text: 1“Ko i au na vaini dina, ka sa i taukei ni were ko Tamaqu. 2Sa dau kauta laivi na tabaqu kece ga e sega ni vua ko koya, ka samaka na tabaqu kece ga e vua, me rawa ni ra vua vakalevu sara. 3Dou sa samaki oti e na vosa au a vosataka vei kemudou. 4Dou tiko vei au, ka'u na tiko vei kemudou. Me vaka ga ni na sega ni rawa ni vua vaka i koya na taba ni vaini kevaka e sega ni tiko e na vaini; e na sega tale ga vaka kina ko i kemudou kevaka dou sega ni tiko vei au. 5“Ko i au na vaini, ko i kemudou na tabaqu: ko koya e tiko vei au, ka'u tiko vua ko i au, e na vua vakalevu; ke dou tawase tani vei au dou na sega ni rawata e dua na ka. 6Kevaka e sega ni tiko vei au e dua na tamata, sa na biu laivi me vaka na taba ni vaini; ka sa na malai mai; ka ra na qai tomika na tamata ka biuta ki na bukawaqa ka vakama. 7Kevaka dou sa tiko vei au, ka sa tiko vei kemudou na noqu vosa, dou kerea na ka kece ga dou vinakata, ka na vakayacori vei kemudou. 8E na vakalagilagi ko Tamaqu e na nomudou vua vakalevu, ka dou sa na qai yaco kina mo dou noqu tisaipeli. 9Au sa lomani kemudou me vaka sa lomani au ko Tamaqu; dou tiko ga e na noqu loloma. 10Kevaka dou na dau vakayacora tiko na noqu i vakaro kece ga dou na tiko ga e na noqu loloma, me vaka ga na noqu dau vakayacora tiko na i vakaro kece ga i Tamaqu, ka tiko ga e na nona loloma. 11“Au sa tukuna na veika oqo vei kemudou, me rawa ni'u rekitaki kemudou tiko ga kina, ka me sinai tale ga kina na nomudou reki ko i kemudou. 12Oqo na noqu i vakaro: dou veilomani, me vaka au sa lomani kemudou. 13E sega na loloma me na uasivi cake mai na nona solia na nona bula e dua na tamata e na vukudra na wekana. 14Dou sa qai wekaqu dina kevaka dou sa dau cakava na veika au sa vakarota vei kemudou. 15Au sa sega ni vakatokai kemudou tale mo dou noqu tamata, ka ni sega ni dau kila na tamata na ka e cakava tiko na nona turaga; ia au sa vakatokai kemudou mo dou wekaqu, ni'u sa vakatakila vei kemudou na ka kece ga au a rogoca mai vei Tamaqu. 16Dou a sega ni digitaki au, ia au a digitaki kemudou, ka lesi kemudou mo dou lako ka vua, ka me tudei na vuamudou, me solia kina vei kemudou ko Tamaqu na ka kece ga dou na kerea vua e na yacaqu. 17Sa i koya gona oqo na noqu i vakaro vei kemudou: dou veilomani. 18“Kevaka e cati kemudou ko vuravura, dou kila ni a sa cati au e liu ni bera ni cati kemudou. 19Kevaka dou sa nei vuravura, ke na lomani kemudou ko vuravura me vaka sa dau lomana na ka e nona. Ia au a digitaki kemudou mai na vuravura oqo; ko dou sega ni wili kina; oya na vuna e cati kemudou kina ko vuravura. 20Dou nanuma tiko na vosa au a cavuta vei kemudou, ʻE sega ni levu cake na bobula mai vua na nona turaga.' Kevaka e ra sa vakacacani au, e ra sa muria na noqu vosa, e ra na muria tale ga na nomudou vosa. 21Ia e ra na cakava na veika kece ga oqo vei kemudou me baleta ni ko dou noqu, ka ni ra sega ni kilai koya ka a talai au mai. 22Kevaka au a sega ni lako mai ka mai vosa vei ira, ke ra a sega ni valavala ca: ia oqo sa sega na i ulubale ni nodra i valavala. 23Ko koya sa cati au, sa cati Tamaqu tale ga. 24Kevaka au a sa sega ni mai cakava e na kedra maliwa na veicakacaka ka sa sega mada ni dua e sa cakava oti, ke a sega na nodra i valavala ca. Ia oqo era sa raica na veika au sa cakava, ka ra sa cati keirau kei Tamaqu. 25Sa vakayacori sara kina na ka e volai tu e na nodra Lawa, ʻEra a cati au, ia e sega sara ga na vuna e ra cati au kina.’ 26“E na lako mai na Dauveivuke, koya na Yalo Tabu, o koya ka mai vakatakila na veika dina me baleta na Kalou. Sa lako mai vei Tamaqu ko koya. Io au na talai koya mai vei Tamaqu, ka na mai tukuni au ko koya. 27Dou na dau tukuni au tale ga koi kemudou, ni dou a sa tiko vata kei au mai na kena i vakatekivu.


c: text/html

text:
E KAUWAI na Komisina ni Ovisa, Birikadia Ioane Naivalurua ena kisi ni lasa i tuba kei na kavoro ni vuvale mai vei ira na ovisa yalewa.
E vakadeitaki mai ni 37 na marama ovisa era vaqaqai tiko ena vuku ni kisi eso, e laurai ni ra cala kina ena vuku ni tutu ni cakacaka era kacivi kina.
Mai na kisi oqori, 16 era beitaki tiko ni ra lasa tiko e tuba.
Tukuna na i vakailesilesi liu ni tabana ni ovisa, Marama ni Ovisa Unaisi Vuniwaqa ni oqo e dua na ka e sa raici tiko vakabibi me na gadrevi mena wali ena kena vinakati tikoga me na buli cake eso na ovisa era i valavala kilikili me vaka ni ra veiqaravi tiko vei keda na lewenivanua.
Era tiko kece e Nasova ena siga Vukelulu ni macawa rua sa oti e rauta ni 500 na ovisa mai na wasewase e loma kei na tokalau ena kena vakabibitaki na nodra i tovo mai vei Naivalurua.
E vosa ni veivakayaloqaqataki ka tukuna ni kevaka era nanuma na ovisa ni tiko na nodra nanuma mera na tosoya cake na nodra i tutu vakacakacaka, ia e na vaka ga kina.
Tukuna ni yabaki 1968 e ra lewe walu na marama era veiqaravi ena Tabacakacaka vakaovisa mai na i tutu ni special constable, ka lewe rua ga vei iratou na marama oqo e rau yacova na i tutu ni Marama ni Ovisa.
E rauta ni 20 na pasede na marama era lewena na noda ovisa.
Vakadeitaka ni sa tiko na sasaga mera na vukei talega me ra tamata nuitaki ena Tabacakacaka ni Ovisa o ira na yalewa ka ra sa tiko kina ena gauna oqo, dina mada ga ni levu na gauna e tiko na bolebole ena nodra dui tabana ni cakacaka.
Vakadeitaka vei ira ni ka bibi na nodra vakavinakataka taumada na nodra bula ni veiqaravi mai vale, me vinaka na nodra veitalanoa vakaveiwatini kei ira na gone.
Mera tovolea me ra tina vinaka, mera susugi ira vakavinaka na luvedra ena i susu e vinaka.
Vakabibitaka ni gauna e sa na vinaka mai vale, ena qai vinaka kece na veika me baleta na nodra mai veiqaravi ena buturara ni yadravaki ni lawa ena noda vanua.
E vakabibitaka ni kevaka e sa vinaka mai na nodra veisusu e lomanivale ka ra tina ka yalewa vinaka mai vale, ena qai duatani na i rairai ni ovisa yalewa era veiqaravi tiko ena gauna oqo e Viti.E sa levu sara tiko na veika e sa vinakata tiko vei ira na ovisa o Naivalurua oya mera tamata dina ena nodra i tavi, me ra tamata dina talega mai vale ena kena susugi e dua na vuvale vinaka.
E sa kacivaki talega e vica na i tutu ena loma ni ovisa, ena nona sa vakacakacakataki o Jimi Koroi me mai veivuke vei iratou na tabana ni veivaqaqai se na CID. Esa lewena talega na nodratou tabana ni tukutuku na ovisa o Ana Naisoro, ka dau cakacaka tu e liu ena retio kei na retio yaloyalo. E sa vakayacori talega na vuli me baleta na Public Order Decree 2012 vei ira na ovisa mai na mua-i-ra.
E dua talega na ka e vakaraitaka o Naivalurua ni dau dredre vua me dau tukuna vua e dua e cakacaka e rukuna me lako e vale ni sa sake mai na nona cakacaka. Tukuna ni da dredre talega me dau vosa vei dua na veiwatini, kevaka rau ovisa ruarua ena kena wali na nodrau bula vakaveiwatini.
E laurai ni levu sara na marama era ovisa era sotava tiko na kavoro ni bula ni vuvale.
Ena kena laurai na leqa ni bula ni kavoro ni vuvale, e kacivi ira vata kece sara kina na ovisa yalewa o Naivalurua me na vakamatatataka na nodra i tavi ka me ra kakua ni boroya tu e dua na roka ca.
Vakadeitaka o Naivalurua vei ira na marama ni sa vinaka mai vale, ena qai vinaka vakaoti na nodra vakaitavitaki ira ena cakacaka ni ovisa.
Ena yabaki rua sa oti, vakaraitaka talega na leqa oqo na Talatala ni Ovisa, Mesulame Senimoli ena vuku ni nodra vukei na ovisa.
Tukuna ni levu na gauna era sa dau lasa vata tokaga na ovisa yalewa kei na tagane ni sa suka na cakacaka, oqori saraga na tekitekivu ni nodra veilasamaki tikoga vakai ira dina mada ga ni ra sa vakawati.
Tukuna o Senimoli ni ka bibi na nodra kila e vei na vanua era yala kina na ovisa ena gauna ni cakacaka kei na gauna ni vuvale.
E vakadeitaka o Senimoli ni qo e dua na leqa e sa tu makawa tiko mai ena loma ni Tabacakacaka ni Ovisa.
Tukuna eso na marama era dau laki lasa ni ra lako e valagi na watidra me ra laki veiqaravi se vuli.
Eso na ovisa tagane e tiko e vale na watidra, ia era lasa tiko kei na so tale na ovisa yalewa se dua tale na yalewa mai na dua tale na vanua.
E vaka tu oya na draki ni bula e sa via veisautaka tiko na Komisina vou oqo ni Ovisa, Birikadia Ioane Naivalurua.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Sa qai kaya tale ga vei ira ko koya, “Au sa kaya vakaidina vei kemuni, ni ra tu e ke eso era na sega ni tovolea mada na mate, era sa na raica na yaco mai ni matanitu ni Kalou e na kaukauwa.” 2Ni sa oti e ono na siga, sa qai kauti iratou ko Pita kei Jemesa kei Joni ko Jisu, ka kauti iratou vakatikitiki ki na dua na ulunivanua. Ia ni ratou sa rai tu ga sa matalia mai ka tavuki na kena i rairai. 3Sa lumilumisa ka sekavula sara mai na nona i sulu me vaka na se ni ua e na cakau; a sa sega ni dua na dausavasava e vuravura me vakavulavulataka rawa e dua na i sulu me vaka koya. 4E rau sa qai rairai vei iratou ko Ilaija kei Mosese, ka rau sa veivosaki tiko kei Jisu. 5Sa qai kaya vei Jisu ko Pita, “Vakavuvuli, sa vinaka dina na nodatou tiko e ke; me keitou sa tara mada e tolu na vakatunuloa, e dua me nomuni, ka dua me nei Mosese, ka dua me nei Ilaija” 6A sega ni kila na cava me kaya ko Pita, ni ratou sa rui rere vakalevu. 7Sa qai vakarurugi iratou e dua na o, ka sa rogo mai kina e dua na vosa, ka vaka, “Oqo na noqu Gone ni Toko; dou vakarorogo vua.” 8E ratou sa qai veiraiyaki vakasauri, ka ratou sa sega ni raica e dua tale me tiko vata kei iratou, ko Jisu duadua ga. 9Ia ni ratou sa siro sobu tiko mai na ulunivanua, sa qai vakaroti iratou ko Jisu, ka kaya, “Dou kakua ni tukuna vua e dua na veika dou sa raica, me yacova ni sa tu cake tale mai na mate na Luve ni Tamata” 10E ratou sa mani katona lo voli ga na nona vosa, ka veitarotarogitaka vakai iratou se cava na i balebale ni tu cake tale mai na mate. 11E ratou sa qai tarogi koya, ka kaya, “Na cava era kaya tiko kina na daunilawa ni dodonu me liu taumada mai ko Ilaija?” 12Sa qai kaya ko koya vei iratou, “Sa liu taumada dina mai ko Ilaija me vakavinakataka tale na veika kece ga; ia, e qai volai ga vaka cava e na vukuna na Luve ni Tamata, ni dodonu me sota kaya na veika rarawa e vuqa ka me na vakalialiai tale ga? 13Ia au sa tukuna vei kemudou, sa lako oti mai ko Ilaija, ka ra sa cakava vua na tamata na ka ga era vinakata, me vaka ga na ka sa volai tu e na vukuna.” 14Ia ni ratou sa yaco yani vei iratou na tisaipeli tale eso, e ratou sa qai raici ira na lewe vuqa ka ra tu wavoliti iratou, kei ira na daunilawa era veileti tiko kei iratou. 15Era a kurabui sara na lewe vuqa ni ra sa raici Jisu, ka cici yani vua ka veitavaki kaya. 16Sa qai tarogi ira ko koya, ka kaya, “A cava ko ni veiletitaka tiko kei iratou oqo?” 17Sa qai sauma mai vua e dua mai vei ira na lewe vuqa, ka kaya, “Na i Vakavuvuli, au a kauta mai na luvequ tagane vei kemuni ni curumi koya tiko e dua na yalo velavela, ka galu tu. 18E na gauna kece e curumi koya kina, e dau bitalaki koya ki ra; ka vuso na gusuna ka vakasequruquru bati, ka mai wadokau tu yani. Au sa kerei iratou oti na nomuni tisaipeli me ratou vakasava tani, ka ratou sega ni rawata” 19Sa qai vosa kina vei iratou ko koya, ka kaya, “A i tabatamata tawa vakabauta! Me vakacava soti na dede ni noqu tiko voli kei kemudou? Me cava soti na dede ni noqu vosoti kemudou tiko? Kauti koya mai vei au!” 20Era sa mani kauta mai na gonetagane ki vua. Ni sa raici Jisu na yalo, sa bitabitalaki koya sara na gonetagane, ka bale kina ki na qele, ka mai vakatoqiqi yani, ka sa tuburi vuso na gusuna. 21Sa qai tarogi tamana ko Jisu, ka kaya, “A cava na dede ni gauna sa yacovi koya tiko kina na ka oqo?” Sa qai kaya ko koya, “E tekivu sara ni a sa gone lailai. 22Sa dau biuti koya wasoma ki na buka, ki na wai tale ga, me vakamatei koya kina; ia kevaka ko ni rawata kina e dua na ka, mo ni lomani keirau ka vukei keirau.” 23Sa kaya vua ko Jisu, “Io, kevaka ko ni rawata. Ni sa rawa na ka kece ga vei koya sa vakabauta.” 24Sa qai tabalaka cake vakasauri na domona na tama ni gone, ka kaya, “Au sa vakabauta; ni vukei au mada e na lailai ni noqu vakabauta!” 25Ni sa raica ko Jisu ni ra sa tabili yani vua na lewe vuqa, sa qai vakarota na yalo velavela ka kaya vua, “O iko na yalo galu ka didivara, au sa vakaroti iko mo lako tani mai vua, ka kakua sara ni curumi koya tale!” 26Ia ni sa qoqolou ka bitabitalaki koya oti vakaca, sa qai biuti koya na yalo ka sa mai vaka koto yani na i rairai ni dua na tamata mate na gonetagane; ka ra kaya kina e lewe vuqa sara vei ira ni sa mate. 27Sa qai taura na ligana ko Jisu, ka tuberi koya cake, ka sa tu cake sara. 28Ia ni sa curu ki na vale ko Jisu, e ratou sa qai tarogi koya vuni ga na nona tisaipeli, ka kaya, “A cava keitou a sega ni vakasava tani rawa kina na yalo velavela?” 29Sa qai kaya vei iratou ko Jisu, “E sega ni dau vakasavi tani rawa e na dua tale na ka na kena mataqali koya, e na masu duadua ga.” 30E ratou sa qai biuta na vanua koya ka lakova na loma ni vanua ko Kalili. E vinakata ko Jisu me kakua ni dua e kila; 31ka ni a vakatavulici rratou fiko na nona tisaipeli, ka kaya, “E na soli yani na Luve ni Tamata ki na ligadra na tamata, ka ra na vakamatea; ia ni sa mate, e na qai tu cake tale ni sa oti e tolu na siga” 32Ia e ratou a sega ga ni kila na i balebale ni vosa koya, ka ratou rere ni tarogi koya kina. 33E ratou sa mani yaco sara ki Kapenaumi. Ia ni ratou sa curu ki vale sa qai tarogi rratou ko Jisu, ka kaya, “A cava dou a veivosakitaka trko mai gaunisala?” 34Ia e ratou a galu ga, ni ratou a veivosakitaka tiko mai gaunisala se ko cei e levu duadua vei Iratou. 35Sa qai dabe ko Jisu ka kacivi iratou na lewe tinikarua, ka kaya vei rratou, “Kevaka e dua e via liu, me kauti koya sobu sara ki ra, ka me nodra dauveiqaravi na tamata kece ga.” 36Sa qai kauta mai e dua na gone lailai, ka vakaturi koya e matadratou; ia ni sa keveta, sa qai kaya vei iratou, 37“O koya sa taleitaka e dua na gone lailai vakaoqo e na yacaqu sa taleitaki au, kei koya sa taleitaki au, sa sega ni taleitaki au ga, sa taleitaki koya tale ga sa talai au mai” 38Sa qai kaya vei Jisu ko Joni, “Na i Vakavuvuli, keitou a raica e dua na tamata ni vakasavi tevoro tiko e na yacamuni, ka keitou mani tarovi koya, ka ni sega ni dua vei kedatou ko koya” 39Ia sa qai kaya ko Jisu, “Dou kakua ni tarovi koya; ni sega ni dua e cakava rawa e dua na cakacaka mana e na yacaqu me na qai vosacataki au tale. 40Ni sa noda i to ko koya e sega ni noda meca. 41Ni'u sa kaya vakaidina vei kemudou, o ira yadua e na solia vei kemudou e dua na bilo wai mo dou gunuva, ni dou sa i tokani i Karisito, e na sega ni yali vei ira na kedra i sau. 42“Na tamata yadua ga e vakavuna me cala e dua vei ira na lalai oqo ka ra sa vakabauti au, e na vinaka cake vua ke vakarubeci e domona e dua na vatu i qaqi levu, ka qai biu ki na loma ni wasaliwa. 43Kevaka e vakacalai iko tiko na ligamu, muduka laivi; e vinaka cake mo curu ki na bula ka liga dua ga, ka ca me tiko ruarua na ligamu ko qai lako ki eli, ki na buka e sega ni bokoci rawa, 44kei na vanua e sega ni mate kina na kedra ulo, ka sega ni bokoci kina na buka waqa.] 45Se kevaka e vakacalai iko tiko na yavamu, munduka laivi; e vinaka cake mo curu ki na bula ka yava dua ga, ka ca me tiko ruarua na yavamu ko qai biu ki eli, [ 46na vanua e sega ni mate kina na kedra ulo, ka sega ni bokoci kina na buka waqa.] 47Se kevaka e vakacalai iko tiko na matamu, vecuka tani; e vinaka cake mo curu mata dua ki na matanitu ni Kalou, ka ca me tiko ruarua na matamu ko qai biu ki eli, 48na vanua e na sega ni mate kina na kedra ulo, ka sega ni bokoci kina na buka waqa. 49“Ni na vakasavasavataki na tamata yadua e na buka waqa me vaka sa vakasavasavataki na i soro e na masima. 50“E ka vinaka na masima, ia ke sa seyavu na kena tuituina, dou na vakatuituinataka tale e na cava? Mo dou tuituina tiko ga, ka veiyaloni tiko vakai kemudou”


text:
La compétition débutera samedi prochain, avec une rencontre contre les Samoa.
