cake,lakeba kei na kena vakataukata ,yasayasa...malo jiko a cola i vua ni kena tutaki jiko na yasana.
Nu bula vinaka a lewe ni noda yasana vakaturaga. Totoka ni da mai sota tu e na mona livaliva vaka yi, ena duidui ni vanua e da dui duri bula tu kina. Nuitakina ni da marautakina jiko a siga ni kua. Nu kalougata saka jiko. sa malo
nisa bula vinaka tale na turaga marama cauravou kei na gone lalai ni lau au vakabula tiko yani veikemunu raraba kau nuitaka ni na qaravi vinaka tiko ga na lotu ni sa noda i yau levu ga e vuravura ka sega tale ni dua tale na ka me tautauvata.kalougata tiko nai lakolako.......... god bless
lol....cant u understand wat is written their....
sa malo bula...vakabula yani vakararaba vei kemuni kece na weka...na yasana o LAU....kalouvinaka tiko na qaravi ni tavi..
Dou bula vinaka kece mai lomaloma.
Mere.
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Fiji's Family Network
NODATOU NA GONE NI NAIRAI, VASUS, VAKAWATI MAI, VIA GOLE MAI, VIA GOLE YANI..AND FRIENDS...ALL WELCOME...!!
Location: Worldwide.....
Members: 104
Latest Activity: Nov 12
This group does not have any discussions yet.
Comment
Drau sa bula vinaka mai Venilove Bale kei Tau Eseroma Ravulo. Welcome to our veiwekani Grp.
VINAKA LOTE.... KALOUGATA NA I GOLEGOLE LESU TALE KI NIUSILADI. VINAKA NA VAKAUQETI IRA TIKO NODA GONE..!! GOD BLESS YOU..
OK...sorry, kivei kemuni na weka ko ni se vaqaqa tikoga mai... Na koronivuli ko Davetarua ( koya e a lai caka kina na sotasota) e tiko ena kedrau veimama ko Lawaki kei Tovulailai... E tiko vagalala.. Ia, e vakayagataki kece na veikorokoro mei i cili. Sa na qai yaga ga e keya na Fiber. Au sa vakanuinui tu ni sa na i tuvatuva ni veiyabaki oqo...ka me na bau rawa talega kina na veikilai vakaveiwekani ena nodatou loma ni Yasana vakaturaga...
Ia me vaka ni a cacavukavuka tiko na biau livaliva ni veivosaki...au rogoca tikoga vakacaca ni dua na timi mai Ovalau e a winitaka na sotasota ni Raikabula Sevens, koya sa mai cava ena yakavi ena noa. Era na sotasota kece mai e Lawaki ena yakavi ni kua me qai mai caka vakadua kina na vakavodo me ra sa dui suka lesu tale. E ratou sa vakarau toka na Turaga ni One me ratou namuraki ira vinaka ena yaqona ni bera na vakavodo. Ia, eso weka mai Gau, ratou kaya ni ratou na bulu yava rawa, ratou qai gole ena siga Moniti... Totoka na veitokoni vakaveiwekani. Me ra nanumi ga na vulagi... Vinaka..!!
Bula Lu... Vaka e sega na timi ni Tovulailai kei na timi ni Lawaki. E ra osooso beka ena veiqaravi..
Se sega tiko ni dua na i rogo ni sotasota ena noa. Da nuitaka ni sa rawa vinaka na i naki ni sotasota. Dodonu me ra sa veisukayaki tale mai ni kua.
vinaka na update...... e sega na timi mai tovulailai???? ok au sa na cheertaki iratou tu mada ga na timi ni Batiki....kailaaaaa
Aeee ka dina mada Vive... Sa levu ga nodratou dau vasavosa na gone momoqaqa ni One..esp. Bale, Benisau and co. ...lol
Vinaka vakalevu Vive. Lol @ the Vutuna Team...Isa, au baci lomani rau na tavalequ. Baleta gona ni tukuni tiko me da kana vakalalai da qai sosoga tikoga yani...kailaaa..
Uro ga vei ratou na timi ni Waitoga... Iedo..!! hihihihi
vaka ga e sega na neitou timi mai Lawaki :(
Dou bula!
Qo ga eso na macala ni qito mai nakoro e postaka tiko o ratou mai Jamani ena fb en veiqito ena noa:
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Fiji's Family Network
THIS GROUP IS OPEN TO ALL THE KAI MATUKU &THE VASU OUT THERE
Location: suvaah
Members: 78
Latest Activity: Apr 27
Started by Netani Koroicola. Last reply by K Funilagi Jr Mar 4.
Started by junior tuiqere. Last reply by K Funilagi Jr Mar 4.
Comment
NI SA BULA VINAKA KA MATA VINAKA MAI,,KALOUGATA TIKO NA BULA...NI LIUTAKI KEDA TIKO NA KALOU....KINA NANODA BULA.
Malo Bula......
Bula vinaka Joji,vakanuinui vinaka tu ga yani na qaravi tavi mai Jerusalemi,me qai noda vata na marau ni Siganisucu kei na tawase ni yabaki vou,kalougata jiko..moce toka mada.
Nu bula a noda tou mai Matuku vakabibi vei keda a sa mai cakacaka tu e vanua tani , vinaka vakalevu ai tukutuku rogo vinaka ni rara ni waqavuka, sa da vakavinavinaka kina matanitu ni rawa ni solia yani nai lavo me lai vala kina a rara ni waqavuka ka sa na dolava kina a veigaunisala vinaka ni veivakatorocaketaki vei ira a wekada mai delaniyavu. Ke dua beka a ka e rawa ni da vukei ira kina e na noda veikoro sa i koya noda tovolea me da vukei ira yani ena veigaunisala eso ni vakaduri bisinisi me rawa ni vaka vure i lavo vei ira , Sa ta oji tu tu a salevu mai Natokalau ka rairai sa yaco sara yani ki Levukaidaku, sa qai vo a lori, vei keda a veikoro de dua a gaunisala ya me da veivuke taka me ra yadua a lori ni noda vei koro. sa da rogoca jiko me baleta a surfing mai Matuku, sa totoka ya , sa qai vo na vanua ni nodra vakacegu na saravanua, ke so a koro e ra vakaduria rawa so a backpacker resort sa totoka sara ka me ra vakacakacaka taki kina a noda gone e ra se vaqara cakacaka jiko. Vinaka, vaka , so ga a vakasama me da veitalanoa kina va koro , se vuvale ena veigaunisala eso me da vukei ira kina a wekada ni sa tekivu tadola qo na gaunisala ni veivakatorocaketaki ni nodatou delaniyavu.Sa vakanuinui vinaka yani e siga ni sucu qo, Nu lea kalougata jiko a nodatou
Ai loloma bibi mai Jerusalemi , Isireli
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Fiji's Family Network
Views: 7672
ahahahaah!!ahahahaah!!E rawa ni answer taka kece na noqu taro o koa na pilot qore??ahahahah!!Oilei..sa kalougata o ira na vaka i vatui koula..hihihihi!!
Adi Una waraka namaka,ena qai dua dina na nomu ka vinaka/mosi2 hihihi lozz.
dou bula vinakaoi.o kitou qoi
ya!!...Nysbola kece!
Va vei Ni Hao??kailaa!!
O Ni Hao se tu laivi yani mai na rara a caka kina na Fiji Day,sa guilecava nona address ni vale lolzz.
hahahahahahahahaha...kaikaila
ahahahaahah!!ahahaahah!!Dou lei reici koa mada mai..sobo!!kailaaa!!
