text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
E Cala na Veimoceri Vakatagane se Vakayalewa?
“Niu tubucake tiko, e sega ni rawarawa noqu valuta noqu taleitaki ira eso tale na tagane. Au nanuma ni na oti yani, ia au se vakila tiko ga qori nikua.”—David, 23.
E lotu vaKarisito o David qai via vakamarautaka na Kalou. Ia ena cakava rawa qori ni vinakati ira na tagane? Cava na rai ni Kalou me baleta na veimoceri vakatagane se yalewa?
Na cava e kaya na iVolatabu?
Ni toso na gauna, e dau veiveisau na rai me baleta na veimoceri vakatagane se vakayalewa ena duidui vanua. Ia era sega ni vakamuai na lotu vaKarisito ena rai e takalevu tu, se mera “veikauyaki ena cagi kece ni ivakavuvuli.” (Efeso 4:14) Ia era yavutaka nodra rai me baleta na veimoceri vakatagane se vakayalewa (se so tale na itovo) ena ivakatagedegede e tu ena iVolatabu.
E matata na ka e kaya na iVolatabu me baleta na veimoceri vakatagane se vakayalewa. E kaya na Vosa ni Kalou:
“Mo kua ni mocevata kei na tagane me vaka na nomu mocevata kei na yalewa.”—Vunau ni Soro 18:22.
“Ena vuku gona ni gagadre ni lomadra, . . . e laivi ira kina na Kalou mera vakaceguya na nodra garogaro vakasisila, nira vakatanitaka na nodra yalewa na veiyacovi e dodonu ra qai muria na kena e sega ni dodonu.”—Roma 1:24, 26.
“Ni kua ni vakacalai. O ira na dauveiyacovi tawadodonu, qaravi matakau, veibutakoci, na tagane era soli ira mera veiyacovi kei ira na tagane, o ira na tagane era daumocera na tagane, o ira na daubutako, daukocokoco, daumateni, dauveivakasewasewani, kei ira na dau kovea na ka, era na sega ni rawata na Matanitu ni Kalou.”—1 Korinica 6:9, 10.
E dua ga na ivakatagedegede ni Kalou vei keda, se da dau veimoceri vakatagane se vakayalewa se sega. E vinakati vei keda kece meda lewa vinaka na noda gagadre meda kua ni cakava na ka e sega ni vakadonuya na Kalou.—Kolosa 3:5.
Kena ibalebale ya . . . ?
Kena ibalebale ya ni uqeta na iVolatabu na nodra cati na vakasalewalewa?
Sega. E sega ni uqeta na iVolatabu nona cati e dua—ke dau veimoceri vakamataqali vata se sega. Ia e tukuna ga meda ‘saga meda veiyaloni kei ira na tamata kece,’ se mani ivakarau ni bula cava era muria. (Iperiu 12:14) E cala gona nodra vakasagai se vakalolomataki se na kena tokoni nodra cati.
Kena ibalebale ya mera saqata na lotu vaKarisito na lawa me baleta na vakawati vakamataqali vata?
E vakaraitaka na iVolatabu na ivakatagedegede ni Kalou me baleta na vakawati ni rau vauci kina e dua na tagane kei na yalewa. (Maciu 19:4-6) Ia na kena buli na lawa me baleta na vakawati vakamataqali vata e okati kina na veika vakapolitiki, sega ni ka eda dui vakabauta. E kaya na iVolatabu mera tawaveitovaki na lotu vaKarisito ena veika vakapolitiki. (Joni 18:36) Koya gona, era na sega ni tokona se saqata na lawa ni matanitu me baleta na vakawati vakamataqali vata kei na veimoceri vakatagane se vakayalewa.
Ia vakacava ke . . . ?
Ia vakacava ke dauveimoceri vakatagane se vakayalewa e dua? Ena rawa ni veisau?
Io. Eso mada ga ena imatai ni senitiuri era veisau rawa! Ni tukuni oti nira na sega ni rawata na Matanitu ni Kalou o ira na veimoceri vakatagane se vakayalewa, e tomana na iVolatabu: “Eso sara ga vei kemuni oni a va tu ya.”—1 Korinica 6:11.
Kena ibalebale ya nira na sega tale ni vakila na gagadre ni nodra ivakarau ni bula e liu? Sega. E kaya na iVolatabu: “Ni sulumaka na itovo vou, e vakavoui tiko ga ena kilaka dodonu.” (Kolosa 3:10) E taura na gauna me caka na veiveisau.
Ia vakacava ke tiko ga vei koya e via muria na ivakatagedegede ni Kalou na gagadre ni veimoceri vakamataqali vata?
Me vaka ga eda dau cakava, e rawa sara ga ni vakatulewataka me kua ni muria na nona gagadre qori. Ena sala cava? E kaya na iVolatabu: “Moni lako tiko ga ena yalo tabu, oni na qai sega sara ni vakayacora na gagadre vakayago.”—Kalatia 5:16.
E tukuna na tikinivolatabu qori ni na tiko ga na gagadre vakayago. Ia ke muria na ituvatuva vakayalo ni wili iVolatabu kei na masu, ena vakaukauataki koya me valuta na gagadre qori.
E vakadinadinataka qori o David, e sa cavuti oti mai—ni tukuna na ka dredre e sotava tiko vei rau nona itubutubu. E kaya: “E vaka ga e taluva vei au e dua na icolacola bibi. De dua au na marautaka vakalevu noqu bula vakaitabagone keu vosa vei rau na gauna ya.”
Eda na marau nida muria na ivakatagedegede i Jiova ni ‘dodonu qai vakamarautaka vakalevu na lomada.’ Nida cakava qori “ena dua na icovi levu.”—Same 19:8, 11.


c: text/html

text:
ULUTAGA LEVU | VUNA ME WILIKI KINA NA IVOLATABU
Vuna me Wiliki Kina na iVolatabu
“Au nanuma ni na dredre me kilai na iVolatabu.”
—Jovy
“Au nanuma ni na vakavucesa na wiliwili.”
—Queennie
“E oti sara ga noqu via wili iVolatabu niu raica na kena vavaku.”
—Ezekiel
Vakacava e bau va tale ga qori na nomu rai me baleta na iVolatabu ena dua na gauna mani o sega ni wilika? Era nanuma e levu ni dredre na wili iVolatabu. De dua ena veisau na nomu rai ke vakaraitaki vei iko na sala o rawa ni marautaka kina na nomu wiliwili, ke o kila tale ga ni na marautaki qai vakainaki na nomu bula ke o dau wili iVolatabu.
Rogoca mada na ka era kaya eso me baleta na yaga ni nodra wili iVolatabu.
E kaya o Ezekiel e yabaki 20 vakacaca: “E liu, au dau vaka tu e dua na draiva e sega ni kila na vanua e gole tiko kina. Ia e vukei au na iVolatabu me vakainaki na noqu bula. Na ivakasala e tu kina e yaga ena noqu bula e veisiga.”
E kaya o Frieda, e yabaki 20 vakacaca: “Au dau yalototolo. Ia e vukei au na noqu wili iVolatabu meu lewai au vinaka. Qori e vakarawarawataka noqu veimaliwai, sa levu tale ga noqu itokani ena gauna qo.”
E kaya me baleta na iVolatabu o Eunice, dua na marama yabaki 50 vakacaca: “E veisautaka noqu bula, au vakavinakataka rawa kina noqu itovo.”
Eratou vakadinata na le tolu qori kei na milioni tale vakacaca ni o na marautaka na bula ke o dau wili iVolatabu. (Aisea 48:
E dau dredre wale ga me tekivu rawa na wili iVolatabu. Vakacava o via kila eso na vakatutu yaga mo cakava kina qori, qai marautaka nomu wiliwili?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vakatekivu
6 Nira sa le levu mai na tamata e dela i vuravura qai sucu na luvedra yalewa, 2 era raica na luve ni Kalou dina*+ na totoka ni kedra irairai na luvedra yalewa na tamata. Era taura me watidra o koya ga era digitaka. 3 E qai kaya o Jiova: “Na yaloqu ena sega ni vakalaiva+ tiko ga na tamata, ni lewe* wale ga o koya. O koya gona, na nona veisiga sa na yacova ga me 120 na yabaki.”+
4 Mai na gauna qori era sa tiko e vuravura na Nefilimi.* Ena gauna oya era veiyacovi na luve ni Kalou dina kei na luvedra yalewa na tamata, ra qai vakasucuma na yalewa oya na luvedra. Era tamata qaqa ni gauna makawa ra qai tamata rogo.
5 Mani raica o Jiova ni levu sara na ivakarau ca ni tamata e vuravura, qai ca na nanuma ni lomadra ena gauna kece ga.+ 6 E veivutuni* o Jiova ni a bulia na tamata ena vuravura, e rarawa kina na lomana.*+ 7 E mani kaya o Jiova: “Au na vakarusa mai na dela i vuravura na tamata au bulia, na tamata kei na manumanu manoa, na manumanu dau qasi, kei na manumanuvuka ni lomalagi, niu veivutunitaka noqu buli ira.” 8 Ia o Noa e nanumi ena mata i Jiova.
9 Qo na itukutuku kei Noa.
E tamata yalododonu o Noa.+ E duatani vei ira na tabavata* kei koya ni dodonu* na nona ivalavala. E dau lako vata kei na Kalou dina+ o Noa. 10 E qai tolu na luvei Noa tagane, o Semi, o Ame, kei Jefeca.+ 11 Sa qai ca ga o vuravura ena mata ni Kalou dina, e sinai tale ga o vuravura ena itovo kaukaua. 12 Io, e raici vuravura na Kalou ni sa ca+ dina. Sa ca dina na nodra ivalavala na tamata kece ga e vuravura.+
13 Oti oya e kaya na Kalou vei Noa: “Au sa lewa me rusa na tamata kece, ni sa sinai o vuravura ena nodra itovo kaukaua. Au sa na vakarusai ira kei na vuravura.+ 14 Mo cakava e dua na nomu waqa* mai na kau kofera.+ Mo vakarumutaka na lomaniwaqa, mo qai boroya na lomana kei na dagona ena drega loaloa.+ 15 Mo cakava va qo: Me 300 na kiupiti* na balavu ni waqa, me 50 na kiupiti na kena raba qai 30 na kiupiti na kena cere. 16 Me dua na katubaleka,* me dua na kiupiti mai na delaniwaqa me cila mai kina na rarama me vakararamataka na waqa. Mo biuta na katuba ni waqa ena babaniwaqa,+ o na cakava na waqa me tabadua, me tabarua, me tabatolu.
17 “Ia o yau, au na vakavuna me waluvu+ o vuravura me rusa kina na kabula kece e tiko vei ira na icegu ni bula e ruku i lomalagi. Ena mate na ka kece e vuravura.+ 18 Au sa cakava noqu veiyalayalati kei iko, mo vodo i waqa, o iko, o iratou na luvemu tagane, o watimu, kei na watidratou na luvemu tagane.+ 19 Mo kauta i lomaniwaqa na veimataqali kabula kece ga,+ mera yarua, mera vakabulai vata kei iko, me dua na ka tagane, dua na ka yalewa,+ 20 mera yarua na veimataqali manumanuvuka, na veimataqali manumanu manoa, na veimataqali manumanu kece era dau qasi ena qele, mera vodo vata kei iko i waqa mera vakabulai kina.+ 21 Mo kumuna qai kauta vata kei iko na veimataqali kakana e dau laukana,+ me kemu, me kedra tale ga na manumanu.”
22 E qai cakava o Noa na ka kece e vakaroti koya kina na Kalou. E cakava sara ga na ka e tukuni vua.+


text:
IVAKASALA INA VUVALE | ITABAGONE
Ni Tini Koso na Veibuku
ITUVAKI DREDRE
“Au nanuma sara ga niu sa kunea e dua na kequ isa vinaka. Au kaya lo ga ‘Keirau na sega ni qai veibiu tale.’ Ia ni oti ga e rua na vula, au sa tinia koso neirau veibuku. Au sega ni vakabauta ni totolo tu ga va qori na kena yalani neirau veikilai totoka!”—Ana. *
“Kena irairai ni keirau taleitaka vata e levu na ka. Au nui sara ga ni keirau na vakamau. Ia ni toso na gauna, au qai raica ni levu na ka keirau duidui kina. Niu kila ga ni cala noqu digidigi au sa tagutuva neirau veibuku.”—Elenani.
Sa bau donuya na ituvaki qori? Ena rawa ni yaga vei iko na ulutaga qo.
KA MO KILA
E dua na ka mosimosi ni tini koso na veibuku, vua mada ga e tinia. A tinia nona veibuku o Sera ni oti ga e ono na vula, qai kaya, “Dua na ka noqu rarawa! Dua na gauna sa mai tiki sara tu ga ni noqu bula na cauravou qo, ia qo sa sega. Niu rogoca eso na sere keirau taleitaka vata, au dau nanuma lesu na neirau veigauna vinaka. Niu lako ina so na vanua e dau talei vei keirau, dua na ka na kena mosi ni sa sega e yasaqu. E dina niu tinia na veibuku, au se dau vakasamataka tu ga na veika qori!”
De mosimosi ia e rawa ni vinaka. “O sega ni via vakararawataki koya,” e kaya o Elenani. “Ena yasana adua o raica ni na vakamosia ruarua na lomamudrau ke drau tomana tiko ga na veibuku e sega ni vakainaki.” E duavata kei koya o Sera, e kaya: “Ke o sega ni marautaki koya, de dua o na sega ni marautaka nomudrau bula vakawati, ena vinaka cake ga mo tinia.”
E sega ni kena ibalebale ni o ca. Sega ni veibuku kece ena tini ena vakawati, ia ena vinakati me rau vakatulewa na veibuku tiko. Ke dua vei kemudrau e vakatitiqa vakalevu, de vinaka me sa tini koso ga na veibuku. Ke yaco qori, sega ni kena ibalebale ni o ca. Kua ni yalolailai! Cava mo cakava?
KA O RAWA NI CAKAVA
Vosota na kena mosimosi. “Keirau sa veitalatala kei na dua noqu itokani vinaka sara,” e kaya o Elenani, sa tukuni oti mai. Ni o tinia koso nomu veibuku kei na dua drau veivolekati, o na rarawataka ga. “Ni tini koso e dua na veibuku” e kaya o Atama, “ena rarawataki ga, ke o kila mada ga ni vakatulewa donu qori.” De o vakataki Tui Tevita ena iVolatabu, e vola ena mosi ni lomana: “Ena bogi taucoko au vakasuasuataka na noqu idavodavo ena wainimata.” (Same 6:6) Ena so na gauna e vinaka ga mo vosota, qori na ka e dau yaco. Na nomu vosota e imatai ni kalawa mo marautaka tale kina na nomu bula.—iVakavuvuli vakaivolatabu: Same 4:4.
Veimaliwai kei ira na kauaitaki iko. Ena dredre toka meda cakava qori. E vakatusa o Ana a tukuni taumada: “Au a sega sara ga ni via raica e dua. Meu tu taudua mada ga meu vakasamataka noqu bula, kei na veika sa yaco.” E qai raica o Ana ni ka vakayalomatua nona dau veimaliwai kei ira nona itokani voleka era uqeti koya. E kaya: “Sa qai vinaka qo noqu bula, sega ni ca sara me vaka e liu.” —iVakavuvuli vakaivolatabu: Vosa Vakaibalebale 17:17.
Vuli ena veika sa yaco. E vinaka mo taroga: ‘Mai na veika e yaco qo, cava au rawa ni vakavinakataka? Na cava meu cakava keu veibuku tale ena dua na gauna?’ E kaya e dua na yalewa gone o Marica: “Toso na gauna au sa qai kila vinaka na veika e yaco. E dua toka na gauna meu qai rawa ni vakasama tale kina vakavinaka, mai na noqu kauaitaka tiko ga na lomaqu.” E va tale ga qori na rai i Atama, a tukuni taumada. E kaya: “Dua na yabaki taucoko meu qai guilecava na mosi ni kena sa mai tini koso noqu veibuku. Ia e dua toka na gauna balavu meu qai vuli mai na veika sa yaco qori. Au vulica kina e levu na ka me baleti au, ira na yalewa, kei na veibuku. Sa sega ni qai mosi vakalevu me vaka e liu.”
Masulaka na ka o lomaocaocataka. E kaya na iVolatabu ni “vakabulai ira na ramusu na lomadra, e vauca [tale ga] na nodra mavoa” na Kalou. (Same 147:3) E sega ni digia na keda isa na Kalou, ia e dau kauaitaka na noda bula, e sega tale ga ni dodonu meda beitaki koya ke tini koso na noda veibuku. Mo talaucaka na lomamu vua ena masu.—iVakavuvuli vakaivolatabu: 1 Pita 5:7.
^ para. 4 Sa veisau eso na yaca ena ulutaga qo.


