text: 8 E kaci tiko o vuku?E tabalaka tiko na domona o yalomatua?+2 Ena vanua cecere+ e batinisala,E duri tiko ena basoganisala.3 Ena yasa ni matamata me curu ina koro,Ena icurucuru ni katuba,E kaci tiko ga vakadomoilevu:+4 “Au kacivi kemuni tiko,Me rogo yani na domoqu vei kemuni kece.*5 O kemuni na yalowai moni vulica na yalomatua,+O kemuni na lialia moni rawata na lomavuku.6 Moni vakarorogo ni bibi na ka au tukuna,Na tebenigusuqu e cavuta na ka dodonu,7 Ni cavuta vakamalua na gusuqu na ka dina,Na tebenigusuqu e sevaka na ka ca.8 E dodonu na ka kece e cavuta na gusuqu.E sega kina na ka takelo se veve.9 E donu kece vei ira na yalomatuaE dina vei ira na kunea na kilaka.10 Moni digia na noqu veivakavulici me kua na siliva,Kei na kilaka me kua na koula talei,+11 Ni vinaka sara na vuku mai na lase,*E sega ni vakatauvatani rawa kei na vo ni veika talei.12 O yau o vuku, au tiko vata kei yalomatua,Au rawata na kilaka kei na raiyawa.+13 Na ibalebale ni rerevaki Jiova meda cata na ka ca.+Au cata na qaciqacia kei na dokadoka,+ na ivakarau ca kei na vosa lasu.+14 E tu vei au na ivakasala vinaka kei na vuku,+E noqu na yalomatua+ kei na kaukaua.+15 Ena vukuqu era veiliutaki tiko ga na tui,Era lewa vakadodonu kina na vakailesilesi lelevu.+16 Ena vukuqu era veiliutaki tiko ga na iliuliu,Era lewa vakadodonu kina na turaga.17 Au lomani ira na lomani au,Era kunei au o ira na qarai au tiko.+18 E tu vei au na iyau kei na lagilagi,Na iyau tudei* kei na yalododonu.19 Na vuaqu e vinaka mai na koula, io na koula savasava,Kei na ka au solia e uasivia na siliva talei.+20 Au muria na sala ni yalododonu,Ena loma ni sala ni lewadodonu,21 Au solia na ivotavota vinaka vei ira na lomani au,Au vakasinaita na nodra valeniyau.22 “E buli au o Jiova meu itekitekivu ni nona cakacaka,+Na imatai ni ka e cakava ena gauna makawa sara.+23 Au a vakatikori mai liu sara,*+Mai na ivakatekivu, na gauna se bera kina o vuravura.+24 Ni se sega na wai titobu au a sucu,*+Ni se sega na ivurevure e vuabale kina na wai.25 Ni bera ni tauyavutaki na veiulunivanua,Ni bera na veidelana au a sucu,26 Ni bera ni bulia o koya na vuravura kei na kena vanuaSe na imatai ni ibinibini qele e vuravura.27 Ni vakarautaka o koya na lomalagi,+ au a tiko e kea,Ni vakarautaka na vunilagi* ena delaniwai,+28 Ni vakataudeitaka na o mai cake,Ni tauyavutaka o koya na ivurevure ni wai titobu,29 Ni vakarota na wasawasaMe kua ni sivia na nona lewa na kena wai,+Ni vakarautaka* na yavu ni vuravura,30 Au a tiko e yasana meu matai ligamaqosa.+E taleitaki au vakalevu+ ena veisiga,Au marau tiko e matana ena gauna kece,+31 Au marautaka na nona vuravura sa tawa tu,Au taleitaki ira vakalevu na luve ni tamata.*32 Ia qo kemuni na luvequ, moni rogoci au,Io era marau o ira na muria na noqu sala.33 Moni rogoca na ivakavuvuli+ moni vuku kina,Moni kua ni vakawalena.34 E marau na tamata e rogoci auNi lako mai vakamataka* ena noqu katuba e veisiga,Ni wawa volekata tiko na duru ni noqu katuba,35 O koya e kunei au ena kunea na bula,+Ena vakadonui koya o Jiova.36 Ia o koya e vakawaleni au e vakaleqai koya ga,Kei ira na cati au era taleitaka na mate.”+


c: text/html

text:
LESONI 9
Gauna Cava ena Parataisi Kina na Vuravura?
Na leqa era yaco tu e vuravura e vakadeitaka ni sa vakarau yavala na Matanitu ni Kalou. Luke 21:10, 11; 2 Timoci 3:1-5
E levu na ka e yaco tu nikua a parofisaitaki ena iVolatabu. A tukuni kina nira na lomana na ilavo na tamata, era na talaidredre vei ira nodra itubutubu, era na voravora ra qai lomana ga na marau.
Ena yaco na uneune lelevu, ivalu, dausiga kei na matedewa. Sa yaco sara tu ga nikua na veika qori.
A kaya tale ga o Jisu ni na vunautaki e veiyasa i vuravura na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou.
Ena muduka na ca kece na Matanitu ni Kalou. 2 Pita 3:13
Sa vakarau vakarusai ira na tamata ca o Jiova.
Ena totogitaki o Setani kei ira na timoni.
O ira era vakarorogo vua na Kalou era na bula ena vuravura vou era na tiko kina na yalododonu, era na sega ni leqataka e dua na ka, era na veinuitaki ra qai veilomani.
VULICA ESO TALE NA KA
ITUKUTUKU VINAKA MAI VUA NA KALOU!
Na Cava na iNaki ni Kalou me Baleta na Vuravura?
E vakamacalataki ena iVolatabu na vuna e bulia kina na Kalou na vuravura, gauna ena oti kina na rarawa, kei na veika ena yaco e vuravura ena gauna se bera mai.
ITUKUTUKU VINAKA MAI VUA NA KALOU!
Na Cava na Matanitu ni Kalou?
O cei na Tui ni Matanitu ni Kalou? Na cava ena cakava na Matanitu ni Kalou?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vakavulica na Luvemu
Ra itubutubu, ni vakavulici ira na luvemuni ena italanoa vakaivolatabu qo.
iKau
Ena veidusimaki na tikinivolatabu qori ena nomu susugi ira na luvemu.
Marau Nida Kila na ka Vuni
Na iVolatabu e vakamacalataka e dua “na ka vuni tabu.” Vakacava o via kila?
Vinakata o Repeka me Vakamarautaki Jiova
Cava meda cakava meda vakataki Repeka kina? Wilika na italanoa mo vulica kina e levu tale na ka me baleti koya.
Vakabauti Jiova o Reapi
Wilika na vuna e bula kina o Reapi kei na nona vuvale ni vakarusai o Jeriko.
Vakamarautaki Tamana kei Jiova
Na yalayala cava a vakayacora na luvei Jefica? Cava meda cakava meda vakataki koya?
Cakava Tiko ga na ka Dodonu o Samuela
O na muria vakacava na ivakaraitaki i Samuela mo cakava na ka dodonu ke ra cakava eso tale na ka ca?
Sega ni Rere o Tevita
Wilika na italanoa totoka qo mo kila na vuna e yaloqaqa kina o Tevita.
O Bau Galili Qai Rere?
Cava e tukuna vei Ilaija o Jiova ni nanuma sa sega tale ni dua na dauveiqaravi i Jiova e vo? Cava o vulica vei Ilaija?
Vakaitokani Vinaka o Josaia
E tukuna na iVolatabu ni dredre dina vei Josaia me cakava na ka dodonu. Raica se ra vukei koya vakacava nona itokani.
Tukuni Jiova Tiko ga o Jeremaia
Era vakalialiai Jeremaia qai cudruvi koya eso, ia na cava e tukuna tiko ga kina na veika me baleta na Kalou?
Vakarorogo tu ga o Jisu
De dua ena dredre ena so na gauna mo vakarorogo vei rau nomu itubutubu. Raica na sala ena vukei iko kina na ivakaraitaki i Jisu.
Eratou Vola na Veika me Baleti Jisu
Vulica na veika me baleti ratou e walu na dauvola iVolatabu eratou bula ena gauna i Jisu ratou qai vola na veika me baleti koya.
Yaloqaqa na Vugoi Paula
Na cauravou qo a vakabulai nona momo. Cava e cakava?
Tu Vakarau o Timoci me Veivuke
Cava mo cakava me vakainaki kina nomu bula me vakataki Timoci, mo marautaka tale ga?
Na Matanitu ena Lewa na Vuravura
Cava ena yaco ni sa lewa na vuravura o Jisu? O na via bula ena gauna ya?


text:
Vakarorogo Vua na Kalou mo Bula Tawamudu
E vinakata na Dauveibuli me dusimaki, taqomaki, qai vakalougatataki keda.
Vakamacala Taumada
E vakavulici keda na Kalou ena ivakarau ni bula vinaka duadua meda muria ni lomani keda.
Eda na Vakarorogo Vakacava Vua na Kalou?
E bibi meda kila na ka meda cakava, o cei tale ga e rawa ni vukei keda.
O Cei na Kalou Dina?
E rawa nida kila na yacana kei na nona itovo
A Vakacava tu na Bula ena Parataisi?
E vakamacalataki ena imatai ni ivola ena iVolatabu.
Na Cava a Yaco ni Rau Vakarorogo Vei Setani?
Yaco na veika ca.
Na Waluvu Levu
—O Cei a Vakarorogo? O Cei a Sega?
Na cava e vakaraitaka nodra ivakarau ni rai na tamata?
Na Cava Eda Vulica ena Waluvu Levu?
E sega ni dua ga na itukutuku makawa.
O Cei o Jisu?
Na cava e bibi kina meda kila na veika me baleti koya?
E Yaga Vakacava Vei Iko na Nona Mate o Jisu?
Marautaki kina e levu na veivakalougatataki.
Gauna Cava ena Parataisi Kina na Vuravura?
E vakamacalataki ena iVolatabu eso na ka eda na kila kina ni sa voleka ni Parataisi na vuravura.
Era na Vakalougatataki Vakacava o Ira na Vakarorogo Vua na Kalou?
Na veika totoka mo vakanamata kina.
E Dau Rogoci Keda o Jiova?
Na cava o rawa ni masulaka?
Ena Mamarau Vakacava na Nomu Vuvale?
E vakarautaka na ivakasala vinaka duadua o koya a tauyavutaka na vuvale.
Na Cava Meda Cakava me Marau Kina na Kalou?
E tiko na veika e cata na Kalou kei na veika e taleitaka..
O na Vakaraitaka Vakacava na Nomu Yalodina Vua na Kalou?
Me laurai ena nomu vakatulewa ni o via yalodina tiko ga.


text:
Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na Vakawati Vakaduikaikai?
Me Download
Kena iSau Vakaivolatabu
E vakadonuya na Kalou me veiwatini e dua na tagane kei na dua na yalewa duikaikai baleta ni raici keda kece vakatautauvata. E kaya na iVolatabu: “Na Kalou e raici ira kece vakatautauvata . . . , se mani matatamata cava era lewena.”—Cakacaka 10:34, 35, Good News Translation.
Raica mada eso na ivakavuvuli vakaiVolatabu e raici vakatautauvata kina na matatamata kece kei na bula vakawati
Matatamata kece era vu mai na dua na vanua
O keda kece eda vu mai vei Atama na imatai ni tagane kei na watina o Ivi, e cavuti ena iVolatabu me “tinadra kece na bula.” (Vakatekivu 3:20) Sa rauta me cavuti ena iVolatabu na ka e cakava na Kalou: “E bulia na matatamata kece mai na dua ga na tamata.” (Cakacaka 17:26) Na matatamata kece era lewe ga ni dua na vuvale. Ia vakacava ke takalevu ena nomu itikotiko na veivakaduiduitaki kei na veitovaki?
Ra dau ‘bose vata’ na vuku
E vakadonuya na Kalou na veiwatini vakaduikaikai, ia e sega ni va qori kece na noda rai. (Aisea 55:8, 9) Ke o vakasamataka tiko mo vakawatitaka e dua e lewena e duatani na matatamata, qo na ka mo drau veivosakitaka:
Drau na vosota vakacava na ka era na vakatukuna o ira ena nomudrau itikotiko se vuvale?
Drau na vukei ira vakacava na luvemudrau mera vosota na veivakaduiduitaki?
Ni drau ‘bosea vata’ qori, ena tini vinaka nomudrau vakawati.—Vosa Vakaibalebale 13:10; 21:5.