Le groupe fidjien.- Graham Dewes, Sunia Koto, Kele Leawere, Wame Lewaravu, Semisi Naevo, Akapusi Qera, Jone Railomo, Aca Ratuva, Ifereimi Rawaqa, Vereniki Sauturaga, Viliame Seuseu, Alefoso Yalayalatabua, Netani Talei, Deryck Thomas
Backs: Filimoni Delasau, Vereniki Goneva, Maleli Kunavore, Waisea Luveniyali, Timoci Nagusa, Sireli Naqelevuki, Kameli Ratuvou, Jonetani Ralulu, Mosese Rauluni, Dan Rawaqa, Michael Tagicakibau, Aporosa Vata.


text: 1Ni oti e lima na siga, sa qai lako sobu ko Ananaiasa na Bete Levu kei ira na qase ni Isireli kei na dua na loya ko Teritulu. Era sa la'ki tu e na mata ni Kovana ka ra sa qai beitaki Paula vua. 2Sa qai kacivi yani ki loma ko Paula, ka sa vakatekivu me beitaki koya ko Teritulu ka kaya, “Kemuni na Turaga na Kovana! E na nomuni veiliutaki vinaka keimami sa kune vakacegu tiko kina e na dua na gauna balavu, ka sa yaco tale ga dina e levu na veisau vinaka e na loma ni vanua oqo. 3Keimami sa rekitaka dina na veika oqo e na veivanua kece ga kei na veigauna kece ga, ka keimami sa vakavinavinaka kina vakalevu vei kemuni Vilikesa, na neimami turaga dokai. 4Ia au sega ni vinakata me'u vakaotia wale ga na nomuni gauna, o koya gona au sa masuti kemuni mo ni yalo vinaka mo ni rogoci keimami mada vakalailai. 5Keimami sa kunea ni sa dua na tamata dauveivakacalai na tamata oqo; sa dau vakatubu ca vei ira na Jiu e na veiyasa i vuravura kece ga, ka sa dua sara ga ko koya na nodra i liuliu na i lawalawa ni kai Nasareci. 6E a tovolea tale ga ko koya me vakadukadukalitaka na Valenisoro ka keimami a mani vesuki koya, [ka via veilewaitaki koya me vaka na neimami Lawa. 7Ia e a qai lako yani ko Laisiasa, na turaganivalu liu, ka kaliraki koya vakaukauwa mai na liga i keimami. 8A qai vakarota vei ira ka beitaki koya me ra lako mai vei kemuni.] Ni ko ni sa na vaqaqai koya ko ni sa na qai kila rawa ga mai vua na veika keimami beitaki koya kina.” 9Era a tokona na Jiu na veibeitaki oya ka ra kaya ni sa dina kece sara. 10Sa qai deguvacu na kovana vei Paula me vosa, ka sa qai kaya ko koya, “E na noqu kila ni sa balavu na gauna ko ni turaganilewa tu kina e na vanua oqo, sa ka ni marau kina vei au me'u vakamacalataki au vei kemuni, ka sauma na veika au beitaki tiko kina. 11Sa rawa ni ko ni vakadinadinataka ni sa qai sivia wale ga oqo e tinikarua na siga na noqu a lako cake kina ki Jerusalemi me'u la'ki lotu kina. 12Era a sega ni kunei au na Jiu ni keirau veileti tiko kei na dua na tamata, se ni'u vakatubu ca tiko vei ira na lewe vuqa e na Valenisoro, se e na veivalenilotu, se e na loma ni koro. 13Era sega ni vakadinadinataka rawa vei kemuni na veika era beitaki au tiko kina oqo. 14Ia na ka ga au via tusanaka vei kemuni me baleti au sa i koya oqo: au qarava dina tiko na nodra Kalou na neimami qase e na noqu muria tiko na kena Sala, ka ra kaya tiko ko ira oqo ni cala. Au vakabauta na veika kece ga e volai tu e na Lawa i Mosese kei na ka era vola na parofita. 15Sa tu na noqu vakanuinui vua na Kalou, me vaka tale ga era vakabauta ko ira oqo, ni ra na tu cake tale mai na mate ko ira na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu. 16O koya gona oya, au sa dau saga kina e na veigauna kece ga e na noqu i gu taucoko me kakua ni dua na ka e cala kina na lewa ni lomaqu vua na Kalou ka vaka kina vei ira na tamata. 17“Sa oti oqo e vica na yabaki, au sa qai lesu mai ka kauta mai na i solisoli vei ira na dravudravua e na noqu vanua, ka me'u mai vakacabo i madrali tale ga. 18Ia ni'u se la'ki qarava tiko na i tavi oya, era sa mani kunei au e na Valenisoro ni sa oti na cakacaka ni noqu vakasavasavataki. A sega ni dua na i binibini tamata me keimami tiko vata ka sega tale ga ni dua na maue. 19Ia e so ga na Jiu mai Esia era a tiko kina; e dodonu ga me ra a lako mai e liu ki ke, e matamuni, ko ira ka mai veibeitaki, kevaka e tu na ka me ra beitaki au kina. 20Se me ra tukuna ko ira oqo na cala era a raica vei au e na noqu a tu e matadra na lewe ni Bose, 21vakavo ga na noqu a kailavaka ni'u sa tu e na kedra maliwa, ʻKo ni sa veilewaitaki au tiko e daidai ni'u sa vakabauta ni ra na vakaturi cake tale na mate.ʼ “ 22Ia ko Vilikesa, ni sa rui buta vinaka tu e na ka e baleta na Sala ni Turaga, sa vakasukai ira, ka kaya, “Ni sa na lako sobu mai ko Laisiasa, na turaganivalu liu, au sa na qai vakataulewa e na ka oqo” 23Sa qai vakarota na turaganivalu me vakatawai tiko ko Paula, ka me solia tale ga vua e so na galala ka me kakua ni tarova e dua vei ira na wekana e via sikovi koya. 24Ni sa oti e vica na siga, e rau sa qai lako yani ko Vilikesa kei na watina ko Tarusila, e dua na marama ni Jutia. A talatala ko Vilikesa me lako yani vua ko Paula, ka sa vakarogoci koya e na nona i vakamacala me baleta na noda vakabauti Karisito Jisu. 25Ia ni sa la'ki yaco na i vakamacala i Paula me baleta na dodonu, na noda lewai keda rawa vakavinaka na tamata, kei na veilewai sa bera tiko mai, sa domobula ko Vilikesa, ka kaya, “Mo sa tei lako tale mada; ke na mani dua tale na gauna e galala, au na qai kacivi iko tale mai.” 26E na gauna vata oya e a nuitaka tiko kina ko Vilikesa ni na soli i lavo vua ko Paula. oya na vuna e a dau talatala vakawasoma sara kina vua ko koya ka veitalanoa kaya. 27Ni sa oti e rua na yabaki, sa qai la'ki sosomitaki Vilikesa ko Porisiu Vesito. Ia na nona via vakayalovinakataki ira na Jiu ko Vilikesa, e a mani biuti Paula tu ga kina e na valeniveivesu.


text: 1Sa qai uvuca na nona davui na i kalima ni agilosi, ka'u sa qai raica e dua na kalokalo sa lutu mai lomalagi ki vuravura, ka sa soli vua na i dola ni qara sega ni katumi rawa na kena titobu. 2Sa qai dolava na qara ko koya ka sa kuvu mai kina na kubou me vaka na kubou ni dua na lovo levu; a sa vakabutobutotaki na matanisiga kei na maliwa lala e na kubou mai na qara. 3Ia mai na kubou ko ya era sa basika mai kina ki vuravura na vodre, ka sa soli vei ira na kaukauwa me vaka na nodra kaukauwa na batibasaga ni vuravura. 4Sa vakaroti vei ira me ra kakua ni vakaeaeana na eo e vuravura, se na vunikau me vaka na kau; ko ira ga na tamata e sega ni volai e na yadredra na i vakatakilakila ni Kalou. 5Sa soli vei ira me ra vakararawataki ira na tamata me lima na vula, ia me ra kakua ga ni vakamatei ira, ia na vutu ni nodra veivakararawataki e vaka na vutu ni kata ni batibasaga vua e dua na tamata. 6Ia e na loma ni gauna ko ya era na vakasaqara na mate ko ira na tamata ko ya ka ra na sega ni kunea; era na gadreva me ra mate ia e na dro tani mai vei ira na mate. 7Ia na kedra i rairai na vodre e vakataki ira na ose era sa vakarautaki tu ki na i valu; e uludra sa toka kina na ka era vaka na i sala vakatui koula; na matadra e vaka na mata ni tamata. 8Na drau ni uludra e vaka na drau ni uludra na yalewa, ka sa vaka na bati ni laione na batidra. 9Na i ubi ni lomaseredra e vaka na i sasabai kaukamea ni sereda, ia na rorogo ni tabadra e vaka na domo ni vuqa na qiqi ni valu dreta na ose ni ra sa cici ki na i valu. 10Na buidra e vaka na bui ni batibasaga, sa tiko kina na batidra gaga; ka sa tiko e na buidra na kaukauwa me vakararawataki ira kina na tamata me vula lima. 11Sa nodra tui ko koya na agilosi ni qara sega ni katumi rawa; a yacana vaka-Iperiu ko Apatoni, ka va-Kirisi ko Apolioni e kena i balebale na dauveivakarusai. 12Sa takali yani na i matai ni ka rarawa, ka raica sa vo tale e rua. 13Sa qai uvuca na nona davui na i ka ono ni agilosi, ka'u sa rogoca e dua na domo mai na i leu e va e na i eabocabo ni soro koula e na mata ni Kalou; 14sa kaya tiko vua na i ka ono ni agilosi o koya sa tiko vua na davui, “Sereki iratou na agilosi e va e ratou sa vesu tu e na uciwai levu na Euferetisi.” 15E ratou sa qai sereki na agilosi e va, ko iratou e ratou sa vakarautaki tu me baleta na aua, na siga, na vula kei na yabaki me ratou vakamatea kina e dua na i katolu ni wiliwili ni tamata taucoko. 16Ia au sa rogoca na kedra i wiliwili na mataivalu ose: era lewe rua na drau na milioni. 17Ia sa vakaoqo na noqu raiei ira na ose e na noqu raivotu: ko ira era vodo ose era vakaisasabai roka damudamu vaka na bukawaqa ka karakarawa vaka na safaya, ka dromodromo vaka na sulifure. Na uludra na ose e vaka na ulu ni laione, ka sa lako mai gusudra na bukawaqa, na kubou kei na sulifure. 18A ra sa vakamatei e dua na i katolu ni wiliwili ni tamata e na ka ca tolutolu sa lako mai na gusudra na ose ko ya, na bukawaqa, na kubou kei na sulifure. 19E tiko na nodra kaukauwa na ose e na gusudra kei na buidra. Sa vaka na gata na buidra; era sa vakauludra ka ra sa dau veivakamavoataki kina. 20Ia ko ira na vo ni tamata ka ra sega ni vakamatei e na veimate ca ko ya, era sega ni veivutunitaka na cakacaka ni ligadra ka ra sega tale ga ni biuta na qaravi tevoro kei na veimatakau koula, na siliva, na parasa, na vatu, kei na kau, na ka era sega ni rawa ni rai se rogo se lako. 21Era sega tale ga ni veivutunitaka na nodra laba, se na nodra cakacaka vakatevoro, se na nodra dauyalewa kei na dautagane, se na nodra daubutako.


