text: 13 E tui o Saula ni sa yabaki . . .,*+ e liutaki Isireli me rua na yabaki.2 E digia o Saula e 3,000 na tamata e Isireli, e 2,000 era tiko vata kei Saula e Mikimasi kei na veiulunivanua e Peceli, e 1,000 era tiko vata kei Jonacani+ e Kipea+ nei Penijamini. E tukuna vei ira na kena vo mera dui lako ina nodra valelaca.3 E qai mokuta o Jonacani na matasotia ni Filisitia+ e tiko e Kipa,+ era rogoca na kai Filisitia. E vakarota o Saula me uvuci na davui*+ ena vanua taucoko, e kaya: “Moni rogoca mada na Iperiu!”4 Era rogoca kece na Isireli na itukutuku: “E mokuta o Saula na matasotia ni Filisitia, ia qo era sa boi ca na Isireli vei ira na kai Filisitia.” Era mani kacivi na tamata mera muri Saula i Kilikali.+5 Era kumuni tale ga na kai Filisitia mera valuti ira na Isireli, e 30,000 na qiqinivalu kei na 6,000 na dauvodo ose, e vaka na mataninuku ni matasawa+ na kedra iwiliwili na sotia. Era lako cake mera keba e Mikimasi ena tokalau kei Peciaveni.+6 Era raica na Isireli nira sa leqa nira taqaya, era mani vuni ena qaravatu, ena qakilo, ena veivatu,+ ena rumu e lomaniqele, kei na qara.7 Eso mada ga na Iperiu era takosova na Joritani ina vanua nei Kata kei Kiliati.+ Ia se tiko ga e Kilikali o Saula, era sautaninini na tamata kece era muri koya tiko.8 E wawa tiko ga o koya me vitu na siga me yacova na gauna a lokuca o Samuela, ia e sega ni lako i Kilikali o Samuela ra qai biuti koya na tamata.9 E qai tukuna o Saula: “Moni kauta mai vei au na isoro kama kei na isoro ni veiyaloni.” E cabora sara o koya na isoro kama.+10 Ni cabora oti ga na isoro kama, sa yaco yani o Samuela. E lai tavaki koya sara o Saula qai vosa vakalougatataki koya.11 E kaya o Samuela: “Na cava o sa cakava?” E kaya o Saula: “Au raica nira sa biuti au na tamata,+ o sega ni lako mai ena gauna lokuci, ra qai kumuni na kai Filisitia e Mikimasi.+12 Au mani kaya lo ga, ‘Era na lako sobu mai na kai Filisitia mera mai valuti au e Kilikali, ia au se sega ni vakamasuti Jiova.’ Oya na vuna au cabora kina vakavoraki na isoro kama.”13 E kaya sara vei Saula o Samuela: “E sesewa na nomu ivakarau. O sa talaidredre ina ivakaro i Jiova na nomu Kalou e vakaroti iko kina.+ Ke o muria, ena vakataudeitaka o Jiova na nomu matanitu mo liutaki Isireli me tawamudu.14 Ia qo ena sega ni dei na nomu matanitu.+ Ena raica mai o Jiova e dua na tamata e donu e lomana,+ ena lesia o Jiova me liutaki ira na nona tamata+ ni o sega ni muria na ka e vakaroti iko kina o Jiova.”+15 E mani cavutu o Samuela me biuti Kilikali me lako cake i Kipea nei Penijamini, e wiliki ira sara na tamata o Saula, e rauta ni 600 na tagane era se tiko vata kei koya.+16 E tiko mai Kipa ena nodra vanua na Penijamini o Saula, o Jonacani na luvena,+ kei ira na tamata era se tiko vata kei rau, era keba toka e Mikimasi na kai Filisitia.+17 Era lako yani na dauvakacaca mai na nodra keba na kai Filisitia ena tolu na iwasewase. E gole e dua na iwasewase ina gaunisala e Ofira ina vanua o Suali,18 e gole e dua tale na iwasewase ina gaunisala i Pecioroni,+ kei na ikatolu ni iwasewase e gole ina gaunisala ina iyala ni vanua e vakanamata ina buca o Sepoimi donuya na vanua talasiga.19 Ia e sega ni dua na matai ni kaukamea e tiko ena vanua taucoko o Isireli, nira kaya na Filisitia: “Mera kua ni bulia na Iperiu e dua na iseleiwau se na moto.”20 Era dau lako sobu kece na Isireli vei ira na Filisitia me vagatari na nodra batinisiviyara, nodra piki, nodra matau, se na nodra iseletakelo.21 E dua na pimi* na isau ni kena vagatari na batinisiviyara, na piki, na iyaya mataitolu, na matau, kei na moto ni bulumakau.22 Ena siga ni ivalu e sega ni laurai e dua na iseleiwau se na moto ena ligadra na tamata era tiko vata kei Saula kei Jonacani,+ erau vakaiyaragi ga o Saula kei Jonacani na luvena.23 E lako yani e dua na matasotia ni Filisitia ina itatakoso e Mikimasi.+


c: text/html

text:
1
Sa tukuni ni sa Kalou ko koya na Vosa, ka yaco talega me tamata, 118. Ai tukutuku i Joni, 1939. Erau sa kacivi mei talatala i Jisu ko Adriu kei Pita. Eratou sa veikune ko Jisu kei Filipi kei Nacanieli, 4051.
1E Nai vakatekivu sa bula ko koya na Vosa, a rau sa tiko vata kei na Kalou ko koya na Vosa, a sa Kalou ko koya na Vosa. 2E nai vakatekivu erau sa tiko vata ko koya oqo kei na Kalou, 3Sa cakava na ka kecega ko koya; a sa sega e dua na ka sa caka, me sega ni cakava ko koya. 4Sa tu vei koya na bula; ia na rarama ni tamata na bula. 5A sa cilava na butobuto na rarama; ia na butobuto sa sega ni kunea.
6Sa dua na tamata sa talai mai vua na Kalou, a yacana ko Joni. 7O koya oqo sa lako mai me dautukutuku, me tukuni koya na Rarama, me ra vakabauta na tamata kecega e na vukuna. 8Sa sega ni rarama ko ya ko koya, ia sa nonai tavi me tukuna ga na Rarama.
9Sai koya ga oqo na Rarama dina, sa lako mai ki vuravura ka vakararamataki ira na tamata kecega. 10Sa tiko e vuravura ko koya, a sai koya ka caka kina ko vuravura, ia ka sega ni kilai koya ko ira na kai vuravura. 11Sa lako mai ko koya kivei ira na kai nona, ka sega ni vakabauti koya ko ira na kai nona. 12Ia ko ira kecega sa vakabauti koya, sa solia vei ira ko koya me ra yaco rawa me ra luve ni Kalou, vei ira sa vakabauta na yacana: 13era sa vakasucumi, e sega e na vukudra na qase, se na sucu vakayago, se na veitalia ni tamata, mai vua ga na Kalou.
14A sa yaco me tamata ko koya na Vosa, ka tiko vata kei keda, (ia keitou a raica na nonai ukuuku, ni sa vaka nai ukuuku ni Le dua bauga sa vakatuburi maivei Tamana,) sa sinai e na loloma kei na dina.
15Sa tukuni koya ko Joni ka kacivaka, ka kaya, Sai koya oqo kau a vosataka, O koya sa muri au sa uasivi cake vei keirau: ni sa liu vei keirau ko koya.
16Ia eda sa rawata kecega, mai na ka sa sinai tu vua, a loloma sa vakaikuritaki. 17Ia ko Mosese sa soli kina na vunau; ko Jisu Karisito sa yaco kina na loloma kei na dina. 18E sega e dua na tamata sa raica na Kalou e na dua na gauna; na Luvena ga e dua bauga, sa vakatubura ko koya, ko koya sa tiko e na lomasere i Tamana, sa tukuni koya.
19IA sai koya oqo nai tukutuku i Joni, ni sa tala eso na bete ka so na luve i Livai ko ira na kai Jutia mai Jerusalemi me ra tarogi koya, Ko cei beka ko iko? 20A sa tukuna ko koya, ka sega ni cakitaka; ka tukuna ga, Au sa sega ni koya na Karisito koi au. 21A ra sa tarogi koya, Ko cei tale? ko Ilaija beka? A sa kaya ko koya, E segai. Ko iko beka na parofita ko ya? A sa kaya ko koya, E segai. 22Era sa qai kaya vua, Ko cei beka ko iko? me keitou tukuna vei ira sa talai keitou: ko sa tukuni iko mei cei? 23Sa kaya ko koya, Koi au na domo ni dua sa kacikaci e loma ni veico, Vakadodonutaka na sala i Jiova me vaka sa kaya ko Aisea na parofita.
24Ia ko ira sa talai, era sa talai maivei ira na Farisi. 25A ra sa tarogi koya, ka kaya vua, Ko sa qai veipapitaisotaki e na vuku ni cava, ni ko sa sega ni koya na Karisito, se ko Ilaija, se na parofita ko ya? 26Sa vosa vei ira ko Joni, ka kaya, Au sa veipapitaisotaki e na wai: ia ka sa tu e na kemudou maliwa e dua dou sa sega ni kila; 27sai koya oqo, sa muri au ka sa uasivi cake vei au, ia na wa ni nonai vava kau sa sega ni yaga meu sereka. 28Sa caka na veika oqo mai Pecani e na tai kadua ni Joritani, a tikina sa veipapitaisotaki kina ko Joni.
29E na mataka sa raici Jisu ko Joni ni sa lako tiko mai vua, a sa kaya, Raica na Lami ni Kalou, ko koya sa kauta tani na nodrai valavala ca na kai vuravura! 30Sai koya oqo kau a tukuna, Sa muri au e dua na tamata, sa uasivi cake vei au; ni sa liu vei keirau. 31Ia kau a sega ni kilai koya; ia me ra kilai koya ko ira na Isireli, ko koya oqo kau sa lako mai kina ka veipapitaisotaki e na wai.
32A sa tukuna ko Joni, ka kaya, Au a raica na Yalo Tabu ni sa lako sobu mai lomalagi me vaka na ruve, a sa mai toka vua: 33ia kau a sega ni kilai koya eliu: ia ko koya sa talai au mai meu veipapitaisotaki e na wai, sa kaya ga vei au, O koya ko na raica ni sa lako sobu kina na Yalo Tabu, a sa mai toka vua, sai koya oqo sa veipapitaisotaki e na Yalo Tabu. 34Ia kau a raica, ka tukuna ni sai koya oqo na luve ni Kalou.
35E na mataka sa tu tale ko Joni, ka lewe rua na nona tisaipeli; 36a sa vakaraici Jisu ni sa lako, a sa kaya, Raica na Lami ni Kalou! 37A sa rogoca na nona vosa koi rau na tisaipeli, ka rau sa muri Jisu. 38Sa qai vuki ko Jisu, ka raici rau ni rau sa muria, ka kaya vei rau, A cava drau sa vakasaqara? Erau sa qai kaya vua, Rapai, (a kenai balebale, Vakavuvuli,) ko sa tiko maivei? 39Sa kaya vei rau ko koya, Lako mai ka raica. Erau sa lako, ka raica na yasana sa tiko kina ko koya, ka ratou sa tiko vata kaya e na siga ko ya: a sa voleka nai katini ni aua.
40Sa dua vei rau sa rogoci Joni, ka muri Koya, ko Adriu na taci i Saimoni Pita. 41Sa kunea eliu na tuakana ko Saimoni, ka kaya vua, Keitou sa kunea na Mesaia; (a kenai balebale, na Karisito.) 42A sa kauti koya kivei Jisu. Ia sa vakaraici koya ko Jisu, ka kaya, O iko ko Saimoni na luve i Jona: ko na vakatokai ko Kifa: (a kenai balebale ko Pita.)
43E na mataka sa via lako yani ki Kalili ko Jisu, a sa kunei Filipi, ka kaya vua, Muri au. 44A kai Peciseita ko Filipi, a nodrau koro ko Adriu kei Pita.
45Sa kunei Nacanieli ko Filipi, ka kaya vua, Keitou sa kunei koya sa volavola kina ko Mosese e na vunau, kei ira talega na parofita, ko Jisu na kai Nasareci, a luve i Josefa. 46A sa kaya vua ko Nacanieli, E tubu rawa beka mai Nasareci e dua na ka vinaka? Sa kaya vua ko Filipi, Lako mai mo raica.
47Sa raici Nacanieli ko Jisu ni sa lako tiko mai vua, a sa kaya ni sa tukuni koya, Raica e dua na luve i Isireli dina, sa sega vei koya na dauveivakaisini! 48Sa kaya vua ko Nacanieli, O ni sa kilai au maivei? Sa vosa ko Jisu, ka kaya vua, Ni sa bera ni kacivi iko ko Filipi, ni ko a tiko e ruku ni lolo, au a raici iko. 49Sa vosa ko Nacanieli, ka kaya vua. Vakavuvuli, koi kemuni na Luve ni Kalou, koi kemuni na nodra Tui na Isireli. 50Sa vosa ko Jisu, ka kaya vua, Niu sa kaya vei iko, Au a raici iko e ruku ni lolo, ko sa vakabauta, ne? ko na raica na veika sa uasivia oqo. 51A sa kaya vua ko koya, E dina, e dina, au sa kaya vei kemudou, E na gauna maimuri dou na raici lomalagi ni sa tawase, kei ira na agilose ni Kalou ni ra sa lako cake ka lako sobu vua na Luve ni tamata.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 54 “Mo kaila ena marau o iko na yalewa yava o sega ni vakasucu!+Mo reki, mo kaila ena marau,+ o iko o sega ni taratara,+Nira lewe levu sara na luvei koya e biuEra lewe lailai na luve ni yalewa vakawati,”+ e kaya o Jiova.2 “Mo vakalevutaka na vanua e tiko kina na nomu valelaca.+Mo dreta yani na ilatilati ni nomu valeniveitavaki lagilagi.Mo kua ni maninitaka, vakabalavutaka na dali ni nomu lacaMo vakadeitaka na pini ni nomu laca.+3 O na tete ina imatau kei na imawi,Na nomu kawa ena taukena na veimatanitu,Era na tawana na koro e lala tu.+4 Mo kua ni rere,+ ni o na sega ni vakamaduataki,+Mo kua ni matavelavela ni o na sega ni rarawa.Ni o na guilecava na nomu madua ni o se gone,Kei na nomu beci ni o yada o na sega ni nanuma tale.”5 “Ni vaka na watimu*+ na Dauveibuli Uasivi,+O Jiova ni lewe vuqa* na yacana,Na Yalosavasava ni Isireli e voli iko lesu.+Ena vakatokai me Kalou ni vuravura taucoko.+6 Ni a kacivi iko o Jiova me vaka na yalewa vakawati e biu qai rarawa* tu,+Me vaka na yalewa vakawati gone e biuti koya na watina,” e kaya na nomu Kalou.7 “Au a biuti iko vakalekaleka,Ia au na kauti iko lesu mai ena loloma levu.+8 Au vunitaka vakalekaleka vei iko na mataqu ena levu ni noqu cudru,+Ia ena dei ni loloma e sega ni mudu, au na lomani iko kina,”+ e kaya o koya e voli iko lesu, o Jiova.+9 “Vei au, qo e vaka na gauna i Noa.+Me vaka ga niu bubuluitaka ni na sega ni luvuci vuravura tale na waluvu ena gauna i Noa,+Au bubuluitaka tale ga niu na sega ni cudruvi iko se vunauci iko tale.+10 De na kau tani na veiulunivanuaQai yavavala na veidelana,Ia ena sega ni kau tani vei iko na dei ni noqu loloma,+Se na yavalati na noqu veiyalayalati ni vakacegu,”+ e kaya o Jiova, o koya e lomani iko tiko.+11 “O iko na yalewa rarawa,+ o cagina ena cagi kaukaua, o sega ni vakacegui,+Au na tuvana na nomu vatu ena ibulu kaukauaKei na nomu yavu ena sefaia.+12 Au na tara na nomu bai ena rupi,Na nomu matamata ena vatu tatibi,*Kei na nomu iyalayala kece ena vatutalei.13 Na luvemu kece ena vakavulica o Jiova,+Ena levu sara na nodra vakacegu na luvemu.+14 O na vakataudeitaki ena yalododonu.+Ena yawaki iko na veivakalolomataki,+Ni o na sega ni rerevaka e dua se taqaya,Ni na sega ni torovi iko.+15 Ke dua e mai valuti iko,Au a sega ni vakarota.Ena druka ga o koya e valuti iko.”+16 “Raica! Au bulia na matai,E uvuca na qilaiso waqa,E buli iyaragi ena nona cakacaka.O yau tale ga au bulia na dauvakacaca me veivakacacani.+17 Ena tawayaga na iyaragi kece e buli mo valuti kina,+O na vakacala na yame e saqati iko ena veilewai.Qo na nodra ivotavota na dauveiqaravi i Jiova.Era yalododonu e mataqu,” e kaya o Jiova.+