Drau bula vinaka T/Kona kei Adi Una drau bula2 tiko? drau kusa yani ki Vunutavola levu me tou lai Seagull Dancing lol.
Ni tu cake toka ani e liu Bulou T kirau qai vaka muria toka ani na wwe ni nomuni legs..kailaa!!
yadra...yadra...yadra kece...valenisli sara sili eh....tepeli gunuti sara...keo bese na dabe tucake tu ga qai vaka murimuri iratou toka qoka
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Fiji's Family Network
Sunia Vosikata has not received any gifts yet
Drau bula vinaka kemudrau..vakabula tu la yani..au a laki qarava nodrau vakamau o Jo Ravu kei na nona sui ni sarisari vou..au kanaka vua me sa rauta mada na vodo rika tiko..ratou qai tale ga mai Maraki ena vakamau ya.
Vinaka Vakalevu for all the Best wishes.
Happy New Year to you and Yours.
Ni sa bula vinaka - vinaka vakalevu na veisureti ka sa vakavinavinaka taki na nomuni veisiko mai vakamataka! Ni kalougata tiko ka da na sota tiko eke........loloma levu!
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Na Masu
Ia ni dou sa masu, kakua ni vosa balabalavu walega, me vakataki ira na tawa lotu; ni ra sa nanuma era na roguci ni ra sa vosa balabalavu.
O koya mo dou qai masu vakaoqo:
- "Tama i keimami mai lomalagi, Me vakarokorokotaki na yacamuni".
- "Me yaco na noumuni lew"
- "Me caka na lomamuni e vuravura me vaka sa caka mai lomalagi"
- "Solia mai vei keimami e na na siga oqo na kakana e yaga vei keimami"
- "Ia kakua ni cudruvi keimami e na vuku ni meimami valavala ca, me vala keimami sa sega ni cudruvi ira era sai valavala ca vei keimami"
- "Ia kakua ni kauti keimami ki na vere, ka mo ni vakabulai keimami mai na ca; Ni sa nomuni na lewa, kei na kaukauwa, kei na vakarokoroko, ka sega ni mudu. Emeni".


text:
Fiji's Family Network
07 JIULAI VAKARAUWAI 2012
SIGA 188 MAI NA 366
“KE RA SA GUILECAVI IKO TAMATA IO KOI AU KO JIOVA AU NA SEGA NI GUILECAVI IKO”
AISEA 49:15
E dua li na yalewa me guilecava na luvena sa sucu, me kua ni lomana na luve ni ketena? Io, ena guilecava beka, io koi au kau na sega ni guilecavi iko, au na ceuti iko ena qeteqete ni ligaqu, na kemu bai ena tikotiko ga e mataqu
NIV TRANSLATION:
“Can a mother forget the baby at her breast and have no compassion on the child she has borne?Though she may forget, I will not forget you! See, I have engraved you on the palms of my hands; your walls are ever before me.
MESSAGE:
"Can a mother forget the infant at her breast, walk away from the baby she bore? But even if mothers forget,
I'd never forget you—never. Look, I've written your names on the backs of my hands. The walls you're rebuilding are never out of my sight.
AMPLIFIED:
[And the Lord answered] Can a woman forget her nursing child, that she should not have compassion on the son of her womb? Yes, they may forget, yet I will not forget you. Behold, I have indelibly imprinted (tattooed a picture of) you on the palm of each of My hands
Masu:
Turaga vinaka vakalevu sara, niu kila niu sega ni guilecavi mai kemuni na Kalou…..emeni
VAKASAMA VAKAYALO:
Eda rogoca tiko enai talanoa qo, sa tukuna tiko na nona na lako mai na Mesaia, na gone turaga o Jisu Karisito, ka tukuni kina vakamatata mera ravita na loloma ni Kalou na Isireli
Ni sa talai mai edua mena mai veiyalayalati kei ira na Isireli ka vueta cake na vuravura, ka vakatawana tale na veiyasana sa lala
E tukuna okoya vei ira na Isireli, kaya vei ira sa vesuki, dou lako mai, ka kaya vei ira na tiko ena butobuto, dou vakaraitaki kemudou mai
Qai tukuna okoya dou ia na sere, na lomalagi, mo marau na vuravura, dou lagata vata main a sere, na vei ulu ni vanua, nisa vakacegui ira na nona tamata ko Jiova, ena lomani ira na nona era sa rarawa
Ni sa rogoca o Saioni nai tukutuku qo, qai va qo na ka e kaya, sa biuti au ko Jiova ka sa guilecavi au
Qai sauma na Kalou ka kaya; E dua li na yalewa me guilecava na luvena sa sucu, me kua ni lomana na luve ni ketena? Io, ena guilecava beka, io koi au kau na sega ni guilecavi iko, au na ceuti iko ena qeteqete ni ligaqu, na kemu bai ena tikotiko ga e mataqu
Ni donumaka toka o Saioni na gauna dredre, veilecayaki, na nuiqawaqawa, sega ni nuitaka rawa e dua me ravita se vakararavi kina qai basika na Kalou ena nona vosa
Qai biuta okoya edua nai tukutuku mera raica mada na loloma ni dua na tina ki vua na luvena, e kila tiko na Kalou ni loloma dina e dau tu vei ira na marama tina
Tukuna okoya vei ira, kevaka ena rawa vua edua na marama me guileca na luve ni ketena, au via tukuna e dua nai tukutuku vei kemuni moni kila, io koi au, kau na sega vakadua ni guilecavi iko
E via tukuna na Kalou vei ira, veitalia se mani vakacava na nomuni I vakarau, veitalia na nomuni guilecavi au, veitalia na nomuni sega ni via kilai au, veitalia na nomuni valavala ca, au na sega ga ni na guilecavi kemuni
Au na ceuta iko ena qeteqete ni ligaqu ….