text:
Ena vuku ga ni veivutuni eda na rawata kina na loloma soli ni veisorovaki i Jisu Karisito.
E tu ena iVola i Momani na kena itukutuku e dua na tamata na yacana o Neori. E rawarawa na noda ciqoma na vuna e nanuma kina o Momani, ena nona semata vata na kedra itukutuku na Nifai ni vica na udolu na yabaki, ni bibi me okata kina e dua na ka me baleta na tamata oqo kei na dede ni kena a bula voli na revurevu ni nona ivakavuvuli. A segata tiko o Momani me vakasalataki keda me da qarauna, ni kila tiko ni na lamata tale mai ena noda gauna na nona ivakavuvuli.
A basika mai o Neori rauta ni vo e 90 na yabaki me sucu na Karisito. A vakavuvulitaka o koya ni “ra na vakabulai na tamata kece ga ena siga mai muri, … raica sa bulia na tamata kecega na Turaga, ka na vakabulai ira talega, ia era na rawata kecega ga na bula tawamudu” (Alama 1:4).
A basika mai o Korio ena kedra maliwa na Nifai rauta ni oti e 15 na yabaki, ka vakavoqataka na ivakavuvuli i Neori. E volai ena iVola i Momani ni o koya na “meca i Karisito, a sa vunau vei ira na tamata ka vosa vakacacataka na nodra parofisai … me baleta na nona yaco mai na Karisito” (Alama 30:6). E vakaoqo na nona ivunau o Korio “ni na sega ni bokoci na nodra ivalavala ca na tamata, ia sa soli na galala me ra dui lewai ira ga na tamata yadua; ia era na rawa iyau na tamata ena nodra sasaga, ka na vakatau na ka era rawata ena nodra kaukauwa; ia sa sega ni cala na tamata ena ka sa kitaka” (Alama 30:17). O ira na parofita vakailasu oqo kei ira na nodra ilawalawa era sa sega ni vakabauta ni sa kilikili me ra veivutunitaka na nodra ivalavala ca” (Alama 15:15).
Me vaka ena nodrau gauna o Neori kei Korio, eda bula ena dua na gauna ni se qai oti wale toka na nona mai bula o Jisu Karisito—vei keda, oqo na gauna me mai vakarautaki kina na iKarua ni Nona Lako Mai. Me vaka ena gauna o ya, e vakavuqa ni sega ni dau taleitaki na itukutuku ni veivutuni. Eso era vakabauta ni kevaka e dua na Kalou, ia e sega ni dua na ka e lavaka vei keda o Koya (raica na Alama 18:5). Eso tale era tutaka tiko ni sa dau vosota na ivalavala ca kecega na Kalou dauloloma, ena ivalavala rawarawa ni vakatutusa, se kevaka e dua dina na itotogi ni ivalavala ca, “Ena vakanakuitataki keda vakalailai ga na Kalou ka da na vakabulai ki na matanitu ni Kalou” (2 Nifai 28:8). Eso tale, vata kei Korio, era cakitaka sara ga ni dua tiko na Karisito kei na dua na ka e vakatokai me ivalavala ca. Na nodra ivunau ni ra tautauvata ga na veika yaga, na ivakatagedegede, kei na dina sara mada ga. O koya, na veika e nanuma e dua ni dodonu vua ena sega ni rawa ni vakacala e dua se kaya ni ivalavala ca.
Taumada e dau taleitaki na vakasama vakaoqo baleta ni rawa kina vei keda me da vakamatautaka na lomada kei na noda gagadre ka da sega ni leqataka na kena revurevu. Ni da vakayagataka na nodrau ivakavuvuli o Neori kei Korio, e rawa ni da veisautaka ka vakadonuya na ka kecega. Ni ra lako mai na parofita ena tagi ni veivutuni, era “sui na ivavakoso ena wai batabata.” Ia na kena dina na ilesilesi vaka parofita e dodonu me ciqomi ena reki. Ni sega na veivutuni, ena sega ni yaco e dua na toso dina se vakavinakataki cake na bula. Na noda vakalecalecava na ivalavala ca ena sega ni vakamamadataka na kena icolacola kei na kena mosi. Na sotavi ni rarawa ena vuku ni ivalavala ca, vakataki koya, e sega ni veisautaka me vinaka cake e dua na ka. Na veivutuni ga ena liutaki keda ki na dua na bula e vinaka cake. Ia, e ka dina sara, ni ena vuku ga ni veivutuni eda na rawata kina na loloma soli ni veisorovaki i Jisu Karisito kei na veivakabulai. Na veivutuni e isolisoli vakalou, ka dodonu me da matadredredre ni da tukuna tiko. E dusimaki keda yani ki na bula galala, nuidei, kei na vakacegu. Sa na sega kina ni vakacacani na soqo ni marau, na isolisoli ni veivutuni sa ikoya na vu ni mamarau dina.
Ena rawa walega na veivutuni ena vuku ni Veisorovaki i Jisu Karisito. Na Nona isoro tawavakaiyalayala sa rawa kina “me ra vakabauta, veivutuni ka bula kina na tamata. (Alama 34:15). Na veivutuni sa ikoya na ivakarau e gadrevi, kei na loloma soli wale i Karisito sa ikoya na kaukauwa ni, “loloma oqo sa vakayacori rawa kina na ka sa virikotori ena ivunau” (Alama 34:16).Oqo na noda ivakadinadina:
“Ia eda na vakadonui [se na vosoti na noda ivalavala ca] ena loloma i Jisu Karisito na noda Turaga ka noda iVakabula, ni sa dina ka dodonu;
“Ia era na vakasavasavataki [se vakasavasavataki mai na duka ni ivalavala ca] ena loloma i Jisu Karisito na noda Turaga ka noda iVakabula, ko ira sa lomana ka qarava na Kalou ena yalodra taucoko, ena lomadra taucoko kei na nodra kaukauwa taucoko” (V&V 20:30–31).
Na veivutuni e dua na ulutaga rabailevu, ia nikua au vinakata meu tukuna ga e lima na vakasama ni ivakavuvuli bibi ni kosipeli oqo kau nuitaka ni na veivuke.
Matai, na veisureti me ia na veivutuni sa ivakaraitaki ni loloma. Ena gauna ko ya “ni sa vakatekivu ki na ko Jisu me dau vunau ka kaya, Dou veivutuni ni sa voleka na matanitu vakalomalagi” (Maciu 4:17), oqori na itukutuku ni loloma, ka sureti keda kecega me da kilikili me laki duavata kei Koya “ka vakalougatataki ni ko sa muria tiko na vunau ena bula oqo kei na bula sa bera mai” (Mosese 6:59). Kevaka eda sega ni sureti ira na tani me ra veisau, se kevaka eda sega ni veivutunitaki keda, eda sa sega ni rawata kina e dua na itavi bibi ka dodonu me da veiqaravi kina ena keda maliwa vakakina vei keda vakataki keda. Na itubutubu e vakatara tiko na luvena me ivalavala ca, na itokani e sega ni dau cata na ivalavala ca, kei na iliuliu ni Lotu rerere era sa kauwaitaki ira ga ka sega na nodra tiko vinaka kei na nodra marau o ira e rawa ni ra vukea. Io, na kaci ni veivutuni ena so na gauna e dau nanumi ni sega kina na yalovosota se veivakacudrui, ka na dau besetaki sara, ia ni dusimaki ena Yalo Tabu, na kena dina sa ikoya ni oqo na ivalavala ni veikauwaitaki dina (raica na V&V 121:43–44).
Karua, na veivutuni e kena ibalebale na noda segata me da veisau. Ena vakalialiai na nona vakararawataki na iVakabula ena Were o Kecisemani kei na kauveilatai kevaka eda namaka ni dodonu me veisautaki keda o Koya ki na dua na agilosi ka da sega mada ga ni bau solia kina na noda igu. Ia, eda nuitaka vakaukauwa sara me vukea ka sauma na noda sasaga vakamatua na Nona loloma soli wale (raica na 2 Nifai 25:23). Rairai me sa na vaka ga na levu ni noda masulaka tiko na loloma veivueti, na noda masulaka na gauna kei na madigi me da cakacaka ka sasaga ka veivakadrukai. E dina sara ni na matadredre na Turaga vua e gadreva me lako mai ki na veilewai ena bula kilikili, o koya sa cakacaka ena yalodina e veisiga yadua me vakaisosomitaka na malumalumu ena kaukauwa. Na veivutuni dina, kei na veisau dina ena gadrevi me sasagataki tiko ga, ia e koto ena veisasaga vakaoqori e dua na ka veivakasavasavataki ka tabu. Ena taladrodro yani ki na yalo vakaoqori na veivosoti kei na veivakabulai vakalou, baleta ni dina sara, ni “ivalavala savasava ena domona ga na ivalavala savasava; na rarama sa sala vata ga kei na rarama; [kei] na loloma sa tokona ga na loloma, ka sa lomani ira sa nona” (V&V 88:40).
Ena veivutuni eda na tubucake tikoga kina ena noda rawata me da bulataka na lawa vakaselesitieli, ni da kila “ko koya sa sega ni rawa ni muria na ivakaro ni matanitu vakaselesitieli, ena sega ni tiko rawa ena kena iserau” (V&V 88:22).
Katolu, na veivutuni e kena ibalebale ni sega walega ni da biuta laivi na ivalavala ca ia me da soli keda tale ga ki na talairawarawa. Na Bible Dictionary e tukuna, “Na veivutuni e yaco me kena ibalebale na vuki ni lomamu kei na yalomu vua na Kalou, [vaka kina] e dua na vakatutusa ni ivalavala ca eda dau cakitaka na kena i tuvaki vakayago.”1 E dua vei ira na ivakaraitaki ni ivakavuvuli oqo mai na iVola i Momani e kunei ena vosa nei Alama kivua e dua na luvena tagane:
“A ka oqo, au sa vakaroti iko kina na luvequ, mo rerevaka na Kalou ka kakua sara ni kitaka na ivalavala ca;
“Ia mo lomana na Turaga ena lomamu taucoko, na yalomu taucoko kei na nomu kaukauwa kecega” (Alama 39:12–13; raica talega na Mosaia 7:33; 3 Nifai 20:26; Momani 9:6).
Ke me taucoko na noda lesu vua na Turaga, me na tiko kina ka me kakua ni yali na yalayala ni talairawarawa Vua. Eda dau tukuna wasoma na veiyalayalati oqo me veiyalayalati ni papitaiso me vaka ni vakadinadinataki ena noda papitaiso ena wai (raica na Mosaia 18:10. Na nona papitaiso na i Vakabula, me kena ivakaraitaki, sa ivakadei ni Nona yalayala me talairawarawa vei Tamana. “E dina ga sa savasava ko Koya, ia sa vakaraitaka vei ira na luve ni tamata ni sa vakamalumalumutaki koya vua na Tamada, ka vakadinadinataka vua na Tamada ni na talairawarawa vua ka muria na nona vunau” (2 Nifai 31:7 ). Kevaka e sega na veiyalayalati oqo, ena sega tiko ni taucoko na veivutuni oqo ka na sega ni rawati na vakabokoci ni ivalavala ca.2 Ena nona ivakamacala tawaguilecavi o Parofesa Noel Reynolds, “Na digidigi ni veivutuni sa digidigi ni vakama ikawakawa ena veiyasana kecega [ni sa vakatulewataki] me muri e dua ga na sala, na sala e dua bau ka na basika ki na bula tawamudu.”3
Ka va, na veivutuni ena gadrevi kina me vakadeitaki na noda inaki kei na noda tu vakarau me da ia tikoga, ena gauna sara mada ga eda sotava kina na mosi. Ena vukei ira beka eso na kena tuvalaki na veikalawa bibi ni veivutuni, ia e rawa ni vakavuna me caka me isau ga ni taro, ka sega kina ni vu mai vu ni yaloda se na veisau dina. Na veivutuni dina e sega ni ka vakarairai wale tu ga. Sa solia na Turaga e rua na ivakarau bibi: “Oqo ga na sala dou na kila kina na tamata sa veivutuni vakaidina—raica, ena vakatusa na nona ivalavala ca ka biuta laivi sara vakadua” (V&V 58:43) ).
Na vakatutusa kei na biuta laivi vakadua e rau ivakavuvuli mana sara. Era levu cake sara mai na dua tu ga na “Au tusanaka; Vosoti au.” E titobu na vakatutusa, so na gauna e vakaraitaki na cala kei na cudru ena rarawa levu kivua na Kalou kei na tamata. Sa dau sala vata kei na nona vakatutusa e dua na rarawa kei na veivutuni kei na wainimata ni rarawa, vakauasivi kevaka a vakavuna na mosi ni yalona e dua na nona ivalavala, se ca vakalevu cake, sa vakavuna na nona laki ivalavala ca tale e dua. Sa ikoya na yaluma titobu vakaoqo, na irairai dina ni veika oqo e vakavuna, me vakataki Alama, me tagicaka, ‘Oi kemuni Jisu na Luve ni Kalou; ni lomani au mai, raica au sa yaluma sara ka kune rarawa, ka sa vesuki au na ivesu ni mate” (Alama 36:18).
Ena noda vakabauta na Dauveisereki dauloloma kei na Nona kaukauwa, sa vuki na yaluma ki na inuinui. Sa yaco me veisau na yalona kei na nona gagadre e dua, ka sa vakasisila cake tikoga na ivalavala ca a dau taleitaki tu e liu. Sa tekivu me buroro cake ena yalo vou o ya na gagadre me talaca laivi ka biuta yani vakadua na ivalavala ca, ka vakavinakataka ena kena levu duadua e rawa ni rawata e dua, na vakacaca a vakavuna. Sa yaco na gagadre oqori me matua cake ka yaco me yalayala ni talairawarawa vua na Kalou. Ni sa tu na veiyalayalati oqori, ena qai kauta mai na Yalo Tabu, na dautukutuku ni loloma vakalou, na veivakacegui kei na veivosoti. Ena vakauqeti kina e dua me tukuna vata kei Alama, “Raica sa tuburi au na marau kau sa kunea na rarama sa talei sara, a sa takali vakadua na noqu rarawa ka sa vuabale sara na noqu marau!” (Alama 36:20).
Na mosi kece e dau basika ena veivutuni ena lailai tiko ga ena veigauna mai na kune rarawa e gadrevi me vakamamautaki kina na lewadodonu me baleta na ivalavala ca ka sega ni wali. A tukuna ga vakalailai na iVakabula na veika a vorata o Koya me sotava kina na gagadre ni lewa dodonu ka sorovaka na noda ivalavala ca, ka tukuna kina na veimalanivosa ni vakatakila oqo:
“Raica koi au na Kalou, au sa vosota oti na veika oqo, me ra bula kina ko ira sa veivutuni;
“Ia kevaka era sa sega ni veivutuni, era na vakararawataki me vakataki Au;
“Raica koi au na Kalou sa kaukauwa sara; au sa sautaninini ena mosi ni veivakararawataki ko ya, au a bunotaka na dra ka sa yaluma sara kina na yagoqu kei na yaloqu—io au sa kerea me kau tani vei au na bilo ni cudru” (V&V 19:16–18).
Kalima, se cava ga ena taura na veivutuni, sa na tilomi yani ena reki ni veivosoti. Ena dua na vosa ni koniferedi raraba ka kena ulutaga “Na Mataka Vakasakiti ni Veivosoti,” e tukuna kina o Peresitedi Boyd K. Packer na vakasama oqo:
“Ena Epereli ni 1847, a liutaka kina o Brigham Young na nodra imatai ni kabani na painia mai Winter Quarters. Ena gauna vata oqori, ena tinikaono na drau na maile [2,575 na kilomita] ki na ra era sirova sobu na veidelana ni Ulunivanua na Sierra Nevada na vo ni iLawalawa na Donner ki na Bucabuca kei Sacramento.