text:
- Kevaka o gadreva mo vakalekalekataka na sa ena dua na umauma, me kena ivakaraitaki, vakalekalekataka na daseni, drau, se udolu na isema ena dua na gauna, muria na ikalawa e tarava:
- Na imatai ni kolomu e dodonu me tiko kina na isema balavu. (Antifraud iyaya “_clicktime_” e se vakatarai tikoga me vakayagataki me SUBID ena isema affiliate me levei kina na scam ena affiliate veitaratara. Ena rawa ni o vakadeitaka kevaka e kiliki ena kena gauna dodonu na kena affiliate na ripote).
- Na ikarua ni kolomu e vakatau, e tiko kina na sa leleka. (Geo-targetting suffixes-keimami,-cn,-fr, kei na so tale. era se vakatarai tikoga me ra vakayagataka na gaunisala ni tiko solia solia soliaga me duidui kina na isema ni vanua me vaka na matanitu nei vulagi).
- Na ikatolu ni kolomu e vakatau tiko, e tiko kina na ulutaga.
Wawa mada me vica na sekodi.
Kevaka e basika mai e 502 na cala, kakua ni vakarorogo kina. Kilikitaka ga na ibulukau ni “dakuna” ena barausa, qai kiliki ena “veiqaravi veisemati”, ka vakadodonutaka vakavica na tabana.
Na levu taucoko ni isema e rawa ni vakalekalekataka ena dua ga na gauna e 5000. Ke se bera ni rauta, vola na veitokoni, yalovinaka.
E sa vakatabui me vakayagataki na isema umauma shortener me baleta na spam ena fomu cava ga.
Umauma shortening isema ki na mataveilawa ni uabula, kemesi, kei na tabana vakalawa e sega ni vakatarai.


text:
TARO 11
Na Cava e Yaco Nida Mate?
“Sa lako tani nona icegu, sa lesu o koya ina qele, sa takali na nona vakanananu ena siga oya.”
“Era kila na bula tiko nira na mate, ia o ira na mate era sega sara ga ni kila e dua na ka . . . Na ka kece e cakava na ligamu mo qarava ena nomu igu taucoko, ni sega na cakacaka se na vakasama se na kilaka se na vuku ena iBulubulu o lako tiko kina.”
“E qai tukuna [o Jisu]: ‘Sa moce na nodatou itokani o Lasarusa, ia au sa lako qo meu lai vakayadrati koya.’ A tukuna tiko o Jisu ni sa mate o Lasarusa. Eratou nanuma ga nona tisaipeli ni tukuna tiko ni moce me vakacegu. E qai tukuna vakamatata vei ratou o Jisu ena gauna ya: ‘Sa mate o Lasarusa.’”


text:
Na Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na Matedewa?
Kena isau vakaivolatabu
E parofisaitaka na iVolatabu ni na yaco na tauvimate (na tete ni matetaka, wili kina na matedewa) ena iotioti ni veisiga. (Luke 21:11) Qori e sega ni itotogi ni Kalou. Ia sa voleka qo ni vakayagataka na Kalou na nona Matanitu me vakaotia na tauvimate kece, wili kina na matedewa.
Sa parofisaitaka tu na iVolatabu na matedewa?
E sega ni parofisaitaki ena iVolatabu na yaca ni matedewa, se tauvimate me vaka na COVID-19, AIDS, se na Spanish flu. Ia e parofisaitaka ga na yaco ni “matedewa” kei na “mate rerevaki.” (Luke 21:11; Vakatakila 6:8) Era okati qori me ivakatakilakila ni “iotioti ni veisiga,” e kilai tale ga me “ivakataotioti ni veika vakavuravura.”—2 Timoci 3:1; Maciu 24:3.
Sa bau veitotogitaki oti na Kalou ena tauvimate?
E volai ena iVolatabu e vica na ituvaki e vakayagataka kina na Kalou na tauvimate me totogitaki ira na kina na tamata. Kena ivakaraitaki, e vakavuna mera vukavuka eso. (Tiko Voli Mai na Lekutu 12:1-16; 2 Tui 5:20-27; 2 Veigauna 26:16-21) Ena ituvaki qori, e sega ni tete na matedewa vei ira na sega na nodra cala, ia e totogitaki ira ga eso na Kalou mera tauvimate nira beca nona lawa.
E itotogi ni Kalou na veitauvi ni matedewa ena gauna qo?
Sega. Eso era kaya ni vakayagataka na Kalou na matedewa kei na tauvimate me totogitaki ira kina na tamata nikua. Ia e sega ni tokona qori na iVolatabu. Na vuna?
Dua oya nira dau tauvimate tale ga na tamata ni Kalou ena gauna makawa, kei na gauna qo. Kena ivakaraitaki na gonetagane yalodina o Timoci, e ‘tauvi koya tale ga e dua na mate.’ (1 Timoci 5:23) Ia e sega ni tukuna na iVolatabu ni cudruvi koya na Kalou. Era dau tauvimate tale ga nikua na tamata ni Kalou. Levu na gauna e dau yaco qori nira tu ena vanua kei na gauna cala.—Dauvunau 9:11.
Koya e bibi sara, e kaya na iVolatabu ni se bera na gauna me totogitaki ira kina na tamata ca na Kalou. Ia eda se donuya tu qo na “siga ni veivakabulai”—ni se sureti ira tiko na tamata kece na Kalou mera volekati koya me rawa nira bula. (2 Korinica 6:2) Dua na sala e cakava kina qori oya na kena kacivaki e veiyasa i vuravura na “itukutuku vinaka . . . ni Matanitu ni Kalou.”—Maciu 24:14.
Ena oti na matedewa?
Io. E parofisaitaka tu na iVolatabu ni sa voleka na gauna me oti kina na tauvimate. Ena vakaotia na Kalou na tauvimate kece ena gauna sa na liutaka kina na vuravura na nona Matanitu. (Aisea 33:24; 35:5, 6) Ena vakaotia na rarawa, na mosi kei na mate. (Vakatakila 21:4) Ena vakabulai ira tale mai na mate ena ibulubulu mera marautaka na bula uasivi e vuravura ni sa na sega na tauvimate.—Same 37:29; Cakacaka 24:15.
Tikinivolatabu me baleta na matedewa
Maciu 4:23: “E qai lakova o Jisu na yasayasa taucoko o Kalili me veivakavulici ena nodra valenilotu, me vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu, me vakabulai ira tale ga na lewenivanua ena veimataqali mate e tauvi ira kei na malumalumu kece.”
Kena ibalebale: Na nona cakamana e vuravura o Jisu e dua ga na ivakaraitaki lailai ni ka ena vakarau cakava na Matanitu ni Kalou vei keda.
Luke 21:11: “Era na yaco . . . na matedewa.”
Kena ibalebale: Na levu ni tauvimate e ivakatakilakila ni iotioti ni veisiga.
Vakatakila 6:8: “Au raica sara e dua na ose vulaci, o koya e vodo tiko kina e yacana o Mate. E muri koya voleka tiko o Bulubulu. E soli vei rau me rau lewa . . . me rau veivakamatei ena . . . mate rerevaki.”
Kena ibalebale: Na parofisai me baleti ratou na va na dauvodo ose ena Vakatakila e dusia ni na yaco ena gauna qo na matedewa.


text:
Vakatutu
YADRA!
Taro: Qo na nomuni ilavelave ni Yadra! ena vula qo. Raica mada na taro ena tabana e 2. Cava o nanuma?
Tikinivolatabu: Vvb 24:10
Solia na mekesini: E vakamacalataki ena ulutaga qo eso tale na ivakavuvuli me baleta na tikina qori.
YADRA!
Taro: O nanuma ni bibi meda digia vinaka na noda ilala?
Tikinivolatabu: Vvb 13:20
Solia na mekesini: E tiko ena mekesini qo na ivakamacala yaga me baleta na noda digitaka vinaka na ilala. [Vakamacalataka na ulutaga ena tabana e 10-11.]
VAKAROROGO VUA NA KALOU
Taro: O na via bula ena vuravura e va qo na kena irairai? [Vakaraitaka na tabana e 2-3, qai waraka me sauma.]
Tikinivolatabu: Jr 29:11
Solia na brochure: E vakamacalataki ena ivola qo na sala meda vakarorogo kina vua na Kalou da qai marautaka na veika e yalataka ena veigauna se bera mai. [Dikeva na tabana e 4-5.]
VOLA EKE NOMU VAKATUTU
Vakayagataka na vakatutu sa oti mo bulia kina nomu ivakamacala ena cakacaka vakavunau.


text:
Jisi
Na jisi e sucu ivoli na mai na sucu ka a caka ena dua na gauna rabailevu ni ikanakana, ibulibuli, kei na fomu ena nona coagulation na sucu proteini casein. E ratoulewena protini ka uro mai na sucu, e vakavuqa na sucu i bulumakau, bafalo, me, se sipi. Ena gauna ni soqoni, sa dau acidified tu ga na sucu, ka vakuria na enzyme ni rennet vakavuna na cevatavatataki. Era sa veitawasei na tudei ka ra sa kau yani ki na iotioti ni fomu. Eso na jisi sa moici tu ena kulina, na vakavavakutaka ilati e tautuba, se ena veigauna kece. Vuqa na jisi waicala ena vakasaqa ivakarau.


text:
Na ka eso sa Kalougata kina na tamata
A sa vosa ko koya, ka vakavulici ira, ka kaya:
- "Sa kalougata ko ira sa yalomalimalumu; ni sa nodra na matanitu vakalomalagi."
- "Sa kalougata ko ira sa dautagi; ni ra na vakacegui".
- "Sa kalougata ko ira sa yalomalua; ni ra na taukena na vanua."
- "Sa kalougata ko ira sa viakania ka viagunuva nai valavala dodonu; ni ra na vakamamautaki"
- "Sa kalougata ko ira e dauloloma; ni ra na lomani"
- "Sa kalougata ko ira sa yalosavasava; ni ra na vakatokai me luve ni Kalou"
- "Sa kalougata ko ira era sa vacakakani e na vucu ni valavala dodonu; ni sa nodra na matanitu vakalomalagi"
"Dou sa kalougata, ni dou sa vakasewasewani, ka vakacacani, ka vosavakacacataki vakailasu e na ka kecega e ca, e na vucuqu. Dou reki ka marau vakalevu; ni sa levu na kenai sau vei kemudou mai lomalagi ; ni sa vakaoqo na nodra vakacacani ira na parofita era sa bula eliu vei kemudou".


text:
WASE 103
Vakasavasavataki Tale na Valenisoro
MACIU 21:12, 13, 18, 19 MARIKA 11:12-18 LUKE 19:45-48 JONI 12:20-27
-
CUDRUVA O JISU E DUA NA VUNILOLO QAI VAKASAVASAVATAKA NA VALENISORO
-
ENA MATE O JISU ME RAWA NIRA BULA E LEVU
E bogi tolu nodratou tiko voli e Pecani o Jisu kei ratou na tisaipeli ena nodratou ilakolako mai Jeriko. Ia ena matakacaca ni Moniti, ika10 ni Naisani ratou gole sara i Jerusalemi. Sa via kana o Jisu qai raica e dua na vunilolo. Ia vakacava e vua tu?
Ratou donuya tu qo na icavacava ni vula o Maji, ena qai vua na vunilolo ena June. Sa tu na drauna ni kadre totolo, e nanuma kina o Jisu ni na vua totolo tale ga. Ia e sega na vuana. E veivakacalai na drau ni vunilolo, mani tukuna o Jisu: “Me kua tale ni dua e kana lolo vei iko me tawamudu.” (Marika 11:14) E malai sara na vunilolo, e qai kilai ena siga tarava na kena ibalebale.
Ni ratou yaco e Jerusalemi o Jisu kei ratou nona tisaipeli, e lako sara o Jisu ina valenisoro a sikova ena yakavi nanoa. E sega ni veisiko ga, e cakava sara ga e dua na ka e tautauvata kei na ka e cakava ena tolu na yabaki sa oti ena Lakosivia ni 30 G.V. (Joni 2:14-16) E vakasavi ira na “veivoli tiko e loma” ni valenisoro qai vukica “nodra teveli na veisau ilavo kei na nodra idabedabe na volitaki ruve.” (Marika 11:15) E sega ni vakatara mada ga me dua e cola iyaya takoso e loma ni valenisoro me gole ina dua tale na yasa ni korolevu.
Na cava e vakasavi ira kina o Jisu na dauveisau ilavo kei ira na volitaki manumanu ena valenisoro? E kaya: “Vakacava e sega ni volai, ‘Ena vakatokai na noqu vale me nodra vale ni masu na veimatanitu’? Ia dou sa vukica me nodra qara na daubutako.” (Marika 11:17) E vakatokai ira mera daubutako nira lavaka vakasivia na isau ni manumanu e voli me isoro. E okata ya o Jisu me veivakaisini se butako.
Nira rogoca na iliuliu ni bete, na vunivola, kei na turaga na ka e cakava o Jisu, era saga tale mera vakamatei koya. Ia era sega ni kila mera cakava vakacava qori, nira tabili tiko ga yani na lewenivanua mera rogoci koya.
Era lako yani ina Lakosivia na Jiu kei ira era tavuki ina lotu vakaJiu. Era maliwai ira tale ga qori na kai Kirisi era lako yani ena soqo mera lai sokalou. De dua era doudou ni golevi Filipi na ilala qori nira rogoca na yacana vaKirisi, era kerea sara vua mera raici Jisu. E lomatarotarotaka o Filipi nodra kerekere, mani lai veivosakitaka kei Adriu. Oti rau gole sara ina valenisoro me rau lai tukuna vei Jisu.
E kila o Jisu ni sa vo ga e vica na siga me vakamatei, e sega kina ni gauna vinaka me sauma nodra vakatataro na lewenivanua se me vaqara rogo. E mani cavuta vei rau na tisaipeli e dua na vosa vakatautauvata: “Sa yaco mai na gauna me vakalagilagi kina na Luve ni tamata. Au tukuna vakadodonu vei kemudrau, ke lutu ina qele e dua na vua ni witi qai sega ni mate, ena dua tiko ga na vua ni witi, ia ke mate ena qai vua vakalevu.”—Joni 12:23, 24.
Ena rairai sega ni yaga e dua na vua ni witi. Ia ke lutu ina qele qai “mate,” e rawa ni kadre tale me sorenitei, toso na gauna sa na vua vakalevu. Ena vakasama vata qori, e uasivi o Jisu. Ia nona yalodina vua na Kalou me yacova na mate era na bula tawamudu kina o ira era dau vakuai ira tale ga. E kaya kina o Jisu: “O koya e lomana nona bula ena vakayalia, ia o koya e cata nona bula ena vuravura qo ena maroroya me rawata kina na bula tawamudu.”—Joni 12:25.
E sega ni nanumi koya ga o Jisu, ni vakamacalataka: “Ke dua e via qarava na veika e baleti au, me muri au, na vanua au tiko kina Joni 12:26) Dua dina na icovi totoka qori! O ira e rokova o Jiova era na tomani Karisito ena Matanitu ni Kalou.ena tiko tale ga kina na noqu dauveiqaravi. O koya e qaravi au, ena rokovi koya o Tamaqu.” (
Ni vakasamataka na rarawa levu ena sotava kei na nona mate, e tukuna kina o Jisu: “Au sa rarawa sara ga, na cava meu kaya? Tamaqu, ni vakabulai au ena gauna qo.” Ia e sega ni vakalecalecava o Jisu na bibi ni kena vakacavari na loma i Tamana. E tukuna: “Ia qo na vuna au lako mai kina ena gauna qo.” (Joni 12:27) E tokona o Jisu na inaki kece ni Kalou, okati e keri nona mate vakaisoro.