text:
WASE TINIKALIMA
Na Sokalou e Vakadonuya na Kalou
1. O cei ga e rawa ni vakaraitaka vei keda na ivalavala ni sokalou e vakadonuya na Kalou?
ERA kaya e levu na lotu nira vakavulica na ka dina me baleta na Kalou. Ia e sega ni dina qori ni duidui na ka era vakavulica na veimatalotu me baleta na Kalou kei na sala me sokaloutaki kina. Eda na kila vakacava na ivalavala ni sokalou e vakadonuya na Kalou? O Jiova ga e rawa ni vakaraitaka vei keda na sala meda sokaloutaki koya kina.
2. Eda na vulica e vei na ivalavala ni sokalou e vakadonuya na Kalou?
2 E vakarautaka o Jiova vei keda na iVolatabu meda vulica kina na ivalavala ni sokalou e vakadonuya. E kauaitaki iko dina o Jiova, e bibi gona mo vulica na iVolatabu me rawa ni dusimaki iko ena nona ivakavuvuli.—Aisea 48:17.
3. Na cava e vinakata na Kalou meda cakava?
3 Era kaya eso ni na vakadonuya na lotu kece na Kalou. Ia qori e veisaqasaqa kei na nona kaya o Jisu: “Era na sega ni curu kece ina Matanitu vakalomalagi o ira era tukuna vei au, ‘Turaga, Turaga,’ o koya ga e cakava na loma i Tamaqu.” Io, e bibi meda vulica na loma ni Kalou da qai cakava sara. Me kua ni raici vakamamada qori ni kaya o Jisu ni o ira na sega ni talairawarawa vua na Kalou era vakataki ira na daubasulawa, era “daucaka ca.”—Maciu 7:21-23.
4. Na cava e kaya o Jisu me baleta na noda cakava na loma ni Kalou?
4 Sa tukuna rawa o Jisu ni na sega ni rawarawa na noda cakava na loma ni Kalou. A kaya: “Dou curu ina mata mata qiqo, ni rabalevu na matamata qai galala na sala e basika ina rusa, e le levu tale ga era muria tiko, ia e qiqo na matamata qai rabalailai na sala e basika ina bula, e le lailai tale ga era kunea.” (Maciu 7:13, 14) Na sala rabalailai se na ivalavala ni sokalou e vakadonuya na Kalou e kena itinitini na bula tawamudu. Na sala rabalevu se na ivalavala ni sokalou e cata na Kalou e kena itinitini na mate. Ia ni sega ni vinakata o Jiova me mate e dua, e solia tiko kina na gauna vei ira e levu tale mera vulica na veika me baleti koya.
IVALAVALA NI SOKALOU E VAKADONUYA NA KALOU
5. O na kilai ira vakacava e vakadonui na nodra ivalavala ni sokalou?
5 E kaya o Jisu nida na kilai ira e vakadonui nodra ivalavala ni sokalou nida dikeva na ka era vakabauta kei na ka era cakava. A kaya: “Dou na kilai ira ena vuadra,” qai tomana “ena vuataka ga na vua vinaka na kau vinaka.” (Maciu 7:16, 17) E sega ni kena ibalebale qori nira uasivi o ira era qarava na Kalou. Ia era saga e veigauna na tamata ni Kalou mera cakava na ka e dodonu. Meda raica mada na sala eda na kilai ira kina era qarava tiko na Kalou ena sala e vakadonuya.
6, 7. Na cava e yavutaki kina ena iVolatabu na ivakavuvuli e muri ena sokalou dina? Na cava eda vulica ena ivakaraitaki i Jisu?
6 Me yavutaki ena iVolatabu na noda sokalou. E kaya na iVolatabu: “E vakavuna na Kalou na iVolatabu kece, e yaga me veivakavulici, me veivunauci, me veivakadodonutaki, me veidusimaki ena ka e dodonu, me vakarautaki vinaka kina na tamata ni Kalou, me tu vakarau tale ga me vakayacora na cakacaka vinaka kece.” (2 Timoci 3:16, 17) A vola na yapositolo o Paula vei ira na tacina vaKarisito: “Gauna oni ciqoma kina na vosa ni Kalou oni rogoca vei keitou, oni sega ni raica me vosa ni tamata, ia oni vakabauta ni vosa dina ni Kalou.” (1 Cesalonaika 2:13) Na ivakavuvuli e muri ena sokalou dina e yavutaki ga ena Vosa ni Kalou, na iVolatabu. E sega ni yavutaki ena dua tale na ka, me vaka na vakasama vakatamata kei na itovo vakavanua.
7 E yavutaki ena Vosa ni Kalou na ka kece e vakavulica o Jisu. (Wilika Joni 17:17.) E dau cavuqaqataka tale ga vakalevu na veitikinivolatabu. (Maciu 4:4, 7, 10) Era muria na ivakaraitaki i Jisu na tamata ni Kalou, nira yavutaka ena iVolatabu na ka kece era vakavulica.
8. Na cava e kaya o Jisu me baleta na noda sokaloutaki Jiova?
8 Meda sokaloutaki Jiova duadua ga. E kaya na Same 83:18: “Na yacamuni ga o Jiova, o kemuni ga oni Cecere Duadua e vuravura taucoko.” E vinakata o Jisu mera kila na Kalou dina na lewenivanua, e vakavulica tale ga na yaca ni Kalou. (Wilika Joni 17:6.) E kaya o Jisu: “E dodonu mo sokalou vei Jiova na nomu Kalou, me vakatabakidua vua na nomu veiqaravi tabu.” (Maciu 4:10) Eda muria gona na ivakaraitaki i Jisu na tamata ni Kalou. Eda sokaloutaki Jiova duadua ga, eda vakayagataka na yacana qai vakavulici ira eso tale ena yaca qori kei na veika ena cakava ena vukuda.
9, 10. Eda vakaraitaka vakacava nida veilomani?
9 Me laurai ena keda maliwa na loloma dina. A vakavulici ratou na nona tisaipeli o Jisu me ratou dau veilomani. (Wilika Joni 13:35.) Se mani vanua cava eda cavutu mai kina, noda itovo vakavanua, vutuniyau se dravudravua, na loloma e vakaduavatataki keda vakamataveitacini. (Kolosa 3:14) Qori na vuna eda sega ni vakaitavi kina ena ivalu meda lai veivakamatematei. E kaya na iVolatabu: “Na ka qo era na kilai kina na luve ni Kalou kei ira na luve ni Tevoro: O koya e sega ni cakava tiko na ka dodonu e sega ni tovata kei na Kalou, e vaka kina o koya e sega ni lomani tacina . . . meda veilomani, meda kua ni vakataki Keni, o koya e tovata kei na vunica, ni labati tacina.”
10 Eda vakayagataka na noda gauna, noda igu, kei na noda iyau meda veivukei qai veivakayaloqaqataki. (Iperiu 10:24, 25) Eda “caka vinaka vei ira na tamata kece.”—Kalatia 6:10.
11. Na cava eda vakabauta kina ni rawa ga na bula ena vuku i Jisu?
11 Meda vakabauta ni rawa ga na bula ena vuku i Jisu Karisito. E kaya na iVolatabu: “E sega tale ni dua ena veivakabulai, ni sega tale ni dua na yaca e ruku i lomalagi e soli vei keda meda vakabulai kina.” (Cakacaka 4:12) A vakamacalataki ena Wase 5 ni a talai Jisu mai o Jiova me solia na nona bula me kedra ivoli na tamata talairawarawa. (Maciu 20:28) Sa digitaki Jisu o Jiova me Tui ena lewa na vuravura. Qori na vuna e tukuni kina ena iVolatabu meda talairawarawa vei Jisu ke da via bula tawamudu.—Wilika Joni 3:36.
12. Na cava eda sega ni siova kina na veika vakapolitiki?
12 Meda kua ni siova na veika vakapolitiki. A sega ni vakaitavi o Jisu ena politiki. Ena gauna e lewai kina, a kaya vei Pailato na iliuliu ni Roma: “E sega ni vakavuravura na noqu Matanitu.” (Wilika Joni 18:36.) Eda muria na ivakaraitaki i Jisu meda yalodina ina Matanitu vakalomalagi ni Kalou. Oya na vuna eda sega ni siova kina na veika vakapolitiki, se mani vanua cava eda tiko kina. Ia e vakaroti keda na iVolatabu meda talairawarawa “vei ira na iliuliu cecere,” se na matanitu vakatamata. (Roma 13:1) Eda na muria na lawa ni vanua eda tiko kina. Ia ke veisaqasaqa kei na lawa ni Kalou na lawa vakatamata, eda na muria na nodratou ivakaraitaki na yapositolo ni ratou kaya: “E dodonu me keitou talairawarawa ga vua na Kalou ni iliuliu, sega vua na tamata.”—Cakacaka 5:29; Marika 12:17.
13. Na cava eda dau vunautaka me baleta na Matanitu ni Kalou?
13 Meda vakabauta ni iwali duadua ga ni leqa e vuravura na Matanitu ni Kalou. E kaya o Jisu ni na vunautaki e veiyasa i vuravura na “itukutuku vinaka . . . ni Matanitu ni Kalou.” (Wilika Maciu 24:14.) E sega ni cakava rawa na matanitu vakatamata na ka ena cakava ena vukuda na Matanitu ni Kalou. (Same 146:3) A vakavulici keda o Jisu meda masulaka na Matanitu ni Kalou ni kaya: “Me yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.” (Maciu 6:10) E tukuni ena iVolatabu ni na vakarusa na matanitu kece vakatamata na Matanitu ni Kalou, qai “tu ga me tawamudu.”—Taniela 2:44.
14. O cei o nanuma nira qarava tiko na Kalou ena sala e vakadonuya?
14 Ni o vakasamataka na veika eda se qai dikeva oti, e bibi mo taroga: ‘Na lotu cava e yavutaka na kena ivakavuvuli ena iVolatabu? O cei era dau vunautaka na yaca ni Kalou? O cei era dau veilomani dina ra qai vakabauta ni talai Jisu mai na Kalou me vakabulai keda? O cei era sega ni siova na veika vakapolitiki? O cei era vunautaka tiko ni iwali duadua ga ni noda leqa na Matanitu ni Kalou? Sega tale ni dua, o ira ga na iVakadinadina i Jiova.—Aisea 43:10-12.
NA CAVA O NA CAKAVA?
15. Na cava meda cakava me vakadonuya kina na Kalou na noda sokalou?
15 E sega ni rauta meda vakabauta ga ni bula tiko na Kalou. O ira mada ga na timoni era vakabauta ni bula tiko na Kalou, ia era sega ni talairawarawa vua. (Jemesa 2:19) Ke da vinakata me vakadonuya na Kalou na noda sokalou, meda kua wale ga ni vakabauta ni bula tiko, ia meda cakava tale ga na ka e tukuna.
16. Na cava meda cata kina na lotu lasu?
16 E bibi meda cata na lotu lasu me rawa ni vakadonuya na Kalou na noda sokalou. E vola na parofita o Aisea: “Ni lako tani mai vua, moni savasava tiko ga.” (Aisea 52:11; 2 Korinica 6:17) Io, e bibi meda cata na ka kece e sema ina lotu lasu.
17, 18. O cei o “Papiloni na Ka Levu”? Na cava meda vagalalataki keda totolo kina mai vua?
17 O cei o lotu lasu? Qori na lotu cava ga e vakavulica na ivalavala ni sokalou e veisaqasaqa kei na Vosa ni Kalou. Era vakatokai ena iVolatabu na lotu lasu kece me o “Papiloni na Ka Levu.” (Vakatakila 17:5) E veiganiti na yaca qori baleta e levu na ivakavuvuli lasu e basika ni oti na Waluvu, e tekivu sara ga mai Papiloni. Sa ra qai tete na ivakavuvuli lasu qori e veiyasa i vuravura. Kena ivakaraitaki, e takalevu e Papiloni na ivakavuvuli ni letoluvakalou. E levu tale ga na lotu nikua era vakavulica na letoluvakalou, ia e vakamatatataka na iVolatabu ni dua ga na Kalou dina, o Jiova, e Luvena o Jisu. (Joni 17:3) Era vakabauta tale ga na kai Papiloni ni gauna e mate kina na tamata, e bula tiko e dua tale na ka e nanumi ni yalona qai rawa ni lai vakararawataki i eli. Ia e sega ni dina qori.—Raica na iKuri ni iVakamacala 14, 17, kei na 18.
18 E parofisaitaka na Kalou nira sa vakarau vakarusai na lotu lasu kece. (Vakatakila 18:8) O sa raica rawa na vuna e bibi kina vua e dua me vagalalataki koya mai vei lotu lasu? E vinakata na Kalou o Jiova mo cakava qori ni se soli tiko na gauna, de o bera.—Vakatakila 18:4.
19. Ena karoni iko vakacava o Jiova ni o vakatulewataka mo qaravi koya?
19 Ke o vakatulewataka mo biubiu mai na lotu lasu mo qaravi Jiova, era na rairai lomatarotarotaka nomu vakatulewa eso na nomu itokani se wekamu. E rawa sara ga nira tusaqati iko. Ia ena karoni iko o Jiova ni o na mai lewena e dua na vuvale e veiyasa i vuravura era dau veilomani dina. E rawa ni o vakanuinui tale ga mo bula tawamudu ena vuravura vou ni Kalou. (Marika 10:28-30) O cei e kila, de dua era na qai vulica na iVolatabu na nomu itokani se wekamu era tusaqati iko ni o vakatulewataka mo qaravi Jiova.
20. Na cava e bibi kina mo qarava na Kalou ena kena ivalavala e vakadonuya?
20 Sa voleka sara ni muduka na Kalou na ka ca kece, me qai lewa na vuravura na nona Matanitu. (2 Pita 3:9, 13) Sa na dua dina na gauna totoka ya! O ira kece na bula era na sokaloutaki Jiova ena kena ivalavala e vakadonuya. E bibi gona mo vakatulewataka sara ga ena gauna qo mo qarava na Kalou ena kena ivalavala e vakadonuya.
VULICA ESO TALE NA KA
O CEI ERA CAKAVA TIKO NIKUA NA LOMA I JIOVA?
Na Cava Keimami Vakatokai Kina me iVakadinadina i Jiova?
Raica e tolu na vuna keimami vakatokai kina ena yaca qo.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Bulibuli se Bula Vakaidewadewa?—Wase 3: Cava Meu Vakabauta Kina na Bulibuli?
“Ke o vakabauta na bulibuli, era na nanuma eso ni o lialia baleta ni o kabita tiko ga na vakabauta vagonegonea rau vakavulica nomu itubutubu, se vesumonataki iko o lotu.”—Jeanette.
O duavata kei na ka e vakamacalataka o Jeanette? Ke o duavata kina, o sa lomalomaruataka nomu vakabauta na bulibuli. E sega ni dua e vinakata me nanumi ni lialia. Na cava ena vukei iko?
Saqati na ka o vakabauta
1. Ke o vakabauta na bulibuli, era na nanuma eso ni o saqata na ka vakasaenisi.
“E kaya o noqu qasenivuli nira vucesa o ira na vakabauta na bulibuli nira sega ni vakamacalataka rawa na veika me baleta na vuravura.”—Maria.
Ka mo kila: O ira na tukuna qori era sega ni kila na kena dina. Rau vakabauta mada ga na Dauveibuli na saenitisi rogo o Galileo kei Isaac Newton. E sega ni veisaqasaqa na ka rau vakabauta kei na nodrau taleitaka na saenisi. Era vakadinadinataka tale ga qori eso na saenitisi nikua.
Tovolea qo: Taipataka na vosa “vakamacalataka na nona vakabauta” (kei na komalili) ena vanua vakarautaki ena Vale ni Vakatawa LAIBRI ENA INTERNET, o na raica kina na yacadra na vuniwai kei na saenitisi era vakabauta na bulibuli. Wilika na ka e vukei ira.
Ka e macala: Ni o vakabauta na bulibuli e sega ni kena ibalebale ni o saqata na ka vakasaenisi. Ia ni o vulica na kabuli e tu e vuravura ena vaqaqacotaka nomu vakabauta na bulibuli.—Roma 1:20.
2. Ke o vakabauta na itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu, era na nanuma eso ni o viavia lotu.
“Levu era nanuma ni ka ni veiwali na kena vakabauti na bulibuli. Era nanuma ni italanoa na itukutuku ni bulibuli ena Vakatekivu.”—Jasmine.
Ka mo kila: Levu e dau cala nodra rai me baleta na bulibuli e volai ena iVolatabu. Kena ivakaraitaki, era tukuna eso era dau veibataka na bulibuli ni se qai buli wale ga qo na vuravura, se dua na siga ni bulibuli e 24 na aua. E sega ni duavata na iVolatabu na rai qori.
E kaya na Vakatekivu 1:1: “Ena ivakatekivu, e bulia na lomalagi kei na vuravura na Kalou.” E tokona qori na ivakadinadina vakasaenisi ni sa vica vata na bilioni na dede ni kena tu na vuravura.
Na vosa “siga” ena Vakatekivu e rawa ni dusia e dua na gauna balavu. Ena Vakatekivu 2:4, na vosa “siga” e dusia na ono na siga ni bulibuli.
Ka e macala: Na itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu e lakolako vata kei na veika vakasaenisi.
Vakasamataka na ka o vakabauta
Nida vakabauta na bulibuli, e sega ni kena ibalebale nida “vakabauta vakamataboko.” E tiko na vuna vinaka eda vakabauta kina. Vakasamataka qo:
Na ka kece e wavoliti iko, e tiko o koya e bulia. Ni o raica na itaba, na waqavuka, se vale, o na kaya ni dua e bulia se tara. Na cava mo vakalecalecava kina qori ni o vakasamataka na yalokanimatada, na manumanuvuka ena maliwalala, se na Vuravura qo?
Vakasamataka mada: Era vakamurimuria na idinia na veikabula mera vakatorocaketaka na ka era bulia, ra qai vinakata meda vakacerecerea na ka era cakava. Vakacava, e donu meda vakacerecerea na tamata kei na nona cakacaka da qai vakalecalecava na Dauveibuli kei na ka e bulia?
iYaya ni vakekeli
O na rawa ni vaqaqacotaka nomu vakabauta na bulibuli ni o dikeva na veikabula.
Tovolea qo: Taipataka na vosa “bula vakaidewadewa se buli” (kei na komalili) ena vanua vakarautaki ena Vale ni Vakatawa LAIBRI ENA INTERNET. Digia eso na ulutaga o taleitaka ena Yadra! ena “Bula Vakaidewadewa se Buli?” Ena ulutaga yadua, vakamacalataka na ka o taleitaka ena kabula e volai kina. O vakadinadinataka vakacava ni tiko na Dauveibuli?
Vakekeli: Vakayagataka na brochure qo mo dikeva kina na ivakadinadina ni bulibuli.
Donu vinaka na vanua e toka kina na vuravura qai rawa kina na bula.—Raica na tabana e 4-10.
Levu na ka e bulia na tamata era raica mai na veikabula.—Raica na tabana e 11-17.
Na itukutuku ni bulibuli ena iVolatabu e lakolako vata kei na ka vakasaenisi.—Raica na tabana e 24-28.
-
The Origin of Life—Five Questions Worth Asking
Sega ni tekivu rawa na bula mai na dua na ka mate.—Raica na tabana e 4-7.
Rui vereverea na veikabula, sega ni rawa ni basika vakacalaka.—Raica na tabana e 8-12.
Na levu ni itukutuku me maroroi ena noda sela somidi (genetic code) e uasivia na misini vovou ni gauna qo.—Raica na tabana e 13-21.
Na kabula kece e sega ni vu mai na dua ga na ka. Na ka e kune ena kelikeli e vakaraitaka na nodra basika na veimataqali manumanu lelevu, sega ni nodra bula vakaidewadewa.—Raica na tabana e 22-29.
-
“Au vakabauta ni bula dina na Kalou niu raica na veikabula, na manumanu era tu e vuravura kei na tuvani vinaka ni kabuli mai lomalagi.”—Thomas.