text:
VANUA E MAROROI KINA NA KEDA ITUKUTUKU MAKAWA
“Na ka Au Tamusuka e Vakalagilagi Kina o Jiova”
“NA IVALU kece e yaco ena veigauna sa oti . . . e sega ni tautauvata kei na kena ena tarai Urope.” Qori na ka e vakamacalataki ena Watch Tower ni Seviteba 1, 1915, me baleta na imatai ni ivalu levu, ni tarai ira e rauta na 30 na vanua. E ripotetaki ena Watch Tower: “E tarovi tu na cakacaka [ni Matanitu ni Kalou], vakabibi mai Jamani kei Varanise” ena vuku ni ivalu.
Ni tarai vuravura na ivalu vakadomobula, e se sega ni matata vei ira na Gonevuli ni iVolatabu na ibalebale ni noda tawaveitovaki na lotu vaKarisito. Ia era vakadeitaka mera vunautaka tiko ga na itukutuku vinaka. Qori sara ga na ka e cakava o Wilhelm Hildebrandt. E otataka eso na ivola The Bible Students Monthly ena vosa vakaVaranise. A sega ni cakacaka vakavunau vakatabakidua (colporteur) i Varanise, a dua tiko na sotia ni Jamani. Vakasamataka mada nodra kurabui na lewenivanua e Varanise ni solia vei ira na itukutuku ni veisaututaki e dua e dara tu na isulu ni mataivalu qai kedra meca.
E tabaki ena Watch Tower nodra ivola na sotia mai Jamani era Gonevuli ni iVolatabu, e dusia qori ni levu e gu na lomadra mera wasea na itukutuku vinaka, dina nira curu tu ena mataivalu. E tiko ena mataivaluiwai o Brother Lemke, e vola ni ratou tataleitaki e lima na kaimua. E vola: “Na ka au tamusuka e vakalagilagi kina o Jiova niu se soko tiko ena waqa qo.”
E gole ina bucanivalu o Georg Kayser ni se dua na sotia, ni lesu i vale sa dua na dauveiqaravi ni Kalou. Cava e yaco? A ciqoma na ivola era tabaka na Gonevuli ni iVolatabu, e vu mai lomana nona taleitaka na ka dina, qai sega ni tauri iyaragi tale. E mani cakacaka ena tabana e sega ni vakaitavi ena ivalu. Ni oti na ivalu, e dua sara na painia gugumatua me vica vata na yabaki.
Macala ga ni tiko eso na ka mera vulica na Gonevuli ni iVolatabu me baleta na tawaveitovaki, ia e duatani tu ga nodra ivalavala kei na nodra rai ni vakatauvatani kei ira na tokona na ivalu. Era vakarewataka na daunipolitiki kei ira na iliuliu ni lotu nodra drotini ni matanitu, ia o ira na Gonevuli ni iVolatabu era vakamalumalumu ga vua na “Turaga ni Sautu.” (Aisea 9:6) Eso na tacida e sega sara nira dei mera tawaveitovaki, ia era duavata kei na ka e vakadeitaka o Konrad Mörtter, “Au kila vinaka mai na Vosa ni Kalou, ni sega ni dodonu vua na lotu vaKarisito me vakamatea e dua.”—Lako 20:13. *
Ke dua e bese ni vakaitavi ena ivalu ena vuku ni nona vakabauta, e sega ni tiko e dua na lawa e Jamani me vagalalataki ira. Sivia gona ni 20 na Gonevuli ni iVolatabu era bese ni curu ina mataivalu. Eso na tacida qori e tukuni nira tauvimate ni vakasama, me vakataki Gustav Kujath, a kau ina valenibula ni mate ni vakasama qai soli vua na wainimate. A bese tale ga ni curu ina mataivalu o Hans Hölterhoff, a bala i valeniveivesu, sega tale ga ni ciqoma na cakacaka e sema ina ivalu. Era vesuki koya na yadra ra qai tawani koya ena dua na jakete e cula vakadodonu me yacova ni sa nunu na ligana kei na yavana. Ni sega ni cakitaka nona vakabauta, era mani vakalialiai koya me nanuma ni sa na vakamatei. Ia e yalodina tu ga o Hans.
Eso tale na tacida era curu ina mataivalu era bese ni tauri iyaragi, era kerea mera cakacaka ena tabana e sega ni vakaitavi ena ivalu. * Qori na ka e cakava o Johannes Rauthe, e lesi me cakacaka ena sala ni sitima. A veivuke vei ira na vuniwai o Konrad Mörtter, o Reinhold Weber e nasi. E vakavinavinakataka o August Krafzig ni sega ni biu ena bucanivalu. O ira na Gonevuli ni iVolatabu qo kei ira na so tale era vakadeitaka mera qaravi Jiova, nira yavutaka na ka era kila ena loloma kei na yalodina.
Ena vuku ni ka era cakava na tacida ena gauna ni ivalu, era dau vakadikeva na vakailesilesi na nodra cakacaka. Ena veiyabaki e tarava, vica vata na udolu na kisi ni veilewai e Jamani e baleta nodra cakacaka vakavunau. E mani tauyavutaka na valenivolavola ni tabana e Jamani e dua na tabana vakalawa e Peceli mai Magdeburg me vukei ira na tacida.
Ni toso na gauna, e vakamatatataki na noda kila na iVakadinadina i Jiova na ka e vauca na tawaveitovaki. Ni tekivu na ikarua ni ivalu levu, era dei na tacida mera tawaveitovaki nira sega ni via lewe ni mataivalu. Na matanitu o Jamani e okati ira na tacida mera meca, ra qai vakararawataki kina vakaca. Ena qai tabaki malua qori ena ulutaga “Vanua e Maroroi Kina na Keda iTukutuku Makawa.”—iTukutuku makawa mai Urope e Loma.
^ para. 7 Wilika na kedra italanoa na Gonevuli ni iVolatabu mai Peritania ena iMatai ni iValu Levu ena “Vanua e Maroroi Kina na Keda iTukutuku Makawa—Era Tudei ‘ena Gauna ni Veivakatovolei’” ena itabataba ni Me 15, 2013 ni Vale ni Vakatawa.
^ para. 9 E vakatututaki ena Volume VI ni Millennial Dawn (1904) kei na itabataba vakaJamani ni Zion’s Watch Tower ni Okosita 1906 na ka mera cakava na tacida. Sa qai vakamatatataki ena Watch Tower ni Seviteba 1915 mera kua sara ga ni lewena na mataivalu na Gonevuli ni iVolatabu. Ia e sega ni tabaki qori ena vosa vakaJamani.


text:
NA RAI NI IVOLATABU
Vakabauta
Era kaya eso nira daulotu, ia era sega ni kila na ibalebale ni “vakabauta.” Na cava na vakabauta? Na cava e bibi kina na vakabauta?
Na cava na vakabauta?
KA ERA TUKUNA ESO
Era nanuma e levu ni sega ni gadrevi me dua na ivakadinadina me qai vakabauti e dua na ivakavuvuli. Kena ivakaraitaki, ena tukuna e dua na daulotu: “Au vakabauta na Kalou.” Ia ke tarogi se “cava e vakabauta kina ya,” ena rairai kaya “ya na ka au vakavulici kina.” O koya e va qori na nona rai e vakabauta tu ga vakamataboko na ka, e sega ni yavutaki vinaka na nona vakabauta.
KA E KAYA NA IVOLATABU
“Na vakabauta oya noda vakadeitaka e lomada ni na yaco dina na ka eda nuitaka, na noda raica tale ga na ivakadinadina e vakaraitaka ni tiko dina na ka e sega ni raica na matada.” (Iperiu 11:1) E bibi me tiko e dua na ivakadinadina meda vakadeitaka kina ni na yaco dina na ka eda nuitaka. Na vosa taumada e vakadewataki me “vakadeitaka e lomada,” e sega ni vakaibalebaletaka na ivakarau ni lomada se na tatadra. E okati gona ena vakabauta na noda vakadeitaka e dua na ka e tiko na kena ivakadinadina.
“Tekivu mai na gauna a buli kina na vuravura e kilai na veika tawarairai me baleti koya [Kalou], ya na nona kaukaua e sega ni vakaiyalayala, vaka kina ni o koya dina ga na Kalou.”—Roma 1:20.
Na cava e bibi kina na vakabauta?
KA E KAYA NA IVOLATABU
“Ke sega na vakabauta eda na sega ni vakamarautaka rawa na Kalou, ni o koya e torova na Kalou e dodonu me vakabauta ni bula dina tiko o koya, ni na vakaicovitaki ira tale ga era vakasaqarai koya ena yalogu.”—Iperiu 11:6.
Eda sa raica oti mai ni levu era vakabauta ga na Kalou baleta nira susugi se ra vakavulici kina. Ia e vinakata na Kalou vei ira na qaravi koya, mera vakabauta dina ni bula tiko o koya qai dauloloma. Qori na vuna e veiuqeti kina na iVolatabu meda yalogu ni vakasaqara na Kalou, meda rawa ni kilai koya vinaka.
“Toro voleka vua na Kalou ena qai toro voleka mai vei kemuni o koya.”—Jemesa 4:8.
Ena rawati vakacava na vakabauta?
KA E KAYA NA IVOLATABU
E kaya na iVolatabu ni “vakabauti ga na ka ke rogoci na vosa.” (Roma 10:17) Kena ibalebale e bibi mo ‘rogoca’ na ka e kaya na iVolatabu me baleta na Kalou. Qori na imatai ni ka mo cakava mo rawa ni vakabauti koya. (2 Timoci 3:16) Ni o vulica na iVolatabu, o na kila na isau ni taro va qo: O cei na Kalou? Au na vakadinadinataka vakacava ni bula tiko na Kalou? E kauaitaki au dina na Kalou? Na cava na inaki ni Kalou me baleta na veigauna se bera mai?
Era na marau na iVakadinadina i Jiova mera veivakavulici ena iVolatabu. E vakamacalataki ena neimami website na jw.org: “Keimami marautaka na iVakadinadina i Jiova me keimami veivakavulici ena iVolatabu, ia keimami sega ni vakasaurarataka e dua me lewena na neimami lotu. Keimami na vakamacalataka ga ena veidokai na ka e kaya na iVolatabu, ia e tu vua na tamata yadua na dodonu me digia na ka e vakabauta.”
Na nomu vakabauta e dodonu me yavutaki ena ivakadinadina o raica, ni o vakasamataka na ka dina o wilika ena iVolatabu. Ni o cakava qori, o sa vakataki ira eso na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri, “gauna era rogoca kina na vosa, e gu na lomadra mera dikeva vinaka na iVolatabu e veisiga mera vakadeitaka kina se dina na ka era rogoca se sega.”—Cakacaka 17:11.
“Ena rawata na bula tawamudu, o koya e vulica tiko ga na veika me baleti kemuni na Kalou dina duadua ga, kei Jisu Karisito oni tala mai.”—Joni 17:3.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Ena Rawa Niu Moce Vinaka?
Ke o sega ni pasi ena lesoni ni fika, o na rairai nanuma mo vuli lesoni vakalevu. Ke o sega ni vinaka ena dua na qito, de dua o nanuma mo tereni vakalevu. Ia na rua na ituvaki qori, ena vinakati ga mo moce vinaka. Vakasamataka mada e vica na tikina qo.
Vuna mo moce kina
Era kaya na kenadau ni vinakati e walu ina tini na aua, na levu ni gauna mera moce kina na itabagone e veibogi. Cava e bibi kina na moce vinaka?
Vinaka na ivakarau ni nomu vakasama. E dau tukuni tu ni yaga ina vakasama na moce. Ena vinaka kina nomu cakacaka ni vuli, qito kei na sala mo walia kina na leqa.
Vinaka nomu itovo kei na ivakarau ni lomamu. O ira na sega ni dau moce vinaka ena rairai veisau na ivakarau ni lomadra, era na dau rarawa se lomabibi, dredre tale ga mera veimaliwai kei ira eso tale.
Draiva kina vakavinaka. E laurai ena dua na vakadidike mai Merika, “nira dau sosovu tiko vakalevu” o ira na draiva era yabaki 16 ina 24 “ena gauna era coqa kina,” ni vakatauvatani kei ira na draiva yabaki 40 ina 59.
Bulabula vakayago. E yaga na moce ina sela ni yagomu kei na kena vakavinakataki tiko ga, vaka kina nomu viciko, kei na drodro ni dra. Ni o moce vinaka, o na sega ni levulevu ca, matenisuka, se strouk.
Cava e dredre kina nomu moce?
Sa vakamacalataki mai cake na yaga ni moce, ia e levu na itabagone e dredre tiko ga nodra moce. Kena ivakaraitaki e kaya o Elaine e yabaki 16:
“Tarogi keimami o qasenivuli se gauna cava keimami moce kina. Levu era kaya ena rua se lima na kaloko ena mataka. Dua ga e kaya ni moce ena veimama ni ciwa ena bogi.”
Cava e vakadredretaka nomu moce?
Veimaliwai. “E rawarawa na yadra sivia ni dau caka kina eso na ka e sega ni bibi sara, vakauasivi niu veimaliwai kei ira noqu itokani ena bogi.”—Pamela.
iTavi. “Au dau taleitaka na moce, ia e dredre ni sa rui levu na osooso.”—Ana.
iYaya Vakalivaliva. “E vakaleqa sara ga noqu moce na noqu talevoni. Dau dredre sara meu biuta niu davo toka ena loga.”—Anisa.
Au na rawa ni moce vinaka vakacava?
Dikeva nomu rai me baleta na moce. E kaya na iVolatabu: “E vinaka me sinai e dua na liga ena vakacegu, e ca ni sinai ruarua na liga ena cakacaka kaukaua qai tautauvata kei na cemuria na cagi.” (Dauvunau 4:6) E bibi na moce, sega ni ka me marautaki wale ga. Ke sega na moce vinaka, o na datuvu na cakacaka, lailai tale ga na ka ni veivakamarautaki o kauai kina!
Kila na vu ni nomu sega ni moce vinaka. Kena ivakaraitaki, o dau yadra tu vakabogi kei ira na nomu ilala? Vakacava sa rui levu nomu lesoni kei na cakacaka e lesi vei iko? E vakavuna tiko nomu yadra sivia se mo yadra mai na moce nomu talevoni?
Me vakasamataki: Ena vinakati na cakacaka mo walia kina eso na ka e vakadredretaka nomu moce vinaka, ia ena yaga nomu sasaga. E kaya na Vosa Vakaibalebale 21:5:“ Na lalawa ni tamata gumatua ena tini vinaka ga, ia o ira kece era vakusakusa era na dravudravua.”
Io, na kena e yaga vei iko ena rairai sega ni yaga vua e dua tale. Kena ivakaraitaki, era kaya eso ni nodra moce vakalekaleka ena siga, e vukei ira mera moce vinaka ena bogi. Ia e yaco na kena veibasai qori vei ira eso tale. Saga mo kila na kena e vinaka vei iko. Qo eso na vakatutu ena rawa ni vukei iko:
Tiko na gauna mo vakacegu kina. Ke o saga mo vakacegu ni se bera na gauna ni moce, ena rairai totolo ga nomu moce lutu.
“Vakaotia rawa nomu itavi e vale kei na so tale na ka o vakacolati kina, mo kua ni leqataka tiko ena gauna ni moce.”—Maria.
Kua ni dau veiveisau. Kua ni vakamuai totolo ena dua na ituvaki e yaco vakasauri, lewa vinaka nomu ituvatuva mo rawa ni moce vinaka kina.
“Au vinakata meu moce ena veibogi me walu na aua. Ia keu na yadra vakamataka, au na cakacakataka na gauna meu moce kina.”—Vincent.
Mo dei kina. E tiko tale ga na ituvatuva e muria na yagomu me baleta na moce kei na yadra, ia ena rawa ga ke o vakamatauni iko kina. Era kaya na kenadau ni kila tiko na yagomu na gauna ni moce, kei na gauna mo yadra kina e veisiga. Tovolea mada ena dua na vula, o na raica na kena vinaka.
“Ke dua tiko ga na gauna o moce kina e veibogi, ena bulabula nomu vakasama ena siga tarava. O na cakacaka tale ga vakavinaka.”—Jared.
Kua ni sivia na ka ni veivakamarautaki. E kaya na iVolatabu meda “lewai keda vinaka,” e okati tiko kina na ka o cakava ena gauna o galala kina.—1 Timoci 3:2, 11.
“Au saga meu vakalailaitaka na ka ni veivakamarautaki au lakova ena yakavibogi. Keu sega ni yalana, ena vakaleqai ga kina noqu moce!”—Rebecca.
Me “moce” tale ga nomu talevoni! Ni vo e dua na aua mo moce, saga mo kua ni vaqaqara ena internet, se vakau itukutuku vei ira nomu itokani. Era veivakasalataki tale ga eso na kenadau ni rarama ni talevoni, tivi se tablet e dau vakadredretaka na moce.
“Era namaka eso mo raica tu ga nomu talevoni e veigauna. Ia ke o vinakata mo cegu, bokoca nomu talevoni.”—Julissa.


