text:
SOBU NODRA TATAU NA MATA TIMI NI TURAGA NI KIRIKITI NI NODA VANUA!
Written by Meliki Kuila on September 3, 2022
Sobu nodra tatau na mata timi ni Turaga ni Kirikiti ni noda Vanua vua na Turaga na Peresitedi ni noda Vanua, Ratu Wiliame Katonivere.
E ratou na biuta tiko na noda vanua ena i ka 7/9/22 me ratou lai vakaitavi ena sotasota ni East Asia Pacific World Cup Qualifier ka na vakayacori e Vanuatu mai na i ka 9 kina i ka 15 ni siga ni vula oqo.
VUREVURE: Cricket Fiji
Vakarorogo tiko mai ena VITIFM 92.2/92/92.6 E KAMICA QAI KACHI!


c: text/html

text:
Wase 48
Na veika sa vakatakilai yani mai vei Josefa Simici na Parofita mai Katiladi, Oaio, ena 10 ni Maji, 1831. Sa taroga na Parofita vua na Turaga na sala me rawata kina na qele me ra tawana na Yalododonu. Oqo e dua na tikina bibi, ni ra sa toki tiko mai na lewe ni Lotu mai na tokalau kei Amerika, ena nodra talairawarawa ki na ivakaro ni Turaga me ra soqoni vata yani ki Oaio (raica na wase 37:1–3; 45:64).
1–3, Me ra wasea na Yalododonu mai Oaio na nodra qele vei ira na wekadra; 4–6, Me ra voli qele na Yalododonu, me ra tara e dua na koro levu, ka muria na nodra ivakasala na nodra vakailesilesi vakatulewa.
1 E ganita mo dou sa toka dei mada ga ena gauna oqo ena nomudou itikotiko, ni veirauti kei na veika dou sa rawata.
2 Ia kevaka e tiko na nomudou qele, dou awasea vei ira na wekamudou ka ra lako mai na tokalau;
3 Ia kevaka e sega na nomudou qele, me ra qai voli qele ena veiyasana vakavolivolita, me vaka e vinaka vei ira, ni sa dodonu ka ganita me dua na vanua me ra bula tiko kina ena gauna oqo.
4 Sa dodonu ka ganita sara mo dou maroroya na kena levu ga ni ilavo dou rawa ni maroroya rawa, ia mo dou rawata na veika kece dou rawa ni rawata ena gaunisala dodonu, ni yaco mai na gauna dou sa rawa ni avolia na qele me nomudou ivotavota vakawa, ia na koro sara bmada ga.
5 Me se tei kakua mada ni vakatakilai na vanua; ia ni ra sa yaco mai na wekamudou mai na tokalau me ra qai lesi eso na aturaga, ka na qai soli vei ira na kaukauwa me ra bkila kina na vanua, se me na qai vakatakilai vei ira.
6 Ia era na qai lesi me ra la’ki volia na qele, ka tauyavutaka sara na akoro; ia me sa na qai tekivu na nomudou vakasoqoni vata kei na nomudou matavuvale, na tamata yadua kei na nona bmatavuvale, me vaka na ituvaki ni nona bula, ka me vaka na veika sa lesia vua na mataveiliutaki kei na bisopi ni lotu, me vaka na lawa kei na ivakaro dou sa ciqoma, kei na kena dou na qai ciqoma ni oti eke. Io ena vakakina. Emeni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kompiuta
Na kompiuta e dua misini e rawa ni vakasalataki me vakayacori kina na veitaravi ni arithmetic se kei na kena cicivaki sara ga vakataki koya ena kompiuta vakaparokaramu. Na komipiuta ena gauna oqo e tu vua na kaukauwa me vakamuria na ivakaraitaki ni cakacaka, vakatokai na parokaramu. Na veiparokaramu oqo ena rawa kina na komipiuta me vakayacori kina e dua na ituvatuva raraba ni cakacaka. E dua na "vakaleweni" ni komipiuta oka kina na dredregaca, na cakacaka iIvakarau (levu malumugaca), kei na iyaya peripheral e gadrevi ka vakayagataki me baleta na "sinai" e rawa ni vakatokai me kompiuta ivakarau. E rawa ni vakayagataki vakavinaka na vosa oqo ki na dua na ilawalawa komipiuta era semati ka cakacaka vata, vakabibi e dua na isema kompiuta vakayagataka se kompiuta isoso.
Era komipiuta vakayagataki na baleta vakatulewa ivakarau kena vakarautaki e dua na iyaya kei na saumi. Oqo e oka kina na gacagaca eso ni inaki digitaki me vaka na lalaiua lovo kei yawa lewa, volau ni nona na gacagaca eso me vaka na iyaya robot kei na ituvatuva ni veivuke ena komipiuta, kei na kena inaki raraba me vaka na yadudua komipiuta kei na gacagaca veikauyaki me vaka na tebeleti cicivaka. Sa cici tiko na Initaneti ena cici ena ka semata e drau na milioni na komipiuta tale eso kei ira era vakayagataka.
Vakaivolatabuvaki, e dua na komipiuta ena gauna oqo e lewena e dua mada ga na gacagaca ni cakacaka, mataqali e na lomadonu cakacakataki tabanilotu (CPU) ena fomu ni lalaiveiivakarau, vata kei so na mataqali e kompiuta bafalo, e vaka me semiconductor bafalo. Na gacagaca ni kena cakacakataki e tiko kina na arithmetic kei vakasama veisele, kei na dua na veitaravitaki kei na lewai ni tabanilotu e rawa ni veisautaka na ivakarau ni cakacaka me baleta na kena maroroi na itukutuku. Na misini peripheral e oka kina na gacagaca eso ni cau (vavaniki, kalavo, rekikau, kei na so tale.), output gacagaca eso (monita sikirini, veitabaivola, kei na vakacau/vakacava na gacagaca eso e vakayacori ruarua kina. Na gacagaca peripheral e vakatara na itukutuku me mai mai na dua na ivurevure ni taudaku ka rawa ni ra vakabulai ka mai.


text:
Josua
Chapter 24
Sa qai vakasoqoni ira kece mai na yavusa Isireli o Josua e Sikemi, ka kacivi ira na qase, nai liuliu, o ira na daunilewa, o ira na vakailesilesi; era sa kauti ira mai ka vakaraitaki ira ena mata i Jiova na nodra Kalou.
2 Sa qai tukuna o Josua vei ira kece na tamata ka vaka: "Sa tukuna vakaoqo o Jiova na nodra Kalou na Isireli; 'Na tamamuni, wili kina o Tira na tamai Eparama kei na tamai Neori, era sa tiko mai na tai kadua ni Uciwai ena veigauna sa oti ka qarava na kalou tani.
3 'Au a qai kauti Eparama na tamamuni mai na tai kadua ni Uciwai, ka kauti koya mai ena vanua o Kenani ka vakavuqataka na nona kawa ka soli Aisake vei koya.
4 'Vei Aisake, Au sa soli Jekope kei Iso. Ki vei Iso Au sa solia vua na ulunivanua o Sia me taukena, ia o Jekope kei ira na luvena sa lako sobu ki Ijipita.
5 'Au sa talai Mosese kei Eroni, Au sa vakararawataki Ijipita ena veika Au sa vakayacora vei ira. Ni oti o ya, Au sa kauti kemuni tani mai.
6 'Au sa kauti ira tani mai na tamamuni mai Ijipita, o ni sa lako mai ki na wasawasa; era sa cicivi kemuni mai na kai Ijipita ena kareti ni valu kei na kena ose ena Wasawasa Damudamu.
7 'Era sa qai tagi vei Jiova, o Jiova sa qai biuta na butobuto ena kemuni maliwa kei ira na Ijipita. Sa qai kauta mai vei ira na waitui ka ubi ira kina. Na matamuni sa raica na veika oqo mai Ijipita. O ni sa tiko ena vanua liwa me dede sara.
8 'Au sa kauti kemuni mai ki na nodra vanua na Amoraiti, era sa tiko mai na tai kadua ni Joritani, era sa vala kei kemuni. Ia Au sa soli ira vei kemuni, mo ni taukena kina na nodra vanua, Au sa vakarusai ira kina e matamuni.
9 'O Pelaki na luvei Sipori na tui Moapi, sa tucake me vala kei Isireli, sa talai Pelani na luvei Peori me rukaki kemuni.
10 'Au sa sega ni vakarorogo vei Pelami, sa vakuria ga o koya me vakalouvinakataki kemuni. Au sa sereki kemuni mai na ligana.
11 'O ni sa qai takosova na Joritani ka lako mai ki Jeriko. Era sa vala kei kemuni na kai Jeriko, o ira talega na Amoraiti, na Perisaiti, na kai Kenani, na Itaiti, na Kirisaqaiti, na Ivaiti kei ira na Jepusaiti. Ia, Au sa soli ira ki na ligamuni.
12 'Au sa tala na o ni me liu vei kemuni, me cemuri ira tani mai vei kemuni, oi rau talega na tui ni Amoraiti, ia ka sega ga ena nomuni i seleiwau se na nomuni dakai titi.
13 'Au sa solia vei kemuni e dua na vanua o ni sa sega ni oca kina, kei na veikoro o ni sa sega ni tara, ka o ni sa tiko kina; o ni sa kana mai na veivaini kei na veiolive o ni a sega ni tea.'
14 "O koya oqo, mo ni rerevaki Jiova, ka qaravi Koya ena yalovinaka kei na yalodina, mo ni biuta tani na kalou era sa qarava na nomuni qase mai na tai kadua ni Uciwai, mai Ijipita talega. Mo ni qaravi Jiova!
15 "Kevaka sa ca vei kemuni, mo ni qaravi Jiova, mo ni qai digitaka e daidai se o cei mo ni qarava, o ira na kalou era sa qarava na nomuni qase mai na tai kadua ni Uciwai, se na nodra kalou na Amoraiti ena vanua o ni sa tiko kina. Ia, oi au kei na noqu vuvale, keitou na qaravi Jiova ga."
16 Era sa sauma lesu kece na tamata ka vaka: "Me yawa sara vei keimami me keimami biuti Jiova ka qarava na kalou tani;
17 "O Jiova na neimami Kalou, sai Koya na Kalou sa kauti keimami mai kei ira na tamai keimami mai na veivakabobulataki mai Ijipita, sai Koya sa cakava na veika lelevu e matai keimami ka maroroi keimami ena sala ka vakavuna na neimami lako siviti ira kece mai sa tu ena sala.
18 "O Jiova sa cemuri ira tani mai na matai keimami, o ira talega na Amoraiti era sa tiko ena vanua. Keimami na qaravi Jiova ga, ni sa neimami Kalou o Koya."
19 O Josua sa tukuna vei ira na tamata, "O ni sa sega ni qaravi Jiova rawa ni sa ka tabu o Koya, sa Kalou vuvu o Koya. Ena sega ni rawa ni vosota na nomuni caka cala kei na nomuni valavala ca.
20 "Kevaka o ni sa biuti Jiova ka qarava na kalou tani, o Jiova ena vuki mai ka tarai kemuni vakaca sara ka vakaqeavutaki kemuni, mai na Nona daucaka vinaka vei kemuni."
21 Era sa sauma lesu vei Josua ka vaka: "E sega keimami na qaravi Jiova ga!"
22 Sa vosa vei ira na tamata o Josua ka vaka: "O ni sa vakadinadinataki kemuni, ni o ni sa digitaki Jiova me nomuni, ka qaravi Koya." Era sa tukuna kece mai, "Keimami sa kenai vakadinadina!"
23 "O koya oqo," sa tukuna o Josua, "Mo ni biuta tani na veikalou tani sa tiko vei kemuni, mo ni vagolea ga na nomuni bula vei Jiova na nodra Kalou na Isireli."
24 Era sa tukuna vei Josua na tamata, "O Jiova na neimami Kalou, keimami na qarava ga!"
25 Sa cakava o Josua na veiyalayalati kei ira na tamata ena siga ga o ya, ka cakava vei ira nai lesilesi kei na lewa mai Sikemi.
26 Sa qai vola o Josua na vosa kece oqo ena i Vola ni Vunau ni Kalou. Sa qai taura e dua na vatu levu ka tuva toka mai kea ena ruku ni oki sa tiko ena yasa ni vale ni Kalou.
27 Sa tukuna o Josua vei ira na tamata kecega, "Na vatu oqo sai vakadinadina vei keda, ni sa keda o Koya. Sai vakadinadina kina vei kemuni, de o ni vakalasuya na Kalou."
28 Sa qai sereki ira o Josua mera dui lako ki na nodra dui votavota.
29 Ni sa oti oqo, o Josua na luvei Nuni, na dauveiqaravi i Jiova, sa qai mate, ni sa yabaki dua na drau ka tini.
30 Era sa buluti koya ena i yalayala ni nona vanua mai Timinaca – Sera, ena vei Ulunivanua nei Ifereimi ena vualiku kei Qeasi.
31 O ira na Isireli era sa qaravi Jiova ena gauna taucoko nei Josua kei na nodra gauna na qase, era sa qai mate e muri vei Josua o ira kece sa kila na cakacaka i Jiova sa cakava vei ira na Isireli.
32 Na sui nei Joseva era sa kauta mai na luvei Isireli ena nodra lako mai Ijipita, era sa mai buluta e Sikemi ena vanua sa volia o Jekope mai vei ira na luvei Emori na tamai Sikemi ena dua na drau na tiki ni siliva, sa yaco kina me nodra i votavota na luvei Joseva.
33 O Iliesa na luvei Eroni sa mate; era sa buluti koya ena delana sa nei Finaisi na luvena, sa soli vua mai na veiulunivanua nei Ifereimi.


