text:
NA RAI NI IVOLATABU
Bula
E kauaitaka na Kalou na ka eda cakava e yagoda?
“Mo kakua ni tiko kei ira era daugunu waini, kei ira era daukusikusima.”
—Vosa Vakaibalebale 23:20.
VUNA E BIBI KINA
Na iVolatabu e sega ni ivola vakavuniwai; se me lewa na ka kece meda cakava na tamata. Ia ena vukei iko mo kila na rai ni Kalou me baleta na bula.
KA E KAYA NA IVOLATABU
E levu na tikinivolatabu e vakamacalataka na rai ni Kalou me baleta na ka eda cakava e yagoda. Kena ivakaraitaki, e vakacala na iVolatabu eso na ka e rawa ni veivakaleqai ke vakayagataki vakasivia, me vaka na kakana kei na gunu. (Vosa Vakaibalebale 23:20) Na Lawa ni Kalou a soli vei ira na Isireli, a vakamacalataki kina eso na ka mera cakava mera kua kina ni tauvimate. E okati tale ga ena Lawa qori eso na idusidusi matata mera muria me kua kina na vakacalaka. (Vakarua 22:8) Koya gona na iVolatabu e uqeti keda meda taqomaka noda bula, e vakamacalataka tale ga na sala meda bulabula vinaka kina.
Na cava e tukuna na iVolatabu me baleta na vu ni noda tauvimate?
“Ena vuku ni dua ga na tamata e curu kina i vuravura na ivalavala ca kei na mate ena vuku ni ivalavala ca.”
—Roma 5:12.
KA ERA TUKUNA ESO
Era vakabauta e levu ni tauvimate e dua ga na vakacalaka a vu mai na bula vakaidewadewa. Era nanuma eso tale nira vakavuna na tauvimate na ka bula vakayalo tawarairai, me vakataki ira na timoni.
KA E KAYA NA IVOLATABU
E vakamacalataki ena iVolatabu nida tauvimate baleta ni rau a talaidredre na vuda vua na Kalou. (Roma 5:12) Rau a uasivi tu o Atama kei Ivi ni bera ni rau talaidredre. Erau kila vinaka sara tu ga ni rau na mate ke rau sega ni muria na ivakasala ni Kalou. (Vakatekivu 2:
Ni rau sa sega tale ni uasivi na vuda, era sa sega tale ga ni uasivi na nodrau kawa. Koya gona, se mani vakacava na noda sasaga meda vakaotia na tauvimate, eda na tauvimate tiko ga.
KA O RAWA NI CAKAVA
E vakavulica na iVolatabu nida na marautaka na bula uasivi ena dua na vuravura parataisi ke da muria na ivakasala vuku ni Kalou. (Aisea 33:24) E yalataka na Kalou ni na vakaotia na rarawa, tauvimate kei na mate.
E vakacala beka na iVolatabu na veiqaravi vakavuniwai?
“E sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate.”
—Maciu 9:12.
KA ERA TUKUNA ESO
Eso era uqeta na veimasulaki mai na veiqaravi vakavuniwai.
KA E KAYA NA IVOLATABU
E vakadonui ira na vuniwai na Kalou mera qaravi ira na nona tamata ena gauna vakaivolatabu. (Vakatekivu 38:28; Kolosa 4:14) E sega ni tukuni ena iVolatabu ni cata na Kalou na vakayagataki ni draunikau me wainimate, na waiwai, na kana musu, kei na so tale na veiqaravi. O Jisu mada ga a tukuna ni “sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate.”
Ia eso na mataqali veiqaravi e vakacala na iVolatabu. Kena ivakaraitaki, e sega ni uqeta na iVolatabu na veimasulaki e caka tu nikua. E sega tale ga ni vakadonuya na Kalou na veivakabulai e okati kina na vakatevoro. (Kalatia 5:
^ para. 10 Ena vakayagataki tiko ena ulutaga qo na vosa “uasivi,” me dusia na nodrau bulabula vinaka na imatai ni tamata a bulia na Kalou, erau sega ni tauvimate, erau sega tale ga ni mate.


c: text/html

text:
E dua na iVakaleka ni ivalu Yemen
Ena 2015 ni oti na resignation nei Peresitedi ni Yemen kei na nona dro tani mai Yemen, e dua na ivalu vakaduiduitaki mai vei Yemen e a taroga o Saudiarabia Saudiarabia kei Amerika Emirates Arab. O Iurope kei na matanitu o Amerika a vakavuna me vakarerevaki na cala mai na vakarusai na tamata ka ra mate kina e udolu vakaudolu na gone kei civilians, ena volitaki ni yaragi kei na veitokoni ni Saudiarabia Saudiarabia ka sega ni taqomaki ni kei na na ena ilavelave oqo. Na cala oqo e sega walega ni yalani ki na sasaga ni mataivalu ia o Saudiarabia Saudiarabia e vakavolivoliti vuravura, cagi, kei na wasawasa e Yemen me rawa kina ni 'u tabonaka na katuba ni kakana kei na waigaga ki na vanua ka endangered na nodra bula e milioni na tamata. Me vaka na nodra ripote na mataisoqosoqo e vuravura raraba, na cala oqo sai koya na leqa ni bula raraba ca duadua ena vica na yabaki sa oti ka vakavuna me viakana ka tekivu me vaka na cholera.
Noda ilesilesi
Ni sa vagalalataki na itukutuku kei na iyaloyalo ni cala oqo ena mataveilawa oqo, sa dau tovolea me tukuni vei ira na cala oqo ka a salavata kei na dua na boycott ni veitabana ni itukutuku ni Saudiarabia-vakasukasuka, me tinia na ivalu vakaduiduitaki oqo ena protests mai na veiyasai vuravura.
Newsletters
Yalovinaka vakacuruma na nomu imeli me maroroi vata kei na itukutuku vou ka tokoni ira na tamata Yemeni
NEWS
E vakacalai na UN ni sa vakamatei na iwiliwili ni ciwa na gonelalai e SEGA sa vakacala na nodra vakamatea e ciwa na gone na iqamu o Ya
E dua na gone ena dua na valenibula ni oti na nona mavoa ena dua na yasana ena vualiku kei Jawf, ie-i-i-, ena Julai, 2020. As many as nine children were killed following airstrikes in northern Yemen’s Jawf Province Thursday...Vulica vakalevu cake
Yemen Sees Return to Alarming Levels of Food Insecurity: UNICEF, WFP, FAO
The Saudi-led war, floods, desert locusts, and now COVID-19 are creating a perfect storm that could reverse hard-earned food security gains in Yemen, warned the latest Integrated Food Security Phase Classification...Vulica vakalevu cake
Saudi, UAE Used Cluster Bombs in Yemen’s Hudaydah: UN Official
Saudi Arabia and the United Arab Emirates (UAE), the key members of a coalition waging war on Yemen, have deployed cluster bombs against a residential neighborhood in the country’s coastal western province of...Vulica vakalevu cake
E SEGA: Yemen on brink of ‘world’s worst famine in 100 years’
The United Nations has warned Yemen could be facing the worst famine in 100 years if airstrikes by the Saudi-led coalition are not halted, the Guardian reported on Monday. If war continues, famine could engulf the...Vulica vakalevu cake

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mate ni Gadro
—O Taqomaki Iko Tiko?
NA MATE ni gadro e dua na mate ni gusu kilai levu e vuravura. E sega ni kilai ni sa tauvi dua na mate vakadomobula qo. E vakamacalataka na ivola vakavuniwai na International Dental Journal, ni mate ni gadro kei na so tale na mate ni gusu “e takalevu qai ririkotaki” kina na bula ni tamata. E kaya tale ga ni mate qo e tara na bula ni tamata yadua kei na nodra bula na tiko volekata, ni vakavuna na “rarawa, mosi kei na nona sega ni kana vinaka e dua se marautaka na bula.” Ena vukei iko na ulutaga qo mo taqomaki iko mai na mate ni gadro.
iVakamacala me Baleta na Mate Qo
Ni tauvi dua na mate qo, na imatai ni ka e yaco e vakatokai na gingivitis. Qori na kena vuce qai vutu na gadro. Ena dra tale ga ena gauna o barasi kina se ni o leuta mo vakasavasavataka na batimu se o tu ga sa dra mai. Dau yaco tale ga qori ena gauna e dikevi kina vakavuniwai nomu gadro.
Ia ni sa lai ca sara, ena vakatokai me periodontitis. Ena gauna qo, sa tekivu me vakacacani na sui kei na gadro e taura na bati. Qai dau kidavi na ivakatakilakila ni mate qori ni toso na gauna. Kena ivakaraitaki, ena dra qai bulicaki vakaca na gadro, ena malumalumu qai veiyawaki na bati, ena boi na gusu qai laurai na vu ni bati.
Ka e Vakavuna kei na Kena Revurevu
Na mate ni gadro e vu mai na kena kumuni na tikitiki ni kakana e sureta na manumanu somidi ni bati. Kevaka e sega ni sava, ena vakavuna na vuce ni gadro. Toso na gauna sa na laurai na vu ni bati, ra qai kumukumuni tale ga e keri na tikitiki ni kakana kei na manumanu somidi. Ke sega ni barasitaki se sava ena kaukaua qai vakatokai me tartar. Ni tiko kina na manumanu somidi, sa na vakacacani kina na sui kei na gadro e taura na bati.
Eso tale na ka e rawa ni vakavuna na mate ni gadro. Me vaka na nomu sega ni barasitaka se qarauna na batimu, nomu gunuva eso na wainimate e vakamalumalumutaka na sotia ni yago, matetaka, lomaocaoca, matenisuka, gunuvi sivia ni alakaolo, na vakatavako kei na veisau vakasauri ni wai e bulia na yago ena gauna ni bukete.
Ni tauvi iko na mate ni gadro, o na vakila na kena revurevu. Kena ivakaraitaki, ena mosi nomu gadro qai malumalumu na batimu. Ena vakavuna mo sega ni mama se marautaka na kakana o kania. Ena dredre mo vosa, ena veisau tale ga na kemu irairai. Era dikeva na dauvakadidike ni mate ni gadro ena tara na nomu bula taucoko.
Kena iWali
O na kila vakacava ni tauvi iko na mate ni gadro? De dua o siqema eso na ivakatakilakila sa vakamacalataki mai cake. Ke vakakina, e ka vakayalomatua mo raica e dua na vuniwai ni bati me dikeva nomu gadro.
Vakacava e rawa ni wali na mate qori? Io. Ia ni sa lai ca sara, era na saga na vuniwai me tarovi na kena tete ni bera ni vakacacani na sui kei na gadro e taura na bati. Era dau vakayagataka kina na veimataqali misini me kau laivi na tartar ena vanua cava ga era kabi kina.
Ke o sega mada ga ni volekata na vanua e caka kina na veiqaravi qori, o se rawa ga ni taqomaki iko mai na mate ni gadro. Qori na nomu qarauna kei na nomu taqomaka na batimu.


text:
IVAKAMACALA NI TIKINIVOLATABU
Filipai 4:6, 7—“Moni Kua ni Lomaocaocataka e Dua na Ka”
“Moni kua ni lomaocaocataka e dua na ka, ia na ka kece me vakaraitaki vua na Kalou ena masu kei na kerekere salavata kei na vakavinavinaka, ena qai taqomaka na lomamuni kei na nomuni vakasama na vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece, ena vuku i Karisito Jisu.”—Filipai 4:6, 7, Vakadewa ni Vuravura Vou.
“Dou kua ni lomaocaoca, ia ena ka kece me vakatakilai vua na Kalou na nomudou kerekere ena masu, kei na cikecike kei na vakavinavinaka. Na vakacegu ni Kalou e uasivia na ka kece ga e kilai rawa, ena taqomaka na yalomudou kei na lomamudou ena vuku i Karisito Jisu.”—Filipai 4:6, 7, New International Version.
iBalebale ni Filipai 4:6, 7
Nira lomaleqa se taqaya na dauveiqaravi ni Kalou e rawa nira vakacegui nira masu vua na Kalou. E yalataka ni na vakacegui ira, vukei ira tale ga mera vosota, qai taqomaka nodra vakasama kei na lomadra. E vakamacalataki ena tikina e 6, e vica na ivakarau ni masu e rawa ni veivakacegui.
Na vakamamasu, oya na noda masu mai vu ni lomada meda kerea nona veivuke na Kalou. E rawa nida vakamamasu vua nida lomaleqa se rarawa me vaka e cakava o Jisu. (Iperiu 5:7) E dau cavuti wasoma na masu va qori.
Na masu ni kerekere, oya na noda vakamatatataka vua na Kalou na ka eda kerea. O ira na qaravi koya e rawa nira kerea “na ka kece,” se “dua ga na ka.” Ia me vaka e tukuni ena iVolatabu e dodonu me salavata na loma ni Kalou na veika era kerea.—1 Joni 5:14.
Na masu ni vakavinavinaka, oya na noda vakavinavinakataka na Kalou na ka sa cakava, kei na ka ena cakava ena vukuda. Eda na marau nida vakasamataka na veika meda vakavinavinakataka vua.—1 Cesalonaika 5:16-18.
Ena sauma na Kalou na noda masu ni solia vei keda na vakacegu. Na “vakacegu ni Kalou,” oya na vakacegu e vakila e dua ni vinaka nona veiwekani kei koya. (Roma 15:13; Filipai 4:9) Qori “e uasivia na vakasama kece” ni vu sara ga mai vua na Kalou, ena vukei keda tale ga ena sala eda sega ni namaka.
E kaya na tikinivolatabu qori ni rawa ni taqomaka na lomada na vakacegu ni Kalou. Na vosa vaKirisi “taqomaka,” e dau vakayagataki ena mataivalu. E dusia nodra lesi eso na sotia mera taqomaka na koro ena gauna makawa. E va tale ga qori nida vakila e lomada kei na noda vakasama na vakacegu ni Kalou. Eda na sega kina ni lomaocaoca se yalolailai.
Na vakacegu ni Kalou ena taqomaki keda ena “vuku i Karisito Jisu.” E vukuna ga eda rawa ni veiwekani voleka kina kei na Kalou. E solia o Jisu nona bula me isoro ni noda ivalavala ca. Eda na vakalougatataki tale ga ke da vakabauti koya. (Iperiu 11:6) Rawa tale ga nida torova na Kalou ena vuku i Jisu, me vaka e kaya: “Ena vukuqu ga ena qai torovi Tamaqu rawa kina e dua.”—Joni 14:6; 16:23.
iKotokoto ni Filipai 4:6, 7
A vola na yapositolo Paula na ivola na Filipai vei ira na lotu vaKarisito era tiko ena siti o Filipai. * Ena wase 4 e uqeti ira na ivavakoso mera marau, e vakavinavinakataka tale ga nodra lomasavu ni qori e dau vakamarautaki koya. (Filipai 4:4, 10, 18) E vakaraitaka tale ga na sala eda na vakila kina na vakacegu ni Kalou nida masu, kei na ka meda vakasamataka da qai cakava me rawa ni vukei keda na “Kalou ni vakacegu.”—Filipai 4:8, 9.
^ E kilai tu nikua me o Kirisi.