Look, I've written your names on the backs of my hands
I have engraved you on the palms of my hands
I have indelibly imprinted (tattooed a picture of) you on the palm of each of My hands
Ni dua na ka e volai, e rawarawa toka na kena boko laivi tale, io ni dua na ka e ceuti, sa dredre dina ni qai taboko
Eda raica eso na volavola era ceuti, sa udolu na yabaki na kena tu, se sega ga ni taboko, baleta gona ni ceuti
E tukuna toka na amplified; me tattoo taka na kemu I yaloyalo na Kalou ena ligana … Praise the LORD sega li ni dua nai tukutuku talei o ya, me tattoo taki iko tu na Kalou ena ligana
Au sega mada ni kilai iko, vei au, sa dua na ka na levu ni noqu marau, baleta au kila ni Kalou vakaitamera qo, ni sega ni guilecavi au, me qai tattoo taka na kequ I yaloyalo ena ligana
Dua mada ga na kena I vakaraitaka, kevaka mada ga edua na gauna mo drau veikilai kei na ranadi mai Lodoni, oti me qai biuta tu edua na kemu I taba ena loma ni nona rumu, sa dua na ka na nomu dokadoka taka
Vakasamataa mada, qo e sega ni ranadi, sega ni dua na tui ni vuravura qo, sega ni dua na turaga bale kei viti, okoya qo na nodra Kalou na vei Kalou, okoya na viavia ni buca kei na rosi ni saroni, nai yaloyalo ni vata levu ena vanua ni veivakaocataki, na moli bota, kalokalo nai vola siga, laione ena yavusa o Juta
Me qau tukuna nai vola tabu, me qai ceuti iko ena qeteqete ni ligana, na kemu bai ena tikotikoga e matana
E sega walega ni ceuti iko na Kalou, e tukuna nai vola tabu, e dua na bai e viria na Kalou me maroroi iko, na bai qo e tiko e matana ena veisiga
E levu na gauna eda nanuma na tamata ni sa dau guilecavi keda na Kalou, sega beka ni saumi na nomu masu, sega beka ni sotavi na nomu leqa, sega ni vakabulai iko main a nomu tauvimate
Au via tukuna vei iko, okoya ena sega vakadua ni na guilecavi iko
Kakua ni nanuma nio tamata daumateni me sa guilecavi iko na Kalou, se o tamata daulasa I tuba, kakase, lako ena vale ni danisi, vosavosa ca, waini mate ni veivakamatenitaki
Au via tukuna vei iko e dua nai tukutuku, e ceuti iko tu na Kalou ena qeteqete ni liga, e vakaraitaka tu na kemu bibi, na nomu vakamareqeti, o kauwaitaki, o nanumi, sega ni guilecavi se vakanadakui (You are somebody so special)
Tukuna okoya ena tikina e 9, kaya vei ira na vesuki, dou lako mai
Veiwekani, sa kena gauna qo, e lomani iko na Kalou, kevaka o kila ni sa vesuki tu na bula, mai meda mai lako vua na Kalou
Au sega ni kila se cava nai vesu o vesuki tu kina, o iko ga o kilai tiko, dau mateni beka, veivakalolomataki, wainimate ni veivakamatenitaki, se cava tale
Au via domo ga ni Kalou vei iko meu kaya, e lomani iko na Kalou, sa rauta nai valavala ni bula qori, sa gauna ni lesu, da mai lako vua na noda Kalou
Tukuna okoya; dou ia na sere, na lomalagi, mo marau na vuravura, dou lagata vata main a sere, na vei ulu ni vanua, nisa vakacegui ira na nona tamata ko Jiova, ena lomani ira na nona era sa rarawa
Veiwekani da mai sere ena marau vua na Kalou, ni sa veisereki okoya kina noda bula
Sa noqu masu ni na vukei keda na Kalou enai tukutuku qo, kalougata saka tiko na bula kei na matavuvale ….emeni
Views: 24
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Fiji's Family Network
Au vakanananu kina noqu turuku lomani. Nu sa bula a weta mai Papalagi kei na veiyasa i Viji.
A qou vakanananu ga
Au nanuma baleta ni sa dua a account sa mai dola me baleta a vakananumi ni lotu de sa yaga me sa soli yani a swift number kei na aoount number vei iratou a wetatou mai papalagi se vaka i vei mai Tavale Veiqali kei tavale Biu mai NY. Ena qai odratou lewa beka yani a komiti
Kerekere
Au sa kerekere jiko yani vei kemudou a wetatou mai USA. Marau, Siti, Takai, Jima, Sefa Dou yalo vinaka sara me ra soqoni mada a lalai ka bau vala dua a ona veivosaki. Me tarai tale mada ga ko Vere kei Poni. Na veika sa oji sa oji Ke a mai mavoa eso na na veimaliwai ena dua a gauna qori sa oji baleta ena sega ni rawa ni keta bula jiko i na gauna sa oti baleta sa sega bau a gauna mai iei!! Vaka sara ga kina a mavoa ka mai jiko ni oji a vono. Mai sa oji ka na sega tale ni lesu mai. Dua ga ameca au via kaya Ni ona ena kauta lako ga mai a meca sa oji sa sega ni kai Vulaga. Oya a vakanananu talega mai nai vola tabu. Guilecava na ka sa sivi ka tadolova yani a veika ka tu mai mada!! Dou bau muna mada mai USA. Takai kau a sa kaya oji vei iko i na wetaru a sota mai Santa Rosa. Vei kemudou sa jiko ina turuku Vono ko Vulaga dou muna mai. Ena rawa duadua ga a sasaga i ei ke tou veilomani ka veitariliga ka na qai bo mai vei keta a kalou ni keta sa veilomani. E tawa meca mai ka kaya a dauni same 133 : 1 - 3 " Raica a kena yaga kei na kena kena mata vinaka ni ra sa tiko vakayalo vata na veiwekani. Ia ona i cegu i ra " Ni na qai yaco mai na veivakalougatataki ni kalou ia na bula e sega ni mudu. Sa vakalougata takina oji a kalou a weta a sa mai tekivuna a soqo ena ona solia a draki vinaka ena maliwa ni draki ca baleta ni raica jiko mai a yaga ni meca ketatou sa tekivuna. Ia sa macala sara tu ga ni jiko vata kei keta a kalou ni raica jiko mai ai naki. Kusa!!! dou iro sara mai kina ruruku me tou veivosaki mada.
Nu kalougata jiko a weta
Views: 113
© 2012 Created by Matavuvale Admins.


text:
Ai matai ni vloa i Mosese sa vakatokai nai Vakatekivu
[Veisautaki] Na i vakatekivu
Na veika ka caka ka yaco e na gauna e liu.
- Na veibuli.
- Ko Atama kei Ivi e loma ni were.
- Noa kei na ualuvu levu.
- na vale cecere mai Papiloni.
[Veisautaki] Na kedra i tekitekivu na Isireli
Ko iratou na nodra i tubutubu na Isireli.
- Yaco mai Palisitaina ko Eparama, rt 1900 BSK.
- Sucu ko Aisake na luvei Eparama.
- Sucu Jekope na luvei Aisake.
- Eratou lewe tinikarua na tagane na luvei Jekope ka ratou i vuvu ni Yavusa e tinikarua ni Isireli.
E yaco me rogo levu vei iratou na veitacini oqo ko Josefa ka ni a yaco ko koya me Daunivakasala liu duadua nei Tui Ijipta.


text:
E VAKARAITAKA na Tabacakacaka ni Ovisa ni ratou a vakayagataka ga vakarauta na kaukauwa e soli vei ratou na ovisa kei na sotia ena nodratou a vesu mai ena Vakaraubuka sa oti na lewe va na kaivesu eratou vesu mai Bilo, e Veisari.
E tukuna o Turaganiovisa Rusiate Tudravu, ni vuni nodratou vesu mai oqo ena vakarau kaukauwa, baleta ni ratou a sega ni via soli iratou mai ena gauna e ratou tagavi yani kina ena vanua e ratou vuni tiko kina.
Ena gauna oqo eratou sa curu tiko ena vuku ni bibi ni mavoa e utiko vei ratou ena valenibula levu e Suva.
Eratou na qai rairai ena mataveilewai ena gauna eratou na qai bula vinaka kina.
Ena Siga Tabu, vakaraitaka o tamai Tevita Sugu ni ratou sega ni vakatarai na lewenivuvale me ratou laki veisiko vei Tevita ena mua ni macawa.
Ena vuku ni mavoa bibi eratou sega ni rawa ni tiko kina ena mataveilewai ena vuku ni nodratou a dro mai valeniveivesu e Naboro ena macawa rua sa oti.
E ra sa vaqaqai tale tikoga na lewenivanua era a kilakasamitaki ni ra a veivuke ena nodratou maroroi tiko na lewe lima oqo.
E veitalanoataki sara tiko vakalevu ena gauna oqo na nodratou dro na kaivesu oqo, kei na veika e yaco vei ratou me yacova tiko mai na macawa oqo.
E sega ni vakadeitaka o Turaganiovisa Tudravu ni a vakayagataki talega na dakai ena nodratou vakasasataki na i lawalawa oqo.
E levu sara tiko na i talanoa cacavukavuka e rogoci tiko ena vuku ni moku kei na veivakamavoataki e vakayacori.
