text:
“Ni sa vu mai vua na veika kecega, ena vukuna talega, ka me Nona talega; me vakarokorokotaki ko Koya ka sega ni mudu.” (Roma 11:36)
“Sa cakava na ka kecega ko Jiova me Nona.” (Vosa Vakaibalebale 16:4)
E caka me Nona na ka kecega.
Na inaki duadua ni ka buli kece ena vuravura kei na maliwa lala, oya me vakaraitaka na lagilagi ni Kalou. Oqo na vu ni nodra tu na veika bula kecega, ka da wili talega kina na tamata. E a bulia kece na Kalou me vakacerecerea ga kina na Nona lagilagi. Kevaka e a sega na lagilagi ni Kalou, ke a sega ni dua na ka e buli.
Na cava na lagilagi ni Kalou? Oya na Kalou sara ga vakai Koya. Na Nona lagilagi sa votuka ni Nona bula, na usutu ni Nona kilai, na serau ni Nona iukuuku, na ivakaraitaki ni Nona kaukauwa, kei na vakilai ni Nona tiko ena keda maliwa. Na Nona lagilagi sa ivakaraitaki ni Nona vinaka, kei na veika cecere ka tawamudu kece e taukena.
Evei na lagilagi ni Kalou? Mo vakararai wavoliti iko ga. Na veika kece e bulia na Kalou sa vakaraitaka tu na Nona lagilagi. Eda raica e veivanua kece, mai na veika bula matailalai sara, me yaco ki na veikalokalo ena maliwa lala, mai na dromu ni matanisiga ki na liwa ni cava kei na veisau ni draki. Na ibulibuli kece ni Kalou e sa tukuna tiko na Nona lagilagi. Ena noda sarava na Nona vuravura, eda kila kina ni sa kaukauwa na Kalou ka taleitaka na veika me duidui, e domona na veika rairai vinaka, e taleitaka me tuvani vakamatau na ka, ka sa vuku ka taleitaka na buli ka. E kaya na iVola Tabu, “Sa tukuna na lagilagi ni Kalou ko lomalagi,” (Same 19:1).
Ena veitabagauna sa oti yani, sa dau vakaraitaka na Kalou na Nona lagilagi ena veisala e duidui. E a vakaraitaka taumada ena were mai Iteni, ka qai vakaraitaka vei Mosese, ka vakakina ena icabocabo ni soro kei na vale ni soro, ka vakaraitaka talega ena bula nei Jisu, ka kena iotioti, ena Nona lotu e daidai. E a vakaraitaka ena bukawaqa, ena o, ena kurukuru, ena kubou, kei na cina rarama. Mai lomalagi, sa vakararamataka na veiyasana kece ga na lagilagi ni Kalou. E kaya na iVola Tabu, “A sa sega ni yaga ena koro oqo na mata-ni-siga, se na vula, me cila kina, ia nai ukuuku ni Kalou sa vakararamataka, ka sa kena rarama na Lami,” (Vakatakila 21:23).
Na lagilagi ni Kalou e vakaraitaki vakavinaka duadua ena bula nei Jisu Karisito. O Koya na rarama kei vuravura ka sa serautaka na bula vaKalou. Baleti Jisu, eda sa sega ni qai tiko ena butobuto me baleta na Nona itovo ni bula na Kalou. E kaya na iVola Tabu, “O koya sa cila kina na Nona serau kei na yaloyalo ni Nona i tovo,” (Iperiu 1:3). E a lako mai ki vuravura ko Jisu me rawa ni da kila vakavinaka sara kina na lagilagi ni Kalou. “Me cila yani kina na serau ni Kalou, o koya sa vakatakilai rawa ena mata i Jisu Karisito,” (2 Korinica 4:6). “A sa yaco me tamata ko Koya na Vosa, ka tiko vata kei keda, ia keitou a raica na Nona i ukuuku…..sa sinai e na loloma kei na dina,” (Joni 1:14).
Na lagilagi ni Kalou, sa ka e taukena na Kalou, baleta ni sa Kalou ko Koya. Sa Nona itovo ni bula oya. Eda na sega ni rawa ni vakuria na serau ni lagilagi oqori, me vaka ga ni da sega ni rawa ni vakalevutaka na rarama ni matanisiga. Ia, eda sa vakaroti me da kila na Nona lagilagi, me da doka na Nona lagilagi, tukuna tiko na Nona lagilagi, vakacaucautaka tiko na Nona lagilagi, serautaka tiko na Nona lagilagi, ka bula ena vuku ni Nona lagilagi. Na cava na vuna oya? E baleta ni sa Nona na dodonu me caka Vua vakakina! Sa noda itavi me da solia Vua na vakarokoroko cecere duadua eda rawa ni solia. Baleta ni a bulia na veika kecega, e sa Nona kina na dodonu me soli Vua na vakarokoroko oqori. E kaya na iVola Tabu, “Kemuni na neitou Turaga kei na neitou Kalou, sa dodonu me ia vei kemuni na vakarokoroko kei na veidokadokai, kei na kaukauwa; ni sa i kemuni ka bulia na ka kece ga,” (Vakatakila 4:11).
Ena nona ibulibuli kece na Kalou, sa rua ga na ibulibuli ni ligana e rau vakabesebese me rau solia Vua na vakarokoroko kei na lagilagi: ai matai, ko ira na agilose ka ra a vakasavi mai lomalagi (tevoro), ka kena ikarua, koi keda na tamata. Sa waka ni valavala ca kecega na vakabesebese oqori. Oya na noda lomana vakalevu cake e dua na ka, mai na noda lomana na Kalou. Ni da vakabesebese ena solia Vua na vakarokoroko kei na lagilagi, eda sa via saqata tiko na Nona veiliutaki, ka sa ivalavala ca oqo e a vakavuna na lutu nei Setani, ka vakakina na noda lutu talega koi keda na tamata. Ena veisala duidui, eda sa dui bulataka ga na noda bula me noda kina na lagilagi, ka sega me Nona na Kalou. E kaya na iVola Tabu, “Ni sa i valavala ca ko ira kece ga na tamata, ka ra sega ni yacova na ka e vakarokorokotaki kina na Kalou,” (Roma 3:23).
Sa sega ni dua vei keda e solia na vakarokoroko kece ka dodonu me Nona na Kalou. Oqo na ivalavala ca levu taudua, ka sa dua na cala vakaitamera duadua ka rawa ni vakayacora e dua na tamata. Ia, ena yasana kadua, na noda bula ena vuku ni Nona lagilagi, e sa itavi e cecere duadua eda rawa ni vakayacora ena noda bula. E kaya na iVola Tabu, “Ia, ka’u a cakavi koya me’u vakarokorokotaki kina,” (Aisea 43:7). Sa dodonu kina me noda gagadre levu taudua na solia vua na Kalou na vakarokoroko kei na lagilagi.
E RAWA NI’U VAKALAGILAGIA VAKAEVEI NA KALOU?
E a kaya vei Tamana ko Jisu, “Au sa vakarokorokotaki kemuni e vuravura; ni’u sa vakaotia na cakacaka ko ni a solia mai vei au me’u kitaka,” (Joni 17:4). E a vakarokorokotaka na Kalou ko Jisu ena Nona a vakacavara vakavinaka na inaki ni Nona lako mai ki vuravura. Sa vakakina na itovo ni noda vakarokorokotaka na Kalou koi keda. Ena Nona ibulibuli kece na Kalou, ni sa vakayacora e dua na ka buli na inaki ka a buli kina, e sa solia tiko na vakarokoroko o ya Vua na Kalou. Ko ira na manumanu vuka, era vakarokorokotaka na Kalou ena nodra vuka, ena nodra tagi, ena nodra tara sova, kei na nodra cakava na veika kece vakamanumanu vuka ka a nakita vei ira na Kalou. Na qasikaloaloa mada ga e vakarokorokotaka tiko na Kalou ni vakayacora na inaki e a buli kina. Ia, na Kalou e a bulia na qasikaloaloa me qasikaloaloa, ka a buli iko me o iko. E a kaya ko St. Irenaeus, “Na lagilagi ni Kalou, sa kune vua e dua na tamata ka bulataka na inaki kece e a buli kina.”
E vuqa tu na sala eda rawa ni vakaraitaka kina na noda vakarokoroko vua na Kalou, ia e rawa ni ra vakalekalekataki me ra kovuti kece ena lima na inaki ni Kalou ena nomu bula. Eda na dikeva vakamatailalai na inaki e lima oqori ena vo ni ivola oqo; ia e koto oqori e ra na kena ivakamacala matailelevu ga:
Eda vakalagilagia na Kalou ena noda vakarokorokotaki Koya. Na vakarokoroko sa imatai ni noda itavi vua na Kalou. Eda vakarokorokotaki Koya ena noda marautaki Koya. E kaya ko C.S.Lewis, “Ena Nona vakaroti keda me da vakarokorokotaki Koya, sa sureti keda tiko o Koya me da marautaki Koya.” E vinakata na Kalou na noda vakarokoroko me yavutaki ena loloma, vakavinavinaka kei na marau, ka sega ena vakasama ni sa noda itavi.
E kaya ko John Piper, “Sa cecere duadua na vakarokoroko vei Jiova ni da sa vakasinaiti ena marau Vua.”
Na vakarokoroko e rabailevu cake sara mai na vakacaucau, na laga sere se na masu vua na Kalou. Na vakarokoroko sa dua na ivakarau se itovo ni bula ni marautaki Jiova, lomani Koya, kei na noda soli keda me da vakayagataki ena Nona inaki kecega. Ni ko vakayagataka na nomu bula mo vakalagilagi Koya, na veika kece ko cakava sa rawa ni yaco me cakacaka ni vakarokoroko. E kaya na iVola Tabu, “Dou soli kemudou ga vua na Kalou, me vaka dou sa bula mai na mate, kei na veitikimudou vua na Kalou me caka kina na ka e dodonu,” (Roma 6:13).
Eda vakalagilagia na Kalou ni da lomani ira na tamata vakabauta. Ena nomu sa sucu vou, ko sa wili mo lewe ni vuvale ni Kalou. Na muri Karisito sa sega ni ka ga ni vakabauta; sa kovuti talega kina na nomu curu mo lewe ni vuvale ni Kalou, kei na nomu vulica mo lomani ira na lewe ni vuvale oya. E vola ko Joni, “Eda sa kila ni da sa lako tani mai na mate ki na bula, ni da sa lomani ira na veiwekani,” (1 Joni 3:14). Ko Paula e kaya, “O koya mo dou qai veivakacegui vakai kemudou, me vaka sa vakacegui kemudou na Karisito, me vakarokorokotaki na Kalou,” (Roma 15:7).
Sa nomu itavi mo vulica mo loloma me vaka na itovo ni loloma ni Kalou, baleta ni sa loloma na Kalou ka sa vakarokorokotaki kina. E kaya ko Jisu, “Mo dou veilomani, me vaka ka’u sa lomani kemudou. A ka oqo era na kila kina na tamata kecega ni dou sa noqu tisaipeli, kevaka dou sa veilomani,” (Joni 13:34-35).