“Era a tiko voli ena veiqakilo ena vulaibatabata kaukauwa o ya ka ra tarovi tu mai na kui ni ucacevata. E voleka sara me sega ni vakabauti rawa me rawa ni dua e dro bula rawa mai na waloloi kei na veivakararawataki ni siga yadua na veimacawa kei na veivula.
“E maliwai ira o John Breen yabaki tinikalima. Ena bogi ni ika 24 ni Epereli, a lakova yani na vanua ni Susu Manumanu nei Johnson. Ena vica na yabaki ni oti o ya, a vola kina vakaoqo o John:
“‘Sa loma toka ni bogi keitou qai curu ki na vanua ni Susu Manumanu nei Johnson, na imatai ni gauna au a qai raica kina, sa ikoya o ya ena dua na mataka lailai. A totoka tu na draki, e robota na qele na co drokadroka, era lagasere na veimanumanu mai na dela ni veivunikau, ka sa cava na ilakolako. Au sega ni vakabauta niu se bula tiko.
“‘E vaka me tudei tu ena noqu vakasama na veika au raica ena mataka o ya. E vuqa na veika a yaco sa yali mai na noqu vakanananu, ia au se dau raica tikoga na keba volekata na vanua ni Susu Manumanu nei Johnson.’”
A kaya o Peresitedi Packer: “Taumada au a veilecayaki sara vakalevu ena nona vosa ni ‘levu na veika a yaco era sa yali mai na vakanananu.’ E rawa vakacava me na yali mai na nona vakasama na balavu ni gauna vakadomobula ni leqa kei na rarawa? E rawa vakacava ni vakaisosomitaki na vulaibatabata loaloa cudrucudru o ya ena dua ga na mataka totoka ka vakasakiti?
“Niu qai vakasamataka tale vakavinaka au qai kila ni sega ni veivakacudrui. Au sa raica na veika vata oqo vei ira eso na tamata au kila. Au sa raica oti eso era sotava tu na vulaibatabata balavu ni kilaiyalonataki ni nona cala kei na waloloi tu vakayalo me basika cake ki na dua na mataka ni veivosoti.“Ni kida mai na mataka, era qai kila na veika oqo:
“‘Raica ko koya sa veivutunitaka na nona ivalavala ca, ena vosoti, ia koi au na Turaga au na sega ni nanuma tale na nona ivalavala ca’ [V&V 58:42].”4
Au vakaraitaka ka vakadinadinataka ena vakavinavinaka ni nona vakararawataki sega ni vakamacalataki rawa, mate kei na Tucaketale na noda Turaga “sa vakarautaka tu ko koya na sala ni veivutuni” (Ilamani 14:18). Na isolisoli vakalou ni veivutuni sa idola ni bula marau eke ka vakakina ni oti eke. Ena nona vosa na iVakabula kei na yalo vakarokoroko kei na loloma, au sa sureti keda kece me da “veivutuni: ni sa voleka na matanitu vakalomalagi” (Maciu 4:17). Au kila ni ena noda ciqoma na veiyalayalati oqo, eda na kunea na marau ena gauna oqo ka tawamudu. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.
Vakaraitaka na Veiyavuduri
-
1. Bible Dictionary, “Repentance.”
-
2. Na iVola i Momani e tokaruataka me “papitaiso ni sa veivutuni” (raica na Mosaia 26:22; Alama 5:62; 6:2; 7:14; 8:10; 9:27; 48:19; 49:30; Ilamani 3:24; 5:17, 19; 3 Nifai 1:23; 7:24–26; Moronai 8:11). A vakayagataka o Joni na Dauveipapitaiso na veimalanivosa vata oqo (raica na Maciu 3:11), sa vosa ko Paula ena “papitaiso ni veivutuni” (Cakacaka 19:4). Na malanivosa e laurai ena Vunau kei na Veiyalayalati vaka kina (raica na Vunau kei na Veiyalalati 35:5; 107:20). “Papitaiso ni, se ki na veivutuni” e dusia tiko na dina ni papitaiso kei na kena veiyalayalati ni talairawarawa sa ikoya na vatuivakadei ni veivutuni.Ni sa taucoko na veivutuni, oka kina na papitaiso, sa rawa kina vua e dua me tabaki na uluna me baleta na isolisoli ni Yalo Tabu, ia ena Yalo Tabu ena ciqoma kina e dua na papitaiso ena Yalotabu (raica na Joni 3:5) kei na vosoti ni ivalavala ca: “Io na matamata ni koro mo dou curu kina sa ikoya na veivutuni kei na papitaiso ena wai; ia dou na qai papitaisotaki ena Yalo Tabu kei na bukawaqa me bokoci kina na nomudou ivalavala ca” (2 Nifai 31:17).
-
3. Noel B. Reynolds, “The True Points of My Doctrine,” Journal of Book of Mormon Studies, vol. 5, naba 2 (1996): 35; vakamatatataki.
-
4. Boyd K. Packer, in Conference Report, Oct. 1995, 21; see also “The Brilliant Morning of Forgiveness,” Ensign, Nov. 1995, 18.


text:
Ni duavata kei na iVola Tabu, sa yaco na iVola i Momani me dua na ivakadinadina bibi ni vunau i Karisito kei na Nona Vakalou.
Ena vuqa na yabaki sa oti a taura kina ena imatai ni gauna e dua na iVola i Momani o tukaqu vakatolu. A cega sara e loma ka wilika e vica na drauna. A qai kaya kina, “Na ivola o ya ke sega ni vola na Kalou e vola na tevoro, au na vakadikeva mada o cei e vola dina.” A wilika tasevu vakarua ena tini na siga a qai kaya vakaoqo, “E sega ni vola rawa na tevoro na ivola oqo—sa mai vua na Kalou.”1
Oqori na ka taleitaki cecere ni iVola i Momani—e sega tale na kena veiba. Ke sega ga ni vosa ni Kalou me vaka sa vakadinadinataki, sa ivola lasu dina. Na ivola oqo e sega walega ni vakadinadinataka tiko ni ivakavuvuli ni bula savasava se vosa ni veika vakalotu se isokomuni ni vosa e veivakararamataki. E tukuna tiko ni vosa ni Kalou—na iyatuvosa yadua, na veitikina yadua, na draunipepa yadua. A tukuna o Josefa Simici ni a dusimaki koya e dua na agilosi ni Turaga ki na peleti koula, ka umani tu kina na nodra itukutuku na parofita ena gauna makawa mai Amerika, ka a vakadewataka na peleti oqori ena kaukauwa vakalou. Kevaka e dina na italanoa o ya, sa ivolanikalou savasava dina na iVola i Momani, me vaka ga ni sa tukuna tiko; ke sega, sa qai dua ga na lasu butobuto ka vereverea sara.
E tukuna kina o C. S. Lewis na digidigi vakaoqo me baleta e dua, ka dodonu vua me ciqoma se cakitaka ni sa vakalou dina na iVakabula—ena gauna ka sa sega talega ni rawa me veibataki kina: “Au saga tiko oqo meu tarova e dua mai na nona cavuta na veika lialia era dau kaya na tamata me baleti Koya: ‘Au sa tu vakarau meu ciqomi Jisu me noqu qasenivuli cecere savasava, ia au sega ni ciqomi Koya me Kalou. ‘Oqori e dua na ka meda kakua sara ni cavuta. Vua e dua na tamata, dina ga sa kaya na veika sa dau cavuta o Jisu, ena sega sara ni rawa me na dua na qasenivuli cecere savasava. … Mo na digidigi ga eke. Ke sega ga ni a, se sa, Luve ni Kalou na tamata oqo: e sa dua na tamata lialia se ka vakatani sara. … Ia meda kakua ga ni veivakalomavinakataki tiko vakaca, me o Koya e dua tu ga na qasenivuli cecere vakatamata. E se bera ni dolava vei keda o Koya na ka o ya. E sega ni Nona inaki talega.”2
Sa vakakina, meda sa digidigi ga baleta na iVola i Momani: ke sega ga ni mai vua na Kalou sa mai vua na tevoro. Sai koya sara ga o ya. Au sureti kemuni ena gauna oqo mo ni taura mada e dua na veitarogi ka na vukei kemuni mo ni raica na ituvaki dina ni ivola oqo. Tarogi kemuni mada, na ivolanikalou oqo mai na iVola i Momani e kauti kemuni vakavoleka vua na Kalou se vua na tevoro:
“Mo dou tugana ki lomamudou na vosa i Karisito; raica na vosa i Karisito sa tukuna vei kemudou na veika kece mo dou kitaka” (2 Nifai 32:3).
Se na nona veimalanivosa oqo e dua na tama dau loloma vua na luvena tagane: “Ia oi kemudrau na luvequ, mo drau nanuma mo drau tara na nomudrau yavu ena uluvatu ni noda iVakabula, sai Koya na Karisito na Luve ni Kalou” (Ilamani 5:12).
Se na nona veimalanivosa oqo e dua na parofita: “Io dou lako vei Karisito, ka biuta tani na ivalavala sa sega ni vakalotu, mo dou vinaka kina” (Moronai 10:32).
Ena rawa beka me a vola na itukutuku oqo mai na iVola i Momani o koya na tevoro? Ni sa oti na nona cemuri ira laivi na tevoro na iVakabula, era a kaya na Farisi ni a vakayacora “ena kaukauwa ga i Pielisepupi na nodra turaga na tevoro.” A qai kaya kina na iVakabula ni sa ka lialia sara na vakasama o ya ni: “Matanitu yadua,” a kaya o Koya, “sa veisei vakai koya, ena vakarusai; kei na … vale sa veisei vakai koya ena sega ni tudei.” A qai tinia ena kena usutu: “Ia kevaka sa vakasevi Setani ko Setani, sa qai veisei vakai koya; ena qai tudei vakaevei na nona matanitu?” (Maciu 12:24–26; vakamatatataki).
Kevaka era vakavulica vei keda na ivolanikalou oqori mai na iVola i Momani meda sokalou ka lomana ka qarava na iVakabula (ni ra sa tukuna dina), era sa qai vu vakacava mai vua na tevoro? Ke sa vakakina, ena tawasei koya vakai koya ka vakarusa ga na nona matanitu, na ituvaki oqo e kaya na iVakabula ni sega ni yaco rawa. Na nona wilika e dua na tamata ena dina, sega ni vakalewa na iVola i Momani ena kauti koya me vakadeitaka kina vakataki tukaqu vakatolu o ya: “A sega ni vola rawa na tevoro na ivola oqo—sa mai vua na Kalou.”
Ia na cava e rui bibi kina na iVola i Momani ni sa tu rawa vei keda oqo na iVola Tabu me vakavulica vei keda na veika baleti Jisu Karisito? Ko sa bau vakasamataka mada na vuna sa rui levu tu kina na lotu Vakarisito e vuravura nikua, ka ra kauta mai na nodra vunau ena iVola Tabu vata ga? Sa baleta ga ni duidui na nodra vakadewataka na iVola Tabu. Kevaka e tautauvata na nodra vakavakadewa, era na yaco me dua ga na lotu. Oqo e sega ni ituvaki e gadreva na Turaga, ni sa vakaraitaka kina o Paula na Apositolo ni sa “duabau ga na Turaga, sa duabau ga na vakabauta, sa duabau ga na veipapitaisotaki” (Efeso 4:5). Me na vakayacori na veivakaduavatataki oqo, sa tauyavutaka kina na Turaga e dua na lawa vakalou ni ivakadinadina. A vakavulica kina o Paula, “Ena vakadinadinataki na vosa kecega e na gusu ni vakadinadina e lewe rua, se lewe tolu” (2 Korinica 13:1).
Na iVola Tabu sa dua na ivakadinadina i Jisu Karisito; sa dua tale na iVola i Momani. Na cava sa rui bibi kina na ikarua ni ivakadinadina oqo? E na veivuke kina na vakasama oqo: Ena vica na laini dodonu ko na rawa ni vola mai na dua ga na itoqa? Na kena isau e vakaitamera. Meda raica mada vakalekaleka, ni itoqa o ya e matataka tiko na iVolatabu ka drau sara na laini dodonu era volai mai na itoqa o ya e matataka na veimataqali vakavakadewa ni iVola Tabu ka sai ira oqori na veimataqali duidui lotu yadua.
Na cava ena yaco, o ya, kevaka e tiko ena draunipepa o ya e dua tale na itoqa e matataka tiko na iVola i Momani? Ena vica beka na laini dodonu o na vola rawa ena kedrau maliwa na itoqa vakayavu oqo: na iVola Tabu kei na iVola i Momani? E dua walega. E dua ga na ivakadewa ni vunau i Karisito ena bula tiko ena ivakadinadina ni rua na ivakadinadina bula oqo.
Sa na yaco ka yaco tikoga na iVola i Momani me ivakadinadina veivakadeitaki, veivakamatatataki, ka veivakaduavatataki ni vunau e vakavulici tiko ena iVola Tabu ni sa “duabau ga na Turaga, sa duabau ga na vakabauta, sa duabau ga na veipapitaisotaki.” Me vakataka, ni so era veilecayaki tiko me baleta na bibi ni papitaiso ki na veivakabulai ka dina ga ni a kaya na iVakabula vei Nikotimo, “Kevaka sa sega ni sucu e dua e na wai kei na Yalo Tabu, ena sega ni curu rawa ki na matanitu ni Kalou” (Joni 3:5.) Ia, na iVola i Momani, e tagutuva taucoko na lomatarotaro ena vuku ni ulutaga o ya: “A sa vakaroti ira na tamata kecega me ra veivutuni ka papitaiso e na yacana, … kevaka e sega era na sega ni rawata na matanitu ni Kalou” (2 Nifai 9:23).
Ena vuravura nikua sa bini tu na veimataqali iwalewale ni veipapitaisotaki ka dina ga ni sa tukuna vei keda na iVola Tabu na kena ivakarau dina a papaitaisotaki kina na iVakabula, na noda Daunivakaraitaki cecere: “Sa cabe sara mai na wai [o Koya]” (Maciu 3:16). A rawa beka vua me cabe mai na wai kevaka a sega lako sobu taumada kina? E dua beka na duidui e tiko baleta na ulutaga oqo, ena bokoca laivi na ka oqo na iVola i Momani ena itukutuku dodonu ni vunau baleta na ivakarau dodonu ni papitaiso: “Ia ni sa oti oqo mo qai tabadromuci koya e na wai” (3 Nifai 11:26).
E vuqa era vakabauta ni sa mai oti na ivakatakila ena iVola Tabu ka dina ga ni iVola Tabu vakataki koya sa ivakadinadina ni ivakarau ni vakatakila ni Kalou ena 4,000 na yabaki ni bula ni tamata. Ia mai na dua na vunau cala vakaoqo sa vaka e dua na buloko ni domino lalai ka vakavuna na nodra veilutulutuki yani na kena vo se na kedra veilutulutuki yani na vunau dodonu. Na vakabauta ni kena sa mai oti na ivakatakila e vakavuna me lutu na vunau ni sa “ikoyakoya tikoga na Kalou ena siga sa oti, e na siga edaidai, ka tawamudu” (Mormon 9:9); e vakavuna me lutu na vunau a vakavulica o Emosi ni na “sega ni vakayacora e dua na ka na Turaga ko Jiova, ena vakaraitaka mada ga na nona vosa vuni vei ira na nona italatala na parofita” (Emosi 3:7) ka sa vakavuna me lutu na vunau ni “Sa sega ni digitaki ira vakailoa na tamata na Kalou” (Cakacaka 10:34) ka lutu vakakina na nona vosa vei ira na tamata ni veigauna kecega. Ia e ka ni marau ni sa mai vakadinadinataka na iVola i Momani na dina Vakaivolatabu ni sa tomani tikoga na ivakatakila:
“Au na vosa talega vei kemudou sa cakitaka na ka sa vakatakila na Kalou, ka kaya ni sa oti ka sa sega na ivakatakilakila se parofisai. …
“Eda sa sega li ni wilika ni sai koyakoya tikoga na Kalou ena siga sa oti, ena siga edaidai, kei na veisiga e muri … ?” (Momani 9:7, 9).