Tukuna o Turaganiovisa Tudravu ni sega sara ni bibi na nodratou mavoa na lewe va oqo.
Ena gauna oqo eratou yadravi matua tiko mai vei ira na ovisa na lewe va eratou sa curu tiko oqo ena loma ni valenibula levu e Suva.
Ena Moniti mai oqo ena kacivi tale kina na nodratou kisi na lewe va oqo ena mataveilewai e suva maivei Turaganilewa Usaia Ratuvili.
Ena nona i tukutuku kaburaki na Vunivola Tudei ni tabana ni tukutuku, Sharon Smith- Johns e vakadeitaka ni sega ni na tokona na matanitu na kena kena vakayacori na i tovo kaukauwa vei ira na kaivesu era dau vesu yani ni ra dro.
Tukuna talega o Smith ni ratou sa vaqaqa tale tikoga na veika e yaco ena vuku ni nodratou vesu tale mai na kaivesu oqo kei na nodratou sa curu tiko e valenibula.


text:
NA gagadre ni timi ni Kaji mai Nadi me i matai ni soqosoqo ni rakavi vei ira na gone me vakaduria e dua na nodra vale ni tereni ka vakatavulici kina na qito (rugby academy)e na noda vanua.
E na tolu na macawa sa oti e ra sa vakayacori tiko na nodra vakarautaki ka vakatavulici na dauniveivakatavulici kei ira na tubutubu.
E vakaraitaka ko Tirani Uluinakauvadra e dua na i vakalesilesi ni soqosoqo ni Kaji mai Nadi ni na vakanamata tiko na nodratou rai vei ira na yabaki 9 kei na yabaki 10.
Ia e ratou vaqara tiko e na gauna qo na kabani me rawa ni vakailavotaka na nodratou gagadre.
E sa na tovolei tiko me rawa ni dua na gauna mai qo sa na dolavi tiko na vale ni vakaukauwa yago qo ka vakauasivi me na laurai na veika e gadrevi kei ira na dauniveivakatavulici e ganita kei na ken agacagaca matailalai.
E na vale qo e gadrevi me na levu na gone era na laki vakatavulici kina. Ka gadrevi me na laurai na kabani se i soqosoqo e gadreva me na veivuke ka wasea vata na rai sa nanumi tiko qo.
Na timi ni Kaji ni Nadi e a yacova na fainala e na wasewase e va qo e na sotasota ni Milo Kaji ka vakayacori e na rara na Price Chrales park e na vula sa oti.


text:
ENA nona laki vakaitavi ena Matabose Levu kei Vuravura mai Niu Ioka na Minisita ni Vanua Tani, Ratu Inoke Kubuabola, vakaraitaka kina ni sa tiko eso na ulutaga bibi e na virikotori ena Yavu ni Vakavulewa vou.
Ena gauna oqo eratou veilakoyaki tiko e na yanuyanu o Kadavu, kei Lomaiviti kei na veitikotiko lalai e na kena sagai me na tauri kece mai na vakatutu ni lewenivanua ena vuku ni veika eda na gadreva na lewneivanua me biu ena Yavu ni Vakavulewa vou.
E vakadewataka vei ira na i liuliu ni veimatanitu e vuravura o Ratu Inoke Kubuabola, ni noda Yavu ni Vakavulewa vou ena yavutaki mai ena vica na yavu vakademokarasi, ka wili kina oqo:
l Me kakua ni yavutaki ena dua na lotu na noda matanitu ka me dola raraba ena vuku ni duidui ni vakabauta eda sa mai tiko oqo e Viti ( secular state).
l Me sa dua ga na yaca me da na kilai raraba kece kina na lewenivanua e Viti, dina madaga ni da duikaikai eda bula vata tiko.
l Na kena valuti na cakacaka butobuto, ka tarova na veivakatoroicaketaki.
l Na kena duri tu vakadodonu na tabana ni lawa ka tutaka na dodonu ni tamata yadua.
l Na kena kau laivi kece na veivakaduiduitaki ka me ra bula veimaliwai vinaka ka veilomani kece na lewenivanua.
l Na veiliutaki vinaka.
l Na kena lutu mai na yabaki ni bula ni gone me ra na veidigidigi ki na 18, ka me soli talega na domo vei ira na i tabagone.
Vakaraitaka o Ratu Inoke ni a tauyavutaki na Matabose ni Yavu ni Vakavulewa ena vula o Maji ena yabaki oqo ena kena buli vou e dua na Yavu ni Vakavulewa e Viti ka me na yavutaki ena veika oqo.
Tukuna o Ratu Inoke ni Yavu ni Vakavulewa oqo ena buli me baleti ira na lewenivanua e Viti Tukuna ni levu na lewenivanua e Viti era sa laki biuta tiko na nodra vakatutu me baleta na Yavu ni Vakavulewa vou oqo.
Tukuna ni na qai laurai tale na nodratou cakacaka na Matabose oqo ena dua tale na matabose na yacana na Constituent Assembly ena 2013.
Na matabose oqo ena tauyavutaki ena 2013 ena qai vakadeitaka na i otioti ni vakadei ni Yavu ni Vakavulewa.
Vakadeitaka o Ratu Inoke ni Yavu nI vakavulewa oqo ena qai vakatotolotaka na kena laki vakayacori na Veidigidigi ena yabaki 2014.
Tukuna ni sa tekivu tiko na vola yaca ena veiyasana ka rauta ni 500,000 na lewenivanua era sa vola oti na yacadra.


text:
NA veivakasavasavataki ni Lotu Wesele ena loma ni rua na yabaki mai oqo ena tara na loma ni lotu, vei ira na veimata lotu tale eso, na veimata vakabauta, na matanitu kei na vanua.
E vakaraitaka o Talatala Tevita Nawadra ni vakasama ni kena marautaki na Jupili ni lotu e Viti se na yabaki 50 ni Bose ko Viti ena 2015, ena gadrevi kina me sa na dua na i tekitekivu vou ki na Lotu Wesele.
Na vakasama ni Jupili e volai tiko ena Vunau ni Soro 25.
Ena vakavitu taki na vitu ni sa oti e 49 na yabaki, me vaka e vakamuria mai o ira na Jiu.
Na vakasama ni tekivu vou, kei na dua na i lakolako vou, e kaya.
Ena i ka 9 ni siga ni vula oqo, Okotova ena mai tiko kina e Viti o Peter Jackson na turaga eratou sa veitalanoa vata tiko kei na Lotu Wesele ena kena mai vukei na i vakailesilesi e valenivolavola ni lotu ena kena sagai na cakacaka levu oqo ni veivosoti kei na veivakasavasavataki.
E gadreva tiko na Lotu Wesele me na dua na yabaki vinaka vei ira na lewe ni lotu kei na lewenivanua ena vuku ni kena vakavinakataki ka vakameautaki na veika e sega tu ni dodonu, ka kena sala oqo me na siro sobu na lotu ena vuku ni kere veivosoti vei ira na lewenilotu tale eso, na matanitu kei na vanua.
Keitou na mai sota mada kei Mr Jackson ka vakaraitaki vua na veika keitou gadreva ena vuku ni cakacaka levu oqo,ka na qai dau mai veisiko tikoga o koya ena kena mai raici tiko na veiqaravi levu oqo.
Esa gadrevi kina na veitokoni kei na veimasulaki ni lewenilotu ena vuku ni veiqaravi bibi oqo, e kaya.