text:
Janueri 22-28
MACIU 8-9
Sere 17 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Lomani Ira na Lewenivanua o Jisu”: (10 min.)
Mac 8:1-3—E duatani na loloma e vakaraitaka o Jisu vua e dua na vukavuka (“me tarai koya,” “Au vinakata” ivakamacala ni vosa ena Mac 8:3, nwtsty)
Mac 9:9-13—O Jisu e lomani ira na beci (“kana tiko,” “daukumuni ivakacavacava” ivakamacala ni vosa ena Mac 9:10, nwtsty)
Mac 9:35-38—Nona lomani ira na lewenivanua o Jisu e uqeti koya me vunau ena gauna e oca kina, e kerea tale ga na Kalou me levu na dautatamusuki (“lomani ira” ivakamacala ni vosa ena Mac 9:36, nwtsty)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Mac 8:8-10—Na cava eda vulica vei Jisu ena nodrau veivosaki kei na turaganivalu? (w02 15/8 13 ¶16)
Mac 9:16, 17—Na cava e vakabibitaka o Jisu ena rua na vosa vakatautauvata qo? (jy 70 ¶6)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Mac 8:1-17
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
iKarua ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Tekivu ni o vakayagataka na Vakatutu ni Veivosaki. Sureti koya ina soqoni.
iKatolu ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Digia ga na tikinivolatabu, solia na ivola ni vuli iVolatabu.
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) bhs wase 4 ¶18-19
NODA BULA VAKARISITO
‘Lesi Koya na Kalou me Turaga, me Karisito Tale ga’—Wase 1, Vidio Lekaleka: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Ni wili oti na Maciu 9:18-25, saravi tale ga na vidio lekaleka, taroga sara:
E vakaraitaka vakacava o Jisu nona kauaitaki Jairo kei na marama tauvimate?
E uqeti iko vakacava na itukutuku qori mo nuitaka na parofisai me baleta na veiliutaki ni Matanitu ni Kalou?
Eda na vakatotomuria vakacava na loloma i Jisu?
-
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 5
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 95 kei na Masu


text:
HAPPY INTERNATIONAL MIDWIFERY WEEK VEIKEMUNI KECE SARA NODA NASI.
Written by Maria Solomone on May 5, 2022
Ni kua e vakananumi kina ena noda  vuravura na nodra veiqaravi na marama Nasi ena vuku ni nodra dau veiqaravi ena veivakasucumi.
Mai na Vualiku era biuta vata kina e dua na kena porokaramu,ka duavata kei ira na lewenivanua me baleta na kena marautaki.
Tabana ni Bula mai na Vualiku
E ra tayabe ena loma ni tauni ena mataka ni kua,me yaco sara yani ki na Civic Centrre,ka sa vakarautaki tu kina na veika era vakaraitaka vei ira na lewenivanua me baleta na nodra veiqaravi ena Valenibula,ka gauna vinaka mo ni gole yani ka raica na nodra veiqaravi na tabana ni vakasucu me tekivu mai na nodra laurai na tiko bibi mai na gauna e bukete lailai kina,kei na nona dau laurai tiko o bukete me yaco sara na vanua ni vakasucu ki na vanua e tiko kina o marama vakasucu kei na nona papa lailai ni oti mai na vakasucu.
E kena i kau tiko oya “100 Years of Progress”
E dola raraba tale ga na vakatataro vei ira na lewenivanua me baleta na veiqaravi ena tabana qo,mai na Tabacakacaka ni Bula,ka ra tiko tale ga na kena i vakalesilesi me ra na vukei ira kina na lewenivanua.Oti sa qai vakatinitini ean dua na veimaliwai sa bula,na “SIBA” vaka i vua.
Qai mai tinia na porokaramu e dua na kena ‘SIBA’
Vakarorogo tiko ga mai ena Vitifm 92fm,92.2fm,92.6fm
source:MOH


text:
Tiseba 3-9
CAKACAKA 9-11
Sere 115 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Mai iTalatala Gugumatua na Dauveitusaqati”: (10 min.)
Cak 9:1, 2—O Saula e dau tusaqati ira na tisaipeli i Jisu (bt 60 ¶1-2)
Cak 9:15, 16—Digitaki o Saula me vunautaki Jisu (w16.06 7 ¶4)
Cak 9:20-22—Mai italatala gugumatua o Saula (bt 64 ¶15)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Cak 9:4—Na cava e tarogi Saula kina o Jisu: “Na cava o vakacacani au tiko kina?” (bt 60-61 ¶5-6)
Cak 10:6—Na cava e bibi kina nona vakaicili o Pita vua e dua na daucaka leca? (“Saimoni, e daucaka leca” ivakamacala ni vosa Cak 10:6, nwtsty)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Cak 9:10-22
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vidio ni iMatai ni Veisiko: (4 min.) Me saravi qai veivosakitaki na vidio.
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki.
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) jl lesoni 6
NODA BULA VAKARISITO
Veika e Gadrevi ena iVavakoso: (8 min.)
Cavuikalawa ni iSoqosoqo: (7 min.) Me saravi na vidio ni Tiseba Cavuikalawa ni iSoqosoqo.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 44
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 59 kei na Masu


text:
WASE 50
Vunau Tiko ga ni Sotavi na Veitusaqati
MACIU 10:16–11:1 MARIKA 6:12, 13 LUKE 9:6
-
VAKAVULICI QAI TALAI NA YAPOSITOLO
E matata vakasigalevu na ivakasala i Jisu vei ratou nona yapositolo ena iwalewale ni nodratou cakacaka vakavunau. E vakasalataki ratou tale ga vakayalololoma me baleti ira na dauveitusaqati: “Raica, au sa talai kemudou yani me vaka na sipi ena kedra maliwa na olifa . . . Dou qarauni ira na lewenivanua, nira na veilewaitaki kemudou, era na kuitataki kemudou tale ga ena nodra valenilotu. Dou na qai kau ina matadra na kovana kei na tui ena vukuqu.”—Maciu 10:16-18.
Eratou rawa ni tusaqati vakaca na imuri i Jisu, ia e vakayaloqaqataki ratou ena nona yalataka: “Ni dou sa kau, dou kua ni leqataka na ka mo dou tukuna se na kena itukutukuni, ni na qai vakatakilai vei kemudou ena kena gauna, ni dou na sega ni vosa tiko ga o kemudou, ena vosa ena vukumudou na yalo i Tamamudou.” E kaya tale o Jisu: “Ena vakavuna o gone na mate nei tuakana, o tuakana ena vakavuna na mate nei tacina, o tama ena vakavuna na mate nei luvena, o ira na gone era na saqata na nodra itubutubu, era na vakavuna tale ga nodra mate. Era na cati kemudou na tamata kece ena vuku ni yacaqu, ia o koya e vosota me yacova na icavacava ena vakabulai.”—Maciu 10:19-22.
E bibi duadua na cakacaka vakavunau, e veiuqeti kina o Jisu me ratou qaseqase nona imuri me rawa ni ratou vunau tiko ga. E kaya: “Ke ra vakacacani kemudou ena dua na koro, dou dro ina dua tale na koro, au tukuna vakadodonu vei kemudou, ni dou se bera ni sikova na koro kece e Isireli, sa na yaco mai na Luve ni tamata.”—Maciu 10:23.
E totoka dina nona veivakavulici, veivakasalataki, kei na nona veivakayaloqaqataki o Jisu vei ratou na 12 nona yapositolo. Ia era okati tale ga e keri o ira era na vunau ni sa mate qai vakaturi o Jisu. E kilai qori ena nona kaya ni ‘tamata kece era na cati’ ira nona tisaipeli, sega ni vanua ga eratou lai vunau kina na yapositolo. Eda sega tale ga ni bau rogoca ni ratou kau na yapositolo vei ira na kovana kei na tui ena nodratou ilakolako vakavunau qo e Kalili, se ra vakavuna na weka nodratou mate.
A vakaibalebaletaka tiko gona ina veigauna e muri o Jisu na veika e tukuna vei ratou na yapositolo. Vakasamataka mada na nona tukuna o Jisu ni ratou se bera ni sikova na koro kece nona tisaipeli, “sa na yaco mai na Luve ni tamata.” Qori e vakaraitaka ni se bera ni oti nodra vunautaka na Matanitu ni Kalou na nona tisaipeli, sa na lako mai na Tui o Jisu Karisito me Turaganilewa ni Kalou.
Ke ratou tusaqati na yapositolo ena cakacaka Maciu 10:24, 28.vakavunau, me ratou kua ni kurabui ni kaya o Jisu: “Na tisaipeli e sega ni uasivia na nona qasenivuli, se na dauveiqaravi na nona turaga.” Eratou na beci qai tusaqati na yapositolo me vaka ga e caka vei Jisu ni vunautaka voli na Matanitu ni Kalou. Ia e veiuqeti o Jisu: “Dou kua ni rerevaki ira era vakamatea na yago ia era sega ni vakarusa rawa na bula, dou rerevaki koya ga e rawa ni vakarusa na bula kei na yago e Qiena.”—
E cakava sara ga qori o Jisu. A yaloqaqa qai bole mate, me kua ga ni tawayalodina vua e kaukaua duadua, o Jiova. O Jiova ga e rawa ni vakarusa na “bula” (kena ibalebale nona inuinui ni bula e dua ena gauna se bera mai), se vakabula e dua sa mate me bula tawamudu. Qori ena vakayaloqaqataki ratou sara ga na yapositolo!
E vakatauvatana va qo o Jisu nona karoni ira na nona imuri na Kalou: “E sega ni volitaki e rua na siparo ena dua na ilavo lailai? Ena sega ni lutu ina qele e dua vei rau me sega ni kila na Tamamudou. . . . Dou kua gona ni rere, dou talei sara vei ira na siparo.”—Maciu 10:29, 31.
Ena tawasei ira na vuvale na itukutuku era vunautaka na tisaipeli i Jisu, era na ciqoma eso na lewenivuvale eso tale era na cata. E kaya o Jisu: “Dou kua ni nanuma niu kauta mai na veisaututaki e vuravura.” Ena gadrevi na yaloqaqa me ciqoma kina na ka dina ena iVolatabu e dua na lewenivuvale. E tomana o Jisu: “E sega ni yaga vei au o koya e lomani rau cake na tamana kei na tinana qai vakalailai vei au, e sega tale ga ni yaga vei au o koya e lomani rau cake na luvena tagane se yalewa qai vakalailai vei au.”—Maciu 10:34, 37.
Eso era na rogoci ratou na tisaipeli i Jisu. E kaya: “O koya e solia e dua mada ga na bilo wai batabata vua e dua vei ira na lalai qo me gunuva baleta ni tisaipeli, au tukuna vakadodonu vei kemudou, ena sega sara ni kau tani vua na nona icovi.”—Maciu 10:42.
Eratou vakarautaki vinaka sara ga na yapositolo ena veivakavulici, veivakasalataki, kei na veivakayaloqaqataki i Jisu, eratou mani lakova “na koro kece ena yalava ya, eratou vunautaka na itukutuku vinaka, eratou veivakabulai tale ga e veiyasana kece.”—Luke 9:6.


text:
ITALANOA 47
Na Daubutako e Isireli
RAICA mada na ka e buluta tiko na tamata oqo ena nona valelaca! Na isulu totoka, dua na uma koula kei na so na tiki ni siliva mai na koro o Jeriko. Na cava e dodonu me caka ena veika e kau mai Jeriko? O se nanuma tiko?
E dodonu mera vakarusai, ia na koula kei na siliva me kau ina valeniyau i Jiova. Eratou talaidredre vua na Kalou na tamata oqo. Eratou butakoca na veika e nona na Kalou. Oqo o Ekani kei iratou na lewe ni nona vuvale. Meda raica mada na ka e qai yaco.
Oti ga nona butako mai o Ekani, a tala o Josua e so na tamata mera lai valuta na koro o Ai. Era a vakadrukai mai. Era moku mate e so ra qai dro na kena vo. E rarawataka vakalevu o Josua qai cuva ina qele me masu vei Jiova: ‘Na cava o ni cakava kina me yaco vei keimami na ka oqo?’
A sauma o Jiova: ‘Tucake mai! Era sa ivalavala ca na Isireli, nira vunia na ka me vakarusai se me kau ina vale i Jiova. Era butakoca e dua na isulu totoka. Au na sega ni vakalougatataki iko me yacova sara na nomu sa vakarusa na isulu vaka kina o koya e cakava lo tiko na ka oqo.’ E kaya o Jiova ni na vakaraitaka vei Josua se o cei na tamata ca oqo.
E soqoni ira vata mai na tamata o Josua qai tukuni Ekani o Jiova. E kaya o Ekani: ‘Au sa ivalavala ca. Au kunea e dua na isulu rairai totoka, na uma koula, kei na tikitiki ni siliva. Ia, niu rui taleitaka vakalevu au mani kauta kina. E bulu tiko ena loma ni noqu valelaca.’
Ni sa kau mai na ka kece a butakoca o Ekani sa qai kaya o Josua: ‘Na cava o vakavuna kina na leqa vei keimami? Raica o Jiova ena sauma vei iko!’ Ra sa qai vakaviriki Ekani kei na nona vuvale na tamata me yacova ni ratou mate kece. E ka ni vuli oqo vei keda se vakacava? Meda kua ni taura na ka e sega ni noda.
Era qai lai valuti Ai tale na Isireli, ni tokoni ira tiko o Jiova e nodra kina na qaqa.