Ena dua tale beka na kena itukutukuni, kevaka a vosa na Kalou, o Koya sa sega ni dauveivukiyaki, ena veigauna makawa, ena vosa vakakina ko Koya ena gauna oqo.
Na lisi ni veivakadeitaki vakaivunau kei na veivakamatatataki ena toso tikoga ka toso tikoga ia e sega ni dua e kaukauwa se veirawai vakalevu cake me vakataka na ivakavuvuli ena iVola i Momani me baleta na Veisorovaki i Jisu Karisito. O na vinakata beka me vakadeitaki e yalomu e dua na ivakadinadina sega ni vakabekataki ni iVakabula sa lako sobu mai ki na nomu ivalavala ca ka sa sega na ivalavala ca, se ituvaki ca ni tamata e sega ni kovuti ena liga loloma vakalou ni Nona Veisorovaki—ni sa tiko na Nona iwali veivakabulai cecere kaukauwa ki na nomuni veika dredre yadudua? Mo wilika sara na iVola i Momani. Ena vakavulica vei iko ka vakadinadinataka ni Veisorovaki i Karisito sa vakaitamera baleta ni kovuta ka umana ka cecere duadua mai na veimalumalumu kecega ni tamata se bau kilai. Oqo na vuna a vakaraitaka kina o parofita Momani, “Raica sa nomudou inuinui na isoro i Karisito” (Moronai 7:41).
E sega ni da kurabui ni tukuna kina vakadoudou na iVola i Momani, “Ia kevaka dou sa vakabauta na Karisito, dou na vakabauta na vosa oqo, ni sa ikoya oqo na vosa i Karisito” (2 Nifai 33:10). Ni duavata kei na iVola Tabu, sa yaco na iVola i Momani me dua na ivakadinadina bibi ni vunau i Karisito kei na Nona Vakalou. Ni duavata kei na iVola Tabu, sa “vakavulici ira na tamata kecega me ra kitaka na ka vinaka” (2 Nifai 33:10). Sa duavata kina kei na iVola Tabu, me kauti keda ki na “duabau ga na Turaga, sa duabau ga na vakabauta, sa duabau ga na veipapitaisotaki.” Oqori na vuna sa rui ka bibi kina ena noda bula na iVola i Momani.
Ena vica na yabaki sa oti au a tiko ena dua na veituberi vakavuli mai Toronto, e Kenada. A vosa kina e dua na goneyalewa yabaki 14. A kaya ni a veiwasei tiko vakalotu kei na dua na itokani e koronivuli. A kaya vua na itokani oqo, “O lotu cava?”
A sauma, “Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai, se Momani.”
A sauma o nona itokani, “Au kila na Lotu oqori, kau kila ni sega ni dina.”
“O kila vakacava?” a saumi mai.
“Baleta,” a kaya o nona itokani, “Niu sa vakadikeva oti.”
“O sa wilika beka na iVola i Momani?”
“Sega,” a saumi mai.“Se bera.”
A qai sauma na goneyalewa vinaka oqo, “Ia o se bera dina ni vakadikeva na noqu lotu baleta au sa wilika na draunipepa yadua ni iVola i Momani kau kila ni dina.”
Au sa wilika talega na draunipepa yadua ni iVola i Momani, ka wilika, ka se baci wilika tale, ka sa noqu ivakadinadina malumalumu oqo, me vakataki tukaqu vakatolu, ni sa mai vua na Kalou. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.


text: 1Ni keimami sa cabe bula ki vanua, keimami sa qai kila ni yaca ni yanuyanu koya ko Molota. 2Era sa lomani keimami vakalevu sara ko ira na i taukei. Era a kidavaki keimami kece, ka vakawaqa e dua na buka ka ni sa tau mai na uca ka sa batabata sara na draki. 3A la'ki cava mai e dua na i vesu buka ko Paula, ka la'ki tuva sara ki na buka waqa; sa qai dolo mai kina e dua na gata e na vuku ni katakata, ka vivica na ligana. 4Ia ni ra sa raica ko ira na i taukei ni sa lili tiko na gata e ligana, era sa veikayaka vakai ira, “Sa tamata daulaba dina ʻo la 'qo. E sa cabe bula mai wasawasa, ia e sega ga ni laivi koya me bula ko Lewa Dodonu.” 5Ia sa qai kuretaka tani na gata ko koya ki na buka waqa, ka sega ni dua na kena leqa e yaco vua. 6Era namaka na i taukei me na vuce na yagona se me bale ka mate vakasauri. Ia ni ra sa waraka toka vakadede, ka raica ni sega ni dua na leqa e yaco vua, sa veisau tale na nodra vakasama ka ra kaya ni sa dua na kalou ko koya. 7E sega soti ni yawa mai kea na veitiki ni qele nei Papiliu, na turaga ni yanuyanu koya. E a kidavaki keimami e na yalo vinaka ka keimami nona vulagi tiko e na tolu na siga. 8Ia e a tauvi tama i Papiliu tiko na katakata kei na coka dra. Sa qai curu ki na vanua e davo koto kina ko Paula ka masu, ka tabaki koya e na ligana, ka vakabulai koya. 9Ia ni sa yaco oti oya, era sa qai lako yani na vo ni tauvimate e na yanuyanu koya ka ra sa vakabulai. 10Era a solia vei keimami e vuqa na ka ni loloma, ia ni keimami sa vakarau soko tale era sa qai vakavodoka ki waqa na veika e na yaga vei keimami. 11Ni sa oti e tolu na vula, keimami sa qai soko e na dua na waqa ka kele koto e na yanuyanu koya e na vula i liliwa. E waqa mai Alekisadria, ka vakatokai na “Drua Tagane” . 12Keimami sobu mai na koro ko Sairakiuse, ka tiko kina e na tolu na siga. 13Mai kea keimami sa qai veicavuyaki ka yaco ki na koro ko Rejiumi. E na siga ka tarava, sa qai liwa toka mai na ceva, ka oti e rua na siga keimami sa yaco yani ki na koro ko Putioli. 14Keitou a sota e kea kei na so na tamata era sa vakabauta, ka ra kerei keitou me keitou tiko mada kei ira me dua na macawa. Oti oya keimami sa qai lako ki Roma. 15Era a sa rogoca mai na ka e baleti keitou ko ira na vakabauta mai Roma, ka ra mani mai tatavaki sara tu ki na Makete i Apiusi kei na koro ko ^uretolu. Ia ni sa raici ira ko Paula sa vakavinavinaka vua na Kalou, ka sa vakayaloqaqataki vakalevu ko koya. 16Ia ni keimami sa yaco ki na koro levu ko Roma, sa qai soli vei Paula me sa tiko tani ga, vata kei na sotia e vakatawai koya tiko ka me kua ni tiko vata kei ira na vo ni kaivesu. 17Ni oti e tolu na siga, sa qai kacivi ira vata na nodra i liuliu na Jiu e kea ko Paula. Ni ra sa soqoni vata yani, sa qai kaya vei ira ko koya. “O i kemuni na wekaqu, e dina ga ni'u a sega ni cakava e dua na ka ca vei ira na noda qase, ia au a vesu ga ka soli vei ira na kai Roma mai Jerusalemi. 18Ia ni ra sa vaqaqai au na kai Roma, era a via sereki au ni a sega na ka e dodonu me tau kina na i totogi mate vei au. 19Ia e na nodra cata ga na ka oqo ko ira na Jiu, au a mani vakauqeti kina me'u cavuta na Sisa me mai lewai au; e sega ni baleta ni dua na ka au beitaki ira kina na kai noqu. 20Sa i koya oqo na ka au sa via raici kemuni kina ka veivosaki kina kei kemuni, ni'u sa vesu tu e na sinucodo oqo e na vuku i koya na noda i nuinui na Isireli” 21Era sa mani kaya vua, “Keimami se sega ni taura e dua na i vola mai Jutia me baleti iko, ka se sega ni dua vei ira na wekada e lako mai kea me tukuna se cavuta e dua na ka ca ka baleti iko. 22Ia keimami i gadreva me keimami rogoca na nomu i vakamacala, ni keimami kila ni sa vosa vakacacataki na lotu tani oqo e na veivanua kece ga” 23Era sa mani lokuca vua e dua na siga, ka ra sa lewe vuqa era lako yani kina ki na i tikotiko i Paula e na siga koya. Sa qai vakamacala ko koya ka tukuna vei ira na Matanitu ni Kalou, ka vakadinadinataki Jisu mai na Lawa i Mosese kei ira tale ga na parofita. E a vakamacala tiko ko koya me tekivu e na mataka ka yacova na yakavi. 24E so ga vei ira era a vakadinata na nona vosa, ka so e sega. 25Era a sega ni lomavata vakai ira, ka ra sa mani mai dui lako yani. Era qai dui lako oya ni sa kaya oti ko Paula na vosa oqo: “Sa dodonu dina na ka e kaya na Yalo Tabu e na vosa i Aisea na parofita vei ira na nomuni qase. 26Ni sa kaya na Kalou: ʻLako vei ira na tamata oqo ka kaya, Ko ni na rogoca dina ka lecava tu ko ni raica dina ka sega ni kunea. 27Ni sa kaukauwa na lomadra na tamata oqo, ka sa didivara na daligadra, ka bobo na matadra. De na qai rai rawa na matadra, ka rogo na daligadra, ka kila na lomadra, ka ra saumaki mai vei au, me'u vakabulai rra.ʼ “ 28“O koya gona oqo mo ni qai kila fiko kina, ni sa kau na i tukutuku ni veivakabulai ni Kalou ki vei ira na kai veimatanitu tani. Era na vakarorogo kina ko Ira.” 29Ia ni sa tukuna oti na ka oya ko Paula, era sa mani lako tani na Jiu ka veileti sara vakalevu vakai ira.] 30E a tiko e kea ko Paula, e na vale ka sauma tiko ga ko koya, ka rua taucoko na yabaki. A sa dau vakacegui ira kece ga kina era lako yani vua. 31A sa vunautaka tiko ga na Matanitu ni Kalou, ka veivakatavulici vakadoudou sara e na ka e baleta na Turaga ko Jisu Karisito, ka a sega ni dua na tamata e tarovi koya kina.


text:
Me da tara cake na ivalavala oqo … me da vakamatatataka tiko kina ni Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai sai koya na yaca sa vakarota na Turaga sara ga Vakai Koya me da kilai kina.
Elder Hales, ena vukui keimami kece sara, keimami vakaraitaka tiko na neimami loloma levu titobu ka vakavinavinakataka na nomuni mai tiko rawa eke ena mataka nikua.
Me tekivu mai na koniferedi raraba ni Epereli sa oti, sa dau tiko ga na noqu vakasama ena ulutaga ni kena bibi e dua na yaca. Ena loma ni vica na vula sa oti oqo, sa tadu mai ki na neitou matavuvale e vica na makubuqu vakarua. E dina ni vaka me totolo cake na nodra yaco mai, kau sega soti ni vakila sara vakavinaka, ia sa ka marautaki na nodra yaco mai na ikuri ni neitou matavuvale oqo. Era sa vakatokayacataki yadua ena dua na yaca mera na kilai tu kina ena nodra bula taucoko, ka vakaduiduitaki koya mai na tamata kecega. E dina oqo ena veimatavuvale kecega, ka dina talega ena veimatalotu kecega.
E kila na Turaga o Jisu Karisito na kena bibi me vakamatatataki na yaca ni Nona Lotu ena veigauna e muri oqo. Ena ika 115 ni iwase ni Vunau kei na Veiyalayalati, e vakayacana sara ga kina o Koya na Lotu: “Raica ena yaca ni Noqu lotu Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai” (tikina e 4).
Ka a vakavulici ira na nona tamata na Tui o Penijamini ena gauna ni iVola i Momani:
“Ia mo dou taura matua ga na yaca i Karisito, koi kemudou kece sa veiyalayalati mo dou talairawarawa vua na Kalou me yacova na mate. …
“Mo dou kila sara ni oqo na yaca au a yalataka niu na solia vei kemudou ka na sega ni bokoci laivi, ia ena bokoci ga kevaka dou sa ivalavala ca; dou qarauni kemudou vinaka mo dou kakua ni ivalavala ca, de na bokoci laivi kina na yacana” (Mosaia 5:8, 11).
Eda taura vei keda na yaca i Karisito ena wai ni veipapitaisotaki. Eda dau vakavouya na mana ni papitaiso oqori ena veimacawa ena noda vakaivotavota ena sakaramede, ka da vakaraitaka kina na noda lomasoli me da taura na Yacana ka da yalataka tikoga me da dau nanumi Koya (raica na V&V 20:77, 79).
Eda kila beka na noda kalougata ena noda taura vei keda na yaca ni Luvena Daulomani e Duabau ga na Kalou? Eda kila beka na kena bibi oqori? Na yacana duadua ga na iVakabula na yaca e soli ena rukui lomalagi me rawa kina ni vakabulai na tamata (raica na 2 Nifai 31:21).
Me vaka o ni na nanuma, a vosa o Peresitedi Boyd K. Packer me baleta na bibi ni yaca ni Lotu ena koniferedi raraba ni Epereli sa oti. E vakamacalataka kina “ni da talairawarawa ki na ivakatakila, eda sa qai vakatokai keda Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai ka sega ni Lotu Momani” (“Dusimaki ena Yalo Tabu,” Liaona, Me 2011, 30).
Me vaka ni sa rui bibi na yaca taucoko ni Lotu, au vakavoqataka kina na ivakatakila ni ivolanikalou, na nodratou veidusimaki na Mataveiliutaki Taumada ena ivola eso ni 1982 kei na 2001, kei na nodra vosa na iApositolo tale eso ka ra vakauqeti ira tiko na lewe ni Lotu me ra tutaka ka vakavulica ki vuravura ni vakatokai na Lotu ena yaca ni Turaga o Jisu Karisito. Oqo na yaca ena kacivi keda kina na Turaga ena veisiga mai muri. Sai koya na yaca ena kilai tani kina na Nona Lotu mai vei ira na kena vo.
Au sa dau vakasamataka vakalevu na cava na vuna e vakatoka kina na Nona Lotu vakalesui mai na iVakabula ena yaca ka ciwa na kena vosa oqo. Sa na rui balavu beka, ia kevaka eda vakasamataka ena ivakamacala raraba ni veika e tutaka na Lotu, sa yaco kina me totoka ka lekaleka vinaka, matata, ka rawarawa. E rawa vakacava ni dua na ivakamacala me vakadodonu ka matata ka vakamacalataki ga ena vica na vosa?
Na veimalanivosa yadua e ivakamacala ka sega ni rawa ni vakuwai. Na vosa Na e vakaraitaka na itutu ni Lotu ena kedra maliwa na veimatalotu ni vuravura.
Na veimalanivosa Lotu i Jisu Karisito e vakadeitaka ni oqo na Nona Lotu. E vakavuvulitaka o Jisu ena iVola i Momani, “Ia kevaka sa sega ni vakatokai ena yacaqu, ena rawa vakaevei me noqu lotu? Ia kevaka sa vakatokai ena yaca i Mosese, sa lotu i Mosese; se kevaka sa vakatokai ena yaca ni dua na tamata, ia sa lotu ni tamata ko ya [me vaka na Momani] ia kevaka e vakatokai ena yacaqu ka tara cake ena noqu ivakavuvuli, sa qai noqu lotu” (3 Nifai 27:8).