text: 16 Oti oya era biubiu mai Elimi na isoqosoqo taucoko ni Isireli, era yaco sara ina vanua talasiga o Sini,+ ena kedrau tadrua o Elimi kei Saineai, ena ika15 ni siga ni ikarua ni vula, ni oti nodra biubiu mai na vanua o Ijipita.2 Era qai tekivu vosakudrukudrutaki Mosese kei Eroni mai na vanua talasiga na isoqosoqo taucoko ni Isireli.+3 Era kaya tiko ga na Isireli vei rau: “Ke keimami se mate ga ena liga i Jiova ena vanua o Ijipita, ni keimami se dabe tu ena yasa ni kuro lewe ni manumanu,+ ni keimami a mamau voli ena kana madrai. Qo drau sa kauti keimami tu mai ena vanua talasiga me keimami mai mate kina na ivavakoso taucoko ena leqa ni kakana.”+4 E qai tukuna vei Mosese o Jiova: “Qo au sa vakatauca na madrai vei kemuni mai lomalagi,+ mera dui lako yani na tamata mera kumuna na nona ivotavota ni veisiga yadua,+ meu vakatovolei ira me laurai kina se ra na muria na noqu lawa se sega.+5 Ia ena ikaono ni siga+ nira vakarautaka na ka era kumuna, me vakaruataki na levu ni kena ivakarau era dau tomika ena vo ni siga tale eso.”+6 Erau qai kaya o Mosese kei Eroni vei ira kece na Isireli: “Ena yakavi, oni na kila sara ga ni o Jiova ga e kauti kemuni tani mai na vanua o Ijipita.+7 Ena mataka, oni na raica na lagilagi i Jiova, ni sa rogoca o Jiova na nomuni vosakudrukudrutaki koya. O cei o keirau moni vosakudrukudrutaki keirau kina?”8 E tomana o Mosese: “Ni solia o Jiova na lewe ni manumanu moni kania ena yakavi, kei na madrai moni mamau kina ena mataka, oni na raica ni sa rogoca o Jiova na nomuni vosakudrukudru ni oni vosakudrukudrutaki koya tiko. Ia o cei o keirau? Oni sega ni vosakudrukudrutaki keirau tiko, o Jiova ga.”+9 E qai kaya vei Eroni o Mosese: “Tukuna vei ira na isoqosoqo taucoko ni Isireli, ‘Ni toro mai ena mata i Jiova, ni sa rogoca o koya na nomuni vosakudrukudru.’”+10 Ni vosa oti ga vei ira na isoqosoqo taucoko ni Isireli o Eroni, era vuki sara ra qai qara vaka ina vanua talasiga, ia raica! sa basika ena o na lagilagi i Jiova.+11 E kaya tale vei Mosese o Jiova:12 “Au sa rogoca na nodra vosakudrukudru na Isireli.+ Tukuna vei ira, ‘Moni kania na lewe ni manumanu ni sa karobo,* ia ena mataka moni mamau ena madrai,+ oni na kila sara ga ni o yau ga o Jiova na nomuni Kalou.’”+13 Ena yakavi oya, era sa babasika mai na manumanuvuka* ra qai robota na keba,+ ia ni mataka mai sa ubia wavolita tu na keba taucoko na tegu.14 Ni cawa cake na tegu, e qai vo tu mai na ka vulavula matailalai ena dela ni vanua talasiga,+ e matailalai vaka na tegu cevata ena dela ni qele.15 Nira raica na Isireli era veikayaka sara: “Na cava qo?” nira sega ni kila se cava oya. E tukuna vei ira o Mosese: “Qo na madrai e solia mai o Jiova me kemuni kakana.+16 Qo na ka e vakarota o Jiova, ‘Na tamata yadua me kumuna ga na ka e rawa ni kania. Moni taura e dua ga na ivakarau oma*+ me baleta ga na tamata yadua, me vaka na iwiliwili ni tamata e tiko ena nomuni dui valelaca.’”17 Era tekivu cakava qori na Isireli, nira lai kumuna, eso era kumuna vakalevu, eso tale e vakalailai.18 Nira vakarautaka ena oma, o koya e kumuna vakalevu e sega ni sivia tale, o koya e kumuna vakalailai e sega ni lailai tale.+ Era dui kumuna me rauta na ka ga e rawa nira kania.19 E qai kaya vei ira o Mosese: “Me kua ni dua e vakavoca e dua na ka me yacova na mataka.”+20 Ia era sega ni vakarorogo vei Mosese. Ni so vei ira na tagane era vakavoca me yacova na mataka, e ulouloa mai qai bona, mani katakatataki ira o Mosese.21 Era dau tomika ena veimataka me rauta na ka ga e rawa ni kania na tamata yadua. E waicala ni katakata na siga.22 Ena ikaono ni siga era vakaruataka na madrai era tomika,+ dua na tamata e rua na ivakarau oma na kena. Era qai lako kece mai na iliuliu ni isoqosoqo mera mai tukuna qo vei Mosese.23 E kaya vei ira o koya: “Qo na ka e tukuna o Jiova. Vakacegu sara ga* nimataka, me siga ni vakacecegu tabu vei Jiova.+ Na ka oni via vavia ni vavia, na ka oni via saqara ni vakasaqara,+ me maroroi na kena vo, me biu tiko ga yacova na mataka.”24 Era maroroya gona me yacova na mataka me vaka ga e vakarota o Mosese, e sega ni bona se ulouloa.25 E qai kaya o Mosese:“Moni kania nikua, baleta nikua na siga ni vakacecegu vei Jiova. Nikua oni na sega ni raica kina ena qele.26 Oni na tomika tiko me ono na siga, ia na ikavitu ni siga na Siga ni Vakacecegu,+ ena sega kina.”27 Eso vei ira na tamata era lako yani mera lai tomika ena ikavitu ni siga, ia era sega ni kunea e dua na ka.28 E mani kaya vei Mosese o Jiova: “Ena vakacava na dede ni nomuni beca noqu ivakaro kei na noqu lawa?+29 Moni nanuma tiko ni solia vei kemuni o Jiova na Siga ni Vakacecegu.+ Oya na vuna e solia kina vei kemuni ena ikaono ni siga na madrai ni rua na siga. Na tamata yadua me tiko ga ena nona vanua, me kua ni dua e biuta na nona yasayasa ena ikavitu ni siga.”30 Era qai vakatatabutaka na tamata na Siga ni Vakacecegu* ena ikavitu ni siga.+31 Na mataqali o Isireli e vakayacana na madrai me “mana.”* E vulavula vaka na sore ni koriada, na kena ikanakana e vaka na keke rabaraba vakaoni.+32 E qai kaya o Mosese: “Qo na ka e vakarota o Jiova, ‘Tawana e dua na ivakarau oma, me maroroi tu ena nomuni itabatamata kece,+ mera raica kina na madrai au solia moni kania ena vanua talasiga, ena gauna au kauti kemuni tani mai kina ena vanua o Ijipita.’”33 E kaya sara vei Eroni o Mosese: “Kauta e dua na saqa qai tawana na mana me dua na ivakarau oma, lai biuta sara ena mata i Jiova me maroroi tu ena nomuni itabatamata kece.”+34 E qai biuta o Eroni ena mata ni iVakadinadina+ me maroroi vinaka tu kina, me vaka ga e vakaroti Mosese kina o Jiova.35 Era kania tiko na mana me 40 na yabaki na Isireli,+ me yacova nira tadu ena vanua sa tawani tu.+ Era kania tiko na mana, me yacova nira sa lai tu ena iyalayala ni vanua o Kenani.+36 E dua na oma e dua na ikatini na ivakarau efa.*


text:
ITALANOA 84
Sikovi Meri e Dua na Agilosi
NA YALEWA totoka oqo o Meri. E dua na Isireli o koya, e tiko ena koro o Nasareci. E kila na Kalou ni o koya e yalewa vinaka. Oya na vuna e tala kina na nona agilosi o Keperieli me vosa vua. O kila na cava e mai tukuna o Keperieli vei Meri? Meda raica mada.
E kaya o Keperieli vua: ‘Sa bula vinaka o iko sa daulomani. Sa tiko kei iko o Jiova.’ E se bera mada ga ni bau sotavi koya vakadua o Meri, e lomaleqa vakalevu ni sega ni kila na ibalebale ni ka e tukuna. Ia e vukei koya na agilosi me kua ni rere.
E kaya: ‘Kua ni taqaya, Meri. E taleitaki iko dina o Jiova. Ena vakayacora vei iko e dua na ka vakurabui. Ena dua na luvemu, ia mo vakayacani koya o Jisu.’
Sa qai vakamacalataka tale o Keperieli: ‘Ena levu na gone oqo, ena vakatokai me Luve ni Kalou sa Cecere Sara. Ena buli koya o Jiova me tui me vakataki Tevita ga. Ia ena tui tawamudu o Jisu, ena sega ni oti na nona matanitu.’
E taroga o Meri: ‘Ena rawa vakacava na ka kece oqo? Au se sega ni vakawati. Au na sega ni rawa ni vakaluveni.’
E sauma o Keperieli: ‘Ena yaco vei iko na kaukaua ni Kalou. Ena vakatokai kina me Luve ni Kalou.’ E tomana: ‘Nanuma na wekamu o Ilisapeci ena nona kaya ni sa rui qase qai sega ni rawa ni vakaluveni. Ia sega ni dede sa na dua na luvena. O koya gona e sega ni dua na ka me dredre vua na Kalou.’
Oti sa qai kaya o Meri: ‘O yau na yalewa bobula i Jiova! Me yaco vei au na veika oni kaya.’ Sa qai lako na agilosi.
E lako totolo sara yani o Meri me lai sikovi Ilisapeci. Ni qai rogoca ga na domo i Meri o Ilisapeci, e rika sara ena reki na gone e tiko i ketena. E sobuti Ilisapeci na yalo tabu ni Kalou qai kaya vei Meri: ‘O sa kalougata dina vei ira na yalewa.’ E tiko e kea o Meri me vula tolu qai lesu tale i Nasareci.
Rau a sa veivosaki oti tu me rau veiwatini o Meri kei na dua na turaga o Josefa. Ia ni qai kila o Josefa ni sa na dua na luve i Meri, e nanuma ni sega ni dodonu me vakawatitaki koya. Sa qai kaya vua na agilosi ni Kalou: ‘Kua ni rere, mo tauri Meri me watimu ni a solia vua na Kalou e dua na gone tagane.’ Erau sa qai vakamau me rau waraka kina na sucu i Jisu.