text:
Turaganilewa
Chapter 9
O Apimeleki na luvei Jerupeali sa lako yani ki Sikemi vei ira na nona momo, ka veitalanoa vata kei ira na wekana mai yasai tinana ka vaka,
2 "Mo ni vosa me ra kila na tamata kecega e Sikemi, 'O cei e vinaka vei kemuni, me ra veiliutaki vei kemuni o ira kece na lewe vitusagavulu na luvei Jerupeali oqo, se, me dua ga e liutaki kemuni?' Mo ni kila ni Oi au na nomuni dra dina, na lewemuni kei na suimuni dina."
3 O ira na nona momo, era sa tukuna kecega na veika me baleti Kitione vei ira taucoko na tamata sa gole kece me muri Apimeleki ni ra sa tukuna "Ni o koya e tacida ga."
4 Era sa solia vua e vitusagavulu na sikele siliva mai na valenisoro nei Peali Paerici, me ra voli kina na tamata vucesa ka dauvakacaca me ra muri koya.
5 Sa lako o koya ki na vale nei tamana e Ofara ka vakamatei ira na tacina, e vitusagavulu na luvei Jerupeali e gone duadua, sa qai vo, baleta ni a vunitaki koya.
6 O ira kece na tagane e Sikemi, era sa soqoni vata, o ira kece e Beci- Milo, era sa lako ka buli Apimeleki me tui, ena ruku ni vuni oki ena duru sa tu mai Sikemi.
7 Ni ra sa tukuna vei Jocame na vei ka oqo, sa lako o koya ka la'ki tu ena ulunivanua o Kerisimi, sa kaci sara vakadomoilevu ka tukuna vei ira: "Ni vakarorogo vei au oi kemuni e Sikemi, me vakarorogo kina vei kemuni na Kalou!
8 "Na vunikau sa lako yani me lumuta na tui vei ira, era sa tukuna vua na vuni olive, 'Mo liutaki keimami!'
9 Sa tukuna vei ira na vuni olive, 'Me'u sa muduka beka na noqu solia tiko na noqu waiwai, o koya era sa doka kina na Kalou kei ira na tamata, ka lako me vakaqara na veitokoni ni veivunikau?'
10 "Era sa qai tukuna na veivunikau vua na vuni lolo, 'Mo lako mai ka liutaki keimami!'
11 Sa qai tukuna vei ira na vuni lolo, 'Me'u sa muduka beka na kequ kamikamica kei na vuaqu vinaka, ka me'u lako ka vaqara na veitokoni ni veivunikau?'
12 "Era sa tukuna na veivunikau vua na vaini, 'Lako mai mo mai liutaki keimami!'
13 Sa tukuna vei ira na vaini, 'Me'u sa muduka beka na noqu waini vou, o koya sa vakamarautaka na Kalou kei na tamata?'
14 "Era sa tukuna kecega na veivunikau vua na vuni soni, 'Lako mai mo mai liutaki Keimami.'
15 Sa tukuna na soni vei ira na veivunikau, 'Kevaka sa vakaidina ni o ni sa lumuti au me'u nomuni tui, mo ni lako mai ka mai vakaruru ena noqu rurugu; Kevaka sa sega me lako mai na bukawaqa mai na soni ka kania kece na sitari mai Lepanoni!'
16 "O koya oqo, kevaka o ni sa cakacaka vakaidina ena yalovinaka ena nomuni cakava me tui o Apimeleki, ka o ni sa cakava vakavinaka ki na vuvale ei Jerupeali, ka cakava vua me vaka sa yaga me caka vua O
17 "Ni o tamaqu sa vala ena vukumuni, solia na nona bula, ka sereki kemuni mai na ligadra na kai Mitiani;
18 "Ia, o ni sa tubu cake ena siga oqo me coqai tamaqu tale kei na nona vuvale ka vakamatea e vitusagavulu na luvena ena dua na vatu, ka vakaturi Apimeleki na luve ni nona dauveiqaravi me tui vei ira na tagane e Sikemi baleta ni tacimuni o koya O
19 "Kevaka o ni sa cakacaka vakaidina ka vaka yalovinaka vata kei Jerupeali kei na nona vale ena siga oqo, mo ni qai marautaki Apimeleki, ka me marautaki kemuni talega o koya.
20 "Kevaka sa sega me lako mai na bukawaqa mai vei Apimeleki ka kani ira kece na tagane mai Sikemi kei Beci-milo, ka qai kani Apimeleki talega na bukawaqa mai vei ira na tagane mai Sikemi kei Beci-Milo!"
21 A sa cici yani o Jonacani ka dro sara; a sa lako ki Bia ka tiko mai kina, ni sa rerevaki Apimeleki kei ira na tacina.
22 Sa liutaki Isireli tiko o Apimeleki me tolu na yabaki,
23 Na Kalou sa vakatala e dua na veivakayalocataki ena maliwa kei Apimeleki kei ira na Sikemi; o ira na tagane ni Sikemi era sa cakacaka vata kei Apimeleki,
24 Na cala kece sa caka vei ira na vitusagavulu na luvei Jerupeali me sa vakadodonutaki kei na nodra dra me sa tau vei Apimeleki ga kei ira na tacina o ira sa veivakamatei kei ira kecega mai Sikemi era sa veivuke ena nodra vakamatei.
25 O ira mai Sikemi era sa toka vuni mai na ulunivanua me ra butakoci ira kece era sa lako yani ena sala o ya; oqo, sa tukuni kece vei Apimeleki.
26 O Kali na luvei Epeti sa lako mai kei ira na tacina ki Sikemi; o ira mai Sikemi era sa solia na nodra veivakabauti vei koya.
27 Era sa lako yani ki na veiwere, era sa tomika mai na vaini ka cakava na waini me ra marau kina. Era sa lako ki na vale ni nodra kalou ka kana ka gunu ka rukaki Apimeleki.
28 Sa tukuna o Kali na luvei Epeti, "O cei o Apimeleki, O cei o Sikemi me rawa ni da qaravi koya kina? Sa sega beka ni o koya na luvei Serupeali kei Sepulu na nona dauveivakasala? Mo ni qaravi ira na tamata i Amori ka tama i Sikemi na cava na vuna me da qaravi Apimeleki kina?
29 "Kevaka ga era sa tiko e ligaqu na tamata oqo! Au na qai kauti Apimeleki tani," Sa tukuna o koya vei Apimeleki, "Mo vakaikuritaka na nomuni sotia ka lako mai!"
30 O Sepulu sa veiliutaki mai na koro levu, ni sa rogoca na vosa nei Kali na luvei Epeti, sa tubu sara na nona cudru.
31 Sa vakauta vuni nai tukutuku vei Apimeleki, "Mo kila, o Kali na luvei Epeti kei ira na tacina era sa lako mai ki Sikemi, eke era sa taura vakaukauwa na koro mai vei kemuni.
32 "Oqo mo qai tucake ni sa bogi, o iko kei ira era sa tiko vata kei iko ka la'ki wawa tiko mai na veiwere.
33 "Ena qai yaco ni sa cabe cake na matanisiga, mo ni na duri cake vakatotolo ka toso yani ki na koro, me yacova ni sa lako mai na tamata sa tiko vata kei koya, me ra lako mai vei kemuni, mo ni qai vakayacora vei ira na veika o ni sa vinakati, ni sa dua na kena gauna vinaka."
34 O Apimeleki kei ira kece sa tiko vata kei koya, e ra sa duricake ni se bogi ka waraki ira na kai Sikemi ni ra sa wase vaka va tiko.
35 Ni sa lako yani o Kali na luvei Epeti ka laki tucake tu e nai curucuru ni matamata ni koro. O Apimeleki kei ira sa tiko vata kei koya nira wawa tiko, era sa tucake mai.
36 Ni sa raici ira na tamata o Kali, sa qai vosa vei Sepulu, "Raica era sa lako sobu mai na tamata mai na ulunivanua," ia, o Sepulu sa tukuna vua, "O na raica tikoga nai yaloyalo ni ulunivanua me vaka ga na tamata."
37 Sa vosa tale o Kali ka vaka, "Raica na tamata era sa lako vaka dodonu tiko mai oqori, kei na dua tale nai lawalawa sa lako tiko mai na Vunioki Vakalou."
38 Sa tukuna vua o Sepulu, "E vei sara mada na gusumu o a tukuna kina, o cei o Apimeleki, e dodonu kina meda qaravi koya? O ira beka oqo na tamata eda a beci ira? Mo lako yani kevaka o sa vinakata mo valuti ira oqo."
39 Sa lako yani o Kali kei ira e Sikemi, ka vala kei Apimeleki.
40 Sa cemuri koya o Apimeleki, ka sa dro yani, era sa bale eso ka mavoa, ena matamata sara mada ga ni koro.
41 Sa tiko e Aruma o Apimeleki, o Sepulu sa cemuri Kali kei ira na tacina me ra kua tale ni tiko e Sikemi.
42 Sa qai yaco ena siga ka tarava ni ra sa lako mai kina buca ena were, era sa tukuna vei Apimeleki.
43 Sa qai tauri ira na nona o Apimeleki ka wasei ira vakatolu nai lawalawa ka la'ki wawa tiko ena buca. Ka raica ni ra sa lako tiko mai na tamata mai na koro; sa tucake ka valuti ira.
44 O Apimeleki kei ira sa tiko vata kei koya,era sa cici vakatotolo ka laki tu ena matamata ni koro; era sa cici yani vakatotolo e rua tale nai lawalawa ki na veiwere ka vakamatei ira sa tiko kina.
45 O Apimeleki sa valuta na koro ena siga taucoko, sa taura na koro ka vakamatei ira kece na tamata era sa tiko kina. Sa vakarusa sara na koro ka viritaka ki na na masima.
46 Ni sa rogoca kece na tagane ena vale cecere kei Sikemi na ka oqo, era sa curu yani ki nai drodro ni vale ni soro ni kalou o Berici.
47 Sa qai tukuni vei Apimeleki na vanua era sa tiko kece kina na tagane era a tiko mai na vale cecere kei Sikemi.
48 Sa lako cake kina ulunivanua o Salimoni, o koya kei ira kece sa tiko vata kei koya o Apimeleki sa taura e dua na i matau ena ligana ka taya sobu e dua na taba ni kau ka taura cake ka vakataqara e domona; sa qai tukuna vei ira na tamata era sa tiko vata kei koya, "Na veika o ni sa raiaca ena noqu cakava, mo ni vakatotolo sara, mo ni cakava me vaka au sa cakava."
49 Era sa muria vakayadua na tamata na veika sa cakava o Apimeleki, era sa biuta ki nai drodro ni valu ka ra sa vakama nai drodro me yacova ni ra sa mate kece na tamata ena bai ni koro kaukauwa mai Sikemi, era sa lewe dua na udolu kece, na tagane kei na yalewa.
50 Sa qai lako ki Tibesi o Apimeleki ka valuti Tibesi ka taura.
51 Ia sa dua na bai ni koro kaukauwa, o ira kece na tagane kei na yalewa—o ira kece na tamata ena koro—era sa dro ka sogoti ira kecega kina; ka ra lako sara ki na tikina e cake.
52 Sa toso voleka mai kina o Apimeleki me valuta; sa toso voleka mai kina katuba ka me vakama.
53 Sa dua na marama sa viritaka sobu mai e dua na vatu levu ni qaqi sila ka lutuka donu na ului Apimeleki, ka voroka na nona qavokavoka.
54 Sa kaciva mai vakatotolo na nona daucola yaragi, "Mo vakamatei au vakatotolo de ra qai talanoataka ni vakamatei au, 'E dua na marama sa vakamatei koya.'" Sa qai suaki koya na nona cauravou, ka sa mate yani.
55 Ia, ni ra sa raica na luvei Isireli ni sa mate o Apimeleki, era sa dui lesu tale na tamata yadua kina nona i tikotiko.
56 Sa qai sauma na ca nei Apimeleki na Kalou, me vaka e a vakayacora vei tamana, ena nona a vakamatei ira na vitusagavulu na tacina.
57 Na ka ca kece era sa cakava na tamata nai Sikemi, sa qai sauma lesu na Kalou ki na uludra, ka sa lakovi ira mai kina na ruru ca nei Jocame na luvei Jerupeali.


text:
31 Ena ika11 ni yabaki, ena ikatolu ni vula ena imatai ni siga ni vula, e vosa tale vei au o Jiova, e kaya:2 “O iko na luve ni tamata, mo kaya vei Fero na tui Ijipita kei na nona ilala levu,+‘O cei e kaukaua me vakataki iko?3 E dua na kai Asiria, na sitari ni LepanoniE totoka na tabana, e rugurugua me vaka na veikau, e balavu,E tara na o na sovuna.4 E tubu levu ena vuku ni wai, e balavu ena vuku ni wai titobu,E wavokita na veiuciwai na vanua e tei kina,E vakasuasuataka na kau kece ni vanua na kena soniwai.5 Oya na vuna e balavu kina vei ira kece na kau ni vanua.E levu na tabana, e babalavu na tabanaEna levu ni wai ena kena veiuciwai.6 Era vakasova e tabana na manumanuvuka kece ni lomalagi,Era vakasucu e ruku ni tabana na manumanu kila kece ni vanua,Era vakaitikotiko e rukuna na veimatanitu lelevu kece.7 E totoka na kena irairai kei na balavu ni tabana,Ni ti na wakana ina wai levu.8 E sega ni vakatauvatani kei na dua na sitari ena were ni Kalou.+E sega ni tautauvata kei na dua na taba ni vunijunipa,Na taba tale ga ni vunipelani* e sega ni tautauvata kei na tabana.E sega ni dua tale na kau ena were ni Kalou e uasivia na kena totoka.9 Au bulia me totoka, me levu na drauna,Era vuvutaki koya na vo ni kau e Iteni, na were ni Kalou dina.’10 “O koya gona, qo na ka e tukuna na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Ni rui balavu, e tara na o na sovuna qai dokadokataka e lomana na kena cere,11 au na soli koya vua na iliuliu kaukaua ni veimatanitu.+ Ena valuti koya sara ga, au na cata ni ca na nona ivakarau.12 Era na taya sobu na vulagi, qo o ira na tamata voravora ni veimatanitu, era na biuta ena veiulunivanua, ena mira na drauna ena buca kece, ena raramusumusu na tabana ena veiuciwai ni vanua.+ Era na lako tani mai rukuna na lewe ni veivanua kece, era biuti koya.13 Ena tiko na manumanuvuka kece ni lomalagi ena tolona sa bale tu, kei na manumanu kila kece ni vanua e tabana.+14 Me kua ni dua na vunikau e volekata na wai me balavu sara se tara na o na sovuna, me kua tale ga ni dua na vunikau e vakasuasuataki vinaka me yacova na kena balavu. Era na mate kece, era na tini e ruku ni qele, kei ira kece na luve ni tamata era lako tiko ina qara.’*15 “Qo na ka e tukuna na Turaga Cecere Duadua o Jiova: ‘Au na vakavuna na lolosi ena siga e lako sobu kina ina iBulubulu.* Au na ubia na wai titobu, au na tarova na kena veiuciwai me kua ni drodro na wai. Au na vakabutobutotaki Lepanoni ena vukuna, ena malai na kau kece ni vanua.16 Au na vakarerei ira na veimatanitu ena rorogo ni kena bale niu biuta sobu ina iBulubulu* kei ira kece na lako ina qara,* era na vakacegui tale ga e ruku ni qele na kau kece e Iteni,+ oya na kau digitaki ni Lepanoni, na kau vinaka sara, na kau kece e vakasuasuataki vinaka.17 Era lako vata kei koya ina iBulubulu* vei ira na vakamatei ena iseleiwau,+ kei ira na tokoni* koya era vakaruru ena kena yaloyalo ena veimatanitu.’+18 “‘Na kau cava e Iteni e vakataki iko ena kemu lagilagi kei na kemu kaukaua?+ Ia o na biu sobu e ruku ni qele kei na kau kece e Iteni. O na davo vata kei ira na sega ni cili, o ira na vakamatei ena iseleiwau. Qo na ka ena yacovi Fero kei ira kece na nona ilala levu,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.”
iVakamacala e ra
^ Dua na kau e tete na tabana, dau takuli na kulina.