text: 9 Au mani vakananuma e lomaqu na ka kece qo au qai kila nira tiko ena liga ni Kalou dina+ o ira na yalododonu kei ira na vuku, kei na nodra cakacaka. Era sega ni kila na tamata na loloma kei na veicati e yaco e liu vei ira.2 E tautauvata na ka e yacovi ira kece,+ na yalododonu kei na tamata ca,+ na tamata vinaka kei na tamata savasava, vaka kina o koya e sega ni savasava, o ira na vakacaboisoro kei ira na sega ni vakacaboisoro. Erau tautauvata na tamata vinaka kei na tamata ivalavala ca, o koya e bubului kei koya e qarauna nona bubului.3 Qo kece na ka vakatuburarawa e yaco ena ruku ni matanisiga: Ni dua vata ga na kedra itinitini,*+ e ca tale ga vakalevu na lomadra na tamata, e sesewa na lomadra ena gauna era bula tiko kina ra qai mate!4 E tiko na nodra inuinui o ira kece na bula tiko, ni vinaka sara na koli bula mai na laione mate.+5 Era kila na bula tiko nira na mate,+ ia o ira na mate era sega sara ga ni kila e dua na ka,+ sa sega tale na kedra isau ni sa guilecavi na ka era dau nanumi kina.+6 Sa oti tale ga na nodra loloma, kei na nodra veicati, kei na nodra vuvu, sa sega tale nira vakaivotavota ena dua na ka ena ruku ni matanisiga.+7 Mo lako, mo kania na kemu ena marau levu, mo gunuva na memu waini ena yalomarau,+ ni taleitaka na Kalou dina na nomu cakacaka.+8 Me vulavula* tiko ga na nomu isulu, me kua ni yali mai ulumu na ilumu.+9 Mo marautaka na bula kei na watimu o lomana+ ena gauna kece ni nomu bula wale e solia vei iko na Kalou ena ruku ni matanisiga, na gauna kece ni nomu bula wale, qori na nomu ivotavota ena nomu bula kei na nomu cakacaka kaukaua o oga kina ena ruku ni matanisiga.+10 Na ka kece e cakava na ligamu mo qarava ena nomu igu taucoko, ni sega na cakacaka se na vakasama se na kilaka se na vuku ena iBulubulu*+ o lako tiko kina.11 Au raica e dua tale na ka ena ruku ni matanisiga, nira sega ni qaqa tu ga ena veitau na yavatotolo, se ra qaqa tu ga ena ivalu o ira era kaukaua,+ se ra kana tu ga o ira na vuku, se ra vutuniyau tu ga o ira na ulukaukaua,+ se ra vakadonui tu ga o ira na kilaka,+ ni dau yacovi ira kece na gauna kei na ka e sega ni namaki.12 Ni sega ni kila na tamata na nona gauna.+ Me vaka ga na ika e coko ena lawa ca kei na manumanuvuka e coko ena dai, era coriti vaka kina na luve ni tamata ena gauna ca, ni yacovi ira vakasauri.13 Qo tale ga na ka au raica me baleta na vuku ena ruku ni matanisiga, e lauti au sara ga:14 E dua na koro lailai era lewe vica ga na lewena, e lako e dua na tui kaukaua me valuta, e wavokita qai tara kina na bai lelevu.15 E laurai ni tiko e loma e dua na tamata dravudravua ia e vuku, e vakabula na koro ena nona vuku. Ia e sega ni dua e nanuma na tamata dravudravua+ oya.16 Au kaya lo ga: ‘E vinaka na vuku mai na kaukaua,+ ia e beci na nona vuku na tamata dravudravua, e sega ni muri na nona vosa.’+17 E vinaka me muri na nodra vosa malua na vuku mai na nona kaikaila o koya e lewai ira na lialia.18 E vinaka na vuku mai na iyaragi ni ivalu, ia e dua wale na tamata ivalavala ca e rawa ni vakacacana e levu na ka vinaka.+


text:
O Cei Dina e Vola na iVolatabu?
Me Download
Kena iSau Vakaivolatabu
Levu e tukuni vei ira ni sega ni vakadeitaki o cei e vola na iVolatabu. Ia e tukuna vakadodonu na iVolatabu na yaca i koya e vola e dua na ivola. Eso na vanua ena iVolatabu e tekivu ena malanivosa, na “
vosa i Niemaia,” “
na raivotu e raica o Aisea,” kei “
na vosa e tukuna o Jiova vei Joeli.”—Niemaia 1:1; Aisea 1:1; Joeli 1:1.
Era tukuna vakadodonu e levu na dauvola iVolatabu nira volavola ena yaca i Jiova, na Kalou dina duaduaga, ra qai dusimaki mai vua. O ira na parofita era vola na iVolatabu vakaIperiu era tukuna vaka300 vakacaca na vosa: “
Qo na ka e tukuna o Jiova.” (Emosi 1:3; Maika 2:3; Neumi 1:12) Eso tale na dauvola iVolatabu e vakasavuya vei ira na itukutuku o ira na agilosi.—Sakaraia 1:7, 9.
Era vola na iVolatabu e rauta ni 40 na tagane ena loma ni 1,600 na yabaki. Eso era vola e vica vata na ivola ena iVolatabu. Na iVolatabu e vaka e dua na laibri lailai e tiko kina e 66 na ivola. E tiko ena iVolatabu vakaIperiu e 39 na ivola, e kilai levu me Veiyalayalati Makawa. Na vo ni 27 na ivola e tiko ena iVolatabu vaKirisi, e kilai levu tale ga me Veiyalayalati Vou.
VULICA ESO TALE NA KA
ITUKUTUKU VINAKA MAI VUA NA KALOU!
Eda Vakadeitaka Vakacava ni Dina na iVolatabu?
Ke vakavuna na Kalou na iVolatabu, ena duatani duadua mai na vo ni ivola.