text:
WASE 3
Vakatakila o Jiova na Nona iNaki
1, 2. E vakatakila vakacava o Jiova na nona inaki me baleta na kawatamata?
O IRA na itubutubu dau kauai era na veitalanoataka kei luvedra na veika e vauca na nodra vuvale. Ia era lewa vinaka na levu ni itukutuku era veivosakitaka. Era vakaraitaka ga na itukutuku era kila ni ganiti luvedra.
2 O Jiova e vakatakila tale ga vakalalai na nona inaki me baleta na kawatamata. Ia e cakava qori ena kena gauna donu. Meda raica mada eso na sala e vakatakila kina o Jiova na ka dina ni nona Matanitu ena veigauna sa oti me yacova mai nikua.
Vuna e Vinakati Kina na Matanitu ni Kalou
3, 4. Sa lewa oti tu o Jiova na ka meda cakava na tamata? Vakamacalataka.
3 A sega ni okati ena inaki taumada i Jiova na Matanitu vakaMesaia. Na vuna? E sega ni lewa rawa tu o Jiova me saqati na nona veiliutaki, ia e solia vei keda na galala ni vakatulewa ena gauna eda buli kina qai tukuna vei rau o Atama kei Ivi nona inaki me baleta na kawatamata ni kaya: “Drau vakawa, mera le levu mai, drau vakasinaiti vuravura, drau vakamalumalumutaka.” (Vkte. 1:28) A vakarota tale ga me rau muria nona ivakatagedegede e vauca na veika vinaka kei na ka ca. (Vkte. 2:16, 17) E rawa ni rau vakatulewataka o Atama kei Ivi me rau yalodina tiko ga. Ke rau cakava qori kei na nodrau kawa, ena sega ni gadrevi na veiliutaki ni Matanitu e kena Tui o Jisu me vakayacora na inaki ni Kalou. Sa na roboti vuravura tale ga ena gauna qo na kawatamata uasivi era qaravi Jiova.
4 Eratou talaidredre o Setani, Atama, kei Ivi, ia e sega ni guilecava o Jiova nona inaki me tawana na vuravura na kawatamata uasivi. A veisautaka ga na sala ena vakayacora kina qori. Na nona inaki e sega ni vaka na sitimanivanua, sa tiko ga na salaniqiqi me ciciva me yaco ina vanua e gole kina, e tiko tale ga na ka e rawa ni tarova na kena toso. Ni vakatakila o Jiova nona inaki, e sega ni dua na ka mai lomalagi se vuravura me tarova na kena vakayacori. (Wilika Aisea 55:11.) Ke dua na ka e vakalatilati ena sala e nanuma o Jiova, ena vakayagataka e dua tale na sala. * (Lako 3:14, 15) E dau vakatakila vei ira na nona tamata yalodina ena gauna veiganiti na sala vou ena vakayagataka me vakayacori kina na nona inaki.
5. Na cava e cakava o Jiova ena vuku ni talaidredre mai Iteni?
5 Ena vuku ni talaidredre mai Iteni, e mani okata o Jiova ena nona inaki na tauyavu ni Matanitu ni Kalou. (Maciu 25:34) Ena gauna butobuto qori, e veivakararamataki o Jiova ni vakatakila na sala ena vakabulai keda kina qai vakaotia na rarawa e vakavuna o Setani ni saga me veiliutaki. (Vkte. 3:14-19) Ia e sega ni vakatakila kece o Jiova ena dua ga na gauna na itukutuku me baleta na Matanitu ni Kalou.
Tekivu Vakatakila o Jiova na ka Dina ni Matanitu
6. Na cava e yalataka o Jiova? Na cava e sega ni vakatakila?
6 A yalataka o Jiova ena imatai ni parofisai ni na qaqia na gata e dua na “kawa.” (Wilika Vakatekivu 3:15.) Ia e sega ni vakatakilai ena gauna ya se o cei na kawa kei na kawa ni gata. A sega ni vakatakila o Jiova na itukutuku qori me rauta ni 2,000 na yabaki. *
7. Na cava e digitaki kina o Eparaama? Na cava eda vulica kina?
7 Ni toso na gauna, e digitaki Eparaama o Jiova me basika mai na kawa yalataki ena nona iyatukawa. E digitaki o Eparaama ni ‘vakarorogo ina domo i Jiova.’ (Vkte. 22:18) Eda vulica kina ni vakatakila ga o Jiova nona inaki vei ira era dokai koya.—Wilika Same 25:14.
8, 9. Na cava e vakatakila o Jiova vei Eparaama kei Jekope me baleta na kawa yalataki?
8 Ni vakayagataka e dua na agilosi o Jiova me vosa vua na nona itokani o Eparaama, e vakatakilai kina ena imatai ni gauna ni na bula vakatamata na kawa yalataki. (Vkte. 22:15-17; Jeme. 2:23) Ia ena qaqia vakacava na gata o koya? O cei na gata? Ena saumi na taro qori ena ka e qai vakatakilai e muri.
9 E inaki i Jiova me basika na kawa yalataki ena yatukawa nei makubui Eparaama o Jekope, ni dei nona vakabauta na Kalou. (Vkte. 28:13-22) E vakatakila o Jiova ena vuku i Jekope ni na basika na kawa yalataki ena yatukawa i Juta na luvei Jekope. A parofisaitaka o Jekope ni na soli vua na kawa qori na “ititoko vakatui,” e vakatakarakarataka na veiliutaki vakatui, era na “talairawarawa vua na veimatatamata kece.” (Vkte. 49:1, 10) Na ka e tukuna qori o Jiova e vakatakila kina ni na veiliutaki vakatui na kawa yalataki.
10, 11. Na cava e vakatakila kina o Jiova na nona inaki vei Taniela kei Tevita?
10 Oti e rauta ni 650 na yabaki mai na gauna i Juta, a vakatakila o Jiova eso tale na ka me baleta na nona inaki vei Tui Tevita na kawa i Juta. E tukuna o Jiova ni “donu e lomana” o Tevita. (1 Sam. 13:14; 17:12; Caka. 13:22) Ni doka na Kalou o Tevita, a veiyalayalati kina kei koya o Jiova qai yalataka ni na veiliutaki tawamudu e dua na nona kawa.—2 Sam. 7:8, 12-16.
11 Oti tale e rauta ni 500 na yabaki, a vakatakila o Jiova ena vuku i Taniela na yabaki ena basika kina e vuravura O Koya na Lumuti se Mesaia. (Tani. 9:25) E raici Taniela o Jiova me ‘dua e mareqeti vakalevu.’ Na vuna? E dokai Jiova vakalevu o Taniela, e qaravi koya tiko ga.—Tani. 6:16; 9:22, 23.
12. Na cava e tukuni me cakava o Taniela? Na vuna?
12 E vakayagataki ira na parofita yalodina me vakataki Taniela o Jiova mera volatukutukutaka na veika me baleta na kawa yalataki, na Mesaia. Ia e sega ni kena gauna mera kila na dauveiqaravi i Jiova na ibalebale ni ka e uqeti vakalou mera vola. Kena ivakaraitaki, ni raivotutaka oti o Taniela na tauyavu ni Matanitu ni Kalou, a tukuni me dregata na parofisai me yacova na gauna lokuci nei Jiova. Ni yaco mai na gauna qori, ena qai “vakalevutaki” na kilaka dodonu.—Tani. 12:4.
Vakatakila o Jisu na iNaki ni Kalou
13. (a) O cei na kawa yalataki? (b) E vakararamataka vakacava o Jisu na parofisai ena Vakatekivu 3:15?
13 A vakatakila o Jiova ni o Jisu na kawa yalataki, na kawa i Tevita ena veiliutaki vakatui. (Luke 1:30-33; 3:21, 22) Ni tekivu na cakacaka vakaitalatala i Jisu, e vaka ga e cilava na siga na veika eda kila me baleta na inaki ni Kalou. (Maciu 4:13-17) Kena ivakaraitaki, a vakatakila o Jisu “na gata” e cavuti ena Vakatekivu 3:14, 15 ena nona kaya ni “daulaba” qai “tama ni lasu” na Tevoro. (Joni 8:44) Ena ivakatakila e solia vei Joni, e tukuna o Jisu ni o koya qori e “gata makawa,” e “vakatokai na Tevoro se o Setani.” * (Wilika Vakatakila 1:1; 12:9.) E vakaraitaka tale ga o Jisu ena ivakatakila qori na sala ena vakayacora kina o koya na parofisai e tukuni mai Iteni me baleta na kawa yalataki, me qaqi Setani me rusa vakadua.—Vkta. 20:7-10.
14-16. Era dau kila na tisaipeli ena imatai ni senitiuri na ibalebale ni ka dina e vakatakila o Jisu? Vakamacalataka.
14 Eda raica ena Wase 1 ni ivola qo ni vakamacalataka vakalevu o Jisu na Matanitu ni Kalou. Ia e sega ni dau vakatakila na ka kece eratou via kila na nona tisaipeli. Eso mada ga na ka dina e vakamacalataka o Karisito era dau qai kila vakamalua na nona imuri na kena ibalebale, so na gauna ni oti e vica vata na senitiuri. Raica mada e vica na kena ivakaraitaki.
15 A vakaraitaka ena 33 G.V. o Jisu nira na kau mai vuravura ra qai vakaturi ina bula vakayalo i lomalagi o ira era na veiliutaki kei na Tui ena Matanitu ni Kalou. Ia e taura toka na gauna me ratou qai kila na nona tisaipeli na ka e tukuna. (Tani. 7:18; Joni 14:2-5) Ena yabaki qori, e vakaraitaka tale ga o Jisu ena vosa vakatautauvata ni na sega ni tauyavu na Matanitu ni Kalou ni lesu ga i lomalagi. (Maciu 25:14, 19; Luke 19:11, 12) Eratou sega ni taura rawa qori na tisaipeli, ratou qai tarogi koya ena dua na gauna e muri ni vakaturi oti: “Oni na vakalesuya tale na matanitu vei Isireli ena gauna qo?” A sega ni vakatakila o Jisu e dua tale na ka ena gauna qori. (Caka. 1:6, 7) E vakavulica nira tiko ‘eso tale na sipi,’ era sega ni lewe ni “qelenisipi lailai” era na veiliutaki vata kei koya. (Joni 10:16; Luke 12:32) Era qai kila vinaka na imuri nei Karisito na lewe ni rua na ilawalawa qori, ni sa tauyavu oti na Matanitu ni Kalou ena 1914.
16 Levu na ka e rawa ni vakavulici ratou kina nona tisaipeli o Jisu ena nodratou bula vata voli e vuravura, ia e kila ni ratou na sega ni taura rawa. (Joni 16:12) A vakatakilai ena imatai ni senitiuri e levu na ka me baleta na Matanitu ni Kalou, ia e sega ni kena gauna me vakalevutaki kina na kilaka qori.
Vakalevutaki na Kilaka Dodonu ena “Gauna ni iCavacava”
17. (a) Na cava meda cakava meda kila na ka dina ni Matanitu ni Kalou? (b) Eda na rawata vakacava na kilaka dodonu?
17 A yalataka o Jiova vei Taniela nira na “veilakoyaki” e levu ena “gauna ni icavacava,” ena vakalevutaki tale ga na “kilaka dodonu” me baleta na inaki ni Kalou. (Tani. 12:4) O ira era via rawata na kilaka qori mera sasaga. E tukuna e dua na ivola, na vosa vakaIperiu e vakadewataki me “veilakoyaki” e vakavotuya na vakasama ni nona vakadidike vinaka sara ena ivola e dua. Ia se mani vakacava na vinaka ni noda dikeva na iVolatabu, eda na qai rawata ga na kilaka dodonu me baleta na Matanitu ni Kalou ke vakatakila o Jiova.—Wilika Maciu 13:11.
18. Era vakaraitaka vakacava na vakabauta kei na yalomalumalumu o ira na dokai Jiova?
18 E vakatakila vakalalai tiko ga o Jiova ena gauna ni icavacava na ka dina me baleta na Matanitu ni Kalou me Wase 4 kei na 5 ni ivola qo ni gadrevi vakalevu ena 100 vakacaca na yabaki sa oti mera veisautaka na tamata ni Kalou na ka era kila. Ia e tokoni ira tiko ga o Jiova. Na vuna? O ira na dokai koya era vakaraitaka e rua na itovo e taleitaka, na vakabauta kei na yalomalumalumu. (Iper. 11:6; Jeme. 4:6) Era vakabauta na dauveiqaravi i Jiova ni na yaco kece na yalayala ena Vosa ni Kalou. Era dau yalomalumalumu ke cala na ka era kila me baleta na vakayacori ni yalayala qori. E vakadinadinataki qo ena ka e tukuni ena Vale ni Vakatawa ni 1 Maji, 1925: “Keimami kila ni lewa ga na Turaga na ka e vakatakila, ena vakatakila nona Vosa vei ira na nona tamata ena sala e donu vua kei na nona gauna lokuci.”vaka ga ena veiyabaki ni bera na 1914. Ena vakamacalataki ena
“Na Turaga . . . ena vakatakila nona Vosa vei ira na nona tamata ena sala e donu vua kei na nona gauna lokuci”
19. Na cava sa qai vakatakila nikua o Jiova? Na vuna?
19 Ni tauyavu na Matanitu ni Kalou ena 1914, se sega ni taucoko na ka era kila na tamata ni Kalou ena vakayacori ni parofisai me baleta na Matanitu qori. (1 Kor. 13:9, 10, 12) Ena levu ni noda vinakata me vakayacori na yalayala ni Kalou, e cala kina ena so na gauna na noda nanuma. E vakadinadinataki ena veigauna sa oti na dina ni ka e vakamacalataki ena Vale ni Vakatawa e cavuti ena parakaravu sa oti. E tukuni kina: “E ka vakayalomatua me qai kilai na ibalebale ni parofisai ni sa vakayacori oti, se ni vakayacori tiko.” Ni sa qai voleka ga na icavacava, e levu na parofisai me baleta na Matanitu ni Kalou sa vakayacori oti, eso tale sa vakayacori tiko. Nira yalomalumalumu na tacida ra qai yalorawarawa mera vakadodonutaki, e vakataucokotaka kina o Jiova na ka eda kila me baleta nona inaki. Sa vakalevutaki na kilaka dodonu!
Vakatovolei ni Yaco na Veisau
20, 21. Na cava nodra rai na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri ena veisau e vakayacori?
20 E vakatovolei na ivakarau ni lomada ni dau veisautaka o Jiova na ka eda kila me baleta na ka dina. Vakacava ena uqeti keda na vakabauta kei na yalomalumalumu meda ciqoma na veisau? Qori na ka era vakatovolei kina na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri. Kaya mada ke o lotu vaKarisito Jiu ena gauna ya. O doka vakalevu na Lawa e soli vei Mosese, o sakitaka ni o lewe ni matanitu o Isireli. Ia o wilika ena nona ivola uqeti vakalou na yapositolo o Paula ni sa sega ni yaga na Lawa, sa sega tale ga ni vakadonuya o Jiova na matanitu o Isireli. Sa kumuni ira na Isireli vakayalo era Jiu, era lewe tale ga ni veimatanitu. (Roma 10:12; 11:17-24; Kala. 6:15, 16; Kolo. 2:13, 14) Cava o na cakava?
21 Era muria na lotu vaKarisito yalomalumalumu na ivola uqeti vakalou i Paula, qai vakalougatataki ira o Jiova. (Caka. 13:48) Eso tale era cata na veisau ra qai dei toka ga ena ka era kila. (Kala. 5:7-12) Ke ra sega ni veisautaka o ira qori na nodra rai, era na sega ni veiliutaki vata kei Karisito.—2 Pita 2:1.
22. O raica vakacava na veiveisau e vakayacori ena ka eda kila me baleta na inaki i Jiova?
22 Ena veiyabaki sa sivi, e veisautaka o Jiova na ka eda kila me baleta na Matanitu ni Kalou. Kena ivakaraitaki, e vakamatatataka na gauna era na tawasei kina o ira na vakarurugi ina Matanitu ni Kalou kei ira era cata na itukutuku vinaka, me vaka nodra tawasei na sipi mai na me. E vakaraitaka tale ga na gauna era na kumuni kece kina na le 144,000, na ibalebale ni vosa vakatautauvata i Jisu me baleta na Matanitu ni Kalou, kei na gauna ena vakaturi kina ina bula vakalomalagi na iotioti ni lumuti. * Na cava o na cakava ni yaco na veisau va qori? Vakacava ena vakaukauataka na nomu vakabauta? O na raica qori me ivakadinadina ni nona vakavulici ira tiko ga na nona tamata yalomalumalumu o Jiova? Na vo ni lewenivola qo ena vakadeitaka vei iko ni vakatakila tiko vakalalai o Jiova na nona inaki vei ira ga na dokai koya.
^ para. 4 Na yaca ni Kalou e yavutaki mai na vu vakaIperiu e kena ibalebale “me yaco.” Na yaca Jiova e kena ibalebale ni dau vakayacora na veika e yalataka. Raica tale ga na kato “Na iBalebale ni Yaca ni Kalou.”
^ para. 6 Ena rairai balavu nikua na gauna qori, ia meda nanuma tiko ni dede sara na bula ni tamata ena gauna sa oti; e va na itabatamata eratou bau bula vata ena loma ni dua na gauna me tekivu vei Atama me yacovi Eparaama. O Atama a bula vata kei Lemeki, na tamai Noa. O Lemeki a bula vata kei Semi, na luvei Noa. O Semi a bula vata kei Eparaama.—Vkte. 5:5, 31; 9:29; 11:10, 11; 25:7.
^ para. 13 E basika vaka18 ena iVolatabu vakaIperiu na vosa “Setani.” Ia e basika vaka30 vakacaca ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito na vosa “Setani.” E veiganiti gona ni vakabibitaki ga ena iVolatabu vakaIperiu na Mesaia, sega ni o Setani. Ni basika na Mesaia, e vakatakilai Setani vinaka qai volatukutukutaki qori ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito.
^ para. 22 Eso na veisau ena ka eda kila e vakamacalataki ena vica na ulutaga qo ni Vale ni Vakatawa: 15 Okotova, 1995, tabana e 23-28; 15 Janueri, 2008, tabana e 20-24; 15 Julai, 2008, tabana e 17-21; 15 Julai, 2013, tabana e 9-14.


text:
iTukutuku ni Vunau ena Yabaki sa Oti
NI VAKAMACALATAKA na veika ena cakava o Jiova ena vuku ni nona Matanitu, e kaya na Aisea 9:7: “Na yalogu i Jiova ni lewe vuqa ena vakayacora qo.” Na Tui ni Matanitu qori o Jisu Karisito, a tokona tale ga ena yalogu na sokalou dina ena nona cakacaka vakaitalatala e vuravura. (Joni 2:17) O na wilika eke na itukutuku ni nodra cakacaka na iVakadinadina i Jiova e veiyasa i vuravura. Era vakatotomuria na yalogu i Jiova kei Jisu ena nodra vukei ira eso tale mera vakila na nona loloma na Tamada vakalomalagi.
ENA IWASEWASE QO
“Keimami sa Taleitaka Dina na JW Broadcasting!”
Na cava soti e vakayacori ena kena vakarautaki na siteseni ni tivi ena internet?
Vakatotolotaki na Tara Vale ni Soqoni
E vakayacori eso na veiveisau ni vinakati me tara e vica tale na udolu na vale ni soqoni vou.
Toso ni Cakacaka e Warwick
Wilika na irogo vou ni tarataravaki ena itikotiko liu ni iVakadinadina i Jiova.
iWalewale ni Vunau Vuavuaivinaka
Na cava e vakabauta kina o Terry ni isau ni nona masu na nodra ivakamacala na iVakadinadina i Jiova?
Serau Cake Tiko ga na Rarama
Raica ena iwasewase qo na sala e vakararamataka tiko kina o Jiova na nodra sala na dausokalou dina.
Vakatabui na Valenivolavola ni Tabana
Dua tale na veivakalougatataki era marautaka na iVakadinadina i Jiova e Madagascar kei Idonisia ena 2015.
Vakadewa ni Vuravura Vou ena Duidui Vosa
E sevutaki ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo ni 2015 e tinikaono na itabataba.
iRogo ni Veilewai
E se yaco tiko ga e veiyasa i vuravura na veivakaduiduitaki vakalotu.
iRogo
—iTukutuku Mai na Veiyasa i Vuravura
A yaga na cau nei Ken ena tara ni Vale ni Soqoni.