text:
8
Tepaia rina Tinoni Izireli si Keke Baṉara
1 Sipu barogoso se Samuela, si va koimata i sa sari na tuna pude na tie varipitui pa Izireli. 2 Sa pozana sa tuna kenuna si e Zoili meke sapu mudina si e Abaeza d. Koa palabatu pa Biasiba si arini. 3 Ba lopu lulia rini sa hahanana tanisa tamadia; na hinata poata mo si ṉaliṉali nia ri kara, ke hoke ta tabara golomo poata sari karua, meke lopu hoke vilasa va toṉoti ri kara sari na vinaritokei.
4 Meke varigara sari doduru koimata pa Izireli, meke la koe Samuela pa Rama, 5 meke zama koasa, “Ego, ele barogoso si goi, meke lopu lulia rina tumu koreo sa hahanana tamugoi. Gua asa ke, mamu vizatia keke ṉati baṉara pude baṉarani gami, pude ari mami baṉara si gami, gua rina votiki popoa pu ari dia!”* Diut 17:14 6 Lopu qetu nia Samuela sa tinepa baṉara, ke varavara la koe Zihova si asa; 7 meke zama se Zihova, “Mu va avosi tu sari doduru tiṉitoṉa pu zama atu ni ri na tinoni koa goi. Na lopu agoi si kilu igo rini. Arau tu sapu lopu hiva Nau rini pude na dia Baṉara. 8 Podalae tu sipu turaṉa vura ni Rau pa Izipi, si luara pani Au rini si Arau meke vahesi rini sari na votiki tamasa, meke kamahire si tavete atu nia rini koa goi gua sapu hoke tavetavete mae nia rini koa Rau. 9 Ke gua asa, mamu va avoso lamo koa rini, ba mamu va balau valeani, mamu va bakala valeania koa rini gua sapu kaqu evaṉa guni ri na dia baṉara si arini.”
10 Meke tozi ni Samuela sari na tinoni pu tepa ia si keke baṉara sari doduru ginugua pu zama ni e Zihova. 11 “Gua he si kaqu taveteni gamu sa mia baṉara si gamu.” Va bakalia Samuela si asa. “Kaqu tavete ni tie varipera sa sari na tumia koreo. Kaiqa si kaqu va tavetaveti sa koari nana totopili varipera, kaiqa si kaqu koi pa hose varipera, meke kaiqa si kaqu haqala va kenue koari na totopili varipera. 12 Kaiqa arini si kaqu va palabatu i sa pude kopu ni sari keke tina tie, meke kaiqa si pude va palabatu i pa lima ṉavulu tie. Sari na tumia si kaqu lete i sari nana inuma, paketi sari na vuadi, meke taveti tugo sari nana tiṉitoṉa varipera meke sari na tiṉitoṉa tadi na totopili. 13 Sari na tumia vineki si kaqu tavetavete lumu tanisa meke tavetavete guana nana tie rararo na kinakina bereti. 14 Kaqu vagi sa sari mia inuma leleadi, na inuma vaeni, meke na linetelete olive, meke vala ni koari na nana palabatu. 15 Kaqu vagia tugo sa sa keke pa manege koari mia huiti meke na mia qurepi d meke vala i koari na palabatu pa nana vetu meke koari kaiqa palabatu pule. 16 Kote vagi sa sari mia nabulu, bulumakao, na doṉ'ki, pude tavetavete ponia si asa. 17 Kaqu vagia tugo sa sa keke pa manege koari mia rovana. Meke gamu ba kaqu ta evaṉae na nana nabulu tugo sa. 18 Pana mae kamo sa totoso sana, si kote qumiqumi sisigiti si gamu, sina koa gua koasa mia baṉara sapu vizatia gamu telemia, ba lopu kaqu va avosi Zihova sari na mia qinumiqumi.”
19 Lopu hiva va avoso la ia rini se Samuela, ba zama tu, “Lokari! Hiva nia tugo gami si keke baṉara. 20 Pude kekeṉoṉo gua ri kaiqa votiki butubutu si gami, pude na mami baṉara soti telemami pude totolini gami meke turaṉa vura lani gami pa vinaripera pude razai sari na mami kana.” 21 Va avoso betoi Samuela sari doduru ginugua gua pu zama ni rini, meke la si asa meke tozi nia se Zihova. 22 Olaṉa se Zihova, “Mu tavetia tu gua sapu hiva nia rini, mamu vala nia tu si keke baṉara.” Meke tiqe tozi ni Samuela sari doduru pude pule la pa dia popoa.


text:
Kuila
Na kuila e dua na tiki ni isulu (vakawasoma na kena kaukauwa se yaraica) e dua na kena iculacula kei na kena iculacula. E dau vakayagataki me ivakatakarakara, e dua na misini vakaraitaki, se me iukuuku. Na vosa kuila e vakayagataki talega me baleta na droini e vakayagataki tiko, kei na kuila era sa vuki me dua na iyaya raraba ni cakacaka ni veivakatauvatani kei na ivakatakilakila, vakauasivi ena veivanua e veibolei kina na veitaratara (me vaka na veikauniveikau ituvaki e so, na vanua e vakayagataki kina na isakisaki).


text:
WASE 106
Rua na Vosa Vakatautauvata ni Loganivaini
MACIU 21:28-46 MARIKA 12:1-12 LUKE 20:9-19
-
VOSA VAKATAUTAUVATA NI RUA NA TAGANE
-
VOSA VAKATAUTAUVATA NI LOGANIVAINI
Se qai vagalui ira ga na iliuliu ni bete kei na qase o Jisu ena valenisoro, nira vaqaqa se o cei e solia vua na lewa me cakava kina na ka. E cavuta sara e dua na vosa vakatautauvata me kilai kina se ra tamata vakacava.
E tukuna o Jisu: “E dua na turaga e rua na luvena. E kaya vua na kena imatai, ‘Luvequ, lai cakacaka mada nikua ina loganivaini.’ E sauma o koya, ‘Au na sega ni lako,’ ia e qai veivutuni e muri, mani lako. E kerea tale ga na ikarua ni luvena, e sauma o koya, ‘Au na lako noqu turaga,’ ia e sega ni lako. O cei vei rau qo e cakava na loma i tamana?” (Maciu 21:28-31) E matata vinaka na kena isau—na imatai ni gonetagane e cakava na loma i tamana.
E tukuna sara o Jisu vei ira na dauveitusaqati: “Au tukuna vakadodonu vei kemuni, era na curu tale e liu ina Matanitu ni Kalou na daukumuni ivakacavacava kei na saqamua.” Era sega tu ni qarava na Kalou na daukumuni ivakacavacava kei ira na saqamua. Ia me vaka ga na imatai ni gonetagane, era veivutuni e muri ra qai qaravi koya. O ira na iliuliu ni lotu era vaka na ikarua ni gonetagane, era kaya nira qarava na Kalou, ia era sega ni cakava dina. E kaya o Jisu: “A mai tukuna vei kemuni o Joni [na Dauveipapitaisotaki] na ka dodonu, ia oni sega ni vakabauti koya. Era vakabauti koya na daukumuni ivakacavacava kei na saqamua, ni oni raica mada ga na ka qo, oni sega ga ni veivutuni moni vakabauti koya.”—Maciu 21:31, 32.
E cavuta tale o Jisu e dua na vosa vakatautauvata. E laurai kina nira sega wale ga ni tawayalodina vei Jiova na iliuliu ni lotu, era daucaka ca tale ga. E kaya o Jisu: “E dua na turaga e tea e dua na loganivaini, e vakabaitaka, e kelia e dua na ikeliniwaini, e tara e dua na valececere, e lisitaka vei ira eso na dauteitei, qai lako i vanuatani. Ni sa vulaimatua, e qai tala e dua nona tamata cakacaka me lai kauta mai eso na vuanivaini vei ira na dauteitei. Ia era vesuki koya, ra mokulaka, ra qai vakatalai koya me lesu ligalala. E tala e dua tale nona tamata cakacaka, ia era mokuta na uluna ra qai vosavakacacataki koya. E qai tala e dua tale, era vakamatei koya tale ga, kei na so tale, eso vei ira qo era mokulaki, so era vakamatei.”—Marika 12:1-5.
Vakacava era kila na vakarorogo na ibalebale ni ivakatautauvata i Jisu? De dua era na nanuma lesu na vosa i Aisea: “Na loganivaini nei Jiova ni lewe vuqa na vuvale ni Isireli, o ira na lewe i Juta na iteitei e taleitaka. E nuitaka tiko ga na lewadodonu, ia raica! era lewa ca.” (Aisea 5:7) E tautauvata qori kei na ivakatautauvata i Jisu. Na itaukeiniqele o Jiova, na loganivaini na matanitu o Isireli, e vakabaitaki qai taqomaki ena Lawa ni Kalou. E talai ira na parofita o Jiova mera dusimaki ira na Isireli me vinaka kina na ka era vuataka.
Ia era veitusaqati na “dauteitei” ra qai vakamatei ira na “tamata cakacaka” era talai yani. E vakamacalataka o Jisu: “Sa qai vo vua [na itaukei ni loganivaini] e dua, na luvena tagane lomani. E talai koya sara e muri, e kaya, ‘Era na doka na luvequ.’ Ia era kaya na dauteitei, ‘O koya sara ga qo ena taukena na loganivaini. Mai, tou vakamatei koya me nodatou na nona ivotavota.’ Era kauti koya, ra vakamatea.”—Marika 12:6-8.
Sa qai taroga o Jisu: “Na cava ena cakava na itaukei ni loganivaini?” (Marika 12:9) Era sauma na iliuliu ni lotu: “Ena vakamatei ira sara ga ni sa rui ca na nodra itovo. Ena qai lisitaka na loganivaini vei ira eso tale na dauteitei, era na solia vua na vuanivaini ena vulaimatua.”—Maciu 21:41.
Era sega ni kila nira tukuna sara tu ga na itotogi ena tau vei ira, nira wili mera “dauteitei” ni “loganivaini” Marika 12:10, 11) Sa qai vakabibitaka o Jisu: “Qo na vuna au kaya kina vei kemuni, ena kau laivi vei kemuni na Matanitu ni Kalou me soli ina matanitu e vuataka na vuana.”—Maciu 21:43.i Jiova, na matanitu o Isireli. Na ka e namaka o Jiova mera vuataka na dauteitei qori, e okati kina na nodra vakabauta na Luvena, na Mesaia. E raici ira na iliuliu ni lotu o Jisu qai kaya: “Oni a sega ni wilika na tikinivolatabu qo? ‘Na vatu era a cata na matai e sa mai ivakadei ni tutunivale. Qo e vu mai vei Jiova, e veivakurabuitaki e matada.’” (
Sa ra qai liaca na vunivola kei ira na iliuliu ni bete ni cavuta o Jisu na “vosa vakatautauvata e baleti ira sara ga.” (Luke 20:19) Era sa qai via vakamatei Jisu ga, o koya ena “taukena” na loganivaini. Ia era rerevaki ira na lewenivanua nira okati Jisu me parofita, era sega kina ni via vakamatei koya ena gauna ya.


text:
Vakaliuca Tiko ga na Matanitu ni Kalou
E vakaraitaka o Jisu ena masu ni Turaga ni dodonu meda vakaliuca na veika e vauca na inaki ni Kalou kei na nona Matanitu.
-
Yaca ni Kalou
Matanitu ni Kalou
Loma ni Kalou
-
Keda kakana
Vosoti noda cala
Kua ni rawai keda na vunica
So na ka e vauca na Matanitu ni Kalou au rawa ni masulaka:
-
Me vakatetei na itukutuku vinaka
-
Na yalo tabu ni Kalou me vakaukauataki ira na vakacacani
-
Me vakalougatataka na Kalou na tarataravaki e vakayacori tiko se cakacaka vakavunau lavotaki
-
Me dusimaki ira na liutaka tiko na cakacaka na vuku ni Kalou kei na nona kaukaua
-
So tale


text:
28
Sari na Vina Vukivukihi meke na Vinariponi pa Doduru Rane
1 Zama guahe se Zihova koe Mosese, 2 “Tozini sari na tinoni Izireli pude taveti sari na vinariponi ginani pude ta vala pa hopeke dia totoso pa vina vukivukihi va uququ; sa hibina si qetu nia Rau. 3 Hire sari na vinariponi ginani sapu kote ta poni koa Rau Zihova: pa hopeke rane sari na vina vukivukihi va uququ, karua tuna sipi kokoreo keke vuahenidi, loke ari kisakisadi tinidia. 4 Va vukivukihi nia si keke tuna sipi pana munumunu, meke sa tuna sipi vina rua si pana lodu rimata. 5 Hopeke tuna sipi turaṉae keke kilo palava huiti, meke variheni nia keke lita oela olive. 6 Arini sari na vina vukivukihi va uququ hopeke rane sapu kekeṉoṉo na vina uququ pa Toqere Saenai; na vina vukivukihi va uququ, sapu hibi lea koa Rau Zihova. 7 Totoso ta tavete sa vina vukivukihi munumunu si zoropo nia si keke lita kolo vaeni koasa hope. 8 Pana veluvelu kaqu va vukivukihi nia sa sipi vina rua kekeṉoṉo gua sapu ta tavete pana munumunu. Va vukivukihi nia sa lami turaṉae nia si keke lita kolo vaeni sapu ta zoropo koa sa hope. Arini si na vinariponi ginani sapu sa hibina si qetu nia Rau Zihova.
Sa Vina Vukivukihi pa Rane Sabati
9 Pa hopeke rane Sabati si mamu vagi si karua tuna sipi kokoreo, keke vuahenidi sapu loke ari kisakisadi; va uqu turaṉae ni karua kilo palava sapu varihenie oela olive. Asa sa vinariponi huiti meke zoropo turaṉae nia sa vinariponi kolo vaeni. 10 Arini sari na vinukivukihi vina uququ pude ta tavete pa doduru rane Sabati. Kaqu ta vala si arini pa rane Sabati turaṉae ni sari na vina vukivukihi sapu ta hivae pa hopeke rane.
Sa Vinariponi pa Rane Kekenu pa Doduru Sidara
11 Taveti gamu sari na vinariponi vina uququ koa Rau Zihova pa rane kekenu pa hopeke sidara: Karua bulumakao kokoreo vaquradi, keke sipi kokoreo, meke ka zuapa tuna sipi kokoreo keke vuahenidi, sari doduru pu loke ari kisakisadi. 12 Koari hopeke bulumakao kokoreo si vala turaṉae nia sa vinariponi huiti, sapu ṉeta kilo palava ta henie oela olive. Turaṉae nia sa lami kokoreo si valani karua kilo palava, ta henie oela olive; 13 meke turaṉae nia hopeke tuna sipi si vala nia keke kilo palava ta henie oela olive. Arini sari na vina vukivukihi va uququ, sapu na vinariponi ginani, meke sa hibina si qetu nia Rau Zihova. 14 Sa vinariponi napo vaeni sapu ta hivae koari hopeke vina vukivukihi bulumakao kokoreo si karua lita vaeni, keke lita meke kukuruna lita koari na sipi kokoreo, meke keke lita koari na tuna sipi kokoreo. Arini si na vina vukivukihi na vinari poni va uququ koasa rane kekenu pa hopeke sidara vaqura. 15 Meke kaqu vala nia si keke qoti kokoreo pude na vina vukivukihi tana sinea; mi lopu muliṉini sari na vina vukivukihi hopeke rane meke sari na vina vukivukihi sidara vaqura meke sari na dia vinariponi huiti na vaeni.
Sari na Vina Vukivukihi pa Inevaṉa Pasova
(Livitikasi 23:5-14)
16
Sa Inevaṉa Pasova te Zihova si kote ta tavete pa doduru vina manege made rane pa doduru sidara kekenu pa vuaheni.* 17
Pa vina manege lima rane, si podalae nia sa inevaṉa loke isitina, pa korapadi ka zuapa rane koasa inevaṉa si kaqu ta hena sa bereti sapu loke isitina.* 18
Pa rane kekenuna sa inevaṉa si kaqu varigarani gamu pa vinahesi, meke loke tinavete si kote ta tavete pa rane asa. 19
Taveti sari na vina vukivukihi vina uququ pude na vinariponi ginani te Zihova: karua bulumakao kokoreo vaqura, keke sipi kokoreo, meke ka zuapa tuna sipi kokoreo keke vuahenidi. Sari doduru arini si loke ari kisakisadi pa tinidia. 20
Koari hopeke vina vukivukihi kurukuru si mi tavetia sa vinariponi huiti heni turaṉae nia palava meke oela olive. Sa palava pa hopeke vina vukivukihi si guahe: hopeke ṉeta kilo pa hopeke bulumakao kokoreo, karua kilo pa keke sipi kokoreo, 21
meke keke kilo pa hopeke tuna sipi kokoreo. 22
Vagia keke qoti kokoreo pude na vinulasadi sari na sinea. 23
Taveti sari na vina vukivukihi arini keke gua ni koari na vina vukivukihi va uququ tana munumunu pa hopeke rane. 24
Tavete kekeṉoṉo gua asa, koari ka zuapa rane koari na inevaṉa pude vala nia koe Zihova sa vinariponi ginani, sa hibina sa si qetu nia Rau Zihova. 25
Pa vina zuapa rane si mae varigara pa vinahesi, meke lopu kaqu tavetia gamu si keke tinavete pa rane asa.
Sari na Vina Vukivukihi pa Inevaṉa Pakepakete
(Livitikasi 23:15-22)
26
Koasa rane kekenuna sa Inevaṉa Pakepakete, totoso vala nia gamu koa Rau Zihova sa huiti vaqura, kaqu varigara si gamu pa vinahesi, meke loke tinavete si kote ta tavete.* 27
Valani sari na vina vukivukihi uququ, pude na vinariponi hibidi sapu qetu nia Rau Zihova. Karua bulumakao kokoreo vaquradi, keke sipi kokoreo, meke ka zuapa tuna sipi kokoreo keke vuahenidi. Sari doduru kurukuru arini si loke kisakisadi. 28
Vala nia sa vinariponi huiti sapu ta henie oela olive koari hopeke vina vukivukihi: ka ṉeta kilo palava pa hopeke bulumakao kokoreo, karua kilo palava koasa sipi kokoreo, 29
meke keke kilo palava pa hopeke tuna sipi kokoreo, 30
mamu va vukivukihi nia tugo si keke qoti kokoreo pude na vina vukivukihi tana sinea. 31
Taveti sari doduru vina vukivukihi arini, meke gua tugo sari na vina vukivukihi pa hopeke rane meke gua tugo sari na dia vinariponi huiti na vinariponi napo vaeni koari hopeke vina vukivukihi. Doduru arini si kote loke ari kisakisadi.