text:
E sa vakadinadinataki ni sa levu vei keda na kawa i Taukei, esa totolo sara tiko na noda rawai ena mate sureti eso ka vu tikoga mai ena veika eda vakatawana ena loma ni keteda.
Ia, e dua na i tukutuku rogorogo vinaka ni sa tiko ena noda vanua e dua na veiwatini ka rau kena dau sara ena veiqaravi totolo ka ganita na draki ni bula eda bula voli kina na lewei Viti.
Na mataqali veiqaravi e rau cakava tiko na veiwatini qo ko Samuel Buchanan kei Sandy Tsui e duatani mai na kena ka vakayacori e valenibula. E dau tara ko Tsui na veiki ni yago ka kilai kina se tiki ni yago cava e tauvi mate tiko.
E dau boboka ga na liga kei na yava ka rawa saraga ni kila se vanua cava e leqa tiko ena dau mosi na veitiki ni liga e boboka ka vaka kina na yava.
Ia, e dau qai vakadewa ga ko Samuel ka ni matata vinaka na nona vosa vakavalagi, ia o Tsui e sega ni kila na vosa vakavalagi.
E tukuna o Samuel ni vuna levu duadua e rau vinakata kina me rau mai veiqaravi e Viti ena vuku ni o keda na lewei Viti e totolo sara tiko na kena dewa vei keda na mate sureti ena vuku ni kakana eda kania kei na levu na kania na kakana kamikamica ka vaka kina na gunu wai batabata.
Na veika e cauraka tiko o Samuel e vakadinadinataki mai vei ira na lewenivanua ena vuku ni kakana kei na wainigunu era vakayagataka ka ra sega ni vakila na veika e rawa ni vakaleqa kina na noda gacagaca e loma.
Ia, o i rau na veiwatini qo e rau tukuna ni levu vei keda esa sivi na kena bibi ena vuku ni kakana e kania ka sa vaka me mosi na duru ena kena sega ni rawa ni taura na bibi ni yago.
Na veiqaravi e rau vakayacora tiko na veiwatini qo e vakayagataki ga vakalevu kina na wai vakaviti kei na wai vakajaina ka kau ga mai na kau e tubu tu vakavolivoliti keda.
E rau dau vakayagataka talega na wai katakata tunumaka me kuvui kina na yava ka ni dau tekivu e kea na batabata e dau curuma na yago.
E rabailevu sara na veiqaravi e rau qarava na veiwatini ka sega walega ni veivakabulai, e rau dau veivakatavulici talega ena vosa vakajaina, ka vakatokai na vosa vaka- ?Mandarin?.
E rau kena dau talega ena veituberi ni ?Taichi Kungfu? se na vuli karate ena kena eda kila levu.
E rau volitaka tiko na veimataqali ti ka dau vakavinakataka ka vakabulabulataka na nodra bula na marama kei na noda bula na turaga kei ira na gone.
E tiko talega na ti e dau solia na bulabula vinaka ena uto, ivi, yate, kei na yate vuso. E tiko talega vei rau na ti ni vakalutu yago, na ti ni mate ni suka kei na ti ni tatarovi ni ?cancer?.
E tiko nai tini ni nodrau koronivuli ni vulica na veika vakaoqo mai Hong Kong.
E tukuna o Samuel me vaka ni rau veiwekani vinaka o Jaina kei Viti, e rau mani mai veivuke kina na veiwatini ena kena vakavulici e Viti na vosa vaka-Jaina me vakarawarawataka na noda veitalanoa kei na veivosaki kei ira na Jaina era sa tiko ena noda vanua ena bisinisi, vuli, cakacaka kei na veika tale eso.
Na bisinisi e rau qarava tiko na veiwatini qo ena vinaka mo ni na mai vakadinadinataka na wekada ko ni tiko ena loma ni vanua kei na veiyanuyanu ka ni levu vei kemuni e dau dredre na nomuni dau siko kina veivalenibula ka rawarawa cake mo ni na la?ki sikova na nodrau vanua ni veiqaravi na veiwatini qo.
Na nodrau vale ni veiqaravi e tiko ena tutu ni sala na Waimanu kei na Marks Street e Suva veibasai kei na sitoa ni sulu na Lalas Store.
E rawa mo ni veitaratara vei Samuel ena 868 3808 se ena nona kato ni meli ena mona livaliva na scb3wsr@gmail.com kei na www.haiyi.com.hk ka rau dola tiko mai na Moniti ki na Vakarauwai.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
WASE TINIKADUA
Na Cava e Vakalaiva Kina na Kalou me Yaco Tiko ga na Veika Rarawa?
E vakavuna na Kalou na veika rarawa sa yaco tu e vuravura?
Na cava e vakalewai ena were o Iteni?
Ena kauta laivi vakacava na Kalou na veika rarawa e bika voli na kawatamata?
1, 2. Na veika rarawa cava era sotava tu e levu nikua? Era taroga kina na taro cava?
E YACO e dua na veivakamatematei vakaloloma ena dua na matanitu e vakayacori tiko kina na veivaluvaluti. Nira sa bulu vakavudi ena dua ga na ibulubulu vakaitamera e vica vata na udolu na yalewa kei na gone era mai takali ena veivakamatematei qo, sa qai teki wavoki ena bati ni ibulubulu na kauveilatai lalai. E volai ena kauveilatai yadua na taro qo: “Ena vuku ni cava?” Qo e dua na taro e dau tarogi vakalevu ni yaco eso na ka vakaloloma. E levu era dau taroga ena rarawa na taro qo ni takali e dua na wekadra voleka, rusa na nodra itikotiko, se ra sotava eso tale na ka rarawa ena vuku ni ivalu, leqa tubukoso, tauvimate, se basulawa. Era via kila na vuna e yacovi ira kina na leqa vaka oya.
2 Na cava e vakalaiva kina na Kalou me yaco tiko ga na veika rarawa? Ke Kalou kaukaua duadua o Jiova, dauloloma, vuku qai lewadodonu, na cava ga e rui levu kina e vuravura na lewa ca kei na veivakaduiduitaki? O dau vakasamataka na veika qo?
3, 4. (a) Eda kila vakacava ni sega ni cala meda taroga na Kalou na vuna e vakalaiva kina me yaco tiko ga na veika rarawa? (b) E raica vakacava o Jiova na veika ca kei na veika rarawa eda sotava tiko?
3 E cala meda taroga na vuna e vakalaiva tu ga kina na Kalou me yaco na veika rarawa? So era nanuma ni noda taroga na taro va qo e vakaraitaka na noda veibeci se na lailai ni noda vakabauta na Kalou. Ia ke o dau wilika na iVolatabu, o na vakadinata nira a taroga tale ga na taro qo na tamata yalodina ni Kalou. Me kena ivakaraitaki, a tarogi Jiova na parofita o Apakuki: “Na cava oni vakatara kina meu raica na ka ca? Na cava oni vakatara kina na veivakasaurarataki? Na cava e yaco tiko kina na veivakarusai kei na ivalavala voravora e mataqu? Na cava e levu kina na veiba kei na veivala?”—Apakuki 1:3.
4 A cudruvi Apakuki o Jiova ena nona taroga na taro va qo? Sega. Kena veibasai ni uqeta na Kalou me volatukutukutaki ena iVolatabu na taro nei Apakuki, ni a via kila dina na kena isau. E vukei koya tale ga na Kalou me matata vua na isau ni nona taro, me qaqaco tale ga na nona vakabauta. Qo tale ga na ka e via cakava vei iko o Jiova. Kua ni guilecava ni kaya na iVolatabu ni “kauaitaki kemuni o koya.” (1 Pita 5:7) E lailai tale na noda cata na veika ca era sa yaco tu kei na kena revurevu ena noda bula, e levu na nona cata o Jiova. (Aisea 55:8, 9) Ia na cava e levu ga kina na rarawa e vuravura?
VUNA E LEVU KINA NA RARAWA
5. Na cava era dau kaya eso ena vuku ni rarawa eda dau sotava? Ia na cava e kaya na iVolatabu?
5 O ira na lewe ni veimatalotu era dau tarogi nodra iliuliu ni lotu kei na nodra ivakavuvuli se cava e levu kina na rarawa. Vakalevu me dau tukuni vei ira ni veika rarawa e sa inaki ni Kalou, sa lewa oti tale tu ga na veika kece me yaco e vuravura, wili kina na veika rarawa. E levu e tukuni vei ira ni dau cakacaka na Kalou ena so na sala vuni. Ena so na gauna e veivakamatei, e vakamatei ira sara mada ga na gone, baleta mera lako yani vua i lomalagi. Ia me vaka o sa vulica mai, e sega vakadua ni vakavuna o Jiova na ka ca. E kaya na iVolatabu ni “sega ni rawa vua na Kalou dina me caka ca, me cala o koya e Kaukaua Duadua!”—Jope 34:10.
6. E levu era dau beitaka na Kalou ni vakavuna na rarawa e sotavi tu nikua e vuravura. Ena vuku ni cava?
6 O kila na vuna e dau beitaki wale kina na Kalou ni vakavuna na veika rarawa eda sotava? Vakalevu me vu ni nodra beitaka na Kalou nira nanuma ni lewa o koya na veika e yaco tu nikua e vuravura. Era lecava e dua na ivakavuvuli rawarawa sara, e ivakavuvuli bibi ena iVolatabu. O sa vulica oti qo ena Wase 3. O koya e lewa dina na veika e yaco tu e vuravura o Setani na Tevoro.
7, 8. (a) E vakilai vakacava e vuravura na nona itovo na kena iliuliu? (b) E kuria vakacava na rarawa ni kawatamata na noda bula ivalavala ca kei na “gauna kei na ka e sega ni namaki” eda sotava?
7 E tukuna vakamatata na iVolatabu: “E lewa tiko na vunica na vuravura taucoko.” (1 Joni 5:19) Sa rauta me vakilai ena vuravura na nona itovo na ka bula vakayalo tawarairai qo, o koya e “vakacala tiko na vuravura taucoko.” (Vakatakila 12:9) E dau vakavu ca o Setani, e dau veivakaisini, e dau veivakalolomataki. Oya na vuna eda sa raica ga kina vakalevu e vuravura nikua na vakavu ca, na veivakaisini, kei na veivakalolomataki. Oya tale ga e dua na vuna e sa levu kina na rarawa.
8 Na ikarua ni vuna e sa rui levu kina na rarawa e salavata kei na ka sa vakamacalataki ena Wase 3, oya ni sa bula ivalavala ca voli mai na tamata me tekivu mai na veivorati ena were o Iteni. E dau vinakata ga na tamata ivalavala ca me veiliutaki, e sega ni dau via vakarorogo ena lewa. Oya na vuna e dau yaco kina na ivalu, veivakalolomataki, kei na rarawa. (Dauvunau 4:1; 8:9) Na ikatolu ni vuna oya ni dau yacovi keda eso na ka rarawa ena vuku ni “gauna kei na ka e sega ni namaki” eda sotava. (Wilika Dauvunau 9:11.) Nida bula voli ena vuravura e sega ni veiliutaki kina o Jiova me kena dauveitaqomaki, e rawa ni tarai keda eso na leqa tubukoso ena vuku beka ga ni vakacalaka.
9. Na cava eda vakabauta kina ni tiko na vuna vinaka e vakalaiva voli kina na Kalou me yaco na veika rarawa?
9 Eda marau meda kila ni sega ni vakavuna na Kalou na noda rarawa. E sega tale ga ni bale vua na ivalu, basulawa, vaka tale ga kina na leqa tubukoso e dau vakararawataki ira e levu ena gauna qo. Ia eda via kila na vuna e vakalaiva voli kina o Jiova me yaco tiko na veika rarawa. Ke Kalou Kaukaua Duadua, e dodonu me sa tarova. Ia na cava e sega ni tarova tiko kina? Eda sa mai kila ni Kalou dauloloma o Jiova, o koya gona, ena tiko na vuna vinaka e vakalaiva voli kina me yaco tiko na veika rarawa.—1 Joni 4:8.
VAKALEWAI NI VEILIUTAKI
10. Na cava a vakalewa o Setani? A vakalewa vakacava?
10 E rawa nida kila na vuna e vakalaiva voli kina na Kalou me yaco tiko na veika rarawa ke da raica lesu na gauna a tekivu sara ga kina na rarawa. E tekivu vakalewai Jiova o Setani ena gauna e liutaki Atama kina kei Ivi me rau tusaqata na Kalou. A sega ni bolea o Setani na kaukaua i Jiova. E kila vinaka tu o koya ni sega ni vakaiyalayala na kaukaua i Jiova. A vakalewa ga o Setani na dodonu ni veiliutaki ni Kalou. Ena nona kaya o Setani ni dau lasulasu na Kalou, ni bureitaka na ka vinaka vei ira na qaravi koya, e sa beitaki Jiova tiko kina ni iliuliu ca. (Wilika Vakatekivu 3:2-5.) E via tukuna tiko gona o Setani ni vinaka cake vua na kawatamata me kua ni vakarorogo ena veiliutaki ni Kalou. Qo e saqati sara ga kina na veiliutaki cecere i Jiova.
11. Na cava a sega ni vakarusai ratou kina na veivorati mai Iteni o Jiova?
11 Erau tusaqati Jiova o Atama kei Ivi. E vaka ga me rau tukuna tiko: ‘E sega ni yaga me lewai keirau o Jiova. Sa rawa ni keirau vakatulewataka vakataki keirau na ka vinaka kei na ka ca.’ Na cava ena cakava o Jiova me macala kina na dina se lasu ni vakalelewa qo? Ena vakaraitaka vakacava vei ira na nona ibulibuli vuku kece ni ratou a cala na vorati koya, vaka kina ni vinaka duadua ga na nona veiliutaki? Eso era na kaya ni vinaka cake ke a vakarusai ratou totolo na veivorati oya na Kalou, me bulia vou tale na tamata. Ia e sa cavuta oti na Kalou ni nona inaki mera vakatawai vuravura na kawa i Atama kei Ivi, e vinakata tale ga mera na bula ena parataisi e vuravura. (Vakatekivu 1:28) Na veika kece e nakita o Jiova ena yaco ga. (Aisea 55:10, 11) Kena ikuri, ke vakarusai ratou na vorati koya mai Iteni, ena sega ni macala vei ira na kabula vakayalo era a raica tale tu ga na ka e yaco se a dina na vakalewai ni veiliutaki i Jiova se sega.
12, 13. Na vakatautauvata cava e dusia na vuna e vakalaivi Setani kina o Jiova me liutaka na vuravura qo, e vakalaiva tale tiko ga kina na tamata me lewai koya ga?
12 Meda raica mada e dua na kena ivakaraitaki. E dua na qasenivuli e vakamacalataka tiko vei ira na gonevuli na cakacakataki ni dua na fika vereverea. Mani saqati qasenivuli e dua na gone vuku, ia e gone viavialevu, ena nona kaya ni cala na ivakamacala nei qasenivuli me baleta na cakacakataki ni fika vereverea oya. E vaka me vakaraitaka na gone viavialevu qo ni sega ni kila o qasenivuli na nona cakacaka, e kila vinaka cake o koya na cakacakataki ni fika vereverea oya. Eratou nanuma e vica na gonevuli ni dina na gone qo, sa ratou mani to vata kei koya ena nodratou saqati qasenivuli. Na cava ena cakava o qasenivuli? Ke vakatalai ratou tani mai na kalasi, na cava e rawa ni yacovi ira na vo ni gone? E rawa nira nanuma ni donu tiko na gone ya kei ratou na nona ilala. Rawa ni yaco mera beci qasenivuli na vo ni gone ena kalasi oya, era na nanuma ni sa vakatalai ratou na ilawalawa oya na qasenivuli de kilai na nona lecaika. Ia vakacava ke solia na galala na qasenivuli vei koya na gone viavialevu oya me vakadinadinataka kina se kila dina na cakacakataki ni fika vereverea oya se sega?
13 E via vaka sara ga qo na ka e cakava o Jiova. Nanuma tiko ni so tale era a kila na ka e yaco ena were o Iteni. Era a vakararai tu e vica vata na milioni na agilosi. (Jope 38:7; Taniela 7:10) Na ka ena cakava o Jiova ena vuku ni veivorati oya ena tara nodra bula na agilosi kece kei keda na tamata eda na muri mai. O koya gona, na cava e cakava o Jiova? E vakalaivi Setani me lewa na kawatamata. E vakalaivi ira tale ga na tamata mera lewai ira vakataki ira ena veidusimaki i Setani.
14. Na cava na yaga ni nona vakalaiva o Jiova me lewai koya ga na tamata?
14 E kila vinaka o qasenivuli ena noda vosa vakatautauvata ni cala na gone viavialevu ya kei ratou na nona ilala. E kila tale ga ni na vinaka vei ira kece na lewenikalasi ke soli vei ratou na gauna me ratou vakadinadinataka na nodratou ile. Ni ratou sa guce na gone eratou via saqati qasenivuli, sa ra na qai raica na vo ni gonevuli ni o qasenivuli duadua ga e ganita me liutaka na kalasi. Ke mani dua na gauna e muri e vakatalai tani mai na kalasi eso na gonevuli ena nodra saqati qasenivuli, era sa na taura rawa na vo ni gonevuli ni dodonu ga me caka qori. E kila tale ga o Jiova ni na yaga sara ga mera raica vakataki ira na tamata kei na agilosi na guce i Setani kei ira na nona ilala dauveitusaqati, kei na guce ni sasaga ni tamata me liutaki koya ga. Me vakataki Jeremaia, era na vakadinadinataka na ka dina bibi qo: “Au kila vinaka, kemuni Jiova, ni sega ni vu vua na tamata na nona sala. E sega ni vu vua na tamata e lako tu me lewa na nona ilakolako.”—Jeremaia 10:23.
NA CAVA SA RUI DEDE TALE KINA?
15, 16. (a) Na cava sa rui dede kina nona vakalaiva o Jiova me yaco na veika rarawa? (b) Na cava e sega ni tarova kina o Jiova na veika rerevaki me vaka na basulawa?
15 Na cava sa rui dede tale kina na nona vakalaiva o Jiova me yaco tiko na veika rarawa? Na cava e sega ni tarova kina na yaco tiko ni veika ca? Me saumi na taro qori, vakasamataka mada e rua na ka ena sega ni cakava na qasenivuli ena noda vosa vakatautauvata. Kena imatai, ena sega ni tarovi koya na gone dauveitusaqati. Ena solia vua na gauna me vakadinadinataka kina nona ile. Kena ikarua, na qasenivuli ena sega ni vukea na gonevuli vakilakila me vakadinadinataka na nona ile. Ena vakasama vata ga qo, e rua na ka ena sega sara ga ni via cakava o Jiova. Kena imatai, e sega ni tarovi Setani kei ira na to vata kei koya ena nodra saga mera vakaraitaka nira dina. Veiganiti kina me solia vei ira na gauna. Ena vica vata na udolu na yabaki e bula voli mai kina na tamata, e sa tovolea na mataqali veiliutaki cava ga e bau vakasamataka rawa. E toso cake vakalailai na tamata ena veika vakasaenisi kei na veitabana tale eso, ia e sa torosobu ga na ivakatagedegede ni nona lewa ca, bula dravudravua, basulawa, kei na ivalu. E sa vakadinadinataki votu ni tamata e sega ni rawa ni lewai koya ga.
16 Kena ikarua, e sega ni via vukei Setani o Jiova ena liutaki ni vuravura qo. Ke veivuke, ena kena irairai ni tokoni ira na vorati koya. Kaya mada ke dau tarova na basulawa na Kalou. Rawa nida lai nanuma cala kina na tamata ni maravu ni bula e vakadinadinataka ni rawa nida lewai keda ga. Ke vakayacora qo o Jiova, sa na tokona tiko na lasu a tauyavutaki mai na ivakatekivu. Ia e ‘sega ni lasu rawa na Kalou.’—Iperiu 6:18.
17, 18. Na cava ena cakava o Jiova ena veika ca kece e sa mai yaco ena vuku ni veiliutaki vakatamata, kei na veivakamuai nei Setani?
17 Ia vakacava na veika torosobu e yaco ena loma ni gauna balavu e saqati tiko kina na veiliutaki ni Kalou? E dodonu meda nanuma tiko ni Kalou kaukaua duadua o Jiova. O koya gona, ena sega ni dredre vua me kauta laivi na veika rarawa e bika voli na kawatamata. E dina ni sa vakacacani vakalevu na vuravura, ia me vaka eda sa vulica mai, ena veisautaki kece qo ni sa vukici o vuravura me Parataisi. Nida vakabauta na isoro i Jisu, ena kau laivi kina na revurevu ni ivalavala ca ena noda bula, ena vakaoti tale ga na mate ni sa na vakayacori na veivakaturi. Sa na vakayagataki Jisu na Kalou me “vaqeavutaka na cakacaka ni Tevoro.” (1 Joni 3:8) Ena vakayacora kece qo o Jiova ena kena gauna lokuci. Eda kalougata ni sega ni cakava qo o Jiova ena dua na gauna sa oti. Na nona vosota voli mai e solia vei keda na gauna meda vulica kina na ka dina da qai qaravi koya. (Wilika 2 Pita 3:9, 10.) Na Kalou e vakasaqarai ira tiko na via qaravi koya dina, e vukei ira tale ga mera vosota na veika rarawa cava ga era na sota kaya ena vuravura lewalewai dredre qo.—Joni 4:23; 1 Korinica 10:13.
18 Eso era nanuma, ‘Eda na sega ni sotava tu na rarawa ke a buli Atama kei Ivi na Kalou me rau kua sara ga ni talaidredre.’ Vakacava, e donu na vakasama qo? Me saumi qori, ena vinakati me matata mada vei iko e dua na isolisoli talei e solia o Jiova.
O NA VAKAYAGATAKA VAKACAVA NA ISOLISOLI NI KALOU?
19. Na isolisoli talei cava e solia vei keda o Jiova? Na cava meda vakamareqeta kina na isolisoli ya?
19 Eda vulica mai ena Wase 5 ni a soli vua na tamata na galala ni vakatulewa ena gauna e buli kina. Qo e dua na isolisoli uasivi! Na manumanu kece e bulia na Kalou e sega ni soli vei ira na galala ni vakatulewa, ni sa lewai ira tu na kila era sucukaya mai. (Vosa Vakaibalebale 30:24) Na matakau livaliva tale ga (robot) era bulia na saenitisi e buli me cakava ga na ka e porokaramutaki me cakava. Vakacava eda vinakata me buli keda tale ga va ya na Kalou? Sega, eda marau ni Kalou e solia vei keda na galala meda vakatulewataka na ka meda cakava, na noda ivakarau ni bula, na veiwekani meda bucina, kei na vuqa tale. Eda marau ni soli vei keda eso na galala, ia qori sara ga na loma ni Kalou vei keda.
20, 21. Na cava na ivakavakayagataki vinaka duadua ni noda galala ni vakatulewa?
20 E sega ni taleitaka o Jiova na veiqaravi e caka vakavoraki. (2 Korinica 9:7) Kena ivakaraitaki: Na cava ena marautaka vakalevu na itubutubu—na nona vakavinavinaka e dua na gone baleta ni tukuni vua me vakavinavinaka se nona vakavinavinaka sara ga vakataki koya mai vu ni lomana? Ena vinaka mo taroga: Au na vakayagataka vakacava na galala ni vakatulewa e solia vei au o Jiova? Eratou a vakayagataka vakatawadodonu o Setani, Atama, kei Ivi, na nodratou galala ni vakatulewa. Eratou vakanadakuya na Kalou o Jiova. Vakacava o iko, na cava o na cakava?
21 Sa soli tu qo vei iko na galala mo vakayagataka kina na nomu galala ni vakatulewa ena kena ivakavakayagataki vinaka duadua. O na rawa ni tomani ira na vica vata na milioni era sa mai to ena yasa i Jiova. Era vakamarautaka na Kalou ena nodra vakaitavi sara ga ena vakalasui nei Setani, kei na vakavotui ni veilecayaki ni nona veiliutaki. (Vosa Vakaibalebale 27:11) O na rawa ni vakayacora tale ga qo ena nomu digia na ivakarau ni bula ena marau kina na Kalou. Ena vakamatatataki qo ena wase e tarava.