text:
ULUTAGA LEVU | NI MATE E DUA DRAU DAU VEIVOLEKATI
Ka Mo Cakava ni o Lolosi
E levu sara na ivakasala e dau soli me baleta na lolosi, ia eso ga era yaga. Kena ivakaraitaki, era na vakasalataki iko eso mo kua ni tagi se vakaraitaka na rarawa ni lomamu. So tale era cakava na kena veibasai nira uqeti iko mo vakaraitaka na lomamu. Ia e veiraurau na ivakasala ni iVolatabu me salavata kei na so na vakadidike e se qai kune tiko ga qo.
So na vanua e dau tukuni kina ni sega ni nodra ivakarau na tagane mera dau tagi. Ia vakacava e dodonu me madualaki na tagi e matanalevu? Era kaya na kenadau ena veiqaravi vakavuniwai nida na dau tagi ga ena gauna ni lolosi. Ena rawa ni vukei iko tale ga na lolosi mo tomana kina na nomu ivakarau ni bula, dina ni mosimosi nona sa mai takali e dua drau veivolekati. Ke o kubuta lo tu ga, ena rawa tale ni veivakaleqai. Sega vakadua ni tukuni ena iVolatabu ni cala na tagi se ni qori e nodra ivakarau ga na yalewa. Vakasamataka ga na ivakaraitaki i Jisu. E tu vua na kaukaua me vakaturi ira na mate, ia e tagi e matana levu ni sa mate na nona itokani voleka o Lasarusa!—Joni 11:33-35.
Dau rawa ni yaco na cudru ena gauna ni lolosi, vakalevu ke sega ni namaki na mate. Levu na vuna era rawa ni cudru kina o ira na lolosi tiko, me vaka na nona tauca tu vakasakasaka na nona vosa e dua e namaki me vinaka na ka e tukuna. E vakamacalataka e dua na turaga ni Sauca Aferika o Mike: “Au se qai yabaki 14 ga sa mate o tamaqu. E kaya na italatala ni lotu Jaji ena gauna ni veibulu ni vinakata na Kalou na tamata vinaka, e kauti ira tale ga vakatotolo. * E vakacudrui au qori ni keitou vinakati tamai keitou tale ga. Se mosi tu ga vei au, ia sa oti qo e 63 na yabaki.”
Vakacava ga noda dau beitaki keda? Vakauasivi ni sega ni namaki na mate, e rawarawa sara nona vakasamataka o koya e lolosi tiko, ‘Ena rairai sega ni yaco qori keu a muria qo se ya.’ Se drau rairai veicudruvi kei koya e mate ena iotioti ni gauna drau sota kina. Qori eso na ka e rawa ni vakavuna nomu beitaki iko.
Ke o dau beitaki iko, o dau cudru tale ga, mo kua ni kubuta tu ga. Drau veitalanoa kei na dua na itokani vinaka ena rogoci iko, me vakadeitaka tale ga ni dau yaco ga na veika qori vei ira e levu na dau lolosi. E uqeti keda na iVolatabu meda nanuma tiko: “Na itokani dina e loloma ena veigauna, e tacida ena gauna ni rarawa.”—Vosa Vakaibalebale 17:17.
Dua na itokani dina va qori na Dauveibuli, o Jiova na Kalou. Talaucaka vua na lomamu ena masu ni ‘kauaitaki iko o koya.’ (1 Pita 5:7) E yalataka tale tu ga ni o ira kece na cakava qori ena vakacegui nodra vakasama kei na lomadra ena “vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece.” (Filipai 4:6, 7) Rawa ni vakacegui iko tale ga na nona Vosa na Kalou na iVolatabu. Vakavola eso na tikinivolatabu e veivakacegui. (Raica na kato.) De o rairai vinakata me kasa ena nomu vakasama e vica. Ena rawa ni yaga sara nomu dau vakasamataka na veika qori, vakauasivi ena bogi, ni o tu duadua qai dredre nomu moce.—Aisea 57:15.
Dua na gauna wale tiko ga qo a kenisa na watina e dua na turaga eda na vakatokai koya me o Jeke, e yabaki 40. E qai mate o watina. E tukuna ni so na gauna e galili sara ga vakalevu. Ia e vukei koya na nona dau masu. E kaya: “Niu masu vei Jiova, e oti noqu galili. Au dau yadra ena bogi qai dredre noqu moce tale. Ia niu wilika eso na tikinivolatabu veiuqeti, au vakasamataka vakatitobu, au qai talaucaka na lomaqu ena masu, dua na ka na vakacegu ni noqu vakasama kei na lomaqu, au rawa sara kina ni moce.”
Dua na goneyalewa o Vanessa e takali na tinana ena vuku ni tauvimate. E vakila tale ga na yaga ni masu. E kaya: “Niu sotava na veika dredre, au dau cavuta na yaca ni Kalou, au tagi tale ga. E rogoca o Jiova na noqu masu qai dau vakaukauataki au ena gauna veiganiti.”
Eso na daunivakasala era tukuna vei ira na lolosi tiko mera vukei ira eso tale se bolecakacaka ena so na vanua ena nodra itikotiko. Nodra cakava qori e rawa ni vakamarautaki ira, seavu kina nodra lolosi. (Cakacaka 20:35) Era raica e levu na lotu vaKarisito era lolosi tu ni vakacegui ira vakalevu na nodra saga mera vukei ira eso tale.—2 Korinica 1:3, 4.
^ para. 5 Qo e sega ni ivakavuvuli vakaivolatabu. E vakamacalataka na iVolatabu e tolu na ka e dau vakavuna na mate.—Dauvunau 9:11; Joni 8:44; Roma 5:12.


text:
LESONI 8
E Yaga Vakacava Vei Iko na Nona Mate o Jisu?
A mate o Jisu me rawa nida bula. Joni 3:16
Oti e tolu na siga na nona mate o Jisu, era gole ina nona ibulubulu eso na yalewa ra qai raica ni sa lala tu. Sa vakaturi Jisu mai na mate o Jiova.
Ena dua na gauna e muri, a rairai o Jisu vei ratou na nona yapositolo.
O Jiova sa vakaturi Jisu me kabula vakayalo kaukaua, ena sega tale ni mate. Eratou raica na tisaipeli i Jisu na nona lako cake i lomalagi.
Taniela 7:13, 14Na Kalou a vakaturi Jisu me Tui ni Matanitu ni Kalou.
A solia na nona bula o Jisu me keda ivoli na kawatamata. (Maciu 20:28) E vakarautaka na Kalou na ivoli qori meda rawata kina na bula tawamudu.
O Jiova e lesi Jisu me Tui ena lewa na vuravura taucoko. Era na lewa vata kei koya e le 144,000 na tamata yalodina era vakaturi mai vuravura mera lai bula i lomalagi. O Jisu kei ira na le 144,000 era na veiliutaki mai lomalagi ena Matanitu ni Kalou.—Vakatakila 14:1-3.
Ena vukici vuravura me parataisi na Matanitu ni Kalou. Ena oti na ivalu, basulawa, dravudravua, kei na waloloi. Sa na qai vakilai na marau dina.—Same 145:16.


text: 2 Kemuni na luvequ, au vola tiko yani vei kemuni na ka kece qo moni kua kina ni valavala ca. Ia ke mani valavala ca e dua, sa tiko vata kei Tamada e dua na noda dauveivuke, o Jisu Karisito,+ o koya na yalododonu.+2 E isoro ni noda ivalavala ca+ meda veiyaloni kina kei na Kalou,+ ia e sega ni noda ga, na nodra ivalavala ca tale ga e vuravura taucoko.+3 Ena vuku ni tikina qo eda vakadinadinataka kina nida kilai koya, ya ke da muria tiko ga na nona ivunau.4 O koya e kaya, “Au sa kilai koya,” ia e sega ni muria na nona ivunau, e tamata lasulasu, e sega vua na dina.5 Ia o koya e muria nona vosa, e vakaraitaka dina na loloma uasivi ni Kalou.+ Ena vuku ni tikina qo, eda kila kina nida duavata kei koya.+6 O koya e kaya ni duavata kei koya e dodonu me muria tale ga na ivakarau ni bula* i Jisu.+7 Kemuni na wekaqu lomani, au sega ni vola yani qo e dua na ivunau vou, na ivunau makawa ga sa tu vei kemuni mai na ivakatekivu.+ Na ivunau makawa qo na vosa oni rogoca.8 Ia au sa vola tale yani qo vei kemuni e dua na ivunau vou, na kena a muria sara ga o koya, oni muria tale ga, ni sa takali tiko yani na butobuto, sa cila tiko na rarama dina.+9 O koya e kaya ni tiko ena rarama ia e cata+ na tacina, e se tiko ga ena butobuto.+10 O koya e lomana na tacina e tiko ga ena rarama,+ e sega ni dua na ka me tarabe kina.11 Ia o koya e cata na tacina e tiko ena butobuto, e lako voli ena butobuto,+ e sega ni kila tale ga na vanua e lako tiko kina,+ ni vakamatabokotaki koya na butobuto.12 Au volavola yani vei kemuni ragone, ni sa vosoti na nomuni ivalavala ca ena vuku ni yacana.+13 Au volavola yani vei kemuni na tama, ni oni kilai koya a bula mai na ivakatekivu. Au volavola yani vei kemuni na cauravou, ni oni sa vakamalumalumutaki koya na vunica.+ Au volavola yani vei kemuni ragone, ni oni kilai koya na Kalou, na Tamada.+14 Au volavola yani vei kemuni na tama, ni oni kilai koya a bula mai na ivakatekivu. Au volavola yani vei kemuni na cauravou, ni oni kaukaua,+ e dei vei kemuni na vosa ni Kalou,+ oni sa vakamalumalumutaki koya tale ga na vunica.+15 Ni kua ni lomani vuravura se na ka e tu e vuravura.+ O koya e lomani vuravura, e sega ni lomani Tamada o koya,+16 baleta na ka kece e tu e vuravura—na gagadre ni yago,+ na gagadre ni mata+ kei na nona dokadokataka e dua na ka* e taukena—e sega ni vu mai vua na Tamada, e vu ga e vuravura.17 Kena ikuri, sa takali tiko yani na vuravura kei na kena gagadre,+ ia o koya e cakava na loma ni Kalou ena tu ga me sega ni mudu.+18 Ragone, sa iotioti ni aua qo, me vaka oni rogoca sa lako tiko mai na meca i Karisito,+ ena gauna mada ga qo sa levu sara na meca i Karisito,+ e vakaraitaka ni sa iotioti dina ni aua.19 Era biuti keda nira sega ga ni noda itokani.+ Ke ra noda itokani, ke ra tiko vata ga kei keda. Ia era biuti keda me kilai kina nira sega ga ni noda itokani kece.+20 Ia e lumuti kemuni o koya na yalosavasava,+ oni kila kece na ka dina.21 Noqu volavola yani qo e sega ni kena ibalebale ni oni sega ni kila na ka dina,+ au volavola yani ni oni kila, ni sega ni dua na lasu e vu mai na ka dina.+22 O cei na dau lasulasu? Sega ni o koya ga e cakitaka ni Karisito o Jisu?+ Qo na meca i Karisito,+ o koya e cakitaka na Tamana kei na Luvena.23 O koya yadua e cakitaka na Luvena e sega ni vakadonui koya tale ga o Tamana.+ Ia o koya e vakabauta na Luvena+ e vakadonui koya tale ga o Tamana.+24 O kemuni, me kua ni yali vei kemuni na ka oni rogoca mai na ivakatekivu.+ Ke sega ni yali vei kemuni na ka oni rogoca mai na ivakatekivu, ena duavata tale ga kei kemuni na Luvena, vaka kina o Tamana.25 Kena ikuri, qo na ka a yalataka sara ga vei keda o koya—na bula tawamudu.+26 Eso era via vakacalai kemuni tiko, oya na vuna au vola yani kina qo vei kemuni.27 Ia vei kemuni, sa digitaki kemuni na Kalou ena nona kaukaua,+ ni tiko ga vei kemuni na kaukaua qori, e sega ni gadrevi me dua e vakavulici kemuni. Na nona veidigitaki e dina, e sega ni lasu, e vakavulica tale ga vei kemuni na ka kece+ moni duavata tiko ga kina kei koya.+28 O koya gona ragone, ni duavata tiko ga kei koya, ni gauna e vakatakilai mai kina eda sa rawa ni doudou ena vosa,+ meda kua ni gole tani nida maduataki koya ena gauna sa tiko kina.29 Ke oni kila ni dau yalododonu o koya, oni sa na kila tale ga ni o ira kece era cakava na ka e dodonu era luvena.+


text: 49 Moni vakarorogo vei au na veiyanuyanu,Moni vakatudaliga na veimatanitu yawa.+E kacivi au o Jiova niu se bera ni sucu.*+Niu se tiko ena katonigone i tinaqu e cavuta na yacaqu.2 E cakava na gusuqu me vaka na iseleiwau gata,E vunitaki au ena yaloyalo ni ligana.+E vagatari au me vaka na gasau,E vunitaki au ena nona taga ni gasau.3 E kaya vei au: “O iko na noqu dauveiqaravi Isireli,+Au na vakaraitaka vei iko na noqu lagilagi.”+4 Ia au kaya: “E sega ni yaga na noqu oca.Au vakayagataka na noqu kaukaua ena ka wale, e sega ni yaga.Io ena lewai au ga o Jiova,*Ena saumi* au na noqu Kalou.”+5 Ia o Jiova ga e buli au mai na katonigone meu nona dauveiqaravi,E kaya vei au meu kauti Jekope lesu vua,Mera soqoni vua na Isireli.+Au na vakalagilagi ena mata i Jiova,E noqu kaukaua na noqu Kalou.6 E kaya o koya: “O sega ni noqu dauveiqaravi wale gaMo vueta cake na yavusa i Jekope,Mo vakasukai ira mai na Isireli era maroroi tu.Au soli iko tale ga mo nodra rarama na veimatanitu,+Me yaco na noqu veivakabulai ina iyalayala kei vuravura.”+7 Qo na ka e kaya o Jiova, o koya e voli Isireli lesu, na nona Yalosavasava,+ vua e beci,+ vua era cata na lewe ni matanitu, vua na nodra dauveiqaravi na turaga:“Era na raica na tui era na tucake,Kei ira na turaga era na cuvaEna vuku i Jiova, o koya e daudina,+Na Yalosavasava ni Isireli, e digitaki iko.”+8 Qo na ka e kaya o Jiova:“Ena gauna ni yalovinaka, au rogoci iko,+Kei na siga ni veivakabulai, au vukei iko,+Au taqomaki iko tiko ga mo vu ni veiyalayalati kei ira na tamata,+Mo vakavinakataka na vanua,Mo vakasuka vei ira na nodra ivotavota sa biu wale tu,+9 Mo kaya vei ira na vesu tu, ‘Moni lako mai!’+Vei ira na tiko ena buto,+ ‘Moni vakaraitaki kemuni!’Era na kana ena batinisala,Ena tu na kedra veico ena sala makawa* kece.10 Era na sega ni viakana, se karamaca,+Ena sega ni liwavi ira na cagi katakata se kati ira na siga.+Ni na liutaki ira o koya e lomani ira,+Ena kauti ira ina bati ni waivure.+11 Au na cakava na noqu veiulunivanua kece me gaunisala,Kei na noqu sala lelevu me cecere.+12 Raica! Era lako mai vakayawa,+Raica! O ira qo mai na vualiku kei na ra,O ira qo mai na vanua o Sainimi.”+13 Moni kaila ena marau na lomalagi, mo reki na vuravura.+Mera kaila ena marau+ na veiulunivanua.Ni vakacegui ira na nona tamata o Jiova,+E lomani ira na nona era vakararawataki.+14 Ia e kaya tiko ga o Saioni:“Sa biuti au o Jiova,+ sa guilecavi au o Jiova.”+15 Ena guilecava e dua na yalewa na luvena e sucu tikoSe sega ni lomana na leweniketena?Ke guilecava mada ga, au na sega sara ni guilecavi iko.+16 Raica! Au ceuti iko ena qeteqeteniligaqu.Na nomu bai e tiko ga e mataqu.17 O ira na luvemu era vakusakusa mai.O ira na basuki iko kei ira na vakalalai iko era na biuti iko.18 Mo tacake mo veiraiyaki.Era soqoni vata kece.+Era lako yani vei iko.“Me vaka niu bula dina tiko,” e kaya o Jiova,“O na tokari ira kece me vaka na iukuuku,O na vauci iko kina me vaka na yalewavou.19 Na nomu veiyasana e yanaraki, e laladidi, na nomu vanua e vakarusai,+Ia qo sa rui lailai vei ira na tiko kina,+O ira na tilomi iko+ era na yawa sara.+20 Era na kaya e daligamu na gone era sucu ni o yava tu,‘Sa lailai vei au na vanua qo.Vakarautaka na vanua meu tiko kina.’+21 O na kaya e lomamu,‘O cei e vakatuburi ira qo mera noqu,Niu yalewa yava, niu sega ni vakaluveni rawa,Au kau vakayawa, au kau vakavesu?O cei e susugi ira qo?+Raica! Au biu duadua tu,+Ia era lako mai vei o ira qo?’”+22 Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova:“Raica! Au na laveta na ligaqu vei ira na veimatanitu,Au na vakarewataka na noqu kaunikuila vei ira na lewe ni veivanua.+Era na roqo mai na luvemu tagane e ligadra,*Era na cola mai na luvemu yalewa e tabadra.+23 O ira na tui era na qaravi iko,+Kei na nodra raluve era na susugi iko.Era na cuva vei iko nira tekicuva ina qele+Era na dramica na kuvu ni yavamu,+O na qai kila ni o yau o JiovaO ira na nuitaki au era na sega ni madua.”+24 Ena kau tani rawa vua na tamata qaqa o ira na vesu,Se ra vakabulai na nona bobula na tamata voravora?25 Ia qo na ka e kaya o Jiova:“Era na kau tani mada ga na nona bobula na tamata qaqa,+Era na vakabulai o ira e vesuka na tamata voravora.+Au na valuti ira na valuti iko,+Au na vakabulai ira na luvemu.26 Au na vakani ira na vakasaurarataki iko ena lewedra,Era na mateni ena nodra dra me vaka na waini kamica.Era na qai kila na tamata kece ni o yau o Jiova,+Na nomu iVakabula,+ o koya tale ga e voli iko lesu,+Na Kaukaua nei Jekope.”+