Eda vakalagilagia na Kalou ena noda ucui Karisito. Ni da sucu vou ki na vuvale ni Kalou, e gadreva o Koya me da tubu me da matua vakayalo. Ena vakaevei beka na rairai ni bula oya? Na matua vakayalo sa ikoya na noda ucui Jisu ena ivakarau ni noda vakasama, na veika eda vakila kei na noda itovo. Ena kena toro cake tikoga na nomu ucui Karisito, ena toro cake tale ga vakakina na nomu vakalagilagia na Kalou. E kaya na iVola Tabu, “Ia, koi keda kecega, ni sa sega ni tabonaki tiko na matada, eda sa raica nai serau ni Turaga me vaka e nai iloilo, ka sa vakamataliataki me da vakataki Koya, ni sa tubucake tiko na serau me uasivi, me vaka e na Turaga o koya na Yalo Tabu,” (2 Korinica 3:18).
Ena nomu sa ciqomi Karisito, e sa solia vei iko na Kalou e dua na bula vou kei na itovo vou. Ia oqo, ena vo ni nomu bula e vuravura, e via tomana tiko o Koya na cakacaka ni kena veisautaki na nomu bula. E kaya na iVola Tabu, “Ni dou sa sinai e na vua ni yalododonu, sa tubu e na vuku i Jisu Karisito, me vakarokorokotaki ka vakavinavinakataki na Kalou,” (Filipai 1:11). “A ka oqo sa vakarokorokotaki kina ko Tamaqu, ni dou sa vua vakalevu: ka dou na qai noqu tisaipeli,” (Joni 15:8).
Eda vakalagilagia na Kalou ni da vakayagataka na isolisoli kece ka tu vei keda, me da veiqaravi kina vei ira na tamata. E a bulia na tamata yadua na Kalou me duidui taudua mai vei ira na kena vo, ka qai solia vua na taledi, na isolisoli e vuqa, na kilaka, kei na rawaka. Na veisolisoli kece ka tu vei iko, era sega ni ka ni vakacalaka. Ia, era a sega ni soli mo maqitaka na kena vakayagataki, se me yaga duadua ga vei iko. Era a soli vei iko me vakayagataki vei ira na tani, me vaka ga na kena soli vei ira na tani na veisolisoli me ra vakayagataka talega vei iko. E kaya na iVola Tabu, “Me vaka dou sa dui rawata na i solisoli, mo dou dui solia vakakina vakai kemudou, me vaka na dauniyau vakayalo ena loloma e vakavuqa ni Kalou…..Kevaka e dua sa kitaka na cakacaka, me ia ga me vaka na kaukauwa sa solia vua na Kalou; me vakarokorokotaki kina na Kalou ena ka kecega ena vuku i Jisu Karisito,” (1 Pita 4:10-11).
Eda vakalagilagia na Kalou ni da tukuni Koya vei ira na tamata. E sega ni taleitaka na Kalou me vunitaki tiko na Nona loloma kei na Nona inaki. Ena gauna ga eda sa kila kina na dina, e sa namaka o Koya me da wasea vei ira na tani. Oqo sa dua na itavi marautaki, ena noda vakaveikilaitaki ira na tamata vei Jisu, ka vukei ira me ra kunea na inaki ni nodra bula, ka me vakarautaki ira talega ki na bula sa bera mai. E kaya na iVola Tabu, “Ni sa yaco ena vukumudou na ka kecega me vakarokorokotaki vakalevu cake na Kalou e na loloma sa levu sara, ni sa vakavinavinaka ko ira na lewe vuqa,” (2 Korinica 4:15).
KO NA BULA ENA VUKU I CEI, SE ENA VUKU NI CAVA?
Kevaka mo na bulataka na vo ni nomu bula me vakarokorokotaki kina na Kalou, e sa na gadrevi e dua na veisau ena nomu ituvatuva, ena nomu veimaliwai, kei na veika kece sara. E kena ibalebale oya, ni so na gauna ko sa na digitaka na sala e dredre mai na sala e rawarawa. Ko Jisu mada e a sotava na veika dredre oqo. Ni sa kila tu ni sa voleka mai na gauna me la’ki vakoti kina, e a qai tagi ka kaya, “Sa qai rarawa na lomaqu; ia ka cava me’u kaya? Na Tamaqu, vakabulai au mai na gauna oqo; ia na ka oqo ka’u sa lako mai kina ki na gauna oqo. Na Tamaqu, vakarokorokotaka na yacamuni,” (Joni 12:27-28). E a sa la’ki tu ena dua na basoga ni sala ko Jisu. Ena vakayacora beka na inaki ni Nona lako mai me vakalagilagia kina na yaca ni Kalou, se ena dro mai kina me la’ki bula ena Vukuna ga vakai koya ka me kua ni vakasosataki? O iko, ko na sotava tale ga na digidigi oqori. Ko na bula me baleta ga na nomu gagadre, nomu tiko vinaka, kei na nomu marau, se ko na bulataka na vo ni nomu bula mo vakalagilagia kina na Kalou, ena nomu kila ni sa yalataka tu vei keda na bula tawamudu? E kaya na iVola Tabu, “O koya sa lomana na nona bula, e na vakayalia; ia ko koya sa cata na nona bula e vuravura oqo, e na maroroya ki na bula tawa mudu,” (Joni 12:25).
Ia, ena gauna oqo mo sa vakatulewa kina. Ko na bula ena vuku i cei – ena vukumu ga se ena vuku ni Kalou? Ko na lomalomarua beka ena nomu leqataka se ko na kunea vakacava na kaukauwa mo bula kina ena vuku ni Kalou. Ia, mo kua ni leqa. Ena solia vei iko na Kalou na veika ko gadreva, kevaka ko digitaka mo bula ena Vukuna. E kaya na iVola Tabu, “Ni sa solia vei keda ko Koya ena Nona kaukauwa vakalou na ka kecega sa yaga ena noda bula kei na lotu talega, ni da kilai Koya sa kacivi keda ki na vanua vakaiukuuku kei na ivalavala vinaka,” (2 Pita 1:3).
Ena gauna sara ga oqo, e sa sureti iko tiko na Kalou mo vakalagilagi Koya ena nomu vakayacora na inaki e a buli iko kina. Sa ikoya duadua ga oqo na sala eda rawa ni bula dina kina. Na veisala kece tale eso, e sa yacana ga na bula ia sa sega ni o koya dina oya na bula. Na bula dina, e tekivu ena nomu soli iko taucoko vei Jisu Karisito. Kevaka ko se sega ni vakadeitaka e lomamu ni ko sa cakava dina oqori, e gadrevi ga mo ciqomi Koya ka vakabauta. Na iVola Tabu, e sa yalataka tu, “Ia ko ira kecega sa vakabauti Koya, sa solia vei ira ko Koya me ra yaco rawa me ra luve ni Kalou, vei ira sa vakabauta na Yacana,” (Joni 1:12). Ko na ciqoma li na veisureti ni Kalou oqo?
A imatai, mo vakabauta. Vakabauta ni lomani iko na Kalou ka a buli iko ena vuku ni Nona inaki. Vakabauta ni ko sa sega ni vua ni vakacalaka. Vakabauta ni ko a buli mo bula tawamudu. Vakabauta ni sa digi iko na Kalou mo drau veiwekani kei Jisu, o Koya e a mai mate ena kauveilatai ena vukumu. Vakabauta ni gadreva na Kalou me vosoti iko, se mani vakacava na levu ni ca ko sa cakava eliu.
A ikarua, mo ciqoma. Ciqomi Jisu ki na nomu bula, me nomu Turaga ka ivakabula. Ciqoma na Nona veivosoti ena vuku ni nomu ivalavala ca. Ciqoma na yalona, na Yalo Tabu, o koya ena qai vakaukauwataki iko mo vakayacora kina na inaki ni nomu bula. E kaya na iVola Tabu, “O koya sa vakabauta na Luvena, sa rawata na bula tawamudu,” (Joni 3:36). Ena vanua cava ga ko wilika tiko kina na ivola oqo, au sureti iko mo cuva ka cavuta lo na masu oqo, na masu ka na veisautaka na nomu bula ena bula sa bera mai: “ I Jisu, au sa vakabauti kemuni, ka’u sa ciqomi kemuni ki na noqu bula.” Kua tale ni wawa: masu sara Vua, ni sa waraka tiko mai!
Kevaka sa lako dina mai na vu ni yalomu na masu oya, au via kidavaki iko ki na vuvale ni Kalou! Ko sa na vakarau kunea ka tekivu bulataka na inaki ni Kalou ena nomu bula. Au vakauqeti iko mo tukuna vua e dua na nomu itokani, se wekamu. Ko na gadreva na veitokani kei na veivakayaloqaqataki.
KA 7 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: E sa baleti Koya kecega.
Tikina Koula: “Ni sa vu mai Vua na veika kecega, e na Vukuna tale ga, ka me Nona talega.” (Roma 11:36)
Taro mo Taroga: Ena tiki ni gauna cava ena noqu bula ena veisiga e rawa me‘u vakila vakalevu duadua kina na lagilagi ni Kalou?


c: text/html

text:
“Sa dui vagauna na ka kecega, ka sa dui vakasiga na ka kece sa caka e rukui lomalagi,” (Dauvunau 3:1).
“Ia na ka oqo ka’u sa vakadinata sara, o koya sa vakatekivuna na cakacaka vinaka ena lomamudou, ena kitaka tiko me yaco mada na siga i Jisu Karisito,” (Filipai 1:6).
E sega na salatakoso ki na matua vakayalo.
E taura e vuqa na yabaki na noda tubu me da qai tamata bula, ka taura e dua na gauna dede ni tubutubu me rawa ni matua ka dreu kina na vuanikau. E vaka talega kina na vua ni Yalo Tabu. Na vakatuburi ni itovo kei na yalo vaKarisito, e sega ni rawa me vakatotolotaki. Na tubu vakayalo, me vaka ga na tubu vakayago, e taura e dua na gauna dede.
Ni da via vakadreutaka vakatotolo na vuanikau, e dau yali kina na kena ikanakana dina. E Amerika, e dau tau na tomata ni se bera ni dreu me kua ni drakusi na kulina ena kena tawaikisi me qai vakau ki na kena makete. Ia ena gauna e sa vakarau volitaki kina, e sa qai sui ena kena isui me damudamu na kulina. Na tomata ka sui vakaoqori e sa volitaki vakalevu ena neimami sitoa kei na makete, ia e sega ni kana vinaka me vaka na kena e dreu vakamalua.
Ko keda, eda dau leqataka me da tubu vakatotolo, ia na Kalou e gadreva me da tubu me da kaukauwa. Na Nona rai na Kalou, e rai balavu, ka ni kauwaitaka me da kaukauwa ni da na bula tawamudu; oya na vuna ena sega ni vakatotolotaka kina na noda tubu tiko.
Ko Lane Adams, e a vakatautauvatataka na noda ivakarau ni tubu vakayalo kei na nodra ivadi na matanitu tovata ena iKarua ni iValu Levu, ena nodra dau vala me ra veisereki vei ira na matanitu lalai ena Pasifika. Taumada, era na vakadadai ira na meca ena dua na yanuyanu ena nodra vanataka yani na gasaukuro mai na manuwa-ni-valu ka ra mua tu mai wai. E sa na qai talai e dua na ilawalawa lailai ni batikadi (Marines) me ra kabata ka taura e dua na tiki lailai ni yanuyanu oya. Ena gauna era sa taura ka taqomaka vinaka kina na tikina oya, sa qai tekivu me ra kabata vakayadudua na nodra itikotiko na meca ena vo ni yanuyanu oya. Sa na qai yaco na gauna me ra sa taura taucoko kina na nodra itikotiko na meca kei na yanuyanu taucoko, ka yaco na veisereki vei ira na itaukei: ia oqori e qai yaco tiko ni sa oti eso na veivala katakata vata kei ira na meca.