text:
ITALANOA 16
Digitaki me Wati Aisake e Dua na Yalewa Vinaka
O KILA se o cei na yalewa oqori? Na yacana o Repeka. E lako tiko mai vei Aisake me rau sa na veiwatini. A yaco vakacava oqo?
A vinakata o Eparama e dua na yalewa vinaka me wati Aisake na luvena. A sega ni vinakati ira na yalewa ni Kenani baleta nira qaravi kalou lasu. Sa qai kaya vua nona dauveiqaravi o Eparama: ‘Lako vei ira na wekaqu i Karana mo lai kauta mai kina e dua na wati Aisake.’
Sega ni bera na dauveiqaravi ni sa lako yani kei na tini na kameli ina vanua yawa oqo. Ni sa voleka yani ina nodra itikotiko na weka i Eparama, a lai vakacegu toka ena dua na ikeliwai. Sa yakavi mai oqo na gauna era dau mai taki wai kina na yalewa. A masulaka vei Jiova na dauveiqaravi i Eparama: ‘O koya ga na yalewa ena vagunuvi au kei ira na kameli, au na kila ni o ni sa digia me wati Aisake.’
Sega ni dede sa mai taki wai o Repeka. Ni kere wai na dauveiqaravi, a solia vua qai vagunuvi ira kece tale ga na kameli era karamaca tu. E dua toka na cakacaka levu oqo nira dau gunu wai sara vakalevu na kameli.
Ni cakava oti oqori o Repeka, e tarogi koya sara na dauveiqaravi i Eparama se o cei na yaca i tamana. A kerea tale ga ke rawa ni moce ena nodratou vale ena bogi oya. E sauma: ‘Na tamaqu o Pecueli, e levu tale tu ga vei keitou na vanua mo dou moce kina.’ A kila tiko na dauveiqaravi i Eparama ni o Pecueli na luve i Neori na taci Eparama. Sa qai tekiduru me vakavinavinaka vei Jiova ni vakaraitaki ira na weka i Eparama vua.
Ena bogi tiko ga oya e tukuna kina na dauveiqaravi vei Pecueli kei Lepani na gane i Repeka na ka a talai yani kina. Rau vakadonuya sara me kauti Repeka me lai wati Aisake. Na cava a kaya o Repeka? E kaya, ‘Io, au sa na lako.’ Ena siga ga e tarava rau vodo kameli lesu tale ena dua na ilakolako balavu i Kenani.
Ni rau yaco yani sa yakavi na vanua. A raica sara o Repeka ni dua na tagane e veilakoyaki tiko ena were. Oqori o Aisake. Se rarawataka tiko na mate i tinana o Sera ena tolu na yabaki sa oti. Ia e marau tale ni rau sa sota kei Repeka, mani domoni koya sara vakalevu.


text:
NODA BULA VAKARISITO
Vuna e Bibi Kina na Tawaveitovaki (Mai 4:2)
Eda vulica ena italanoa ni kai Samaria dauloloma ni sega ni dau veivakaduiduitaki o Jiova, e vinakata meda “caka vinaka vei ira na tamata kece,” wili kina o ira e duidui na ivakatagedegede ni nodra bula, duikaikai, yavusa, matanitu, se lotu.—Kal 6:10; Cak 10:34.
SARAVA NA VIDIO VUNA E BIBI KINA NA TAWAVEITOVAKI (MAI 4:2) QAI SAUMA NA TARO QO:
-
Eda kila vakacava ni vakamacalataki tiko ena Maika 4:2 na veika e yacovi ira na tamata ni Kalou nikua?
-
Na cava na tawaveitovaki, cava e bibi kina?
-
E vakavotui vakacava ena Vakatakila 13:16, 17 ni saga tiko na veika vakapolitiki me vakamua noda vakasama kei na noda itovo?


text:
WASE 108
Vakaseva o Jisu Nodra Sasaga na Meca
MACIU 22:15-40 MARIKA 12:13-34 LUKE 20:20-40
-
KA NEI SISA VEI SISA
-
VAKAWATI ENA GAUNA NI VEIVAKATURI?
-
IVUNAU LEVU DUADUA
Dua na ka nodra rarawa na iliuliu ni lotu era meca i Jisu. E se qai vakamacalataka oti ga na vosa vakatautauvata e vakavotui kina nodra ivakarau ca. Era bosea sara na Farisi na sala mera bacani koya kina. Era vinakata me tukuna o Jisu e dua na ka mera soli koya kina vua na kovana ni Roma, era mani sauma eso na nodra tisaipeli mera bacani koya.—Luke 6:7.
Era tarogi Jisu sara o ira qori: “Qasenivuli, keimami kila ni dau dina na nomuni vosa kei na nomuni veivakavulici, oni sega ni dau veivakaduiduitaki, ia oni vakavuvulitaka ga na sala ni Kalou me salavata kei na ka dina: E dodonu me keimami sauma vei Sisa na ivakacavacava se sega?” (Luke 20:21, 22) A sega ni rawai o Jisu ena nodra veicavilaki ni kila vinaka tu na nodra veivakaisini kei na lawaki. Ke kaya o Jisu, ‘Sega, e sega ni dodonu me saumi na ivakacavacava qo,’ e rawa ni beitaki ni saqata na matanitu o Roma. Ia ke kaya, ‘Io, ni sauma na ivakacavacava qo,’ era rawa ni taura cala na kena ibalebale o ira era cata nodra qali i Roma ra qai cati koya. Sa qai sauma vakacava nodra taro?
E kaya: “Ni dauveivakaisini, na cava oni vakatovolei au kina? Vakaraitaka mada mai e dua na ilavo e dau lavaki me ivakacavacava.” Era solia sara vua e dua na dinari, e qai taroga o Jisu: “Na mata i cei kei na yaca i cei qo?” Era kaya vua, “Nei Sisa.” Mani vakamatatataka vei ira o Jisu: “O koya gona, ni solia lesu vei Sisa na ka e nei Sisa, vua na Kalou na ka e nona na Kalou.”—Maciu 22:18-21.
Dua na ka nodra qoroya na tagane na vosa i Jisu. Nira sega ni kaya rawa e dua na ka ena maqosa ni nona ivakamacala, era mani biubiu. Ia sega ni kena ibalebale ya nira sa na sega ni saga mera bacani koya. A seva nodra sasaga na Farisi, qo era sa golevi Jisu yani na iliuliu ni lotu.
Era sega ni vakabauta na Setoki na veivakaturi, era mani tarogi Jisu ena veivakaturi kei na veiwatini vakaveidakuni. Era kaya: “Qasenivuli, a kaya o Mosese, ‘Ke mate e dua na tagane qai sega na luvena, me vakawati o tacina kei na nona yada me vakawa kina.’ Ia eratou le vitu na veitacini tagane eratou tiko qo. E vakawati na kena imatai qai mate, ia e sega na luvena, sa mani soli nona yada me wati tacina. E yaco na ka vata ga qo vua na ikarua ni tacina, na ikatolu, me yacova sara na ikavitu. E qai mate sara e muri o yalewa. Ena gauna ni veivakaturi, o cei vei ratou na le vitu qo ena watina? Ni ratou a vakawatitaki koya kece.”—Maciu 22:24-28.
Nira vakabauta na Setoki na ka e vola o Mosese, e mani yavutaka kina o Jisu nona ivakamacala. E kaya: “Vakacava, e sega ni vu ni nomuni rai cala na nomuni sega ni kila na iVolatabu se na kaukaua ni Kalou? Nira vakaturi mai na mate, era na sega ni vakawati na tagane, era na sega tale ga ni soli na yalewa mera vakawati, era na vakataki ira ga na agilosi mai lomalagi. Ia me baleta na nodra vakaturi na mate, oni sega beka ni wilika na itukutuku ni kau vakavotona ena ivola i Mosese, ni a kaya vua na Kalou: ‘O yau na Kalou i Eparama, na Kalou i Aisake, kei na Kalou i Jekope’? E sega ni nodra Kalou na mate o koya, e nodra Kalou ga na bula. Sa cala sara ga na nomuni rai.” (Marika 12:24-27; Lako Yani 3:1-6) Era kurabuitaka na ilala levu na isaunitaro qori.
Sa vagalui ira oti na Farisi kei na Setoki o Jisu, qo era sa mai vakatovolei koya tale na iliuliu ni lotu dauveitusaqati. E taroga e dua na vunivola: “Qasenivuli, na cava na ivunau levu duadua ena Lawa?”—Maciu 22:36.
E tukuna o Jisu: “Qo na imatai ni ivakaro, ‘Rogoca, kemuni na Isireli, o Jiova na noda Kalou, e dua ga na Jiova, ia mo lomani Jiova na nomu Kalou ena lomamu taucoko, ena nomu vinaka taucoko, ena nomu vakasama taucoko, kei na nomu kaukaua taucoko.’ Qo na kena ikarua, ‘Mo lomana na kainomu me vaka nomu lomani iko.’ E sega tale ni dua na ivunau e uasivi rau na ivunau qo.”—Marika 12:29-31.
Ni rogoca na vunivola na isau ni nona taro, e kaya sara: “Qasenivuli, e dina na ka oni tukuna, ‘E dua ga o koya, e sega tale ni dua erau le rua,’ na noda lomani koya ena lomada taucoko, noda vakasama taucoko, noda kaukaua taucoko, kei na noda lomani ira na kainoda me vaka noda lomani keda, e uasivia na isoro kama kei na isoro kece.” Ni kila o Jisu ni sauma vinaka sara ga na vunivola na taro ya, e kaya vua: “O sa volekata sara na Matanitu ni Kalou.”—Marika 12:32-34.
Sa siga tolu nona veivakavulici voli ena valenisoro o Jisu (ika9, ika10, kei na ika11 ni Naisani). Era marautaka na ivakamacala i Jisu o ira era vakataki koya na vunivola. Ia o ira na iliuliu ni lotu era ‘sega tale ni doudou mera tarogi koya.’


text: 10 Era valuti ira na Isireli na kai Filisitia. Era qai dro na Isireli e matadra na kai Filisitia, era balemate e levu e Ulu i Kilipoa.+2 Era volekati Saula tiko ga yani kei ratou na luvena o ira na kai Filisitia, ra qai mokuti Jonacani, Epinatapi kei Malikisua+ eratou luvei Saula, o ira na kai Filisitia.3 E kaukaua sara na nodra valuti Saula, era raici koya na dauvanavana, ra qai vakamavoataki koya na dauvanataka na dakaititi.+4 E tukuna sara o Saula vei koya e dau cola na nona iyaragi: “Ucuna na nomu iseleiwau mo suaki au kina, mera kua ni lako mai na tawacili qo mera vakalolomataki+ au.” Ia e sega ni via cakava qori o koya e dau cola na nona iyaragi ni rere vakalevu. E mani taura o Saula na iseleiwau qai suaki koya ga.+5 Ni raica o koya e dau cola na nona iyaragi ni sa mate o Saula, e suaki koya tale ga ena iseleiwau me mate.6 E mate gona o Saula kei na tolu na luvena tagane, era mate vata kece na nona vuvale.+7 Nira raica kece na Isireli era tiko ena buca nira sa dui dro, ni sa mate tale ga o Saula kei ratou na luvena, era biuta sara na nodra koro mera dro, era qai lako yani na kai Filisitia mera tawana.8 Ena siga tarava nira lako yani na kai Filisitia mera kauta na ka era taukena na sa mate, era raici Saula kei ratou na luvena ni ratou sa mate tu e Ulu i Kilipoa.+9 Era luvata na ka e tu vua, era kauta tani na uluna kei na nona iyaragi, ra qai talatala ina nodra vanua taucoko na kai Filisitia me vakarogoi na itukutuku ina nodra matakau+ kei ira na lewenivanua.10 Era biuta sara na nona iyaragi ena vale* ni nodra kalou, era vakaliliga na uluna ena vale i Tekoni.+11 Nira rogoca kece mai Jepesi+ e Kiliati na ka kece era vakayacora na kai Filisitia vei Saula,+12 era lako kece na tamata qaqa mera kauta na yago i Saula kei na yagodratou na luvena. Era kauta i Jepesi era buluta na suidratou ena ruku ni kau levu e Jepesi,+ ra qai lolo me vitu na siga.13 O koya gona, e mate o Saula ni tawayalodina vei Jiova ni sega ni muria na vosa i Jiova,+ ni lai taroga tale ga na dauvakacuru+14 ia e sega ni tarogi Jiova. E mani vakamatei koya qai solia na veiliutaki vei Tevita na luvei Jese.+


text:
Era Vakabauta na Vuku ni a Bula Dina o Jisu?
Me Download
Era vakabauta na vuku ni a bula dina o Jisu qai tiko nodra yavu vinaka. E vola na Encyclopædia Britannica, ilavelave ni 2002 me baleta na nodra dau tukuni Jisu kei ira na lotu vaKarisito taumada na daunitukutuku makawa ena imatai kei na ikarua ni senitiuri: “E laurai mai na nodra ivolatukutuku nira sega mada ga ni vakatitiqataka na meca ni lotu vaKarisito ni a bula dina o Jisu qai tekivu veiletitaki ga na usutu qo ena icavacava ni ika18 ni senitiuri, loma ni ika19 ni senitiuri kei na itekitekivu ni ika20 ni senitiuri, ia a sega na yavu vinaka ni nodra vakalelewa.”
E volai ena ivola Jisu kei na ka e Kune ena Vakekeli (Jesus and Archaeology) ena 2006: “Sega ni dua na vuku nikua e vakatitiqataka ni a bula dina e dua na Jiu na yacana o Jisu na luvei Josefa; levu era vakadinadinataka nida kila vinaka eso na ka me baleta na ka a cakava kei na nona ivakavuvuli e kilai levu.”
Na iVolatabu e vakaraitaki Jisu me dua na tamata a bula dina. E vakaraitaka na yacadra na nona kawa kei na nona vuvale voleka. (Maciu 1:1; 13:55) E tukuna tale ga na yaca i ira na iliuliu ena gauna oya. (Luke 3:1, 2) Na itukutuku matailalai qori e rawa kina mera vakadinadinataka na dauvakadidike ni donu vinaka na ivolatukutuku ena iVolatabu.