text:
VEI IRA NA VEIWATINI
3: Veidokai
CAVA E OKATI KINA?
Ni rau veidokai na veiwatini, erau na veilomani tiko ga ke rau sega mada ga ni duavata ena so na ka. E kaya na ivola Ten Lessons to Transform Your Marriage: “Erau na sega ni dre ga nodrau mua na veiwatini ni basika eso na ituvaki. Erau na veivosakitaka na ka kece erau sega ni duavata kina. Erau na doka na kedrau isa ni rau rogoca nona rai, qai vaqara e dua na iwali ni leqa rau duavata ruarua kina.”
IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Na loloma . . . e sega ni kauaitaka ga na ka e baleti koya.”—1 Korinica 13:4, 5.
“Keu dokai watiqu, au na vakamareqeti koya, au na sega ni cakava e dua na ka ena vakaleqai koya se na neirau vakawati.”—Micah.
VUNA E BIBI KINA NA VEIDOKAI
Ke sega na veidokai, rau rawa ni veivakalewai, veivakalialiai, se veibeci na veiwatini ni rau veivosaki. Era kaya na dauvakadidike ni itovo qori e ivakatakilakila ni nodrau rawa ni veisere na veiwatini.
“E rawa ni beci koya o watimu, sega ni nuitaki iko, qai vakaleqa nomu vakawati ke o dau vakalewai koya, vakaucacataki koya, se veiwalitaki koya.”—Brian.
KA O RAWA NI CAKAVA
ESO NA TARO MO VAKASAMATAKA
Dikeva nomu ivakarau ni veivosaki kei na ka o cakava ena loma ni dua na macawa. Oti qai taroga:
-
‘Au vakalewai watiqu vakavica? Au vakacaucautaki koya vakavica?’
-
‘Cava soti au cakava meu vakaraitaka kina niu dokai kequ isa?’
VEIVOSAKITAKA KEI WATIMU
-
O rawa ni vakaraitaka vakacava ena ka o cakava se tukuna ni o dokai watimu?
-
O rawa ni vakaraitaka vakacava ena ka o cakava se tukuna ni o sega ni dokai watimu?
VAKATUTU
-
Vola e tolu na sala o vinakata me vakaraitaka kina o watimu ni dokai iko. Me cakava tale ga qori o kemu isa. Drau dui raica na ka e vola o kemudrau isa, drau qai saga mo drau vakaraitaka na veidokai ena sala sa volai toka.
-
Vola na itovo o taleitaka me baleti kemu isa. Tukuna sara vua ni o taleitaka vakalevu na nona itovo qori.
“Keu dokai watiqu, au na vakaraitaka ena ka au cakava niu vakamareqeti koya, niu vinakata tale ga me marau. Sega ni tukuni me veivakadrukai sara na ka au cakava. Levu na gauna e kila o watiqu niu dokai koya dina, niu tukuna se cakava eso na ka e nanumi ni sega na betena.”—Megan.
E sega ni bibi mo vaqaqa o dau veidokai se sega, e bibi cake mo vaqaqa e vakila o watimu ni dau dokai se sega.
IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Moni vakaisulu ena yalo ni veikauaitaki dina, yalololoma, yalomalumalumu, yalomalua, kei na vosovoso.”—Kolosa 3:12.


text:
Julai 4-
10
SAME 60-68
Sere 104 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Vakacaucautaki Jiova, na Daurogo Masu”: (10 min.)
Sm 61:1, 8—Masulaka vei Jiova na nomu yalayala (w99 15/9 9 ¶1-4)
Sm 62:8—Nuitaki Jiova ni o sova yani vua na lomamu ena masu (w15 15/4 25-26 ¶6-9)
Sm 65:1, 2—O Jiova e Daurogoca nodra masu na yalomalumalumu (w15 15/4 22 ¶13-14; w10 15/4 5 ¶10; it-2-E 668 ¶2)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Sm 63:1–64:10
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vakarautaka na Vakatutu ni Vula Qo: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi yadua na vidio ni vakatutu qai veivosakitaki na tikina bibi. Uqeti ira na dautukutuku mera bulia ga na nodra vakatutu.
NODA BULA VAKARISITO
Sere 81
“Yaga na Bula Rawarawa me Vakacaucautaki Kina na Kalou”: (15 min.) Vakaitavi na vakarorogo ni veivosakitaki e liu na ulutaga. Me saravi qai veivosakitaki vakalekaleka na vidio mai na jw.org Rawarawa Neirau Bula. Uqeti ira ena sala mera bula rawarawa kina, me rawa nira qaravi Jiova vinaka.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) ia wase 19 ¶1-16
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
Sere 88 kei na Masu


text:
Julai 15-21
2 CESALONAIKA 1-3
Sere 67 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Nona Vakatakilai na Daucaka Ca”: (10 min.)
[Me saravi na vidio iKau ni iVola na 2 Cesalonaika.]
2Ce 2:6-8—Ena qai vakatakilai “na daucaka ca” e cakacaka lo tiko mai (it-1 972-973)
2Ce 2:9-12—Era na lewai o ira na vakacalai vua na “daucaka ca” (it-2 245 ¶7)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
2Ce 1:7, 8—Na cava na kena ibalebale ni tukuni ena iVolatabu ni na vakatakilai o Jisu kei ira na agilosi “ena yameyame ni bukawaqa”? (it-1 834 ¶5)
2Ce 2:2—Na cava e vakaibalebaletaka o Paula ena “itukutuku e nanumi ni vu vakalou”? (it-1 1206 ¶4)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) 2Ce 1:1-12 (th lesoni 10)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vidio ni iMatai ni Veisikovi Lesu: (5 min.) Me saravi qai veivosakitaki na vidio.
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. (th lesoni 6)
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Tekivu ni o vakayagataka na vakatutu ni veivosaki qai solia na ivola Vulica ena iVolatabu. (th lesoni 12)
NODA BULA VAKARISITO
O Sega ni Marautaka Tiko Nomu Cakacaka Vakaitalatala?: (15 min.) Me saravi na vidio O na Vakabulabulataka Vakacava na Nomu Cakacaka Vakaitalatala?
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 75
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 111 kei na Masu


text:
Ka Era na Marautaka na Isireli Era Lesu ina Nodra Vanua
E uqeti ira na Isireli era vesu tu na raivotu i Isikeli me baleta na valenisoro, vakadeitaka tale ga na parofisai a tukuni mai liu me baleta nodra vakalesui. Era na vakaliuca na sokalou savasava o ira na vakalougatataki vei Jiova.
E yalataki ena raivotu qori na tuvatuvanaki, duavata kei na veivakadeitaki
-
Bulabula, vuavuaivinaka na qele
-
Era na yadua na ivotavota na vuvale kece
Ni bera ni votai na qele vei ira na lewenivanua, ena ‘biu vakatikitiki’ e dua na tikina me “cau” vei Jiova
Au na vakaraitaka vakacava ni liu tiko ena noqu bula na sokaloutaki Jiova? (w06 15/4 27-28 ¶13-14)


text:
Na iTovo e Talei Sara Mai na Daimani
Sa dede voli mai na kena okati na daimani me dua vei ira na vatu talei. Eso e vica vata na milioni na dola na kena isau. Vakacava na rai ni Kalou, e tiko tale e dua na ka e talei sara mai na daimani se so tale na vatu talei?
O Haykanush e dua na tacida yalewa dautukutuku bera ni papitaiso mai Armenia, e kunea e dua na pasipote volekata nona itikotiko. E tiko ena loma ni pasipote eso na kad kei na dua na ilavo levu. E mani tukuna vei watina na ka e kunea, e dua tale ga na dautukutuku bera ni papitaiso.
Erau vakila tiko na gauna ya na veiwatini na dredre ni bula vakailavo qai tiko nodrau dinau; ia erau nanuma me rau vakasuka na pasipote vua na kena itaukei ni volai vinaka tu na vanua e vakaitikotiko kina. Dua na ka nona kurabui na itaukei ni pasipote, vaka kina nona vuvale. Rau vakamacalataka o Haykanush kei watina ni uqeti rau na ka rau vulica ena iVolatabu me rau daudina. Erau kila ni dodonu me rau dina, rau vakayagataka na gauna ya me rau vakamacalataki keda kina na iVakadinadina i Jiova, rau solia tale ga eso na ivola.
Eratou vinakata na vuvale ya me soli vei Haykanush eso na ilavo me vakavinavinakataki kina, ia e sega ni ciqoma. Ena siga tarava, e gole yani na watina na turaga e yali nona pasipote ni via solia vei Haykanush e dua na mama daimani me nona ka ni vakavinavinaka.
Me vaka ga na vuvale ya, levu tale ga nikua era na kurabuitaka nodrau dina o Haykanush kei watina. Ia vakacava ena kurabui o Jiova? Ena raica vakacava nodrau dina? Vakacava e yaga?
ITOVO E TALEI SARA MAI NA IYAU VAKAYAGO
E sega ni dredre na isaunitaro kece qori. Era vakabauta na dauveiqaravi ni Kalou ni ka talei sara vei Jiova nodra vakaraitaka na itovo vakalou ni vakatauvatani kei na daimani, koula kei na so tale. Io, na ka e talei vei Jiova kei na ka e sega ni talei vua, e duatani sara mai na ka era nanuma e levu. (Aisea 55:8, 9) Nida dauveiqaravi ni Kalou, e ka talei duadua meda vakavotuya na itovo i Jiova.
Qori sara ga na ka e tukuna na iVolatabu me baleta na vuku kei na yalomatua. E tukuni ena Vosa Vakaibalebale 3:13-15: “E marau na tamata e kunea na vuku kei koya e rawata na yalomatua, e yaga me taukeni, e ca ni taukeni na siliva, e vinaka na kena tubu e ca na koula. E talei sara mai na lase, e sega ni vakatauvatani rawa kei na ka kece o taleitaka.” Macala e ke ni talei duadua vei Jiova na itovo va qori, sega ni iyau vakayago.
Ia vakacava na daudina?
O Jiova mada ga e daudina; e “sega ni lasu rawa.” (Taito 1:2) E uqeta na yapositolo o Paula me vola vei ira na lotu vaKarisito Iperiu ena imatai ni senitiuri: “Moni masulaki keitou tiko ga, keitou nuitaka ni vinaka na neitou lewaeloma, ni keitou vinakata me keitou dina ena ka kece.”—Iper. 13:18.
A vakaraitaki vinaka o Jisu Karisito ena nona daudina. Nanuma lesu na gauna a tukuna kina na Bete Levu o Kaiafa: “Au tukuna vei iko mo bubului vua na Kalou bula ni o na tukuna na ka dina. Mo tukuna mai se o Karisito na Luve ni Kalou, se sega”! A tukuna vakadodonu o Jisu ni o koya na Mesaia, dina ni rawa ni beitaki kina ni vosabeca na Kalou qai rawa ni vakamatei.—Maciu 26:63-67.
Vakacava o keda? Eda na daudina ke da temaki meda veisautaka vakalailai noda itukutuku meda rawaka kina?
DREDRE MEDA DAUDINA
E dredre meda daudina ena iotioti ni veisiga qo ni levu era ‘dau lomani ira ga ra qai 2 Tim. 3:2) E vakadredretaka na noda daudina na leqa ni bula vakailavo kei na cakacaka. Levu era nanuma ni sega ni dua na kena leqa ke ra butako, lawaki se so tale na itovo ca. Dua na ka na kena takalevu na rai va qori, levu era nanuma ke basika e dua na ituvaki mera rawaka kina, sa na sega tu ga ni yaga na cakacaka vakadodonu. So mada ga na lotu vaKarisito era sega ni vakatulewa vakavuku ena tikina qo nira sega ni ivakaraitaki vinaka ena ivavakoso nira “qara na sala mera rawaka ga kina.” —1 Tim. 3:8; Taito 1:7.lomana na ilavo.’ (
Ia e levu na lotu vaKarisito era vakatotomuri Jisu. Era kila ni bibi duadua na itovo vakalou mai na iyau se mani cava ga. Koya gona, era na sega ni lawaki na itabagone lotu vaKarisito me vinaka na kedra maka e koronivuli. (Vkai. 20:23) Me vakataki Haykanush, eda kila nida na sega ni vakaicovitaki tu ga ke da daudina. Ia e donu vei Jiova na noda daudina, ena vinaka tiko ga kina noda lewaeloma, qori e ka talei duadua.
E ivakaraitaki vinaka kina e dua tale na tacida tagane o Gagik. E kaya: “Ni bera niu lotu vaKarisito, au cakacaka tiko ena dua na kabani levu qai sega ni sauma na itaukei ni kabani na ivakacavacava e dodonu me saumi qai volatukutukutaka ni lailai ga na tubu e rawata tiko na kabani. Niu manidia, e namaki meu cakacaka vata kei koya e qarava na ivakacavacava, meu saumi koya me kua ni ripotetaka na cakacaka vakailawaki ni kabani. Au kilai niu dau lawaki. Niu sa vulica na ka dina, au bese ni cakava tale ya, dina ni sau vinaka na cakacaka qori. Au mani tekivutaka ga noqu bisinisi. Ena imatai ga ni siga, au vakaivolataka na noqu bisinisi qai sauma kece na ivakacavacava.”—2 Kor. 8:21.
E tomana o Gagik: “E voleka ni veimama ni kequ isau e musu, e dredre dina meu qaravi ratou e vale. Ia ena gauna qo au marau ni savasava noqu lewaeloma, au ivakaraitaki vinaka vei rau noqu cauravou, au veiqaravi tale ga ena ivavakoso. O ira na dauqarava na saumi ni ivakacavacava kei ira keimami caka bisinisi vata, era kila niu daudina.”
VEIVUKE O JIOVA
O Jiova e lomani ira na taleitaka nona ivakavuvuli nira vakaitovotaka nona itovo qoroi me vaka na daudina. (Taito 2:10) E uqeti Tui Tevita me vakadeitaka vei keda: “Au a gone, qo au sa qase, ia au sega ni raica e dua na yalododonu me biu wale tu, se ra vaqara madrai na luvena.”—Same 37:25.
E vakadeitaka tale ga qori na yalewa yalodina o Ruci. E kabiti vugona o Neomai qai sega ni biuti koya ni sa qase. E toki sara e Isireli o Ruci qai sokaloutaka na Kalou dina. (Ruci 1:16, 17) Ni tiko e Isireli, e daudina o Ruci, e cakacaka vagumatua ena nona tomitomi me vaka ga e tukuni ena Lawa. O Jiova e sega ni vakawalena na ka erau vinakata o Ruci kei Neomai me vaka ga e cakava vei Tevita. (Ruci 2:2-18) Ia e sega ni vakarautaka ga o Jiova na veika vakayago vei Ruci. E digi koya me basika mai na nona yatukawa o Tui Tevita kei na Mesaia yalataki!—Ruci 4:13-17; Maciu 1:5, 16.
Ni lailai na ilavo, ena rairai dredre vei ira eso na dauveiqaravi ni Kalou mera vakarautaka na ka era gadreva. Ia era na sega ni vaqara na sala rawarawa se cakacaka vakailawaki me iwali ni nodra leqa, era na cakacaka ga vagumatua. Era na vakaraitaka ni bibi vei ira na itovo talei vakalou, Vkai. 12:24; Efeso 4:28.okati kina na daudina, sega ni veika vakayago.—
Me vakataki Ruci, o ira na lotu vaKarisito e veiyasa i vuravura era nuitaka na kaukaua i Jiova. Era nuitaki Jiova vakatabakidua ni vola ena nona Vosa: “Au na sega sara ni laivi iko, au na sega tale ga ni biuti iko.” (Iper. 13:5) Sa vakaraitaka oti o Jiova ni rawa ni vukei ira na daudina. E daudina tale ga o Jiova ena nona yalataka ni na vakarautaka na ka eda gadreva e veisiga.—Maciu 6:33.
Ena rairai talei vei ira na tamata na daimani kei na so tale na iyaya isau levu. Ia eda vakadeitaka ni talei sara vua na Tamada vakalomalagi na noda daudina kei na noda vakaraitaka na nona itovo vakasakiti tale eso. E ka talei sara vua ni vakatauvatani kei na vatu talei!