E a cakava na veivakatauvatani oqo ko Adams: ni bera ni ravuravu mai na Karisito ena noda bula, e dau “vakadadai” keda mada eliu ena Nona vakatara me da sotava na veileqa ka dredre me da walia. Eso vei keda, eda sa na soli bula sara vei Jisu ena imatai ni gauna e tukituki kina e katuba, ia eso tale, era na sega ni via soro, ka ra vakabebe se sabaya na kabakoro oya. Ena noda sotavi Jisu ni bera noda soli bula, e vaka e kaya tiko vei keda, “Raica au sa tu e katuba ka vakalutu gasaukuro tiko!”
Ena tiki ni gauna ko dolavi iko kina vei Jisu, ena kabakoro mai na Kalou ka taura e dua na tiki ni nomu bula. Ko na nanuma beka ni ko sa soro taucoko vua, ia na kena dina oqo: e se levu na tiki ni nomu bula e tu, ko sega ni vakila tu. Ko na rawa ni solia ga vua na Kalou na kena levu ni nomu bula ko kila tu ena gauna oya. Ia, sa vinaka oya. Ena gauna sa taura kina ko Jisu e dua na tiki ni nomu bula, e sa na qai tekivu me kabakoro vakayadudua ena veitiki ni nomu bula ka se tawana tu na meca me yacova ni sa taura kece na nomu bula. Ena vuqa na veivaluvaluti kei na meca, ia e sega ni vakataratutu na kena itinitini. E sa yalataka tu na Kalou, “O Koya sa vakatekivuna na cakacaka vinaka e na lomamudou, e na kitaka tiko me yaco mada na siga i Jisu Karisito, (Filipai 1:6).
Na bula vakatisaipeli sa i koya na ilakolako ni noda vakatamurimuri Karisito. E kaya na iVola Tabu, “Me da tautauvata kei nai vakarau ni tamata dina, era sa sinai sara kei Karisito,” (Efeso 4:13). Na nomu ucui Karisito sa i koya na icavacava ni nomu tubu, ka na taura na vo ni nomu bula taucoko ena nomu ilakolako mo na qai yacova yani.
Me yacova mai oqo, eda sa raica ni ilakolako oqo, e okati kina na vakabauta (ena sokalou kei na masu), na noda curu ki na isoqosoqo lotu (ena veitokani/veimaliwai), kei na noda tubu (ena bula vakatisaipeli). Ena veisiga kece, e gadreva na Kalou mo tubu mo ucui Koya vakalevu cake: “Ka dou sa vakasuluma oqori sa vou, o koya sa vakavoui tiko ena vuku me vaka na yaloyalona ka buli koya,” (Kolosa 3:10).
E daidai eda sa taleitaka vakalevu ga na totolo, ia na Kalou e kauwaitaka vakalevu cake na kaukauwa kei na tudei ka vakalailai na totolo. Ko keda, eda gadreva na cakacaka totolo, na tatakoso, kei na iwali ni leqa ka cakacaka vakatotolo. Eda gadreva e dua na vunau, se vuli, se cakacaka ka rawa ni walia vakasauri na noda leqa kece, kauta laivi na veivakatovolei kei na dredre taucoko, ka sereki keda mai na rarawa kei na mosi. Ia na matua vakayalo dina, e sega ni vua ni dua ga na ivunau, se vuli, se cakacaka; se mani vakacava na kena kaukauwa kei na kena veiyavalati. Na tubu, e yaco vakamalua. E kaya na iVola Tabu, “Ka sa vakamataliataki me da vakataki Koya, ni sa tubu cake tiko na serau me uasivi, me vaka e na Turaga o koya na Yalo Tabu,” (2 Korinica 3:18).
NA CAVA E SA RUI BALAVU KINA?
E dina ni rawa ni veisautaki keda vakasauri na Kalou, ia e sa digitaka o Koya me vakatuburi keda vakamalua. Ko Jisu e vakatavulici keda vakamalua na Nona tisaipeli. Me vaka ga na Nona a vakatarai ira na Isireli na Kalou me ra kabata vakalalai na nodra vanua yalataki me kua kina ni ra vakacolati vakasivia, e gadreva talega vakakina me cakacaka vakalalai ena noda bula.
Na cava na vuna e rui dede kina na veisau kei na tubu cake? E vica tiko na vuna.
E dau berabera na noda vulica e dua na ka vou. E dau vakavuqa me da vulica vakavasagavulu se vakalimasagavulu e dua na ivakatavuvuli me da qai rawa ni kila vinaka. Ia, eda dau butucala tikoga, ka da dau nanuma, “Au se baci cala tale! Au a sa vulica oti vakavica na ka oqo!” – ia na Kalou e kila vakavinaka cake na leqa e yaco tiko. Na ivolatukutuku me baleti ira na Isireli e vakaraitaka na totolo ni noda dau guilecava na lesoni e vakatavulica vei keda na Kalou, ka da dau suka tale tiko kina ki na noda bula makawa. E gadrevi me da vulica wasoma na lesoni kece oqori.
E vuqa tu na ivakavuvuli cala me da sereki mai kina. E vuqa era dau kauta na nodra leqa kei na dredre ka sa kumukumuni tu mai ena vica na yabaki, vua e dua na kenadau ni soli vakasala, ka ra kaya, “Au gadrevi iko mo vakavinakataki au. Ia, e dua ga na auwa na gauna au galala kina.” Era namaka (vakayalowai!) e dua na iwali totolo me wali kina e dua na leqa ka sa dede na kena tu, ka sa vakawakana titobu tu. Me vaka ni vuqa na noda leqa kei na noda itovo ca kece, era a sega ni qai tekivu ga ena noa, e sega ni dodonu kina me da namaka ni rawa ni wali ena dua na gauna lekaleka. E sega na wainimate, na masu, se na veiqaravi me rawa ni walia na leqa ni vica na yabaki. E gadrevi na cakacaka dredre ni kena talaucaki tani mai, kei na kena vakaisosomitaki. Na iVola Tabu e vakatoka oqo me “biuta tani na tamata makawa” ka “vakaisulu e na tamata vou,” (Efeso 4:22-25, Roma 13:12, Kolosa 3:7-10,14). E dina ni a soli vei iko na bula vou ena nomu a soli bula, ia e se tu ga eso na itovo makawa kei na ivakarau ka dodonu me biu laivi ka vakaisosomitaki.
Eda rerevaka me da raica ena yalomalumalumu na veika dina me baleti keda. Au a sa dusimaka oti ni na sereki keda na dina, ia ni bera ni yaco oya, e dau vakararawataki keda mada eliu. E dau vakabobulataki keda tu na noda rerevaka me da raica vakamatua na veika e leqa tu ena noda bula. Ia, ni da vakatara na rarama ni dina vaKalou me cilava na noda malumalumu, druka, kei na leqa, e sa na qai rawa ni tekivu me da vakavinakataki. Oqo na vuna e dredre kina na tubu kevaka e sega vei keda na yalomalumalumu kei na yalo e vakarorogo.
Na tubu e dau vakavu mosi kei na rere. Ena sega ni rawa na tubu kevaka e sega na veisau; na veisau e dau salavata mai kei na rere kei na druka; ia na druka e dau salavata mai kei na mosi se rarawa. Ena veisau kece, e dau vakayali kina e dua na ka: e dodonu mo biuta tani na itovo kei na ivakarau makawa, mo rawa ni vakatubura kina na itovo kei na ivakarau vou. Eda dau nuiqawaqawataka na noda biuta laivi na veika makawa oqo, dina ga ke ra a dau vakavuna tu na noda bula druka, ia me vaka e dua na ivava makawa ka sa tekivu yavu na botona, e sa matau ka vinaka vei keda me da tokara tu.
Era dau tara cake na nodra bula na tamata ena yavu ni veika e leqa tu vei ira. Era na kaya, “Oqori e vakataki au sara ga….” se, “Oqori sa matau tu vei au.” Na nuiqawaqawa eda dau vakila, e vu mai na noda nanuma vakaoqo: “Kevaka au biuta na noqu itovo (ni daumateni se kana tavako), se mavoa ni yaloqu, se itovo cava tale, na cava sa na qai vo ena noqu bula? Na cava me’u sa na qai kilai tani kina?” Na rere oqo ena rawa ni vakaberaberataka na nomu tubu.
Na itovo vovou e dau dede na kena vakamatautaki. Mo nanuma tiko ni nomu bula sa isoqoni kece ni nomu itovo yadua. Ko na sega ni rawa ni kaya ni ko yalololoma, vakavo ga kevaka ko dau vakaraitaka na loloma ena veigauna kece – ko sa na vakaraitaka ga na loloma baleta ni sa tugani tu e lomamu. Ko na sega ni kaya rawa ni ko yalodina, vakavo ga kevaka e sa nomu itovo tudei mo dau yalodina. Na tagane e dau dina vakavuqa vei na watina, e sega ga ni dina! Na nomu itovo kece ena tukuna tiko na yalomu kei na nomu bula.
E sa duabau ga na sala mo vakatubura ka vakamatautaka kina na bula vakarisito: e dodonu mo vakatovotovotaka – ia oqori e taura na gauna! E sega ni dua na itovo e rawa ni vakatuburi ka vakamatautaki vakasauri. E a vakauqeti Timoci ko Paula, “Mo dau vakananuma na veika oqo; me na rawai iko sara; me rairai kina ni ko sa vuku cake mai ena ka kecega,” (1 Timoci 4:15).
Kevaka ko dau vakananuma ka vakatovotovotaka vakawasoma e dua na ka, ena yaco mo matau kina. Na vakatovotovo e sa vu ni noda tubu me da matai ena ka oya. Na itovo ni veivakatuburi oqori, era dau vakatokai me ra ivakavuvuli vakayalo, ka sa vuqa tu na ivola ka ra volai me ra vakatavulici keda kina.
MO KUA NI VAKATOTOLO
Ena nomu tubu cake tiko mo matua vakayalo, e tu e vica na sala mo cakacaka vata kina kei na Kalou ena ilakolako oqo.
Mo vakabauta ni sa cakacaka tiko ena nomu bula na Kalou, kevaka mada ga ko sega ni dau vakila. Na tubu vakayalo e dau vakaocaoca ena so na gauna, ka ni da cavu ikalawa lalai ga ena noda ilakolako. Mo namaka na nomu tubu me vakamalua sara. E kaya na iVola Tabu, “Sa dui vagauna na ka kecega, ka sa dui vakasiga na ka kece sa caka e ruku i lomalagi,” (Dauvunau 3:1). E tu talega na “dui gauna” ena nomu bula vakayalo. Ena so na gauna, ko na tubu vakatotolo ena loma ni dua na gauna lekaleka (vulaitubutubu), ka qai muria mai e dua na gauna ko na tubu kina vakamalua (vulaililiwa).