Na Edaidai e vakamacalataka ni sai koya vata ga na Lotu a tauyavutaka o Jisu Karisito ena gauna ni nona veiqaravi vakalotu ena bula oqo ia sa vakalesui tale mai ena gauna oqo. Eda kila ni a dua na lutu tani, se vukitani, ka yaco kina na kena vakalesui tale mai na Nona Lotu dina ka taucoko ena noda gauna oqo.
Yalododonu e kena ibalebale o ira na lewena era muri Koya ka saga mera cakava na Nona lewa, maroroya na Nona vunau, ka vakarautaki ira mera laki bula vata tale kei Koya kei na Tamada Vakalomalagi ena veisiga ni mataka. Yalododonu e baleti ira era segata me ra vakasavasavataka na nodra bula ena nodra yalataka me ra muri Karisito.
Na yaca sa solia na iVakabula ki na Nona Lotu e tukuna sara ga vakadodonu vei keda o cei o keda kei na cava eda vakabauta. Eda vakabauta ni o Jisu Karisito na noda ivakabula kei na Dauveisereki ni kawatamata. Sa sorovaki ira kece era na veivutunitaka na nodra ivalavala ca, ka sa sereka na ivesu ka vakarautaka na tucake tale mai na mate. Eda muri Jisu Karisito. Ia me vaka a tukuna na Tui o Penijamini vei ira na nona tamata, au sa vakadeitaka tale vei keda kece nikua, “Mo dou nanuma dei tikoga na Yaca[na]” (Mosaia 5:12).
Eda sa kerei me da tu ka vakadinadinataki Koya “ena veigauna kecega, ena veika kecega kei na veivanua kecega” (Mosaia 18:9). E dua na kena ibalebale oqo ni sa dodonu me da tu vakarau me da vakaraitaka vei ira na kena vo o cei eda muria kei na Lotu nei cei eda lewena: na Lotu i Jisu Karisito. Eda vinakata me da vakayacora ena yalo ni loloma kei na ivakadinadina. Eda vinakata me da muria na iVakabula ena noda vakadeitaka vakarawarawa ka vakamatata, ia ena yalomalumalumu ni da lewena na Nona Lotu. Eda muri Koya ena noda yaco me tisaipeli Yalododonu Edaidai—ni gauna edaidai.
E vakavuqa ni ra dau solia eso na yacabuli me baleta eso na tamata kei na isoqosoqo eso tale na tamata. Na yacabuli e rawa ni ivakalekaleka ni dua na yaca, se e rawa ni kau, mai na dua na ka a yaco se so na ituvaki vakayago se so tale na ka. E dina ni so na yacabuli e sega ni tautauvata na kena ibalebale se na kena bibi kei na yaca dina, e rawa ni ra vakayagataki vakavinaka.
Na Nona Lotu na Turaga ena gauna makawa kei na gauna oqo sa dau vakayacabuli tu. O ira na Yalododonu ena veigauna ni Veiyalayalati Vou era vakatokai me ra Lotu Vakarisito baleta ni ra tukuna ni ra vakabauti Jisu Karisito. Na yaca oqori, ka dau vakayagataki taumada vakasausa mai vei ira na nodra dauveivakasewasewani, sa yaco ena gauna oqo me yaca dokai; ka sa ka dokai vei keda ni da vakatokai me da lotu Vakarisito.
Era dau vakatokai na noda lewenilotu me ra Momani baleta ni da vakabauta na iVola i Momani: E Dua Tale na iVakadinadina kei Jisu Karisito. Eso beka era na tovolea me ra vakayagataka vakararaba na vosa Momani me ra okati kina se baleti ira era sa biuta na Lotu ka tauyavutaka na veilawalawa tawase tani eso. Na kena ivakavakayagataki oqori ena vakatubura na veilecayaki. Eda vakavinavinakataka na nodra sasaga na tabana ni itukutuku ena nodra tovolea me ra kakua ni vakayagataka na Momani ena kena ivakarau e rawa ni ra veilecayaki kina na tamata ka wilika vata na Lotu kei ira na ilawalawa dau vakamau vakalevu se so tale na ilawalawa. Meu tukuna sara mada vakamatata eke ni sega ni dua na ilawalawa dau vakamau vakalevu oka kina o ira era vakatokai ira tiko me Fundamentalist Mormons se so tale na isoqosoqo eda yaca vata, e tiko e dua na kedra isema ki na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai.
E sega ni yaca taucoko se yaca dodonu ni Lotu na Momani ka dina ga ni ra a vakatoka taumada o ira na noda dauveivakasewasewani ena veigauna taumada ni noda vakacacani, sa yaco me ciqomi ni ra tukuni tiko na lewenilotu ka sega ni isoqosoqo lotu. E sega ni gadrevi me da muduka na kena dau vakayagataki na yaca Momani ena gauna dodonu, ia sa dodonu me da vakabibitaka tikoga na yaca dodonu ni Lotu. Ena dua tale na kena vosa, sa dodonu me da levea ka kua ni vakauqeta na vosa “Lotu Momani.”
Ena veiyabaki niu dau laki vakatawa eso na ilesilesi vakalotu ena veiyasai vuravura, au dau tarogi vakawasoma kevaka au lewena na Lotu Momani. Na kena isau au dau cavuta “Au lewe ni Lotu i Jisu Karisito. Me vaka ni da vakabauta na iVola i Momani, ka vakatokayacataki vua e dua na parofita ka iliuliu makawa ena vanua o Amerika ka dua tale na ivakadinadina kei Jisu Karisito, eda sa dau vakatokai kina ena so na gauna me da Momani.” Ena veigauna kece sara sa dau ciqomi vakavinaka na isau ni taro oqori ka sa dau dolavi kina eso na madigi vinaka meu vakamacalataka kina na Vakalesuimai ni taucoko ni kosipeli ena gauna oqo.
Kemuni na taciqu kei na ganequ, vakasamataka mada na revurevu ni noda sauma na veitaro oqori ena noda vakayagataka ga na yaca taucoko ni Lotu me vaka sa vakadeitaka na Turaga me da vakayacora. Ia kevaka o sega ni rawa ni vakayagataka taucoko sara na yacana, kaya mada ga, “Au lewe ni Lotu i Jisu Karisito” qai vakamacalataka e muri “ni Yalododonu Edaidai.”
Eso beka era na taroga, vakacava na mata eso ni Initaneti me vaka na Mormon.org ka vakakina eso na tabana vakaitukutuku e tauyavutaka na Lotu. Me vaka au sa tukuna, ni cavuti tiko vakararaba na lewenilotu, eso na gauna e dau ganita ga na Momani Na ka dina dau yaco, ni ra dau vakaraici keda mai eso ena taudaku ni noda vakabauta ena nodra vakasaqara na vosa oya. Ia ni o laki cega ga na Mormon.org , sa vakamacalataki sara tu ga ena imatai ni tabana na yaca ni Lotu, ka dau laurai ena veitabana kecega ena mata oqori. E sega ni matau me da namaka me ra taipataka taucoko na yaca ni Lotu na tamata ena nodra segata me ra raici keda se ni ra curuma na noda mataveilawa.
Ni rawa ni tomani tikoga oqo, me kakua kina ni ra sega ni vakayagataka na lewe ni Lotu na yaca taucoko ni Lotu ena veigauna kece e rawa kina. Me da tara cake na ivalavala oqo ena noda veimatavuvale kei na itaviqaravi vaka-Lotu kei na noda veitaratara e veisiga me da vakamatatataka tiko kina ni Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai sai koya na yaca sa vakarota na Turaga sara ga Vakai Koya me da kilai kina.
Ena dua na vakadidike se qai yaco wale toka ga e kunei kina ni sa rui levu na tamata era se bera tiko ga ni kila ni Momani e baleti ira na lewe ni noda Lotu. Ka dua na iwase levu ni tamata era se bera tiko ga ni vakadeitaka rawa ni o ira na Momani era Lotu Vakarisito. Ena nodra wilika sara mada ga na noda cakacaka ni Liga ni Veivukei e vuravura raraba ni oti na vakacaca ni cagilaba, uneune, ualuvu, kei na lauqa, era sega tiko ga ni semata rawa na noda sasaga ni veivukei raraba kei keda ni da isoqosoqo lotu Vakarisito. Ena rawarawa cake vei ira kevaka eda tukuni keda ni da Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai. Ena sala oqo o ira era rogoca na yaca Momani era na semata vata na vosa oqori kei na yacada vakatakilai mai kei ira era dau muri Jisu Karisito. Ena sala oqo o ira era rogoca na yaca Momani era na semata vata na yaca oqori kei na yacada vakatakilai mai kei ira era dau muri Jisu Karisito.
Me vaka eratou kerea na Mataveiliutaki Taumada ena nodratou ivola ena ika 23 ni Feperueri, 2001: “Na vakayagataki ni yaca vakatakilai mai, Na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai… , sa bibi sara ena noda itavi ni kena kacivaki na yaca ni iVakabula ki vuravura raraba. O koya sa kerei kina ni gauna eda tukuna kina na Lotu meda na vakayagataka na yacana taucoko ena veivanua kecega e rawa kina.”
Ena koniferedi raraba ni Okotova 1948, a kaya kina o Peresitedi George Albert Smith, “Kemuni na taciqu kei na ganequ o ni lako yani mai ke, o ni na veimaliwai beka kei na vuqa na veimatalotu e vuravura, ia ni nanuma tiko ni dua ga na Lotu e vuravura taucoko e vakayacani vei Jisu Karisito na noda Turaga me vaka na ivakaro vakalou” (ena Conference Report, Okot 1948 167).
Kemuni na taciqu kei na ganequ, me da nanuma talega oqo ena noda biuta na koniferedi ena mataka nikua. Me sa qai vakarogoi yani na noda ivakadinadina baleti Koya ka me sa tu ga e lomada na noda lomani Koya, sa noqu masu malumalumu oqo ena Yaca, ni Turaga o Jisu Karisito, emeni.


text: 1O koya gona kemuni na veiwekani yalosavasava, ko i kemuni sa kacivi me i taukei ni veika vakalomalagi, ni vakasamataki Jisu mada, na i Apositolo ka Bete Levu ni noda vakabauta. 2Ni sa yalodina ko koya vua na Kalou o koya ka a lesi koya me vaka ga na yalodina i Mosese e na nona cakacaka e na loma ni vuvale ni Kalou. 3Ia me vaka sa dau dokai vakalevu cake ko koya ka tara na vale ka vakalailai ga na vale sa ganiti Jisu vaka kina na veivakalagilagi e uasivi cake mai na kena e a soli vei Mosese. 4Na vale kece ga e tara, e tara na tamata, ia na Kalou sa tara na ka kece ga. 5Sa yalodina ko Mosese e na vuvale taucoko ni Kalou. Ia ko koya e dua ga na dauveiqaravi, ka sa tukuna na veika e na qai kaya e muri na Kalou. 6Ia sa yalodina ko Karisito me vaka e dua na Luve ni taukei ni vale e na vuvale ni Kalou. Ko i keda eda vakabauti koya eda sa lewe ni nona vuvale kevaka e da sa tu dei ka yalodina tiko ki na ka eda sa vakanuinui kina. 7O koya gona me vaka sa kaya na Yalo Tabu: “Edaidai, kevaka ko ni sa rogoca na domona, 8ni kakua ni vakaukauwataka na lomamuni, me vaka ko ni a kitaka e na nomuni a vakacudruya na Kalou, na nomuni a vakatovolei koya e na loma ni lekutu. 9ʻE kea era a veretaki au ka vakatovolei au kina ko ira na nomuni qase,ʼ a kaya na Kalou, 'e dina ga ni ra a sa raica tiko na ka au cakava e na vasagavulu na yabaki. 10O koya gona au a cudruvi ira kina na i tabatamata ko ya, ka kaya, “Sa dau cala tu ga na nodra vakasama, ka ra sa sega ni muria na noqu i valavala” 11Au a bubului kina e na noqu cudru, ka kaya: ʻEra na sega sara ni curu mai ka mai vakacegu vata kei au!ʼ ” 12Kemuni na wekaqu, ni qarauna me kakua ni dua vei kemuni e tiko vua na yalo ca ka sega ni vakabauta ka me biuta laivi kina na Kalou Bula. 13Ia mo ni dauveivakatataki cake tiko ga vaka i kemuni e na veisiga e na gauna kece ga e sa vakatokai tiko kina na siga me “edaidai”, me kakua kina ni dua vei kemuni e vakayalokaukauwataki e na i lawaki qaseqase ni valavala ca. 14E da sa i tokani i Karisito, kevaka e da sa taura dei tiko na vakabauta ka a tiko vei keda mai na i vakatekivu ka yacova na i vakataotioti. 15Oqo na ka e a kaya na i Vola Tabu: “E daidai, kevaka ko ni sa rogoca na domona, ni kakua ni vakaukauwataka na lomamuni, me vaka ko ni a kitaka e na nomuni a vakacudruya na Kalou.” 16Ko cei li ko ira era a rogoca na domo ni Kalou, ka ra qai sega ni muria? E sega li ni sa i ira kece ga ka a liutaki ira tani mai Ijipita ko Mosese? 17Ka sa i cei li e a cudruvi ira na Kalou me vasagavulu na yabaki? E sega li ni sa i ira era a i valavala ca, ka ra a bale mate e na loma ni veikau? 18Se ki vei cei li e a bubului kina na Kalou ni ra na sega ni curu ki na nona vakacegu? E sega li ki vei ira ga ka ra a talaidredre? 19E da sa qai raica, ni ra a sega ni curu rawa kina ni ra sega ni vakabauta.


text:
Au tucake vata kei keimuni ena qoroqoro, na tosoi ki liu ni cakacaka oqo ena veivakurabuitaki, taleitaki, kei na kaukauwa kece sara.
Au a laki kaulotu me vica toka na vula ena loma ni vanua o Lima, mai Peru. Na ka a yaco, au qai takosova vakavica na Plaza de Armas mai Lima. E veibasai tiko kei na plaza, na iTikotiko Vakatui ka itikotiko vakamatanitu nei peresitedi kei Peru. Keimami a veisureti na veitokani vakadaukaulotu vei ira e vuqa na tamata ena Plaza, ka sureti ira me ra rogoca na kosipeli vakalesuimai. Au dau lomatarotarotaka tu ena gauna o ya se na vakacava beka keu curuma na itikotiko vakatui o ya, ia na vakasama meu vakayacora e sa vaka me yali tani yani.
Ena yabaki sa oti, au a gole vata kei Elder D. Todd Christofferson ena Kuoramu ni Le Tinikarua, kei na so tale, ka laki sotavi Alan García, na peresitedi kei Peru ena gauna o ya, ena iTikotiko Vakatui. Keitou a vakasarasarataki ki na kena veirumu totoka ka ciqomi keitou ena yalovinaka o Peresitedi García. Na noqu lomatarotaro vakadaukaulotu gone me baleta na itikotiko vakatui sa mai vakavotukanataki ena dua na sala au a sega mada ni bau tadra me na yaco ena 1970.
Sa veisau sara o Peru ni vakatauvatataki mai na gauna au a se kaulotu tiko kina, vakabibi ki na Lotu. Ena gauna o ya era a lewe 11,000 tiko na lewe ni Lotu ka dua ga na iteki. Nikua, e kea, era sa sivia na 500,000 na lewenilotu ka volekata ni 100 na iteki. Ena veitauni ka tu kina e liu e lailai wale ga na lewenilotu, era sa vakarairaivinakataka tu na vanua oqo na veiiteki bulabula kei na veivalenilotu taleitaki. Sa yaco tale tikoga na veika vata oqo ena vuqa na vanua e vuravura raraba.
E gadrevi me vakamacalataki na cecere ni tubu kaukauwa oqo ni Lotu. Au na tekivu ena parofisai mai na Veiyalayalati Makawa.