text:
A1
Yavu ni Vakadewa iVolatabu
Na iVolatabu e volai taumada ena vosa makawa vakaIperiu, vakaArame, kei na vosa vaKirisi. Nikua e vakarautaki taucoko se vakatikina ena rauta ni 2,600 na vosa. Levu era wilika na iVolatabu era sega ni kila na vosa taumada e volai kina, era na qai kila nira wilika e dua na kena ivakadewa. Na yavu cava me muri ni vakadewataki na iVolatabu, e muri vakacava qo ena kena vakadewataki na Vakadewa ni Vuravura Vou?
Era kaya eso ni vakadewa vosa yadua ena rawarawa vua e wiliwili me kila vinaka na ibalebale ni ka e volai ena vosa taumada. Ia e sega ni dina ena levu na gauna. Qo eso na vuna:
Ena sega ni tautauvata na lawa ni rua na vosa, na iwiliwili ni vosa, kei na ituvatuva ni iyatuvosa. E vola e dua na parofesa ni vosa vakaIperiu, o S. R. Driver, ni “sega ni duidui wale ga na kena ituvatuva kei na kena yavu, e duidui tale ga . . . na ivakarau e buli kina na vakasama ena dua na iyatuvosa.” Ni duidui na vosa, e duidui tale ga na ivakarau ni vakasama. E tomana o Parofesa Driver, “E sega gona ni tautauvata na tuvai ni iyatuvosa ena dui vosa.”
E sega ni dua na vosa ena gauna qo me tautauvata vinaka sara kei na iwiliwili ni vosa kei na ituvatuva ni vosa vakaIperiu, vakaArame kei na vaKirisi e volai kina na iVolatabu. O koya gona, na vakadewa vosa yadua ni iVolatabu ena buawa, se na vakadewataka cala na kena ibalebale ena so na gauna.
Ena duidui na ibalebale ni vosa se matavosa ni laurai na ikotokoto e vakayagataki kina.
O koya e vakadewa e rawa ni vakadewataka na vosa yadua ni vosa taumada ena so na tikina, ia me qarauni sara qo.
Qo eso na ivakaraitaki ni kena tauri cala na vakasama ena vakadewa vosa yadua:
E volai ena iVolatabu na vosa “moce” kei na “sa qai moce” me dusia ruarua na moce kei na moce ni sa mate. (Maciu 28:13; Cakacaka 7:60, ivakamacala e ra) Ni volai na matavosa va qo ena ikotokoto e dusia na mate, era vakayagataka na dauvakadewa iVolatabu na vosa me vaka na ‘moce ni mate,’ mera kua ni veilecayaki kina na dauwiliwili ena gauna qo.—1 Korinica 7:39; 1 Cesalonaika 4:13; 2 Pita 3:4.
E cavuta na yapositolo o Paula e dua na matavosa ena Efeso 4:14 e rawa ni vakadewataki ga vakadodonu me “viritaki na daisi ni tamata.” Na ivosavosa makawa qo e vakaibalebaletaka na nodra dau lawakitaki eso ni vakayagataki na daisi. Ena levu na vosa, e sega ni vakaibalebale ni vakadewataki vakadodonu na matavosa qo. E matata sara ni vakadewataki ga me “ilawaki ni tamata.”
Ena Roma 12:11 e volai kina e dua na matavosa vaKirisi, ni vakadewataki vakadodonu e kena ibalebale “me buebue na yalo.” Na matavosa qo e sega ni vakavotuya na ibalebale e tiko ena vakavalagi, e vakadewataki gona me “uqeti kemuni ga na yalo tabu” ena iVolatabu qo.
Ena Vunau rogo nei Jisu ena Ulunivanua e tukuna o koya e dua na matavosa e dau vakadewataki me “Sa kalougata ko ira sa yalomalumalumu.” (Maciu 5:3, Ai Volatabu) Ia ena levu na vosa, e buawa ni vakadewataki vakadodonu na matavosa qo. Ena so na gauna ni vakadewataki na vosa yadua, “ko ira sa yalomalumalumu” e rawa ni kena ibalebale ni sega ni tu vinaka na nodra vakasama, se ra sega ni bulabula ra qai gogo. Ia e vakavulici ira tiko eke na lewenivanua o Jisu ni vakatau na nodra marau nira muria na veidusimaki ni Kalou, sega ni nodra vakaceguya nodra bula vakayago. (Luke 6:20) Na matavosa me vaka “o ira na kauaitaka nodra bula vakayalo” se “o ira na kila ni bibi me dusimaki ira na Kalou” e dusia na ibalebale donu ni matavosa taumada.—Maciu 5:3; The New Testament in Modern English.
Ena levu na ikotokoto, na vosa vakaIperiu e vakadewataki me “vuvu” e salavata kei na ibalebale ni vosa vakavalagi, oya na nona cudruvaka e dua ni sega ni dina e dua erau veivolekati, se vuvutaka na ka era taukena eso. (Vosa Vakaibalebale 6:34; Aisea 11:13) Ia na vosa vakaIperiu vata ga qori e dusia tale ga na ka vinaka. Me kena ivakaraitaki, e rawa ni vakadewataki me “yalogu” nei Jiova se nona gumatua me taqomaki ira na nona dauveiqaravi, se ni vinakata “me qaravi duadua ga.” (Lako Yani 34:14; 2 Tui 19:31; Isikeli 5:13; Sakaraia 8:2) Rawa tale ga ni dusia na nodra “yalogu” na dauveiqaravi yalodina ni Kalou kei na nodra sokaloutaki koya, se na nodra ‘sega ni taleitaka me beci’ o koya.—Same 69:9; 119:139; Tiko Voli mai na Lekutu 25:11.
Na vosa vakaIperiu e dau vakaibalebale ina liga ni tamata e levu tu na kena ibalebale. Ni vakatau ena ikotokoto e rawa ni vakadewataki me “lewa,” “lomasoli,” se “kaukaua.” (2 Samuela 8:3; 1 Tui 10:13; Vosa Vakaibalebale 18:21) E 40 vakacaca na ivakadewa ni vosa qo ena iVolatabu vakavalagi na Vakadewa ni Vuravura Vou.
Ni vakasamataki na ka qo, e levu na ka e vauci ena vakadewa iVolatabu, e sega ni vakadewataki na vosa taumada kei na dua ga na vosa ena veigauna kece e basika kina. Me lewa vinaka o koya e vakadewa na vosa e digia me vakavotuya vinaka na vakasama ena vosa taumada. E vinakati tale ga me tuvana vinaka na iyatuvosa me muria na lawa ni vosa e vakadewa kina, me rawarawa na wilika.
Ia me kua ni sivia tale na kena vakamacalataki na ka e vakadewataki. Na daunivakadewa e vakalekalekataka nona ivakadewa ni iVolatabu me salavata kei na ka ga e nanuma e rawa ni vakadewataka cala na ibalebale. Ena sala cava? O koya e vakadewa e rawa ni biuta nona vakasama me baleta na ka e nanuma ni ibalebale ni vosa taumada, se vakalutuka eso na tikina bibi e tiko ena vosa taumada. Ena rawarawa beka na wilika na iVolatabu e vakadewataki vakalekaleka, ia ena so na gauna ena dredre kina me kila na itukutuku dina o koya e wiliwili.
E rawarawa sara ni moica nona cakacaka na daunivakadewa na ivakavuvuli e vakabauta. Me kena ivakaraitaki, e kaya na Maciu 7:13 ni “galala na sala e basika ina rusa.” Eso na daunivakadewa era vakayagataka na vosa “eli,” era sega ni vakayagataka na vosa vaKirisi e kena ibalebale dina na “rusa.” E rairai uqeti ira na ivakavuvuli era vakabauta.
Me vakasamataka tale ga o koya e vakadewa iVolatabu ni volai na iVolatabu ena vosa rawarawa, na vosa ni veisiga era vosataka na lewenivanua, me vakataki ira na dauteitei, na ivakatawa ni sipi, kei ira na dauqoli. (Niemaia 8:8, 12; Cakacaka 4:13) O koya gona, na ivakadewa vinaka ni iVolatabu e matata na kena itukutuku vei ira na tamata yalomalumalumu, se mani vakacava na nodra isususu. E vakayagataki vakalevu na vosa e matata, e kilai levu, e kilai rawarawa tale ga, sega so na vosa e vakavudua na nodra vakayagataka na lewenivanua.
Levu na dauvakadewa iVolatabu era bokoca vakatawadodonu na yaca ni Kalou o Jiova ena levu na ivakadewa ni gauna qo, ia e volai na yaca qori ena ivolavivigi makawa ni iVolatabu. (Raica na iKuri A4.) E levu na ivakadewa e sosomitaka na yaca qori ena icavuti, me vaka “Turaga,” eso mada ga era saga me kua ni kilai ni tiko na yaca ni Kalou. Me kena ivakaraitaki, ena so na ivakadewa, e volai na masu nei Jisu ena Joni 17:26: “Au vakatakilai kemuni vei iratou,” kei na Joni 17:6, “Au vakatakilai kemuni vei iratou oni solia vei au.” Ia na ivakadewa donu ni masu nei Jisu me va qo: “Au sa vakatakila vei iratou na yacamuni” kei na “Au sa vakatakila na yacamuni vei iratou oni solia vei au.”
E volai ena ivakamacala taumada ni imatai ni iVolatabu vakavalagi ni Vakadewa ni Vuravura Vou: “E sega ni vakadewataki vakalekaleka na iVolatabu. E sagai me vakadewataki vakavoleka na vosa taumada e volai kina ke rogo matau ena vosa vakavalagi ni gauna qo, ia me kua ni rogo mawi me lai buawa kina na vakasama.” E saga gona na Komiti ni Vakadewa ni Vuravura Vou ni iVolatabu me lewa vinaka na nona vakayagataka na vosa kei na matavosa e vakadewataka donu na vosa taumada, ia e sega ni vakayagataka na vosa ena dredre me wiliki se buawa kina na vakasama e sagai me vakavotui. O koya gona ena wiliki rawarawa na iVolatabu qai nuidei o koya e wilika ni vakadewataki donu na itukutuku e uqeta na Kalou.—1 Cesalonaika 2:13.


text:
NODA BULA VAKARISITO
Bucina na iTovo vaKalou—Yalomalumalumu
VUNA E BIBI KINA:
Nida yalomalumalumu, eda na veitokani kei Jiova.—Sm 138:6
Nida yalomalumalumu, ena vinaka noda veimaliwai.—Flp 2:3, 4
E veivakaleqai na dokadoka.—Vvb 16:18; Isi 28:17
KA MO CAKAVA:
Tu vakarau ni cakava na ka vei ira eso tale.—Mac 20:25-27
Kua ni dokadokataka na levu ni ka o rawata se itavi.—Rom 12:3
SARAVA NA VIDIO QARAUNA NA ITOVO ENA VAKALEQA NOMU YALODINA—DOKADOKA, OTI ME SAUMI NA TARO E TOKA E RA:
Na cava ena kilai me baleti keda ena ivakarau ni noda ciqoma na ivakasala?
E yaga vakacava na masu meda bucina kina na yalomalumalumu?
Sala cava eda rawa ni vakaraitaka kina na yalomalumalumu?


text:
NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Feperueri 2016
Me vulici ena Epereli 4 ina Me 1, 2016.
ITALANOA NI NONA BULA
Tokoni Au o Jiova ena Noqu Veiqaravi
Qaravi Jiova o Corwin Robison me 73 na yabaki, sivia tale ga na 60 yabaki nona veiqaravi ena Peceli e Merika.
E Kacivi Koya o Jiova me “Noqu iTokani”
Vakacava o taleitaka mo itokani i Jiova? Vuli mai na ivakaraitaki i Eparama.
Vakatotomuri Ira na iTokani Voleka i Jiova
Na cava eratou cakava o Ruci, Esekaia kei Meri me qaqaco kina nodratou veitokani kei Jiova?
Marautaka Tiko ga Noda Qaravi Jiova
Vakasamataka vakatitobu e tolu na sala e rawa ni vukei iko mo marau tiko ga.
Mo Yalodina Vei Jiova
Ena uqeti keda na ivakaraitaki i Jonacani meda yalodina vei Jiova ena va na ituvaki dredre.
Vuli Vei Ira na iTokani Yalodina i Jiova
Cava e ratou cakava o Tevita, Jonacani, Necani kei Usai me liu tiko ga nodratou yalodina vei Jiova?
VANUA E MAROROI KINA NA KEDA ITUKUTUKU MAKAWA
Motoka vaGusunivosa
Mai na 1936 ina 1941, na motoka vagusunivosa ni isoqosoqo e vukei ira na vica wale ga na iVakadinadina e Brazil mera vunau vei ira na vica na milioni.