Na Komiti eratou na veitalanoa tiko kei Jackson e na okati kina o Talatala Ame Tugaue, Talatala Waqairatu, Talatala Nawadra, Talatala Apete Toko, Livai Tuisaravere, Talatala Qase mai Lautoka kei na vuqa tale na turaga e tiko vei ira na kila ena vuku ni veiqaraci vakaoqo.
E vakaraitaka talega o Talatala Nawadra ni se bera ni vakaoti na veilesi eratou qarava tiko na Komiti ni Leqa, ka sa mai cava na veilesi ena wasewase o Kadavu.
E se vo tale tiko e 45 na wasewase me ra na vakaotia vinaka yani kina na veilesi ni yabaki vou, e kaya.
Sa vakadeitaka o Talatala Nawadra ni na qai bose malua tale tiko na Komiti ni Leqa ena kena sagai me na qaravi kece yani na veilesi ni veiqaravi ena loma ni Lotu Wesele e Viti kei Rotuma.


text:
NA i lakolako vakacakacaka e Ovalau ena Vakaraubuka sa oti, e i lakolako ni vakasokumuni tukutuku me baleta na Tikina o Bureta mai na yanuyanu o Ovalau, Lomaiviti.
Na i lakolako ni veitomani oqo kei na i tokani vakacakacaka o Eliki Nukutabu, na neitou dau ni veitaba, ka laki vakaicili ena nona vale na kena i lesilesi ni Bose o Viti ko Talatala Niko Radiva ena lomanibai ni Talatala e na koro o Naiviteitei.
A rawa me vakaleweni na noke ni talanoa mai vua na i liuliu ni yavusa o Qalisau, e na vuku ni tukutuku ni yavusa kei na nodratou yaco yani vakacava e Bureta.
E a soli i tukutuku o Temesa Waicalanavanua, yabaki 76, e na vuku ni nona yavusa me vakatekivu mai na kawa nei Matawalu.
E vaka koto oqo na veika e a cauraka: E tukuna ni gauna e sa kele mai kina e Vuda na nodratou qase, era sa gole sara mai Nakauvadra, ena delana o Uluda.
Esa tawa oti tu na vanua oqo mai vei iratou o Degei kei na nona i to. Esa malumalumu sara o Lutunasobasoba ka kacivi ira mai na luvena.
Ni bera ni gole mai o Buisavulu me gole mai Bureta, e vakaraitaki vua ni na qai muri mai, baleta ni marama.
Eratou qai liu mai me ratou mai tauyavutaki Bureta kei Ovalau na i lakolako ka liutaka mai o Matawalu.
Eratou gole mai Ovalau na i lakolako oqo ka yadrava mai se liutaka o Matawalu.
E tukuna o Matawalu vei Buisavulu me na qai muri yani ni sa raica ni sa kuvu tiko na buka. E liu mai o Matawalu kei ira na nona i lawalawa me vakataki Qalisau, Muanaicolo, Kaisalatu. Eratou gole vata talega mai kei rua na turaga o Tuinakumilevu kei Rokomatairua o koya oqo e gata.
Eratou sa gole sara mai ena ucu ni wai ka ratou vakayacana o Waikalou.
Ena vanua esa tiko kina oqo na rara ni waqavuka; , oqo na vanua era mai tiko taumada kina na i lakolako oqo.
E mai buli na nona yavu o Buisavulu, ka taba va na kena yavu. Ena gauna oqo esa va tiko na koro ena loma ni Tikina o Bureta, e dua o Naiviteitei kei na kena i karua o Nasaga, kei o Navuloa.
Na kawa nei Matawalu era se tikoga ena gauna oqo e na koro o Nasaga, ena ruku ni ulunivanua o Delaibureta.
Esa mani vakaraitaka o Matawalu me ratou gole o Tuinakuilevu ka laki yadravi Levukani ena koro o Vatukalo ena gauna oqo.
O ratou na gole vata kei Rokomatairua na gata era sa laki vakaitikotiko e Rukuruku, me ratou laki tauyavu ka yadrayadravaki e keya. Ena gauna esa vodo mai kina o Buisavulu ena Rogovoka. E tukuni ni rau sa veidomoni tiko mai waqa kei na dua na turaga mai Yasawa o Ravula na yacana. E sa bukete tiko mai kina o Buisavulu.
Ni ra sa voleka yani e Naigani, e sa bogi na vanua, era mani wawa toka e keya, ena kena sa votu mai e dua na cakau mai wai.
Era mai wawa e Naigani e Wai era qai mani vakatoka na vanua oya me o Cakaunisiga, me yacova mai na gauna oqo.
Ni sa toso mai na i lakolako, e sa toso tiko mai na soko, mai na kedrau tadrua o Moturiki kei Ovalau, e sa via gunu wai o Buisavulu, sa mani gunuva kina na waitui. Na yaca ni vanua e gunu waitui kina oqo o Buisavulu e sa mani vakayacani me o Wainiketei.
Esa mani raica sara na ilakolako oqo ni sa kuvu toka na buka. E lima na luvei Matawalu.
O Buisavulu, e rua na luvena, e ulumatua o Paula, kei na kena i karua na yalewa o Qiokatanitoba na yacana.
E na dua na gauna a qito tiko kina o Paula kei ira na gone, qai dua vei ira na gone e qai vosa lutu, e qai tukuna vua ni luve ni sala.
E qai rarawa na gone oqo ka tukuna vei tinana.
Esa mani kaya vua ko tinana, sa vinaka o iko mo sa na dro sara ki Momoturiki (na riki na kena i balebale na lailai).
Era sa mani gole vata kei Paula e dua na nona i lawalawa ka ra laki tawani Moturiki, era laki tawani Korosegasega ka sa Nukutocia tiko ena gauna oqo mai na yanuyanu o Ovalau.
Era sa qai qalo, ka ra gole sara e Naicabecabe, ka cabeta yani o Paula kei ira na nona yavusa.
E qai gole ki Verata o Paula ena dua na soqo ni marau e qai drotaka mai kina e dua na luvena goneyalewa o Rokomautu ka rau mai veiwatini, rau vakaluveni ka luvedrau kina o Vueti. O Vueti e dua na qaqa mai Bau. Na luvei Buisavulu yalewa o Qiokatanitoba, e dua mai kina na luvena yalewa o Lavenia e qai vakawati vei Duvuloco, e dua vei ira na kai Namalata e Tailevu.
Erau qai veivinakati o Lavenia kei Duvuloco, e na mataqali o Nakoro.
Ena gauna vata talega oqori e sa mani mai soli kina na i tutu vaka Ratu kivei Duvuloco.
Na kena soli tu oya , e se bera tale ni vakasukai mai me yacova tiko mai nikua na i tutu oqo vaka Ratu.
Oqori na i tukutuku nei Waicalanavanua, na turaga na i liuliu ni yavusa o Qalisau mai na koro o Nasaga, Bureta e Ovalau.


text:
ESA oti oqo e 24 na yabaki, esa saga oqo na Lotu Wesele me na vakasavasavataka na nodratou loma ni vale ena vuku ni kena mai vuaviritaki na i tutu vaka Peresitedi ni ena loma ni lotu.
E sega ni ka rawarawa na veika e lako curuma o Talatala Qase vakacegu, Josateki Koroi ena vuku ni veika a vakayacori vua.
E sogolati vua na valenivolavola liu ni lotu, e ra vakasaurarataki na cakacaka ena valenivolavola ni lotu ena 1988 me ra kua ni vakamuria na veika e dau gadreva me vakayacora ena vuku ni i tutu e sa kacivi kina.