text:
“Tiko ga ena Loloma ni Kalou”
Na ivola qo ena dusimaki iko mo vakaitovotaka tiko ga na ivakavuvuli vakaivolatabu, mo tiko ga kina ena loloma ni Kalou.
iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa
E uqeti ira na lomani Jiova na iLawalawa Dauvakatulewa ni iVakadinadina i Jiova mera vakatotomuria na ivakaraitaki i Jisu, ni tiko ga ena loloma ni Kalou.
WASE 1
“Qo na iBalebale ni Noda Lomana na Kalou”
E vakaraitaka na iVolatabu ena dua ga na iyatuvosa na sala mo lomana kina na Kalou.
WASE 2
Ena Vinaka Tiko ga Vakacava Nomu Lewaeloma?
E rawa ni tiko na lewaeloma savasava e sega ni donu ena mata ni Kalou?
WASE 3
Lomani Ira na Tamata e Lomani Ira na Kalou
Meda vakatotomuri Jiova ni digia vinaka nona itokani.
WASE 4
Na Cava Meda Doka Kina na Veiliutaki?
E vakaraitaka na iVolatabu e tolu na sala e dusimaki keda kina o Jiova meda doka na veiliutaki.
WASE 5
Meda Kua ni Vakavuravura
E vakaraitaka na iVolatabu e lima na sala meda kua kina ni vakavuravura.
WASE 6
Me Digitaki Vakacava na Ka ni Veivakamarautaki
Tolu na taro ena vukei iko mo digia kina vakayalomatua na ka ni veivakamarautaki.
WASE 7
O Vakamareqeta na Bula me Vakataki Jiova?
E bibi gona mo kua ni vakamatea e dua
WASE 8
Na Kalou e Lomani Ira na Tamata Savasava
Ena vukei iko na iVolatabu mo vorata na itovo ena vakadukadukalitaki iko ena mata i Jiova.
WASE 9
“Dro Tani Mai na Veiyacovi Tawadodonu!”
Era coko ena veiyacovi tawadodonu e veiyabaki e udolu na lotu vaKarisito. O na vorata vakacava na idre qo?
WASE 10
Na Vakawati—Nona iSolisoli na Kalou Dauloloma
O na vakavakarau vakacava me vinaka nomu vakawati? Ke o sa vakawati, ena dei vakacava nomu vakawati?
WASE 11
“Meda Rokova Kece na Vakawati”
Ono na taro mo vakasamataka me qaqaco kina na ivau ni vakawati.
WASE 12
Tukuna na Ka “e Vinaka Qai Veivakayaloqaqataki”
Na vosa e rawa ni veibasuraki se veivakayaloqaqataki. Mo dau vakayagataka vinaka na isolisoli ni vosa ena inaki e bulia kina o Jiova.
WASE 13
Soqo ni Marau e Vakacudruya na Kalou
Eso na soqo kei na olodei e nanumi ni vakarokorokotaki kina na Kalou ia e beci kina o koya.
WASE 14
Meda Daudina ena Ka Kece
Mo daudina, e tiko na ka mo cakava.
WASE 15
Marautaka na Nomu Cakacaka Vakaukaua
Ena yaga na isau ni lima na taro qori mo kila na cakacaka cava mo digia se kua.
WASE 16
Vorata na Tevoro kei na Nona iVadi Qaseqase
Eda kila na kaukaua i Setani ia eda vorata na kena veivakamuai. Na vuna?
WASE 17
“Moni Vakaukauataki ena Yavu ni Nomuni Vakabauta Savasava”
Tolu na sala mo vakaukauataka kina nomu vakabauta na Kalou mo tiko ga kina ena nona loloma.
IKURI
Mera Raici Vakacava na Vakasivoi
E dodonu meda vakayawaki keda sara ga mai vua?
IKURI
Ubi na Ulu—Gauna kei na Vuna?
E vakaraitaka na iVolatabu e tolu na sala mo kila kina na kena isau.
IKURI
Vakarokorokotaki ni Kuila, Veidigidigi, kei na Veiqaravi Raraba
Na ivakavuvuli vakaivolatabu cava ena vukea me savasava tiko ga nomu lewaeloma ni o vakatulewa?
IKURI
iWasewase Lalai ni Dra kei na Veisele
Ni o muria vinaka na ikalawa, o na rawa ni vosota na veiqaravi vakavuniwai.
IKURI
Valuta na Vakatavevele
O na valuta vakacava na itovo dukadukali qo?
IKURI
Rai Vakaivolatabu me Baleta na Veisere kei na Veibiu
Me vaka e tukuna na iVolatabu, gauna cava sa rawa ni vakawati tale kina o koya e veisere?
IKURI
Wali na Veileti Vakabisinisi
E rawa ni veilewaitaka e dua na tacina na lotu vaKarisito?


text:
WASE RUA
E iVola ni Kalou na iVolatabu
1, 2. Na cava e iloloma totoka kina ni Kalou na iVolatabu?
NI LOLOMATAKA vei iko e dua na ka na nomu itokani, o na via raica sara ga se cava e solia vei iko. Dua na ka nomu marau ni bau nanumi iko tu. O na vakavinavinakataki koya tale ga.
2 Na iVolatabu e iloloma ni Kalou. Eda wilika kina na itukutuku eda na sega ni rawa ni kila mai na dua tale na vanua. Kena ivakaraitaki, e tukuna ni bulia na lomalagi na Kalou, na vuravura, kei na imatai ni tagane kei na yalewa. E dusimaki keda ena ivakavuvuli yaga meda walia kina na noda leqa. E vakamacalataki ena iVolatabu na sala ena vakayacora kina na Kalou nona inaki, oya me vakavinakataka na ituvaki kei vuravura. Io, na iVolatabu e dua dina na iloloma totoka!
3. Na cava o na kila ni o vulica na iVolatabu?
3 O na kila ena nomu vulica na iVolatabu ni vinakata na Kalou mo nona itokani. Na levu ga ni nomu vulica na veika me baleti koya, na dei tale ga ni nomudrau veitokani.
4. Na cava o qoroya me baleta na iVolatabu?
4 Sa vakadewataki na iVolatabu ena rauta ni 2,800 na vosa, sa tabaki tale ga e vica vata na bilioni na ilavelave. E vica vata na bilioni na lewe i vuravura era sa rawa ni wilika na iVolatabu ena nodra vosanisucu. E sivia tale ga na le duanamilioni era taura na iVolatabu e veimacawa! Io, e duatani duadua na iVolatabu.
5. Na cava eda kaya kina ni “vakavuna na Kalou” na iVolatabu?
5 E “vakavuna na Kalou” na iVolatabu. (Wilika 2 Timoci 3:16.) Ia era na rairai nanuma eso, ‘E ivola vakacava ni Kalou na iVolatabu nira vola na tamata?’ E sauma na iVolatabu: “E tukuna ga na tamata na ka e vinakata na Kalou ena veiuqeti [se, veidusimaki] ni yalo tabu.” (2 Pita 1:21) Qori e vaka ga nona tukuna vei vunivola e dua na daunibisinisi me vola nona ivola. E nei daunibisinisi na ivola, sega ni nei vunivola. Ena vakasama vata qori, na iVolatabu e ivola ni Kalou, sega ni nodra ivola na tamata era volavola. E dusimaki ira qori na Kalou mera vola nona nanuma. Io, na iVolatabu e ‘vosa ni Kalou.’—1 Cesalonaika 2:13; raica na iKuri ni iVakamacala 2.
DONU VINAKA NA IVOLATABU
6, 7. Na cava eda kaya kina ni sega ni veisaqasaqa na ka e kaya na iVolatabu?
6 E volai na iVolatabu ena loma ni 1,600 vakacaca na yabaki. O ira na volavola e duidui na gauna era bula kina. Eso era vuli vinaka, eso tale e sega. Kena ivakaraitaki, e dua e vuniwai, eso tale era dauteitei, dauqoli, ivakatawa, parofita, dauveilewai, se tui. Era duidui na volavola, ia e sega vakadua ni veisaqasaqa na lewe ni iVolatabu. E veisemati vinaka na ka e vakamacalataki ena wase kece. *
7 Na imatai ni vica na ivola ena iVolatabu e vakaraitaka na itekitekivu ni leqa e vuravura. Sa qai vakamacalataki ena iotioti ni ivola ni na walia na leqa qori na Kalou ena nona vukica na vuravura me parataisi. E kovuti ena iVolatabu e vica vata na udolu na yabaki ni bula ni kawatamata, e tukuni tale ga kina ni sega vakadua ni daro na inaki ni Kalou.
8. Tukuna na ivakaraitaki ni kena donu vinaka na ka vakasaenisi e cavuti ena iVolatabu.
8 E sega ni volai na iVolatabu me vakavulica na veika vakasaenisi se me vulici e koronivuli. Ia e dau donu tu ga na veika vakasaenisi e vakamacalataka. Sega ni dodonu me kurabuitaki qori ni ivola sara ga ni Kalou. Kena ivakaraitaki, e vakasalataki ira na Isireli na Kalou ena Vunau ni Soro ena ka mera cakava me kua ni dewa kina na mate. Se bera sara ni kila na tamata na ka era rawa ni cakava na manumanu lalai ni mate, sa volai makawa tu qori ena iVolatabu. E donu tale ga e rua na ka e tukuna na iVolatabu me baleta na vuravura. Kena imatai, e vakaliligi wale tu. (Jope 26:7) Kena ikarua, e mokimokiti na vuravura, dina ga ni cala tu nodra nanuma e levu me baleta na ibulibuli ni vuravura.—Aisea 40:22.
9. Na cava eda vulica ena nodra daudina na dauvola iVolatabu?
9 Na itukutuku makawa tale ga e volai ena iVolatabu e dau donu tu ga. Ia e sega ni volai vakadodonu eso na ka ena levu tale na ivola ni itukutuku makawa nikua, nira sega ni daudina o ira era volavola. Kena ivakaraitaki, era sega ni vakamacalataka na druka ni nodra matanitu ena ivalu. Ia era daudina na dauvola iVolatabu nira bau vola mada ga nodra druka na Isireli. Era vola tale ga na nodra cala. Kena ivakaraitaki, e vola o Mosese ena Tiko Voli Mai na Lekutu na cala bibi e cakava qai vunauci koya kina na Kalou. (Tiko Voli Mai na Lekutu 20:2-12) Na nodra daudina na dauvola iVolatabu e vakaraitaka ni ivola ni Kalou na iVolatabu. E rawa kina meda vakabauta na ka e kaya.
VUTUCOQA ENA IVAKASALA YAGA
10. Na cava e yaga kina vei keda nikua na ivakasala ena iVolatabu?
10 “E vakavuna na Kalou” na iVolatabu, “e yaga me veivakavulici, me veivunauci, me veivakadodonutaki.” (2 Timoci 3:16) Io, e yaga tale ga vei keda nikua na ivakasala ena iVolatabu. Ni buli keda o Jiova, e kila kina na ivakarau ni lomada kei na noda rai. Na nona kilai keda vinaka e lailai tale na noda kilai keda. E vinakata tale ga meda marautaka noda bula. E kila na veika e vinaka vei keda kei na ka ena vakaleqai keda.
11, 12. (a) Na ivakasala yaga cava i Jisu e volai ena Maciu wase 5 ina 7? (b) Na cava tale eda vulica ena iVolatabu?
11 E volai ena Maciu wase 5 ina 7 na ivakasala yaga i Jisu ena sala meda marau kina, vinaka noda veimaliwai, ivakarau ni masu, kei na rai donu me baleta na ilavo. A se volai sara na ivakasala qori ena 2,000 na yabaki sa oti, ia e se mana, e se yaga tiko ga nikua.
12 E veivakavulici tale ga ena iVolatabu o Jiova ena sala me vinaka kina noda bula vakavuvale, ivakarau ni cakacaka, meda veiyaloni tale ga kei ira eso tale. E dau yaga tu ga na ivakavuvuli ena iVolatabu, e ganita na duidui yabaki ni bula, duidui vanua eda tiko kina, kei na leqa eda dui sotava.—Wilika Aisea 48:17; raica na iKuri ni iVakamacala 3.
NUITAKI NA PAROFISAI ENA IVOLATABU
13. Na cava e tukuna o Aisea ni na yaco ena koro o Papiloni?
13 E levu na parofisai ena iVolatabu sa vakayacori oti. Kena ivakaraitaki, a parofisaitaka o Aisea ni na vakarusai o Papiloni. (Aisea 13:19) E vakamatatataka sara ga na sala ena vakarusai kina na koro. E taqomaki tu na koro ena kena matamata lelevu kei na uciwai. Ia e parofisaitaka o Aisea ni na maca na uciwai, qai dola tu na matamata. Ena sega ni gadrevi mera vala o ira na lai ravuravu. E bau parofisaitaka tale ga o Aisea na turaga ena vakabalei Papiloni, na yacana o Sairusi.—Wilika Aisea 44:27–45:2; raica na iKuri ni iVakamacala 4.
14, 15. A vakayacori vakacava na parofisai i Aisea?
14 Oti e ruanadrau na yabaki mai na gauna e volai kina na parofisai, sa yaco yani e Papiloni na mataivalu me lai ravuta na koro. O cei e liutaka na mataivalu? Me vaka ga e parofisaitaki, e liutaka yani o Sairusi na tui Perisia. Ia vakacava ena curubotea dina na koro na mataivalu i Sairusi me vaka e parofisaitaka o Aisea?
15 Era soqo tiko na kai Papiloni ena bogi ni ravuravu. Era sega ni rere ni taqomaka vinaka tu nodra koro na bai cecere kei na uciwai. Ia sa tekivu vakadavea tiko na wai ena taudaku ni koro o Sairusi kei na nona mataivalu. E lutu sara na wai ina kena iyalayala mera taubale takoso kina na sotia ni Perisia. Ia era na curubotea vakacava na mataivalu na bai kei Papiloni? Me vaka ga e parofisaitaki, sa dola rawa tu na matamata ni koro, sega tale ni gadrevi mera vala na sotia!
16. (a) Na cava e parofisaitaka o Aisea ni na yacovi Papiloni ni sa vakarusai oti? (b) Eda kila vakacava ni a yaco dina na parofisai i Aisea?
16 A parofisaitaka o Aisea ni na sega ni tawani tale o Papiloni ena nona vola: “Ena sega ni tawani tale, ena sega tale ni tiko kina e dua ena itabatamata kece.” (Aisea 13:20) Vakacava e yaco dina qori? Sa tu wale ga nikua na irusarusa ni koro o Papiloni ena rauta na 50 na maile ena ceva kei Baghdad, mai Iraki. Ena gauna mada ga qo, e sega tale ni dua e vakaitikotiko ena vanua ya. A vakarusai Papiloni o Jiova ni “taviraki koya ena itaviraki ni veivakarusai.”—Aisea 14:22, 23. *
17. Na cava meda vakabauta kina na yalayala kece ni Kalou?
17 Eda rawa ni vakabauta na ka e kaya na iVolatabu me baleta na gauna se bera mai ni sa vakayacori oti e levu na kena parofisai. Eda nuidei ni na dina o Jiova ena nona yalayala me vukica na vuravura me parataisi. (Wilika Tiko Voli Mai na Lekutu 23:19.) Io, e rawa nida marautaka na inuinui ni “bula tawamudu e yalataka makawa tu mai na Kalou, o koya e sega ni lasu rawa.”—Taito 1:2. *
VEISAUTAKA NA BULA NA IVOLATABU
18. E vakamacalataka vakacava o Paula na “vosa ni Kalou”?
18 Eda sa raica oti mai ni duatani duadua na iVolatabu. E veisemati vinaka na ka e volai kina, e donu tu ga na ka vakasaenisi kei na itukutuku makawa e vakamacalataka. E volai tale ga kina na ivakasala yaga, kei na levu na parofisai era yaco dina. Ia e dua tale na ka e yaga kina na iVolatabu. E vola na yapositolo o Paula: “E bula na vosa ni Kalou qai kaukaua.” Na cava na kena ibalebale ya?—Wilika Iperiu 4:12.
19, 20. (a) O na kila vinaka vakacava na kemu ituvaki ni o dikeva na iVolatabu? (b) O na vakaraitaka vakacava nomu vakavinavinakataka na iVolatabu?
19 E rawa ni veisautaka nomu bula na iVolatabu. O na kila vinaka kina na kemu ituvaki, ni rawa ni vakavotuya na nomu nanuma kei na inaki ni lomamu. Kena ivakaraitaki, eda na rairai nanuma nida lomana na Kalou. Ia ena qai vakadinadinataki qori ena noda muria na ka e kaya na iVolatabu.
20 E ivola dina ni Kalou na iVolatabu. E vinakata o koya mo wilika, vulica, mo vakamareqeta tale ga. Vakaraitaka nomu vakavinavinakataka na iloloma qo ena nomu vulica tiko ga. O na kila kina na inaki ni Kalou me baleti keda na kawatamata. Ena qai vakamacalataki vinaka qori ena ulutaga e tarava.
^ para. 6 Era kaya eso ni veisaqasaqa na ka e kaya na iVolatabu, ia e sega ni dina qori. Raica na tabana e 16 kei na 17 ni brochure Noda iVola Kece, tabaka na iVakadinadina i Jiova.
^ para. 16 Raica na ikuri ni ivakamacala ni parofisai ena iVolatabu ena tabana e 27-29 ni ivola, Noda iVola Kece, tabaka na iVakadinadina i Jiova.
^ para. 17 Na vakarusai nei Papiloni e dua ga na ivakaraitaki ni parofisai ena iVolatabu a yaco dina. O na raica eso tale na parofisai me baleti Jisu Karisito ena iKuri ni iVakamacala 5.