text:
Duanadrau na Yabaki na Veiliutaki ni Matanitu ni Kalou! | Vulici!
“Na Kalou ni veivakacegui . . . me vakaiyaragitaki kemuni mada ga ena ka vinaka kece moni cakava na lomana.”
SERE: 136, 14
1. E vakacava na bibi ni Matanitu ni Kalou vei Jisu? Vakamacalataka.
E DAU wewenigusu i Jisu na Matanitu ni Kalou. E volatukutukutaki ena iVolatabu ni dau cavuta vakalevu o koya na Matanitu ni Kalou ni vakatauvatani kei na so tale na ulutaga
2. E vica era tiko ena gauna a soli kina na ivakaro ena Maciu 28:
2 Ni vakaturi oti ga o Jisu, a sotavi ira sara e le 500 vakacaca era na yaco mera dautukutuku ni Matanitu ni Kalou. (1 Kor. 15:6) De dua a vakarota o Jisu ena gauna qori me vunautaki na Matanitu ni Kalou vei ira na “lewe ni veivanua kece ga.” Qori e cakacaka levu toka ena gauna ya! * Na cakacaka levu qo ena caka tiko me “yacova na ivakataotioti,” qori tale ga na ka sa vakadinadinataki ena gauna qo. De dua o sa vakaitavi tiko ena kena vakayacori na parofisai qo.
3. Na cava e tolu na ka e vukei keda meda vunautaka kina na itukutuku vinaka?
3 Ni oti ga nona vakarota o Jisu na vunau, e yalataka sara vei ira nona imuri: “Au tiko vata kei kemuni.” (Maciu 28:20) O Jisu ga ena veidusimaki ena cakacaka vakaitamera ni vunau. Ena tokoni keda tale ga o Jiova, sa vakaiyaragitaki keda ena “ka vinaka kece” meda muria kina na ivakaro ya. (Iper. 13:
VAKAIYARAGITAKI KEDA O JIOVA
4. Na cava meda vakayagataka kina na veimataqali iyaya ena noda vunau?
4 E vakatauvatana o Jisu “na vosa ni Matanitu” ina sorenitei e kaburaki ena veimataqali qele. (Maciu 13:
5. Na cava na testimony card? E vakayagataki vakacava?
5 Dua na iyaya e vukei ira e levu mera tekivutaka nodra cakacaka vakaitalatala na tikidua e vakatokai na testimony card, era tekivu vakayagataka na dautukutuku ena 1933. Na levu ni tikidua qo e vaka na balavu kei na raba ni noda ripote ni cakacaka vakavunau e veivula qai volai tu kina e dua na itukutuku lekaleka vakaivolatabu. Ena so na gauna e dau veisau na itukutuku e volai. E rawarawa na ikaunivosa! Se qai yabaki tini o C. W. Erlenmeyer na imatai ni gauna e vakaitavi kina ena iwalewale ni vunau qo. E vakamacalataka: “Qo na ka e dau volai me ikaunivosa: ‘Yalovinaka wilika mada na tikidua qo.’ Ni wilika oti na itaukeinivale, keimami na solia e dua na ivola qai biubiu sara.”
6. E yaga vakacava na testimony card?
6 E levu na sala e yaga kina na testimony card. Eso vei ira na dautukutuku era mamadua ra qai sega ni kila na ka mera kaya, dina ga nira guta na vunau. Eso tale era doudou na vosa. Ena loma ga ni vica na miniti era na tukuna na ka kece vei itaukeinivale, ia e sega ni dau laulau na nodra vosa! E duidui na testimony card ni digitaki vinaka qai tau vakamatau na vosa e volai kina, ni “vosa” ena vukudra na dautukutuku.
7. Na ituvaki dredre cava era sotava na tacida ni vakayagataki na tikidua?
7 E tiko eso na ituvaki dredre. E nanuma lesu o Grace A. Estep, e dua sa dede toka ena dina: “So na gauna e dau tarogi vei keimami, ‘Na cava e vakamacalataki tu kina? Vakacava mo tukuna ga mai?’” Kena ikuri, eso vei ira na itaukeinivale era sega ni wilika rawa. Eso tale era nanuma ni nodra na tikidua, ra mani taura qai sogota na katuba. Eso era sega ni taleitaka, era basuka vakalalai. Se mani cava e yaco, era vulica na tacida mera vunau vei ira na lewenivanua ra qai vakaraitaka nira mata ni Matanitu ni Kalou.
8. Vakamacalataka se vakayagataki vakacava na qaramavoni. (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
8 Dua tale na iyaya ni cakacaka e vakayagataki ena veiyabaki ni 1930 na qaramavoni, qo na misini lailai e rawarawa na kena veikauyaki qai dau vakatagitaki kina na ivunau katoni. Eso na tacida era vakatoka na misini qo me o Eroni ni vosa ena vukudra. (Wilika Lako Yani 4:
9. E yaga vakacava na qaramavoni?
9 Ni rogoca oti ga o Hillary Goslin na ivunau katoni, e kerea sara vua na dautukutuku me maroroya tiko na qaramavoni me dua na macawa me rawa ni vakatagitaka vei ira na tiko veitikivi. Ni lesu yani na dautukutuku era sa waraki koya tu e vica na tataleitaki. Yaco sara mera yalataki ira vei Jiova eso, erau lai vuli tale ga e Kiliati na luvena yalewa o Hillary rau qai lesi e vanuatani. Me vaka ga na tikidua, e vukei ira e levu na qaramavoni mera vunau. Emuri sa qai vakayagataka o Jiova na Koronivuli ni Vuli Vunau me vakavulici ira kina nona tamata ena vunau.
ESO TALE NA IWALEWALE NI VUNAU
10, 11. E vakayagataki vakacava na niusiveva kei na retio me vakatetei kina na ka dina? Na cava e mana kina na iwalewale qo?
10 Ena nona veidusimaki na Tui, eda vakayagataka na dauveiqaravi ni Kalou na veimataqali iwalewale mera rogoca kina e levu na itukutuku vinaka. E bibi dina qo nira “le lailai na tamata cakacaka.” (Wilika Maciu 9:37.) Ena itekitekivu ni ika20 ni senitiuri, e vakayagataki na niusiveva mera wilika kina e levu na itukutuku vinaka ena vanua e lailai kina na iVakadinadina i Jiova. Ena vakauta e veimacawa o Charles Taze Russell na ivunau ina kabani ni niusiveva ni vakayagataka na telekaravu. Sa na qai vakauta na kabani na ivunau qori ena niusiveva e Merika, Kenada, kei Urope. E tukuni ni rauta na 1913, e tabaki na ivunau i Brother Russell ena 2,000 na niusiveva, ra qai wilika e le 15 na milioni na lewenivanua!
11 Ni sa takali o Brother Russell, e vakayagataki e dua tale na iwalewale maqosa ni vunau. Ena ika16 ni Epereli, 1922, a vunau ena imatai ni gauna ena retio o Brother Joseph F. Rutherford, era rogoca na ivunau qori e 50,000 na lewenivanua. Ena ika24 ni Feperueri, 1924, sa tekivu vakayagataka na isoqosoqo na imatai ni noda siteseni ni retio na WBBR. Me baleta na iwalewale vou qo ni vunau, e volai kina ena Vale ni Vakatawa ni Tiseba 1, 1924: “Eda vakabauta ni rawarawa qai yaga duadua na vakatetei ni itukutuku vinaka ni vakayagataki na retio.” Me vaka ga na niusiveva, e yaga na retio ni rawa ni rogoca kina e levu na itukutuku vinaka ena veivanua era lailai kina na dautukutuku ni Matanitu ni Kalou.
12. (a) Na iwalewale cava ni vunau e matanalevu o dau taleitaka? (b) Na cava ena vukei keda meda doudou ni vunau e matanalevu?
12 Ena gauna qo sa vakabibitaki na vunau e matanalevu: ena vanua ni wawa basi, wawa sitima, vanua ni vakele motoka, vanua ni gade kei na makete. Ke sega ni matau vei iko eso na iwalewale qo, vakacava mo masulaka qai vakasamataka na ka e tukuna e dua na ivakatawa dauveilakoyaki sa dede nona veiqaravi, o Angelo Manera, Jr.: “Meda raica ni iwalewale vovou ni vunau me dua tale na sala meda qaravi Jiova kina, dua tale na sala meda yalodina kina vua, e vakatovolei kina noda yalodina, qai gu na lomada meda qaravi koya ena sala cava ga e vinakata.” Nida vakaitavi ena so tale na iwalewale vovou ni vunau, de dua na kena eda sega ni matau kina, ena vukei keda meda vakabauti Jiova, eda na kenadau tale ga kina ni vunau.
13. Na cava e mana kina na noda website ena cakacaka vakaitalatala? Cava eso na ka marautaki o raica ni o vakayagataka na website?
13 Levu na dautukutuku era marautaka mera vagolei ira na lewenivanua ina noda website na jw.org, ni rawa kina nira wilika qai download na ivola vakaivolatabu ena sivia na 700 na vosa. E veisiga, e le 1.6 na milioni era raica noda website. Me vaka ga na vakayagataki ni retio ena gauna sa oti, nikua na noda website e vakatetea na itukutuku vinaka ena veivanua yawa.
VAKAVULICI NA ITALATALA NI ITUKUTUKU VINAKA
14. Na veivakavulici cava a vinakati vei ira na dautukutuku ni Matanitu? Na koronivuli cava e vukei ira mera kenadau ena veivakavulici?
14 Eda sa veivosakitaka mai e vica na iyaya kei na iwalewale e dau vakayagataki me vakatetei kina na itukutuku vinaka. Ia ena vinakati mera vakavulici na dautukutuku mera italatala ni itukutuku vinaka. Kena ivakaraitaki, so na gauna ena saqata o itaukeinivale na ka e rogoca ena qaramavoni. So tale na gauna ena taleitaka na ka e wilika ena tikidua na testimony card. E bibi gona mera kila na dautukutuku na sala mera sauma kina vakamatau na ka era tukuna na dauveitusaqati kei na sala mera maqosa ni vakavulici ira kina na yalomalumalumu. Ni uqeti Nathan H. Knorr na yalo tabu ni Kalou, e kila ni bibi mera vakavulici na dautukutuku mera matau ena vosa ena cakacaka vakaitalatala. Na cava sa qai caka? Ena 1943, e tauyavutaki ena ivavakoso na Koronivuli ni Vuli Vunau. E vukei keda na koronivuli qori meda kenadau ena veivakavulici.
15. (a) Na cava era vakila eso nira vakaitavi ena Koronivuli ni Vuli Vunau? (b) O vakadinata vakacava na yalayala i Jiova ena Same 32:8?
15 Levu na tacida e taura toka na gauna mera qai matau ena vosa e matanalevu. E nanuma lesu o Julio S. Ramu na imatai ni nona itavi ena koronivuli ena 1944. A usutu ni nona itavi o Toeki, e dua na turaga e cavuti ena lima ga na tikinivolatabu! E kaya o Julio: “E sota na duruqu, ninini na ligaqu, e kaka na noqu vosa.” A dodonu me yavutaki nona itavi ena lima na tikinivolatabu ya. E tomana: “E tolu ga na miniti na balavu ni noqu itavi. Qori na imatai ni gauna meu vosa kina ena buturara, ia au sega ga ni soro.” Era sa vakaitavi tale ga na gone ena koronivuli, dina ni sega ni rawarawa vei ira eso mera vosa e matanalevu ena ivavakoso. O Angelo Manera sa cavuti oti mai, e nanuma vinaka na imatai ni gauna e vakaitavi kina e dua na gonetagane e se qai tekivu vuli ga. “Dua na ka nona rere ni se qai tekivu vosa, e lai tagi sara. Ia e vinakata me vakaotia nona itavi. E tagi tu ga me yacova ni oti nona itavi.” Vakacava o dau tusuka ni saumitaro se vakaitavi ena soqoni ni o madua se o nanuma ni o sega ni rawata? Kerei Jiova me vukei iko mo kua ni rere. O na vakadinata nona veivuke, me vaka ga nona vukei ira na vakaitavi ena Koronivuli ni Vuli Vunau ena veigauna sa oti.
16. (a)Na cava e rawati ena Koronivuli o Kiliati ena gauna sa oti? (b)Na veisau cava e tekivu ena 2011?
16 E tiko eso tale na koronivuli era vakavulici kina na dauveiqaravi ni Kalou, me vaka na Koronivuli o Kiliati. E yaga vakalevu qori vei ira na daukaulotu kei na so tale. E kaya e dua vei ratou na qasenivuli, ni inaki ni koronivuli qori me “uqeti ira na gonevuli mera taleitaka vakalevu na veivakatisaipelitaki.” A vakatabui o Kiliati ena 1943. Me tekivu mai na gauna qori, sivia na 8,500 na gonevuli era sa vuli kina. Era sa veiqaravi tiko ena 170 na vanua na daukaulotu era vuli e Kiliati. Me tekivu mai na 2011, era sa sureti ga ena vuli o ira na veiqaravi lavotaki vakatabakidua
17. E yaga vakacava na veivakavulici e Kiliati?
17 E yaga vakacava na koronivuli qori? Kena ivakaraitaki, ena Okosita 1949, era lailai mai na tini na dautukutuku e Japani. Ena icavacava ni yabaki ya, eratou gugumatua ni vunau e Japani e 13 na daukaulotu eratou vuli oti e Kiliati. Nikua sa rauta ni 216,000 na dautukutuku e Japani, qai rauta ni 42 na pasede era painia!
18. Tukuna eso na koronivuli e vukei ira na iVakadinadina i Jiova mera tubu vakayalo.
18 Eso tale na koronivuli me vaka na Koronivuli ni Cakacaka Vakaitalatala ni Matanitu, na Koronivuli ni Cakacaka Vakapainia, na Koronivuli ni iTalatala ni Matanitu, na nodra Koronivuli na iVakatawa ni Tabacakacaka kei na Watidra, kei na nodra Vuli na Komiti ni Tabana kei na Watidra, e veivuke vakalevu ena nodra bulabula vakayalo kei na nodra maqosa ni veivakavulici na dauveiqaravi i Jiova. Io, e se vakavulici ira tiko ga na nona tamata na Tui!
19. Na cava e tukuna o Brother Russell me baleta na cakacaka vakavunau? E dina vakacava na ka e tukuna?
19 Sa sivi qo e 100 na yabaki na sucu ni Matanitu ni Kalou. E se vakavulici keda tiko ga na noda Tui o Jisu Karisito. Ni bera ni takali ena 1916 o Charles Taze Russell, e vakabauta ni na vunautaki na itukutuku vinaka ena vuravura taucoko. A tukuna o Brother Russell vua e dua nona itokani voleka: “Sa toso totolo sara tiko na cakacaka, ena tubu tiko ga, ni vinakati me vunautaki e vuravura taucoko na ‘kosipeli ni matanitu.’ ” (Faith on the March, vola o A. H. Macmillan, t. 69) E dina taucoko o Brother Russell! Eda kalougata ni vakaiyaragitaki keda tiko ga na Kalou ni vakacegu ena cakacaka marautaki qo! Io, e solia o Jiova na “ka vinaka kece” meda cakava kina na lomana!
^ para. 2 Sa rauta ga meda tukuna ni levu vei ira na tiko ena gauna ya era mai lotu vaKarisito. E cavuti ira o Paula ena nona ivola vei ira e Korinica mera le “500 . . . na veitacini.” Koya e bibi sara ni kaya: “E levu vei ira oya era se bula tiko qo, ia eso era sa moce, oya era sa mate.” Kena irairai ni kila o Paula kei na so tale na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri e levu vei ira qori.