Eda sa wilika ka da rogoca na lewei Viti na veika e dau cauraka na turaga ni Mavana oqo mai Lau ena vuku ni veika dredre e a sotava mai.
Ia eda vakavinavinaka ni se bula tiko ka rawa tiko vua me ciqomi ira kece era vakayacora vua na cala oqo.
E kaya o Talatala Tevita Nawadra ni sa veivosakitaki ka sa kerea na lewe ni Bose ko Viti 2012, oqo o ira na domo ni lewenilotu ena noda vanua me sa na caka na veivakasavasavataki oqo.
Eda vakavinavinaka ni se bula tale ga o Talatala Manasa Lasaro ena vuku ni veika e vakayacora oqo ena nona vakasoqoni ira mai eso na lewenilotu kei na i Talatala ena gauna oya me ra mai tokona na veika e nanuma ena gauna oya.
E na tiko na vuna e vakayacora kina o Talatala Lasaro na veika oya, e kila vinaka tikoga o koya na vuni nona vakayacora na vuaviri qo.
E da rawa ni kaya ni dua na i tekitekivu vou ena vuku ni Lotu Wesele.
Eda kila deivaki ni na sega ni drodro mai na veilumuti kei na veitotaki ni Kalou kevaka e se tiko eso na duka me na samaki.
E i lutua talega ni noda lotu na veivosoti kei na veisorosorovi, ka tiki talega ni noda yavu ni bula na kawa i taukei.
E da vakavinavinaka ni kaya na vosa ni Kalou ni da tamata i valavala ca na tamata kecega.
Eda na vakila na sereki kei na galala ni da dau vulica meda dau kere veivosoti ni beitaka na yaloda na Kalou ni da cala.
Na Kalou eda qarava e mai sucu vakatamata ka mai mate ka rawa vua me vosoti keda kece na kai vuravura, ka se mana tikoga na nona loloma kei na nona mai mate oya o Jisu meda rawata kece kina na bula.
Me vaka ni sa vakadonui oti ena Bose ko Viti, 2012, eda na qai waraka me na matanataki mai vei rau na i Talatala Qase vakacegu me rau na sota ka me rau veisereki.
O koya beka oqo na i sau ni masu kei na lolo era cakava voli mai na lewenilotu yalodina, ia e kila duadua ga na Kalou.
Era sa na waraka kece na lewenilotu Wesele kei na lewenivanua e Viti na veika e na yaco ena nona na gole mai o Peter Jackson mai Ositerelia me mai cakacaka vata kei iratou na komiti digitaki me ratou cakava na cakacaka bibi oqo ni veivakasavasavataki ena loma ni lotu.


text:
ENA vakacavari tiko ena siga Vakaraubuka oqo na i lesilesi kece ni Talatala kei na i vakailesilesi ni yabaki vakalotu ni 2013.
Vakadeitaka mai ki na Nai Lalakai o Talatala Tevita Nawadra, na i vukevuke ni Vunivola Levu ni lotu Wesele ni a rawa ga ni ra mai vakadeitaki na i lesilesi kece ni i Talatala Qase ni 55 na wasewase ena noda vanua kei na veitabana ni veiqaravi e so.
Na i lesilesi ni Tabacakacaka ena qai vakadeitaki kece ena macawa oqo, ka na rawa nina qai kilai raraba ena i tekivu ni vula mai oqo na yaca kece mera na lesi ena yabaki ka tu mai kina i lesilesi vou.
Eso talega na veisau e gole tiko mai oqo, ka keitou vinakata me na qai vakadeitaki kece na i lesilesi, e kaya.
Tukuna o Talatala Nawadra ni sa toso tikoga na nodratou veiqaravi kei na veivuke era na vakayacora mai na wekada mai Amerika. Ena siga Moniti e a gole kina e Qoma na i vakailesilesi liu ni tabana ni Volunteers mai Amerika ena kena laki laurai na cava e rawa ni vakayacori ena kena vukei na vakadrodroi ni wai. Tukuna ni sa toso vinaka talega na nodra veiqaravi na lewe ni mataveitokani e na Wasewase o Suva ena nodra dau laki karoni na luveda era dau lesu mai na vale ni veivakamarautaki.
Tukuna o Talatala Nawadra ni dau vakarautaki na medra kofi kei na madrai na i tabagone ka wasei vei ira na i tukutuku vinaka kei Jisu ena veisiga Vakaraubuka, Vakarauwai kei na Siga Tabu ena 4 na kaloko na mataka lailai. Tukuna o Nawadra ni vakavinavinaka ni ra veitokoni ena cakacaka yaga oqo eso vei ira na lewenilotu me vakataki Doketa Eci Nabalarua ena nona dau veitokoni ena veiqaravi oqo ni vaqarai na yalo me ra lesu vei Jisu. Tukuna o Talatala Nawadra ni oqo na veika e gadreva tu o Jisu ena vuku ni veiqaravi me da lomani ira na wekada, dina madaga ni ra se lasama na veika vakavuravura ia me da tukuna tikoga vei ira ni se lomani ira tikoga na Kalou ena vuku ni bula soli wale.


text:
ENA macawa sa oti au a laki siga dua mai na yanuyanu vakaturaga o Koro ena noqu lewena voli nai lakolako mai na Matabose ni Yavu ni Vakavulewa (Constitution Commission) ka ra soli vakatutu mai kina na lewe ni Tikina Vakaturaga e rua - o Mudu kei Cawa.
Au gadreva meu taura na gauna vinaka oqo meu tauca na vakavinavinaka levu ena vuku ni veiciqomi kei na veiqaravi totoka e dau vakayacori vei keitou ena veivanua kece sara keitou sa taleva oti ena veiyasai Viti, bau kina o Koro.
Ia, ni mai cava ga na soli vakatutu ena yakavi ni Tusiti sa dromu, era qai kerei au na turaga kei na marama ni Mudu me keimami veitalanoa mada vakalailai ena bati ni dua na tanoa lailai ena loma ni nodra valenisoqo me tavusoi ga kina eso na ulutaga au dau kaburaka tiko ena walesi ena veimacawa ka vakakina ena volagauna totoka oqo Nai Lalakai.
E mani kerea kina e dua na turaga ni Mudu meu vakamacalataka mada na bibi ni vakawati vei ira na wekada na Idia, vakabibi o ira na Lotu Idu, dina ga ni tautauvata tu ga na mata ni meke era meketa kei ira na Lotu Islam ka vakina o ira na Sikh.
Ia, au nanuma mena qai tavusoi yani ena macawa mai qo na ulutaga oqori kau na tovolea meu vukei kemuni nikua ena vuku ni ulutaga sa toka oqori e cake - ena nodra okata na Lotu Idu na matanisiga me kalou. Taumada, era vakatoka na matanisiga me Surya Narayan ka kena i balebale na Rarama sa Daudina.
Na matanisiga e sai vakatakilakila ni dina, dodonu, savasava, yalodei, yalododonu, me vaka na sere eda dau lagata, ka vakaraitaka talega ni tiko taucoko kina na kaukauwa ni bula e solia na kalou, ka vakararavi ka vakanuinui kina na veika bula kecega e vuravura.
Kevaka e vakaruburubu na matanisiga me dua se rua na vula, au vakabauta ni sa na lutu na uca cevata e Viti, ia kevaka me sega ni cila ena loma ni rua se tolu na yabaki, sa na mate na veika bula kecega, vakabibi na tamata.