O Taniela e dua na kai Iperiu bobula mai Papiloni. A soli vua na madigi me vakadewataka na tadra nei Tui Nepukanesa. A kerea o Taniela vua na Kalou me vakaraitaka vua na tadra kei na kena ibalebale, ka saumi mai na nona masu. A kaya kina vei Nepukanesa, “Ia sa dua na Kalou mai lomalagi sa vakaraitaka na ka vuni, ka sa vakatakila rawa vei kemuni na tui ko Nepukanesa na ka ena yaco ena gauna mai muri. … Na raivotu ni nomu qavokavoka ena nomu idavodavo, sai ira oqo.” A kaya o Taniela ni a raica na tui e dua na matakau vakadomobula vata kei na dua na qavokavoka, yago vakatamata, liga, temo ni yava, kei na yava. Sa kavida mai e dua na vatu ka sega ni ta ena liga mai na dua na ulunivanua, ka sa qiqi yani ka levu mai. A sa qai lauta na matakau na vatu oqori, ka vurumemeataka, “ia na vatu ka lauta na matakau sa tubu me ulunivanua levu, ka roboti vuravura taucoko.”
A vakamacalataka o Taniela ni matakau e matataka na matanitu vakapolitiki ena gauna mai muri ka ni “nodra gauna [mai muri] na tui ko ya ena qai vakatura na Kalou ni lomalagi e dua na matanitu, ena sega sara ni vakarusai rawa: … ia ena vurumemeataka ga” vakamatailalai ka vakaotia na veimatanitu oqori. “Ka na tu ga ka sega ni mudu.”1
Me da sa gole vakalevu cake sara ki na noda gauna oqo. Na imatai ni nona rairai na agilosi o Moronai kivei Josefa Simici ena 1823 a kaya vua “ni sa digitaki au na Kalou [meu] qarava e dua na cakacaka; a kaya ni na rogo [na] yacaqu vei ira na veimatanitu, veimataqali kei na duivosavosa.”2 Na itukutuku nei Moronai e veivakurabuitaki dina vei Josefa, ka se qai yabaki 17.
Ena 1831, a tukuna na Turaga vei Josefa ni idola ni matanitu ni Kalou sa mai “soli e vuravura vua na tamata.” A kaya ni “na [qai] vunautaki yani na itukutuku vinaka me yacova na iyalayala kei vuravura; raica ena qiqi yani me vaka na vatu sa kavida mai na ulunivanua ka sa sega ni ta ena liga … , me yacova ni sa roboti vuravura taucoko,”3 me vaka a kaya o Taniela vei Nepukanesa.
Ena 1898, a talanoataka kina o Peresitedi Wilford Woodruff ena dua na soqoni ni matabete e Kirtland e dua na ka a sotava ni se qai lewenilotu vou ga ena 1834. A tukuna: “E a qai kacivi ira kece na lewe ni Matabete na Parofita me ra soqoni vata yani ki na nodra vale ni vuli kau lailai e kea. Oqo e dua ga na vale lailai, ka rairai ni 14 na fute [4.3m] vakarivirivi. … Ni keimami sa soqoni vata yani e a kacivi ira na qase ni Isireli na parofita … me ra vakadinadinataka na cakacaka oqo. … Ni ra sa vosa oti e a qai kaya na Parofita, ‘Kemuni na taciqu au sa mai vakatataki ka vakasalataki ena nomuni ivakadinadina ena bogi nikua, ia au gadreva meu tukuna vei kemuni ena mata ni Turaga, ko ni sega ni kila vakalevu cake mai na dua na gone dramidrami na veika me baleta na ilesilesi ni Lotu oqo kei na matanitu. Ko ni se bera ni kila. … E lewe vica toka ga oqo na lewe ni Matabete o ni raica ena bogi nikua, ia ena robota na Lotu oqo na Vualiku kei na Ceva kei Amerika—ena roboti vuravura.’”4
Na parofisai oqo ni:
-
•
na matanitu ni Kalou sa vaka na vatu sa kavida mai na ulunivanua ena roboti vuravura;
-
•
na yaca i Josefa Simici ena kilai ki na veiyasai vuravura; ka
-
•
ena roboti Amerika na Lotu ka na robota na vuravura
ena vaka me ka ni veidredrevaki na ka oqo ena 170 na yabaki sa oti. O ira na ilawalawa lailai ni vakabauta, era sasagataka na nodra bula dredre ena iyalayala kei Amerika ka toki me ra drotaka na veivakacacani, era sega ni vaka na yavu ni dua na vakabauta ka na takosova yani na iyalayala ni veimatanitu eso ka curuma yani na yalo ni tamata ena veivanua kecega.
Ia oqori na veika sa mai yaco. Meu tukuna mada e dua na ivakaraitaki.
Ena Siganisucu ni 1925 mai Buenos Aires, a vakatabuya o Elder Melvin J. Ballard na vanua taucoko ena Ceva kei Amerika me vunautaki kina na kosipeli. Ni qai yacova na Okosita 1926 era a papitaiso rawa eso na curuvou. Sai ira oqo na isevu ni lewenilotu ni Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai ena Ceva kei Amerika taucoko. Oqori ena 85 na yabaki sa oti, ena nodra gauna ni bula na lewe vuqa era vakarorogo tiko ena koniferedi nikua.
Nikua sa 23 taucoko na iteki kei Saioni e Buenos Aires, ka vica vata na daseni na iteki kei na tini vakaudolu na lewe ni Lotu ena siti kei na tauni e Argentina taucoko. Ia oqo sa sivia sara na 600 na iteki ka sa vica na milioni na lewe ni Lotu e Sauca Amerika taucoko. Ni da vakasarava tiko, sa robota na vanua levu oqo na matanitu ni Kalou, ka sa tabaki na yaca i Josefa Simici mai vei keda ka vakakina o ira era sega ni vakabauti koya ena veimatanitu ka rairai sega ni se bau rogoca vakadua ena gauna ni nona bula.
Nikua sa voleka ni 3,000 taucoko na iteki ena Lotu e vuravura raraba, vakatekivu mai Boston ki Bangkok kei na kena mai Mexico City ki Moscow. Eda sa volekata yani na 29,000 na tabanalevu kei na tabana. Ena vuqa na matanitu era sa tiko kina na veiiteki matua, kei ira na lewenilotu era a curuvou na nodra qase e liu. Eso tale, na ilawalawa lalai ni lewenilotu vou era laki soqoni vata me tabana lalai ni Lotu ena veivale redetaki. Ena veiyabaki e sa toso ka toso tikoga yani na Lotu e vuravura raraba.
Na parofisai vakaoqo me baleta na kena vakaktawani na vuravura kei na kilai na yaca e vuravura taucoko: Ena ka ni lasa beka? Io beka. Sega toka ni vaka? Sega ni vakataratututaki. Dredre sara? Dravusakulukulu. Sa yaco sara tiko ga e matada.
E kaya kina o Peresitedi Gordon B. Hinckley:
“E dau tukuni tu ni dua na gauna a sega sara ga ni dromu na siga ena Matanitu o Bolatagane. Sa mai vakalailaitaki sobu na matanitu oqori nikua. Ia e ka dina ni sega ni bau cila na siga ena cakacaka oqo ni Turaga ena vuku ni sa tarai tiko na nodra bula na tamata e vuravura raraba.
“Ia oqo e se qai kena tekivu walega. E se bera mada ga ni tavoci na delana. … Na noda cakacaka e sega ni vakaiyalayala. … O ira na veimatanitu era se bera tiko ni dolavi vei keda era na dola ena dua na siga.”5
Eda sa raica rawa nikua ni veika sa parofisaitaki tu mai ena iVola i Momani e sa na voleka ni yaco:
“Ia … ena gauna ko ya era na galu na tui; raica era na kunea na ka sa sega ni tukuni vei ira, ka kila na ka era a sega ni rogoca.
“Ia ena vakayacora ko Tamaqu e na vukuqu e dua na cakacaka levu ka veivakurabuitaki e na kedra maliwa.”6
Na cakacaka oqo ni Turaga sa ka levu dina ka totoka, ia sa toso tiko vakainaki ki liu ka sega ni kilai vakalevu mai vei ira e vuqa na iliuliu vaka-politiki, vanua, kei na vuli. E veivakatorocaketaki vakayadudua ki na dua na tamata kei na dua na matavuvale, vakanomodi ka vakasavasava, na kena itukutuku tabu ena kena vakalougatataki ira na tamata ena veivanua kecega.
E dua na tikina mai na iVola i Momani e vakarautaka e dua na idola veivakurabuitaki ni kena tubu na Lotu edaidai: “Ia au sa kaya vei kemudou, ena yaco na gauna me na vunautaki yani kina na kena itukutuku na i Vakabula vei ira kece na veimatanitu, veimataqali, duivosavosa, kei ira na tamata kece ga.”7
Sa qai noda itukutuku bibi duadua, ni sa noda ilesilesi ruarua vakalou kei na noda vakaroti me da kauta yani ki na veivanua kecega ena veiyasai vuravura, o ya ni sa bula tiko e dua na iVakabula. A bula voli o Koya ena loma ni gauna. A sorovaka na noda ivalavala ca, lauvako ena kauveilatai, ka sa tucake tale. Na itukutuku kaukauwa duadua o ya, ka da sa vunautaka voli ena lewa ni Kalou, sa vuna dina me sa tubucake tiko kina vakaoqo na Lotu.
Au sa vakadinadinataka ni a rairai o Koya vata kei Tamana vei Josefa Simici. Ena veivakasalataki nei Tamana, a tauyavutaka tale o Koya na Nona kosipeli e vuravura. Sa talai ira tale mai na iapositolo, parofita, kei na idola ni matabete ki vuravura. E liutaka tiko na Nona Lotu mai vua e dua na parofita e bula tiko, o Peresitedi Thomas S. Monson. Na Nona Lotu sa ikoya na vatu sa kavida mai na ulunivanua sa sega ni ta ena liga ka sa qiqi yani e vuravura taucoko.
Eda sa vakavinavinaka vakalevu vei Josefa Simici ka sarasara ena qoroqoro ni sa dokai na yacana, io, sa vosavakacacataki mada ga ena veiyasai vuravura taucoko. Ia eda sa kila tu ni cakacaka qaqa oqo edaidai sa sega ni baleti koya. Sa ikoya oqo na cakacaka ni Kalou sa Cecere kei na Luvena, na Tui ni Sautu. Au sa vakadinadinataka ni o Jisu Karisito na i Vakabula, au tucake vata kei kemuni ena qoroqoro, na tosoi ki liu ni cakacaka oqo ena veivakurabuitaki, taleitaki, kei na kaukauwa kece sara. Sa dina sara, “ni [sa] yaco mai na gauna ena nona kilai na i Vakabula … me curuma yani na veimatanitu kece ga, veimataqali, duivosavosa, kei na tamata.” Au wasea noqu ivakadinadina me baleti Koya, na i Vakabula ni tamata kece ga, kei na cakacaka oqo ena yaca i Jisu Karisito, emeni.
Vakaraitaka na Veiyavuduri
-
1. Taniela 2:28, 35, 44; raica talega na tikina e 1–45.
-
2. Josefa Simici—Ai Tukutuku 1:33.
-
3. Vunau kei na Veiyalayalati 65:2.
-
4. Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Wilford Woodruff (2004), 27–28.
-
5. Gordon B. Hinckley, “The State of the Church,” Liahona, Nov. 2003, 7.
-
6. 3 Nifai 21:8–9.
-
7. Mosaia 3:20.


text: 1Era a lako sobu mai Jutia ki Anitioki e so na tamata, ka vakatekivu vakatavulica vei ira na vakabauta ni ra na sega ni vakabulai kevaka era sega ni cili me vaka na ka e kaya na Lawa i Mosese. 2E rau a veileti vakalevu ka veiba kina kei ira ko Paula kei Panapasa. Era sa mani lesi Paula kina kei Panapasa kei iratou tale e so mai vei ira mai Anitioki me ratou lako cake ki Jerusalemi ki vei iratou na i apositolo kei ira na qase ni lotu e na vuku ni ka koya. 3Era sa qai talaci iratou ko ira na i soqosoqo lewe ni lotu, ka ratou sa lakovi Finisia kei Samaria ka talanoataka yarayara na nodra sa gole na kai veimatanitu tani vua na Kalou. E ra sa marau vakalevu na vakabauta e na i tukutuku koya. 4Ni ratou sa yaco yani ki Jerusalemi, e ra sa kidavaki iratou sara mai na i vavakoso lotu kei iratou na i apositolo kei ira na qase, ka ratou sa qai tukuna na veika kece ga ka sa cakava vata kei iratou na Kalou. 5Ia era sa qai tu cake e so na nodra i lawalawa na Farisi ka ra sa vakabauta, ka kaya, “Sa dodonu me ra cilivi ko ira oqori, ka me ra vakaroti tale ga me ra muria na Lawa i Mosese” 6Era sa qai soqoni vata ko iratou na i apositolo kei ira na qase me ra bosea na ka koya. 7Ia ni sa oti e dua na veileti balavu, sa qai tu cake ko Pita ka kaya, “O i kemuni na veiwekani, ko ni sa kila ni sa dede toka na gauna ka a digitaki au kina na Kalou mai na keda maliwa me'u vunautaka na i Tukutuku Vinaka vei ira na kai veimatanitu tani me rawa ni ra rogoca ka vakabauta. 8E a sa vakadinadinataka na ka oqo vei ira na Kalou, o koya sa kila na loma ni tamata kece ga, e na nona solia vei ira na Yalo Tabu me vaka ga na nona a solia vei keda. 9E a sega ni vakaduiduitaki keda mai vei ira, ni sa bokoca na nodra i valavala ca ko koya e na vakabauta. 10A cava na vuna ko ni qai via vakatovolea kina na Kalou mo ni vakataqara e na domodra na tisaipeli na i colacola ka da a sega mada ga ni colata rawa ko i keda se ko ira na noda qase? 11Ia e na loloma ni noda Turaga ko Jisu e da sa vakabulai kina ni da sa vakabauti; sa vaka tale ga koya vei ira” 12Era sa qai tiko vakanomodi na lewe ni bose taucoko, ka vakarogoci Panapasa kei Paula ni rau sa talanoataka na veicakacaka mana kece ga kei na veika veivakurabuitaki ka a cakava na Kalou e na ligadrau e na kedra maliwa na kai veimatanitu tani. 13Ni rau sa tukutuku oti, sa qai vosa cake ko Jemesa ka kaya, “Kemuni na veiwekani, ni rogoci au mada! 14Sa qai tukuna oti ga oqo ko Saimoni na i matai ni gauna me kauta mai kina e so na kai veimatanitu tani na Kalou, me ra nona. 15Koya e duavata kei na nodra vosa na parofita, me vaka sa volai tu e na i Vola Tabu: 16ʻNi sa oti oya au na lesu mai; sa kaya na Turaga, ka'u na tara cake tale na i tikotiko i Tevita sa bale tu. Au na tara tale na kena e caca, ka vakakaukauwataka. 17E ra sa na qai lako mai kina vei au ko ira na kena vo ni tamata kei ira na veimatanitu tani kece ko ira au sa vakatoka me ra noqu. 18Sa i koya oya na ka e kaya na Turaga, o koya ka a sa vakatakila tu na veika oqo mai na gauna makawa sara.ʼ 19O koya gona, sa noqu lewa kina me da kakua ni vakadredretaka na veika oqo vei ira mai na veimatanitu tani era sa saumaki vua na Kalou; 20ia me da volavola ga vei ira me ra kakua ni kania na kakana dukadukali ni ra sa vakacabori oti vei ira na kalou matakau; me ra kakua ni veibutakoci, se kania e dua na manumanu e vakamatei ni kuna se modroki na domona; ka me ra kakua talega ni gunuva se kania na dra. 21Ni sa dau wiliki na Lawa i Mosese e na nodra veivalenilotu na Jiu e na dua na gauna balavu sara e na Veisiga ni Vakacecegu, ka sa dau vunautaki na nona vosa e na veikoro kece ga.” 22E ratou sa qai lewa na i apositolo kei ira na qase, kei ira na i vavakoso lotu taucoko me ra digitaka e so na tamata mai na kedra maliwa, ka talai ira me ra lako vata kei rau ko Paula kei Panapasa ki Anitioki. Era sa qai digitaki Jutasa, ka yacana tale ga ko Parisapa, kei Sailasa; e rau tamata dokai vakalevu vei ira na vakabauta ko i rau oqo. 23Sa qai vakaoqo na vosa ni vola era vakauta: “Mai vei keitou na i apositolo kei ira na qase, na wekamuni, keimami vakabula yani vei kemuni na weka na lewe ni veimatanitu tani ko ni tiko mai Anitioki kei Siria kei Silisia. 24Keimami sa mai rogoca ni so e ra a cavutu yani eke era sa la'ki vakaleqai kemuni tiko e na ka era kaya, ka sa veilecayaki kina na nomuni vakasama. Ia keimami a sega ni solia yani e dua na i vakaro vei ira. 25Keimami sa mani lomavata kece sara kina ka digitaka e lewe rua vei keimami me rau talai yani vei kemuni, me rau lako vata yani kei rau na noda i tokani ko Panapasa kei Paula, 26ko i rau ka rau sa solia tu na nodrau bula ki na yaca ni Turaga ko Jisu Karisito. 27Sa i koya oya keimami sa talai Jutasa yani kina kei Sailasa, ka rau na tukuna tale ga e na gusudrau na veika keimami sa vola tiko yani oqo. 28Keimami sa duavata kei na Yalo Tabu me sa kakua ni dua tale na i colacola e soli vei kemuni me i kuri ni veika bibi ga e so ka sa koto oqo: 29Oya mo ni kakua ni kania e dua na ka sa vakacabori oti ki vei ira na kalou matakau; ni kakua ni gunuva se kania na dra, se kania na manumanu ka vakamatei ni modroki na domona; ka kakua tale ga ni veibutakoci. Kevaka ko ni sa qarauni kemuni mai na veika oqori, sa na daumaka sara. Ni sa moce” 30Sa mani yaco na veitalatala ka ratou sa lako sobu sara ki Anitioki. Ni ratou sa yaco yani, e ratou sa qai vakasoqoni ira vata kece na vakabauta ka solia vei ira na i vola. 31Ia ni ra sa wilika na i vola, era sa sinai e na marau e na vuku ni vosa ni veivakayaloqaqataki e koto kina. 32E rau sa qai vosa vakabalavu ko Jutasa kei Sailasa, ka ni rau parofita tale ga ko i rau. E rau vakauqeti ira na vakabauta ka vakataudeitaki ira tale ga. 33Ni oti e vica na siga na nodratou tiko e kea, era sa qai vakasukai rau tale e na vakacegu ko ira na veiwekani ki vei ira ka a talai rau yani. 34[Ia e a mani loma i Sailasa me sa tiko ga e kea.] 35E rau sa mani tiko voli ga ko Paula kei Panapasa mai Anitioki, ka rau vakatavuvulitaka ka vunautaka na vosa ni Turaga, vata kei ira e lewe vuqa. 36Ni oti e vica na siga, sa qai kaya ko Paula vei Panapasa, “Me daru lako tale mada ka talevi ira na veiwekani e na veikoro e daru a vunautaka kina na vosa ni Turaga, se ra sa vaka tiko evei.” 37A mani vinakata ko Panapasa me rau kauti Joni Marika. 38Ia e a nanuma ko Paula ni sega ni dodonu me rau kauti koya, ka ni a sega ni vakaotia ko koya na i lakolako e ratou a lako kina e liu. E a biuti rau ko koya mai Pamifilia. 39A yaco kina e dua na veileti katakata, ka rau sa mani tawase kina ko Paula kei Panapasa. Sa mani kauti Marika ko Panapasa ka rau soko sara ki Saipurusi. 40Ia e a digitaki Sailasa ko Paula ka rau mai lako sara yani, ni sa oti na nodra tataunaki rau ki na loloma ni Kalou ko ira na veiwekani. 41E a lakova na lomai Siria kei Silisia ko Paula ka vakakaukauwataki ira na veisoqosoqo lewenilotu e kea.