text:
Na iVolatabu e Rawarawa Noda Kila
“E bula na vosa ni Kalou.”—IPER. 4:12.
SERE: 37, 116
1. (a) Na itavi cava e lesia na Kalou vei Atama? (b) Era vakayagataka vakacava na tamata ni Kalou na isolisoli ni vosa me tekivu mai na gauna qori?
E SOLIA vei keda na Kalou o Jiova na isolisoli ni vosa. Ni biuti Atama ena were o Iteni, e lesia vua e dua na itavi e vauci kina na vosa, oya me vakayacani ira na manumanu. E vakayagataka o Atama na nona vakasama kei na kila me vakayacani ira kina. (Vkte. 2:19, 20) Tekivu ena gauna qori, era vakayagataka tiko ga na tamata ni Kalou na isolisoli ni vosa mera vakacaucautaki Jiova kina ra qai vakatakila na yacana. Ena gauna qo, e yaga na isolisoli ni vosa me vakadewataki kina na iVolatabu mera kilai Jiova kina e levu.
2. (a) Na yavu cava e muria na Komiti ni iVolatabu na New World Translation? (b) Cava eda na veivosakitaka ena ulutaga qo?
2 E levu tu na vakadewa ni iVolatabu, ia e sega ni donu kece nodra vakadewataka na vakasama e tiko ena vosa taumada. Ena veiyabaki ni 1940 e vakarautaka na Komiti ni iVolatabu na New World Translation, na yavu ni vakadewa sa muri tiko ena 130 vakacaca na vosa. Oya me: (1) Vakarokorokotaka na yaca ni Kalou ni vola tale ena kena vanua donu ena iVolatabu. (Wilika Maciu 6:9.) (2) Vakadewataka vakadodonu na matavosa ena vakasama taumada ke rogo matau. Ke sega, vakadewataka ga na kena ibalebale. (3) Vakayagataka na vosa matau, e kilai rawarawa meda via wilika tu ga. * (Wilika Niemaia 8:8, 12.) Meda raica mada na kena muri na yavu qori ena New World Translation ni 2013 kei na so tale na vakadewa.
ROKOVA NA YACA NI KALOU
3, 4. (a) Na ivolavivigi makawa cava e kune kina na Tetragrammaton? (b) Cava era cakava e levu na vakadewa ena yaca ni Kalou?
3 O ira na dikeva na ivolavivigi makawa ni iVolatabu vakaIperiu me vaka na iVolavivigi ni Waitui Mate, era kurabuitaka ni levu kina na Tetragrammaton, qori na va na matanivola vakaIperiu ni yaca ni Kalou. E sega ni kune ga na yaca ni Kalou ena ivolavivigi makawa vakaIperiu, e kune tale ga ena vica na ilavelave ni Septuagint vaKirisi ena ikarua ni senitiuri B.G.V. ina imatai ni senitiuri G.V.
4 E macala ni dodonu me tiko na yaca ni Kalou ena iVolatabu, ia e levu na vakadewa era bokoca na yaca qori. Kena ivakaraitaki, ni oti ga e rua na yabaki na kena sevutaki na New World Translation of the Christian Greek Scriptures ena 1950, e tabaki sara ena 1952 na vakadewa vakavoutaki ni American Standard Version. Na vakadewa taumada ni American Standard Version ni 1901 e vakayagataka na yaca ni Kalou, ia na itabataba vakavoutaki qo ni 1952 e bokoca na yaca ni Kalou. Na vuna? E volai ena kena ivakamacala taumada: ‘E sega ni dodonu mera vakayagataka raraba na veimatalotu vaKarisito e dua na yaca me vakaduiduitaka na Kalou dina duadua ga.’ Qori tale ga na ka era muria e levu na vakadewa ena vosa vakavalagi kei na so tale na vosa.
5. Na cava e bibi kina me tiko na yaca ni Kalou ena iVolatabu?
5 Na cava meda kauaitaka kina na kena volai se boko na yaca ni Kalou? Na dauvakadewa vinaka e kila na nona inaki o koya e vakavuna na iVolatabu, qori e dodonu me lewa na ka e vakadewataka. E vakaraitaka e levu na tikinivolatabu ni bibi na yaca ni Kalou kei na kena rokovi. (Lako 3:15; Same 83:18; 148:13; Aisea 42:8; 43:10; Joni 17:6, 26; Caka. 15:14) Na Kalou o Jiova e vakavuna na volai ni iVolatabu, e uqeti ira na vola mera vakayagataka na yacana. (Wilika Isikeli 38:23.) Ni boko na yaca e basika vakavica na udolu ena ivolavivigi makawa, e beci kina o koya e vakavuna.
6. Na cava e volai kina na yaca ni Kalou ena ono tale na vanua ena New World Translation?
6 Dua na ka na levu ni ivakadinadina e tu nikua e dusia ni dodonu meda vakayagataka na yaca ni Kalou. Kena ivakaraitaki, na itabataba vakavoutaki ni New World Translation ni 2013 e volai kina vaka7,216 na yaca ni Kalou. Ni vakatauvatani kei na vakadewa ni 1984, sa vakacurumi na yaca ni Kalou ena 6 tale na vanua. E lima e vakacurumi ena 1 Samuela 2:25; 6:3; 10:26; 23:14, 16. E caka qori baleta ni kune na yaca ni Kalou ena iVolavivigi ni Waitui Mate, sa 1,000 na yabaki na kena dede ni vakatauvatani kei na ivolavivigi vakaIperiu era vola na Masorete. Ni dikevi vinaka tale na ivolavivigi makawa, e kune na yaca ni Kalou ena dua tale na tikinivolatabu, qori na Dauveilewai 19:18.
7, 8. Na cava na ibalebale ni yaca i Jiova?
7 E bibi vei keda na lotu vaKarisito dina na yaca ni Kalou o Jiova. Na ivakamacala vou ni yaca ni Kalou e tiko ena ikuri ni Vakadewa ni Vuravura Vou 2013. E kila na Komiti ni iVolatabu na New World Translation ni yavutaki na yaca qori ena vu vakaIperiu e kena ibalebale, “O Koya e Vakavuna me Yaco.” * Dau vakamacalataka na noda ivola ena veigauna sa oti na ibalebale ni yaca qo kei na Lako Yani 3:14, e kaya: “Au na Cakava na ka ga au Vinakata.” Oya na vuna e vakamacalataki kina ena vakadewa ni 1984 na ibalebale ni yaca qori, me o koya e “dau vakayacora nona vosa ni yalayala.” * Ia e vakamacalataki ena iKuri A4 ni vakadewa ni 2013: “E okati gona na vakasama qo ena yaca Jiova, ia e sega ni yalani ga ena ka e vinakata me cakava. E okati tale ga kina na ka e vinakata me yaco ena veika e bulia kei na vakayacori ni nona inaki.”
8 E vakayagataki ira nona ibulibuli o Jiova ena vakayacori ni nona inaki. Me salavata kei na ibalebale ni yacana, e lesi Noa me taya na waqa, o Pisalieli me matai, o Kitioni me dauvala qaqa, kei Paula me nodra yapositolo na veimatanitu. Io, e vakaibalebale na yaca ni Kalou vei ira na nona tamata. Qo na vuna e vakayagataka kina na yaca ni Kalou na Komiti ni iVolatabu na New World Translation.
9. Na cava e vakabibitaki kina me vakadewataki na iVolatabu ena veimataqali vosa?
9 Era rokova tale ga na yaca ni Kalou e 130 vakacaca na vosa e vakadewataki kina na New World Translation, nira vola ena vanua dodonu me tiko kina ena iVolatabu. (Wilika Malakai 3:16.) Ia e levu tale na vakadewa era bokoca na yaca ni Kalou, era sosomitaka ena icavuti me vaka na “Turaga” se dua tale na kalou era kila. Oya na vuna e vakabibitaka kina na iLawalawa Dauvakatulewa me vakadewataki qai veisoliyaki na iVolatabu e rokova na yaca ni Kalou.
VAKADEWA DONU QAI MATATA
10, 11. Na leqa cava e basika ni vakadewataki na New World Translation ena so tale na vosa?
10 E sega ni rawarawa na kena vakadewataki na iVolatabu ena levu tale na vosa. Kena ivakaraitaki, e muria na New World Translation na ka e caka ena so tale na iVolatabu vakavalagi, ni vakayagataka na vosa vakaIperiu na “Seoli” ena so na tikinivolatabu me vaka na Dauvunau 9:10. E dau volai va qo: “Ni sega na cakacaka se na vakasama se na kilaka se na vuku e Seoli, na vanua o lako tiko kina.” Qori tale ga nodra leqa na daunivakadewa ena so tale na vosa: Na vosa “Seoli” era sega ni kila na dauwiliwili ni sega ni tiko ena nodra ivolavosa, e vaka na yaca ni vanua. E mani vakadonui mera vakadewataka na ibalebale ni vosa “Seoli” kei na vosa vaKirisi “Etesi” me matata, oya “na iBulubulu.”
11 Ena so tale na vosa, e vakavu veilecayaki nira vakadewataka na vosa vakaIperiu na neʹphesh kei na vosa vaKirisi na psy·kheʹ me “yalo.” Na vuna? Ena nanumi kina ni dua na ka e bula tiko ni sa mate na tamata. E mani vakadonui me vakadewataki na vosa qori me vakatau ena ka e vakamacalataki tiko, e vakamacalataki tale ga na kena ibalebale ena ikuri ni iVolatabu vakavalagi na New World Translation of the Holy Scriptures—With References. Io, sa vakamatatataki ga na kena ibalebale ena tikinivolatabu, qai biu ena ivakamacala e ra eso tale na kena ivakamacala.
12. Na veisau cava tale e vakayacori ena New World Translation ni 2013? (Raica tale ga na ulutaga “Vakavoutaki na iVolatabu na New World Translation,” ena itabataba qo.)
12 E kilai ena nodra taro na daunivakadewa ni dredre mera kila na ibalebale ni so na tikinivolatabu. Ena Seviteba 2007, e vakadonuya kina na iLawalawa Dauvakatulewa me vakavoutaki na iVolatabu vakavalagi. Ni vakayacori tiko na cakacaka qori, e dikevi tale kina e vica vata na udolu na nodra taro na daunivakadewa. E veisautaki na vosa makawa vakavalagi, dua tale ga na cakacaka levu na kena sagai me donu, matata, qai kilai rawarawa na tikinivolatabu. Ni muri na ka era vakayacora na daunivakadewa ena so tale na vosa, e vagatari kina na iVolatabu vakavalagi.—Vkai. 27:17.
VAKAVINAVINAKA LEVU
13. Na cava era kaya eso me baleta na vakadewa ni 2013?
13 Na cava era kaya e levu ena vakadewa ni New World Translation? Levu era volavola ina itikotiko liu mai Brooklyn. Qo na ka e vakamacalataka e dua na tacida yalewa, e tautauvata tale ga kei na nodra nanuma e levu: “Na iVolatabu e vaka na katoniyau e sinai tu kina na iukuuku talei. Na matata ni ka eda wilika ena Vosa i Jiova nida vakayagataka na vakadewa vakavoutaki ni 2013 e vaka ga nida dikeva yadua na iukuuku talei, eda qoroya na kena matata, irairai, rokana, kei na kena totoka. E yaga dina vei au na iVolatabu e vakadewataki ena vosa rawarawa meu kilai Jiova vinaka kina, me vaka na tama e mokoti au toka ni wilika vei au na nona vosa e veivakacegui.”
14, 15. E yaga vakacava na kena vakadewataki na New World Translation ena so tale na vosa?
14 Era vakavinavinakataka tale ga na New World Translation o ira na vosa tale eso. E kaya e dua na kenaturaga mai Sofia, Bulgaria, me baleta na vakadewa vakaBulgaria: “Sa vica vata na yabaki noqu wilika na iVolatabu, ia na vakadewa qo e rawarawa, e tara sara ga na lomaqu.” E kaya tale ga e dua na tacida yalewa vosa vakaAlbania ena gauna e taura kina na nona iVolatabu: “Totoka dina meu rogoca na Vosa ni Kalou ena vosa vakaAlbania! Eda kalougata ni vosa vei keda o Jiova ena noda vosa ga!”
15 Ena levu na vanua, levu e sega na nodra iVolatabu ni saulevu, ia dua na kalougata levu nira sa yadua na iVolatabu. E kaya e dua na itukutuku mai Rwanda: “Dua na gauna balavu era sega ni toso e levu na vuli iVolatabu ni sega na nodra ilavelave. Era sega ni volia rawa na iVolatabu era tabaka na lotu e kea. Levu na gauna, era sega ni kila na ibalebale ni so na tikinivolatabu, qori e vakadredretaka na nodra toso.” E yaco na veisau ni tabaki ena nodra vosa na New World Translation. E kaya e dua na vuvale mai Rwanda e tiko kina e va na itabagone: “Keitou vakavinavinakataki Jiova vakalevu kei na dauveiqaravi yalodina ni solia vei keitou na iVolatabu qo. Keitou ligalala qai sega na ilavo me keitou yadua kina na iVolatabu. Ia qo keitou sa yadua sara ga. Keitou dau wilika vakavuvale na iVolatabu e veisiga me ivakaraitaki ni neitou vakavinavinaka vei Jiova.”
16, 17. (a) Na cava e vinakata o Jiova vei ira na nona tamata? (b) Cava meda vakadeitaka?
16 Toso na gauna, ena vakadewataki na New World Translation ena levu tale na vosa. * E saga o Setani me tarova qori, ia eda nuidei ni vinakata o Jiova mera vakarorogo kece na nona tamata ni vosa vei ira ena vosa matata qai kilai rawarawa. (Wilika Aisea 30:21.) Sa voleka me ‘roboti vuravura na kilaka me baleti Jiova me vaka e ubia na wasawasa na wai.’—Aisea 11:9.
17 Meda vakadeitaka mada ga meda vakayagataka vinaka na isolisoli kece e vakarautaka o Jiova, wili kina na iVolatabu qo ni rokova na yacana. Saga me dau vosa vei iko e veisiga ni o wilika nona Vosa, ni sega ni vakaiyalayala na kaukaua e tu vua me rogoca na noda masu. Qo eda na kilai Jiova vinaka kina nida lomani koya tiko ga.—Joni 17:3.
^ para. 2 Raica na iKuri A1 ena New World Translation kei na ulutaga “How Can You Choose a Good Bible Translation?” ena Vale ni Vakatawa vakavalagi ni 1 Me, 2008.
^ para. 7 E vakamacalataki na tikina qo ena so tale na ivola, ia era sega ni duavata kece kina na dauvakadidike.
^ para. 7 Raica na New World Translation of the Holy Scriptures—With References, Appendix 1A “The Divine Name in the Hebrew Scriptures,” t. 1561.
^ para. 16 A sevutaki na Vakadewa ni Vuravura Vou vakaViti ena Tiseba 19, 2014, e vakadewataki mai na itabataba vakavoutaki ni New World Translation 2013.


text:
28 Ni kida na mataka ena imatai ni siga* ni macawa, qo ni oti na Siga ni Vakacecegu, erau gole o Meri Makitala kei Meri adua me rau lai raica na ibulubulu.+2 Raica! E yaco e dua na uneune levu, ni a lako sobu mai lomalagi na agilosi i Jiova,* e mai vaqiqica tani na vatu qai dabe toka e delana.+3 Na kena irairai e vaka na tibi ni liva, qai vaka na vulavula ni uca cevata na nona isulu.+4 Eratou sokonu na yadra ena levu ni nodratou rerevaki koya, era vaka sara ga na mate.5 Ia e kaya na agilosi vei rau na yalewa: “Drau kua ni rere, au kila ni drau vaqarai Jisu, o koya a vakamatei ena kau.+6 E yali eke o koya, sa vakaturi me vaka ga a tukuna.+ Mai, drau mai raica na vanua a davo toka kina.7 Drau kusa, drau lai tukuna vei ratou na nona tisaipeli ni sa vakaturi mai na mate, raica! sa liu tale ga i Kalili,+ dou na raici koya e kea. Qo na ka au mai tukuna vei kemudrau.”+8 Rau sa biubiu sara ga mai na ibulubulu ena levu ni nodrau rere kei na marau. Rau cici me rau lai tukutuku vei ratou na nona tisaipeli.+9 Raica! E tavaki rau mai o Jisu qai kaya: “Drau bula vinaka!” Rau toso yani vakavoleka rau tara na yavana, rau qai cuva me rau vakarokoroko vua.10 E qai kaya vei rau o Jisu: “Drau kua ni rere! Drau lai tukutuku vei ratou na taciqu, me ratou lako yani i Kalili, eratou na raici au kina.”11 Ni rau lako tiko, eratou lako tale ga ina koro e vica na yadra+ me ratou lai tukuna vei ira na iliuliu ni bete na ka kece e yaco.12 Nira soqoni oti kei ira na qase ra bose vata, era qai solia vei ratou na sotia e dua na uma ilavo siliva13 qai tukuni vei ratou: “Dou kaya, ‘Keitou a moce tu ena bogi, ratou lako mai na nona tisaipeli qai butakoca na yagona.’+14 Ke rogoca na kovana, dou kua ni leqa, keitou na qai vakamacalataka vua.”15 Eratou mani taura na tikinisiliva, ratou cakava tale ga na ka kece e vakaroti vei ratou. E tete na itukutuku qo vei ira na Jiu me yacova mai nikua.16 Ia eratou lako ga i Kalili+ na 11 na tisaipeli me ratou sota kei Jisu ena ulunivanua a lokuca me ratou sota kina.+17 Ni ratou raici koya eratou cuva me ratou vakarokoroko vua, ia era vakatitiqa eso.18 E toso yani vei ira o Jisu qai kaya: “Sa soli vei au na lewa kece mai lomalagi kei vuravura.+19 O koya gona, ni lako moni vakavulici ira na lewe ni veivanua+ kece ga mera noqu tisaipeli, ni papitaisotaki ira+ ena yaca i Tamada kei na Luvena kei na yalo tabu,20 vakavulici ira mera muria na ka kece au vakarota vei kemuni.+ Raica, au tiko vata kei kemuni ena veisiga kece me yacova na ivakataotioti ni veika vakavuravura.”*+
iVakamacala e ra
^ Eda dau vakatoka na siga qo me Sigatabu. Ia e imatai ni siga ni macawa vei ira na Jiu.