text: 22 Oti oya sa qai vakatovolei+ Eparama na Kalou dina, e kaya vua: “Eparama!” e sauma o koya: “O yau qo!”2 E kaya tale: “Kerekere, kauta mada na luvemu, na luvemu duabau o dau lomana,+ o Aisake,+ drau gole ina vanua o Moraia+ mo qai cabori koya e kea me isoro kama ena ulunivanua au na lesia vei iko.”3 E mani sou vakamataka o Eparama, e vakarautaka nona idabedabe ena daku ni asa, qai kauta e rua nona dauveiqaravi kei Aisake na luvena. E kolata na buka ni isoro kama qai cavutu me gole yani ina vanua sa vakaraitaka vua na Kalou dina.4 Ena ikatolu ni siga, e tacake o Eparama qai raica vakayawa tu yani na vanua oya.5 Sa qai kaya o Eparama vei rau nona dauveiqaravi: “Drau tiko ga i ke kei na asa, ia o yau kei na cauravou keirau na lako i kea me keirau lai sokalou, oti keirau na lesu mai vei kemudrau.”6 E mani taura na buka ni isoro kama o Eparama qai vakacolata vei Aisake na luvena. E qai taura e ligana na bukawaqa kei na isele,* erau qai gole yani.7 E kaya sara o Aisake vei Eparama na tamana: “I ta!” E sauma o koya: “Io luvequ!” E kaya tale: “Sa tu qo na bukawaqa, sa tu qo na buka, ia i vei na sipi me isoro kama?”8 E qai kaya o Eparama: “Luvequ, na Kalou ena vakarautaka na sipi me isoro kama.”+ Erau tomana sara nodrau ilakolako.9 Erau sa qai yaco yani ena vanua e vakaraitaka vua na Kalou dina, e tara sara e kea o Eparama e dua na icabocabonisoro qai tuvana e delana na kau. E vesuka na liga i Aisake kei na yavana qai vakadavori koya ena icabocabonisoro ena delanikau.+10 E qai dodoka na ligana o Eparama, taura na isele* me vakamatea na luvena.+11 Ia e qai kacivi koya na agilosi i Jiova mai lomalagi, e kaya: “Eparama, Eparama!” E sauma yani: “O yau qo!”12 E qai kaya o koya: “Kua ni vakamavoataka na cauravou, kua ni cakava vua e dua na ka, niu sa kila qo ni o rerevaka na Kalou, ni o sega ni bureitaka vei au na luvemu, na luvemu duabau.”+13 E qai tacake o Eparama, e raica sara e dua na tamanisipi e tacori tu na kena ileu ena veikau lalai. E mani gole yani o Eparama, kauta mai na tamanisipi qai vakacabora me isoro kama me isosomi kei luvena.14 Sa qai vakatoka na vanua oya o Eparama me o Jiova jaire.* Qo na vuna e dau tukuni kina ena gauna qo: “Ena vakarautaki ena ulunivanua i Jiova.”+15 E qai kacivi Eparama ena ikarua ni gauna mai lomalagi na agilosi i Jiova,16 e kaya: “‘Au sa bubului ga vakataki au,’ e tukuna o Jiova,+ ‘baleta ni o sa cakava na ka qo, o qai sega ni bureitaka vei au na luvemu tagane, na luvemu duabau,+17 au na vakalougatataki iko dina, au na vakalevutaka tale ga na nomu kawa me vaka na kalokalo ni lomalagi kei na mataninuku ni matasawa,+ ena qai taukena na nomu kawa na matamata* ni nona meca.+18 Ena vuku ni nomu kawa+ era na rawata na veivakalougatataki na matanitu kece kei vuravura ni o vakarorogo ina domoqu.’”+19 Oti oya sa qai lesu vei rau nona dauveiqaravi o Eparama, eratou cavutu sara me ratou lesu i Pieri-sepa,+ e mani vakaitikotiko voli ga e Pieri-sepa o Eparama.20 Oti qo, sa qai tukuni vei Eparama: “Sa vakasucu o Milika, eso kina na luvena tagane vei Neori na tacimu:+21 E nona ulumatua o Usa, e tarava o Pusa, qai kena ikatolu o Kemueli na tamai Arame,22 oti sa qai o Kiseti, o Eso, o Pilitasa, o Jetilafi, kei Pecueli.”+23 E qai luvei Pecueli o Repeka.+ Na le walu qo e vakasucuma o Milika vei Neori na tuakai Eparama.24 E tiko na watina lailai na yacana o Reuma qai luvena kina o Tipa, o Keama, o Teasi, kei Meaka.


text:
E VEISAUTAKA NA BULA NA IVOLATABU
Me Soli Tale Mada Vei Au e Dua na Yabaki ni Vakacegu kei na Marau
SUCU: 1971
VANUA: VARANISE
KA E KILAI KINA: VAKAITAVI ENA BASULAWA KEI NA ITOVO VORAVORA, IVALAVALA VAKASISILA, KEI NA VAKAYAGATAKI NI WAINIMATE GAGA
NOQU BULA E LIU:
Keitou tiko vakavuvale e Tellancourt, e dua na koro ena vuaicake kei Varanise. E turaga ni Varanise o tamaqu, e marama ni Itali o tinaqu. Niu se qai yabaki walu keitou toki ina dua na vanua era vakaitikotiko kina na dravudravua ena saula kei Roma, e Itali. Dredre dina na bula e vale ena vanua qori. Rau dau veiba kaukaua na noqu itubutubu ena vuku ni leqa vakailavo.
Niu sa yabaki 15 e uqeti au o tinaqu meu kua ni tu ga e vale, meu lai qara eso na noqu ilala. Dau levu gona na gauna au sega ni tiko kina e vale. Sega ni dede au sa vakailala cala. Sotava sara kina e dua na turaga au nanuma ga ni vinaka nona ivalavala. E qai solia vei au na wainimate gaga, au mani vakayagataka ena noqu viavia qase. E totolo ga noqu coko ena vakayagataki vakatani ni wainimate gaga kei na ivalavala dukadukali. E levu na gauna e vakayacori vei au na ivalavala vakasisila. Au vakawalena vakalevu noqu bula; sega ni dua na ka vei au na bula se mate. Dua na ka noqu galili. Au saga meu vakamatei au niu se qai yabaki 16 niu gunuva na yaqona ni valagi kaukaua na whiskey au qai rika ena dua na drano. Au sega tu kina ni vakilai au me tolu na siga.
Au tekivu kauaitaka noqu bula, ia au ivalavala voravora, bula lawaki ca tale ga. Au dau volitaki au meu veiyacovi kei ira na so, ia au vakamatenitaki ira ena wainimate gaga, au qai butakoca na iyaya talei kece e tu ena nodra vale. Era dau vakayagataki au na isoqosoqo daubasulawa lelevu meu volitaki wainimate gaga e Itali. Levu na gauna era dau vaqaqai au na ovisa. E vaka me sa sega tu ni vakainaki na noqu bula, au sa sega mada ga ni lewa vinaka na ka au cakava. Ia au vakabauta ni tiko na inaki ni noqu bula. Au masuta kina na Kalou me solia tale mada vei au e dua na yabaki ni vakacegu kei na marau.
VEISAUTAKI AU NA IVOLATABU:
Au toki i Igiladi niu sa yabaki 24. Ena vuku ni noqu dau veimaliwai kei ira na volitaki wainimate gaga, e rivarivabitaki kina noqu bula. Ni bera niu biubiu, au lai sikovi tinaqu, au kidroa ni rau veitalanoa tiko ena iVolatabu kei na dua na turaga, o Annunziato Lugarà. * Au kilai koya vinaka ni dau basulawa, au mani taroga se cava e cakava tiko e kea. E vakamacalataka sara na veisau e vakayacora ena nona bula me iVakadinadina i Jiova kina, e uqeti au meu yalataka niu na lai raici ira na iVakadinadina e Igiladi. Au mani vakadonuya, ia niu yaco e kea, au suka tale ina noqu bula e liu.
Dua na siga au sotava e dua na iVakadinadina ena tolonisala osooso e Igiladi ni soli Vale ni Vakatawa tiko kei na Yadra! Au mani kerea vua me keirau vuli iVolatabu niu nanuma lesu na noqu yalayala vei Annunziato.
Au kurabuitaka sara ga na veika au vulica kina. Kena ivakaraitaki, e uqeti au na veika e tukuni ena 1 Joni 1:9, me baleta na Kalou: “Ke da vakatusa noda ivalavala ca, ena vosota na noda ivalavala ca, ena vakasavasavataki keda tale ga.” E uqeti au sara ga na tikinivolatabu qori, niu kila ni dukadukali na noqu bula. Au tekivu gole ena nodra vale ni soqoni na iVakadinadina i Jiova, na Kingdom Hall. Era kidavaki au vakayalololoma. E uqeti au na nodra veivolekati meu lewena na nodra ivavakoso, ni vaka e dua na vuvale—qori sara ga na ka au dau diva tu ena dua na gauna balavu.
E rawarawa noqu biuta na wainimate gaga kei na ivalavala vakasisila, ia e dredre vakalevu noqu veisautaka na noqu itovo. Au raica ni dodonu meu dau veidokai, meu veinanumi tale ga. Au se saga tiko ga meu biuta eso na itovo makawa. Ena veivuke ga i Jiova au toso rawa kina vakayalo. Ni oti e ono na vula noqu vuli iVolatabu, au papitaiso meu iVakadinadina i Jiova ena 1997.
KENA YAGA:
Oti noqu papitaiso, keirau vakamau kei Barbara, se qai iVakadinadina i Jiova vou tale ga. Nona raica e dua na noqu itokani na levu ni noqu veisau, e vuli iVolatabu sara kina. Rau qai iVakadinadina kei ganena ni toso na gauna. E vuli iVolatabu tale ga na taci buqu, sa yabaki 80 vakacaca, e papitaiso ni bera ni mate.
Au qase ni ivavakoso ena vanua au tiko kina, keirau veiqaravi vakaitalatala vakatabakidua kei watiqu, me keirau veivakavulici ena iVolatabu vei ira na vosa vakaItali e Lodoni. So na gauna dau vakayalolailaitaki au na noqu bula e liu, ia dua na vu ni veivakayaloqaqataki levu o Barbara. Au sa mai lewena tu qo e dua na vuvale au dau diva tu, dua tale ga na Tamaqu dauloloma me vaka ga na ka au dau vinakata voli. Au a kerea na Kalou me solia tale mada vei au e dua na yabaki ni vakacegu kei na marau, ia e levu tale na ka e solia mai!
Au sa mai lewena tu qo e dua na vuvale au dau diva tu, dua tale ga na Tamaqu dauloloma me vaka ga na ka au dau vinakata voli
^ para. 10 Raica na ulutaga “E Veisautaka na Bula na iVolatabu—Au Kau Dakai e Veivanua Kece,” e talanoataka o Annunziato Lugarà, ena ilavelave ni Vale ni Vakatawa ena Julai 1, 2014, tabana e 8-9.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Au Dau Namaka Vakasivia na Ka?
Ke o
sega ni vinakata me dua na cala ena nomu pepa ni veitarogi
vakasuka e dua na ilesilesi vou ni o leqataka o na sega ni cakava vinaka
nanuma ni sega ni dodonu me vakalewai e dua na ka o cakava
. . . , de dua o sa namaka dina vakasivia na ka. Vakacava e dodonu mo kauaitaka na tikina ya?
Cava na kena ca?
E sega ni cala ke o solia nomu vinaka kece ena ka o cakava. Ia e kaya na ivola na Perfectionism—What’s Bad About Being Too Good?: “Dua na duidui levu e tiko ena noda saga meda kenadau ena ka eda cakava, kei na noda sasagataka na veika eda na sega ni rawata. Sega ni dua vei keda e uasivi, ena vakalomaocaocataki keda ga noda dau namaka vakasivia na ka.”
E tokona qori na iVolatabu ni kaya: “E sega ni dua na tamata yalododonu e vuravura me vakayacora tiko ga na ka vinaka qai sega ni valavala ca.” (Dauvunau 7:20) Ena sega ni vinaka tu ga e veigauna na veika eda cakava nida tamata ivalavala ca.
Ke dredre mo vakabauta ya, raica mada e va na sala e rawa ni vakaleqai iko kina nomu namaka vakasivia na ka.
Nomu rai me baleti iko. Sa rui cecere na ivakatagedegede era saga mera rawata o ira era dau namaka vakasivia na ka, era na rarawa ga kina. “Ena sega tu ga ni vinaka vakaoti na ka kece da cakava, ke da sa beci keda tu ga ni sega ni vinaka vakaoti na ka eda cakava, lakolako ga eda sa na datuvu. Qori ena vakavuna ga na rarawa.”—Alicia.
Nomu rai me baleta na ivakasala yaga. Ke vinaka mada ga na vakalelewa e caka, era dau nanuma o ira na namaka vakasivia na ka ni caka ya me vakacacani kina na kedra irogorogo. E kaya e dua na cauravou o Jeremy: “E dau ca sara ga vei au niu vakadodonutaki. Ke o namaka vakasivia na ka, o na sega ni vakadinata ni vakaiyalayala ga na ka o rawata, o na sega tale ga ni vinakata mo vukei.”
Nomu rai me baleti ira eso tale. E sega ni kurabuitaki na nodra dau veivakalewai o ira era namaka vakasivia na ka. E kaya e dua na goneyalewa yabaki 18 o Anna: “Ni o namaka me vinaka vakaoti na ka kece o cakava, ya tale ga na ivakatagedegede o na vinakata mera yacova eso tale. Nira sega ni yacova na ivakatagedegede qori, o na rarawataki ira tu ga.”
Nodra rai eso tale me baleti iko. Kua ni kurabui ke ra sega ni taleitaki iko eso tale ni o dau namaka vakasivia vei ira na ka! E kaya e dua na goneyalewa o Beth: “E veivakaocai na noda saga meda yacova nodra ivakatagedegede cecere o ira era namaka vakasivia na ka. E votivoti na tiko kei ira va ya!”
Rai donu
E kaya na iVolatabu: “Me kilai na nomuni yalorawarawa.” (Filipai 4:5) O ira era yalorawarawa era sega ni namaka vakasivia na ka me baleti ira, kei na veika me baleti ira eso tale.
“Levu na ka sa vakalomaocaocataki keda rawa tu. E ikuri ga ni lomaocaoca na noda namaka vakasivia na ka. Sa da na taqea dredre sara ga na lomaocaoca kece ya!”—Nyla.
E kaya na iVolatabu: “Mo yalomalumalumu . . . ni o lako vata kei na nomu Kalou!” (Maika 6:8) Era kila na yalomalumalumu ni vakaiyalayala na ka era rawata. Era na cakava ga na veika era rawata, era na sega ni vakalusi gauna ena itavi era sega ni cakava rawa.
“Keu via cakava vinaka na noqu itavi, meu ciqoma ga na itavi au na rawa ni cakava. Ni vakaiyalayala ga na ka au rawata.”—Hailey.
E kaya na iVolatabu: “Na ka kece e cakava na ligamu mo qarava ena nomu igu taucoko.” (Dauvunau 9:10) E sega ni vinaka na vucesa. O na sega ni namaka vakasivia na ka ke o dau gugumatua, yalorawarawa, qai yalomalumalumu.
“Au dau saga meu cakava vinaka na noqu cakacaka, meu solia kina noqu vinaka kece. Au kila ena sega ni vinaka vakaoti, ia au marau niu kila au solia kina noqu vinaka taucoko.”—Joshua.