text:
O ni segata tiko mo ni susugi ira cake na luvemuni ena buladodonu kei na dina, ena nomuni kila tiko ni dina ga ni o ni na sega ni veisautaka rawa na veika sa sivi yani, ia e rawa ni o ni taracake na veisiga ni mataka.
Na noqu itukutuku e baleti ira na itubutubu dua ena Lotu, ka iwiliwili levu vei ira ka ra tina sega ni vakawati—Oi kemuni na marama yaloqaqa, mai na veiituvaki duidui ni bula, o ni sa mai veisusu tiko vei ira nomuni gone ka cicivaka tiko vakataki kemuni na nomuni vuvale. O ni yada voli beka se o ni sa sere. O ni sotava tiko beka na bolebole ni bula vakaitubutubu dua ena dua beka na gole cala ena taudaku ni vakamau, ia ko ni sa tiko oqo ena loma ni kosipeli, ena nomuni sa veisautaka na nomuni bula. Ni kalougata ni o ni dau levea tiko na veitokani e dau vakacacana na ivalavala dodonu kei na bula vakatisaipeli. Sa rui levu na kena revurevu ca ena yaco mai vei keda.
E dina ni so beka na gauna o ni dau taroga kina, a cava e yaco kina vei au? ia mai na dredre ni bula, eda na tubu kina ki na bula vakalou ka ni dau tarai cake na noda ivakarau ni bula mai na veika dredre duadua, eda dau sotava, ni toso tiko na noda bula ena gauna vata e rokova tiko kina na Kalou na galala ni tamata. Me vaka e tukuna o Elder Neal A. Maxwell, eda na sega ni rawa ni vakasotara vata kece se rawata na kena isoqoni baleta ni “sega ni tiko vei keda na naba kece sara.”1
Se cava ga na ituvaki ni bula se na vuna era yaco kina, o ni sa rui vakasakiti. Ena veisiga yadua o ni sotava tiko na dredre ni bula, ena nomuni cakava tiko na cakacaka e dodonu me rau cakava e le rua ia o ni sa cakava duadua voli. O ni tama ka tina talega. O ni cicivaka tiko na nomuni matavuvale, vakatawa na nomuni matavuvale, ena so na gauna ni dau taqei dredre me rawa na veika ni bula, ka veivakurabuitaki na nomuni dau kunea na sala mo ni veiqaravi kina ena Lotu ena veiitavi bibi eso. O ni susugi ira cake na luvemuni. O ni dau tagi ka masu vata kei ira ka masulaki ira. O ni vinakata na veika vinaka duadua ena vukudra ia o ni dau leqataka e veibogi de sega tiko ni se rauta na nomuni vinaka duadua.
Au sega ni vinakata meu tukuni au vakasivia, o au na vua ni dua na vuvale vakaoqori. Ena vuqa na veiyabaki ni bula vagone kei na itabagone a susugi keitou cake duadua ga na tinai keitou ena ituvaki ni bula dravudravua. Sa dau lewai vakamatau sara na ilavo. A vosota o koya na galili e loma, ka dau gadreva vakalevu ena so na gauna me tokoni ka vakaitokani. Ia ena loma ni veika kece oqori, e dua na ka dokai baleta na tinaqu, e dua na ivurevure vakaitamera ni gugumatua kei na ivakarau ni bula tudei vaka-Sikote.
E vakavinavinakataki vakalevu, ni a qai vakalougatataki vakalevu cake na nona veiyabaki e muri mai na kena itekivu. A qai vakawatitaka e dua e qai curuvou mai, e dua na dawai; erau a vauci vata ena Valetabu mai Lodoni e Igiladi ka rau a qai veiqaravi kina vakalekaleka vakaliganicakacaka tabu. Erau a qai tiko vata me voleka ni dua na ikava ni senijiuri—ena marau, vakacegu, ka sautu me yacova ni rau qai takali yani mai na bula oqo.
E vuqa vei kemuni na marama vinaka ena Lotu e vuravura raraba era sotava tu na ituvaki vata oqori ko ni vakaraitaka na ivakarau ni igu vata oqori ena veiyabaki veitaravi.
Oqo e sega ni ka o ni vakanuinui kina se nakita, o ni masulaka se namaka, ena nomuni tekivu mai ena veiyabaki sa oti. Na nomuni ilakolako ena bula era sotavi kina na sukusukura, na gole tani, na vakatikitiki, kei na veigoleyaki, vakavuqa ni vua ni bula ena dua na vuravura lutu ka nakiti me vanua meda mai vakadinadinataki keda ka vakatovolei kina.
Ia, o ni segata tiko mo ni susugi ira cake na luvemuni ena buladodonu kei na dina, ena nomuni kila tiko ni dina ga ni o ni na sega ni veisautaka rawa na veika sa sivi yani, ia e rawa ni o ni taracake na veisiga ni mataka. Ena loma ni ilakolako o ni na rawata na veivakalougatataki me kena isau, kevaka sara mada ga era sega ni se matata tu vakasigalevu.
Ena nona veivuke na Kalou,mo ni kakua ni rerevaka na veisiga ni mataka. Era na tubu cake na luvemuni ka vakatokai kemuni mo ni sa kalougata, ka ni na dau vakacaucautaki ena veika yadua era rawata.
Ni yalovinaka ka kakua sara ni nanuma ni o ni ikarua ni ivakatagedegede ni lewe ni Lotu, ka lailai sobu na nomuni dodonu ki na veivakalougatataki ni Turaga mai vei ira tale eso. Ena matanitu ni Kalou e sega ni dua na ikarua ni kalasi ni lewenivanua.
Keimami nuitaka ena nomuni dau lakova na soqoni eso ka raica na veimatavuvale taucoko ka mamarau se ni o ni rogoca e dua ni tukuna na veika talei me baleta na matavuvale, o ni na marautaka ni o ni lewena e dua na lotu ka vakanamata ki na matavuvale ka vakavuvulitaka na kena itavi bibi ena nona ituvatuva ni marau na Tamada Vakalomalagi ena vukudra na Luvena; ena loma ni veika rerevaki kei na vakawaleni ni bula savasava e vuravura, sa tu vei keda na ivunau, na dodonu, na cakacakatabu vakalotu kei na veiyalayalati ka tu kina na inuinui vinaka duadua ni vuravura, ka oka kina na nodra bula marau na luvemuni ena veisiga ni mataka kei na matavuvale era na tauyavutaka.
Ena soqoni raraba ni iSoqosoqo ni Veivukei ni Sepiteba 2006, a tukuna kina o Peresitedi Gordon B. Hinckley na ka a wasea e dua na tina sa veisere oti ka tinadratou e vitu na gone ka tiko na nodratou yabaki ni bula ena gauna o ya mai na 7 ki na 16. A takosova na gaunisala me solia e dua na ka vei koya erau tiko veivolekati. E kaya o koya:
“Niu vuki meu lesu ki vale, au raica ni sa rarama levu tu na noqu vale. Au rawa ni rogoca na voqa ni domodratou na luvequ ena noqu curu mai katuba ena vica na miniti sa oti. Eratou kaya tiko mai: ‘Na, na cava na ivakayakavi?’ ‘E rawa ni o kauti au ki na valenivola?’ ‘Au vinakata eso na pepa kabi ena bogi nikua.’ Ena oca kei na yaluma, au raica yani na vale o ya ka raica ni waqa tu na cina ena kena veirumu yadua. Au vakasamataki ira na gone era waraki au tu mai kina meu sotava na nodra gagadre. Au vakila na bi ni noqu icolacola kau sa sega ni rawa ni colata.
“Au nanuma noqu rai yani ena mata tagitagi ki lomalagi, kau kaya, ‘Isa Tamaqu au sa na sega ni rawata ena bogi nikua. Au sa rui oca vakalevu. Au sega ni rawa ni sotava. Au sega ni rawa ni lako i vale ka laki qaravi iratou duadua na gone o ya. E rawa beka niu lako yani vei Kemuni ka laki tiko vata kei Kemuni me dua ga na bogi? …’
“Au sega ni rogoca dina na vosa e saumi mai kina, ia au rogoca ena noqu vakasama. Na kena isau e vakaoqo: ‘Sega, noqu ka lailai, e sega ni rawa ni o lako mai vei au oqo. … Ia e rawa niu lako yani vei iko.’”2
Vinaka vakalevu kemuni na marama, ena veika kece o ni sa cakava tiko mo ni susuga cake kina na nomuni matavuvale ka maroroya tiko e dua na vuvale dau veilomani ka tu kina na vinaka, sautu kei na veimadigi.
E dina ni o ni dau galili vakavuqa, na dina ni o ni sega vakadua ni tu duadua ga. Ni o ni toso ki liu ena vosota kei na vakabauta, ena toso vata kei kemuni o koya na Dauveivakarautaki; ena solia mai ko lomalagi na nona veivakalougatataki e gadrevi.
Ena veisau na nomuni ivakarau ni rai kei na nomuni raica na bula, ena nomuni sega ni biuti kemuni sobu, ka rai cake.
E vuqa vei kemuni o ni sa raica rawa na dina cecere, e dau vakayacora na veisau ena nomuni bula, ena nomuni laveti ira cake na tani, sa mamada cake kina na nomuni icolacola. E dina beka ni na sega ni veisau na ituvaki ni bula, sa veisau na ivakarau ni nomuni rai. Sa rawa ni o ni sotava na nomuni veivakatovolei ena yalo ni veiciqomi, ena yalovosota, kei na vakavinavinaka titobu cake ena veika e tu vei kemuni, ka sega ni tagica tikoga na veika e sega vei kemuni.
O ni sa raica rawa ni gauna eda segata kina meda dodoka yani na ligada ni veivakacegui vei ira era rarawa tu, eda na kunea na vakacegu levu; ena “vuabale na mequ bilo” (Same 23:5).
Mai na bula dodonu, ena rawa kina vei kemuni kei ira na luvemuni ena dua na siga mo ni marautaka na veivakalougatataki ni o ni tiki ni dua na matavuvale taucoko ka tawamudu.
Kemuni na lewenilotu kei na veiliutaki, e tu beka eso tale na ka e rawa ni da cakava meda tokoni ira kina na veimatavuvale itubutubu dua ka sega ni veivakalewai se vakacacani ira? E rawa beka ni o ni dauveivakauqeti vei ira na itabagone ena veimatavuvale oqori, vakauasivi na kena vakarautaki vei ira na cauravou na ivakaraitaki ni veika era dau cakava na turaga vinaka kei na ivakarau ni nodra bula? Ni yali kina na tama, o ni sa vakaraitaka tiko beka na ivalavala e ganita me vakatotomuri?
Ia e dina sara, era tu talega eso na matavuvale ka kena itubutubu duadua ga na tama. Kemuni na taciqu, keimami masulaki kemuni talega ka vakacaucautaki kemuni. Sa baleti kemuni talega na itukutuku oqo.
Kemuni na itubutubu dua, au vakadinadinataka ena nomuni solia na nomuni vinaka duadua ena veika dredre duadua ni bula vakatamata oqo, ena matadredredre vei kemuni ko lomalagi. E dina sara ni o ni sega ni tu duadua ga. Laiva me vakararamataka na nomuni bula ena gauna oqo na kaukauwa veisereki ni loloma i Jisu Karisito ka vakasinaiti kemuni ena inuinui ni yalayala tawamudu. Yaloqaqa. Vakabauta ka vakanuinui. Raica na gauna oqo ena yaloqaqa ka vakanamata ki na veisiga ni mataka ena yalodei. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.