Sa na qai vakaevei na veileqa kei na dredre, na itovo ca, kei na mavoa ni yalo ko gadreva me wali vakatotolo ena sala e veivakurabuitaki? E sa daumaka kevaka ko masuta tiko me yaco e dua na cakacaka mana, ia mo kua ni yalolailai kevaka e lako mai na isau ni nomu masu ena veisau e malua. Na wai e drodro malua ka vakadede e rawa ni yavu kina na vatu kaukauwa taudua ka rawa ni voroka na vatu lelevu me ra qereqere. Na itei ni kau lailai sara, ena tubu tiko ena dua na gauna balavu me dua na vunikau tuwawa, ka tolunadrau ka limasagavulu na fute na kena balavu.
Mo dau vola ena ivola na ivakatavuvuli kece ko sa vulica rawa. Oqo e sega wale ga ni dua na ivolatukutuku me baleta na veika ko sotava, ia me baleta ga na veika ko vulica mai na veika ko sotava. Mo dau vola na kena vakararamataki na nomu rai kei na veivakavuvuli ni bula e vakavulici iko tiko kina na Kalou me baleti Koya, me baleti iko vakai iko, me baleta na bula raraba, me baleta na veimaliwai, kei na veika kece tale eso. Mo volaitukutukutaka kece me rawa ni ko dau lesuva e veigauna mo nanuma tiko kina, ka mo qai solia vei ira na lewe ni nomu vulvae kei na nomu kawa. Na vuna eda dau lesuva tale kina na veika eda vulica, e baleta ni da dau guileca. Ena wasoma ga ni nomu taleva na nomu ivolatukutuku, ena kena vakalailaitaki talega kina na nomu rarawa kei na mosi mai muri. E kaya na iVola Tabu, “O koya oqo, e dodonu me da vakananuma vakalevu sara kina na ka eda a rogoca, de dua na siga e yali kina vei keda,” (Iperiu 2:1).
Mo dau vosota vakadede ena vuku ni Kalou, ka vakakina ena vukumu vakai iko. E dua na ka e dau vakavuna na noda sega ni dau vosota vakadede, oya, e baleta ni sega ni dau tautauvata na Nona gauna ni vakayacora na ka na Kalou, kei na noda nanamaki na tamata. Eda sa dau via vakatotolotaka na veika kece na tamata, ia na Kalou e sega ni vaka oya. Ko sa na sega ni rawa ni dau vosota na berabera ni nomu tubu tiko. Ia mo nanuma dei, na Kalou e dau cakacaka vakamalua ka dau cakava me donuya ga na kena gauna dina na veika kece. Ena vakayagataka o Koya na vo ni nomu bula taucoko me vakarautaki iko kina ena vuku ni nomu ilesilesi ena bula sa bera mai.
E sinai tu ena iVola Tabu na italanoa ni kena dede na Nona dau vakatubura na Kalou na itovo vaKalou ena nodra bula na tamata, ka vakabibi vei ira era veiliutaki. E a taura e walusagavulu na yabaki na Nona vakarautaki Mosese, ka okati kina e vasagavulu na yabaki ena lekutu. E a taura e tinikava na udolu ka ono na drau na siga na nona wawa kei na nona vakatataro tu ko Mosese, “E sa kena gauna beka oqo?” Ia, e kaya tiko ga vua na Kalou, “E se bera.”
Ena gauna e via vakatubura kina na Kalou e dua na senikau, e cakava ena loma ga ni dua na gauna lekaleka; ia, kevaka e via vakatubura e dua na vunikau levu, e rawa ni taura e dua na drau na yabaki. Ko ira ka ra tubu me ra tuwawa vakayalo, era curuma na veika dredre, na draki ca ni bula, na veigauna ni rarawa kei na veivakatovolei. Mo dau vosota vakadede ena nomu tubu tiko. E vakasalataki keda ko Jemesa ni kaya, “Ia me tini vinaka na cakacaka ni dauvosota, mo dou vinaka taucoko sara kina, me kakua na ka e yali,” (Jemesa 1:4).
Mo kakua ni yalolailai. Ena gauna a sa yalolailai kina ko Apakuki ni nanuma ni sa rui vakaberabera na cakacaka ni Kalou, e a qai kaya na Kalou, “Ni na dede mada na raivotu me qai yaco na gauna sa loku, ia ni sa yaco nai otioti ni gauna, ena qai vosa, ena sega ni lasu: kevaka ena berabera , mo waraka ga; ena yaco vakaidina ga, ena sega ni berabera sara,” (Apakuki 2:3). Na kena yaco berabera na yalayala ni Kalou, e sega ni kena ibalebale ni na sega ni yaco.
Mo nanuma dei tiko na balavu ni vanua ko sa lakova mai, ka kua ni yalolailai ena balavu ni vanua e se vo mo lakova. Ko se sega ni yacova na vanua ko via yacova, ia ko sa sega talega ni tu oqo ena vanua ko a tu kina eliu. Ko na toso tiko beka vakamalua, ia ko se toso tiko ga ki liu. Na manumanu lailai ka qasi malua duadua, e a yaco rawa ga ki na waqa nei Noa ena nona vosota vakadede!
KA 28 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: E sega na sala takoso ki na matua vakayalo.
Tikina Koula: “O koya sa vakatekivuna na cakacaka vinaka ena lomamudou, ena kitaka tiko me yaco mada na siga i Jisu Karisito.” (Filipai 1:6).
Taro mo Taroga: Ena tikina cava ni noqu tubu vakayalo e dodonu me’u dau wawa kina ka dau vosota vakadede?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Ia na vua ni valavala dodonu sa kaburaki vata kei na veivakacegui vei ira era sa ia tiko na veivakacegui.” (Jemesa 3:18).
“A ra sa qarava matua na nodra i vakavuvuli nai apositolo kei na veilomani, kei na dovi madrai, kei na masumasu.” (Cakacaka 2:42).
Na veimaliwai kei na veitokani e gadrevi kina na lomavata.
Na Yalo Tabu duadua ga e rawa ni vakatubura na veitokani dina vei keda na tamata vakabauta, ia e rawa ga ni cakava oqo ena digidigi eda cakava kei na noda lomavata. E dusia vei keda ko Paula na ka e rua oqo ena nona kaya, “Mo dou gumatua sara mo dou maroroya na lomavata ni Yalo Tabu, ni dou sa vauci vata ena veivinakati,” (Efeso 4:3). E gadrevi ruarua na kaukauwa vakalou kei na noda sasaga me tarai cake kina e dua na isoqosoqo lotu ka ra veilomani na lewena.
E ka ni rarawa ni vuqa na tamata, era a susu mai ena vuvale ka sega ni vinaka kina na veimaliwai, ka ra dravudravua ena itovo ka gadrevi ena veitokani dina. Sa dodonu kina me ra tuberi me ra vulica na veimaliwai veilomani ena matavuvale ni Kalou. E ka ni marau ni da raica ni vutucoqa tu ena Veiyalayalati Vou na veivakavuvuli ni noda wasea vata na noda bula. E a vola ko Paula, “A veika oqo ka’u sa vola vei iko…. Mo kila na i valavala sa kilikili kei ira na tamata ena vale ni Kalou bula, na duru kei na yavu ni vakavuvuli dina,” (1Timoci 3:14).
Kevaka ko sa vuturitaka na veimaliwai ka levu kina na vakalecaleca kei na vakamatavulo, ka ko sa via tara cake na veitokani dina ena loma ni nomu isoqosoqo ni turaga se ivavakoso, ena gadrevi mo cakava eso na digidigi dredre, ka me tiko vei iko na yalo bolebole.
Na vakabulabulataki ni ivavakoso se isoqosoqo lotu, e gadrevi kina na dina. E dodonu me levu vei iko na kauwai mo rawa ni vosa vakadodonu ena loloma, ka okati eke na veigauna ko dau via levea kina eso na ka e sa rui dredre se kana gauna. E dina ni dau rawarawa cake me da galu tu ga ni da raica ni ra sa veivakamavoataki tiko na tamata ena so na itovo ca, ia, e sega ni itovo ni loloma me da sega ni vosa cake. E vuqa na tamata ka sega na nodra itokani voleka me dau vakadodonutaki ira, era sa na ia tiko ga ena itovo ca ka ra dau mavoa kina. Eda na kila tu na ka e dodonu me da kaya vua e dua vakaoqo, ia eda dau rere ena vosa cake. Na rere e sa vakavuna na kena rusa e vuqa na veitokani. E lewe levu na ivavakoso, era sa vakaleqai ena nodra rere: e sega e dua e yaloqaqa me vosa cake mai ni sa dau tekivu karusa na bula nei dua na lewe ni soqosoqo lotu oya.
E kaya vei keda na iVola Tabu me da “ia na ka dina ena yalololoma,” (Efeso 4:15), baleta ni na sega ni tarai cake rawa na isoqosoqo lotu kevaka e sega ni vosataki na dina. E kaya ko Solomoni, “Ena reguci na tebenigusui koya sa vosa vakadodonu yani,” (Vosa Vakaibalebale 24:26). E kena ibalebale oqo, ni so na gauna, ena noda kauwaitaka na noda itokani, me da vakadodonutaki koya ena loloma kevaka e kitaka tiko na ivalavala ca, se temaki tiko me caka cala. E kaya ko Paula, “Kevaka sa vakidacalataki e dua na tamata mei valavala ca, mo dou vakavinakataki koya ena yalo malumalumu oi kemudou sa vakayalo,”(Kalatia 6:1).
E vuqa na ivavakoso kei na isoqosoqo lalai, era sega ni tubu rawa baleta ni ra dau levea na veivakadodonutaki. Ena veigauna ni basika cake mai e dua na ka, ka rawa ni vakavuna na veisaqasaqa se na yavavala, e dau totolo na kena ubi, ka ni ra nanuma me mareqeti kina na nodra veimaliwai. Ena nodra via veivakayalovinakataki, e sega ni ra tara kina na vu ni leqa dina, ka sa qai katoni tu na yalo ni cudru kei na mavoa. Era kila kece tu na cava e leqa, ia, e sega ni dua e via veivosakitaka. Oqo e qai dau susuga e dua na draki ni vunivuni ka vakatubura na kakase. Na iwali ka vakatura ko Paula e sega tale ni wereubiubi: “O koya ga oqo ni dou sa biuta tani kina na lasu, me vosa dina na tamata yadua vua na kai nona: ni da sa tikina vata vakai keda,” (Efeso 4:25).
Na bulabula ni veitokani dina ena bula ni vakawati, bula ni veitau, se bula vakaivavakoso, e yavutaki ena vosa vakadodonu. E dina sara ni sala duadua ki na veitokani voleka sara, e tekivu yani ena veivosaki vakadodonu. Me yacova ni sa tiko vei iko na kauwai mo sotava ka walia kina na waka ni leqa ka vakailatilati tiko, ko drau na sega ni veivolekati rawa kei nomu itokani. Ena veigauna e tarai vakadodonu kina na vu ni leqa, eda na veivakavolekataki kina ena noda sotava ka walia na noda duidui. E kaya na iVola Tabu, “O koya sa vunauca na tamata, ena lomani e muri, ka na cati ko koya sa vosa veicavilaki,” (Vosa Vakaibalebale 28:23).