text:
Nabavuni
Ena gauna ni veitaratara kei itukutuku iwalewale, na nabavuni e dua na ivakarau ni lawa ki na itukutuku ni saumaki mai — me vaka e dua na ivola, vosa, rorogo, iyaloyalo, se lomasoli — ki na dua tale na fomu se ivakaraitaki, ena dau vakalekalekataki se vuni e dua na ka, me baleta na veitaratara ena dua jenala na veitaratara kakaburaki se mamaroroi ena dua na mamaroroi vakarauta. Na ivakaraitaki taumada sai koya na bulia ni vosa, ka rawa kina vua e dua na tamata, ena vosa, me tukuna na veika era raica, rogoca, vakila, se vakasamataka vei ira na tani. Ia na vosa ena yalana na sala ni veitaratara ki na yawa ni domo e rawa ni kauta, ka yalana na ivavakoso vei ira era tiko ena gauna e tukuni tiko kina na vosa. Na bulia ni volavola, o ya na vosa ni vosa e cavuti tiko ena vakaiyaloyalo ivakatakarakara, ka dau soli kina na veivosaki ena vanua loma kei gauna.
Na iwalewale ni kena envunivaki na itukutuku ni saumaki mai e dua na ivurevure me ivakatakarakara ni veitaratara se mamaroroi. Na devunivaki sai koya na kena veibasai, saumaki na ivakatakilakila ni vosavuni ena dua na fomu e kila o koya e ciqoma.


text:
by Tuba on Tue Mar 11, 2008 2:51 pm
Cola vina taucoko na Old Scholars qa ni mu na supporters.
Tavale Vua maji sa kerevia koto na programme mutu sa biutia me lai varaitaki ina gauna ni bose. Sa vakaraitaka tiko o A/HT - Mrs. Ili Levula) me vakatau sara tikoga mai vei kemudou e Amerika na i tuvatuva taucoko. Sa na laki vakaraitaki na nomudou i tuvatuva, va ya me ra vavarau talega ena vuli meke kei na veika vaka koya.
They have just appointed a new Committee comprising of Vava Iromi, tavale Ilai & Soko from Narewa - 1 rep from each village (haven't got the names yet).
Sa vakau na i vola i va Turaganikoro - starting from Sikituru to Saunaka, sa bole koto na Committee ina tara "vatunuloa" .
Acha, bout dhan bhat - more update next time. God Bless.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Ena Yaga Vakacava Vei au na iVolatabu?—Wase 1: Kila Nomu iVolatabu
E kaya o Briana: “Au dau saga meu wili iVolatabu, ia sa rui balavu!”
E dau va tale ga qori nomu rai? E rawa ni vukei iko na ulutaga qo!
Vuna me wiliki kina na iVolatabu
Vakacava e dau vakavucesa na wili iVolatabu? Ke vaka kina, sega ni o iko ga o vakila tiko qori. O na rairai kaya ni vinaka cake na sara tivi kei na vidio mai na wili iVolatabu, ni udolu na tabana, e lailai na matanivola qai sega na itaba!
Ia vakasamataka mada va qo: Ke o kunea e dua na katoniyau talei e makawa, sega ni vakabekataki o na via kila na ka e tiko e loma.
E dua gona na katoniyau talei na iVolatabu. E tu kina e levu na vatu talei me vaka na vuku e rawa ni vukei iko mo
Vakatulewa vinaka
Veimaliwai vinaka kei rau nomu itubutubu
Kunea na itokani dina
Vosota na lomaocaoca
E se yaga tiko ga vakacava nikua na ivola makawa qori? Baleta ni “vakavuna na Kalou na iVolatabu kece.” (2 Timoci 3:16) E vakadeitaka qori ni yavutaki vinaka na ivakasala e tu kina.
Sala mo wilika kina na iVolatabu
Dua na sala oya mo wilika taucoko na iVolatabu. O na kila kina na itukutuku kece e umani ena iVolatabu. E levu na sala o rawa ni wilika kina na iVolatabu. Dikeva e rua na kena ivakaraitaki:
O rawa ni wilika taucoko na 66 na ivola ena iVolatabu, mai na Vakatekivu ina Vakatakila.
O rawa ni wilika na ka e yaco veitaravi se na veitaravi ni gauna e yaco kina.
Vakatutu: O na raica ena iKuri A7 ni Vakadewa ni Vuravura Vou na veitaravi ni ka e yaco ni se bula e vuravura o Jisu.
Na ikarua ni sala mo wilika kina na iVolatabu oya mo digia e dua na italanoa e veidonui vinaka kei na ituvaki o sotava tiko. Kena ivakaraitaki:
O via kunei ira na itokani nuitaki? Wilika na kedrau italanoa o Tevita kei Jonacani. (1 Samuela, wase 18-20) Qai vakalewena “O na Kunea Vakacava na iTokani Dina” mo vulica kina na ka rau sotava o Tevita kei Jonacani.
O via kila na sala mo vorata kina na veitemaki? Wilika na italanoa ni nona temaki o Josefa. (Vakatekivu, wase 39) Qai vakalewena eso na lesoni me vaka “O na Vorata Vakacava na Veitemaki . . . Josefa—Wase 1” kei na “Beitaki Vakailasu! Josefa—Wase 2” mo vulica kina eso na lesoni yaga.
O via kila na sala ena vukei iko kina na masu? Wilika na ivakaraitaki kei Niemaia. (Niemaia, wase 2) Oti qai vakalewena “God Answered His Prayer” mo vulica kina eso nona ivakaraitaki.
Vakatutu: Ni o wili iVolatabu, e vinaka me vakanomodi na vanua o wiliwili kina, me kua kina ni gole tani nomu vakasama.
Na ikatolu ni sala oya mo digia e dua na italanoa ena iVolatabu se Same. Wilika, qai vakasamataka se cava o vulica kina. Ni oti nomu wiliwili, qai vakasamataka eso na taro va qo:
Na cava e biuta kina qo o Jiova ena iVolatabu?
Na cava e vakaraitaka qo me baleta na itovo i Jiova kei na sala e dau vakayacora kina na ka?
Au na muria vakacava na ka au vulica kina?
Vakatutu: Vakayagataka na New World Translation study edition mo raica kina na vidio, mape, kei na so tale na ivukevuke me yaga kina nomu wili iVolatabu.