text:
Yalayala ena Yaco Dina
Me vaka ga e parofisaitaka o Jisu, sa vunautaki tiko na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou e veiyasa i vuravura. (Maciu 24:14) E kaya na ivola i Taniela ni Matanitu qori e nona na Kalou. E vakamacalataka na wase 2 na parofisai me baleta na veitaravi ni matanitu vakatamata e veiliutaki me tekivu mai Papiloni makawa me yacova mai na gauna qo. Na tikina e 44 e parofisaitaka na ka ena yaco:
“Ena vakarautaka na Kalou ni lomalagi e dua na matanitu ena sega sara ni vakarusai. Ena sega ni soli na matanitu qo vua e dua tale na tamata. Ena vurumemeataka, ena vakawabokotaki ira na veimatanitu kece qori, ena tu ga me tawamudu.”
Na parofisai qori kei na so tale e vakaraitaka ni Matanitu ni Kalou ena sosomitaka na veiliutaki kece vakatamata. Ena dei na kena veiliutaki qai kauta mai na veivakalougatataki e vuravura. Ena vakacava na bula ni sa veiliutaki na Matanitu ni Kalou? Raica mada e vica na yalayala totoka ena yaco dina.
-
SEGA TALE NA IVALU
Same 46:9: “[Na Kalou] ena mai vakaotia . . . na ivalu e vuravura taucoko. E musuka o koya na dakaititi qai vorolaka na moto, e vakama na qiqinivalu ena bukawaqa.”
Raitayaloyalotaka mada ni sa na sega ni vakayagataki na kila kei na ilavo ena iyaragi vakaniukilia e veivakamatei tiko ena levu na vanua nikua. Sa na vakayagataki na kila kei na ilavo qori ena veivuke eda vinakata dina tu na lewenivanua! Qori na ka ena vakayacora na Matanitu ni Kalou.
-
SEGA NA TAUVIMATE
Aisea 33:24: “Ena sega ni kaya e dua na lewenivanua: ‘Au tauvimate.’”
Vakasamataka mada na vuravura sa na sega kina na mateniuto, kenisa, malaria, kei na so tale na mate. Ena sega na valenibula kei na wainimate. Era na marautaka kece na lewe i vuravura na bula uasivi.
-
SEGA NI LEQA NA KAKANA
Same 72:16: “Ena levu na covuata e vuravura, ena vuabale ena dela ni veiulunivanua.”
Ena sautu o vuravura ena kakana, ena rauti keda kece qai tu vakarawarawa. Sa na sega na waloloi kei na kana vakaca.
-
SEGA NA MOSI, RARAWA, MATE
Vakatakila 21:4: “[Na Kalou] ena qusia tale ga na wainimata kece mai na matadra, sa na sega tale na mate, na lolosi, na tagiyaso, kei na mosi. Sa oti na veika e dau yaco e liu.”
Ena marautaki tawamudu na bula uasivi ena vuravura parataisi! Qori na ka e yalataka na Dauveibuli dauloloma, na Kalou o Jiova.
“ENA YACO DINA”
Vakacava ena yaco dina na yalayala sa cavuti oti mai? E levu era kaya ni totoka na bula e yalataki tu ena iVolatabu, ia e dredre mera vakabauta na vakasama ni bula tawamudu. E sega ni kurabuitaki qori ni se sega ni dua vei keda e bula tawamudu.
Eda bobula tu na kawatamata ina ivalavala ca kei na mate. Dua na gauna balavu noda vakila toka mai na mosi, rarawa, kei na leqa. E levu gona sa matau vei ira na ivakarau ni bula ya. Ia qori e sega ni nona inaki me baleti keda na Dauveibuli na Kalou o Jiova.
Meda vakadeitaka ni na yaco dina na nona yalayala kece, e kaya na Kalou: “Ena sega ni lesu wale vei au, ia ena vakayacora na ka ga au vinakata, ena yaco dina na ka au tala kina.”—Aisea 55:11.
E vakamacalataka na iVolatabu ni Kalou o Jiova e “sega ni lasu rawa.” (Taito 1:2) E levu na ka totoka e yalataka tu me baleta na veigauna se bera mai. E vinaka gona meda veivosakitaka na rua na taro qo: E rawa nida bula tawamudu ena vuravura Parataisi me vaka e yalataki? Na cava meda cakava meda marautaka kina na yalayala ni Kalou? E veivakacegui na isau ni rua na taro qori ena vica na ulutaga e tarava.


text:
GEORGIA | 1924-1990
Yaga ni Soqoni
E vukei ira e levu na ka vovou na soqoni vaKarisito me dei nodra vakabauta. Era dau lomasoli na sa dede ena dina kei ira na se qai papitaiso me caka na soqoni ena nodra vale. Era dau kauaitaki kece o ira na gole yani ena soqoni, qori e vaqaqacotaka na veilomani ena ivavakoso.
E dau tuvanaki eso na soqo lavotaki ke ra sa rawata eso na gonevuli na ivakatagedegede mera papitaiso. Dua na soqo va qori a vakayacori ena Okosita 1973, ena saula kei Sokhumi volekata na Wasawasa Loaloa. Ia ka ni rarawa nira sega ni papitaiso na le 35 era savakarau tu! Era yaco yani na ovisa ni se caka tiko na soqo, ra mani vesu eso na mataveitacini, wili kina o Vladimir Gladyuk.
Gauna ga e sere mai kina o Vladimir kei na so tale na mataveitacini, era kacivi tale o ira na dodonu mera papitaiso. Oti e rua na siga, sa ra qai papitaiso rawa. E kaya o Vladimir: “Keimami vakila na veitokoni i Jiova. Oti na papitaiso, keimami masu me keimami vakavinavinaka vei Jiova.”
Guce na Veitusaqati
Oti e rua na siga nodra papitaiso na ka vou, a vesu tale o Vladimir Gladyuk. Dua na gauna e muri ratou qai bala e valeniveivesu me vica vata na yabaki o Vladimir Gladyuk, Itta Sudarenko, kei Natela Chargeishvili. Era rarawataka na ka e yaco qori na vo ni dautukutuku. Ia era vakadeitaka mera vunau tiko ga ra qai qaseqasetaka na iwalewale era cakava kina qori.
Nira tusaqati na dautukutuku e Sokhumi, era mani lai vunau ena so tale na tauni se koro. Na veitusaqati era sotava ena nodra vanua a veivuke ena kena vakatetei na itukutuku vinaka ena so tale na vanua.
Ena gauna ni veiliutaki vakominisi, era dau vunau na dautukutuku ena vanua e sega ni lakovi vakalevu kei na rara ni gade. Era sotavi ira e keri na gole mai na so tale na tauni se koro, era gade yani vei ira na wekadra se lai volivoli. Ke ra sotava e dua e tataleitaki, era dau taroga na dautukutuku na nona itikotiko ra qai veivosakitaka e dua na gauna mera sota tale kina.
Dua e bau sikova vinaka na veiyasana ena ra kei Georgia o Babutsa Jejelava. E kaya: “Nira veituyaki nawekaqu, sega ni dua e bau kilakasamitaka na inaki ni noqu dau gadivi ira. Oti e rua vakacaca na yabaki, sa sivia toka na 20 na noqu vuli iVolatabu e Zugdidi, 5 eratou tiko ena tauni o Chkhorotsku. Era papitaiso kece.”
Vinakati Vakalevu na iVola vakaGeorgia
E laurai ni toso na gauna ni vinakati vakalevu na ivola vakaGeorgia. Nira caka veisikovi lesu se vuli iVolatabu na dautukutuku, era raica ni na yaga vakalevu vei ira na gonevuli na iVolatabu kei na ivola vakaivolatabu e tabaki ena vosa era kila vinaka. *
E vakadinata o Babutsa ni dredre na caka vuli iVolatabu ni sega na ivola vakaGeorgia. E kaya: “Au dau vakadewataka vei ira noqu gonevuli na ka me vulici, ni tu ga vei au na iVolatabu kei na ivola vakaRusia.” A vakadewataka eso na ulutaga mai na noda mekesini, na ka ga e bau vukei koya ena nona vakadewa na ivolavosa. A vakadewataka tale ga na Kosipeli i Maciu!
Na levu ni nodra marautaka na tataleitaki na ulutaga sa vakadewataki tu ena nodra vosanisucu, era bolea mera vola ga na nodra ilavelave mera vakayagataka e veisiga. Ni dredre me kunei na iVolatabu vakaGeorgia, era lavetaka kina na Vosa ni Kalou eso na Gonevuli ni iVolatabu.
‘Au Lavetaka na iVolatabu ena Siga Taucoko’
A dau veisoliyaki na ivola sa vakadewataki rawa ena vosa vakaGeorgia me rawa nira wilika kece namataveitacini kei na tataleitaki. E soli ga vei ira e vica na siga se macawa mera wilika kina e dua na ivola. Gauna era taura rawa kina na mataveitacini e dua na iVolatabu vaKirisi ena vosa vakaGeorgia, eratou bole sara e dua na vuvale me ratou lavetaka.
A se qai yabaki 13 voli ga o Raul Karchava ena gauna e kerei koya kina o tamana me lavetaka na iVolatabu vaKirisi. E kaya: “A volia o tamaqu e dua na kateni ivola, na veimataqali peni kei na penikau, ni nanuma au na makutu kina na volavola. Au a lomalomarua mada e liu, ia e muri au bole meu cakava. Au lavetaka toka na iVolatabu ena siga taucoko, au dau cegu ga meu vakadre vakalailai.”
Eratou marau na vuvale i Raul nira lomasoli namataveitacini me vica tale na macawa na kena biu toka vei ratou na iVolatabu vaKirisi vakaGeorgia, me rawa ni vakaotia o Raul na nona cakacaka. A lavetaka rawa ena loma ni rua ga na vula na 27 na ivola ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito!
E marautaki na nodra sasaga vagumatua eso me lavetaki na iVolatabu, ia e tubu tiko ga na iwiliwili ni mataveitacini era vinakata mera vakani vakayalo. Era mani yalovata eso na dautukutuku mera vakarautaka mai na nodra vale na ivola vakaivolatabu me veisoliyaki vei ira na mataveitacini. Ia na ka era cakava qori e leqataki kina nodra bula.
Sa vuavuaivinaka sara na cakacaka vakavunau ena ra kei Georgia. Ia vakacava ena tokalau? E bau tiko e duae Tbilisi me vukei ira na via kila tu na ka dina me vakataki Vaso Kveniashvili sa cavuti oti mai?
Vunautaki na ka Dina ena Koroturaga
Ena veiyabaki ni 1970, a vakalolomataki ira na iVakadinadina na matanitu o Rusia ni cemuri ira mai na nodra itikotiko. Qori na ka rau sotava e dua na veiwatini mai Ukraine o Oleksii kei Lydia Kurdas ni rau toki i Tbilisi. Erau a vesu ena vuku ni ka rau vakabauta, qai vica vata na yabaki na nodrau tu ena nodra keba ni veivakararawataki na kai Rusia.
Erau wasea na ka dina o Oleksii kei Lydia vei rau na veiwatini daulotu o Zaur kei Eteri Kessaev. E dua tiko na luvedrau yalewa o Zaur kei Eteri, na yacana o Larisa. E kaya o Larisa me baleta na imatai ni gauna ratou sota kina kei Oleksii kei Lydia: “Keitou saga me keitou vakadinadinataka vei rau ni lotu dina ga na Orthodox. Ni toso tiko na veivosaki, lakolako ga keitou sa galu. Ia rau se vakamacala toka ga mai na iVolatabu na veiwatini.”
E tomana o Larisa: “Au dau wilika ni keitou lai lotu na iVunau e Tini e volai tu ena lalaga ni valenilotu ena maliwa ni rua na ivakatakarakara. Ia au kurabui ni wilika vei keitou o Oleksii ena dua na yakavi na Lako Yani 20:4, 5. Au sega ni moce niu vakasamataka tu ga, ‘Eda beca dina na lawa ni Kalou nida qarava na ivakatakarakara?’”
Me saumi nona lomatarotaro, e lako i valenilotu o Larisa ena siga tarava me lai wilika tale na ivakaro qo: “Mo kua ni cakava e dua na nomu ivakatakarakaraceuti . . . Mo kua ni cuva vei ira.” Sa qai kila e keri o koya na ibalebale dina ni ivakaro qori. A papitaiso o Larisa kei rau na nona itubutubu, ratou maliwai ira kina na imatai ni iVakadinadina i Jiova e Tbilisi.
Yaga ni Vosota
Ni oti e voleka ni 20 na yabaki nona wawa voli o Vaso Kveniashvili, a qai sotava e dua e dau tiko ena nodra soqoni na iVakadinadina i Jiova. Dua na ka nona marau ni sa dede qai sotavi ira tale na iVakadinadina.
Era sega ni via okati Vaso na iVakadinadina ena so na ka era cakava ni dau kilai tu me daubasulawa. Era leqataka eso de vakayagataki koya tiko na matanitu o Rusia me vakaraica na ka era cakava na iVakadinadina. Qori na vuna e sega ni vakatarai kina me tiko ena soqoni me va na yabaki.
Aisea 30:18) A yalodina tu ga ni qaravi Jiova o Vaso me yacova na nona takali ena 2014.Gauna e kilai kina ni na sega ni vakavuleqa o Vaso, sa qai vakadonui me lewe ni ivavakoso, me papitaiso tale ga. Sa rawa ni toro voleka vua na “Kalou lewadodonu” a vaqara voli mai na gauna se itabagone kina! (
Me yacova mai na 1990, sa toso vinaka sara na cakacaka vakavunau ena ra kei na tokalau kei Georgia. E rauta ni 900 na dautukutuku era vakavulici ira tiko e le 942 ena iVolatabu. Ia e levu tale na ka totoka a qai yaco ena veiyabaki e muri.
^ para. 12 E tu tu yadua me laurai na iVolatabu ena gauna ni veiliutaki vakominisi, dina ni se vakadewataki sara eso na iwase ni iVolatabu ena vosa vakaGeorgia ena ikalima ni senitiuri G.V.