Na vosa vakadodonu e sega ni kena ibalebale ni ko rawa ni kaya ga na ka e lomamu, ena vanua se gauna ga ko via kaya kina. E sega talega ni vosa ni veibeci. E kaya na iVola Tabu ni tiko na gauna kei na ivakarau dodonu ni kena caka na veika kece. Na vosa ka tau vakaveitalia e rawa ni vakavuna na mavoa ni yalo ka sega ni mavo vakatotolo. E vakaroti keda na Kalou me da dau veivosaki ena veilomani ni da lewe ni Nona matavuvale: “Kakua ni vunauca vakaukauwa na qase, ia mo vakarota vakamalua ga me vaka vua na tamamu; vei ira na cauravou me vaka vei ira na tacimu; vei ira na goneyalewa, me vaka vei ira na ganemu, ena yalosavasava sara,” (1 Timoci 5:1-2). E ka ni rarawa ni sa drau vakadrau na ivavakoso lotu era sa kavoro ena kena sega na vosa vakadodonu. E a vunauci ira na ivavakoso mai Korinica ko Paula ena nodra itovo ni dau galu tu, ka ra vakatara na ivalavala ca me yaco tiko ena kedra maliwa. Me vaka ni sega ni dua e yaloqaqa me vakadodonutaka na cala ko ya, e a qai kaya, “Ia koi au, me’u sa yali vakayago, ia sa tiko vata kei kemudou na yaloqu, au sa lewai koya sa cakava na ka oqo, me vaka ka’u sa tiko kina,…..me soli koya sa vakaoqo vei Setani me vakarusai kina na yagona, me vakabulai na yalona ena siga ni Turaga ko Jisu….. Mo dou kakua ni dau tiko vata kei na dua…….. sa dauyalewa tiko, se daukocokoco, se dau soro ki na matakau, se dau veivakasewasewani, se daumateni, se dau kovekove…” (1Korinica 5:3-12).
Na vakabulabulataki ni ivavakoso e gadrevi kina na yalomalua kei na yalomalumalumu. Na dokai koya vakai koya, na qaciqacia kei na viavialevu, e dau vakarusa totolo na veitokani. Na viavialevu e dau lati keda mai vei ira na noda itokani, ia na yalomalua kei na yalomalumalumu e bulia ka vaqaqacotaka na isema ni noda veimaliwai. Na yalomalua kei na yalomalumalumu, e sa vaka na waiwai ka vakamaravutaka ka walia talega na veimaliwai. Oya na vuna e kaya kina na iVola Tabu, “Dou dui vakamalumalumutaki kemudou vakai kemudou, ka dou vakaisulu ena yalomalumalumu,” (1Pita 5:5). Na isulu me da tokara ena noda bula vakaveitokani sa i koya na yalomalua kei na yalomalumalumu.
Na ikuri ni tikina oya, ena 1 Pita, e vaka koto oqo: “…ni sa vorati ira na viavialevu na Kalou, ia sa solia na i solisoli loloma vei ira na yalomalumalumu,” (1 Pita 5:5). Ia, oqo na ikarua ni vuna e dodonu kina me da yalomalumalumu: na viavialevu e latia na kena drodro mai ki na noda bula na veivakalougatataki ni Kalou, o koya eda gadreva me da tubu kina, me da veisau ka bula kina, ka me da vukei ira rawa kina na noda itokani. Ena drodrovi keda ga mai na veivakalougatataki ni Kalou ni da vakatusa ena yalomalumalumu ni da sa gadreva na veivakalougatataki oqori. E kaya na iVola Tabu, ni veigauna eda viavialevu se qaciqacia kina, eda sa bula veisaqasaqa tiko kei na Kalou. Oya e dua na sala yalowai me da muria tiko.
Ko na rawa ni vulica na yalomalumalumu ena vica na sala rawarawa: mo vakatusa na nomu malumalumu ena nomu vosota na nodra malumalumu na tamata, ena nomu vakatara mo vakadodonutaki, kei na nomu kauwaitaka taumada na nodra bula na nomu itokani. E vakasalataki keda ko Paula ni a kaya, “Dou lomavata tiko vakai kemudou. Kakua ni nanuma na veika vakaturaga, ia mo dou veiriti kei ira na tamata lalai. Dou kakua ni vakasami kemudou ni dou sa vuku,” (Roma 12:16). Vei ira na isoqosoqo lotu mai Filipai, e a kaya ko Paula, “Mo dou yalomalumalumu ka dui vakasama ni sa uasivi cake vua ko koya yadua, ia mo dou dui nanuma talega na nodra ka na tamata tani,” (Filipai 2:3-4).
Na yalomalumalumu e sega ni kena ibalebale mo nanuma kina ni sega ni bibi na nomu bula, ia e kena ibalebale ga mo vakaliuca na nona bula kei na dredre ka sota kaya tiko na nomu itokani. Na yalomalumalumu e kena ibalebale na nomu kauwaitaki ira vakalevu cake na tani. Ko ira na tamata yalomalumalumu era sa rui veikauwaitaki vakalevu, ka sa vakalailai kina na nodra kauwaitaki ira vakai ira.
Na vakabulabulataki ni veitokani e gadrevi kina na veidokai. Na veidokai e rokova na noda duidui, e qarauna me kua ni yaco na mavoa ni yalo, ka vosota vakadede na nodra vakacudrui keda na tamata. E kaya na iVola Tabu, “Me da vosota na nodra malumalumu era sa sega ni kaukauwa….me da kitaka yadua na ka e vinaka vua na kai noda,” (Roma 15:1-2). E a kaya ko Paula vei Taito, “Me ra kakua ni vosavakacacataka e dua na tamata, me ra kakua ni veiba, me ra yalomatua, me ra sa yalololoma sara vei ira kecega na tamata,” (Taito 3:2).
Ena veivavakoso kei na isoqosoqo lalai kece, e dau tiko kina e dua se rua na tamata yalodredre. Ko ira oqo, e dau vakaleqai tu beka na nodra bula ena so na ka me vaka na gagadre vuni ni yalo, na veilecayaki ni bula, eso na itovo dau vakatubu rarawa, se na dravudravua ni itovo ni veimaliwai.
E biuti ira oqo na Kalou ena keda maliwa me da rawa ni tubu kece kina. Era dolava vei keda e dua na matamata ki na noda tubu, kei na kena vakatovolei ka vakaukauwataki ni noda veitokani: eda na ciqomi ira beka me vaka era lewe tale ga ni matavuvale ni Kalou?
Ena dua na matavuvale, na noda veiciqomi e sega ni baleta na noda vuku, se na keda rairai vinaka, se na noda taledi. E baleta ga ni da veiwekani ka da lewe ni dua na matavuvale. Eda na valataka ka da maroroya na lewe ni noda matavuvale. Ena rairai sakulevu se doce tu beka e dua na lewe ni noda matavuvale, ia sa dua vei keda o koya, ka da na ciqomi koya tikoga baleta ni wekada. E kaya na iVola Tabu, “Dou veilomani sara e na veilomani ni veitacini; dou veiuasiviti e na veivakarokorokotaki,” (Roma 12:10).
E dina sara ni tu kece na noda dui malumalumu kei na noda itovo ka dau votivoti vei ira na tamata. Ia na noda veimaliwai tiko vakaveitokani, e sega ni kena ibalebale ni da na veiriti tu ga ena veigauna kece. Na yavu ni noda veitokani vakaivavakoso se vakaisoqosoqo, sa i koya na noda veitokani kei na Kalou: eda sa dua ga na matavuvale.
E dua na idola ka na dolava vei keda na veidokai, oya, me da tovolea me da kila na cava e vakavuna tiko me cakava se vosataka e dua na ka e dua na tamata. Tovolea mo kila mada eliu na nona bula. Ni ko sa kila na veika e sa bula basikata mai, ko sa na qai rawa ni kila na vuna e vaka kina oya na nona itovo kei na nona vosa. Mo kua ni vakasamataka ni se balavu na vanua me lakova me matua kina vakayalo, ia mo nanuma ga na balavu ni vanua e sa lakova mai, kei na mavoa ni yalo e colata tu mai.
E dua tale na ka bibi ena veidokai, oya, me da kua ni beca na nodra sega ni veivakabauti na tamata. Baleta ga ni sega vei iko na veivakatitiqataki, e sega ni kena ibalebale ni ra ucui iko kece na tamata. Na veitokani dina ena dua na isoqosoqo, e rawa ga ni yaco ena gauna eda sa kila kina ni da rawa ni veiwaseitaka na noda malumalumu kei na veika eda nuiqawaqawataka, ka da na sega ni lewai kina.
Na vakabulabulataki ni veitokani vakaivavakoso e gadrevi kina na veimaroroi. Era na rawa ga ni dolavi ira na tamata ka wasea na nodra veileqa titobu, nodra gagadre kei na nodra ivalavala ca, kevaka e vakayacori tiko ena draki ni veiciqomi kei na veimaroroi. Na veimaroroi e sega ni kena ibalebale me da galu tiko kevaka eda sa raica ni sa lako sese e dua na tacida se ganeda. E kena ibalebale ga, me da maroroya ena loma ni bai ni isoqosoqo, ka me da walia e na loma ni soqosoqo na ka e wasea vei keda, ka me kua ni da la’ki kaburaka e tautuba ena kakase.
E cata na kakase na Kalou, ka vakabibi ke ubi tu mai vakamamare ka vakatokai me “kerekere ni veimasulaki” ena vukuna e dua na tamata. E kaya na Kalou, “A tamata yalovakatani sa kaburaka na veileti: kei koya na daukakase sa tawasei ira era veiwekani dina,” (Vosa Vakaibalebale 16:28). Na kakase e dau vakavuna na mavoa ni yalo kei na tawase, ka dau vakarusa na veitokani, ka sa matata vinaka tu na vosa ni Kalou ni kaya, me da vakadodonutaki ira era vakavuna na tawase ena keda maliwa na ivavakoso. Era na cudru ka ra na biubiu sara beka kevaka era tarogi ka vakadodonutaki me baleta na nodra itovo; ia e bibi cake na veitokani ni vavakoso mai vua e dua ga na tamata.
Na vakabulabulataki ni veitokani vakaivavakoso e gadrevi kina na sota wasoma. E dodonu me vakawasoma na nomu sota kei ira na lewe ni isoqosoqo se ivavakoso, me tarai cake kina na veitokani dina. Oqo e gadrevi kina na noda solia na noda gauna. E kaya na iVola Tabu, “Me da kakua ni biuta na vakasoqoni vata, me vaka na i valavala ni tamata eso; me da veivakamasuti tiko,” (Iperiu 10:25). Me da vakamatautaka me noda itovo na sota wasoma. Na itovo, e sa dua na ka, ka caka vakawasoma, ka sega ni vakavudua se vagauna ga. E dodonu me levu na gauna mo tiko kina kei ira na tamata – me levu sara na gauna – me tarai cake kina na nomuni veitokani. Oqo na vuna e rui dau vovodea tu ga kina na veitokani ena vuqa na ivavakoso, ka baleta ni sega ni levu na gauna era tiko vata kina; ka vakavuqa ni ra tiko vata, era na vakarorogo tiko ga vua e dua na tamata me vosa.