text:
O rawa ni nuitaka na icula ni COVID-19!
E levu ena vanua o Merika era sa lalawataka tiko mera lai cula ena icula ni COVID-19, ia eso era na vinakata eso tale na itukutuku ni bera nira lai cula. E sega ni cala qori. Eda sega ni vinakata meda lomalomarua nida vakatulewataka e dua na ka bibi e vauca na noda bula.
Me rawa nida dei ena noda vakatulewa ena vinakati meda rogoca ga na itukutuku nuitaki. Mo vukei ira nomu itokani kei ira nomu vuvale mera vakaduiduitaka na itukutuku dina mai na itukutuku wale me baleta na icula ni COVID-19.
O rawa ni vukei ira eso tale mera kua ni lomalomarua ena nodra vakatulewa mera cula. Ena rawa ga qori ena nomu:
- Dau tu vakarau ni rogoca na veika era kauaitaka na nomu itokani se lewe ni nomu vuvale. Raica mada na ivola qo iDusidusi ni Veivosakitaki ni iCula (Volai ga vakavalagi) ena vakatutu eso me baleta na sala o rawa ni veivosakitaka kina na veika me baleta na icula.
- Sauma nodra taro. Ke o sega ni kila na isau ni nodra taro, o rawa ni vakatura mera lai veitalanoa kei na nodra vuniwai.
- Na gauna o vakatulewataka kina mo cula, mo vakamacalataka tale ga vei ira na vuna o vakatulewataka kina qori. Na kemu italanoa ena uqeti ira vakalevu na lewe ni nomu vuvale kei ira ena itikotiko.
E rawa ni uqeti ira na wekamu se ira o veikilai na ka o tukuna kei na veika o vakayacora. O rawa ni raica eso na vakatutu qo ena sala o rawa ni veivosaki kina kei ira nomu vuvale kei nomu itokani me baleta na icula ni COVID-19 (Volai ga vakavalagi).
Raica e ra qo na itukutuku dina me baleta na icula qai vakamacalataka vei ira o kila. Keitou sa wasewasea vakaiulutaga me vaka sa lewe tu ni veivosaki nikua.
Veitaqomaki kei na Yaga ni iCula
Na cava meu kauaitaka kina keu na taura na icula ni COVID-19 se sega?
E nomu vakatulewa sara ga vakataki iko mo cula ena icula ni COVID-19, ia e gadrevi me levu era cula me rawa ni oti kina na matetaka e tarai keda tiko. Ena dredre me dewa na matetaka na COVID-19 ke dua na iwase levu era sa taqomaki – nira cula se mai na kena se qai tekivu veitakavi. Na tubu ga ni iwiliwili ni veicula e vakayacori, ena lutu kina na iwiliwili ni kena veidewavi.
O ira na se sega ni cula e se rawa tiko ga ni dewavi ira na mate qai rawa nira vakadewa vei ira eso tale. Eso era na sega ni rawa ni cula ena vuku ni kedra ituvaki vakatauvimate, ena rawarawa sara ni dewavi ira na COVID-19. Ke o sega ni cula, e ririkotaki tale ga nomu bula ni o rawa ni vakasa kina i valenibula se mate sara mai na kawa ni mate se COVID-19 variant (Volai ga vakavalagi). Na nomu cula e sega wale ga ni taqomaki iko, e taqomaka tale ga na nomu vuvale kei na nomu itikotiko.
Na cava meu cula kina ena icula ni COVID-19 ke levu era bula mai kina?
E levu era tauvi COVID-19 ena rairai sega ni tarai ira sara vakabibi. Ia qo e dua na matetaka vakadrecike, eda kila tale ga ni so na kawa ni mate ni COVID-19 e rawa sara ga ni vakavuna mo tauvimate bibi. Eso e rawa ni tauvimate bibi se tini mate sara mai na COVID-19, wili kina o ira na gone era bulabula vinaka. Eso tale e rawa ni tarai ira tu me vica vata na vula na mate na COVID qai vakaleqai na ituvaki ni nodra bula. Eda se sega tale ga ni kila na revurevu ni COVID-19 ena tatara ena loma ni dua na gauna balavu ni se mate vou. E bibi gona meda cula meda taqomaki mai na mate qo.
E rawa ni veitaqomaki na wainimate?
Io e veitaqomaki qai veivakabulai na icula ni COVID-19. Sa vakatovolei oti na icula vei ira na tini vakacaca na udolu na tamata. Na icula e yacova na ivakatagedegede vakadonui ni U.S. Food and Drug Administration's (FDA, Tabana e Vakatulewataka na Kakana kei na Wainimate e Vakayagataki e Merika) ena kena rawa ni vakayagataki, veivakabulai, kei na kena rawa ni vakarautaki vakavinaka me veisoliyaki vakalevu donuya e dua na leqa tubukoso. E dikevi ni yaga sara ena nodra taqomaki na tamata mera kua ni tauvimate ena COVID-19. Me tekivu mai na gauna qori, sa veisoliyaki rawa na icula vei ira na vicavata na milioni.
E rawa ni taqomaki luvequ na icula?
Io. Na icula na Pfizer sa vakatovolei oti vei ira e vica vata na udolu na itabagone qai laurai ni rawa ni veitaqomaki. E laurai tale ga ni veitaqomaki – e sega ni dua na itabagone era cula mera tauvi COVID-19. Na Centers for Disease Control and Prevention (CDC, Valenivolavola e Qarava na Veimataqali Mate kei na Tataqomaki) e vakatura na icula ni COVID-19 vei ira kece na yabaki 5 lako cake (Volai ga vakavalagi).
E veitaqomaki qai veivakabulai na icula?
Na revurevu ni matetaka na COVID-19 e tarai ira kece e Merika – noda tabana ni bula, e tara na nodra bula na lewe ni noda vuvale kei na itikotiko, e tara tale ga na bula vakailavo ni noda matanitu. O ira na noda iliuliu ni veiyasana era sasaga sara tiko vakaukaua mera valuta na mate qo ra qai vakaraica na kena qarauni vinaka na icula ni vakatau sara tiko ga kina na noda bula.
Nida tiko ena tabana ni bula, e bibi meda kauaitaka tiko ni levu era lewe ni itikotiko na Black, Indigenous, and other communities of (BIPOC, Yago loaloa, iTaukei ni vanua, kei na so tale na itikotiko e duatani na kuli ni yagodra) era leqataka na icula ni COVID-19 baleta na ituvaki leqataki kei na veivakaduiduitaki a yacovi ira ena gauna sa oti ena veika vakasaenisi kei na veiqaravi ni bula. Eda na sega ni rawa ni vakalecalecava na veika sa yaco qori kei na dodonu ni nodra sega ni veivakabauti, ena gadrevi gona meda toso i liu meda biuta na veivakaduiduitaki.
O ira na saenitisi kei ira na tabana ni bula era sa vakamacalataka tiko na ka kece meda kila me baleta na icula, wili kina na veika eda leqataka. Eda kila ni yaga qai veivakabulai na icula ni COVID-19, e taqomaki iko tale ga mo kua ni tauvimate bibi ena COVID-19. Vulica e levu tale na ka me baleta na soli vakatautauvata ni icula ni COVID-19 (Volai ga vakavalagi).
Au na tauvi COVID-19 keu cula ena icula ni COVID-19?
O na sega ni tauvi COVID-19 ni o cula ena kena wainimate. E sega ni tiko ena icula ni COVID-19 na manumanu ni mate e vakavuna na COVID-19.
Ena vinakati beka meu cula ke sa tauvi au oti na COVID-19?
Io ena vinakati mo cula ke sa tauvi iko oti ena dua na gauna na COVID-19. E laurai ena itukutuku sa kumuni ni sega ni rawa me tauvi iko tale na COVID-19 in oti e 90 na siga mai na gauna a tauvi iko kina. E kena ibalebale ni rawa ni o taqomaki mai na COVID-19 (bula ga vakataki iko) ena loma ni dua na gauna lekaleka. Ia e sega ni se matata tiko na balavu ni gauna e rawa ni sabaya ga vakataki koya na yagomu na mate. Vulica e levu tale na vuna mo cula kina ena icula ni COVID-19 (Volai ga vakavalagi).
Vakaluveni
Ena rawa beka niu vakaluveni kevaka au cula ena icula ni COVID-19?
Io. E macala ni o na leqataka na veika me baleta na nomu rawa ni vakaluveni ni o sa na cula. Qo na veika keitou sa kila: e sega ni dua na ivakadinadina vakasaenisi ni rawa ni vakaleqa na nomu rawa ni vakaluveni na icula. Na gauna o cula kina, ena cakacaka na icula kei na sotia ni yagomu me bulia kina na itataqomaki me valuta na coronavirus. Na ituvatuva qori ena sega ni lai vakalatilati kei na noda gacagaca ni vakatubukawa.
E vakatura na American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG, Koronivuli ni nasi ni vakasucu kei na dikevi ni gacagaca ni marama mai Merika) na icula ni COVID-19 vei ira na nakinaki tiko mera bukete ena dua na gauna se sa bukete tiko se vakasucumi luvedra tiko ena gauna qo. E levu vei ira na sa cula oti ena COVID-19 era sa bukete se ra sa vakasucuma na gone era bulabula vinaka.
Raica na Coronavirus (COVID-19), Bukete, kei na Wainisucu ni Tina: iVakasala vei ira na Laurai (Volai ga vakavalagi) ikuri ni ivakamacala.
Ena sega ni veivakaleqai vei ira na bukete na icula?
Io, o rawa ni cula kevaka o bukete, e vakatura tale ga na American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) (Volai ga vakavalagi) mera cula na marama era bukete. E sega ni dua na ivakadinadina e tu ni rawa ni veivakaleqai ena gauna ni bukete na icula ni COVID-19, se vakaleqa na nona kunekunetaki voli na gone, nona vakasucumi mai se na nona rawa ni vakatubukawa tale e dua.
E le 23 era vakatovotovotaka na icula na Pfizer era bukete rawa (Volai ga vakavalagi). E dua vei ira na vakaitavi a mani vakalutu, ia o koya e vakaitavi a soli vua e dua tale na ka e via vaka ga na irairai ni wainimate. Ia ke tauvi iko na COVID-19 ena rawa ni vakaleqa na nomu bukete kei na ituvaki ni nomu bula. E itataqomaki vinaka duadua mai na COVID-19 na icula e vakarautaki.
Raica na iCula ni COVID-19 kei na Bukete (Vosa ga vakavalagi) mo kila eso tale na ivakamacala.
E rawa nira cula o ira na tina era veivakasucumi voli?
Io, e rawa ni o cula ke o vakasucumi luvemu tiko ena gauna qo. E sega ni gadrevi me cegu nomu veivakasucumi ke o vinakata mo cula. E laurai ena vakadidike e vakayacori ena rawa ni veivuke me solia vei luvemu na isasabai me valuta na mate ena gauna o veivakasucumi tiko kina. Ena vinakati me vakayacori e levu tale na vakadidike, ia ke sa vakadeitaki qo, ena vukea sara vakalevu na luvemu mai na COVID-19.
Wilika e levu tale na itukutuku me baleta na sala e taqomaki ira kina na tina kei na gone se qai sucu na cula ni COVID-19 (Volai ga vakavalagi).
Ena veisautaka beka na gauna ni noqu tauvimate vakamarama na icula?
Eso era kaya ni veisautaka na gauna ni nodra tauvimate vakamarama na nodra cula, ia e sega ni dua na ivakadinadina matata se vakarautaki ena gauna qo ni na balavu na leqa qori. E rawa ni levu na vuna e veisau kina na gauna ni nomu tauvimate vakamarama, dua oya na lomabibi.
Veika e wakivata
Na wainimate cava soti e tiko ena icula?
O na rairai rogoca eso na vatavatairalago se wainimate cala era volai toka ena monalivaliva se kompiuta. Qori era itukutuku wale. Na wainimate e wakivata kei na icula ni COVID-19 (Volai ga vakavalagi) e dau caka ga vakalevu ena icula ni tataqomaki. Na wainimate e wakivata kina, na messenger RNA (mRNA) se adenovirus, wakivata kei na uro, masima kei na suka me taqomaka na wainimate me bula balavu, me cakacaka vinaka tale ga kina e yagomu.
Raica na veika kace e wakivata na wainimate ena tikidua ni ivakamacala me baleta na Pfizer (Volai ga vakavalagi), Moderna (Volai ga vakavalagi), kei na Johnson & Johnson (Volai ga vakavalagi).
E tiko beka na icula na Johnson & Johnson na tiki ni sela ni gone se qai kunekunetaki?
A buli na icula ni COVID-19 na Johnson & Johnson ena ivakarau vata ga e buli kina na vo ni wainimate. E sega ni tiko kina na tiki se sela ni gone e se qai kunekunetaki. E dua na tikina a buli kina na wainimate e vakatotomuria na sela ni vakalutu digitaki e vakayacori ena 35 na yabaki sa oti, na sela qori e qai mai susugi ena kena vale. Mai na gauna qori me yacova mai qo sa mai maroroi qai qaravi vinaka ena kena vale na sela ni icula qo. E sega ni lai kau tale mai ena dua na vanua na sela ni gone e kunekunetaki me buli kina na icula. Qo ena vou beka vei ira eso. E va tale ga qori na kena buli na icula ni chickenpox, rubella kei na hepatitis A.
E tiko beka ena icula na microchip?
Sega, e sega ni tiko ena icula na microchip se misini me kila na veivanua o tiko kina. E tiko ga kina na wainimate e vukea na yago me bulia na isasabai me valuta na COVID-19, wili kina na uro, masima kei na suka.
Ena vakavuna beka na icula ni COVID-19 me kabi e yagoqu na makeneta?
Sega, ena sega ni kabi e yagomu na makeneta ke o cula ena icula ni COVID-19. E sega ni biu ena icula e dua na wainimate ena vakavuna me makeneta na yagomu, e sega ni biu tale ga kina na kaukamea. O rawa ni raica na veika kece e wakivata kei na wainimate ena ivakamacala ni icula na Pfizer (Volai ga vakavalagi), Moderna (Volai ga vakavalagi), kei na Johnson & Johnson (Volai ga vakavalagi) ena kena tikidua me ikuri ni ivakamacala.
Eso Tale na ka e Leqataki
Ena cevata beka na noqu dra keu cula?
Na leqataki ni kena cevata na dra sa bau dredre dina ni yaco. Na iwiliwili ni tamata e cevata nodra dra nira cula oti ena icula na Johnson & Johnson e lailai sara ni vakatauvatani kei na milioni era cula qai sega ni cevata nodra dra. Kena ivakatautauvata, e lailai sara na kena leqataki ni vakatauvatani kei ira era gunuva na wainimate ni tatarovi ni vakaluveni, era vakayagataka e milioni e veisiga. Mo kila na isau ni taro me baleta na tatarovi ni vakaluveni kei na icula ni COVID-19 na Johnson & Johnson kei na levu tale (Volai ga vakavalagi).
O rawa ni veitalanoa kei nomu vuniwai me baleta eso na kena revurevu. E levu na ripote e vauca na kena cevata na dra ena icula na Johnson & Johnson e yacovi ira na marama e lailai mai na 50 na yabaki ni nodra bula. Ke o dua gona na yalewa e tiko nomu yabaki ni bula mai na 18 ina 50, mo nanuma tiko ni rawa ni cevata tale ga na nomu dra, e rawa ni tini tale ga ena mate. Na leqataki ni cevata ni dra e baleta na icula ni COVID-19 na Johnson & Johnson, sega ni Pfizer se Moderna. Ke o leqataka na nomu cula ena icula ni Johnson & Johnson, mo veitalanoa kei vanua o lai laurai kina me baleta na icula na Moderna se na Pfizer.
Meu leqataka beka na mavoa ni masela ni uto na myocarditis se pericarditis?
Na kisi ni mycarditis (mavoa ni masela ni uto) kei na pericarditis (mavoa ni nave ni uto) ni dua e cula oti ena icula ni COVID-19 e sa bau dredre dina. E dua ga na iwase lailai ena yacovi ira qori nira cula oti. Ke mani yaco, e dau yacovi ra ga vakalevu na itabagone, e sega ni kaukaua sara, qai levu era bula vinaka tale vakataki ira qai sega ni levu na veiqaravi vakavuniwai e vakayacori. Na Myocarditis kei na pericarditis e yaco ga vakalevu ke o tauvimate ena COVID-19.
Ena vula o Julai 30, 2021, e lailai mai na 1500 e ripotetaki ina Vaccine Adverse Event Reporting System (VAERS, iTuvatuva ni iTuvaki e Lako Vakaca Sara Kina na Wainimate), e 699 na kisi e vakadeitaki e Merika (Volai ga vakavalagi), qai sivia e 177 na milioni na tamata era sa cula ena imatai ni ivakarau ni icula ni COVID-19.
O rawa ni veitalanoa kei nomu vuniwai me baleta na kena revurevu. Kevaka e tarai iko na kena ivakatakilakila ni o se qai cula oti, o rawa ni ripotetaka ina VAERS (Volai ga vakavalagi).
Vulica e levu tale na ka me baleta na myocarditis kei na pericarditis ni cula oti ena icula ni COVID-19 (Volai ga vakavalagi).
Au na rawa ni cula ke qaravi tiko vakavuniwai ena gauna qo na kequ ituvaki?
E levu e qaravi tiko vakavuniwai na kedra ituvaki ra tauvimate bibi tiko era rawa ni cula ena icula ni COVID-19. Mo tukuna rawa ena vanua o dau lai laurai kina na veika e dau lako vakaca e yagomu kei na kemu ituvaki. Na kena dina ni levu era tauvi ira na mate bibi qai dikevi tiko vakavuniwai e ririkotaki sara ni rawa ni tarai ira vakaca na mate na COVID-19, e bibi gona mo cula mo kua ni tauvimate.
Qo o ira era rawa ni cula ena icula ni COVID-19:
- O ira era tauvi HIV kei ira na malumalumu na sotia ni yagodra.
- Ira e vela na sotia ni yagodra.
- O ira na sa tauvi ira oti na dua na gauna na Guillain-Barré syndrome (GBS, Mavoa ni nave ni isasabai ni yago).
- O ira a tauvi ira na na Bell's palsy se paralasi ni nave ni dua na yasa ni matadra.
Ke o kila ni a lako vakaca vei iko e dua na wainimate e waki vata kei na icula se nanuma ni na rawa ni lako vakaca vei iko, wilika na icula ni COVID-19 vei ira e lako vakaca vei ira eso na kena wainimate (Volai ga vakavalagi). Na kena yacova e dua na Anaphylaxis ni cula oti ena icula ni COVID-19 (Volai ga vakavalagi) e bau dredre dina me yaco, ia sa yacovi ira oti e rauta ni 2 ina 5 na tamata ni dua na milioni ni lewe i Merika era sa cula oti.
Na itukutuku qo (Volai ga vakavalagi) e kena inaki me vukei ira na iwasewase e cake mera vakatulewa vakavinaka sara me baleta na nodra cula ena icula ni COVID-19.
Ena veisautaka beka na noqu DNA na icula?
Sega, na icula ni COVID-19 ena sega ni vakaleqa na nomu DNA. Ena vakavulica na nomu sela me tekivu bulia na itataqomaki ena kena basika mai na manumanu ni mate ni COVID-19. Ena sega ni curu na icula ena tiki ni sela e maroroi tu kina na noda DNA. Ia na icula, e cakacaka vata kei na isasabai ni yagoda meda taqomaki kina. Vulica e levu tale na mRNA (Volai ga vakavalagi) kei na viral vector (Volai ga vakavalagi) ni icula ni COVID-19.
E rawa beka ni tarai keda tu ena dua na gauna balavu na revurevu ni cula?
Sa levu sara na itukutuku vakasaenisi ni icula ni COVID-19 kei na so tale na mate. Me salavata kei na itukutuku qori, era vakadeitaka na kenadau ni yaga ena yagoda na icula. E voleka ni revurevu kece ni icula ni COVID-19 na wawale se mosi ni tabada, e vica wale ga na siga sa mai oti yani. E dredre me laurai ni rawa ni veivakaleqai tu vakabalavu se me tarai keda tu ena dua na gauna balavu na kena revurevu.
Ke balavu sara, rawa ni walu ga na macawa na kena rawa ni tarai keda tiko na revurevu ni cula. Qo na vuna a vinakati kina mera waraka na dau buli wainimate me walu tale na macawa ni kena sa vakatovolei oti na icula me rawa ni vakadonui me vakayagataki ena iTuvaki ni Leqa Tubukoso mai na Tabana e Vakatulewataka na U.S. Food and Drug Administration (FDA, Tabana e Vakatulewataka na Kakana kei na Wainimate e Vakayagataki e Merika). Era raica tale tiko ga na kenadau na icula ni COVID-19 me yacova tiko ga na kena ivakatagedegede ni veitaqomaki. Ena dikeva na FDA na ripote ena kena lako vakaca na wainimate se na ririko bibi tale eso.