text: 38 Ena gauna oya, e biuti ratou na tacina o Juta qai lai birika na nona valelaca ena vanua e tiko kina e dua na kai Etulama, na yacana o Ira.2 E raica e kea o Juta e dua na yalewa e luvei Sua na turaga ni Kenani.+ E taura me watina qai veiyacovi kei koya,3 mani bukete. E qai vakasucuma e dua na luvena tagane, mani vakayacani koya me o Eri.+4 E bukete tale o koya, qai vakasucuma e dua na luvena tagane, mani vakayacani koya me o Onani.5 E qai dua tale na luvena tagane e vakayacana me o Sela. A tiko voli e Kisipi+ o Juta ena gauna e vakasucumi luvena kina o watina.6 Oti sa qai kauta o Juta e dua na yalewa me wati Eri na nona ulumatua, na yacana o Tema.+7 Ia o Jiova e sega ni taleitaki Eri na ulumatua i Juta, mani vakamatei koya o Jiova.8 Ena ka e yaco oya, e kaya kina o Juta vei Onani: “Mo veiyacovi mada kei na wati tuakamu, drau qai vakawati vakaveidakuni, me cadra mai kina na kawa i tuakamu.”+9 Ia e kila o Onani ni kawa oya ena sega ni nona.+ Ni rau dau veiyacovi kei na wati tuakana e dau vakamaumautaka na nona wai ina qele, me kua kina ni dua na kawa i tuakana.+10 E ca na ka e cakava ena mata i Jiova, e mani vakamatei koya tale ga.+11 E qai tukuna o Juta vei Tema na vugona: “Mo lai tiko ga vakayada ena vale i tamamu me yacova ni sa cauravou o Sela na luvequ tagane,” ni kaya lo o koya: ‘De na mate tale ga o koya me vakataki rau na tuakana.’+ E mani lai tiko voli ga o Tema ena vale i tamana.12 Toso na gauna, sa qai mate na luvei Sua+ na wati Juta. A muria o Juta na gauna ni vakaloloku, e qai lako cake i Timinaca+ vei ira na daukotiva na nona sipi, o koya kei na nona itokani o Ira na kai Etulama.+13 A tukuni vei Tema: “O vugomu sa gole cake tiko qo i Timinaca me lai kotiva na nona sipi.”14 E mani luvata o koya na nona isulu ni yada, e dara sara e dua tale na isulu, e ovici koya ena dua na iovi e qai ubia na matana. Oti e lai dabe ena icurucuru kei Eneima e toka ena gaunisala i Timinaca, ni raica o koya ni sa cauravou o Sela, ia se sega ni soli o koya me wati Sela.+15 Ni raici koya o Juta e nanuma sara ni dua na saqamua, ni ubia tu na matana.16 E mani gole vakatikitiki vua ena bati ni gaunisala qai kaya: “Yalovinaka, meu veiyacovi mada kei iko,” ni sega ni kila ni o vugona+ ga qori. Ia e tukuna o Tema: “Na cava o na solia vei au me daru veiyacovi kina?”17 E qai kaya: “Au na vakauta yani e dua na luvenime mai na noqu qelenime.” E sauma o koya: “O na solia e dua na kena ivakadei me yacova ni sa kau mai?”18 E kaya tale: “Na ivakadei cava meu solia vei iko?” E sauma o koya: “Na nomu mama ivakadei,+ na kena wa, kei na nomu ititoko e tiko e ligamu.” E qai solia yani vua o koya, erau veiyacovi sara, e mani vakabuketetaki Tema.19 Oti oya e tucake o Tema me gole yani, e luvata nona iovi qai dara na nona isulu ni yada.20 E qai tala o Juta na nona itokani kai Etulama+ me kauta na luvenime, me kau lesu mai kina na ivakadei ena liga i yalewa, ia e sega vakadua ni kunei koya.21 E vakatarogi ira na lewenivanua e kea, e kaya: “I vei na saqamua ni valenisoro e dau duri tu e Eneima ena batinisala?” Ia era kaya: “Se sega vakadua ni dua na saqamua ni valenisoro ena vanua qo.”22 E mani lesu vei Juta, e kaya: “Au sega sara ga ni kunei koya, era kaya tale ga na lewenivanua e kea, ‘Se sega vakadua ni dua na saqamua ni valenisoro me kune ena vanua qo.’”23 E mani kaya o Juta: “Me sa taura ga na ka kece oya me nona, me daru kua kina ni vakamaduataki. Na ka ga e bibi ni sa kau yani na luvenime qo, ia o sega ni kunei koya.”24 Ia ni oti e tolu na vula e qai tukuni vei Juta: “A saqamua voli o Tema na vugomu, sa bukete tale ga ena nona saqamua tiko.” E mani kaya o Juta: “Kauti koya mai tuba me vakamatei qai vakamai.”+25 Ni sa kau tiko mai tuba o koya, e talatala sara me tukuni vei vugona: “Na tagane e taukena na ka qo e vakabuketetaki au.” E kaya tale: “Yalovinaka, ni raica mada se o cei e nona qo, na mama ivakadei, na kena wa, kei na ititoko.”+26 E mani raica o Juta qai kaya: “E yalododonu sara vei au o koya, niu a sega ni soli koya vei Sela na luvequ tagane.”+ Oti oya e sega tale ni veiyacovi kei koya.27 Ena gauna me vakasucu kina, e tu e nona katonigone na drua.28 Ni vakasucu tiko o Tema e qai dodoka mai na ligana e dua, sega ni bera ni sa taura na dauveivakasucumi e dua na tikinisulu damudamu qai vesuka i ligana, e kaya: “O ka qo e basika mai liu.”29 Ia na gauna ga e lokia tale kina na ligana, sa lako mai tuba o tacina, e mani kaya vakadomoilevu na dauveivakasucumi: “Cava o basuka kina na katonigone?” E mani vakayacani o koya me o Feresi.*+30 Oti oya e lako mai tuba na tacina e vesu tu e ligana na tikinisulu damudamu, e mani vakayacani me o Sira.+