Na veitokani vakaivavakoso e sega ni tarai cake ena nanuma me da qai sota ga ni da sa galala, ia ena noda kaya ga vakai keda ni da gadreva me bulabula kina na noda bula vakayalo. Kevaka eda via vakabulabulataka na veitokani dina, eda na saga me da dau sota ga, se lomada kece tu se segai; e baleta tiko ni da vakabauta ni ka bibi me da sota. Ko ira na imatai ni soqosoqo lotu, era a sota ena veisiga! “A ra sa gumatua sara e na lako ki na vale ni soro e na veisiga, a ra sa lomavata, a ra sa dovi madrai e na veivale, a ra sa kania na kedra e na marau kei na yalo dina,” (Cakacaka 2:46). Na veitokani dina e gadrevi kina me da solia vakalevu na noda gauna.
Kevaka ko lewena tiko e dua na isoqosoqo lailai se kalasi, au vakauqeti iko mo bulia e dua na veiyalayalati, ka okati kina na ciwa na itovo ni veitokani vakaiVolaTabu oqo, me idusidusi ni nomuni veimaliwai:
Eda na veiwaseitaka na veika ka tu dina e lomada;
Eda na veivakayaloqaqataki;
Eda na veivakatataki cake;
Eda na veivosoti;
Eda na vosa vakadodonu ena loloma;
Eda na vakatusa na noda dui malumalumu;
Eda na rokova na duidui ni noda dui vakasama;
Eda na sega ni kakase;
Eda na vakaliuca na wasoma ni noda sota.
Ni ko dikeva na veika e ciwa oqori, ko sa na qai kila na cava e sa rui dredre kina me da kunea na veitokani dina. Sa kena ibalebale oya, na noda veisautaka na noda rai mai na kauwaitaki keda ga vakai keda, ki na kauwaitaki ira na noda itokani. Ia, na veika yaga e vuqa eda na kunea ena noda veiwaseitaka na noda bula, e levu cake sara mai na veika eda vakayalia, ka veivakarautaki talega vei keda ki na bula vakalomalagi.
KA 19 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Na bula vakaivavakoso e gadrevi kina na lomavata.
Tikina Koula: “E na ka oqo eda sa kunea kina na loloma, ni sa solia ko Koya na Nona bula e na vukuda: e dodonu me da solia na noda bula koi keda talega e na vukudra na veiwekani.” (1 Joni 3:16).
Taro mo Taroga: Au na rawa ni vukea vakacava na kena vakabulabulataki na itovo ni veitokani dina ena noqu isoqosoqo kei na noqu ivavakoso?


text:
-
Recent Posts
Recent Comments
Archives
Categories
Meta
Category Archives: Fijian Christianity
Bula!
Ni bula vinaka mai! E ka ni marau na nomuni veisiko mai ki na website oqo. Sa noqu masu ni na tasereki vei kemuni na ibalebale ni veika e volai tu ena ivola oqo, ka na vakararamataki na noda raica … Continue reading
Vosa Taumada
Ko sa bau vakasamataka mada na ibalebale kei na inaki ni bula oqo, ka bau lomatarotaro e na so na gauna, se cava na vu ni noda biu mai ki vuravura na tamata? Na cava eda mai cakava e ke, … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language, Uncategorized Tagged Balebale, Balebale kei Na iNaki, Balebale kei Na iNaki ni Bula, Balebale ni Bula, Davuilevu, Fiji Bible school, Fiji friends, Fijian books, Fijian families, Fijian language, Fijian lifestyle, Fijian people, Fijian students, Fijian tradition, Fijian traditions, Fijian writing, Fijians living overseas, Fijians overseas, iNaki Dina ni Bula, Na Vuravura, Na Vuravura kei na Veika e Sinai Kina, Vakatekivu, Vakavuna na Veisau, Veiyasai Vuravura Leave a comment
Table of Contents
Bula! Vosa Taumada Wase 1 – E Vakatekivu Kece Vua na Kalou Wase 2 – Ko Sa Sega Ni Vua Ni Vakacalaka Wase 3 – Na Cava e Vakatulewataka Tu Na Nomu Bula? Wase 4 – Buli Mo Bula Tawamudu … Continue reading
Wase 1: E Vakatekivu Kece Vua na Kalou
“Ni sa cakava na ka kecega ko Koya, se ra tu mai lomalagi se ra tu e vuravura, se ra rairai se ra sega ni rairai, ……sa cakava na ka kecega ko Koya, ka me Nona talega,” (Kolosa 1:16). “Vakavo … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged A Buli Keda Na Kalou, Balebale ni Bula, iBalebale Ni Bula, iVola Tabu, Kunekunetaki, Mai Lomalagi, Na Bula Sautu, Na Cakacaka Vinaka, Na iNaki ni N omu Bula, Na iSau NI Taro, Na iTovo Vakayago, Na iTovo Vakayalo, Na iVola Tabu, Na Kalou, Nona iNaki, Sega ni Vakaibalebale na Bula, Vakatekivu Leave a comment
Wase 2 – Ko Sa Sega Ni Vua ni Vakacalaka
“Sa vosa vakaoqo ko Jiova ka cakavi iko, ka buli iko mai na kete, ena vukei iko ko Koya.” ( Aisea 44:2) “E sega ni dau vakatatalo na Kalou” Albert Einstein Ko sega ni vua ni vakacalaka. Na nomu sucu … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged Buli Iko na Kalou, Bulia na Vuaravura, E Kaya na iVola tabu, iTuvatuva ni Kalou, Jiova, Kawatamata, Ko Sega ni Vua ni Vakacalaka, Maucokona, Na Kalou, Na Veilomani, Na Vuravura Oqo, Nona Loloma, Nona Loloma Levu, Sa Vakatuburi Keda, Udolu na Yabaki, Vakadidike, Vakasama ni Kalou, Vua ni Vakacalaka Leave a comment
Wase 3: Na Cava e Vakatulewataka tu na Nomu Bula?
“Au a nanuma tale na oca kecega, kei na cakacaka dodonu kecega, ni sai koya oqo sa vuvutaki kina e dua na tamata maivua na kai nona.” (Dauvunau 4:4) “Na tamata ka sega na inaki ena nona bula, sa vaka … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged Bula Sautu, Bulataka na Bula E Vakainaki, Daunisame, Gadreva na Veisereki, iValavala Ca, Jisu Karisito, Lotu Vakarisito, Maucokona ni Bula, Na Bula Tawamudu, Na Cava e Vakatulewataka tu na Nomu Bula?, Na iNaki ni Kalou, Na iYau Vakavuravura, Na nodra Bula, Na Nomu Bula, Na Valenilotu, Na Veisau Veivakurabuitaki, Nanuma Cala, Rekirekitaki Waqa Vou, Sa Kalougata, Sa Tiko Vata na Rere kei na Yaluma, Tiko Sese e Vuravura, Vakalomavinakataka na Tamata, Vakamatea na Tamata Lialia, Vakasaqara na Vakacegu, Veidokai, VEidroyaki, Veika Dredre, Veivakalougatataki, Yalo ni Beitaki Leave a comment
Wase 4: Buli Mo Bula Tawamudu
“Na Kalou….. Sa vakatikora ki lomadra na gauna ena sega ni mudu.” (Dauvunau 3:11) “Sa dina sara ni sa sega ni bulia na Kalou na tamata me siga dua ga na nona bula. E sega, e sega, na tamata e … Continue reading
Wase 5 – Na Rai ni Kalou me Baleta na Bula
“A cava na nomudou bula?” (Jemesa 4:14) “Eda sega ni raica na veika ena kedra ituvaki, eda raica ga na veika ena keda ituvaki.” (Anais Nin) Na ivakarau ni nomu raica na nomu bula ena bulia na ibulibuli ni nomu … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged Atama kei Ivi, Bula Sa Bera Mai, Dauloloma, Dauveiqaravi, E Kaya na iVola tabu, iTalanoa ni Taledi, iTovo ni Bula, iVola Tabu, Kena iVakatawa, Malumalumu, Na Bula e Vakainaki, Na iNaki, Na Kalou, Na Nomu Bula, Na Nona Yalodina, Na Rai ni Kalou me Baleta na Bula, Na Yalayala, Sa Yalataka na Turaga, Sa Yalo Dina na Kalou, Soqo ni Marau, Taqomaka na iSolisoli ni Kalou, Vakatakarakara, Valataki Vanua, Veimaliwai, Veivakacaucautaki, Veivakatovolei Leave a comment
Wase 6: Na Bula sa iLesilesi ka Vakaiyalayala Ga
“I Jiova, mo ni vakatakila vei au na noqu iotioti, kei na ivakarau ni noqu gauna, se sa vakaevei; me’u kila kina na noqu mate rawarawa.” (Same 39:4) “Au sa vulagi e vuravura” (Same 119:19) Na bula e vuravura e … Continue reading
Wase 7: Na Vu ni Veika Kecega
“Ni sa vu mai vua na veika kecega, ena vukuna talega, ka me Nona talega; me vakarokorokotaki ko Koya ka sega ni mudu.” (Roma 11:36) “Sa cakava na ka kecega ko Jiova me Nona.” (Vosa Vakaibalebale 16:4) E caka me … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Comments Off


text:
“Sa vakamataitaki au na ligamuni,” (Jope 10:8).
“Ko ira na tamata oqo ka’u sa bulia me noqu; era na tukuna na noqu vinaka sara,” (Aisea 43:21)
Ko a mataitaki mo veiqaravi ena Vukuna.
E a bulia ka mataitaka na Kalou na veika bula kece ena vuravura oqo, me veiriti vinaka kei na dua na ilesilesi. Eso na manumanu era a buli me ra cici, ka so me ra kiso, eso me ra qalo, ka so me ra keli qara, ka so tale me ra vuka. Na veika bula kece, e sa tu na nodra ilesilesi yadua me ra vakayacora, ka sa vakatau ena itovo ni Nona mataitaki ira na Kalou. E vakakina vei keda na tamata. Oi keda kece, eda a buli ka mataitaki yadudua me da duidui mai vei ira na kena vo, ka me da qarava yadua e dua na ilesilesi.
Ni bera ni ra droinitaka na itaratara ni dua na vale vou na kena daudroini, era na taroga taumada, “Na cava ena vakayagataki kina na vale oqo? Ena vakayagataki vakaevei?” Na kena ivakavakayagataki ena vakatulewataka na kena itaratara. Ni bera ni a buli iko na Kalou, e a vakatulewataka taumada o Koya na ilesilesi mo na qarava e vuravura. E a tuvana vakamatau sara eliu na ivakarau ni veiqaravi e gadreva mai vei iko, ka sa qai buli iko ka mataitaki iko me veirauti kei na ilesilesi oya. Na ituvaki ni nomu bula e daidai, sa i koya na ituvatuva ka a tuvana na Kalou mo qarava kina na nomu ilesilesi.
E kaya na iVola Tabu, “Ni da sa Nona cakacaka, sa caka me tu vata kei Karisito Jisu me ia na i valavala vinaka, o koya sa vakarautaka eliu na Kalou me da kitaka vakakina,” (Efeso 2:10). Ko sa cakacakaniliga ni Kalou. Ko a sega ni buli me vaka na iyaya ka ra buli ena misini ni buliyaya ka tautauvata kece na kedra ibulibuli. O iko, ko a buli ka mataitaki vakamaqosa mai na Liga ni Kalou, ka ko sa duidui mai vei ira kece na vo ni tamata.