text:
LESONI 12
E Rawa Vakacava mo Toro Voleka Vua na Kalou?
1. E rogoca na Kalou na masu kece?
E sureti ira na tamata kece o Jiova mera toro voleka vua ena masu. (Same 65:2) Ia e sega ni rogoca se vakadonuya na masu kece. Kena ivakaraitaki, ena tarovi na nona masu na tagane e dau vakalolomataki watina. (1 Pita 3:7) A sega tale ga ni rogoca na Kalou na nodra masu na Isireli baleta nira sega ni muduka na nodra ivakarau ca. Qori e vakaraitaka me kua ni raici vakamamada na masu. Ia ke dua e cala bibi qai veivutuni dina, ena rogoca na Kalou na nona masu.—Wilika Aisea 1:15; 55:7.
Sarava na vidio E Rogoca na Masu Kece na Kalou?
2. Meda masu vakacava?
Na masu e tiki ni noda sokalou, e dodonu gona meda masu ga vua na noda Dauveibuli o Jiova. (Maciu 4:10; 6:9) Nida ivalavala ca tale ga, e bibi meda masu ena yaca i Jisu ni a mate ena vuku ni noda ivalavala ca. (Joni 14:6) E sega ni vinakata o Jiova meda cavuta tiko ga na qaqanimasu e wiligusutaki se volai, ia e vinakata meda masu mai vu ni lomada.—Wilika Maciu 6:7; Filipai 4:6, 7.
E rawa mada ga ni rogoca na noda Dauveibuli na masu lo. (1 Samuela 1:12, 13) E sureti keda meda masu e veigauna, kena ivakaraitaki ena mataka se nida vakarau moce, ena gauna ni kana, se gauna eda sotava kina na leqa.—Wilika Same 55:22; Maciu 15:36.
3. Na cava era dau soqoni vata kina na lotu vaKarisito?
E sega ni rawarawa na noda toro voleka vua na Kalou nida maliwai ira era sega ni vakabauti koya ra qai vakasewasewana na nona yalayala me baleta na bula sautu e vuravura. (2 Timoci 3:1, 4; 2 Pita 3:3, 13) E bibi kina meda dau veivakayaloqaqataki nida veimaliwai kei ira eda vakabauta vata.—Wilika Iperiu 10:24, 25.
Na noda veimaliwai kei ira era lomana na Kalou ena vukei keda meda toro voleka vua. Na nodra soqoni na iVakadinadina i Jiova e vanua vinaka me vakayaloqaqataki kina e dua ena nodra vakabauta eso tale.—Wilika Roma 1:11, 12.
4. E rawa vakacava mo toro voleka vua na Kalou?
O rawa ni toro voleka vei Jiova ke o vakasamataka vakatitobu na ka o vulica ena nona Vosa. Vakananuma na ka o rawa ni vulica ena ka e cakava, nona ivakasala, kei na veika e yalataka. Nida masu qai vakasama vakatitobu, eda na rawa ni kila na levu ni nona loloma na Kalou kei na nona vuku.—Wilika Josua 1:8; Same 1:1-3.
O na rawa ga ni toro voleka vua na Kalou ke o nuitaki koya, o vakabauti koya tale ga. Ia na vakabauta e vaka e dua na kabula e vinakati me vakani tiko ga. E dodonu mo vakania wasoma se mo vakaukauataka tiko ga na nomu vakabauta ni o railesuva na veika e yavutaki kina.—Wilika Maciu 4:4; Iperiu 11:1, 6.
5. Ena yaga vakacava na nomu toro voleka vua na Kalou?
O Jiova e kauaitaki ira era lomani koya. E rawa ni taqomaki ira mai na veika ena vakaleqa na nodra vakabauta kei na nodra inuinui ni bula tawamudu. (Same 91:1, 2, 7-10) E vakasalataki keda ena veika e rawa ni vakaleqa na noda bula kei na noda marau. E vakavulici keda o Jiova ena ivakarau ni bula vinaka duadua.—Wilika Same 73:27, 28; Jemesa 4:4, 8.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Au Dau Kauaitaka Vakasivia na Kequ iRairai?
Au dau cakava ya?
Na iyatuvosa cava e vakamacalataka vinaka nomu rai?
Au sega sara ga ni taleitaka na kequ irairai.
Au taleitaka ena so na gauna na kequ irairai.
Au taleitaka tu ga na kequ irairai.
-
Na cava mada o via veisautaka e yagomu?
Balavu
Bi
Levu
Drauniulu
Roka
Levu ni masela
So tale
-
Vakaotia na iyatuvosa qo.
Au leqataka na yagoqu . . .
niu butu ena ivakarau.
niu titiro ena iloilo.
niu vakatauvatani au kei na so tale (itokani, dau vakaraitaki isulusulu, dau vakaraitaki ena yaloyalo).
-
Vakaotia na iyatuvosa qo.
Au vakarau . . .
e veisiga.
e veimacawa.
vakavudua.
-
Na matavosa cava e vakamacalataka vinaka nomu rai?
Rairai ca. (Kena ivakaraitaki: “Gauna kece au ilovi au kina ena iloilo, au sevaka na kequ irairai niu sa rui levulevu. Au sega ni kana ena so na gauna me lutu kina na yagoqu.”—Serena.)
Rai donu. (Kena ivakaraitaki: “Ena tiko ga na ka eda na sega ni taleitaka ena keda irairai, ia eso na ka meda sa ciqoma ga. Ena ka vakalialia toka meda lomaleqataka na ka eda sega ni veisautaka rawa.”—Natanya.)
-
E vakasalataki keda na iVolatabu meda kua ni nanumi keda ‘vakasivia.’ (Roma 12:3) Ia e donu me vakarauta ga noda kauaitaka na ka me baleti keda. Dua na kena ivakaraitaki, oya na vuna o barasitaka kina na batimu ni o kauaitaka mo savasava.
Na cava mo cakava ni dau vakayalolailaitaki iko na kemu irairai, o sa lai kauaitaka kina vakasivia? Ke dina qori, o na vaqaqa . . .
‘Na cava au rairai ca kina?’
E rawa ni tiko e vica na vuna. E okati kina na:
Ka e vakaraitaki ena tabana ni itukutuku. “E levu sara na iyaloyalo keimami uqeti kina na itabagone me keimami nanuma ni dodonu me totoka tu ga na keimami irairai, me keimami musudonu tale ga. Na gauna keimami sega ni rawata kina, dua na ka neimami cata!”—Kellie.
Nodrau ivakaraitaki na itubutubu. “Au raica ke dau kauaitaka vakasivia o tina na kena irairai, ena cakava tale ga qori na luvena goneyalewa. E dina tale ga qo vei ira na tama kei na luvedra tagane.”—Rita.
Yalolailai. “O ira na kauaitaka vakasivia na kedra irairai era dau namaka me tukuni nira rairaivinaka. Eda oca na tiko vata kei ira!”—Jeanne.
Se mani cava e vakavuna, o na rawa ni taroga . . .
‘Meu veisautaka na kequ irairai?’
Rogoca mada na ka era tukuna eso na nomu icaba.
“E dredre mo veisautaka na ka o sega ni taleitaka ena kemu irairai, o sa na ciqoma ga. Ke o cakava qori, ena sega ni dua e vakawa.”—Rori.
“Cakava na ka o rawata mo bulabula kina. Ena vinaka na kemu irairai ke o bulabula. Ke sega ni dua e vinakata qori (sega ni kemu irairai), e sega ni nomu itokani.”—Olivia.
Bibi me nanumi: Cakava na ka o rawata me vinaka vei iko na kemu irairai. Kua ni leqataki ira na kena vo. Rawa ni vakaleqai iko ni o kauaitaka vakasivia na kemu irairai. (Raica na “ “iTalanoa nei Julia.”)
E vulica o Erin, e dua na goneyalewa yabaki 22, ke vinaka nomu rai ena donu nomu rai me baleti iko. E kaya, “Dau tiko na ka au lomaleqataka, ia au vakila ni ca na lomaqu niu kauaitaka na ka e sega ni dodonu meu kauaitaka. Ia qo au dau vakaukauayago vakawasoma, au kania na kakana bulabula. Na kena vo sa qai veisau ga.”
Qo na ka mo veisautaka!
Ni donu nomu rai me baleta na kemu irairai, o na lomavakacegu. E yaga na iVolatabu, ni uqeti iko mo bucina qo:
Lomavakacegu. “E vinaka cake me sa mamau na yaloda ena ka ga sa tu vei keda mai na noda gadreva tale eso na ka, ni sega na kena yaga, sa vaka ga na via vesu cagi.”—Dauvunau 6:9, Contemporary English Version.
Vakaukauayago. “Ni yaga vakalailai ga na vakaukaua yago.”—1 Timoci 4:8.
Lomamu. “Ni raica ga na tamata na ka e sau, ia o Jiova e raica na loma ni tamata.”—1 Samuela 16:7.
“Ena tukuni keda na irairai ni matada. Ke dua e dau lomavakacegu, era na kila qori na tamata era na taleitaki koya.”—Sarah.
“Dau kauaitaki vakalevu na matavinaka. Ia ena sega ni guilecavi na ivakarau ni lomamu kei na nomu itovo vinaka.”—Phylicia.
Raica tale ga na Vosa Vakaibalebale 11:22; Kolosa 3:10, 12; 1 Pita 3:3, 4.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Cava Meu Cakava Niu Papitaiso Oti?—Wase 2: Mo Yalodina Tiko Ga
E kaya na iVolatabu ni o “Jiova ena sega ni bureitaka e dua na ka vinaka vei ira na lako tiko ena yalodina.” (Same 84:11) Na cava na ibalebale ni noda “lako tiko ena yalodina?” Kena ibalebale, me laurai sara ga ena ka o cakava ni o dina ena nomu yalayala vei Jiova. (Dauvunau 5:4, 5) O na yalodina tiko ga vakacava ni oti nomu papitaiso?
Ena ulutaga qo
Vosota tiko ga na veika dredre
Tikinivolatabu: “Eda na vakararawataki mada vakalevu, eda na qai curu ina Matanitu ni Kalou.”—Cakacaka 14:22.
Kena ibalebale: Era na sotava na lotu vaKarisito kece na veika dredre, me vaka na veivakacacani se veitusaqati. Na leqa tale ga vakailavo kei na tauvimate e rawa ni tarai keda kece na kawatamata.
Ka mo namaka: Eso na gauna ena veisau na kemu ituvaki, de dua o na sega ni taleitaka. E kaya na iVolatabu ke da mani lotu vaKarisito se sega, eda na sotava ga na veika dredre.—Dauvunau 9:11.
Ka o rawa ni cakava: Mo vakarautaki iko rawa tu ena veika dredre o rawa ni sotava. Mo okata na veika dredre o sotava me gauna vinaka mo vaqaqacotaka kina nomu vakabauta, qai nuitaki Jiova vakalevu. (Jemesa 1:2, 3) Toso na gauna, o na duavata kei na ka e kaya na yapositolo o Paula: “Au rawata na ka kece ena vuku i koya e vakaukauataki au.”—Filipai 4:13.
TALANOA DINA. “Oti ga noqu papitaiso, rau biuta na dina na ganequ, rau tauvimate na noqu itubutubu, au tauvimate tale ga. A rawarawa sara ga meu soro koso qai guilecava noqu yalayala vua na Kalou. Ia au vakadeitaka meu vakaliuca tiko ga na noqu veiwekani kei koya. Qori e vukei au meu vosota na ituvaki dredre.”—Karen.
Vakatutu: Vulica na italanoa kei Josefa. Rawa ni wilika qori ena Vakatekivu wase 37 kei na wase 39 ina 41. Oti mo taroga: E vosota vakacava na ituvaki dredre e sotava? E vukei koya vakacava o Jiova?
Via kila eso tale na ka
Wilika:
“How Can I Deal With Tragedy?”
Download:
Vorata na veitemaki
Tikinivolatabu: “E vakatovolei e dua ni bacani koya qai siwati koya na nona gagadre ca.”—Jemesa 1:14.
Kena ibalebale: Eso na gauna, ke da sega ni lewai keda vinaka eda rawa ni temaki ena noda gagadre ca, lai vakavuna meda caka ca.
Ka mo namaka: Oti nomu papitaiso ena vinakati tiko ga mo vorata na ‘gagadre ni yagomu.’ (2 Pita 2:18) Ena rawa mada ga ni o temaki mo veiyacovi ni bera ni o vakamau.
Ka o rawa ni cakava: Vakatulewa rawa ni bera ni o temaki, mo kua kina ni vakalaiva na gagadre ni yagomu mo lai valavala ca kina. Nanuma na ka e kaya o Jisu: “E sega ni dua e rawa ni qarava e rua na turaga.” (Maciu 6:24) O rawa ni digia o cei me nomu turaga. Mo digitaki Jiova gona. Se mani vakacava na kaukaua ni veitemaki ni gagadre ni yagomu, kua vakadua ni vakalaiva me lewa na ka o cakava.—Kalatia 5:16.
Vakatutu: Saga mo kila na ka o rawa ni cakava, kei na ka o sega ni rawa ni cakava. Digia na itokani era na uqeta na nomu itovo vinaka. Kua ni vakailala ca, se tiko ena dua na vanua se ituvaki ena vakadredretaka nomu cakava na ka e dodonu.—Same 26:4, 5.
Via kila eso tale na ka
Wilika:
“Au na Vorata Vakacava na Veitemaki?”
“Au na Tinia Vakacava na Vakanananu ni Veiyacovi?”
“Kua ni Datuvu ke o Vakasaurarataki”
Gugumatua tiko ga
Tikinivolatabu: “Gumatua tiko ga va qori . . . me yacova sara na icavacava, moni kua kina ni vucesa.”—Iperiu 6:11, 12.
Kena ibalebale: O koya e vakawelewele qai vucesa, ena sega ni qarava vinaka na nona cakacaka.
Ka mo namaka: Oti nomu papitaiso de dua o dau gugumatua qai taleitaka nomu veiqaravi, o lomani Jiova tale ga vakalevu. Ia toso na gauna vaka sa dredre mo muria na ka kece e vinakata o Jiova. Qori ena rawa ni vakayalolailaitaki iko, ena vakavuna tale ga mo sega ni gugumatua.—Kalatia 5:7.
Ka o rawa cakava: Ke o vakila ni o sa sega ni dau gugumatua, mo cakava tiko ga na ka e dodonu. (1 Korinica 9:27) Gauna vata qori mo toro voleka tiko ga vua na Tamada vakalomalagi ena nomu saga mo kilai koya vinaka, mo masu tale ga vakawasoma. Mo veitokani tale ga kei ira na lomani Jiova.
Vakatutu: Kua ni guilecava ni lomani iko vakalevu o Jiova, e tu vakarau tale ga me vukei iko. Kua ni nanuma ni na sega ni vakadonui iko o Jiova ke o sega ni gugumatua ena so na gauna. E kaya na iVolatabu: “E solia na kaukaua vei koya e oca kei na igu levu vei ira na malumalumu.” (Aisea 40:29) Toso na gauna ena vakalougatataka nomu sasaga mo rawa ni gugumatua tale.
Via kila eso tale na ka
Wilika:
“Ra Gone—Ni Sasagataka Tiko ga na Nomuni Bula”
“Au na Marautaka Vakacava na Noqu Sokalou?”
Sarava:
Bibi me nanumi: O na vakamarautaki Jiova ke o yalodina tiko ga! (Vosa Vakaibalebale 27:11) Ena marautaka ni o digia mo to vua, ena vakaukauataki iko tale ga mo vorata na veitemaki i Setani.