text:
ITUKUTUKU NI VUNAU ENA YABAKI SA OTI
iRogo ni Veilewai
Rejisita
E sega ni gadrevi me rejisitataki na noda cakacaka vakalotu na iVakadinadina i Jiova. Ia e veivuke vakalevu qori ena kena voli se lisitaki na tikiniqele ni noda vanua ni soqoni, kei na vakau ni noda ivola vakaivolatabu.
E vakatulewataka na mataveilewai ni Rusia ena 2004 me sogo na isoqosoqo vakalawa era vakayagataka na tacida e Moscow. Era mani sotava vakalevu na mataveitacini na veivakacacani. Kena ivakaraitaki, era dau veivakalolomataki na ovisa, era veitusaqati na lewenivanua, boko tale ga na veidinadinati ni vale era dau soqoni kina na tacida. E vakataulewa ena 2010 na mataveilewai me baleta na dodonu ni lewenivanua (European Court of Human Rights). E kaya ni beca o Rusia na nodra dodonu na tacida e Moscow qai vakarota me vakasukai vei ira na nodra isoqosoqo vakalawa. E marautaki ni a vakalawataka tale na Tabacakacaka ni Lawa e Moscow ena 27 Me, 2015, na isoqosoqo ni iVakadinadina i Jiova e Moscow.
iVakacavacava
Me vakataki ira ga na isoqosoqo lotu tale eso se isoqosoqo ni veivuke, e sega tale ga ni saumi ivakacavacava na isoqosoqo vakalawa eda vakayagataka na iVakadinadina i Jiova e vuravura raraba. Ia ena so na gauna era sega ni doka na matanitu na galala e soli vei keda.
Era kaya na ivakalesilesi mai Suwiteni ni vanua ni caka bisinisi o Peceli ra qai “vakacakacakataki” o ira na tiko kina. Dua na ilavo levu e lavaka na matanitu me sauma na valenivolavola ni tabana kei ira na lewe i Peceli. Qori me lakovata kei na ivakacavacava e dau lavaki mera sauma na boso ni cakacaka kei ira na tamata cakacaka. E vakavu kauai vakalevu vei ira na tacida e Suwiteni na ituvaki qori, era mani kauta nodra kudru ina mataveilewai.
Tawaveitovaki Qai Sega ni Curu ina Mataivalu
Era raica vakabibi na tamata i Jiova na ivakaro vakaivolatabu mera “tukitukia na nodra iseleiwau me batinisiviyara,” era na sega ni “vulica tale na ivalu.” (Aisea 2:4) Ke sega mada ga ni solia na matanitu e dua na cakacaka me isosomi ni nodra curu ina mataivalu, era na tawaveitovaki tu ga na tamata i Jiova.
E sega ni doka na matanitu o Sauca Korea na nona dodonu e dua me kua ni curu ina mataivalu ena vuku ni nona vakabauta. Ena loma ni 60 na yabaki sa oti, era vesu e sivia na 18,000 na tacida tagane nira sega ni via curu ina mataivalu. Voleka ni vuvale kece era iVakadinadina i Jiova e vesu e dua na wekadra se itokani. E tukuna na mataveilewai e Sauca Korea ena 2004 kei na 2011, ni donu vakalawa na nodra vesu na tacida. Ia e dikeva tale na kisi qori na mataveilewai ena Julai 2015. Meda nanumi ira mada ga na tacida tagane e Sauca Korea ena noda masu, mera kua kina ni vesu ena vuku ni nodra vakabauta.
Sa 22 qo na yabaki na nodratou vesu e tolu na tacida mai Eritrea, ni ratou sega ni via curu ina mataivalu ena vuku ni nodratou vakabauta. E sega ni vakamatatataki na cala eratou beitaki kina o Paulos Eyassu, Negede Teklemariam, kei Isaac Mogos, e sega tale ga ni bau rogoci nodratou kisi ena mataveilewai. Eratou yalodina tiko ga na le tolu qori kei na 50 tale vakacaca na mataveitacini, dina ga ni voravora qai veivakalolomataki na veika e caka vei ira e valeniveivesu. Eda nuidei ni o Jiova ena ‘rogoca na nodra vutugu’ o ira na vesu ena vuku ni nodra vakabauta, ena qai cakava kina e dua na ka.—Same 79:11.
A vinakati na veitaqomaki ni mataivalu ena dua na ituvaki leqataki e Ukraine. E mani kacivi tale ga ena Okosita 2014 o Vitaliy Shalaiko me curu ina mataivalu. A sega ni via cakava qori ena vuku ni nona vakabauta. E tukuna ni sa tu vakarau ke soli vua e dua tale na cakacaka me isosomi ni nona curu ina mataivalu. E kaya na dauveibeitaki ni matanitu ni saqata o Vitaliy Shalaiko na mataivalu, ia erau raica e rua na mataveilewai ni sega na nona cala. E tukuna na mataveilewai e dau rogoca na kisi sa tau oti na kena lewa, na kena nanumi me taqomaki na matanitu e sega ni tukuni me sa beci kina na nona dodonu e dua. E “tu vua na lewenivanua na dodonu me kua ni curu ina mataivalu ena vuku ni nona vakabauta. E cala ke beci na dodonu qori ni nanumi me taqomaki kina na matanitu.” E kerea na dauveibeitaki ni matanitu me rogoci tale na kisi. Na lewa e tauca na Mataveilewai Cecere e Ukraine ena 23 June, 2015, e tokona na vakatulewa ni mataveilewai e ra. E vakadeitaki kina ni na dokai na nona dodonu e dua ke sega ni via curu ina mataivalu ena vuku ni nona vakabauta qai kerea me vakaitavi ena so tale na cakacaka. Ena caka mada ga qori ke tu ena ituvaki leqataki na matanitu.
E marautaka o Vitaliy Shalaiko na lewa e tauca na mataveilewai qai kaya: “E vakayaloqaqataki au na Jeremaia 1:19. Au sega ni leqataka na lewa ena tau vei au, e bibi ga meu yalodina tiko ga vei Jiova. Au nuidei ni na sega ni vakanadakui au o Jiova, ia ena vakaukauataki au meu yalodina tiko ga. Au kurabuitaka na lewa e tau, ni a talaci tolutolu na noqu kisi ni veilewai. Au sega ni bau vakila ena gauna ni veilewai niu tu taudua, niu kila era tokoni au na mataveitacini.”
Tawaveitovaki kei na Soqo ni Boletaki Vanua
E dau vakatovolei tale ga noda tawaveitovaki ena soqo ni boletaki vanua. Kena ivakaraitaki, e rawa ni vakatovolei nodra yalodina vei Jiova na itabagone ke ra veivakasaurarataki na qasenivuli mera lagata na sere ni matanitu se vakarokorokotaka na kuila.
Era sega ni via lagata na sere ni matanitu na gone iVakadinadina ena yasayasa o Karongi e Rwanda, ra qai kaya na qasenivuli ni veibeci na ka era cakava. Era vakatalai mai koronivuli na gone, eso era vesu sara. Ni vakataulewa ena ituvaki qori na mataveilewai e Karongi ena 28 Noveba, 2014, e kaya ni sega ni veibeci na nodra sega ni via lagata na sere ni matanitu na gone mani talaci na kisi. E yaco tale ga qori ena so na vanua vakaAferika me vakataki Cameroon, Democratic Republic of Congo, Equatorial Guinea, kei Malawi. Era vakatalai mai koronivuli ena so na gauna na gone iVakadinadina nira sega ni via lagata na sere ni matanitu. Era sasaga tiko na tacida ena veivanua qori mera vakamacalataka ena veikoronivuli na veika e vauca na noda tawaveitovaki na iVakadinadina i Jiova.
Ena Tiseba 2013, a sega ni soli na nodrau koroi e rua na goneyalewa iVakadinadina erau vuli tiko ena dua na koronivuli e Lepaera, Honduras. Na vuna? Erau sega ni via lagata na sere ni matanitu, rau sega tale ga ni vakarokorokotaka na kuila. Erau mani lai veivosaki kei na dua na mata mai na Tabana ni Vuli e rua na tacida erau loya. Erau vakamacalataka na kisi ni veilewai mai na so tale na vanua e tokoni ira kina na gone iVakadinadina na mataveilewai. E turaga yalovinaka na ivakalesilesi qai vakadonuya me rau vakaraitaka na gone na nodrau kudru. Erau mani volavola na gone kei na nodrau itubutubu vua na Dairekita ni Tabana ni Vuli e Honduras. E dikeva na dairekita na nodrau kudru na goneyalewa, qai tukuna ena 29 Julai, 2014, ni “sega ni dodonu me laurai na veivakaduiduitaki, me soli na galala vei [ira kece] ena itikotiko” mera vuli. E vakarota tale ga me soli vei rau na goneyalewa iVakadinadina na nodrau koroi.
Veivakaduiduitaki ni Matanitu
Se mani vanua cava eda tiko kina, eda talairawarawa na iVakadinadina i Jiova ina ivakaro i Jisu meda vunau, soqoni kei ira eda vakabauta vata, qai vulica wasoma na Vosa ni Kalou. Eda raica tale ga vakabibi na ivakaro vakaivolatabu meda tugana e lomadra na luveda na lawa i Jiova, qai ‘tabu vei keda na dra.’ (Caka. 15:20; Vkru. 6:5-7) Era saqata ena so na gauna na matanitu na noda talairawarawa ina ivakaro qori, ni sega ni matata vei ira na ka eda vakabauta.
A vakatulewataka e dua na turaganilewa e Florida, Merika, me veisusu e dua na tina e sega ni iVakadinadina. Ena lewa o koya na vakabauta vakalotu me susugi ratou kina na luvena. E iVakadinadina o tama qai tukuni vua me kua ni vakavulici ratou na gone ena dua na ka e veisaqasaqa kei na vakabauta vaKatolika. A kerea o tama me rogoci tale na kisi ni veilewai, qai veisautaki ena 18 Okosita, 2014, na lewa a tauca taumada na mataveilewai. E yavutaka na mataveilewai na nona vakatulewa ena so na kisi ni veilewai sa rogoci oti, qai kaya: “Sa dau bokoci na vakatatabu e soli vua na itubutubu e sega ni vakadonui me veisusu, ke laurai ni na sega ni vakaleqai gone na nona vakabauta vakalotu.”
Ena vuku ni lewa e tauca na mataveilewai, sa rawa ni ratou tuberi qai dusimaki na gone ena ivakavuvuli i Jiova. Eratou toso vinaka tiko vakayalo, ratou marautaka tale ga na veimaliwai kei ira na lewe ni ivavakoso. E kaya o tamadratou: “E vukei au vakalevu na noqu vosota na ituvaki au sotava. Au sotava eso na ituvaki e vakatovolei kina na noqu vakabauta, ia e vukei au o Jiova meu tudei! Au kila nida na sotava na veitusaqati ke da vakatulewataka meda qaravi Jiova.”
Dua na tacida yalewa mai Namibia o Efigenia Semente, e tolu na luvena qai sotava e dua na ituvaki e vakatovolei sara ga kina na nona yalodina. A yaco e dua na leqa ena gauna e vakasucu kina vua na ikatolu ni luvena. Era mani lai kauta mai na ivakalesilesi ni valenibula kei ira na weka na ivola ni mataveilewai me soli na dra. E dei toka ga o Efigenia me kua ni soli vua na dra, e kauta tale ga ina mataveilewai na nona kudru me valataka kina na nona dodonu me digia na veiqaravi vakavuniwai me caka vua. E tokoni koya na Mataveilewai Cecere e Namibia, qai kaya ena 24 June, 2015, ni “tu vua e dua na dodonu, se mani itubutubu se sega, me digia na veika e caka e yagona.” E kaya o Efigenia: “Keitou vakadinadinataka sara ga na veivuke i Jiova. Dua na ka totoka nira tu na tacida vakayalo. E dauveikauaitaki dina o Jiova.”
Era marautaka tiko na tacida mai Suwitisiladi na nodra vunau e matanalevu. Ia e vakatabui ena koro levu o Geneva me “vakatetei e matanalevu na itukutuku vakalotu.” Era kauta na tacida na nodra kudru ina mataveilewai, ra qai vakamacalataka ni vakatatabu ya “e beci kina na nona dodonu vakalotu e dua, kei na nona dodonu me vakaraitaka na nona rai.” E duavata kei na ivakamacala qori na mataveilewai. Era sa cakacaka vata tiko na tacida kei ira na ivakalesilesi ena kena laurai na vanua kei na gauna veiganiti mera vunau kina e matanalevu.
Sa qai kaukaua ga na nodra sasaga na ivakalesilesi vakamatanitu e Azerbaijan me vakatabui na nodra cakacaka na tacida. E dau kacivi ira vakalevu na mataveitacini na Tabana ni Veitaqomaki mera lai vakatarogi. Na tabana qori e dau vaqara tale ga ena nodra vale na tacida na ivola e vakatabuya na matanitu. Era kurabuitaka na veivanua tale eso na nona vakarota na Tabana ni Veitaqomaki ena Feperueri 2015, me rau vesu o Irina Zakharchenko kei Valida Jabrayilova. Erau vesu wale ga na tacida qori ni rau wasea na ivakavuvuli vakaivolatabu ena nodrau itikotiko. Eda rarawataka na ivakarau vakaloloma va qori. Ia eda marau nira gugumatua qai yaloqaqa tiko ga na tacida e Azerbaijan ena vunautaki ni “itukutuku vinaka . . . ni Matanitu ni Kalou.”—Maciu 24:14.
Levu na gauna e vakalatilati na matanitu o Rusia ena nodra cakacaka na tacida. E 80 na noda ivola na iVakadinadina i Jiova e tukuna na matanitu ni “vakavuna na tiko yavavala.” Kena ibalebale e tabu vakalawa me veisoliyaki se kune vua e dua na ivola va qori, me vaka na iTalanoa Mai na iVolatabu. E tukuna tale ga ena Tiseba 2014 na Mataveilewai Cecere e Rusia ni “vakavuna na tiko yavavala” na noda website na jw.org. Era mani sogota na kabani ni internet e Rusia na jw.org, qai tabu vakalawa me uqeti e dua me raica na noda website. Me tekivu ena Maji 2015, sa vakatabuya na kasitaba me vakasoburi e Rusia na iusausa ni ivola vakaivolatabu. E wili tale ga e keri na iVolatabu kei na ivola a tukuna taumada na mataveilewai e Rusia ni sega ni vakavuna na tiko yavavala.
E se caka tiko ga na veilewai me baleti ira e 16 na tacida ena koro levu o Taganrog. Na cala cava era beitaki kina? Nodra tuvanaka kei na nodra dau tiko ena soqoni ni lotu. Era lai kauta mai na ivakalesilesi e Samara na ivola ni mataveilewai me rawa ni sogo na isoqosoqo vakalawa era vakayagataka na tacida ni tukuni ni “vakavuna na tiko yavavala.” E sega ni vakayalolailaitaki ira na tacida mai Rusia na ituvaki dredre era sotava tiko. Era vakadeitaka mera solia “vua na Kalou na ka e nona na Kalou.”—Maciu 22:21.


text: 7 “Vakacava e sega ni tautauvata na bula ni tamata e vuravura kei na cakacaka kaukaua e dau lavaki,E sega ni tautauvata na nodrau siga kei koya na tamata cakacaka saumi?+2 E vaka na bobula ni vinakata me vakaruru,E vakataki koya tale ga na tamata cakacaka saumi, ni waraka na kena isau.+3 Sa mai noqu ivotavota gona na veivula tawayagaQai lesi tu vei au na veibogi ni rarawa.+4 Niu davo au taroga, ‘Au na duri enaica?’+Ia ni toso tiko na bogi, au dau masa me yacova na kida ni mataka.5 Sa robota na lewequ na ulo kei na vavaku ni duka,+Sa sinai e kuliqu na karokaro kei na nana.+6 Sa cawi na noqu siga, e bera tale na kau ni dautalitali,+Era sa yacova na kedra itinitini, ia e sega tu na inuinui.+7 Moni nanuma ni cagi wale ga na noqu bula,+Na mataqu ena sega tale ni raica na marau.*8 Sa na sega ni raici au tale na mata e raici au qo,Ena vaqarai au na matamuni, ia au sa na yali.+9 Me vaka na o sa seavu qai yali yani,O koya e lako sobu ina iBulubulu* e sega ni lesu cake mai.+10 Ena sega ni lesu i nona vale,Sa na sega ni kilai tale mai nona vanua.+11 O koya gona, au na sega ni tarova na gusuqu.Au na vosa ni sa vusolo na lomaqu,Au na vosavosa niu sa rui rarawa!+12 Vakacava, o yau na wasawasa se na manumanu lelevu ni wasawasa,Mo lesia e dua me yadravi au?13 Niu kaya, ‘Na noqu idabedabe balavu ena vakacegui au,Na noqu idavodavo ena vakamamadataka noqu rarawa,’14 Oni mani vakataqayataki au ena tadraQai vakarerei au ena raivotu,15 Meu digia kina me tasogo noqu icegu,Io, na mate me kua ga ni yagoqu qo.*+16 Au sa cata noqu bula,+ au sega ni via bula tiko.Ni laivi au, ni vaka wale na icegu na noqu siga.+17 Na cava na tamata moni kauaitaki koya kinaNi qai dau nanumi* koya matua?+18 Na cava moni dau dikevi koya kina ena veimatakaQai vakatovolei koya ena veigauna?+19 Vakacava oni na sega ni rai tani vei auQai laivi au me yacova na gauna meu tiloma kina noqu weli?+20 Keu sa valavala ca, meu na vakaleqai kemuni vakacava, o kemuni na Daudikeva na kawatamata?+Na cava oni sa taketetaki au kina?Au sa icolacola bibi vei kemuni?21 Na cava oni sega ni vosota kina na noqu ivalavala caQai raibaleta na noqu cala?Wale ga qo au sa na davo sobu ena kuvuniqele,+Oni na qai vaqarai au, au sa na yali.”


text:
E VEISAUTAKA NA BULA NA IVOLATABU
Au Vulica Meu Dokai Ira na Yalewa, Meu Kua ni Beci Au
SUCU: 1960
VANUA: VARANISE
KA E KILAI KINA: BOBULA INA WANIMATE GAGA, SEGA NI DAU DOKAI IRA NA YALEWA
NOQU BULA E LIU:
Au sucu e Mulhouse, ena vuaicake kei Varanise, ena dua na yasayasa e se sega tu ni vakatorocaketaki ena saula ni siti, e vanua kilai levu tale ga ena basulawa. Au dau nanuma lesu ena gauna au se gone kina, e levu na veivala vakavuvale e dau yaco ena yasayasa qori. Ena neitou vuvale mada ga, era dau beci na yalewa, ra sega ni bau kauai na tagane mera taroga nodra nanuma. Au vakavulici ni nodra vanua ga na yalewa e valenikuro, mera qaravi ira na tagane kei ira na gone.
E sega ni rawarawa na bula ena gauna au tubu tiko kina. Niu se qai yabaki tini, e mate o tamaqu ena vuku ni nona dau gunu vakasivia. Ni oti e lima na yabaki e vakamatei koya ga e dua vei rau na tuakaqu. Na yabaki vata tiko ga qori, au raica sara ga e dua na laba donuya na veiba vakavuvale. Dua na ka na kena vakararawataki au. Ra vakavulici au na wekaqu meu dau vakayagataka na isele kei na dakai ena gauna veiganiti ke katuvu e dua na veivala. E veilecayaki vakalevu noqu bula, tekivu mada ga meu tatutaka na yagoqu, au gunu tale ga vakalevu.
Niu yabaki 16, au sa gunuva e veisiga e 10 ina 15 na tavaya bia, sega ni dede au sa vakayagataka na wainimate gaga. Mera saumi na veika qori, au dau volitaki tikitiki ni kaukamea era sa sega tu ni vakayagataki, au dau butako tale ga. Niu qai yabaki 17, au sa curu oti e valeniveivesu. Me kena isoqoni kece, au totogitaki vaka18 ena vuku ni butako kei na ivalavala voravora.
Sa qai ca ga noqu bula niu sa yabaki 20 vakacaca. Au kania e 20 na itibi mariwana ena dua na siga, au dau vakayagataka tale ga na wainimate gaga kaukaua e kilai me heroin kei na so tale na kena e tabu vakalawa. Au voleka ni mate vakavica ni sa rui sivia noqu vakayagataki ira. Au tekivu volitaki wainimate gaga tale ga, levu gona na gauna au sa na vakaiyaragi tiko ena isele kei na dakai. Dua na gauna au via vana e dua na turaga, vinaka ga ni tau qai riba na sicini ena kaukamea ni nona beleti! E mate o tinaqu niu se qai yabaki 24, au sa qai cudru ga kina vakalevu. Nodra dau rerevaki au na taubale tu e tolonisala era tini takoso kina ke ra raica niu lako tiko yani. Levu na gauna au sogo tu ena siteseni ni ovisa ena vuku ni veivala, seu curu e valenibula me vakadreti na noqu mavoa.
Au vakawati niu sa yabaki 28. Me vaka ga ena namaki, au sega ni dau dokai watiqu. Au dau vosa beci koya, mokulaki koya tale ga. Sega na ka keirau dau cakava vata vakaveiwatini. Au nanuma ni sa rauti koya ga na levu ni iukuuku butakoci au solia tiko vua. Ia qai yaco e dua na ka tawanamaki. E vuli iVolatabu o koya kei ira na iVakadinadina i Jiova. Ni oti ga na imatai ni nona vuli, sa biuta na vakatavako, sega ni vinakata na ilavo butakoci, bau vakasuka mada ga mai na iukuuku a soli vua. Dua na ka noqu cudru. Au tusaqata nona vuli iVolatabu, au dau uvuca i matana na kubou ni tavako. Au dau vakasewasewani koya tale ga ena yasayasa keitou tiko kina.
Dua na bogi ena noqu mateni tu vakalialia au qai vakama vakacalaka na tabavale keitou tiko kina. E vakabulai au o watiqu kei na luvei keirau yalewa e yabaki lima. Ni sa vuka na mateni au qai mai velavela tu yani. Au vakabauta dei ni na sega ni vosoti au rawa na Kalou. Au se nanuma tiko nona tukuna e dua na bete nira na lako i eli na tamata ca. E kaya mada ga na vuniwai ni vakasama au dau lai raica: “Sa sega na iwali ni nomu leqa! O na sega ni veisau rawa.”
VEISAUTAKI AU NA IVOLATABU:
Ni oti na noqu vakamakama qori, keitou toki vei rau na itubutubu i watiqu. Ni rau sikovi watiqu yani na iVakadinadina, au tarogi rau sara: “E rawa ni vosota na noqu ivalavala ca kece na Kalou?” Rau vakaraitaka sara vei au na 1 Korinica 6:9-11. Era tukuni tu kina na itovo e cata na Kalou, ia e kuria va qo: “Eso sara ga vei kemuni oni a va tu ya.” E veivakadeitaki na vosa qori niu rawa ni veisau. Rau qai vakauqeti au na iVakadinadina ni lomani au na Kalou ena nodrau wilika na 1 Joni 4:8. Ni uqeti au na veika qori, au sa kerea sara ga meu vuli vakarua e veimacawa, au tekivu tiko tale ga ena soqoni vaKarisito. Au dau masu wasoma vei Jiova.
Ena loma ga ni dua na vula, au sa vakatulewataka meu biuta na wainimate gaga kei na alakaolo. E vaka ga e dua na ka e veivala tiko kei na yagoqu! Au dau tadra eso na ka vakadomobula, mosi na uluqu, dro na lewe ni yagoqu kei na so tale na ka e yacovi au niu saga meu biuta na veika au dau vakayagataka tu. Ena gauna vata qori, au vakila ni taura tiko na ligaqu o Jiova me vakaukauataki au. Au vakataki koya sara ga na yapositolo o Paula. E vola me baleta na nona vukei koya na Kalou: “Au rawata na ka kece ena vuku i koya e vakaukauataki au.” (Filipai 4:13) Yaco na gauna meu sa biuta sara ga vakadua na tavako.—2 Korinica 7:1.
E vukei au na iVolatabu meu lewa matau noqu bula, e yaga tale ga ina noqu vuvale. Sa veisau na noqu itovo vei watiqu. Au tekivu dokai koya, dau kaya vua eso na vosa me vaka na “kerekere” kei na “vinaka.” Au saga tale ga meu kauaitaki luvei keirau me vaka e dua na tama vinaka. Ni yabaki dua noqu vuli iVolatabu au sa yalataki au vei Jiova meu papitaiso, me vakataki watiqu ga.
KENA YAGA:
Au vakadeitaka ni vakabulai au na ivakavuvuli vakaivolatabu. Era kaya mada ga na wekaqu era sega ni iVakadinadina niu a rawa ni mate ena vuku ni wainimate gaga kei na veivala.
Na ivakavuvuli vakaivolatabu e veisautaka vakadua noqu bula vakavuvale. E vakamacalataka na noqu itavi vakaulunivuvale, vakatama tale ga. (Efeso 5:25; 6:4) Keitou tekivu cakava vata na ka vakavuvale. Qo au sa sega ni biuti watiqu me tu ga e valenikuro, ia au tokoni koya ena nona cakacaka vakaitalatala vakatabakidua. E marau tale ga o koya ni tokoni au ena noqu itavi niu qase ni ivavakoso.
E uqeti au dina na loloma kei na nona yalovinaka na Kalou o Jiova. E gu na lomaqu meu tukuni koya vei ira era okati tu mera sega ni veisau rawa, me vaka ga nodra dau raici au tu va qori e levu. Au kila ni iVolatabu ga e tiko kina na kaukaua me vukea e dua me savasava, me vakainaki tale ga nona bula. E uqeti au na iVolatabu meu dau loloma, meu dokai ira na tagane kei na yalewa, meu kua tale ga ni dau beci au.