text:
14
Vina Viadi rina Minoho pa Kapu
1
Zama se Zihova koe Mosese, 2
“Sa tinarae hie si koasa guguana sa vina via, pana ta salaṉa sa tie, koasa nana minoho kaleana pa kapuna. Koasa rane sana, si kaqu ta turaṉa la koa sa hiama pude tozi vura nia sapu via si asa.* 3
Kaqu ene la sa hiama pa vasina sapu koa sa tie bonina pa valena sa vasina koa sari na tie meke vilitia. Be ta salaṉa sa minoho, 4
si kaqu garunia sa hiama, pude paleke maeni rina turaṉana sa tie si karua kurukuru tapuru viadi pa dinoṉo te Zihova, meke keke kukuru huda sida, keke kukuru lozi ziṉara, keke lelaṉa huda hisope. 5
Beto asa, si kaqu zama sa hiama koasa tie, pude va matea si keke koari karua kurukuru tapuru pa besini patu, sapu koa ia na kolo lomoso. 6
Kaqu vagia sa sa kurukuru toana, sa huda sida, sa kukuru lozi ziṉara meke sa hisope, meke poṉa lani pa kolo pa korapa eharana sa kurukuru, sapu ele matena. 7
Ka zuapa totoso si kaqu siburu nia sa sa ehara koasa tie, sapu kaqu tava via koasa nana minoho pa kapuna, beto si kaqu tozi vura nia sa, sapu via si asa. Kaqu va tapuru taloa ia sa sa kurukuru toana koasa vasina asa. 8
Kaqu ṉuzapa va via i sa tie sari nana poko, meke neri pani sari doduru kaluna, huhuve, beto asa, si kaqu tiqe via si asa pa dinoṉo te Zihova. Boka somana pule koari na tie si asa, ba pa sadana mo sa nana ipi, si kaqu koa si asa, koari ka zuapa rane. 9
Koasa rane vina zuapa, si kaqu neri pulea sa sa batuna, gumina, sari na pupudere matana, meke doduru pulupulu pa tinina; kaqu ṉuzapa va via i sari nana poko, huhuve, beto asa, si kaqu tiqe via si asa.
10
Koasa rane vina vesu si kaqu paleke maeni sa si hire: Karua tuna sipi kokoreo, keke tuna sipi mamaqota, saripu tiqe keke vuahenidi pu loke ari kisakisadi, meke na palava memehena ka ṉeta kilo mamatana, sapu ta henie oela olive, meke kukuru lita oela olive. 11
Kaqu veko lani sa hiama koe Zihova sari na vinariponi arini meke sa tie, koasa sasadana sa Ipi Hopena pa kenuna e Zihova. 12
Beto asa, si keke koari karua sipi kokoreo, meke sa kapa oela olive si kaqu vagia sa hiama, pude na vina vukivukihi vina toṉoto gale*
. Kaqu ovulu ululu la nia sa si asa, pude na vinariponi arilaena koe Zihova. 13
Kaqu va matea sa sa tuna sipi, koasa vasina hopena, vasina pu hoke tava mate sari na kurukuru tadi na vina vukivukihi tana sinea, meke na vina vukivukihi vina uququ. Kaqu tavetia sa sapu gua asa, sina sa vina vukivukihi vina toṉoto gale, meke sa vina vukivukihi tana sinea, si tanisa hiama, meke madidi hola si arini. 14
Kaqu vagi sa hiama sari kaiqa eharana sa tuna sipi sapu sa vina vukivukihi vina toṉoto gale, meke kaqu vekoi sa pa boboa taliṉa mataona, koasa gugulavata pa kali lima mataona, meke koasa gugulavata pa kali nene mataona, sa tie sapu ta salaṉa pa nana minoho kaleana pa kapuna. 15
Kaqu vagia sa hiama sa oela olive, meke zoropo la nia sa pa ola lima gedena soti, 16
noti la nia keke kakarutu lima mataona, meke siburu nia sa ka zuapa totoso pa kenuna e Zihova vasina. 17
Kaqu vagi sa si kaiqa oela pa ola limana, meke vekoa koasa eharana sa tuna sipi, sapu ele vekoi sa pa boboa taliṉa mataona, meke pa gugulavata pa kali lima mataona, meke pa gugulavata pa kali nene mataona sa tie pu ta tozi vurae sapu via si asa pa nana minoho kaleana pa kapuna. 18
Sari na oela pu koa hola pa ola limana si kaqu vekoi sa pa batuna sa tie. Pa siraṉa gua asa si kaqu va via ia sa sa tie pa kenuna e Zihova.
19 Beto asa si kaqu va vukivukihi la nia sa hiama sa vina vukivukihi tana sinea, pude taleosae sa tie. Pa mudina asa si kaqu va matea sa sa kurukuru pude na vina vukivukihi va uququ, 20 meke va uqu turaṉae nia sa vinariponi huiti koasa hope. Koasa siraṉa gua asa, si kaqu ta tavete sa vina via meke kaqu via sa tie pa kenuna e Zihova.
21 Be guana habahualana sa tie, meke lopu boka kamoa sa sapu ta hivae, si kaqu turaṉa la nia mo sa si keke tuna sipi kokoreo, pude na vina vukivukihi vina toṉoto gale la koe Zihova si asa, meke keke kilo palava memehena mo sapu henia na oela olive pude na vinariponi huiti, meke kukuru lita oela olive. 22 Kaqu paleke lani tugo sa karua kukuva babe karua baruku. Keke si pude na vina vukivukihi tana sinea, meke keke pule si pude na vina vukivukihi va uququ. 23 Koasa rane vina vesu pa nana vina via, si kaqu paleke lani sa si arini koasa hiama pa sasadana sa Ipi Hopena pa kenuna e Zihova. 24 Kaqu vagia sa hiama sa tuna sipi kokoreo tanisa vina vukivukihi vina toṉoto gale meke sa oela olive, meke kaqu ovulu va ululu lani sa si arini, pude na vinariponi arilaedi koe Zihova. 25 Kaqu va matea sa hiama sa tuna sipi kokoreo meke vagi sari kaiqa eharana, meke veko lani pa boboa taliṉa mataona, pa gugulavata kali lima mataona, meke pa gugulavata kali nene mataona sa tie. 26 Kaqu zoropo lani sa hiama si kaiqa oela pa kali ola lima gedena soti, 27 meke sa kakarutu lima mataona si kaqu siburu ni sa si kaiqa ka zuapa totoso pa kenuna e Zihova vasina. 28 Kaqu vagia sa si kaiqa oela pa ola limana, meke vekoa koasa eharana sa tuna sipi, sapu ele vekoi pa boboa taliṉa mataona, meke pa gugulavata pa kali lima mataona, meke pa gugulavata pa kali nene mataona sa tie. 29 Sari na oela saripu koa hola pa ola lima mataona soti, si kaqu vekoi sa pa batuna sa tie. Pa siraṉa gua asa si kaqu va via ia sa sa tie pa kenuna e Zihova. 30 Beto asa, si kaqu va vukivukihi nia sa si keke koari karua kukuva, babe na baruku, 31 pude na vina vukivukihi tana sinea, meke sapu keke si na vina vukivukihi tana vina uququ, turaṉae nia sa vinariponi huiti. Pa siraṉa gua asa si kaqu va via ia sa sa tie pa kenuna e Zihova.” 32 Arini sari na tinaraena sa minoho kaleana hola pa tinina sa tie, pu lopu boka ṉana kamoa sa padana sa vinariponi sapu ta hivae koasa vina vukivukihi vina via.
Nokonoko Vari Karovi pa Vetu
33 Tozi ni e Zihova koari Mosese e Eroni si hire, 34 “Pana nuquria gamu sa popoa Kenani, sa popoa sapu hiva ponia Rau koa gamu pude tamugamu, sari na tinarae hire si tamugamu totoso keke nokonoko kaleana si hoke vari karovi koari na vetu meke toa si asa. 35 Be keke tie dogoria sa nokonoko kaleana hola pa nana vetu, si kaqu la tozia sa guguana koasa hiama. 36 Kaqu garunia sa hiama si asa, sipu lopu ele la vilitia sa sa minoho pude va vura betoi sari doduru likakalae koasa vetu; kote gua meke lopu ta tozi vurae sapu na boni beto sa doduruna sa vetu meke sari na tiṉitoṉa. Pa mudina asa, si kaqu tiqe la si asa koasa vetu, 37 meke la vilitia sa sa nokonoko kaleana. Be guana koadia sa nokonoko buma, babe ziṉara, meke doṉo guana korapa gani va korapa la koasa goba, 38 si kaqu luaria sa sa vetu, meke loka vekoa koari ka zuapa rane. 39 Pa rane vina zuapa, si kaqu pule mae viliti pulea sa sa vetu. Be toa sa nokonoko kaleana hie, 40 si kaqu garunu ni tie sa sari na patu vasina ta dogoro sa minoho asa, pude tava rizu pule, meke oki lani koari kaiqa vasina bonidi pa sadana sa vasileana lavata. 41 Beto asa, si kaqu ta rausu beto sari doduru goba pa korapana sa vetu, meke sari na palasita si kaqu ta okie la pa korapana keke vasina bonina pa sadana sa vasileana lavata. 42 Beto asa, si kaqu ta vagi si kaiqa patu, meke hobe lani koari na patu pu ele tava rizu taloa, meke kaqu ta tita keoro vaqura sari goba.
43 Be guana toa pule sa nokonoko kaleana koasa vetu pa mudina sipu tava rizu pule sari na patu, meke ele ta rausu va via, meke ele ta tita va keoro beto, 44 si kaqu la vilitia sa hiama si asa. Be toa tugo sa nokonoko asa, si lopu via sa vetu. 45 Kaqu ta huara gore sa vetu, meke sari na huda na patu, si kaqu ta paleke vura koasa vasileana lavata, meke la vekoi koasa vasina bonina. 46 Sa tie sapu nuquru koasa vetu asa, totoso ta tuku va nabu sa vetu, si lopu kaqu via si asa, osolae kamo totoso lodu sa rimata. 47 Asa sapu eko babe henahena koasa vetu asa, si kaqu va via i sa sari na nana poko.
48 Pa mudina sipu ta tita keoro pule si keke vetu, meke mae vilitia sa hiama, meke lopu vura pule mae sa nokonoko kaleana, si kaqu tozi vura nia sa, sapu via sa vetu, sina ele ta salaṉa pule beto hokara sa nokonoko kaleana. 49 Pude va via hokaria sa vetu pa kenuna Zihova, si kaqu vagi sa hiama si karua kurukuru tapuru, kaiqa huda sida, meke keke lozi ziṉara meke keke linetelete hisope, 50 meke kaqu va matea sa si keke koari karua kurukuru tapuru koasa baolo patu, sapu koa ia na kolo lomoso. 51 Beto asa, si kaqu vagia sa sa huda sida, sa hisope meke sa lozi ziṉara, meke sa kurukuru toana, meke poṉa lani koasa eharana sa kurukuru tapuru, sapu tava mate pa kolo. Meke ka zuapa totoso, si kaqu siburu la nia sa koasa vetu sa ehara. 52 Pa siraṉa gua asa, si kaqu tava via sa vetu, koasa kolo lomoso, sa kurukuru toana, sa huda sida, sa hisope, meke sa lozi ziṉara, meke sa eharana sa kurukuru tapuru. 53 Beto asa, si kaqu va tapuru taloa ia sa sa kurukuru tapuru toana pa sadana sa vasileana lavata pa hiqohiqo. Koasa siraṉa gua asa, si va via ia sa hiama sa vetu pa dinoṉo te Zihova.”
54 Arini sari na tinaraedi ri na minoho kaleadi pa kapu, 55-56 sari na tubu, moqo, meke sari na nokonokodi rina poko na vetu. 57 Sari na tinarae hire, si va dogoroni gita, totoso via babe lopu via sari na tiṉitoṉa.


text:
Na Thirukurali e soqoni vata kina e 1330 na 'Kurali' (serekali
yarua na laini) a vota o Thiruvalluvar. E nodra ivola dokani na Tamil, na ldu,
kei na Jaini. E vakabauti ni isevu ni ivola dusidusi ni itovo savasava nodra
na lotu Buda kei na Jaini. E rabailevu sara na itovo ni noda bula e tarai
kina. E wili me dua vei irta na ivola usutu ni vosa vakatamil. a rairai volai
ena maliwa ni ikarua ni yabakidrau ni bere na Karisito kei na ikawalu ni
yabakidrau ni gauna vakarisito.
Na Tirukurali e 133 na kena wase, yatini na tikina (Kurali). E
tolu na kena iwasewase lelevu. Kena imatai e 38 na kena wase, baleta na aram -na
itovo vinaka. Kena ikarua e 70 na kena ease, baleta na porul- noda iyau kei na
kena yaga vei keda na vakaitovo. Kena ikatolu e 25 na kena wase, e baleta na
kamam se inbam -na veilomani, kei na itovo tale eso ni lomada.
Na ivola vutuniyau qo e dodonu meda veivotayaka, ni itokani
uvasivi ena noda dui bula. Na kenaile e vakaibalebale ena tabana kece ni noda
bula. E yaga vei keda kece, se da kai vei se lotu cava. E saga ni dua na wase
se tikina mada ga e sega ni vakaibalebale vei keda e Viti.
Qo na rai nei Albert Schweitzer, turaga rogo ena volaivola kei na
kaulotu, me baleta na ivola qo:
" Na veimataqali taro me baleta na noda itovo kei na noda
veimaliwai, a sauma o Tiruvaluva ena yalo vakaturaga kei na yalomatua. E
vuravura taucoko, e kunekune dredre sara na ivola ni vosa vakaibalebale me bau
torova na kena qo ena cecere ni kena vuku."
A vola o VVS Aiyar, turaga dau valataka na nona vanua o Tamil,
ena ivakamacala taumada ni nona vakadewa ni Kural ena 1915:
" Era lawe lailai sara na sa bau rogoca na yacai koya sa mai
vakaperitaniataki tiko qo na nona serekali. la e turaga raiyawa sara, nona
vakasama e sega ni yala ga ena nona vanua se na nona itabagauna, e ganiti
vuravura taucoko kei na veitabagauna kece."
A mai vakaiyautaki dina na noda vanua ena isevu ni vakadewa
vakaviti ni Kural ena limasagavulu na yabaki sa oti, ni a mai votai kina vei
keda na iyau vakaitovo vakayalo ni vanua o Tamil.
Na vakadewa vou qo nei Paula Qereli, na daunivosa rogo, e
na mai yaga vakalevu kina na ivola qo. Au sega ni vakatitiqataka ni na
vakavutuniyautaka na noda itovo kei na noda lotu na lewei Viti kece.
vakamacala taumada:


text: 4 Moni rogoca na luvequ na ivakavuvuli nei tamamuni,+Moni vakatudaliga moni yalomatua kina,2 Niu na solia vei kemuni na ivakavuvuli vinaka,Moni kua ni biuta na noqu ivakasala.*+3 Au gone dina nei tamaqu,+E lomani au vakalevu o tinaqu.+4 E vakavulici au o tamaqu, e kaya: “Mo tugana mada e lomamu na noqu vosa.+Mo muria na noqu ivakaro mo bula tiko ga kina.+5 Mo rawata na vuku, mo rawata na yalomatua.+Mo kua ni guilecava, mo kua ni gole tani mai na vosa ni gusuqu.6 Mo kua ni biuta, ena taqomaki iko.Mo taleitaka, ena karoni iko.7 E bibi sara na vuku,+ mo rawata gona na vuku,Na ka kece o rawata, mo rawata vata kei na yalomatua.+8 Mo mareqeta vinaka, ena vakacerecerei iko.+Ena vakalagilagi iko ni o muria.+9 Ena biuta e ulumu na isala rairai vinaka,Ena ukutaki iko ena isala totoka.”10 Mo vakarorogo luvequ, mo muria na noqu vosa,Ena qai balavu na yabaki ni nomu bula.+11 Au na vakavulici iko ena sala ni vuku,+Au na tuberi iko ena sala ni yalododonu.+12 Ni o taubale ena sega ni tarovi na nomu ikalawa,Ni o cici o na sega ni tarabe.13 Mo taura matua na veivakavulici, mo kua ni biuta.+Mo karona ni o na bula kina.+14 Mo kua ni lakova na nodra sala na ivalavala ca,Mo kua ni muria na nodra sala na tamata ca.+15 Mo yawaka, mo kua ni muria,+Mo gole tani mai kina, mo lako sara.+16 Nira sega ni moce rawa ke ra sega ni caka ca.Era sega ni moce rawa ke ra sega ni vakatarabetaka e dua.17 Era kania na madrai ni ca,Era gunuva na waini ni ivalavala kaukaua.18 Ia na nodra sala na yalododonu e vaka na rarama ni matanisigaE serau cake tiko na kena rarama me yacova na sigalevu.+19 Na nodra sala na ivalavala ca e vaka na butobuto,Era sega ni kila na ka era tarabe kina.20 Na luvequ, mo rogoca na noqu vosa,Rogoca vinaka na* ka au tukuna.21 Me kua ni yali mai matamu,Mo tugana e vu ni lomamu,+22 Nira bula kina o ira na kunea+Ena bulabula kina na yagodra* taucoko.23 Ena ka kece mo qarauna, mo taqomaka na lomamu,+Ni taka mai kina na ivurevure ni bula.24 Mo biuta tani vei iko na vosa veve,+Mo kauta tani vakayawa na vosa veivakaisini.25 Me rai vakadodonu i liu na matamu,Io me wanono vakadodonu i liu.+26 Mo vakatautauvatataka* na vanua o butuka,+Ena vakataudeitaki na nomu sala kece.27 Mo kua ni gole ina imatau se ina imawi.+Mo tarova na yavamu mai na ca.