text:
RUA NA KISI VOU NI OMICRON LAURAI E VITI….IA RAU SA TAURI TIKO VAKATIKITIKI ENA GAUNA QO.
Written by Maikeli Radua on December 7, 2021
Picture credit: Google
Vakadeitaka na Vunivola Tudei ni Tabana ni bula Dr. James Fong ni sa laurai e Viti e 2 na kisi ni Variant vou ni Covid 19 na Omicron ka laurai vei rau e rua na lewewnivanua e Viti, ka rau lesu mai Aferika ka rau sa tauri tiko vakatikitiki ena gauna qo.
Erau lewenivanua ga e Viti na le rua qo ka rau lesu mai Nigeria ka rau vuka mai ena Flight FJ 1392 mai Hong Kong ena i ka 25 ni Noveba.
Rau a test taki ena Covid 19 ena gauna rau biubiu kina me rau gole ki Nigeria ka qai negative na macala ni nodrau test.
Era sa test taki oti talega vakayarua na pasidia kece kei ira na Crew ni waqavuka na FJ 1392 ka negative kece na macala ni nodra test.
Na kena i tukutuku matata kece o na rogoca tiko ena Vitifm 92.2FM/92.0FM/92.6FM


text:
WASE TINIKADUA
E Yadra, Qai Wawa Tiko
1, 2. Na itavi cava e sega ni marautaka o Ilaija, erau duidui vakacava kei Eapi?
DUA na ka nona via masu duadua vua na Tamana vakalomalagi o Ilaija. Era se qai raica oti ga na tu wavoliti koya nona kaciva na bukawaqa mai lomalagi na parofita dina qo, ra qai vinakata sara ga e levu me vakalougatataki ira o koya. Ni bera ni cabeta o Ilaija na Ulunivanua o Kameli me masu duadua vua na Kalou o Jiova, a cakava e dua na itavi e sega soti ni marautaka. Me lai vosa vei Tui Eapi.
2 Erau duidui sara na turaga qo. O Tui Eapi e dara tu na isulu vakatui, e turaga kocokoco qai dua na vukitani dau vakamuai rawarawa. O Ilaija e dara tu na isulu balavu ni parofita—e sega ni sulu isaulevu, de dua e cula ga ena kuli ni manumanu se tali ena vuti ni kameli se me. E turaga yaloqaqa, yalodina qai turaga vakabauta. Sa roro voleka mai na siga me rau kilai vinaka kina na turaga qo.
3, 4. (a) Na cava e siga ca kina vei Eapi kei ira na dausokaloutaki Peali? (b) Taro cava eda na veivosakitaka?
3 Qo na siga ca vei Eapi kei ira na sokaloutaki Peali. Sa vakamaduataki na lotu butobuto erau a tokona voli ena tini na yavusa e Isireli o Eapi kei ranadi Jesepeli na watina. E vakavotui na lasu i Peali. Sega mada ga ni waqaca rawa na buka na kalou mate qo ni kerei, meketi, kei na nodra tavalaki ira na nona parofita. Sega ni tarova rawa o Peali nodra vakamatei na 450 na tagane oya. Sa vakarau kilai qo e dua tale na ka e sega ni cakava rawa na kalou lasu qo. E sivia e tolu na yabaki nodra kerei Peali na nona parofita me vakaotia na lauqa e nodra vanua, e sega ni cakava rawa qori. Sa vakarau vakaraitaka o Jiova na nona cecere ni vakaotia na lauqa.—1 Tui 16:30–17:1; 18:1-40.
4 Gauna cava ena cakava kina qori o Jiova? Na cava ena cakava o Ilaija ni waraki Jiova tiko? Na cava eda vulica vua na turaga vakabauta qo? Meda dikeva mada na kena itukutuku.—Wilika 1 Tui 18:41-46.
E Masu Tiko Ga
5. Na cava e kaya o Ilaija vei Eapi, e bau vuli o Eapi ena ka e yaco oya?
5 E torovi Eapi o Ilaija qai kaya: “Mo lako cake; mo kana ka gunu; ni sa kere mai e dua na uca levu.” E bau vuli na tui ca qori ena ka e yaco oya? Sega ni macala. Eda sega ni wilika e dua na itukutuku ni nona veivutuni, se nona kerea na parofita me masuti Jiova me vosoti koya. “A sa lako cake ko Eapi me kana ka gunu.” (1 Tui 18:41, 42) Ia vakacava o Ilaija?
6, 7. Na cava a masuta o Ilaija, na vuna?
6 “A sa lako cake ki na dela i Kameli ko Ilaija; a sa cuva ki na qele, ka vakacuva na matana ki na macawa ni duruna.” Ni gole me lai kana o Eapi, e raica o Ilaija ni gauna vinaka sara ga oya me masu kina vua na Tamana vakalomalagi. Raica mada na yalomalumalumu ni nona iduriduri—e tekicuva o Ilaija me voleka ni reguca na duruna. Na cava e vakaraitaka oya? Ena tukuna vei keda na iVolatabu. E kaya na Jemesa 5:18, ni masuta o Ilaija me mudu na lauqa. A rairai masu tiko o Ilaija ena ulunivanua o Kameli.
7 A kaya taumada o Jiova: “Ia ka’u na vakatauca tale na uca ki vuravura.” (1 Tui 18:1) Koya gona, e masuta o Ilaija me yaco ga na loma i Jiova, me vaka e qai vakavulica ena masu o Jisu ena duanaudolu na yabaki tale e muri vei ira nona imuri.—Maciu 6:9, 10.
8. Na cava eda vulica ena ivakaraitaki i Ilaija me baleta na masu?
8 Eda vulica sara ga vei Ilaija na ivakarau ni masu. E bibi duadua vua na vakayacori ni loma ni Kalou. Nida masu, meda nanuma tiko: “Se cava ga eda kerea me salavata kei na nona inaki [na Kalou], ena rogoci keda o koya.” (1 Joni 5:14) Me rogoci noda masu, e bibi meda kila na loma ni Kalou—ena rawa ga qori ke da vulica na iVolatabu e veisiga. Sa vinakata sara ga o Ilaija me mudu na lauqa nira sa vakaloloma na nona tamata. E vuabale nona vakavinavinaka ena veivakurabuitaki ni ka e cakava o Jiova ena siga oya. Meda vakavinavinaka tale ga va ya nida masu mai vu ni lomada, meda kauaitaka tale ga na veika era gadreva eso tale.—Wilika 2 Korinica 1:11; Filipai 4:6.
E Nuidei Qai Yadra Tiko
9. Na cava e tukuna o Ilaija vua na nona cauravou, na cava eda na vulica?
9 E nuidei o Ilaija ni na muduka na lauqa o Jiova, e sega ga ni kila na gauna ena cakava kina. Na cava e cakava ni wawa tiko? E kaya na kena itukutuku: “A sa kaya vua na nona cauravou, Mo lako cake mada, mo rai vaka ki na wasawasa. A sa lako cake ko koya, ka rai voli, a sa kaya, Sa sega na ka e kune. A sa kaya ko koya, Mo lako tale ka vakavitu.” (1 Tui 18:43) Eda na vulica vei Ilaija na parofita e rua na ka bibi, e nuidei qai yadra tiko.
E veiraiyaki voli o Ilaija me raica na ivakatakilakila ni ka ena cakava o Jiova
10, 11. (a) E vakaraitaka vakacava o Ilaija nona nuitaka na yalayala i Jiova? (b) Eda na nuidei tale ga vakacava?
10 Ni nuidei o Ilaija ena yalayala i Jiova, e veiraiyaki voli me raica na ivakatakilakila ni ka ena cakava o Jiova. A tala sara i delana nona cauravou me lai vakaraica e dua na ivakatakilakila ni uca ena vunilagi. Ni lesu mai, e rarawataki na ka e mai tukuna: “Sa sega na ka e kune.” E rarama tu ga na vunilagi qai sega na o e macawa. Vakacava, o kila na ka veivakurabuitaki e yaco? Nanuma tiko ni kaya o Ilaija vei Tui Eapi: “Sa kere mai e dua na uca levu.” E rawa vakacava vua na parofita me tukuna qori ni sega mada ga ni uku mai na loaloa?
11 E matata tu vei Ilaija na yalayala i Jiova. Ni nona parofita, e nona mata tale ga, e nuidei o Ilaija ni o Jiova na nona Kalou ena vakayacora na veika e kaya. E nuidei o Ilaija—vaka sara ga e sa rogoca tu na tau ni uca. Eda lai nanuma kina na ka e kaya na iVolatabu me baleti Mosese: “E vaka ga e raici koya tiko e tawarairai.” Vakacava, o nanuma ni bula dina tiko na Kalou? E tiko na vuna vinaka meda vakabauti koya kina kei na nona yalayala.—Iper. 11:1, 27.
12. E laurai vakacava ni yadra tiko o Ilaija, na cava e cakava ni rogoca ni sa basika na o lailai?
12 Dikeva tale ga na ivakarau ni nona yadra tiko o Ilaija. E tala tale na nona cauravou, e talai koya sara ga vakavitu! Vakasamataka na nona oca o cauravou ni sa veitaravi nona lako. Sega ni soro o Ilaija, e vinakata tiko ga me raica na ivakatakilakila. Ena iotioti ni nona lako na cauravou, e qai mai tukuna: “Raica, sa lako cake mai na wasawasa e dua na o lailai.” Raitayaloyalotaka mada na cauravou qo ni dodoka na ligana qai vakarautaka na somidi ni o ni basika mai ena vunilagi ni Wasawasa Levu. De dua e sega soti sara ni kauai kina, ia vei Ilaija e bibi dina qori. Totolo ga nona vakaroti nona cauravou o Ilaija: “Mo lako cake, mo kaya vei Eapi, Mo ni vakarautaka na nomuni qiqi vakaturaga, ka lako sobu, de tarovi kemuni na uca.”—1 Tui 18:44.
13, 14. (a) Eda na vakadamurimuria vakacava na ivakarau ni nona yadra tiko o Ilaija? (b) Na cava sa qai bibi ga kina meda yadra tiko nikua?
13 Eda vulica tale vei Ilaija ni yadra tiko. Eda bula tale tu ga ena gauna ena vakayacora kina na Kalou na nona vosa ni yalayala. E waraka o Ilaija na gauna me oti kina na lauqa, eda waraka tale ga na dauveiqaravi ni Kalou nikua me vakarusai na ituvaki ca ni vuravura qo. (1 Joni 2:17) E bibi meda yadra tiko ga vakataki Ilaija nida waraki Jiova me vakayacora qori. E vakasalataki ira gona nona imuri o Jisu, na Luve ni Kalou: “O koya gona, mo dou yadra tiko ni dou sega ni kila na siga ena lako mai kina nomudou Turaga.” (Maciu 24:42) Vakacava, e tukuna o Jisu nira na sega ni kila na nona imuri na ivakataotioti ni veisiga? Sega, e dau vakamacalataka o Jisu na ituvaki ena vakilai e vuravura ni bera na ivakataotioti. Eda sa raica kece tu na ivakatakilakila ni “ivakataotioti ni veika vakavuravura.”—Wilika Maciu 24:3-7.
E dua ga na o lailai, a vakadeitaka vei Ilaija ni na vakayacora dina o Jiova na nona inaki. Na ivakatakilakila ni iotioti ni veisiga ena uqeti keda meda vuki totolo
14 Na vakayacori ni ivakatakilakila qori e vakadeitaka ni sa voleka na ivakataotioti. Vakacava, ena uqeti keda qori meda yadrava tiko noda veiqaravi vei Jiova? E dua ga na o lailai ya e vakadeitaka vei Ilaija ni na vakayacora dina o Jiova na nona inaki. Vakacava, a rarawa na parofita yalodina qo?
Dau Veivakacegui Qai Dau Veivakalougatataki o Jiova
15, 16. Na cava a yaco totolo, na cava tale ga a rairai vakasamataka o Ilaija me baleti Eapi?
15 E kaya na kena itukutuku: “A sa loaloa mai na lomalagi, e na veiyasana kecega, e na o kei na cagi, a sa tau na uca levu. A sa vodo ko Eapi, ka lako ki Jesirieli.” (1 Tui 18:45) Totolo ga na veika e yaco tarava. Ni se vosa tiko na cauravou vei Eapi, sa vuki na o lailai me solega na lomalagi qai vakaturubuto mai. E liwa mai na cagi kaukaua. Sa oti vinaka qo e tolu veimama na yabaki qai tau tale na uca e Isireli. Sa qai suasua tale na qele mamaca. E dave na uciwai na Kisoni ena bisa ni uca, e savata laivi na kedra dra na parofita i Peali. E gauna vinaka qori vei ira na Isireli talaidredre mera vakasavasavataka na vanua mai na sokalou vei Peali.
16 A nuitaka sara ga o Ilaija nira na cakava qori! De dua e vakasamataka o Ilaija se na tarai Eapi vakacava na veika vakatubuqoroqoro e yaco qo. Ena veivutuni o Eapi qai muduka na nona sokalou vei Peali? Na veika e yaco ena siga oya, e dodonu me veisautaki koya. Ka ni rarawa nida sega ni kila na ka e vakasamataka tiko ena gauna oya. E tukuni ni sa “vodo ko Eapi, ka lako ki Jesirieli.” Vakacava, e bau vulica kina e dua na ka? E bau nanuma me veisautaka nona ivalavala? Na veika e yaco tarava e dusia ni sega ni vakakina. E se sega ni cava eke na itukutuku i Eapi se na itukutuku i Ilaija.
17, 18. (a) Na cava e yacovi Ilaija ena gaunisala i Jesirieli? (b) Na cava e veivakurabuitaki kina na nona cici o Ilaija mai Kameli me yaco i Jesirieli? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.)
17 A muria na parofita i Jiova na gaunisala a lakova o Eapi. E balavu toka, e suasua qai butobuto. Dua na ka veivakurabuitaki e qai yaco.
18 “A sa tiko kei Ilaija na liga i Jiova; a sa vauca ko koya na tolona, ka cici ka liutaki Eapi ki nai bili mai Jesirieli.” (1 Tui 18:46) E laurai vinaka na vakatubuqoroqoro ni “liga i Jiova” ni yavala ena vuku i Ilaija. Sa qase sara o Ilaija * qai se vo toka e 30 na kilomita me qai yaco i Jesirieli. Raitayaloyalotaka mada na parofita ni vesuka e tolona na isulu balavu me galala vinaka na yavana, qai ciciva tiko na gaunisala ena taubi ni uca—na nona gutuwa e lai sivita sara na qiqi vakaturaga!
19. (a) Na parofisai cava eda na vakasamataka nida raica na igu kei na kaukaua e solia vei Ilaija o Jiova? (b) Ni cici tiko i Jesirieli o Ilaija, na cava e vakadeitaka?
19 E ka ni veivakalougatataki dina qori vei Ilaija! Wacava nona marau ena kaukaua, igu, kei na icegu e vakila oya, a sega mada ga ni vakila qori ni se cauravou. De dua eda na vakasamataka tale ga na parofisai e yalataki kina nira na bulabula qai kaukaua na tamata yalodina ena vuravura Parataisi. (Wilika Aisea 35:6; Luke 23:43) Ni ciciva tiko na gaunisala suasua oya, e vakadeitaka o Ilaija ni vakadonui koya na Tamana, o Jiova na Kalou dina duadua ga!
20. Na cava meda cakava me vakalougatataki keda o Jiova?
20 E vinakata sara ga o Jiova me vakalougatataki keda. Meda sasaga gona, ni na sega ni matewale ke da solia kece kina noda igu. Me vakataki Ilaija, meda yadra tiko qai raica matua na ivakatakilakila ni sa vakarau yavala o Jiova ena gauna rerevaki qai lekaleka qo. Eda rawa tale ga ni vakadeitaka ni na yaco dina na yalayala i Jiova, “na Kalou daudina.”—Same 31:5.
^ para. 18 Ni oti ga oya, a lesi Ilaija sara o Jiova me vakavulici Ilaisa, o koya ena kilai me “o koya ka daulivi wai ki na liga i Ilaija.” (2 Tui 3:11) E qai dauveiqaravi i Ilaija o Ilaisa, e macala ga ni dau vukea na kena turaga qo.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Cava Meu Cakava Niu Cala?
Me Download
Cava o na cakava?
Wilika na ka e yacovi Karina, qai vakasamataka ke yacovi iko. Na cava o na cakava ena ituvaki qo?
Karina: “Au a draiva tiko vakatotolo niu gole i koronivuli, e tarovi au e dua na ovisa qai solia vei au e dua na tikite. Au rarawa sara ga! Au tukuna vei Na qai tukuna vei au meu tukuna vei Ta, na ka au sega ni via cakava.”
Cava o na cakava?
A: Galu ga me kua ni kila o Ta.
B: Tukuna vei Ta na ka e yaco.
O na rawa ni temaki mo digia na kena imatai. De dua ena nanuma o Na ni o sa tukuna oti vei Ta. Ia e tiko na vuna vinaka mo vakaraitaka kina nomu cala, ke tarovi iko na ovisa se dua tale na ka.
Tolu na vuna mo vakaraitaka kina nomu cala
1. E dodonu mo cakava. E kaya na iVolatabu me baleti keda na lotu vaKarisito: “Keitou vinakata me keitou dina ena ka kece.”—Iperiu 13:18.
“Au saga meu dau dina qai nuitaki, meu vakaraitaka totolo tale ga na cala au cakava.”—Alexis.
2. Ena rawarawa mo vosoti ni o vakaraitaka nomu cala. E kaya na iVolatabu: “O koya e ubia na nona cala ena sega ni rawaka, ia o koya e vakatusa qai biuta ena lomani.”—Vosa Vakaibalebale 28:13.
“Ena vinakati na yaloqaqa mo vakaraitaka nomu cala, o na nuitaki kina. Era na kila ni o dau dina. Ni o vakaraitaka nomu cala, o na vinaka kina.”—Richard.
3. Ni taleitaka na Kalou o Jiova. E kaya na iVolatabu: “Ni sevaka o Jiova na tamata lawakica, ia e veitokani voleka kei ira na yalododonu.”—Vosa Vakaibalebale 3:32.
“Niu cala bibi, au liaca ni dodonu meu vakaraitaka. Ena vakalougatataki au ga o Jiova keu cakava na ka e vinakata.”—Rachel.
E walia vakacava o Karina nona cala? A sega ni via vakaraitaka vei nona Ta na tikite e solia na ovisa. Ia e sega ni rawa ni vunitaka tiko ga. E kaya, “Ena yabaki e tarava ni dikeva o Ta na neitou inisua, e raica ni tiko kina e dua na tikite ni draiva e volai ena yacaqu. Au gunu wainibele kina, e rarawa mada ga o Na niu sega ni cakava na ka e kaya!”
Lesoni: E kaya o Karina: “Ni o vunitaka nomu cala o na rarawa kina. O na qai sauma vakamalua!”
Ka o vulica ena nomu cala
Eda dau cala kece. (Roma 3:23; 1 Joni 1:8) Me vaka eda sa raica mai nida yalomalumalumu da qai yalomatua, eda na vakaraitaka vakadodonu noda cala.
Na ka mo cakava tarava, mo vuli kina. Ka ni rarawa ni levu na itabagone era sega ni cakava qori! De dua era vakataki Priscilla ni kaya: “Dau vakayalolailaitaki au na noqu cala. Au dau beci au, na noqu cala e vaka e dua na icolacola bibi au sega ni cola rawa. Au yalolailai sara ga.”
Vakacava, e dau va tale ga qori nomu rai ena so na gauna? Ke dina, nanuma qo: Ke o vakasamataka tiko ga nomu cala makawa, e vaka ga ni o draiva tiko o qai rai tiko i muri. Ena vakayalolailaitaki iko se vakamalumalumutaki iko ni o vakasamataka tiko ga nomu cala makawa.
Vakacava mo saga me donu nomu rai?
“Vakasamataka nomu cala makawa qai vuli kina. Ia kua ni vakasamataka vakasivia ni na vakayalolailaitaki iko.”—Elliot.
“Au saga meu vuli ena noqu cala meu vinaka kina, meu kila tale ga na ka meu cakava niu sotava tale na ituvaki qori. E ka vakayalomatua qo.”—Vera.