text:
Sa Mai Takali Nai Liuliu ni Fiji Sun Kei Na Siga Rarama
E solega tiko na o loaloa na kabana na Fiji Sun kei na Siga Rarama ena nona sa mai leqa nai liuliu ni kabani o Peter Lomas.
E a leqa ena Vukelulu, 9 ni Maji ena Valenibula Levu e Suva.
O Lomas e kilai levu ena vuravura ena dau vola itukutuku.
E lewe levu sara o ira na cakacaka e na tabana ni tukutuku (media industry) e Viti kei the Pasifika era sa vakaraitaka tiko mai na nodra lolosi ni sa takali o Lomas.
O koya e dua nai vakaraitaki vinaka vei ira na cakacaka e na tabana ni tukutuku baleta na nona dina, dau vosota, ka dau cakacaka vakaukauwa.
VULI KEI NA CAKACAKA
Ea tekivu vuli mai Nadi ena St Mary’s ena gunna a cakacaka tiko kina ena rara ni waqavuka na turaga nona i tubutubu mai Niu Siladi.
E lai tomana na nona vuli i NZ me yacova sara ni sa lai cakacaka e na vica na kabani ni niuseveva.
E sega ni kurabuitaki na nona gole i Viti me lai tekivu cakacaka ena Fiji Times ena tabana ni qito.
E kilai levu vei ira na dau qito ni Viti vakabibi ena rakavi. E dua vei ira na dara na siqeleti ni Viti o Ratu Ilaitia Tuisese e vakaraitaka na nodrau veikilai vinaka ka vakacaucautaka nai vakarau ni nona cakacaka o Lomas.
E rau mai cakacaka sara vakavoleka ena gauna a mai taura kina me board chairman ni Fiji Sun o Ratu Ilaitia.
E a kaya ni dau qoroya na nona veiqaravi o Lomas e na nona taura nai tutu vaka Publisher/CEO.
Ni oti mai the Fiji Times lai cakacaka sara ena Fiji Sun makawa ka tekivu mai na Mark Street e Suva voleka ena vale ni yaloyalo, na Century.
O koya a dua vei ira na tauyavutaka na niusiveva o ya ka edita ni tabana ni qito me yacova sara me sa edita ni veva.
Mai na Fiji Sun ea lai editor ni Islands Business.
Ni oti oya e a vinakati mai Cook Islands, Samoa kei the Solomon Islands me lai veituberi ka vakatorocaketaka nai vakatagedegede ni vola itukutuku kei na cicivaki ni bisinisi.
E na ceva ni Pasifika e vakaitavi ka tutaka na nodra vakavulici na dau vola itukutuku ka soli vei koya e dua nai cocovi.
E levu na veisau vinaka e vakayacora me vaka na nona vakabibitaka na vuli.
E vuqa era se cakacaka tikoga e na Fiji Sun ka so e sara gole tale kina dua na kabani.
E vakaukauwataka o koya na nodra lesi na marama kina i tutu ni veiliutaki.
Ena gauna sara oqo e levu na marama era sa taura tu nai tutu ni veiliutaki e na veitabana ena Fiji Sun.
Sa biuta toka mai o koya e dua nai sausau mera na vakamuria na cakacaka enaniusiveva.
E rua na luvena o Adi Losalini kei Talei.


text:
Era Vakabauti Jisu na iVakadinadina i Jiova?
Io. Keimami vakabauti Jisu ni kaya: “O yau na sala, na dina, kei na bula. Ena vukuqu ga ena qai torovi Tamaqu rawa kina e dua.” (Joni 14:6) Keimami vakabauta ni biuti lomalagi o Jisu me lako mai vuravura me solia nona bula uasivi me isoro ni veivoli. (Maciu 20:28) Nona mate kei na nona vakaturi e rawa kina vei ira na vakabauti koya mera na rawata na bula tawamudu. (Joni 3:16) Keimami vakabauta tale ga ni sa veiliutaki tiko mai lomalagi o Jisu ena Matanitu ni Kalou, sa voleka me kauta mai na veisaututaki e vuravura taucoko. (Vakatakila 11:15) Ia keimami vakadeitaka na ka e tukuna o Jisu: ‘Ni cecere vei au o Tamaqu.’ (Joni 14:28) Keimami sega gona ni sokaloutaki Jisu ni sega ni Kalou Kaukaua Duadua o koya.


text:
Dovuititoko
Dovuititoko (Saccharum officinarum) — E dua na vu ni kau.
Na dovuititoko e tubu ga vakalevu ena vanua katakata, e dau rawa mai kina e 65 na pasede ni suka e vakayagataki ena vuravura.
Vica vata na milioni mai Cuba, mai Idia, mai Brazil kei Aferika, era tea na dovu, era musuka tale ga. Ni musu oti na dovu, e vinakati me vakau totolo sara ina iqaqi, ni dau totolo na kena ca na suka e tiko ena dovu sa musu oti. E rawa ni tukuni ni dovu e tara vakalevu na bula e vuravura ni vakatauvatani kei na itei tale e so.
Sa ikoya na ka e yaco ki na veika vinaka e katakata me draki na veiyasana e Cevatokalau Esia kei Niu Kini.
Dovuititoko senikau


text: 11 Ni vakavulici ratou oti na 12 nona tisaipeli, e biubiu sara o Jisu me lai vunau, me veivakavulici tale ga ena nodra koro.+2 Ia ni rogoca o Joni mai valeniveivesu+ na cakacaka i Karisito, e qai tala e rua nona tisaipeli+3 me rau tarogi koya: “Vakacava, o kemuni ga o koya ena lako mai, se me keimami waraka e dua tale?”+4 E sauma o Jisu: “Drau lako drau lai tukuna vei Joni na ka drau rogoca kei na ka drau raica:+5 Era sa rai na mataboko,+ era lako na lokiloki, era vakasavasavataki na vukavuka,+ era rogo na didivara, era vakaturi na mate, sa tukuni tale ga vei ira na dravudravua na itukutuku vinaka.+6 E marau o koya e sega ni tarabe ena vukuqu.”+7 Ni rau sa vakanadaku, e qai vakamacalataki Joni o Jisu vei ira na ilala levu: “Na cava oni lai raica ena vanua talasiga?+ Na gasau e liwava na cagi?+8 Na cava ga oni lai raica? E dua e tokara na isulu e sau e malumu vinaka? Era tiko ga mai na valenitui o ira na tokara na isulu malumu va ya.9 O cei ga oni lai raica? Na parofita? Io, au tukuna vei kemuni, e uasivia sara na parofita o koya.+10 Qo na ka e volai me baleti koya, ‘Raica! Au na tala yani e dua na noqu italai me liu vei iko,* ena vakarautaka na nomu sala!’+11 Au tukuna vakadodonu vei kemuni, vei ira kece na sucu mai, e sega ni dua e uasivi Joni na Dauveipapitaisotaki, ia o koya e lailai duadua ena Matanitu vakalomalagi e uasivi vua.+12 Me tekivu mai na gauna i Joni na Dauveipapitaisotaki me yacova mai qo, sa ra sasagataka na tamata na Matanitu vakalomalagi. O ira ga na gumatua era na rawata.+13 Na ka era vola na Parofita kei na Lawa* e mai yala ena gauna i Joni,+14 ia ke dou via vakabauta, o koya ga qo o ‘Ilaija a tukuni ni na lako mai.’+15 O koya e vakadaligana me rogoca sara.16 “O cei meu na vakatauvatana kei na itabatamata qo?+ Era vakataki ira na gone era tiko ena makete, era kacivi ira na nodra icaba,17 era kaya, ‘Keimami uvuca vei kemuni na bitunivakatagi, ia oni sega ni meke, keimami tagiyaso ia oni sega ni rarawa.’18 E vaka kina o Joni, e sega ni kana se gunu ia era kaya na tamata, ‘E tiko vua na timoni.’19 Ia ni lako mai na Luve ni tamata e kana e gunu,+ era kaya, ‘Raica! E tamata daukana qai daugunu waini, era nona itokani na daukumuni ivakacavacava kei ira na ivalavala ca.’+ Ia ena kilai na vuku ena ka e cakava.”+20 Sa qai vunauca na koro kece a cakava kina e levu na cakacaka veivakurabuitaki, nira sega ni veivutuni na lewena:21 “O na kalouca Koresini! O na kalouca Peciseita! Ke caka e Taia kei Saitoni na cakacaka veivakurabuitaki a caka vei kemudrau, ke rau sa veivutuni makawa ena isulutaga kei na dravusa.+22 Ia au tukuna vei kemudrau, ena lailai na cudru ena tau vei Taia kei Saitoni ena Siga ni Lewa, ena levu e tau vei kemudrau.+23 O iko Kapenaumi,+ o nanuma mo vakacerecerei i lomalagi? O na biu sobu ga ina iBulubulu,*+ baleta ke a caka e Sotoma na cakacaka veivakurabuitaki a caka vei iko, ke a tiko ga o Sotoma me yacova mai na siga qo.24 Ia au tukuna vei kemuni, ena lailai na cudru e tau vei Sotoma ena Siga ni Lewa, ena levu e tau vei kemuni.”+25 Sa qai kaya o Jisu ena gauna ya: “Au vakavinavinaka vei kemuni, Tamaqu, na Turaga ni lomalagi kei na vuravura ni oni vunia na veika qo vei ira na vuku kei na vuli vinaka, oni qai vakatakila ga vei ira na gone lalai.+26 Io Tamaqu, qo e salavata kei na nomuni inaki.27 E solia vei au o Tamaqu na ka kece,+ e sega ni dua e kila vinaka na Luvena, na Tamana ga,+ e sega tale ga ni dua e kila vinaka na Tamana, na Luvena ga, kei koya ena vinakata na Luvena me vakatakilai Tamana vua.+28 Ni lako mai vei au o kemuni kece oni oca, oni bikai voli ena icolacola bibi, au na vakacegui kemuni.29 Ni mai cola na noqu ivua moni vuli vei au, niu yalomalumalumu, au yalomalua tale ga,+ oni na kunea kina na vakacegu.30 E veivakacegui na noqu ivua, e mamada tale ga na noqu icolacola.”


text:
Gauna Cava ena Yaco Kina na iCavacava?
Kena isau vakaivolatabu
Me kilai na gauna ena rusa kina na vuravura e vinaka meda kila rawa e liu na ibalebale ni “vuravura” e tukuni tiko ena iVolatabu. Na vosa vaKirisi koʹsmos e vakadewataki me “vuravura,” levu na gauna e dau vakaibalebaletaki vei ira na kawatamata vakabibi o ira era sega ni kila na Kalou kei na nona inaki. (Joni 15:18, 19; 2 Pita 2:5) Ia so na gauna e vakaibalebaletaki na koʹsmos ina ka era cakava na tamata.—1 Korinica 7:31; 1 Joni 2:15, 16. *
Na cava na “icavacava ni veika vakavuravura”?
Na vosa “icavacava ni veika vakavuravura” e laurai ena levu na vakadewa ni iVolatabu ni vakayagataki me “ivakataotioti ni veika vakavuravura,” se “cava na itabagauna qo.” (Maciu 24:3; English Standard Version) Na matavosa qori e vakaibalebaletaki ina icavacava ni veiliutaki vakatamata sega ni kena vakarusai na vuravura qo se o ira na kawatamata.—1 Joni 2:17.
E kaya na iVolatabu “nira na vakarusai laivi na daucaka ca” me rawa nira marautaka na bula ena vuravura na tamata vinaka. (Same 37:9-11) Ena yaco na veivakarusai qori donuya na “veivakararawataki levu” ena ivalu na Amaketoni.—Maciu 24:21, 22; Vakatakila 16:14, 16.
Ena yaco ninaica na icavacava ni veika vakavuravura qo?
E kaya o Jisu: “E sega ni dua e kila na siga ya kei na kena aua, era sega ni kila na agilosi mai lomalagi, e sega ni kila na Luvena, e kila duadua ga o Tamana.” (Maciu 24:36, 42) E tukuna tale ga o Jisu ni na yaco vakidacala na icavacava “ena aua dou sega ni namaka.”—Maciu 24:44.
Eda sega ni kila na siga kei na aua ena yaco kina na icavacava, ia e vakaraitaka o Jisu eso na “ivakatakilakila” se na ka ena yaco e vakaraitaka ni sa voleka sara na ivakataotioti ni veika vakavuravura. (Maciu 24:3, 7-14) E tukuna tale ga na iVolatabu nida bula tu qo ena “gauna ni icavacava” kei na “iotioti ni veisiga.”—Taniela 12:4; 2 Timoci 3:1-5.
Vakacava ena vo tale tiko eso na ka ni oti na icavacava ni veika vakavuravura?
Io, ena tu ga na vuravura qo. E kaya na iVolatabu ni na “sega ni yavalati mai na kena vanua me tawamudu, io me tawamudu.” (Same 104:5) Era na tawana na vuravura na tamata me vaka e yalataka na iVolatabu: “O ira na yalododonu era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.” (Same 37:29) Sa na qai vakalesuya mai na Kalou na nona inaki taumada:
Parataisi.—Aisea 35:1; Luke 23:43.
Vakacegu kei na sautu.—Maika 4:4.
Vakainaki na cakacaka qai veivakacegui.—Aisea 65:21-23.
Sega na tauvimate kei na bula vaqase.—Jope 33:25; Aisea 33:24.
^ Na vosa vaKirisi ai·onʹ e vakadewataki tale ga ena so na iVolatabu me “vuravura.” Ena ikotokoto qori e tautauvata na ai·onʹ kei na koʹsmos ni vakaibalebaletaka na veika era cakava na tamata.