O ira na Lotu Idu era vakabauta ni tiko na kalou ena loma ni matanisiga ka ra okata kina me kalou talega ko koya baleta ni tiko kina na kaukauwa kecega ni kalou levu eda qarava tiko.
Ena mataka lailai eda na raici ira nira luvata nodrai sulu vakanamata ki nai cabecabe ni siga ka masuti koya me kerea kina na nona veivakalougatataki ka cilavi koya talega na kena rarama me vakararamataka na nona rai.
Nai naki ni nona luvata nonai sulu me rawa ni cilava na kuli ni yagona na rarama malumu ni mataka caca ka vakatokai ena vosa vakaidia me kiran ka me vakasavasavataka na yagona.
Kena i karua, me vosa vakalougatataki koya o Surya Narayan me dinata nonai tavi ena loma ni siga oya me vaka ena dinata tiko nonai tavi o matanisiga ni yalododonu ka me rau salavata se veitokani voli me vaka rau salavata ka veilomani e rua na veitau se veiwatini.
Kena i balebale oqori, ke cila katakata tu na siga, me kua ni rerevaka se drovaka, ia me cakacaka tiko ga, ni sa qarava tiko nona kalou daudina o Surya Narayan. Me qai sega vakacava na rawa-ka ni sa toka mada ga kina e dua na veidinadinati ka titobu na kenai balebale ni vakabauta?
Sa qai vakacava na bulabula ni nonai teitei kei na levu ni kena kakana ni sa semati koya rawa tu vei koya ka solia na kaukauwa kecega?
Me qai sega vakacava na yaloqaqa, na yalodei, na vakasama kei na kila-ka ni sa sega na cakacaka me rau tautauvata kaya?
Au tukuna vei ira na turaga kei na marama ni Mudu ni o ira na Idia era taleitaka na matanisiga, ia o keda eda totolo ni drovaka ka vaqara na vanua meda vakaruru kina ka so era sa dau cegu sara ga na cakacaka nira sa sega ni taura rawa na katakata ni siga.
E levu sara talega vei keda era sa sega ni rawata na cakacaka ena katakata ni siga ena levu ni nodra rerevaka na siga ka laki vakavuna mera dravudravua ni sa sega mai vale na kakana, baleta eda na qai kana ga kevaka eda buno me vaka na vosa ni Kalou vei Atama.
Au kerea meda kua talega ni rerevaka na matanisiga ni sa vurevure ni kaukauwa ni kalou ko koya ka na levu ka sautu na keda kei na meda kevaka eda dau cakacaka ka teitei tiko, vorata na katakata ni siga, eda na qai tauca vakaidina na vuana.
Me vaka e kaya tiko e dua na qaqa ni sere ni lotu Wesele, Mo cakacaka tikoga, na kemui sau sa vuni tu kau vakadinadinataka ni na vakaikuritaka na Kalou na noda sasaga kevaka eda taleitaka na matanisiga ka sega ni drovaka se rerevaka.


text:
NA koro vakaturaga o Taulevu e wili tiko e na tikina o Matailobau ka veiliutaki tiko kina na yavusa Siko. E tolu na yavusa e vaka i tikotiko e na koro kei na qele vaka Taulevu.
E vakaraitaka ko Kaveni Nakailagi yabaki 63 na i liuliu ni yavusa Mati ni tolu na yavusa. Na yavusa Siko ka sa veiliutaki tiko e Taulevu, yavusa Mati kei na yavusa Nairai.
Na yavusa Siko e 3 na mataqali e wili tiko kina. Na mataqali Siko ka veiliutaki tiko, tarava na mataqali Nadovunisili kei na mataqali ko Nawaita.
E na yavusa Mati e lima na kena mataqali oya na mataqali Mati, mataqali o Navetau, mataqali o Tova, mataqali o Gasele ka ratou sa tiko mai Waidracia kei na mataqali o Nakawaga ka ratou sa kawa boko.
Na i katolu ni yavusa oya na yavusa Nairai ka tolu na kena mataqali oya na mataqali o Nairai, mataqali Qoma kei na mataqali ko Natauloa e ratou sa tiko mai Nairai e na gauna qo.
E kaya ko Nakailagi ni suitu ni yavusa Siko oya e nodratou kau na vico, ika na vo ka nodratou manumanu na vuaka. Ia, na yavusa Mati e nona kau na vesi, ika na beli ka nona manumanu na toa.
Na yavusa Nairai e nona kau na vutu, ika na duna ka sega ni ratou kila na nodratou manumanu.


text:
SA koto oqo na nona i vakamacala o Nai Talatala Atunaisa Lagilagi ka turaga ni Bureta ka ai Talatala Qase tiko e na gauna mai Koro, e na Yatu Lomaiviti.
E na nona i tukutuku, e vaka koto na lewe ni noke e na vuku ni tukutuku ni lotu kei Bureta.
E na yabaki oqo era a vakananuma kina na i vavakoso ena Tabacakacaka o Bureta mai Ovalau na yabaki 100 ni lotu Wesele ena vanua vakaturaga oqo.
E a vakayacori ena vula o Jiulai na solevu ni yabaki 100 ni lotu e Bureta.
Na nodra lewa na Turaga na Vunivalu mai Bau e yaco tiko ena 1850 ni oti e 15 na yabaki na kena cabe na lotu mai Tubou, Lakeba mai Lau.
Ni oti e 25 na yabaki ena 1875 e rua na turaga ni vavalagi ko Mr Mandslay kei Barron Von Hugel e rau a biuti Levuka ka dewa sara ki Moturiki ka oti e rau gole sara ki Lovoni.
Ia, e rau a sokota yani na uciwai e Bureta.
Ena va na kaloko na yakavi sa biu mai na i lakolako mai Lovoni me donumaka na ua ena yakavi.
Rau yaco mai Bureta e rau sa raica ni ra sa wase rua toka na gone ena wasewase na Lotu Katolika na i karua ni wasewase era Lotu Wesele.
Rau kaya ni sa totoka na kedra rairai vinaka na gone e na nodra vakasalusalu senikau.
Era meke, era wilivola, era volavola. E rau sa qai biubiu mai ena ono na kaloko ena yakavi.
Eda raica ni oti ga e dua na yabaki ni soli kei Viti ki Peritania ena 1875 era sa volavola ka wilivola na gone ni Bureta.
Ena 1851 sa dua na Tabacakacaka ko Ovalau ka tiko kina e Levuka o Rev Waterhouse.
Ena yabaki oqori e sega sara ni dua na i tukutuku matata me baleta na lotu.
Ia, sa tiko ga kina na koronivuli ni lotu e Viwa, toki yani ki Navuloa ka laki tiko sara mai Davuilevu. Era sa gole mai Bureta na i Vakatawa. Ia, ka so talega na gone ni Bureta era a lako talega ki na vuli e Davuilevu ena vuli levu. Au a tiko ena Wasewase ko Macuata e dua na koro ko Nabunikavula ena Tabacakacaka ko Qoibau ena vanua vaka Labasa.E ra tukuna ni a kau lotu yani kina e dua na turaga ni Bureta ko Jone.
Ia, sa dau kacivi tu ga ena yaca Jone Bureta. E a bau lako talega ena vuli levu na Tukaqu kei na Buqu ko Solomoni Lagilagi kei Vasemaca Bonobonosiga. E rau kau lotu ki Nairai, ia, ko Buqu e dau vakasucumi ira na marama taratara.