text: 1 O yau o Juta na dauveiqaravi i Jisu Karisito, au taci Jemesa.+ Vei kemuni na kacivi,+ e lomani kemuni na Kalou na Tamada, oni maroroi tu moni nei Jisu Karisito:+2 Me vakalevutaki mada ga vei kemuni na yalovinaka, na vakacegu, kei na loloma ni Kalou.3 Kemuni na noqu itokani lomani, au vinakata dina meu volavola yani me baleta na veivakabulai eda nuitaka kece.+ Ia au raica ni dodonu meu uqeti kemuni moni vala vakaukaua moni taqomaka na vakabauta+ a soli vakadua ga vei ira na yalosavasava.4 Vakabibi niu raica nira curu lo mai eso na tagane e sa tukuni ira tu mai na Vosa ni Kalou nira na lewai. Era sega ni doka na Kalou, era vakatanitaka na nona loloma soli wale ni noda Kalou me ulubale ni nodra ivalavala vakasisila,*+ era cakitaki koya duadua ga e taukeni keda, na noda Turaga o Jisu Karisito.+5 Oni sa kila vinaka tu na ka kece qo, ia au via tukuna tale vei kemuni ni a vakabula o Jiova* e dua na ilawalawa tamata mai na vanua o Ijipita,+ ia e muri e qai vakarusai ira na sega ni vakaraitaka nira vakabauta.+6 Era sega ni tudei tale ga na agilosi ena nodra vanua nira biuta na nodra itikotiko dodonu,+ sa vakarautaka o koya na kedra ivesu tawamudu ena butobuto loaloa me yacova na siga ni veilewai levu.+7 E vaka kina o Sotoma kei Komora kei ira na koro voleka, nira ucui ira na agilosi ya ena torosobu ni nodra veiyacovi tawadodonu* kei na nodra vakaceguya ga nodra gagadre ca.+ Era totogitaki gona ena bukawaqa tawamudu.+ O koya gona, e dodonu meda vuli kina.8 E vaka kina o ira na tagane qo, era dau tadra, era vakadukadukalitaka na yagodra, era sega ni dokai ira na veiliutaki, era vosavakacacataki ira tale ga e vakadonui ira na Kalou.+9 Ia ni rau veiletitaka na yago i Mosese+ o Maikeli+ na agilosi turaga+ kei na Tevoro, a sega ni siova o Maikeli me tauca vua na vosa kaukaua ni veilewai,+ e kaya ga: “Me cudruvi iko mada ga o Jiova.*10 Ia o ira na tagane qo era vosavakacacataka na ka kece era sega sara ga ni kila,+ na ka era kila e tautauvata ga kei na ka e kila na manumanu lecaika,+ na ka qo e vakaleqai ira voli.11 Era rarawa nira muria na sala i Keni,+ era ciciva na sala ca i Pelami+ mera saumi kina, era rusa tale ga ena vosa ni veivorati+ i Kora!+12 O ira qo na vatu e dromu e lomaniwai nira kana vata kei kemuni ena nomuni kana ni veilomani.+ Era ivakatawa era nanuma ga na ketedra ra qai sega ni rere,+ era o e sega na kena uca e veikauyaki ena cagi,+ era kau ena vulaitubutubu, ia e sega na vuadra nira sa mate vakarua,* e cavuraki tale ga na wakadra,13 era biau voravora e kauta mai na vuso nira vakavuna ga na nodra madua,+ era kalokalo e sega na sala tudei e muria, era na biu ena butobuto loaloa me tawamudu.+14 O ira tale ga qo a parofisaitaki ira o Inoki,+ na ikavitu ni itabatamata mai vei Atama ni a kaya: “Raica! Sa lako mai o Jiova* kei na iwiliwili levu* ni nona agilosi savasava,+15 me vakataulewa vei ira na tamata kece,+ me totogitaki ira na beci koya ena vuku ni nodra ivalavala ca kei na veika lolovira kece era cavuta vua na tamata ivalavala ca.”+16 O ira qo era dau vosakudrukudru,+ era dau didivaka na kedra ituvaki, era muria ga na nodra gagadre ca,+ na gusudra e sakitaki ira ga, ra qai veicavilaki mera rawaka kina.+17 Vei kemuni na wekaqu lomani, ni nanuma na veika era sa tukuna oti na yapositolo ni noda Turaga o Jisu Karisito,18 era dau kaya vei kemuni: “Ena iotioti ni gauna era na basika na dauveivakasewasewani, era na cakava ga na ka e beci kina na Kalou.”+19 O ira sara ga qo era vakavuna na veisei,+ era tamata vakamanumanu,* e sega ni laurai vei ira na ka vakayalo.*20 Ia kemuni na wekaqu lomani, moni vakaukauataki ena yavu ni nomuni vakabauta savasava, ni masu ena veiuqeti ni yalo tabu,+21 ni tiko ga ena loloma ni Kalou,+ ni oni waraka tiko na yalololoma i Jisu Karisito na noda Turaga ni oni nuitaka tiko na bula tawamudu.+22 Kena ikuri, moni yalololoma tiko ga+ vei ira na lomalomarua,+23 ni vakabulai ira+ ena nomuni dreti ira mai na bukawaqa. Ni lomani ira tiko ga eso tale, ia moni qaqarauni, ni oni cata mada ga na isulu e takava na yago.+24 Vei koya ena taqomaki kemuni moni kua ni tarabe, moni kua tale ga ni tauviduka+ ena mata ni nona itutu lagilagi ena marau levu,25 na Kalou duadua ga na noda iVakabula, ena vuku i Jisu Karisito na noda Turaga, me vakalagilagi ni o koya ga e cecere, e kaukaua, qai tu vua na lewa ena veigauna sa oti, ena gauna qo, kei na gauna e sega ni mudu. Emeni.