text:
YADRA! Nb. 6 2017 | Vuna sa Qai Levu ga Kina na Leqa e Vuravura
Cava na vuna sa qai levu ga kina na leqa e vuravura?
E kaya na iVolatabu: “E sega ni vu vua na tamata e lako tu me lewa na nona ilakolako.”—Jeremaia 10:23.
E vakamacalataki ena “Yadra!” qo na vuna era vakabauta kina e levu ni na vinaka na ituvaki kei vuravura ena gauna se bera mai.
ULUTAGA LEVU
Vuna sa Qai Levu ga Kina na Leqa e Vuravura
Ni laurai na vanua sa toka kina ena gauna qo na liga ni “Kaloko ni Veivakarusai,” sa voleka sara na bogilevu tutu. E nanumi nida sa volekata sara na veivakarusai ena gauna qo ni vakatauvatani kei na 60 vakacaca na yabaki sa oti! Vakacava sa vakarau rusa dina na vuravura?
ULUTAGA LEVU
O na Kunea e Vei na Kena iSau?
Na veika e kaburaki ena tabana ni itukutuku e vakavuna mera kaya e levu ni na sega ni wali rawa na leqa e vuravura. E vakacava sara mada na ca ni ituvaki kei vuravura?
ULUTAGA LEVU
Ka e Kaya na iVolatabu
A se parofisaitaka sara na iVolatabu ena vica vata na senitiuri sa oti na ituvaki leqataki sa tu kina na vuravura ena gauna qo.
IVAKASALA INA VUVALE
Vakavulici Luvemu me Yalomalumalumu
Vakadeitaka vei luvemu ni tiko na kena yaga, ia vukei koya tale ga me yalomalumalumu.
VANUA KEI NA LEWENA
Veisiko i Niusiladi
E yanuyanu tu yawa o Niusiladi, ia voleka ni tolu na milioni na saravanua era gole kina e veiyabaki. Cava era dau gade kina i Niusiladi?
ITUKUTUKU MAKAWA
Alhazen
De dua o sega ni kilai Alhazen, ia o sa rairai vakila tale ga na yaga ni nona vakadidike.
NA RAI NI IVOLATABU
Na Yaca ni Kalou
Era dau vakayagataka e levu na icavuti e vakaibalebaletaki vua na Kalou Cecere. Ia e tiko tale ga na yacana.
iDusidusi ni Yadra! 2017
E biu vakaiwasewase eke na ulutaga era tabaki ena 2017.
So Tale na Ka
Dau Dina
Na cava mo dau dina kina?
O na Kunea Vakacava na Lotu Dina?
E tukuna na iVolatabu e ciwa na ivakatakilakila n lotu dina.


text:
ULUTAGA NI VULI 1
Meda Lomavakacegu, Meda Nuitaki Jiova
NODA TIKINIVOLATABU NI YABAKI 2021: “Oni na kaukaua ke oni tiko vakacegu, oni vakanuinui tiko.”—AISEA 30:15.
SERE 3 Neimami Kaukaua, Neimami iNuinui
KA ENA VULICI *
1. Me vakataki Tui Tevita, na cava e rawa nira taroga eso vei keda?
EDA vinakata meda vakila na vakacegu ena noda bula. E sega ni dua e via nuiqawaqawa. Ia eda na rawa ni nuiqawaqawa ena so na gauna. E rawa sara mada ga nira taroga na dauveiqaravi i Jiova na taro vata ga e tarogi Jiova kina o Tui Tevita: “Ena vakacava na dede ni noqu nuiqawaqawa, ni rarawa voli na lomaqu e veisiga?”—Same 13:2.
2. Na cava eda na veivosakitaka ena ulutaga qo?
2 E macala nida na nuiqawaqawa ena so na gauna, ia eda rawa ni cakava eso na ka me vakalailaitaka. Eda na veivosakitaka ena ulutaga qo eso na ka ena rairai vakavuna meda nuiqawaqawa. Eda na qai veivosakitaka e ono na vakatutu yaga meda vakila tiko ga na vakacegu nida sotava na veika dredre.
NA CAVA EDA RAIRAI NUIQAWAQAWA KINA?
3. Na cava eso na veika dredre eda sotava? Vakacava eda na lewa rawa?
3 De dua eda rawa ni cakava eso na ka ena veika eda nuiqawaqawataka, eso tale eda sega ni lewa rawa. Kena ivakaraitaki, eda sega ni lewa rawa na tubu ni isau ni kakana, isulu, kei na vale e veiyabaki. Eda sega ni lewa rawa na levu ni gauna era saga kina o ira eda vuli vata se cakacaka vata meda lawaki se cakava na itovo vakasisila. Eda sega ni rawa tale ga ni tarova na levu ni basulawa ena noda itikotiko. Eda sotava na veika dredre qori, ni levu e vuravura e sega ni salavata nodra rai kei na ivakavuvuli vakaivolatabu. E kila tu o Setani na kalou ni veika vakavuravura Maciu 13:22; 1 Joni 5:19) Sa rauta me yaco tu e vuravura e levu na ka e vakavu nuiqawaqawa!qo, nira na sega ni qaravi Jiova eso nira ‘nuiqawaqawataka na bula ena gauna qo.’ (
4. Na cava e rawa ni yaco nida vakasamataka tiko ga na veika dredre?
4 Ena rawa sara ga nida lomaleqa vakalevu nida vakasamataka tu ga na veika dredre. Kena ivakaraitaki, eda na rairai leqataka ni na sega ni veirauti na ilavo meda bula kina. Se da leqataka nida na tauvimate qai vakalutu cakacaka, se vakacegui mai na noda cakacaka. De dua eda leqataka tale ga nida na tawayalodina nida temaki meda beca na lawa ni Kalou. Sa na vakarau uqeti ira na nona ito o Setani me ravuti keda na tamata ni Kalou. Eda na rairai leqataka gona na ka eda na cakava ena gauna qori. De dua eda na vaqaqa, ‘E cala meu leqataka eso na ka va qo?’
5. Na cava e vakaibalebaletaka o Jisu ni tukuna: “Dou kua ni lomaocaoca”?
5 Eda kila ni a tukuna o Jisu vei ratou na nona imuri: ‘Dou kua ni lomaocaoca.’ (Maciu 6:25) Vakacava e namaka o Jisu nida na sega sara ga ni lomaocaoca? Sega! Eso mada ga na dausokalou yalodina i Jiova ena gauna makawa era lomaocaoca se nuiqawaqawa, ia e vakadonui ira tiko ga o Jiova. * (1 Tui 19:4; Same 6:3) O Jisu e vakayaloqaqataki keda tiko. Ena sala cava? E sega ni vinakata meda lomaocaoca se nuiqawaqawa vakalevu me lai vakawaleni kina noda veiqaravi vua na Kalou. Na cava gona meda cakava ke da lomaocaoca se nuiqawaqawa?—Raica na kato “ Kena iCakacaka.”
ONO NA SALA MEDA VAKILA KINA NA VAKACEGU
6. Me vaka e tukuni ena Filipai 4:6, 7, eda na vakacegui vakacava nida nuiqawaqawa?
6 (1) Masu wasoma. Nida lomaocaoca se nuiqawaqawa, meda masu vagumatua vei Jiova qai kerea nona veivuke. (1 Pita 5:7) E rawa ni sauma nomu masu o Jiova ni solia vei iko “na vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece [ni tamata].” (Wilika Filipai 4:6, 7.) Ena vakaceguya nomu vakasama o Jiova ni vakayagataka nona igu kaukaua na yalo tabu.—Kala. 5:22.
7. Na cava meda nanuma tiko nida masu vua na Kalou?
7 Ni o masu vei Jiova, talaucaka vua na lomamu. Mo tukuna kece vua na ka o lomaleqataka tiko, vakamacalataka vua nomu rai me baleta na leqa qori. Ke rawa ni wali, kerea vua na vuku mo kila na ka mo cakava kei na kaukaua mo cakava sara. Ke o sega ni lewa rawa na leqa qori, kerei Jiova me vukei iko mo kua ni lomaleqataka vakalevu. Ni o tukuna vakamatata vei Jiova na ka o masulaka, ena matata tale ga vei iko na sala e sauma kina o Jiova nomu masu ni toso na gauna. Ke se bera ni o raica na isau ni nomu masu, kua ni soro. E sega ni vinakata wale ga o Jiova mo vakamatatataka na leqa, e vinakata tale ga mo cikecike.—Luke 11:8-10.
8. Na cava meda masulaka?
8 Ni o biuta vei Jiova nomu lomaocaoca se nuiqawaqawa, kua ni guilecava mo vakavinavinakataki koya. Ke mani dredre vakacava na ituvaki, e vinaka 2 Vei. 18:31; Roma 8:26.meda dau vakasamataka tiko ga na veika eda vakalougatataki kina. Ke dau dredre mo vakamacalataka na ivakarau ni lomamu, nanuma tiko o Jiova ena sauma nomu masu ke o mani tukuna mada ga ‘kerekere moni vukei au!’—
9. Na cava meda cakava nida lomaleqa?
9 (2) Nuitaka na vuku i Jiova, sega ni nomu. Ena ikawalu ni senitiuri B.G.V., era leqataka na lewe i Juta nodra ravuravu na kai Asiria. Era sega sara ga ni vinakata me vakamalumalumutaki ira o Asiria. Era mani kere veivuke ina matanitu lotu butobuto o Ijipita. (Aisea 30:1, 2) E vakasalataki ira o Jiova nira na sotava na leqa ke ra murilomadra mera nuitaki Ijipita. (Aisea 30:7, 12, 13) E qai vakayagataki Aisea o Jiova me tukuna vei ira na lewe i Juta na ka mera cakava nira lomaleqa. E kaya: “Oni na kaukaua ke oni tiko vakacegu, oni vakanuinui tiko” vei Jiova.—Aisea 30:15b.
10. Na cava eso na ituvaki meda vakaraitaka kina noda nuitaki Jiova?
10 O rawa ni vakaraitaka vakacava ni o vakanuinui tiko vei Jiova? Dikeva e vica na ivakaraitaki. Kaya mada ke soli vei iko e dua na cakacaka saulevu ena kania vakalevu nomu gauna, ena vakaleqa tale ga nomu ituvatuva vakayalo. Se kaya mada e vakaraitaka e dua drau cakacaka vata ni domoni iko, ia e se sega ni papitaiso me qaravi Jiova. Se kaya mada ke dua na lewenivuvale e tukuna vei iko qo: “O yau se na nomu Kalou. O cei o na digia?” E macala ga ni sega ni rawarawa mo vakatulewa ena ituvaki va qori, ia ena dusimaki iko o Jiova ena ka mo cakava. (Maciu 6:33; 10:37; 1 Kor. 7:39) Na taro bibi ga qo, O na nuitaki Jiova qai muria nona veidusimaki?
11. Na ivakaraitaki vakaivolatabu cava eda rawa ni vulica ena vakacegui keda nida tusaqati?
11 (3) Vuli ena ivakaraitaki vinaka kei na ivakaraitaki ca. E tu ena iVolatabu e levu na ivakaraitaki ena bibi ni noda tiko vakacegu da qai nuitaki Jiova. Ni o vulica, dikeva na sala era vakila tiko ga kina na vakacegu na dauveiqaravi i Jiova nira tusaqati vakaukaua. Kena ivakaraitaki, eratou sega ni rere na yapositolo ni vakarota na nodra mataveilewai levu na Jiu me ratou kua tale ni vunau. Eratou tukuna ga ena doudou: “E dodonu me keitou talairawarawa ga vua na Kalou ni iliuliu, sega vua na tamata.” (Caka. 5:29) Eratou sega mada ga ni tavaiyaya ni ratou kuitalaki. Na vuna? Eratou kila ni tokoni ratou tiko o Jiova, e marautaki ratou tale ga. Eratou tomana tiko ga kina nodratou vunautaka na itukutuku vinaka. (Caka. 5:40-42) Ni vakarau vakamatei tale ga o Sitiveni, e lomavakacegu tu ga qai “vaka na mata ni agilosi.” (Caka. 6:12-15) Na vuna? E nuidei ni vakadonui koya o Jiova.
12. Me vaka e tukuni ena 1 Pita 3:14; 4:14, na cava meda marau kina nida tusaqati?
12 Eratou vakadinadinataka na yapositolo ni tokoni ratou tiko o Jiova. E solia vei ratou na kaukaua me ratou cakamana. (Caka. 5:12-16; 6:8) Ia sa sega ni solia qori o Jiova vei keda nikua. Ke da mani vakararawataki ena vuku ni ka dodonu, e vakadeitaka vei keda o Jiova ena nona Vosa ni marautaki keda, e tiko tale ga kei keda nona yalo tabu. (Wilika 1 Pita 3:14; 4:14.) Meda kua gona ni leqataka na ka eda na cakava nida tusaqati ena veigauna se bera mai. Ia meda vaqaqacotaka noda vakabauta ena gauna qo ni na tokoni keda o Jiova, ena vakabulai keda tale ga. Me vakataki ira ga na tisaipeli ena gauna e liu, meda nuitaka na yalayala i Jisu: “[Au] na solia vei kemudou na gusu kei na vuku era na sega ni sabaya rawa se veibataka na kemudou meca kece.” E vakadeitaka: “Na nomudou vosota ga dou na vakabulai kina.” (Luke 21:12-19) Kua tale ga ni guilecava ni nanuma vinaka tu o Jiova na veika matailalai me baleti ira na nona dauveiqaravi era yalodina me yacova nodra mate, ena qai vakaturi ira.
13. Ena yaga vakacava noda vulica nodra ivakaraitaki na sega ni lomavakacegu mera nuitaki Jiova?
13 Eda rawa ni vuli tale ga vei ira na sega ni lomavakacegu mera nuitaki Jiova. Nida vulica na nodra ivakaraitaki ca, eda na sega sara ga ni via sikalutu ena cala vata ga era cakava. Kena ivakaraitaki, ni se qai tekivu veiliutaki e Juta o Tui Esa, e saga e dua na mataivalu levu me ravuti ira e Juta. E nuitaki Jiova o Tui Esa, e qai vukei koya o Jiova me qaqa. (2 Vei. 14:9-12) Ia ena dua na gauna e muri, ni via ravuravu o Tui Pasa ni liutaka na mataivalu lailai ni Isireli, e saumi ira na kai Siria o Tui Esa me kerea na veivuke ni nodra mataivalu. E sega ni nuitaka na veivakabulai i Jiova me vaka eliu. (2 Vei. 16:1-3) E tauvimate levu tale ga ena dua na gauna e muri ni sa voleka ni mate, ia e sega ni nuitaki Jiova me vukei koya.—2 Vei. 16:12.
14. Na cava eda vulica ena cala nei Tui Esa?
14 A dau nuitaki Jiova o Esa ni sotava na veika dredre. Ia ni toso na gauna, e nuitaki koya ga, e sega ni nuitaka na Kalou. Ena rairai nanumi ni yaga vakalevu nona kere veivuke vei Siria ni ravuravu o Isireli. Ia e lekaleka ga nona tiko vakacegu. E vakayagataka e dua na parofita o Jiova me tukuna vua: “Ni oni vakararavi vua na Tui Siria oni sega ni vakararavi vei Jiova na nomuni Kalou, e dro bula kina mai ligamuni na mataivalu nei Tui Siria.” (2 Vei. 16:7) Meda qarauna sara meda kua ni nuitaki keda ga nida walia noda leqa, da sega kina ni nuitaka na veidusimaki Jiova ena nona Vosa. Ke yaco mada ga vakasauri e dua na leqa, meda lomavakacegu da nuitaki Jiova, ena qai vukei keda o koya meda vakatulewa vinaka.
15. Na cava eda rawa ni cakava nida wili iVolatabu?
15 (4) Nanuma eso na tikinivolatabu. Ni o wilika ena so na tikinivolatabu na yaga ni noda lomavakacegu meda nuitaki Jiova, saga mo nanuma vinaka na ka e tukuni kina. O na cakava vakacava qori? O rawa ni wilika vakadomoilevu, se mo vola qai dau taleva wasoma. E tukuna vei Josua o Jiova me wasoma nona dau wilika toka e ra na ivola ni Lawa, ena qai vakatulewa kina vakavuku. Na ka e wilika ena vukei koya me kua ni rere, ia me yaloqaqa ni liutaki ira na tamata ni Kalou. (Josua 1:8, 9) Ni yaco na ituvaki e vakavu nuiqawaqawa se rere, ena rawa ni vakaceguya na lomamu kei na nomu vakasama e levu na tikinivolatabu ena Vosa ni Kalou.—Same 27:1-3; Vkai. 3:25, 26.
16. E vukei keda vakacava o Jiova meda lomavakacegu qai nuitaki koya?
16 (5) Maliwai ira na tamata ni Kalou. E dau vakayagataki ira na tacida Iper. 10:24, 25) Eda na vakayaloqaqataki tale ga nida talaucaka na lomada vei ira na itokani eda nuitaka ena ivavakoso. “Na vosa vinaka” e tukuna e dua na itokani, e rawa ni vakalailaitaka sara ga noda nuiqawaqawa.—Vkai. 12:25.o Jiova mera vukei keda meda lomavakacegu, da qai nuitaki koya. Nida tiko ena soqoni, ena yaga vei keda na ka eda rogoca ena ivunau, na ivakamacala, kei na noda veitalanoa veiuqeti kei ira na tacida. (
17. Me vaka e tukuni ena Iperiu 6:19, ena yaga vakacava noda inuinui meda tudei kina?
17 (6) Me dei tiko ga nomu inuinui. Na noda inuinui e vaka na “ikelekele ni noda bula,” ena vukei keda meda tudei ni yaco na ituvaki dredre se nida nuiqawaqawa. (Wilika Iperiu 6:19.) Dau vakananuma na yalayala i Jiova me baleta na gauna se bera mai sa na sega kina na nuiqawaqawa. (Aisea 65:17) Dau raitayaloyalotaka ni o sa bula tu ena vuravura vou ni vakacegu sa sega kina na veika ca. (Maika 4:4) Ena dei tale ga nomu inuinui ni o wasea vei ira eso tale. Solia nomu vinaka taucoko ena cakacaka vakavunau kei na veivakatisaipelitaki. Ena yaga vakacava? Ena ‘dei kina na nomu inuinui me yacova sara na icavacava.’—Iper. 6:11.
18. Na cava e rawa yaco nida volekata yani na icavacava? Eda na vosota vakacava?
18 Nida volekata yani na icavacava ni veika ca ena vuravura qo, sa na qai levu ga na ituvaki dredre e vakavu nuiqawaqawa. Na noda tikinivolatabu ni yabaki 2021, e vakayaloqaqataki keda meda vosota, meda lomavakacegu tiko ga nida nuitaki Jiova, sega ni noda kaukaua. Ena loma ni yabaki qo, meda vakaraitaka mada ga ena ka eda cakava nida vakabauta na yalayala i Jiova: “Oni na kaukaua ke oni tiko vakacegu, oni vakanuinui tiko.”—Aisea 30:15.
SERE 8 Noda iVakaruru o Jiova
^ para. 5 E vakabibitaki ena noda tikinivolatabu ni yabaki 2021, na noda nuitaki Jiova nida sotava na veika dredre ena gauna qo kei na gauna se bera mai. Ena veivosakitaki ena ulutaga qo eso na vakatutu yaga meda muria kina na ivakasala ena noda tikinivolatabu ni yabaki.
^ para. 5 E tauvi ira eso na tacida e dua na mataqali nuiqawaqawa e kaukaua sara, era rere kina vakalevu. Qori e dua na mate bibi, e sega ni tautauvata kei na lomaocaoca se nuiqawaqawa e tukuna tiko o Jisu.
^ para. 63 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: (1) Ena loma ni dua na siga, e masu vagumatua na tacida yalewa qo ni nuiqawaqawa.
^ para. 65 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: (2) Ena gauna ni vakasigalevu, e qara na vuku ena Vosa ni Kalou.
^ para. 67 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: (3) E vakasamataka vakatitobu na ivakaraitaki vinaka kei na ivakaraitaki ca ena iVolatabu.
^ para. 69 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: (4) E vakabira ena katoniwaililiwa na tikinivolatabu e saga tiko me nanuma vinaka.
^ para. 71 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: (5) E marautaka nona veimaliwai ena cakacaka vakaitalatala.
^ para. 73 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: (6) E dei nona inuinui ni vakasamataka na gauna se bera mai.