E a nakita me buli iko ka mataitaki iko na Kalou, mo qaravi Koya kina ena dua na itovo ni veiqaravi ka duidui taudua. E a wakia vakamaqosa na veika kece e buli kina na yagomu. E a vakacaucautaka na Kalou ko Tevita ena ivakarau veivakurabuitaki ni Nona veibuli maqosa na Kalou, “Ni Kemuni a bulia na noqu ivi: Ko ni a ubi au e na kete i tinaqu. Au na vakavinavinaka vei Kemuni; ni sa ka rerevaki ka vakurabui na noqu i bulibuli: a ka veivakurabuitaki na Nomuni cakacaka,” (Same 139:13-14). Me vaka e kaya ko Ethel Waters, “Na Kalou e sega ni dau bulia na iyaya ka sega na betena.”
E sega wale ga ni mataitaki iko na Kalou ni bera na nomu sucu, e a tuvana talega na veisiga kece ni nomu bula me tokona na Nona cakacaka ni veibuli. E vakuria ko Tevita ka kaya, “Ni’u sa vaka na vulovulo wale, sa kunei au na Matamuni, ia sa volai kece sara na tikiqu e na Nomuni vola, me caka tiko e na veisiga, ni sa sega ni oti e dua,” (Same 139:16).
E kena ibalebale oqo, ni na sega ni dua na ka e yaco ena nomu bula ka sega ni yaga se bibi. E vakayagataka taucoko na Kalou me muloci iko mo veiriti kei na nomu ilesilesi ni veiqaravi vei ira na tani, kei na nomu itavi ni veiqaravi Vua.
E sega ni dau vakasabusabutaka e dua na ka na Kalou. Ena sega ni solia wale vei iko na taledi, na isolisoli, na kena yalo, kei na veika ko sota kaya, vakavo ga kevaka e a nakita mo vakayagataka mo vakalagilagia kina na Yacana. Ena nomu vakasaqara kei na nomu kila na veika oqo, ko na kunea kina na lewa ni Kalou me baleta na nomu bula.
E kaya na iVola Tabu ni “rerevaki ka vakurabui” na itovo ni nomu buli. Ko sa isoqoni kece ni vuqa na veika duidui. Me vukei iko mo nanuma e lima vei ira na veika duidui oqo, au na vakayagataka na vosa vakavavalagi ni “ibulibuli” (SHAPE), ka taurivaka na kena veimatanivola me itekitekivu ni vosa vakavavalagi e lima ka ra iulutaga ni veika duidui oqori. Ena iwase oqo kei na kena e tarava, eda na dikeva kina na lima na iulutaga oqo, ka tarava yani oya, au na qai vakamacalataka na sala mo kunea kina ka vakayagataka na nomu ibulibuli (shape):
SHAPE: BULIBULI
Spiritual Gifts: na iloloma se isolisoli vakayalo;
Heart: na yalomu se lomamu;
Abilities: na nomu taledi e vuqa;
Personality: na nomu itovo ni veimaliwai kei na nomu rai;
Experience: na nomu kila, kei na kilaka.
BULIBULI: CEREKA NA NOMU ILOLOMA SE ISOLISOLI VAKAYALO (SPIRITUAL GIFTS)
Na Kalou e solia vei ira kece na tamata vakabauta na iloloma se isolisoli vakayalo me vakayagataki ena veiqaravi. Oqo na isolisoli talei eso ka sa curumi tu ena kaukauwa vaKalou, ka soli ga vei ira na tamata vakabauta me vakayagataki ena noda qarava na Kalou. E kaya na iVola Tabu, “Ia na tamata sa vakayago sa sega ni vakabauta na veika ni Yalo ni Kalou; ni sa ka lialia vua, a sa sega ni kila rawa ko koya, ni ra sa kilai vakayalo ga,” (1Korinica 2:14).
Ko na sega ni rawa ni volia se sauma na isau ni nomu isolisoli vakayalo – oya na vuna e vakatokai kina me “iloloma se isolisoli”. Na iloloma se isolisoli vakayalo sa ivakavotukana ni loloma ni Kalou vei iko. “Ia ka sa soli vei keda yadua na loloma me vaka na i vakarau ni solisoli nei Karisito,” (Efeso 4:7). Ko na sega talega ni rawa ni digia na iloloma se isolisoli cava me soli vei iko: oqori e lewa duadua ga na Kalou. E a vakamacalataka ko Paula ka kaya, “Ni sa vota vei ira na tamata yadua me vaka sa vinakata ko Koya,” (1 Korinica 12:11).
Me vaka ni taleitaka na Kalou na veika me duidui, ka gadrevi keda me da yaga kece, e sega ni solia kina vei keda kece na isolisoli e tautauvata (1 Korinica 12:29-30). E vakakina ni sega ni soli vua ga e dua na isolisoli kece. Kevaka e a solia kece vei iko na isolisoli, ko sa na sega ni gadrevi ira na vo ni tamata, ka sa na vakadrukai kina e dua vei ira na inaki ni Kalou – me vakatavulici keda me da veilomani ka dui veivakararavi.
Na nomu iloloma se isolisoli vakayalo, e a sega ni soli me yaga vei iko, ia me yaga ga vei ira na tani, me vaka ga ni yaga vei iko na isolisoli ka soli vei ira na tani. E kaya na iVola Tabu, “A sa soli vei ira na tamata yadua na i vakatakilakila ni Yalo Tabu me yaga kina,” (1 Korinica 12:7). E a tuvana vakaoqo na Kalou me da veigadrevi kina. Ni da vakayagataka vata na noda isolisoli kece, ena yaga kina vei keda kece. Kevaka era sega ni vakayagataka na nodra isolisoli na so, ko sa na vakuwai kina; ka kevaka ko sega ni vakayagataka na nomu isolisoli, era sa na vakuwai kina na kena vo. Oqo na vuna eda sa vakaroti kina me da vakasaqara ka me da vakatubura na noda dui isolisoli vakayalo. Ko sa bau tovolea mo vakasaqara mo kunea na nomu isolisoli? Na iloloma ka se sega ni cereki e sa sega na kena yaga.
Ena veigauna eda guilecava kina na veika dina oqo me baleta na noda isolisoli, e dau vu kina na leqa ena ivavakoso lotu. E rua na leqa ka dau basika wasoma, oya, na “veiqatitaki ni isolisoli” kei na “noda namaka me da tautauvata kece”. Na imatai ni leqa e dau yaco ni da dau vakatauvatana na noda isolisoli kei na nodra isolisoli eso tale, ka dau didivaka na yaloda na isolisoli ni Kalou vei keda, ka qai vakavuna me da qatia na Nona vakayagataki ira na so tale na Kalou. Na ikarua ni leqa e dau yaco ena noda namaka me ra taukena talega na vo ni tamata na isolisoli ka soli vei keda, me ra cakava na ka eda kacivi me da cakava, ka gumatuataka talega me vaka na noda gumatuataka. E kaya na iVola Tabu, “Sa duidui talega na kena cakacaka, ia sa dua bauga na Turaga,” (1 Korinica 12:5).
Ena so na gauna, eda sa rui dau vakabibitaki vakasivia na isolisoli vakayalo, ka da sa vakawaletaka kina na vo ni veika e vakayagataka na Kalou me moici keda kina ki na noda ilesilesi. Na nomu isolisoli e vakaraitaka tiko e dua na katuba mo kunea kina na lewa ni Kalou me baleta na nomu ilesilesi, ia e se sega ni o koya taucoko oya. Na Kalou e mataitaki iko talega ena va tale na sala.
BULIBULI: VAKAROGOCA NA YALOMU SE LOMAMU (HEART)
E vakayagataka na vosa oqo “lomamu” na iVola Tabu me vakamacalataka kina na ibinibini gagadre, nuinui, veika ko taleitaka, veika ko gadreva mo rawata, nomu tatadra, kei na veika ko lomana. Na lomamu e vakatakarakarataka tiko na ivurevure ni veika e vakauqeti iko – na veika ko taleitaka mo cakava, kei na veika ko kauwaitaka vakalevu duadua. E daidai, eda sa vakayagataka tu ga na vosa oqo, ena kena ibalebale oqo, ni da kaya, “Au domoni iko ena lomaqu se yaloqu taucoko.”
E kaya na iVola Tabu, “Me vaka sa ilovi e na wai na mata ni tamata, sa ilovi vakakina na yalo ni tamata ki na tamata,” (Vosa Vakaibalebale 27:19). Na lomamu e vakaraitaka na “iko dina” – o cei dina o iko, ka sega ni o koya era nanuma na tamata ni o iko, se na “iko” ka vua ni veidraki ni bula duidui ko sotava mai. Na lomamu ga e lewa na veika ko kaya, na veika ko vakila, kei na veika ko cakava. (Maciu 12:34, Vosa V’balebale 4:23).
E sa vakadinadinataki ni tukituki ni uto ni tamata yadua, e duidui mai na nodra ko ira na vo ni tamata kece. Me vaka ga ni dua tani duadua na maka ni qaqalo levu ni ligada, na yaloka ni matada, kei na rogorogo ni domoda, na tukituki ni utoda talega e duidui vakalailai mai na nodra ko ira na vo ni tamata. E ka veivakurabuitaki dina me da vakananuma ni sega tale ni dua na tamata, vei ira kece na bilioni na tamata ka ra sa bula oti e vuravura, kei ira era se bula tiko oqo, e tautauvata vakavinaka kei iko na tukituki ni utona.
Ena sala vata oya, e sa solia kina vei keda na Kalou e dua na “tukituki ni uto” vakayalo ka dau tukituki vakatotolo ni da vakananuma na veiulutaga, na veitavi, se na veidraki ni bula e talei vei keda. Eda dau kauwaitaka vakalevu cake eso na ka mai vei ira na kena vo. Oqori na veika e dusia tiko vei keda na vanua e dodonu me da veiqaravi tiko kina.
E dua tale na vosa ka via tautauvata na kena ibalebale kei na “lomamu”, o ya, na “dodomo”. E tu eso na iulutaga ko dau domona, ka tu eso ko sega ni kauwaitaka soti. Eso na itavi e vakayadrata ka vesuka na nomu vakasama, ka so tale e vakamocera na yalomu. Oqori e vakaraitaka tiko na veika me baleta na lomamu.
Ena nomu a tubu cake tiko, ko a kunea beka ni ko domona vakalevu sara eso na iulutaga ka sega ni dua tale e kauwaitaka ena nomu matavuvale. E a vure mai vei na dodomo oya? Era vure ga mai vua na Kalou. E tu na Nona inaki na Kalou ena Nona solia vei iko na dodomo kece oya. Na “tukituki ni utomu” ena veika ko domona, sa ikarua ni katuba ki na nomu kunea na nomu ilesilesi ni veiqaravi. Mo kua ni vakawaletaka na veika ko domona. Vakasamataka na veisala ko rawa ni vakayagataka kina mo vakalagilagia na Kalou. E tiko e dua na vuna ko domona kina mo cakava na veika oqori.