text:
ULUTAGA LEVU | VA NA DAUVODO OSE
Cava e Kilai me Baleti Ratou na Dauvodo Ose?
E sega ni dodonu me vakavu veilecayaki se rere na ivakamacala me baleti ratou na dauvodo ose. Na vuna? E vakamatatataka na iVolatabu kei na veika e yaco tu ena noda itabagauna qo na ka eratou vakaibalebaletaka na dauvodo ose. Eso na ka e tukuni me baleti ratou na dauvodo ose e ivakatakarakara ni veika ca ena yaco e vuravura, ia eda na sotava tale ga kina vakavuvale eso na ka vinaka. Ni bera nida raica na veika vinaka qori, meda dikevi ratou yadudua mada e liu na dauvodo ose.
KOYA E VODO ENA OSE VULA
E vakamacalataki va qo na itekitekivu ni raivotu: “Niu rai yani, au qai raica e dua na ose vula, o koya e vodo tiko kina e taura tu e dua na dakaititi, e soli vua na isala vakatui, qai lako yani me ravuravu, me vakaotia sara nona ravuravu.”
O cei e vodo tiko ena ose vula? E tiko mai lomalagi na dauvodo ose qori, qai vakamacalataki koya e dua tale na wase ni Vakatakila me “Na Vosa ni Kalou.” (Vakatakila 19:11-13) E dau vakatokai o Jisu Karisito me Vosa, ni dau vosa ena vuku ni Kalou. (Joni 1:1, 14) E vakatokai me “nodra Tui na tui, nodra Turaga na turaga,” e kilai tale ga ena “Yalodina kei na Daudina.” (Vakatakila 19:11, 16) E tui qaqa qai tu vua na lewa, e dau veiliutaki vakadodonu, vakayalololoma tale ga. Ia qo eso na taro eda na via kila na kena isau.
O cei e solia vei Jisu na lewa me ravuravu? (Vakatakila 6:2) E kilai tale ga na Mesaia me “luve ni tamata” qai raivotutaka na parofita o Taniela ni soli vua na “lewa, na lagilagi, kei na matanitu.” E solia sara ga vua qori o “Koya e Dede sara na nona bula,” na Kalou o Jiova. * (Taniela 7:13, 14) Kena ibalebale na Kalou Kaukaua Duadua e lesi Jisu, e solia vua na lewa me veiliutaki qai vakataulewa. E dau vakayagataka vakalevu na iVolatabu na roka vulavula me ivakatakarakara ni yalododonu. E veiganiti kina me vakayagataki na ose vula me ivakatakarakara ni ivalu ni yalododonu ena vakaitavi kina na Luve ni Kalou.
Eratou tekivu ravuravu ena gauna cava na dauvodo ose? Na imatai ni dauvodo ose, o Jisu, e tekivu ravuravu ena gauna e soli kina vua na isala vakatui. (Vakatakila 6:2) Gauna cava a soli kina vei Jisu na isala vakatui mai lomalagi? A sega ni soli vua ni lesu i lomalagi ni oti nona vakaturi. E kaya na iVolatabu ni a wawa toka ena loma ni dua na gauna e lomalagi. (Iperiu 10:12, 13) A vakaraitaka o Jisu vei ratou na nona imuri na ivakatakilakila me ratou kila kina ni sa tekivu veiliutaki mai lomalagi. E kaya ni na torosobu na ituvaki e vuravura ni sa tekivu veiliutaki. Ena yaco na veivaluvaluti, leqa ni kakana, kei na matedewa. (Maciu 24:3, 7; Luke 21:10, 11) Na iMatai ni iValu Levu ena 1914 e itekitekivu ni itabagauna e vakatoka na iVolatabu me “iotioti ni veisiga,” ena vakilai kina e vuravura e levu na leqa.
Na cava sa qai torosobu ga kina na ituvaki me tekivu mai na gauna a soli kina vei Jisu na isala vakatui ena 1914? A tekivu veiliutaki mai lomalagi o Jisu ena yabaki qori, sega ni vuravura. A tubu mai lomalagi e dua na ivalu ni tekivu veiliutaki ga vakatui o Maikeli, na yaca e kilai tale ga kina o Jisu, qai kolotaki Setani mai vuravura kei ira na nona timoni. (Vakatakila 12:7-9, 12) Me tekivu mai na gauna qori, e cudru vakalevu o Setani ni kila sa lekaleka nona gauna. Io, sa voleka sara ni vakayacora na Kalou e vuravura na nona inaki me baleti Setani. (Maciu 6:10) Meda raica mada se ratou vakadeitaka vakacava na tolu tale na dauvodo ose nida donuya tu qo na “iotioti ni veisiga.” Na imatai ni dauvodo ose e vakatayaloyalotaka e dua e bula dina. Ia o ratou na vo ni dauvodo ose eratou vakatayaloyalotaka na ituvaki e tara tu na bula ni kawatamata e veiyasa i vuravura.
KOYA E VODO ENA OSE DAMU
“E tarava mai e dua tale na ose, e ose damu, o koya e vodo tiko kina e soli vua na lewa me kauta tani na sautu e vuravura mera veivakamatei kina, e qai soli vua e dua na iseleiwau levu.”
Na dauvodo ose qo e vakatakarakarataka na ivalu. E tukuni ni kauta tani mai vuravura taucoko na sautu, sega ni so ga na vanua. Na imatai ni ivalu me bau tara na vuravura taucoko a yaco ena 1914. Ia e levu cake na vakacaca ena ikarua ni ivalu levu. Era kaya eso ni sivia na 100 na milioni era mate ena ivalu kei na veiraravui me tekivu mai na 1914! Qori e sega ni okati kina na iwiliwili levu era mavoa se vakila ena so tale na sala na revurevu ni ivalu.
Cava e rawa ni tukuni me baleta na ivalu ena gauna qo? E se qai vakadua ena itukutuku ni veigauna me vakaraitaka na tamata ena ka e bulia ni rawa ni vakawabokotaka na kawatamata kece. Era tu na isoqosoqo era dau valataka na veisaututaki me vaka na Matabose kei Vuravura, ia era sega ni tarova rawa na ose damu.
KOYA E VODO ENA OSE LOA
“Niu rai yani, au raica sara e dua na ose loa, o koya e vodo tiko kina e taura tu e ligana e dua na ivakarau. Au rogoca e dua na ka e vaka na domo e rogo mai na kedratou maliwa na va na kabula, e kaya: ‘E dua na kilo witi me dua na dinari, e tolu na kilo varile me dua na dinari, me kua ni vakacacani na waiwai olive kei na waini.’”
Na dauvodo ose qo e vakatakarakarataka na dausiga. E tukuni ni dua na kilo witi e kena isau e dua na dinari, qori na isau ni tamata cakacaka ena dua na siga ena imatai ni senitiuri. Kena ibalebale sa leqa dina sara ga na kakana! (Maciu 20:2) E rawa ni voli tale ga ena dua na dinari e tolu na kilo varile, dua na mataqali covuata e sega ni totoka sara me vaka na witi. Sega ni macala ena vakacava na dede ni nodratou bula toka e dua na vuvale levu ena varile qori. A sega ni vakasabusabutaki ena gauna vakaivolatabu na veika e dau vakayagataki vakalevu me vaka na waiwai olive kei na waini. Era sa vakasalataki tale ga na lewenivanua nikua mera kua ni vakasabusabutaka na kakana mera bula kina e veisiga.
E tekivu vakadinadinataki mai na 1914 na nona ravuravu na ose loa! Era mate e rauta ni le 70 na milioni ena dausiga ena ika20 ni senitiuri. E tukuni ena dua na ripote “ni le 805 na milioni, dua mai na veiya ciwa na lewenivanua e vuravura, era kana vakaca mai na yabaki 2012 ina 2014.” E kaya e dua tale na ripote: “Ni cokoti vata na kedra iwiliwili era mate ena AIDS, malaria, kei na matenigacagaca, e sega ni yacova na kedra iwiliwili era mate ena viakana e veiyabaki.” Dua na ka nodra sasaga e levu mera vakani ira na viakana tu, ia sa sega ni tarovi rawa na ose loa.
KOYA E VODO ENA OSE VULACI
“Niu rai yani, au raica sara e dua na ose vulaci, o koya e vodo tiko kina e yacana o Mate. E muri koya voleka tiko o Bulubulu. E soli vei rau me rau lewa na ikava ni iwase kei vuravura, me rau veivakamatei ena iseleiwau balavu, ena leqa ni kakana, ena mate rerevaki, kei na manumanu kila kei vuravura.”
Na ikava ni dauvodo ose e vakatakarakarataka na mate. Levu na ka e dau veivakamatei wili kina na mate veitauvi. Oti ga vakalailai na 1914, era mate e tini vakacaca na milioni ena Spanish flu. A rairai tauvi ira e rauta na le 500 na milioni, 1 mai na veiya3 na lewenivanua era bula ena gauna ya!
Ia na Spanish flu e itekitekivu ga ni nona ravuravu na ose vulaci. Era kaya na kenadau ni vica vata na drau na milioni era mate ena matenikuli na smallpox ena ika20 ni senitiuri. Sa totoka sara na vakadidike vakavuniwai e caka tu nikua, ia e se muduki dole tiko ga na bula ni tamata ena AIDS, matenigacagaca, kei na malaria.
Na mate e kedra itinitini kece ga na ivalu, dausiga, se mate veitauvi. Sa sega ni caka rawa na levu ni tamata e kumuna tiko o Bulubulu, e sega ni dua na inuinui e solia.
GAUNA TOTOKA SE BERA MAI!
Sa voleka sara ni muduki na ituvaki ca qo. Dua na ka meda nanuma tiko: A “lako yani me ravuravu” o Jisu ena 1914, qai kolotaki Setani mai vuravura. Ia e se bera ni oti na nona ravuravu. (Vakatakila 6:2; 12:9, 12) Sa vakarau vakarusai Setani kei ira na nona ito o Jisu ena Amaketoni. (Vakatakila 20:1-3) Ena tagutuva o Jisu na nodratou ravuravu na tolu tale na dauvodo ose, qai vakaotia na veika ca eratou vakavuna. Ena cakava vakacava qori? Raica mada na veika e yalataki tu ena iVolatabu.
Sa na sega na ivalu, ena vakilai ga na sautu. O Jiova ena “vakaotia . . . na ivalu e vuravura taucoko. E musuka o koya na dakaititi qai vorolaka na moto.” (Same 46:9) O ira na guta na veisaututaki “era na kunea na marau vakasakiti ena levu ni vakacegu.”
Sa na oti na dausiga, ena levu na kakana. “Ena levu na covuata e vuravura, ena vuabale ena dela ni veiulunivanua.”
Sa na sega na tauvimate kei na mate, eda na marautaka ga me tawamudu na bula uasivi. Na Kalou “ena qusia tani . . . na wainimata kece mai na matadra, sa na sega tale na mate, na lolosi, na tagiyaso, kei na mosi.”
A vakaraitaka vakalailai o Jisu ena nona bula e vuravura na sabolo ni veika totoka ena marautaki ena nona veiliutaki. A uqeta na veiyaloni, vakani ira vakacakamana e vica na udolu, vakabulai ira na tauvimate, vakaturi ira tale ga na mate.
Era na marau na iVakadinadina i Jiova mera vakaraitaka vakaivolatabu vei iko na ka mo cakava mo raica kina na kena tagutuvi nodratou ravuravu na tolu na dauvodo ose. Vakacava o na via kila eso tale na ka?


text:
Na Cava na iNaki ni Kalou me Baleti Keda?
SE O mani wili niusipepa, sara tivi, se vakarorogo ena retio, o na vakadinata ni sa levu na basulawa, ivalu, kei na vakacaca ni batikadi. De dua e vakamosia voli na yalomu ena gauna qo na tauvimate se na nona takali e dua na wekamu voleka.
E vinaka mo taroga:
Qo beka na inaki ni Kalou me baleti au kei na noqu vuvale?
O cei e rawa ni vukei au ena noqu leqa?
Ena vakilai dina ena dua na gauna na vakacegu?
E veivakacegui na isau vakaivolatabu ni taro qori.
E KAYA NA IVOLATABU NI NA CAKAVA NA KALOU NA VEIKA VEIVAKURABUITAKI E VURAVURA.
Sa na sega na mosi, na bula vaqase, kei na mate.—Vakatakila 21:4
“Ena ladelade na lokiloki me vaka na dia.”—Aisea 35:6
“Ena rai na matadra na mataboko.”—Aisea 35:5
Era na vakaturi na mate.—Joni 5:28, 29
Ena sega na tauvimate.—Aisea 33:24
Ena sautu o vuravura ena kakana.—Same 72:16
ENA YAGA VEI IKO NA KA O VULICA ENA IVOLATABU
Ena rairai nanumi ni tadra wale ga na veika e tabaki ena imatai ni vica na tabana ni ivola qo. Ia e yalataka na Kalou ni sa vakarau cakava e vuravura na veiveisau qori, qai vakamacalataki ena iVolatabu na sala ena vakayacora kina.
E levu tale na ka eda na vulica ena iVolatabu. Kena ivakaraitaki, e dusimaki keda ena sala meda marautaka kina noda bula ena gauna qo. Vakasamataka mada na veika e dau vakalomaocaocataki iko. Qori e wili kina na leqa vakailavo se vakavuvale, na tauvimate, se na nona takali e dua na wekamu voleka. E tu ena iVolatabu na ivakasala yaga me baleta na ituvaki qori, ena vakacegui iko tale ga ena isau ni taro va qo:
Eda kila vakacava ni na vakayacora na Kalou na ka kece e yalataka?
Na nomu wilika na ivola qo e vakaraitaka ni o via kila na ka e kaya na iVolatabu. Ena yaga vei iko na ivola qo. E vakarautaki na taro ni veiparakaravu mo kila vinaka kina na iVolatabu. Era sa vakadinadinataka e vica vata na milioni na yaga ni nodra veitalanoa vakaivolatabu kei ira na iVakadinadina i Jiova. E nuitaki ni na yaga tale ga vei iko. Me vakalougatataki iko mada ga na Kalou ni o vulica na ka e kaya na iVolatabu!


text:
Lawatu vakaitaukei (Lawatu Vakaitaukei) ena stonesaudio.nl
1) Vakadeitaki ni Veika Vakaitaukei
Vakadeitaka na nodra taqomaki na vulagi ki na stonesaudio.nl sa dua na itavi bibi vei keda. Oqori na vuna eda vakamacalataka kina ena noda lawatu vakaitaukei na itukutuku eda kumuna kei na sala eda vakayagataka kina na itukutuku oqo.
2) Veivakadonui
Ena kena vakayagataki na itukutuku kei na veiqaravi ena stonesaudio.nl, ko ni sa vakadonuya na neimami lawatu vakaitaukei kei na veika keimami sa tiko kina.
3) Taroga
Kevaka o vinakata mo ciqoma eso tale na itukutuku, se so na nomu vakatataro me baleta na lawatu vakaitaukei ni stonesaudio.nl ka vakatabakidua stonesaudio.nl, e rawa ni o veitaratara vei keitou ena info@stonesaudio.nl
4) Raica na nodra bula na vulagi
stonesaudio.nl vakayagataka na iwalewale duidui eso me laurai kina o cei e sikova na mataveilawa, na ivakarau e cakava kina na vulagi oqo ena mataveilawa kei na veitabana e sikova. Oqori e dua na ivakarau tudei ni cakacaka ena mataveilawa baleta ni vakarautaka na itukutuku ka cau ki na ivakarau ni kila o koya e vakayagataka.. Na itukutuku keimami vakarautaka, ena cookies, volayaca, oka kina na itikotiko ni IP, na mataqali barausa kei na veitabana e sikova.
Keitou raica talega na vanua era sikova kina na vulagi na mataveilawa ena imatai ni gauna kei na tabana cava era tekivu kina. Keitou maroroya vuni tiko na itukutuku oqo ka sega ni semati ki na itukutuku vakatamata yadua tale eso, itukutuku sa vakarautaki tu ena mataveilawa.
5) Vakayagataki ni cookies
stonesaudio.nl vakabira na keki vei ira na vulagi. Keimami cakava oqo me sokumuni kina na itukutuku me baleta na veitabana era sikova na dau vakayagataka ena neimami mataveilawa, me laurai na levu ni gauna era dau lesu mai kina na vulagi ka raica se veitabana cava e sa vinaka tiko ena mataveilawa. Keitou dau raicalesu tale tikoga na itukutuku e wasea na barausa.
6) Vakatabui ni cookies
E rawa ni o digitaka mo vakasaqaqarataka na cookies. O na cakava oqo ena nomu vakayagataka na nomu barausa. E rawa ni o kunea eso tale na itukutuku me baleta na digidigi oqo ena mataveilawa nei nomu dauvakasausa.
7) Cookies va-i-katolu
E rawa me ikatolu ni isoqosoqo, me vaka na Google, vakaraitaka ena noda mataveilawa se me da vakayagataka e dua tale na veiqaravi. Ena vuku ni ka oqo, o ira na ikatolu ni tamata oqo era dau biu bisi kamica ena so na gauna. Na cookies oqo e sega ni rawa ni vakauqeti mai vei stonesaudio.nl.
8) Noda daukaka vakataso
Era dau vakaraitaka e vuqa na ilawalawa ena stonesaudio.nl, era dau biuta taucoko na nodra cookies.
O ira na daukakabani oqo era na vakayagataka na tekinolaji me baleta na nodra itukutuku kei na isema ena nodra ilalawa era kila na nomu barausa. Ena maliwa ni veika tale eso, era dau vakayagataka na veivakacaucautaki vakaikoya ni itikotiko ni IP ka vakau sara vakadodonu kivei ira na daukakabani.
Me kena ikuri, na cookies e, javascript ka vakakina na bikeni ni mataveilawa e vakayagataki me yadrava na mana ni nodra sasaga na ilawalawa oqo. stonesaudio.nl sega ni vakayarayarataka se lewa na cookies, na javascript kei na mataveilawa ni bikeni era dau vakayagataka na noda daukasoli.
O ira kece na ilawalawa oqo e tiko na nodra lawatu vakaitaukei ka vakayagataka na lawatu ni taqomaki oqo me baleta na kena vakayagataki na nodra mataveilawa kei na veiqaravi tale eso.. Eso tale na itukutuku me baleta na nodra veimaliwai na ilawalawa oqo ena rawa ni kunei ena nodra mataveilawa na ilawalawa oqo..
9) Lawatu vakaitaukei ni daunifika/ikatolu ni ilawalawa
Me baleta na ikuri ni ivakamacala me baleta na lawatu vakaitaukei ni neitou daukakalawa kei na ikatolu ni tamata era sema ki na mataveilawa oqo, e rawa ni o sikova na mataveilawa ni veisoqoni oqori. stonesaudio.nl sega ni rawa ni vakayarayarataka na cookies oqo kei na lawatu vakaitaukei ni cookies era biuta na ikatolu ni ilawalawa. Era lutu na cookies oqo ena taudaku ni ivakarau ni lawatu vakatikitiki ni stonesaudio.nl.
10) Cookie ni DART ni Google
Vakayagataka na Google e dua na cookie DART, me rawa kina ni vakaraitaki na pepa ni volivolitaki ena noda mataveilawa. Me kena ikuri, na cookie oqo e dau vakayagataki me vakaraitaki kina na itukutuku ena mataveilawa tale eso. Sa rawa mo digitaka mo kakua tale ni vakayagataka na COOKIE NI DART. E rawa ni o cakava oqo ena nomu sikova na mataveilawa oqo: V DART