text:
IVAKASALA INA VUVALE | VAKAWATI
Sala Mo Vakaraitaka Kina na Vakavinavinaka
ITUVAKI DREDRE
E bibi na vakavinavinaka ni na marautaki kina na bula vakawati. Ia e levu na tagane kei na yalewa vakawati era sega ni kauaitaka na veika vinaka era cakava na watidra, era sega tale ga ni dau vakavinavinakataki ira na kedra isa. E tukuna e dua na daunivakasala ena ivola na Emotional Infidelity, ni levu na veiwatini “era kauai ga ena ka e se sega ni vakayacori [ena nodra bula vakawati], era sega ni kauaitaka na ka sa caka tiko ena nodra bula vakawati. Nira lako yani ena noqu ofisi era kauaitaka ga na veiveisau me caka, era sega ni tukuna e dua na ka me baleta na veika vinaka era vinakata me caka tiko ga. Na leqa e tiko vei ira kece na veiwatini qori, era sega ni vakaraitaka na loloma ena nodra dau vakavinavinaka.”
Na cava drau rawa ni cakava vakaveiwatini me kua ni yaco kina na ituvaki qori?
KA MO KILA
Na vakavinavinaka ena rawa ni vakalailaitaka na lomaocaoca e basika ena vakawati. Ena vinaka na nodrau veimaliwai na veiwatini ke rau kauaitaka qai vakavinavinakataka na nona itovo vinaka na kedrau isa. Se mani dredre tale ga vakacava na ituvaki, e rawa ni rau walia na veiwatini ke rau dau vakavinavinaka.
Yalewa vakawati. E kaya na ivola na Emotional Infidelity sa cavuti oti mai: “E levu na yalewa vakawati era sega ni dau kauaitaka nodra lomaocaocataka na tagane vakawati na qaravi ni vuvale.” Na lomaocaoca qori e bau vakilai tale ga ena vuvale erau cakacaka ruarua kina na veiwatini.
Tagane vakawati. Era dau raica vakamamada na tagane vakawati na sasaga i watidra nira veitokoni ena qaravi ni vuvale, me vaka na nodra cakacaka saumi, nodra qaravi na gone, se cakacaka ni vale. E kaya o Finau * sa tolu na yabaki na dede ni nona vakawati: “Eda dau cala kece, niu cakava e dua na cala e dau ca sara ga na lomaqu. Ia ni vakavinavinakataki au o watiqu me baleta na veika au cakava e vale, au raica kina ni se lomani au tiko ga dina ni tiko na noqu malumalumu. Au marau qai kila ni tiko na kequ yaga!”
Ena sotavi na leqa ena bula vakawati ke nanuma o watimu ni sega ni kauaitaki. E kaya e dua na yalewa vakawati o Vere: “Ke o nanuma ni sega ni kauaitaki iko o watimu, o rawa ni vaqara e dua tale ena kauaitaki iko.”
KA MO CAKAVA
Kauaitaka na ka o raica. Saga mo raica na itovo vinaka i watimu ena loma ni dua na macawa. Raica tale ga na ka e dau cakava me cicivaki vinaka kina na vuvale, eso na ka qori o rairai dau vakawalena tu e liu. Ni oti e dua na macawa, cakava e dua na lisi ni (1) itovo o taleitaka me baleti watimu kei na (2) veika yaga e cakava ena vuvale.—iVakavuvuli vakaivolatabu: Filipai 4:8.
Na cava e bibi kina mo dau kauaitaka na ka o raica? E kaya e dua na yalewa vakawati o Eka: “O rawa ni vakawaleni watimu ni oti e vica na yabaki nomudrau vakawati. O sa sega ni kauaitaka na veika vinaka e dau cakava, o kauaitaka ga na ka e sega ni cakava.”
Vakacava o dau raica vakamamada nona cakacaka vakaukaua o watimu? O sega ni dau vakavinavinakataki tagane ke cakava eso na ka e vale ni o nanuma ni nona itavi ga ya? O sega ni dau vakacaucautaki yalewa ena nona qaravi ratou na gone ni o nanuma e dodonu ga me cakava qori? Saga mo kauaitaka qai vakavinavinakataka na ka kece e cakava o watimu, se mani levu se lailai na ka e cakava me veitokoni kina ena vuvale.—iVakavuvuli vakaivolatabu: Roma 12:10.
Mo dau vakavinavinaka. E sega ni tukuna ga na iVolatabu meda vakavinavinaka, e tukuna tale ga: “Me laurai na nomuni vakavinavinaka.” (Kolosa 3:15) Mo vakamatauna gona mo dau vakavinavinakataki kemu isa. E kaya e dua na tagane vakawati o Jemesa: “Ni vakavinavinakataka o watiqu na veika au dau cakava, e solia tale vei au na igu meu sasaga tiko ga meu dua na ulunivuvale vinaka, meu kua tale ga ni vakawalena noqu vakawati.”—iVakavuvuli vakaivolatabu: Kolosa 4:6.
Ena qaqaco na kedra ivau na veiwatini ke ra dau vakavinavinaka. E kaya e dua na tagane vakawati o Maikeli: “Ena sega ni kavoro e levu na bula vakawati ke rau dau kauaitaka na veiwatini na veika erau dui taleitaka me baleti kedrau isa. Ni basika na leqa, ena sega ni imatai ni ka rau na vakasamataka na veitalatala ni levu tale tu na ka e marautaki kina nodrau bula vakawati.”
^ para. 9 Sa veisau eso na yaca.
VULICA ESO TALE NA KA
YADRA!
Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na Vakavinavinaka?
Sa vakadinadinataki ni yaga noda dau vakavinavinaka. Ena yaga vakacava vei iko? O na bucina vakacava na yalo ni vakavinavinaka?


text:
NU AM GASIT NICI UN FILM CU NUMELE:
xxxholic kei ep 6 romana
TE RUGAM SA INCERCI O NOUA CAUTARE
xxxholic kei ep 6 romana online, film xxxholic kei ep 6 romana online subtitrat, film xxxholic kei ep 6 romana subtitrat in romana, filmul xxxholic kei ep 6 romana online, descarca xxxholic kei ep 6 romana, vizioneaza xxxholic kei ep 6 romana, subtitrare xxxholic kei ep 6 romana, xxxholic kei ep 6 romana calitate hd, filme online, seriale online, vezi xxxholic kei ep 6 romana, xxxholic kei ep 6 romana HD, download xxxholic kei ep 6 romana, xxxholic kei ep 6 romana torrent, descarca xxxholic kei ep 6 romana, vezi online xxxholic kei ep 6 romana, xxxholic kei ep 6 romana subtitrat, xxxholic kei ep 6 romana youtube, xxxholic kei ep 6 romana gratis, xxxholic kei ep 6 romana film, xxxholic kei ep 6 romana full, xxxholic kei ep 6 romana film online, xxxholic kei ep 6 romana 2013, xxxholic kei ep 6 romana 2012, xxxholic kei ep 6 romana online subtitrat, Traducere xxxholic kei ep 6 romana, xxxholic kei ep 6 romana mp3, xxxholic kei ep 6 romana peteava, ver xxxholic kei ep 6 romana online, xxxholic kei ep 6 romana peliculas online, xxxholic kei ep 6 romana subtituladas, descargar xxxholic kei ep 6 romana, descargar peliculas, xxxholic kei ep 6 romana blu ray, pelicula xxxholic kei ep 6 romana, series online, series xxxholic kei ep 6 romana, xxxholic kei ep 6 romana temporada, vezi online xxxholic kei ep 6 romana, xxxholic kei ep 6 romana - trailer, xxxholic kei ep 6 romana voyo.ro, xxxholic kei ep 6 romana videoclip, xxxholic kei ep 6 romana dvdrip, xxxholic kei ep 6 romana xvid, xxxholic kei ep 6 romana torrent, xxxholic kei ep 6 romana torent, xxxholic kei ep 6 romana 2013, xxxholic kei ep 6 romana integral, xxxholic kei ep 6 romana
Filme HD Seriale HD Online subtitrate in limba romana 2017
Filme online HD gratis
Aici puteti viziona toate filme noi aparute in format HD subtitrate in limba romana. Va dorim vizionare placuta.
Seriale online HD gratis 2017
Aici puteti vedea toate serialele pe care nu le-ati putut viziona in decursul zilei. Va dorim vizonare placuta.
Desene animate online
Pentru cei mici am pregatit cele mai noi desene HD
Vizionare placuta!


text:
Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na Galala ni Vakatulewa? Sa Lewa Oti tu na Kalou?
Kena iSau Vakaivolatabu
E dokai keda na Kalou ni solia na galala meda vakatulewa vakataki keda, ia e sega ni sa lewai oti se lewa na Kalou na ka meda cakava. Raica mada na ka e tukuni ena iVolatabu.
E buli keda na Kalou meda ucui koya. (Vakatekivu 1:26) Eda ucuya na Kalou nida vakaraitaka na itovo me vaka na loloma kei na lewadodonu, eda sega ni vakataki ira na manumanu nira cakava na ka ena vuku era sucu kaya mai. Me vaka ga na Dauveibuli, e tiko vei keda na galala ni vakatulewa.
Eda rawa sara ga ni kila na noda veisiga nimataka. E uqeti keda na iVolatabu meda ‘digia na bula nida rogoca na domo ni Kalou,’ oya nida digia meda talairawarawa ena nona ivakaro. (Vakarua 30:19, 20) Ena qai vakaibalebale ga na tikina qori ke tiko vei keda na galala ni vakatulewa. E sega gona ni vakasaurarataki keda na Kalou meda cakava na ka e kaya, e vakamasuti keda ga: “Kevaka wale ga o rogoca na noqu ivakaro! Ena vaka na uciwai na nomu vakacegu.”—Aisea 48:18.
Sega ni sa lewai oti tu na veika vinaka se ca eda na sotava. Ke da sasagataka tiko e dua na ka, ena vinakati meda cakacaka vakaukaua. E kaya na iVolatabu, “Na ka kece e cakava na ligamu mo qarava ena nomu igu.” (Dauvunau 9:10) E kaya tale: “Na lalawa ni tamata gumatua ena tini vinaka ga.”—Vosa Vakaibalebale 21:5.
Na galala ni vakatulewa e dua na isolisoli ni Kalou e uqeti keda meda lomani koya ena ‘lomada taucoko,’ qori na ka eda vinakata.—Maciu 22:37.
E lewa na Kalou na ka kece?
E cavuti ena iVolatabu ni Kaukaua Duadua na Kalou. Ena sega ni dua e yalana na nona kaukaua. (Jope 37:23; Aisea 40:26) Ia e sega ni vakayagataka nona kaukaua me lewa na ka kece. Me kena ivakaraitaki, e kaya na iVolatabu ni “tarovi” koya na Kalou vei Papiloni makawa, na kedra meca na nona tamata. (Aisea 42:14) E vaka kina ena gauna qo, e digia me vosoti ira na vakayagataka cala nodra galala ni vakatulewa mera vakaleqai kina e levu. Ia na Kalou ena sega ni vosoti ira tiko ga.—Same 37:10, 11.


text: 7 Ena imatai ni yabaki nei Tui Pelisasari+ e Papiloni, e tadra o Taniela e raivotu tale ga ni davo tiko ena nona idavodavo.+ E qai vola o koya na tadra,+ e vola na kena itukutuku taucoko.2 E kaya o Taniela:“Au vakararai tiko ena noqu raivotu ena bogi, ia raica! e yavalata na wasawasa levu na va na cagi ni lomalagi.+3 E qai lako mai wasawasa e va na manumanu lelevu,+ eratou duidui.4 “Na kena imatai e vaka na laione,+ e tiko vua na taba ni ikeli.+ Au rai tiko ga sa cavu tani na tabana ruarua, e laveti mai na qele me vakaduri ena rua na yavana me vaka na tamata qai soli vua na yalo ni tamata.5 “Raica! e dua tale na manumanu, na kena ikarua, e vaka na bea.+ E laveta tu e dua na yavana, e katia tiko e tolu na sui ni sarisari e gusuna qai tukuni vua, ‘Tucake, kania vakalevu na lewe.’+6 “Oti qori au vakararai tiko ga, ia raica! e dua tale na manumanu e vaka na lepate,+ e tiko e dakuna e va na tabana e vaka na taba ni manumanuvuka. E va na ulu ni manumanu qo,+ e soli vua na kaukaua me lewa.7 “Oti qo au vakararai tiko ga ena raivotu ni bogi au mani raica na ikava ni manumanu, e vakarerevaki, e vakadomobula, e duatani sara na kena kaukaua, e ka lelevu na batina kaukamea. E dau basuraka, e kania, e buturaka e yavana na ka e vo.+ E duatani sara vei ratou na vo ni manumanu e liu vua, e tini na kena ileu.8 Niu vakananuma tiko na ileu, au raica e dua tale na ileu lailai+ ni tubu ena kedra maliwa, e tacavu mai matana e tolu na ileu sa tu rawa. Raica! e vakamatana na ileu qo me vaka na mata ni tamata, e tiko na gusuna e vosa vakaviavialevu.+9 “Au vakararai tiko ga sa tuva tu eso na idabedabe vakaturaga qai dabe+ o Koya e Dede sara na nona bula.+ E vulavula na nona isulu me vaka na ucacevata,+ na drauniuluna e vaka na vutinisipi savasava. Na nona idabedabe vakaturaga na yameyame ni bukawaqa, na kena qiqi na bukawaqa.+10 E drodro qai lako mai vua na uciwai bukawaqa.+ Era qaravi koya e udolu vakaudolu, era duri tu e matana e oba vakaoba.*+ Sa dabe na Mataveilewai+ qai tevu eso na ivola.11 “Au vakararai tiko ena gauna qori ni rogo tiko na vosa viavialevu e tukuna na ileu,+ au vakararai tiko me vakamatei sara na manumanu, e vakarusai na yagona qai vakamai.12 Ia o ratou na vo ni manumanu+ e kau tani na nodratou lewa, e vakabalavutaki na nodratou bula me dua na gauna kei na dua na yabaki.13 “Au vakararai tiko ga ena raivotu ni bogi, ia raica! e lako tiko mai e dua e vaka na luve ni tamata ena o ni lomalagi,+ e vakadonui me lako vei Koya e Dede sara na nona bula,+ era kauti koya voleka yani vua.14 E soli vua na lewa,+ na lagilagi,+ kei na matanitu mera qaravi koya kece na lewe ni veivanua, na veimatatamata, kei na duivosavosa.+ Na nona lewa na lewa e sega ni mudu, ena sega ni oti, kei na nona matanitu ena sega ni vakarusai.+15 “Ia o yau o Taniela e rarawa na lomaqu ni vakarerei au na ka au raivotutaka.+16 Au mani torova e dua vei ira na duri tu e kea meu taroga vua na ibalebale dina ni ka qo. E vosa mai o koya me vakatakila vei au na ibalebale ni ka qo.17 “‘Na va na manumanu lelevu qo,+ e va na tui eratou na tubu e vuravura.+18 Ia ena soli na matanitu+ vei ira na yalosavasava nei koya e Cecere,+ era na taukena na matanitu+ me sega ni mudu, io me tawamudu.’19 “Au via kila eso tale na ka me baleta na ikava ni manumanu ni duidui vei ratou na kena vo, e vakadomobula sara, e kaukamea na batina, e kopa na kena iqaso, e dau basuraka, e kania qai buturaka e yavana na ka e vo,+20 vaka kina na tini na ileu+ e toka e uluna, kei na dua tale na ileu e tubu mai qai bale e matana e tolu na ileu,+ na ileu qo e vakamatana, e vosa vakaviavialevu na gusuna, e levu toka na kena irairai vei ratou na kena vo.21 “Au raica tiko ga ni valuti ira na yalosavasava na ileu oya, e qaqa vei ira,+22 me yacova ni lako mai o Koya e Dede sara na nona bula+ qai tauca na lewa ni tokoni ira na yalosavasava nei koya e Cecere,+ e yaco tale ga na gauna lokuci mera taukena na matanitu o ira na yalosavasava.+23 “Qo na ka e kaya: ‘Na ikava ni manumanu, oya na ikava ni matanitu ena basika e vuravura. Ena duidui vei ira na vo ni matanitu kece, ena kania na vuravura taucoko, ena butubutulaka qai basubasuraka.+24 Ia na tini na ileu e tini na tui ena tubu mai ena matanitu oya, ena tubu mai e dua tale me taravi ratou qori, ena duidui vei ratou na liu, ena vakalolovirataka o koya e tolu na tui.+25 Ena vosavakacacataki koya e Cecere Duadua,+ ena vakacacani ira tiko ga na yalosavasava nei koya e Cecere. Ena via veisautaka na gauna kei na lawa, era na soli vua me dua na gauna, me so na gauna, kei na veimama na gauna.*+26 Sa dabe na Mataveilewai ra qai kauta tani na nona lewa, mera vakawabokotaki koya, mera vakarusai koya vakadua.+27 “‘E qai soli vei ira na yalosavasava nei koya e Cecere na matanitu, na lewa, kei na kedra lagilagi na matanitu e ruku i lomalagi taucoko.+ Na nodra matanitu na matanitu e sega ni mudu,+ na veivanua kece era na qaravi ira ra qai talairawarawa vei ira.’28 “Qo na itinitini ni ka oya. O yau o Taniela, e vakarerei au vakalevu na ka au vakasamataka, e veisau kina na irairai ni* mataqu, ia au tugana e lomaqu na ka qo.”