text:
Sa vo ga qo e 8 vinaka na siga me sa cabolo na veibutu wa ni vava nodra na dau qito raka ena le ya vitu.
Buroro na nodra dui sasaga na veimata timi mera curu ki na sotasota levu duadua ni qito 7s e Viti na Fiji Bitter Marist 7s.
Vica toka na mata timi era curu vou mai ka so na gauna e dau vakasauri nodra mai rogo ni ra dau vaqiqica eso na timi lelevu ena qito.
I sevu ni gauna me vaka i tavi ena Marist 7s:fijibittermarist7
Dua na timi e yacadratou tiko na Natewa 7s Team. Enai tukutuku ka vakamacalataka tiko mai na nodratou dau ni veivakatavuli o Emori Tudia.
Na yaca ni timi qo e vakavurei mai ena yaca ni nodratou vale na Natewa House ka dabe toka mai na koro ko Tavua mai Koro Lomaiviti.
E tiko nai sema makawa ni veiwekani ena koro qo o Tavua ki na koro vakaturaga mai Natewa e Cakaudrove.
Ena nodratou sasaga saraga na veitacini o Emori, Manoa kei Eparama, e ratou a vakaduria rawa kina na timi qo ni Natewa ena yabaki 2020 ka i sevu ni nodratou laki
vakaitavi ena dua na sotasota ni Mokani 7s. Ratou a yacova kina na semi fainala ni Shield. Mai kea, sa qai ratou dau qito wavoki voli ga ena vica na sotasota e ratou donuya.
Yabaki qo, ratou sasaga ki na Fiji Bitter Marist 7s qai dredre na bula vakailavo. O ira kece ra lewena voli na timi qo ni Natewa era tabagone ga ni Nanuku settlement mai Vatuwaqa,Mai Wailea, mai Viria East kei na koro vagalala era dabe veitikivi koto e Vatuwaqa. Ratou vakavinavinaka vei Elvin na boso ni Rosie Hearts ni qai cavuikalawa mai me sauma rawa na nodratou $750 nai curucuru ni qito.
Varorogo tiko ga mai en a Vitifm.


text:
NODA BULA VAKARISITO
E Yaga Tiko Vei Iko Nomu Dikeva na iVolatabu e Veisiga?
Vakacava e okati tale ga ena nomu ituvatuva nomu wilika na tikinivolatabu e veisiga kei na kena ivakamacala ena Dikeva na iVolatabu e Veisiga? Ke sega, vakacava mo okata qori ena nomu ituvatuva? Levu era dikeva e veimataka na tikinivolatabu mera vakasamataka tiko na tikina bibi qori nira qarava na nodra itavi e veisiga. (Jos 1:8; Sm 119:97) Sala cava ena rawa ni yaga kina vakalevu nomu dikeva na tikinivolatabu? Wilika na tikina wavolita mo kila na kena itukutuku. Vakasamataka e dua na italanoa vakaivolatabu e tautauvata kei na tikinivolatabu ena mataka qori. Saga mo muria sara na kena ivakavuvuli. Ni o yavutaka nomu vakatulewa ena Vosa ni Kalou, ena dusimaki iko, ena yaga tale ga.—Sm 119:105.
Era dau dikeva na iVolatabu e veimataka na lewenivuvale e Peceli. Levu na ka era veivosakitaka sa biu tale ga ena JW Broadcasting® ena iwasewase POROKARAMU KEI NA SOQO. Gauna cava sara o sarava kina e dua na vidio kei na vica tale? De dua e yaga sara ga vei iko eso na vidio qori. Kena ivakaraitaki, e yaga vakacava ena nomu vakatulewa na italanoa kei Loti?
SARAVA NA VIDIO KUA NI LOMANI VURAVURA (1JN 2:15), OTI QAI SAUMA NA TARO QO:
-
Na ivakavuvuli vakaivolatabu cava e yavutaki kina na tikinivolatabu ena mataka qori?
-
Eda kila vakacava ena ka e cakava o Loti ni rerevaki na noda lomani vuravura kei na ka e tu kina? —Vte 13:12; 14:12; 19:3, 12, 13, 24-26
-
Eda na vakaraitaka vakacava nida lomani Jiova, sega ni ka e tu e vuravura?


text:
LESONI 2
Na Kalou e iTokani Vinaka Duadua
Nomu yaco mo itokani ni Kalou e ka uasivi duadua me bau yaco vei iko. Ena vakavulici iko na Kalou ena sala mo marau, mo nuidei tale ga kina; ena vagalalataki iko mai na levu na vakabauta cala kei na ivalavala e vakatubuleqa. Ena rogoca na nomu masu. Ena vukei iko mo lomavakacegu, mo yalodei tale ga. (Same 71:5; 73:28) Ena tokoni iko na Kalou ni o rarawa. (Same 18:18) E rawa tale ga ni nomu na isolisoli ni Kalou na bula tawamudu.—Roma 6:23.
Ni o toro voleka vua na Kalou, o na volekati ira tale ga na itokani ni Kalou. Era na mai nomu itokani tale ga. Era na vaka sara ga na tacimu kei na ganemu. Era na marau mera vakavulica vei iko na ka e baleti koya na Kalou, era na vukei iko, era na vakayaloqaqataki iko.
Eda sega ni tautauvata kei na Kalou. Ni o saga tiko mo itokani ni Kalou, mo nanuma tiko e dua na ka bibi. Nida itokani ni Kalou, eda sega ni itokani tiko ni dua eda tautauvata. E dede sara nona bula vei keda, e vuku sara, e kaukaua tale ga. E noda iLiuliu dina o koya. O koya gona, ke da vinakata meda nona itokani, e dodonu meda rogoci koya, meda cakava tale ga na ka e tukuna meda cakava. Nida vakayacora oqo, eda na vakila na kena vinaka.—Aisea 48:18.


text:
Jeremaia
Chapter 24
Sa vakatakila vei au o Jiova, ka raica, sa rua na sova lolo ka tau sobu e na mata ni vale tabu i Jiova, ni sa kauti ira vakabobula tani o Nepukanesa na tui Papiloni, io, o Jekonaia na luve i Jioiakimi na tui Juta, kei ira na turaga ni Juta, kei ira na dauceuceu kei na matai ni kaukamea, mai Jerusalemi, ka sa kauti ira ki Papiloni.
2 E dua na sova lolo sa vinaka sara, sa vaka na lolo sa dreu taumada: ia na kenai karua sa lolo ca sara, sa sega ni laukana rawa ni sa ca ga.
3 Sa taroga vei au o Jiova, "Na cava o sa raica, Jeremaia?" Au sa tukuna, "Na lolo, na lolo vinaka, sa vinaka sara; ia na lolo ca, sa ca sara, ka sa sega ni laukana rawa ni sa ca ga."
4 Sa baci yaco tale vei au na vosa i Jiova, ka vaka,
5 "Sa tukuna vakaoqo o Jiova na Kalou i Isireli; Me vaka na lolo vinaka oqo, Au na kilai ira vakakina na Juta era sa vakabobulataki, o ira Au sa vakatala tani e na yasana oqo ki na nodra vanua na kai Kalitia me ra vinaka kina.
6 'Ni'u na vakaraici ira me ra vinaka kina, ka kauti ira tale mai ki na vanua oqo. Ia Au na tarai ira cake, ka sega ni basuka sobu; Ka'u na tei ira, ka sega ni cavuta.
7 'Au na solia vei ira na yalo me ra kilai Au kina, ni sai Au o Jiova; Ia era na yaco me ra Noqu tamata, Ka'u na yaco Me'u nodra Kalou, ni ra na lesu mai vei Au e na lomadra dina.
8 'Ia me vaka na lolo ca, sa sega ni laukana rawa ni sa ca ga;'- sa vosa dina vakaoqo o Jiova – 'Ena vakakina Au na soli Setekaia na tui Juta, kei ira na kena turaga, kei na kedra vo ni Jerusalemi, era tiko e na vanua oqo, kei ira sa tiko mai na vanua o Ijipita.
9 'Ia Au na soli ira me ra kau tani me ra ca kina, ki na veimatanitu kecega kei vuravura, me ra vakalialiai, ka vakaiboletaki, ka veiwalitaki, ka vosavosacati, e na veiyasana kecega Au na dui vakasavi ira kina.
10 'Ia Au na vakayacora vei ira nai seleiwau, kei na viakana, kei na mate dauveiveitauvi, me ra takali mada mai na vanua Au a solia vei ira, io vei ira na nodra qase.'"