text:
Kisi ni sausaumi ni Fabco
Vata kei na dua na kisi ni sausaumi ni Fabco mo optimal na veitosoyaki, uasivi sara na kedra ituvaki ka na ganiti vica vata na kerekere, oka kina na sala ga o ya- kei na takoso na lori me baleta na tani- kei na kena ivakavakayagataki ena gaunisala-levu, misini ni teitei, kamusu na iyaya kei na kena ivakavakayagataki ni veitaqomaki. Era sa dua na digidigi optimal me baleta e vuqa na industries e oka kina na; teitei, basi, constructions, sala, veitaqomaki, bukawaqa & veivueti, talevoni veikauyaki na cranes, ikelekele ni waqa & mai na katavila, motoka bili, trailers and trucks. Ena volitaka ni kisi ni tokitaki vuravura raraba eda sa ivakaraitaki ni kisi ni sausaumi ena ivotavota sa vakarau tu me waqa e vuravura raraba nikua. We offer new and rebuilt transfer case options in single speed and 2 totolo, me ra sota kei na nomu kisi kece ni sausaumi e gadrevi. E dua sa kaci vei keda ka rawa ni da vakarautaka kina na vakauyaya veiyasai vuravura vata kei na veiqaravi vata ga ni siga.
E tarai cake tale na kisi ni sausaumi ena ivotavota sa vakarau tu me waqa e vuravura raraba nikua. E dua sa kaci vei keda ka rawa ni da vakarautaka na veiyasai vuravura vakau na veiqaravi vata ga ni siga.
Fabco sega ni vakamau totolo tokitaki kisi ivakaraitaki:
TC-170, TC-170-23, TC-143
Fabco 2 Totolo na toso ni ivakaraitaki ni kisi ni sausaumi:
TC-38, TC-200, TC-237, TC-270, TC-142, TC-1702
Mo raica se lavetaka na diagrams ni kisi ni sausaumi, iVolavakarau kei na veitiki ni lisi sikova na neitou tabana ni ivolavakarau ni.
Veikacivi nikua, ciqoma ni mataka na nomu kisi ni sausaumi!
877-776-4600 / 407-872-1901


text:
CONGRATULATIONS -‘CAKAU NI MANA KEI ULUINAVIRIVIRI’ NABA 1 ENA ENA TUVA SERE 100 NI 2021.
Written by Mika Qalobula on January 4, 2022
Na matasere na ‘CAKAU NI MANA KEI ULUINAVIRIVIRI’,e ratou cavutu mai na koro vakaturaga o Tawake,ena tikina o Tawake mai Cakaudrove ,ka liutaka tiko o Joseva levu.E ratou lewena tiko matasere o Pita Rokolaqe,Ilaisa Tale,Ilaitia Naceva,Timoci Vakasiri,Osea Tuqovu kei Taufa Vakamino,ka ratou gone kece ga mai na Tikina o Tawake.
E sa 6 taucoko na nodratou katokatoni,ka ratou sa cakacaka tiko oqo enai ka 7 ni katokatoni ena yabaki oqo,ka se tavocI sara nai matai ni nodratou katokatoni ena 2015.
‘NI DAU TUKUTUKUNI TU NA DODOMO’,e dua na nodratou sere ena i ka 6 ni katokatoni ka levu sara era taleitaka,ka mai taura sara nai tutu lagilagi ni naba 1, ena tuva sere 100 ni 2021 ena VITIFM,ka ratou mai liga batabata kina ena $500.
Na sere oqori e talanoataki kina e dua na talanoa dina ni dua vei domoni ka a qai mai kavoro,ena nodrau saga me rau bucina e dua na vuvale, e dua na gone yalewa ni Cakaudrove kei na dua na cauravou ni Tailevu.E rau sa sota mai Labasa na lewe rua qo ka bucini kina na veidomoni oqo,oti sa ratou mani gole i valagi na vuvale nei cauravou ena vuku ni veikacivi ni cakacaka vei rau na nona i tubutubu,ka sa mani lako talega kina na cauravou ni Tailevu oqo.Rau sa veitataunaki ka sa kerea o gone yalewa me rau sana cava i kea,(Break), baleta ni rau sa na veiyawaki sara,ia ka qai tukuna vua o cauravou me kua,ka me waraki koya tikoga
.Sa dede sara na veibiu,sa rogoca o goneyalewa ni sa laki vakawati na nona cauravou ni Tailevu oqo,ka sa vakamosia sara ga na yalona, me vaka ni a sevuta na nona veidomoni.Ni oti e 7 vakacaca na yabaki,ena dua na nona gade mai ki Viti o cauravou,rau qai mai sota vakasauri ena City levu oqo o Suva,rau mani veivakabulataki ka rau rai lesu ena i tekivu ni nodrau veidomoni,ka yaco sara me kerea o cauravou,me se rau vakadua tale mada,ia,a qai tukuna o gone yalewa,’ISA SA NA SEGA NIKO SA VAKAWATI”.
Qai vakarorogo mai kina VITIFM 92.2FM,92FM kei na 92.6FM


text:
VANUA E MAROROI KINA NA KEDA ITUKUTUKU MAKAWA
Na iVunau Soqovi Levu e Vakatetea na iTukutuku Vinaka e Ailadi
NI SE qai curu yani na waqa ena toba o Belfast, era kumuni e dua na ilala ena muailiu ni waqa mera sarava na kena sa votu tu mai na veiulunivanua drokadroka ena mataka ni siga ya. Qo ena vula o Me ena yabaki 1910. Dua vei ira na sarasara qori o Charles T. Russell, qo na ikalima ni nona ilakolako ena vanua o Ailadi. E raica tale ga o Russell e rua na waqa vakaitamera se ta tiko, qo na waqa a qai lutudromu na Titanic kei na dua tale erau via tautauvata na Olympic. * Ia era mai tavaki koya tu na mataveitacini ena daku ni volau volekata na wavu.
Rauta na 20 na yabaki yani e liu, e nanuma o Brother Russell me lakova mada vakavica eso na vanua ena taudaku kei Merika me rawa ni kila na sala vinaka duadua me vakatetei kina na itukutuku vinaka e vuravura. Tekivu nona imatai ni ilakolako e Ailadi ena Julai ni yabaki 1891. E vodo ena waqa na City of Chicago, qai sarava na dromu ni siga ni sa volekata na baravi e Queenstown, nanuma lesu kina na ka rau dau talanoataka na nona itubutubu me baleta na vanua rau tauyavu kina. Ni lakosivita o Russell kei ratou na nona itokani na kena tauni savasava kei na taudaku ni koro rairai vinaka, era liaca ni vanua qori “sa vakarau tu, sa waraki tiko ga me tamusuki.”
E sikovi Ailadi vakavitu o Brother Russell. Na tataleitaki a teivaki ena imatai ni ilakolako e tini vica tale na drau, so na gauna e udolu sara era rogoca nona ivunau ena vica nona veisiko tarava. Na ikarua ni nona ilakolako ena Me, 1903, e tabaki ena niusiveva ni na vakayacori na nona ivunau soqovi levu e Belfast kei Dublin. E nanuma lesu o Russell “nira vakarogoca vinaka na tiko kina” na ulutaga “The Oath-Bound Promise” (“Na Vosa ni Yalayala”) e baleta na vakabauta i Eparama kei na vakalougatataki ni kawatamata ena veigauna se bera mai.
Ni levu na tataleitaki e kea, e nanumi kina me okati tale ga na vanua qori ena ikatolu ni nona ilakolako o Russell ena veivanua e Urope. Ratou lai kidavaki koya ni sobu mai na waqa e lima na tacida tagane ena mataka ni Epereli, 1908. Na itukutuku a tabaki tiko me baleta na ivunau soqovi levu e kena ulutaga “The Overthrow of Satan’s Empire,” (“Vakamalumalumutaki na Lewa i Setani”), me vakayacori ena yakavi ni siga ya era lai “rogoca yani e rauta ni 300.” A maliwai ira voli e dua na dauveitusaqati, ia e seva nona inaki ni sa bau vakamacalataki vinaka sara ga na iVolatabu. Dua tale na dauveitusaqati e tiko e Dublin, o O’Connor, na vunivola ni isoqosoqo na YMCA—e uqeti ira gona e le 1,000 mera saqati ira na gonevuli ni iVolatabu. Cava e yaco?
Meda lesuva mada na gauna qori, meda qai vakasamataka na veika a yaco ena soqo oya. E taleitaka e dua na turaga me kila na ka dina vakaivolatabu, mani tiko ena dua na ivunau soqovi levu a tabaki ena niusiveva na Irish Times. Na osodrigi ni vanua e voleka mada ga ni sega ni dabe rawa. E vakadirorogo vinaka ni vunau tiko e dua na turaga vakumi vulavula, vakote loaloa balavu tale ga. Ni vunau tiko na turaga qori e sega ni duri tu ga ena dua na vanua, e veitosoyaki ena buturara salavata kei na nona matanataka eso na ka e kaya tiko, e veisemati vinaka nona vakamacalataka na veitikinivolatabu, ni rogoca vinaka sara ga na turaga qori na ka dina. Ni sega mada ga ni vakayagataki na gusunivosa, e rogoci vinaka na ivunau ena loma ni vanua qori, ra vakarorogo kina na gole yani me dua veimama na aua. Ni donuya na gauna ni veitarotarogi, e saqati koya o O’Connor kei ira nona ilala, ia e vakamacalataka vakamaqosa nona itukutuku ni vakayagataka na iVolatabu. Era vakasausau na vakarorogo nira tokoni koya. Ni sa oti nodrau veivosaki qori, e torovi ira sara na tacida na turaga e taleitaka na ka dina ni via vulica e levu tale na ka. E levu era vakadinadinataka ni sala ga qori era kila kina na ka dina eso.
E biuti Niu Yoka sara o Brother Russell me vodo ena waqa na Mauretania ena vula o Me ni yabaki 1909, ena ikava ni nona ilakolako. A kauta tale tiko ga e dua na tacida tagane o Huntsinger, e kilai ni dau vola ga vakalekaleka na veika e tukuni, e yaga dina qori ena kena volai na ulutaga ni Vale ni Vakatawa vakavalagi. Era rogoca na le 450 na nona ivunau soqovi levu o Brother Russell e Belfast, voleka ni 100 era tucake tu ga ena osodrigi ni rumu.
E va tale ga qori na ikalima ni nona ilakolako, me vaka sa tukuni toka mai cake. Ni oti na ivunau soqovi levu e Dublin, e saumi vakaivolatabu na nona taro e dua na daunicioloji kilai levu rau veitomani mai kei O’Connor, ra matalau kina na vakarorogo tu. Na siga tarava, era soko sara vakatotolo eso e Liverpool, mera lai vodo ena waqa kilai levu na Lusitania e gole tiko i Niu Yoka. *
A tabaki tale ga na ivunau soqovi levu ena ikaono kei na ikavitu ni nona ilakolako o Brother Russell ena 1911. Ena vulaitubutubu, era gole yani mera lai rogoca na ivunau “Hereafter” (“Nikua me Lako Yani”) e le 2,000, ra veiqaravi e le 20 na tacida era Gonevuli ni iVolatabu. Se baci gole yani o O’Connor e Dublin kei na dua na italatala e dau taro, ia ra matalau na vakarorogo tiko ena kena saumi vakaivolatabu. Ra sikovi eso tale na tauni ena vulaibotabota ni yabaki qori, levu tale ga era mai vakarorogo. Saga tale o O’Connor kei na le 100 na dauvakasausa mera veivakasosani ena soqoni e Dublin, ia era tokoni koya e vunau tiko na vakarorogo.
E dau liutaka o Brother Russell na ivunau soqovi levu ena gauna ya, ia e kila ni “sega ni bibi na tamata,” ni “sega ni cakacaka ni tamata qo; e cakacaka ni Kalou.” Kena dau tabaki na ivunau soqovi levu mera sureti kina na lewenivanua ina Soqoni Soqovi Levu, e dua na sala vinaka me vunautaki kina na ka dina vakaivolatabu. Kena itinitini? Na ivunau soqovi levu e vakatetei kina na itukutuku vinaka, e tauyavu tale ga kina na veivavakoso ena vica vata na vanua e Ailadi.—Vanua e maroroi kina na keda itukutuku makawa e Peritania.


text:
Sagai me lewena totolo na EU- Ukraine.
Written by Atu Kurumudu on June 17, 2022
Sa veitokoni na Peresitedi ni matanitu o Varanise – Macron kei ira na iliuliu ni veimatanitu ka oka ena EU me na lewena nai soqosoqo oqo na matanitu o Ukraine.
Ratou a laki ciqomi taumada ena i tikotiko ni peresitedi ena nodratou a laki veisiko ki Ukraine na iliuliu ni matanitu o Jamani-Olaf Scholz , liuliu ni matanitu o Italy-Mario Draghi kei Macron.
Nodra veitalanoa nai liuliu ni matanitu o Ukraine, Jamani,Varanise,Itali kei Romania.
E kerei ira tiko ga nai liuliu ni veimatanitu kara lewena na  EU o Zelensky, me vaqaqacotaka tale na vakatatabu ni veivoli kei Rusia kei na kena vukei na nona matanitu ena i yaragi me rawa ni taqomaki ira kina na lewenivanua. Ia , era sa mai tao tu rauta ni 10,000 na lewe ni vanua ena koro levu o Severodonetsk ena veiraravui kei na vakalutu gasaukuro e cakava tiko na mataivalu ni Rusia ena vanua oya.
source:bbc


text:
5 NA QITO NEI SINGAPORE E VITI – NETEVOLO
Written by Atu Kurumudu on May 25, 2022
Sa mau na veitalanoa ka vakadeitaka ni kua o Netball Fiji ni ratou na tadu tiko mai Viti na timi ni Singapore ena Vakarauwai saraga oqo me ratou na mai qitora e 5 na qito ni va-katakata eke kei na noda timi. Qo e tiki tiko ga ni nodrau vakavakarau na timi e rua ki na sotasota levu ni Netball World Cup Qualifiers ena yabaki vou.
E ratou na qito vakatolu kei na Fiji Pearls, ka yadua na qito kei na timi ni Fiji Men’s team kei na Fiji 21. E kaya o Annette Bishop, na head coach ni timi mai Singapore ni sa tu vakarau na nona timi me mai vakaitavi ka kaya ni vukei ratou vakalevu na nodratou a vakaitavi voli mai ena PacificAus Series mai Serene. Sa kakavaki talega ko Sigapore ki na sotasota levu ni Asian Netball Championships enaika 3 ki naika 11 ni Seviteba.
E kaya na vunilewa ni Netball Fiji o Vivian Koster ni sota ena caka qo ena vukea vakalevu ga na nodratou vakarautaki vinaka na noda goneyalewa timi ni Fiji Pearls ki na World Cup Qualifier. Qito ena tekivu ena Moniti na i ka 30 n Me, ena veimama ni 6 ena yakavi ena Vodafone Arena.
Source: Netball Fiji
Image: Singapore Netball