text:
ITUKUTUKU NI VUNAU ENA YABAKI SA OTI
“Keimami sa Taleitaka Dina na JW Broadcasting!”
A TOVOLEI ena 6 Okotova, 2014, na isevu ni porokaramu vakavalagi ni tivi e vakatokai na JW Broadcasting. * Tekivu ena Okosita 2015, sa vakarautaki na porokaramu qo ena sivia na 70 na vosa mera marautaka e levu tale na mataveitacini ra qai vakaukauataki vakayalo. Sa ra vakavinavinakataka e levu mai na veiyasa i vuravura na porokaramu totoka qo. Ia na cava soti e okati ena kena vakarautaki na JW Broadcasting?
A laurai e dua na vanua veiganiti e rawa ni vakayagataki ena valenivolavola liu ni iVakadinadina i Jiova ena 30 Columbia Heights, Brooklyn, Niu Yoka. E vagalalatakina vanua qori ena loma ga ni dua na macawa, tekivu vakarautaki sara me caka kina na porokaramu. Gauna vata qori ra vakarautaka na tacida era kenadau na rumu ni kakaburaki me rairai matau qai maqosa me vaka na kena e vakayagataki ena gauna qo. Dua na ka nodra gumatua na tacida mai na veiyasa i Merika ena kena vakarautaki na vanua ni kakaburaki ena dua ga na gauna lekaleka. Na vakadidike e dau taura e vica vata na vula e vakayacori ga ena vica na siga, ra qai yavala totolo na tabana ni volivoli ena vaqarai ni iyaya kece e gadrevi.
Dua na ka na levu ni wa ni livaliva e vakayagataki, era vakatovolei tale ga na misini kece ke ra cakacaka vinaka tiko. Gauna vata qori sa ra katona na tacida na ivakatagi ni JW Broadcasting ena tabana ni vidio e Patterson. Era veivuke kina na tacida era gole mai na veiyasa i vuravura. E vakarautaki sara na itukutuku me wiliki ena porokaramu, tuvanaki tale ga na vakatovotovo. Era cakacaka vakaukaua na tacida ena tabana ni vidio e Brooklyn, Patterson, Wallkill kei na so tale na vanua mai na veiyasa i vuravura ena katoni ni vidio me kaburaki. Ni sa tu kece na veika e gadrevi ena rumu ni kakaburaki, sa vakarautaki sara na porokaramu ni imatai ni vica na vula.
Ni tarogi e dua e kenadau ena kakaburaki ena tivi se dau vakacava na dede ni kena vakarautaki na vanua ni kakaburaki va qo, e kaya ni dau taura e dua veimama na yabaki. Ia era cakava rawa qori na tacida ena loma ga ni rua na vula!
Sa bau veiuqeti dina na veika sa rawati! E dau saravi vaka rua na milioni se sivia na porokaramu vou ni JW Broadcasting e vakaraitaki ena imatai ni Moniti eveivula. Ia na kena porokaramu kece e dau saravi vaka tini na milioni e veivula.
“Na porokaramu qo e vakavolekati au dina ina isoqosoqo i Jiova kei na iLawalawa Dauvakatulewa. Au kila niu lewena e dua na vuvale e kune kina na veilomani dina.”—Kenya
E uqeti ira vakacava na tamata i Jiova na isolisoli vakayalo qo? Rogoca mada na ka era tukuna eso:
-
“Dua dina na bogi marautaki ena noqu bula! Au sega ni tukuna rawa na noqu marau ni keirau sarava vakaveiwatini na porokaramu ni JW Broadcasting ni vula o Me 2015. Qo e dua na iloloma talei i Jiova. Keirau vakavinavinaka ina iLawalawa Dauvakatulewa kei ira na mataveitacini ena kena vakarautaki na isolisoli totoka vakayalo qo.”—Idonisia.
-
“Levu na tacida era se sega vakadua ni bau rogoca ni vunau e dua na lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa. Ia qo keimami sa rogoci ratou, keimami raici ratou tale ga. Keimami vakila dina ena gauna qo na neimami duavata kei na iLawalawa Dauvakatulewa kei ira na mataveitacini e vuravura raraba.”—Kenya.
-
“E dau dredre niu sokalou vakavuvale kei rau na luvequ ni sega ni tiko ena dina o watiqu. Ia au raica ni sa bau yaga sara ga na JW Broadcasting. Au vakadeitaka ena porokaramu qo niu lewe ni dua na vuvale levu vakayalo, keitou uqeti tale ga kina vakaveitinani. Qo e dua dina na veivakalougatataki i Jiova.”—Peritania.
-
“Keimami sa taleitaka dina na JW Broadcasting! E saumi sara ga na neimami masu ni vakarautaki na porokaramuqo ena so tale na vosa. Sa veiuqeti dina na nomuni veikauaitaki kei na nomuni tokona ena yalo mamarau na sokalou vei Jiova. E vakadeitaka vei keimami na porokaramu ni tivi qo ni keimami lewe ni vuvale totoka i Jiova.”—Czech Republic.
-
“E vakavolekati au sara ga vei Jiova na noqu rogoca ena noqu vosa na nodratou ivakamacala na lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa.”—Brazil.
-
“Sa 16 qo na yabaki noqu qaravi Jiova voli mai, au se vakila ga ena gauna au papitaiso kina na marau au vakila nikua. Raveitacini, vinaka vakalevu na JW Broadcasting.”—Brazil.
Ena veivuke i Jiova, eda nuidei ni na ivurevure tiko ga ni veivakalougatataki vakayalo na JW Broadcasting vei ira na nona tamata. Qori ena vakacaucautaki, ena vakalagilagi tale ga kina o Jiova.


text: 12 E vosa tale vei au o Jiova, e kaya:2 “O iko na luve ni tamata, o bula tiko ena dua na vuvale talaidredre. E tiko na matadra mera rai kina ia era sega ni rai, e tiko na daligadra mera rogo kina ia era sega ni rogo,+ nira dua na vuvale talaidredre.+3 Ia o iko na luve ni tamata, mo vakarautaka na nomu kato mo kau vakavesu. Mo qai toki ena siga nira rai tu. Mo toki mai na nomu vale ina dua tale na vanua nira rai tu. Era dua na vuvale talaidredre, de dua era na kauai.4 Mo kauta mai tuba na nomu kato ni kau vakavesu nira rai tu ena siga, ia mo qai biubiu ena yakavi me vaka e dua e kau vakavesu nira rai tu.+5 “Mo qiva e dua na qara e lalaga nira rai tu, mo yauta kina na nomu kato.+6 Mo cola yani na nomu iyaya ena buto nira rai tu. Mo ubia na matamu mo kua ni raica na qele, niu lesi iko mo ivakatakilakila vei ira na vuvale ni Isireli.”+7 Au mani vakayacora na ka au vakaroti kina. Ena siga, au kauta yani na noqu kato me vaka na kato ni kau vakavesu, ena yakavi au qiva e ligaqu e dua na qara e lalaga. Ni sa buto au qai kauta yani na noqu kato, au cola yani e tabaqu nira rai tu.8 Ena mataka e vosa tale vei au o Jiova, e kaya:9 “O iko na luve ni tamata, nira tarogi iko na vuvale ni Isireli, na vuvale talaidredre, ‘Na cava o cakava tiko?’10 Mo tukuna vei ira, ‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: “Qo na itukutuku bibi me baleta na turaga+ mai Jerusalemi kei ira kece na vuvale ni Isireli era tiko ena koro.”’11 “Mo kaya, ‘O yau na ivakatakilakila vei kemuni.+ Na ka au cakava tiko qo ena yacovi ira. Era na toki, era na kau vakavesu.+12 Ia na turaga e maliwai ira tiko ena colata yani na nona kato me biubiu ena buto. Ena qiva e dua na qara e lalaga me yauta kina na nona kato.+ Ena ubia na matana me kua ni raica na qele.’13 Au na balata vua na noqu lawa, ena coko kina.+ Au na kauti koya sara i Papiloni, na nodra vanua na Kalitia, ia ena sega ni raica, ena mate e kea.+14 O ira kece na volekati koya, o ira na dau vukei koya kei ira kece na nona mataivalu, au na vakasava ina yasana kece,+ au na ucuna e dua na iseleiwau meu cicimuri ira.+15 Era na qai kila ni o yau o Jiova niu vakasavi ira ina veimatanitu, au cemuri ira tale ga ina veivanua.16 Ia au na vakabula e vica mai na iseleiwau, ena leqa ni kakana, kei na matedewa mera talanoataka na nodra itovo vakasevaki ina veimatanitu era na lako kina, era na qai kila ni o yau o Jiova.”17 E vosa tale vei au o Jiova, e kaya:18 “O iko na luve ni tamata, mo ninini ni o kania na kemu madrai, mo gunuva na memu wai ena taqaya kei na nuiqawaqawa.+19 Mo tukuna vei ira na lewenivanua, ‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova vei ira na lewe i Jerusalemi ena vanua o Isireli: “Era na kania na kedra madrai ena nuiqawaqawa, era na gunuva na medra wai ena rere, ni na vakalalai vakadua na nodra vanua+ nira valavala kaukaua na tiko kina.+20 Ena vakalalai kece na koro e tawani, ena laladidi na vanua,+ oni na qai kila ni o yau o Jiova.”’”+21 E vosa tale vei au o Jiova, e kaya:22 “O iko na luve ni tamata, na cava oni dau cavuta kina na vosa vakaibalebale qo e Isireli, ‘Se balavu na gauna, e sega ni yaco na raivotu kece’?+23 Mo tukuna gona vei ira, ‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: “Au na kauta tani na ivosavosa qo, era na sega ni vakayagataka tale na vosa vakaibalebale qo e Isireli.” ’ Mo tukuna vei ira, ‘Sa voleka mai na gauna,+ ena vakayacori na raivotu kece.’24 Ena sega tale na raivotu lasu se na daurairai veivakaisini ena vuvale ni Isireli.+25 ‘“O yau o Jiova au na vosa. Ena yaco dina na ka au tukuna, ena sega sara ni bera.+ Ena nomuni gauna,+ o kemuni na vuvale talaidredre, au na vosa au na vakayacora,” e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.’”26 E vosa tale vei au o Jiova, e kaya:27 “O iko na luve ni tamata, qo na ka era kaya tiko na lewe i Isireli,* ‘Se bera na nona raivotu, se yawa sara na gauna e parofisaitaka tiko.’+28 Ia mo tukuna vei ira, ‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova: “‘Ena sega sara ni bera e dua na noqu vosa. Ena vakayacori na ka au tukuna,’ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.”’”


text:
Iviu
Na iviu sai koya e dua na roqota rugurugua e tokona na kau se kaukamea sarisarina, ka dau tu ena veitokoni e dua na kau, kaukamea, se palasitika kau balavu. E nakiti me taqomaki e dua na tamata mai na uca se matanisigararama. Ni sa parasol na taqomaki nona dua mai na rarama, e dina ga ni sa dau vakayagataki tikoga na vosa interchangeably. E vakavuqa ni duidui na kena vakayagataki na iyaya ni rugurugua; eso na parasols era sega ni ni suasua. Na iviu rugurugua e rawa ni caka ena isulu se na palasitika.
E dau vakayagataki na iviu ena draki forecast ni me ivakatakilakila ni uca.


text:
NODA BULA VAKARISITO
O Kila na iTovo Tawarairai ni Kalou?
Ni o raica na duiroka ni senikau, na kalokalo ni lomalagi, se na vadugu ni savu, o raica rawa na weniliga i koya na Dauveibuli? E laurai ena veika buli era wavoliti keda na veika tawarairai ni Kalou. (Rom 1:20) Nida vakasamataka na ka eda raica, eda na kila kina na kaukaua ni Kalou, nona loloma, vuku, lewadodonu, kei na nona lomasavu.—Sm 104:24.
Na cava eso na ka e bulia o Jiova o raica e veisiga? Ke o tiko e tauni, de dua o na raica na manumanuvuka se vunikau. Nida raica se dikeva vinaka na ka e bulia o Jiova, eda na sega ni nuiqawaqawa, eda na vakaliuca na veika bibi, eda na nuitaki Jiova tale ga vakalevu me vakarautaka na ka meda bula kina. (Mac 6:25-32) Ke o vakaluveni, vukei ira mera kila na itovo qoroi i Jiova. Nida qoroya na veika buli era wavoliti keda, eda na volekati koya na Dauveibuli.—Sm 8:3, 4.
SARAVA NA VIDIO KILAI NA LAGILAGI NI KALOU ENA VEIKA E BULIA—RARAMA KEI NA ROKA, QAI SAUMA NA TARO QO:
-
Rawa vakacava nida raica na roka?
-
Na cava e dau vakavuna na veiveisau ni roka?
-
Na cava e dau veisau kina na roka ni lomalagi?
-
Tukuna e dua na roka totoka ni ibulibuli i Jiova o raica ena yasa ni nomu vale.
-
Na cava meda raica se dikeva kina vakavinaka na veika buli?