E kaya wasoma na iVola Tabu mo “qaravi Koya e na lomamu taucoko, kei na yalomu taucoko,” (Vakarua 11:13, 1 Samuela 12:20, Roma 1:9, Efeso 6:6). E gadrevi iko na Kalou mo qaravi Koya ena itovo ni dodomo, ka sega ena itovo ni dua e vakacolati ena itavi. E tutu yadudua na tamata e qarava vakavinaka na itavi, ka sega ni taleitaka se domona. E gadreva na Kalou mo vakayagataka na veika ko domona mo qaravi Koya kina, kei ira tale ga na tamata. Ena nomu vakarogoca na lomamu, ko na rawa ni dusimaki kina ki na ilesilesi ni veiqaravi e sa tuvana tu vei iko na Kalou.
Ko na kila vakacava ni ko sa qarava tiko na Kalou ena lomamu taucoko? Na imatai ni kena ivakatakilakila sa i koya na malaude ni yalomu kei na nomu solia kece kina na yalomu kei na nomu igu. Ena gauna ko cakava tiko kina na ka ko domona, ko sega ni gadreva tale e dua me vakauqeti iko, se me bolei iko, se me mai raica ni ko sa qarava dina tiko. Ko sa cakava tiko ga ena vuku ni marau e solia vei iko. Ko sega ni gadreva na icocovi, se na vakavinavinaka, se na isau, baleta ni ko domona na veiqaravi vakaoqo. E dina talega na kena veibasai: ni sega ni lomamu na ka ko cakava tiko, e rawarawa sara na nomu vakayalolailaitaki.
Na ikarua ni ivakatakilakila ni ko sa qarava tiko na Kalou ena lomamu taucoko, oya, ena kena toro cake na nomu mesamesa ni qarava na itavi oya. Ena veigauna ko qarava kina na ilesilesi e mataitaki iko kina na Kalou mo domona, e sa na toro cake tikoga na nomu mesamesa ena nomu cakava. Na dodomo ena dua na itavi e vakavuna na cecere ni vuana. Kevaka ko sega ni kauwaitaka na kena qaravi vinaka e dua na itavi, e sa na bau dredre me toro cake na nomu mesamesa ena itavi oya. Sa kena veibasai oqo, ni ko ira era yacova na ivakatagedegede cecere duadua ni veilesilesi kece, sa i ira era cakava ena nodra dodomo, ka sega ni baleta ni vakacolati vei ira, se me baleta na tubu vakailavo e rawa mai kina.
Eda sa rogoca beka ni ra kaya eso, “Au a curu ki na dua na cakacaka au cata, baleta ni isau levu; ka’u nanuma me’u rawa ilavo kina vakalevu, me dua na siga, ni’u sa kumuna vakalevu na noqu ilavo, me’u qai biuta ka la’ki cakava na veika au domona dina.” Oya e dua na nanuma e cala vakalevu. Kakua ni vakasabusabutaka na nomu bula ena dua na cakacaka ka sega ni vakatakarakarataka na lomamu. Mo nanuma tiko ni veika era bibi duadua ena bula oqo, era sega ni ka eda rawata se taukena. Na inaki ni bula, e bibi cake sara mai na iyau. E a kaya na tamata vutuniyau duadua e vuravura, “Sa vinaka na ka lailai sa tu vata kei na rerevaki Jiova, ka ca na i yau levu sa tu vata kei na rarawa,” (Vosa Vakaibalebale 15:16).
Kakua ni taurivaka na yalo ni gadreva “na bula sautu,” baleta na bula sautu e vakaiyalayala ga na kena yaga. Kevaka eda raica vakamatua sara, ena sega ni vakatawana rawa na lala ni bula na bula sautu. Ena rawa ni vuqa tu na iyau mo bula kina, ka sega tu na inaki ni nomu bula. Mo vakanamata ga ki na bula e cecere cake – na qarava na Kalou ena sala e vakavotukanataka na lomamu. Mo vakasaqara mo kunea na veika ko domona mo cakava – na veika e solia ki lomamu na Kalou mo cakava – ka qai cakava mo vakalagilagia kina na Yacana.
KA 30 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Au a mataitaki me‘u qarava na Kalou.
Tikina Koula: “Sa duidui talega nai valavala ni ka sa caka, ia sa dua bauga na Kalou, o koya sa cakava na ka kecega vei ira kecega.” (1 Korinica 12:6).
Taro mo Taroga: Ena sala cava beka au na rawa ni veiqaravi kina vei ira na tani ena yalo e taleitaka?


text:
Resolution 217 A (III) (10.12.1948)
Ni yavu ni galala, lewa dodonu kei na sautu ena vuravura na noda vakadinata ni dodonu mera dokai mera raici tale ga vakatautauvata na lewe kece ga ni vuvale kawatamata,
Ni na tubu na itovo vakadomobula e sokanu kina na lewaeloma ni kawatamata ke
vakawaleni qai beci na dodonu ni kawatamata kei na kena vakatakilai ni ka levu duadua era nuitaka tu na lewenivanua na vuravura era na marautaka kina na tamata yadua na galala ni vosa kei na galala ni vakabauta vaka kina na galala mai na rere kei na leqa,
Ni dodonu me taqomaki vinaka ena lawa na dodonu ni lewenivanua, me kua kina ni vakasaurarataki na tamata ena nodra vaqara bula mera saqata na veiliutaki e voravora qai ca,
Ni bibi me sagai mera veimaliwai vinaka na veimatanitu,
Nira sa vakadeitaka na lewe ni Matabose Levu kei Vuravura ena kena Lawatu na nodra vakabauta na dodonu ni lewenivanua me dokai qai kilai na yaga ni tamata yadua, ni tautauvata vinaka nodrau dodonu na tagane kei na yalewa ra qai nakita dei mera vakabulabulataka na toso vakaitikotiko kei na vueti cake ni ivakatagedegede ni bula mera galala kina vakalevu,
Nira sa yalataka na matanitu era lewe ni Matabose mera na saga ena veitokoni ni
Matabose Levu kei Vuravura mera vakabulabulataka na dokai kei na muri ni dodonu raraba ni lewenivanua kei na galala ni tamata yadua,
Ni rui bibi me matata vinaka vei keda kece na dodonu kei na galala oqo me vakayacori rawa kina na vosa ni yalayala oqo,
O koya gona
E kacivaka kina
NA VALE NI BOSE LEVU
NA LAWA RARABA NI DODONU NI LEWENIVANUA oqo e dodonu mera na saga vakatautauvata kece sara na veimatatamata kei na veimatanitu mera kila ra qai nanuma deivaki na kena lewenivanua yadua kei na veitikotiko kece sara. Mera na saga mera vakavulica ena kena totaki na dokai ni dodonu kei na galala kece oqo kei na nodra saga tiko vakalailai me kilai qai muri vakararaba, vakavinaka, ena dua na matanitu me tete ina veimatanitu ena kedra maliwa na vanua tu vakataki ira kei na vanua qali.
Era sucu ena galala na tamata yadua, era tautauvata ena nodra dokai kei na nodra dodonu. E tiko na nodra vakasama kei na nodra lewaeloma, sa dodonu mera veidokadokai ena yalo ni veitacini.
Na tamata kece e nodra na dodonu kei na galala e tukuni tiko ena Lawa oqo, e sega ni dua me vakaduiduitaki ena vuku beka ni kawa, roka ni kuliniyago, tagane se yalewa, vosa, lotu, nanuma vakapolitiki se nanuma cava tale, vanua se itikotiko e cavutu mai kina, iyau, sucu se itutu cava tale.
Me kua tale ga ni vakaduiduitaki e dua ena vuku ni matanitu se vanua e cavutu mai kina, ena vakasama beka vakapolitiki, vakaiyalayala se itutu ena vuravura, se mani vanua tu vakataki koya, vanua qali, koloni, se itutu cava ga.
Na tamata kece e dodonu me bula, me galala, me taqomaki tale ga.
Me kua ni dua me bobula se vakabobulataki; e vakatabui na bobula kei na veivakabobulataki ena kena mataqali kece sara.
Me kua ni dua e vakararawataki, se vakacacani, me caka vua se totogitaki ena itovo e sega ni vakatamata, e veivakalolomataki.
Na tamata kece e dodonu me raici vakatautauvata ena liga ni lawa.
E tautauvata kece na tamata ena liga ni lawa, mera taqomaki kece tale ga ena lawa, me kua ni dua me vakaduiduitaki. Na tamata kece e sega ni dodonu me vakaduiduitaki ena vuku ni dua na tiki ni Lawa oqo se me uqeti me vakaduiduitaki.
E nodra dodonu na tamata kece me rogoci vinaka na nodra kisi ena dua na mataveilewai cicivaki vinaka ena nona matanitu kevaka e beci na nona dodonu e maroroi tu ena lawatu se ena lawa.
Me kua ni dua e vesu, qaqauraki, se me lesavi vakailoa
E dodonu ni tamata kece me rogoci vakatautauvata, vakadodonu, ena mataveilewai e tu vakataki koya qai sega ni veitovaki me macala kina na nonu dodonu kei na ka me cakava ena cala e beitaki kina.
Me kua ni dua e vakasaurarataki me baleta na nona bula, vuvale, itikotiko, se ivola, se me beci o koya kei na kena irogorogo. E dodonu ni tamata kece me taqomaki ena lawa mai na cakacaka se veivakacacani vaka oqo.
E nona dodonu na tamata kece na galala ni vakasama, lewaeloma kei na lotu; e okati ena dodonu oqo na galala me veisautaka na nona lotu se vakabauta, kei na galala me vakaraitaka na nona lotu se vakabauta ena nona veivakavulici, vakaitovotaka, sokalou qai vakamuria, se cakava duadua sc cakava vata kei ira tale e so, ena matanalevu se cakava vakataki koya.
E dodonu ni tamata kece na galala me vakamacala se soli vakasama; wili ena dodonu oqo na galala me tukuna nona nanuma qai sega ni vakacacani. Me vakasaqara tale ga, ciqoma, tukuna na itukutuku kei na vakasama ena tabana ni itukutuku cava se vanua cava ga e tiko kina.
Na tamata kece, ni lewe ni dua na itikotiko, e nodra dodonu me taqomaki ena vanua e tiko kina, me soli tale ga vei ira, ena sasaga ni nodra matanitu se ena nodra veitokoni na veimatanitu me salavata kei na ituvatuva kei na iyau ni matanitu yadua, na nodra dodonu vakailavo, vakaitikotiko, vakavanua. E bibi na dodonu oqo ena vuku ni nodra dokai kei na vakavinakataki ni nodra itovo.
E dodonu ni tamata kece me vakacegu, me gade me veirauti tale ga nona gauna ni cakacaka qai saumi ena nona gauna ni gade vakayabaki.
E dodonu ni tamata kece me lewe ni itikotiko e tuvanaki maqosa ena nona vanua se vanua tani me muri kina vakavinaka na dodonu kei na galala e virikotori ena Lawa oqo.
Me kua ni vakadewa e dua na ka ena Lawa Raraba oqo me nanuma kina e dua na Matanitu, ilawalawa, se tamata ni solia na dodonu me vakaitavi se cakava e dua na ka me vakaleqa kina na dodonu kei na galala era virikotori e ke.