text:
31
Sa Minate te Saula meke sari na Tuna
1 Razai ri na tie Pilisitia sari na tie Izireli pa toqere Qiliboa, meke govete ni ri na tie Izireli. Sokudi ri na tie Izireli si mate vasina. 2 Zukuru sage luli la sari na tie Pilisitia meke va mate i rini sari ka ṉeta tuna Saula: ari Zonatani, Abinadabi, meke e Malakisua. 3 Ṉiṉira hola sa vinaripera pa vari kalina Saula, meke goto ia na tupi tadi na kana si asa meke bakora va kaleana. 4 Zama si asa koasa nana tie paleke tiṉitoṉa varipera, “Mu lobusu vagia sa mua magu varipera, mamu hova va mate au, pude madi lopu va sisire nau na va mate au ri na tie Pilisitia huporodi hire si rau.” Ba matagutu hola nia sa koreo vaqura sapu gua asa. Ke vagia Saula sa nana magu varipera meke hoqa la ia sa meke va mate pule nia. 5 Dogoria sa koreo vaqura sapu ele mate se Saula, ke sa koreo ba hoqa va mate pule nia tugo koasa nana magu varipera meke mate turaṉia sa se Saula. 6 Meke gua asa sa minate te Saula meke sari ka ṉeta tuna sa, meke tanisa koreo vaqura pu paleki sari na tiṉitoṉa varipera te Saula; sari doduru tie te Saula si mate beto koasa rane sana. 7 Sipu avoso nia ri na tie Izireli pu koa pa kalina sa lolomo pa Zezireli meke pa kali gasa rimata pa Ovuku Zodani, sapu govete sa qeto minate Izireli gua, meke e Saula ba mate meke sari ka ṉeta tuna tugo gua, si govete veko pani rini sari dia vasileana. Meke mae sari na tie Pilisitia meke koai si arini.
8 Pa koivugona mudina sa vinaripera si la taṉini vagi ari na tie Pilisitia sari tiṉitoṉa arilaedi koari na tomatedi ri na tie Izireli, meke dogoria rini sa tinina e Saula meke sari ka ṉeta tuna eko dia pa toqere Qiliboa. 9 Kupa ia rini sa batuna Saula, va gorei rini sari nana poko varipera meke garunu lani rini pa doduruna sa popoa Pilisitia sari na tie paleke inavoso, pude la tozia sa inavoso leana koari na dia beku meke koari na tinoni gua. 10 Meke vekoi rini sari nana tiṉitoṉa varipera pa zelepade tanisa tamasa maqota se Asitoreti, meke poka kapa nia rini pa kapagoba sa tinina pa vasileana Beti Sani.
11 Sipu avoso nia ri na tinoni pa Zabesi pa popoa Qileadi gua sapu evaṉia ri na tie Pilisitia koe Saula, 12 si topue la sari na tie varane meke enea rini sa doduruna sa boṉi osolae kamo pa Beti Sani. Va gore vagia rini sa tinina Saula meke sari na tuna pa goba; paleke pule lani rini pa Zebesi, meke sului rini vasina. 13 Meke vagi rini sari na susuridi meke pomunu ni rini si arini pa kauruna sa huda tamarisiki pa korapa vasileana Zabesi, meke koa madi na lopu henahena si arini koari ka zuapa rane.


text:
SUCU O RAU NA DRUA OQO ENA DUIDUI NA YABAKI.
Written by Mika Qalobula on January 5, 2022
E a vakasucu e dua na marama tina ena bogi ni vakatawase ki vei rau na nona drua,ka kani kurabui ki vua kei ira nasi e vakasucumi,ni dua vei rau e sucu ena 2021,ni vo toka e 15 na miniti me 12am(Vakatawase),ka dua veu rau e qai sucu mai ena 2022,ni sa 12 donu na kaloko ka sa vakatawase tu ko vuravura.
Na veivakasucumi oqo e yaco ena Natividad Medical Center ena Monterey County, mai na Pacific Coast ena U.S State mai Calofornia,ka tukuna o Doctor Ana Abril Arias,na vuniwai ka veivakasucumi ni oqo e na guiguilecavi ddredre ki vua ena nona cakacaka vuniwai ni mai vakasucumi rau na drua oqo,me vaka ni rau na marau taka na nodrau siga ni sucu ena duidui na yabaki.
Qai vakarorogo mai ena VITIFM 92.2FM,92FM kei na 92.6FM.
Source -Sky News


text: 11 E qai kaya o Sofa+ na kai Neama:2 “Vakacava ena sega ni saumi na vosa kece qo,Se na dodonu* e dua ena levu ni vosa e cakava?3 Ena vagalui ira na tamata na nomu vosa tawayaga?Ena sega ni dua e vunauci iko ena nomu vosa ni veivakalialiai?+4 Ni o kaya, ‘E dodonu na noqu ivakavuvuli,+Au savasava tale ga e matamuni.’+5 Ia ke vosa ga mai na KalouQai dolava vei iko na tebenigusuna!+6 Ena vakaraitaka sara ga vei iko na vuku e vuni tu,Ni vuku dina e levu sara na basogana.O na qai kila ni vakatara na Kalou me guilecavi eso na nomu cala.7 Vakacava o na rawa ni kila na veika titobu ni KalouSe kila na ka kece* me baleti koya e Kaukaua Duadua?8 E cecere cake vei lomalagi. Na cava o na rawata?E titobu sara mai na iBulubulu.* Na cava o na kila rawa?9 E balavu sara vei vuravuraQai raba sara mai na wasawasa.10 Ke tavali o koya, e vesuka tale ga e dua qai kaciva na mataveilewai,O cei ena tarovi koya rawa?11 Ni kila o koya na gauna era dau lawaki kina na tamata.Ni raica na ka ca, ena sega ni kauai?12 Ena qai kila ga na tamata ululalaEna gauna ga e rawa ni vakasucuma kina e dua na asa kila na tamata.*13 Ke o vakarautaka ga na lomamuQai dodoka yani vei koya na ligamu.14 Ke caka ca tiko na ligamu, biuta vakayawa,Me kua ni tiko ena nomu valelaca na ivalavala e sega ni dodonu.15 O na rai cake ni sega ni leqa na matamu,O na tudei, o na sega ni rere.16 O na guilecava na nomu leqa,O na nanuma ni vaka na wai sa drodro tani yani.17 Na nomu bula ena rarama cake mai na sigalevu tutu,Na kena butobuto mada ga ena vaka na mataka.18 O na lomadei ni sa tu na inuinui,O na veiraiyaki qai davo ena vakacegu.19 O na davo, ena sega ni dua me vakarerei iko,Era na qara e levu na nomu veivakadonui.20 Ia ena buawa na matadra na daucaka ca,Era na sega ni kunea na vanua mera dro kina,Na nodra inuinui ga o mate.”+


text:
Author: Maria Solomone
pc:MOH Volai tukutukutaki e vuravura ni wiliwili levu ni marama era vakayalia nodra bula mai na kama, qo ni veidutaitaki kei nai wiliwili ni turaga era leqa kina. Ra osota yani na Pearl resort ena Vakaraubuka na liga ni veiqaravi mai na na veitabana eso ena vuli vakarautaki me baleta na qaravi ni kisi ni […]
Vakadeitaka na tabana ni Fijian Competition and Consumer Council ni na tubu tiko ena siga ni kua na i sau ni sucu na Rewa Powdered Milk kei na Rewa Butter. Sa veivakadreti na FCCC ni tuvatuva eratou sa vakarautaka na matanitu kei na nodratou tabana ena sega ni walia rawa na leqa qo,ka sa dodonu […]
Vakarau me ratou vaka i tavi na timi ni Viti ena tekivu ena veitau cici ena 2022 Mini Pacific Games Saipan,mai Northern Marianas. Vakaraitaka na Head coach ka manidia tale ga ni timi, Albert Miller Snr eratou sa vakarau vinaka na timi vakayalo,vakavakasama,vakayago tale ga,ka ratou a lai vakayagataka e vica na siga ena nodratou […]
Namaka tiko na tau bi ni uca ena so na gauna kei na lutu ni kurukuru ka namaki ni na vakilai tiko ena noda Viti. Namaka na tau bi nI Uca E se dei tiko ga na i vakaro ni tau bi ni uca ena veitikotiko mai Nadi,Lautoka,Ba,Tavua,Vatukoula,Ra,Kadavu,Beqa,Vatulele,Yasawa kei Mamamnuca. E vuna levu na kena […]
Me da namaka tiko na kena sa na tubu tale tiko na i sau ni Valawa kei na waiwai ni motoka,ena vuku ni veika e yaco tiko ena makete ena noda Vuravura. Valawa-pc:purewow.com pc:shutterstock.com Vakaraitaka na CEO ni FCCC o Joel Abraham ni se sotavi tiko e dua na dredre levu oya na matanitu o […]
Matera ena timi ni Crusaders:pc-stuff.co.nz Marautaka o Pablo Matera,na dau qito ni Argentina nona na rawa ni qito ena fainala ni Super Rugby Pacific ena bogi ni kua,ni oti na nona vagalalataki mai na cala ka beitaki kina ena mataveilewai ni SANZAAR. Pablo Matera:pc-planetrugby.com Ena tekivu tiko o Matera ena i tutu ni Openside Flanker […]
E mai cadra e dua na matanisiga vou ena vanua vakaturaga o Vusaratu mai Natewa vua e dua na kena i sausau vou,ni mai kacivaki na yacai Jone Rova me lewena na timi ni Under 20 ni Crusaders. Raici na yaca i Jone Rova ni lewena toka na timi digitaki ni Under 20 ni Crusaders:pc-Maika […]
Joe Cokanasiga :pc-loopssamoa.com Kacivaki na yacai Joe Cokanasiga ena timi ni Igiladi ena sota kei na timi Barbarians ena macawa mai qo. Kacivaka na yacana na cauravou yabaki 24 qo o Eddie Jones ka wili ena 36 na nona cauravou vakarautaki. Igiladi ena sota i liu kei na timi ni Babarians ena macawa mai […]
Ra marautaka na gonevuli mai Nadrau,Tavua na nodra koronivuli vou,ka laurai nodra mata mamarau tle ga na i tubutubu kei na dau ni veisusu. Gonevuli mai na Nadrau Primary School kei na Prime Minister-Bainimarama kei Minister ni Vuli-Mrs Kumar:pc-Fijiangovernment Ra marautaka na gonevuli na koronivuli ka matau na kena tara,kaukauwa me rawa ni ganita,ka me […]
E mai soli na metali koula vei ratou na timi ni tagane ni Viti ena relay ni 4by100m ena vuku ni nodratou a totogitaki na timi ni Ositerelia ena vuku ni dua na cala,dina ga ni ratou a liu ka tarava na timi ni Viti ena sotasota ni Ocenia Championships ka vakayacori tiko mai Ositerelia. […]


text:
50 E davoci tamana+ yani o Josefa, tagicaki koya qai reguci koya.2 Oti oya e qai vakaroti ira na nona tamata era vuniwai o Josefa mera vakasosoga* na ka boivinaka+ ena yago i tamana. Era sosoga sara na ka boivinaka ena yago i Isireli na vuniwai,3 qai 40 taucoko na siga na nodra cakava tiko qo vua, qo na balavu ni gauna e dau vakasosogi kina na ka boivinaka ena yago, era sa qai tagicaki koya voli na kai Ijipita me 70 na siga.4 Ni sa oti na siga ni lolosi, e qai vosa ena vale vakaturaga* i Fero o Josefa, e kaya: “Keu bau nanumi tu e matamuni, moni vakadewataka na itukutuku qo vei Fero:5 ‘E tukuna vei au o tamaqu meu bubului,+ e kaya: “Raica! Au sa voleka ni mate.+ Mo buluti au ena noqu ibulubulu+ au sa kelia oti ena vanua o Kenani.”+ Yalovinaka, ni laivi au meu gole cake meu lai buluti tamaqu, oti au na lesu tale mai.’”6 E kaya o Fero: “Lako lai buluti tamamu me vaka e tukuna vei iko mo bubuluitaka.”+7 E mani gole cake o Josefa me lai buluti tamana, era tomani koya o ira kece na dauveiqaravi i Fero, o ira na qase+ ni nona vale vakaturaga, o ira kece na qase ni vanua o Ijipita8 kei ira kece na vuvale i Josefa, o ira na tuakana, kei na vuvale i tamana.+ O ira ga na nodra lalai kei na nodra qelenisipi kei na qelenimanumanu era biu tu ga ena vanua o Koseni.9 Era salavata tale ga kei koya na qiqi+ kei ira na dau vodo ose, e dua na ilakolako levu.10 Era tadu sara ina rara ni butu covuata nei Atati, e tiko ena yasayasa vakaJoritani, ra qai tabaka e kea e dua na veitagicaki sa bau mosimosi sara ga, mani siga vitu na nona tagicaki tamana voli.11 Era raica nodra lolosi na lewenivanua, era kai Kenani, ena rara ni butu covuata nei Atati, ra mani kaya: “Dua dina na lolosi levu qo vei ira na kai Ijipita!” Oya na vuna e vakatokai kina me o Epeli-Misireimi,* na vanua e tiko ena yasayasa vakaJoritani.12 Eratou qai cakava vua na luvena na ka sara ga e vakaroti ratou kina.+13 Eratou kauti koya na luvena tagane ina vanua o Kenani ratou qai buluti koya ena qaravatu ena qele e Makipila, na tikiniqele e donui Mamire, e volia o Eparama vei Efironi na Itaiti me ibulubulu.+14 Ni buluti tamana oti, e suka i Ijipita o Josefa kei ratou na tuakana kei ira kece na tomani koya mera lai buluti tamana.15 Ni ratou raica na tuakai Josefa ni sa mate na tamadratou, eratou kaya: “De dua e lomacataki kedatou tiko ga o Josefa, ena qai sauma vei kedatou na ca kece tou cakava vua.”+16 Eratou qai talatala me lai tukuni vei Josefa na vosa qo: “E vakarota qo o tamamu ni se bera ni mate:17 ‘Qo na ka mo dou kaya vei Josefa: “Au masuti iko mo yalovinaka mo vosota na nodratou ca na tuakamu kei na nodratou ivalavala ca o sotava kina na rarawa.”’ Yalovinaka sara, mo vosota na nodratou cala na nona tamata na Kalou i tamamu.” E tagi sara ga o Josefa ni ratou sa vosa vua.18 Eratou torovi koya tale ga na tuakana ratou qai bale sobu e matana, ratou kaya: “Qo me keitou sa nomu bobula!”+19 E kaya vei ratou o Josefa: “Dou kua ni rere. O yau na isosomi ni Kalou?20 De dou a nakita mo dou vakaleqai au,+ ia a nona inaki na Kalou me tini vinaka, mera vakabulai tale ga e levu, me vaka e sa cakava tiko nikua.+21 Dou kua gona ni rere. Au na solia tiko ga vei kemudou kei ira na nomudou lalai na kakana.”+ E vakacegui ratou, qai vakayaloqaqataki ratou ena nona vosa.22 Mani tiko ga e Ijipita o Josefa, o koya kei ira mai na vale i tamana, qai bula tiko o Josefa me 110 na yabaki.23 E raici ira na luvei Ifireimi+ o Josefa me yacova sara na ikatolu ni itabatamata, o ira tale ga na luvei Mekiri,+ na luvei Manasa. Era sucu ena duru i Josefa.*24 Sa qai tukuna o Josefa vei ratou na tuakana: “Au sa voleka ni mate, ia na Kalou ena vukei kemudou dina ga,+ ena kauti kemudou cake yani mai na vanua qo, mo dou gole ina vanua e yalataka o koya vei Eparama, vei Aisake, kei Jekope.”+25 Mani tukuna o Josefa vei ira na luvei Isireli mera bubului, e kaya: “Ena vukei kemuni dina ga na Kalou. Moni kauta cake yani na suiqu mai na vanua qo.”+26 E qai mate o Josefa ni sa yabaki 110, era sosoga na ka boivinaka+ ena yagona, ra qai vakadavori koya ena dua na kisinimate e Ijipita.
iVakamacala e ra
^ Na kena dau vakawainimatetaki na yagonimate ena waiwai boivinaka se so tale na ka, me kua kina ni vuca na yago.