Mai na 1875 ki na 1901 e lima tiko na i tikotiko ni lotu e Bureta:
Tikotiko ni lotu------------ Lewena
Naiviteitei..........................86
Tai...................................36
Nasaga---------------------- 51
Vucibuli............................53
Navuloa............................48
Sa tiko na i vakatawa e Naiviteitei ka tiko ga na i liuliu ena vo ni va na i tikotiko ni lotu. Sa mani dua na Dauvunau e Naiviteitei ka dua na Dauvunau e Nasaga.
Ena bose ka vakayacori mai Levuka ena 1906 era sa vakadonuya kina lewe ni bose me rau sa cokoti vata kina ko Vucibuli kei Navuloa ka me sa yacana ko Navuloa ka yacova mai na siga oqo. Mai na 1901 kina 1911 era sa lesu tiko mai kina na i Vakatawa e Bureta. Ia, sa tiko ga na i tikotiko ni vakatawa e Naiviteitei. Era sa vakarorogo tiko vua na i Talatala e Levuka ko Rev Thomas Butcher.
Sa levu na vakatawa era sa mai lesu oti e Bureta sa dredre meu cavuta kece yani ka vica ga oqo: Anasa Raikabo, Nafitalai Lilidamu, Anare Rabonu, Naibuka, Rupeni Rabici, Isireli Tawake, Josua Lailai, Aminisitai Tora, Naucukidi, Marika Lewanavanua, Wiliame Tamani kei Kuru.
Ena 1911 era sa tara valenilotu kece na i tikotiko ni lotu. Eso na i Vakatawa era qai laki Talatala e muri ni ra sa lesu yani mai Bureta. Ananaisa Naucukidi................. 1911-1936
Rupeni Rabici..........................1912-1934
Aminisitai Tora.........................1913-1940
Nafitalai Lilidamu......................1916-1920
( Ena qai kuri yani ena macawa ka tu mai na vo ni talanoa ni kena tauyavu na Lotu Wesele mai Bureta, Ovalau).


text:
ENA macawa sa oti e talanoataki yani vakalailai na i tukutuku e baleti na nona vuda o Tibinaliva me vaka e talanoataka na gone turaga na Tui Cawanisa o Ratu Semisi Ketewai ka a kerea me bau dua na nona qaqi ni livaliva o koya sa mai vakavatukanataki e na kena dola na i qaqi ni livaliva vou e Nadarivatu e na macawa rua sa oti.
Sa i koya oqo na kenai kuri.
Na vanua se qele e dabe koto kina na i qaqi ni livavlia vou oqo na Nadarivatu Hydro-Electric Scheme e vakatokai me o Novinoti. Ko Novinoti e na nona yavu turaga o Tui Cawanisa.
E a kaya ga e na veiwali o Ratu Semisi ni dina ga era kai colo, ia, se bera ni yaco mai na i lavo ki na veiyasai Viti e sa vakatakilakilataki tu makawa e na colo na noti - sa tekivu me vakavatukanataki na yaca oqori kei na veivakatorocaketaki e sa tara yani na vanua o Savatu.
Tomana ka kaya o Ratu Semisi ni rau veiganeni o Tibinaliva kei na tinadrau na ciri o Adi Sovatabua..
Ia, o koya e gone vei Tibinaliva ko Adi Livasiga ka vakawati ki Mereke vei ira na kai Idia damudamu.
Na dola ni i qaqi ni livaliva e Nadarivatu e sa kena i karua e na colo kei Viti Levu.
Na kena i matai o Monasavu. Ko Monasavu e dodonu me vakatokai e na kena yacana dina me o Mu-na-savu. Kena i balebale na ruku ni savu ka ai tikotiko nei Nubulevu.
Sa qai mai vakatokayacataki kina me Nubulevu baleta na kena i balebale na tobu levu.
E kalougata vakalevu na tubu ni wai ni qaqi ni livaliva oqo ni vagunuvi tiko mai e na rua na uciwai na Nukunuku o koya ka gole vaka mai Nadarivatu kei na na uciwai na Qaliwana ka drodro vaka mai ruku ni ulu ni vanua cere o Tomaniivi.
Kaya o Navitalai Ratukalou, e dua na turaga ni Nabua, Rewa ka a veiqaravi voli mai Nadarivatu se na loma ni colo ni noda vanua ena cakacaka vaka Tabana ni Draki e na 1970 vakacaca ni sa dau rogoca tu na i talanoa e baleti na nodratou vuda kei na i qaqi ni livaliva.
Keitou a veiqaravi voli tiko e kea kei rau o Mosese Serukaibau,e dua na turaga ni Bau kei Anasa Cakau, na turaga ni Natumua, Kadavu, e kaya.
Kuria ka kaya ni vanua e ratou dau laki vakarautaka sara tikoga na wai e na gauna e dau luvu kina e na vanua donu sara ga e dabe kina na i qaqi ni livaliva vou oqo e Nadarivatu.
Kaya o koya ni rauta ni 20 na yabaki na nona vakarautaki tiko mai o Nadarivatu ka vaka ni bera ni qai mai vakavatukanataki na i talanoa era a dau vakadewataka tu mai na tukadra vakavica me yacova mai na i taba tamata e na gauna oqo.
Ratou a vakarautaka sara talega na tobu ni wai e Monasavu ka ra se veiciciyaki kina na lori ni se bera ni tawani na tobu.
Ko Monasau e ratou vakaivotavota kina na wai e drodro mai Nabulabula, Waika, Wainikasou kei Wainisavulevu
Sa i iratou na veimata ni wai oqori e ratou vakatawana tiko na tobu o Monasavu, e kaya o Ratukalou.
Ia, na vanua e dabe koto kina na i qaqi ni livaliva e Nadarivatu e rauta ni 2000 vakacaca na fute mai na dela ni tuleita.
E levu sara na yavu mana e toka wavolivolita na vanua e dabe toka kina na i qaqi ni livaliva vou oqo.
Ni namaka na kena i kuri e na macawa mai oqo.


text:
E TOSOCAKE ena tolu na pasede (3%) na i vakarau ni basu lawa ena mua i ra ni noda vanua. E vakadeitaka mai na i tukutuku oqo na gusunivosa ni ovisa, Ana Naisoro. E laurai ni lutu na i wiliwili ni kisi ni nodra dau vakalolomataki na yalewa.
E tubu cake na i wiliwili ni kisi ni basu lawa - oqo ena kena vakarautaki na i vakarau kaukauwa.
Ia na basu lawa kei na i vakarau cala e dau vakayacori vei ira na gone e sa lutu sara ena 50 na pasede.
E vakadeitaka o Naisoro ni mua- i- ra ni noda vanua e laurai ni vanua e tiko kina na vurevure ni i lavo e Viti. Oqo ena kena tiko mai yasayasa vaka- Ra na suka, na saravanua, kei na veitabana tale ni bisinisi eso.
E vakadeitaka o Naisoro ni sa toso tikoga na nodratou sasaga na Tabacakacaka ni Ovisa, na veitabana ni matanitu kei na lewenivanua ena kena sagai me na lutu sobu na basu lawa ena noda vanua.
E sa toso tale tikoga na nodratou sasaga na Tabacakacaka ni Ovisa ena nodra vukei na ovisa ena nodra veiqaravi, oya ena kena vakavinakataki na nodra bula ni vuvale.
Esa vakayacora oti na i Talatala ni Ovisa, Talatala Mesulame Senimoli na vuli e na mua-i- ra, mai na Vualiku kei na wasewase e loma ena kena vukei ka ra vakavulici na ovisa ena bibi ni vuvale vinaka kei na kena laki taladrodro na vinaka oya ena nodra veiqaravi ena veisiga.