text:
E NAMAKI mera na tiko na i liuliu ni yasana kei ira na veiliutaki vakaturaga ena veibulu vei Ratu Viliame Tagivetaua ena siga Lotulevu oqo.
E na sega ni wili eke o ira na wekana vakadra era sema kina, kei na matanitu, na lotu era na tiko ena lotu ni veitalaci ena koro vakaturaga mai Lomanikoro e Bua.
E kaya mai na turaganikoro, o Sitiveni Solei ni namaki me ra na tiko ena soqo ni veibulu oqo na turaga mai Mataiwelagi, Ratu Epenisa Cakobau kei na Marama na Roko Tui Dreketi ka i Liuliu ni I To ni Veisaqa, Ro Teimumu Kepa.
Na turaga na Tui Cakau, o Ratu Naiqama Lalabalavu kei na Tui Macuata, Ratu Wiliame Katonivere.
E namaki talega na i ilakolako mai Ucunivanua mai Verata.
Ena siga Moniti, rauta na tolu na kaloko ena yakavi, era sa tekivu reguregu ki na matavuvale e Valelevu na yavusa e tolu era tiko oqo mai Lomanikoro, Bua.
Na lewe tolu na yavusa oqo e wili kina na yavusa o Bua- Lomanikoro, na yavusa o Tiliva kei na yavusa o Daloma.
Ena mataka lailai ni Tusiti, esa na tevu na nodra ibe ka na tekivutaki kina reguregu ni bera na veibulu ena siga Lotulevu, e kaya mai o Solei.
E kuria ni sa samaki vinaka na koro kei na kena i bili, ka conaki na veivale era na laki vakaicili kina na drau vakadrau na lewenivanua, e namaki me ra tiko ena veibulu oqo.
E kaya o Solei ni ra sa vakavakarau vinaka na lewenikoro me ra na talaca na nodratou turaga ena kena i valavala cecere duadua ena siga Lotulevu oqo.
Ni qai namaka na dau wili Nai Lalakai ena tukutuku buta katakata kei na kena i taba ena macawa mai oqo, ena nona na gole tiko na niusiveva oqo me laki tabaka mai na i tukutuku ni veibulu vei Ratu Viliame.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


c: text/html

text: 5 E rogo mai ni dua vei kemuni e veiyacovi tawadodonu*+ tiko ena kena ivalavala era sega mada ga ni cakava na veimatanitu—ni dua na tagane erau sa lai tikovata kei wati tamana.+2 Oni sa dokadoka? De vinaka moni luvuci ena madua,+ me vakatikitikitaki kina mai na kemuni maliwa na tagane e cakava na itovo qo.+3 Ia o yau, dina niu yali ena kemuni maliwa ena noqu raitayaloyalotaka na noqu tiko e keri, e dei na lomaqu meu sa tauca na lewa me baleta na tagane e cakava na itovo ya me vaka ga niu dau tiko kei kemuni.4 O koya gona, ena yaca ni noda Turaga o Jisu, ni oni soqoni vata, oni kila tale ga ni tautauvata na noda rai ena kaukaua ni noda Turaga o Jisu,5 moni solia na tamata va qori vei Setani+ me vakarusai kina na gagadre vakayago, me bulabula tiko ga kina vakayalo na ivavakoso ena siga ni Turaga.+6 E sega ni vinaka na ka oni dokadokataka. Oni sa lecava ni leveni lailai ena vakatubutaka na ibuli taucoko?+7 Biuta tani na leveni makawa, moni dua kina na ibuli vou e sega ni vakatubutaki. Ni o Karisito, na noda lami ni Lakosivia,+ sa vakacabori oti.+8 O koya gona meda vakananuma tiko ga na soqo,+ sega ena leveni makawa, se leveni ni ivalavala ca kei na leveni ni ivakarau ca, ia ena madrai sega ni vakaleveni ni dina kei na dodonu.9 Au vola yani ena noqu ivola moni kua ni vakailala* kei ira na dau veiyacovi tawadodonu,*10 au sega ni tukuna tiko moni kua sara ga ni bula maliwai ira na dauveiyacovi tawadodonu* ni vuravura qo,+ se o ira na tamata kocokoco kei ira na dau kovea na ka, se o ira na dauqaravi matakau. Ke vaka kina sa na gadrevi sara ga moni biuti vuravura.+11 Ia qo au volavola yani vei kemuni moni kua ni vakailala*+ tiko kei na dua e vakatokai me tacida e dauveiyacovi tawadodonu,* se daukocokoco,+ se dauqaravi matakau, se dauveivakasewasewani, se daumateni,+ se dau kovea+ na ka, ni kua mada ga ni kana vata kei koya.12 Na cava meu lewai ira kina e taudaku? Vakaevei, oni sega ni lewai ira na tiko e loma,13 ni na lewai ira e taudaku na Kalou?+ “Biuta tani na daucaka ca qori mai na kemuni maliwa.”+

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SA digitaki tale o Pio Tuwai me maliwai ira na lewe 19 na dauqito me vaka sa kacivaka o Ben Ryan, na dau ni veivakatavuli ni matatimi ni Vodafone Fiji ni oti na sotasota ni Marist Sevens e na macawa sa oti.
Era sa na vakarautaki tiko na sa digitaki oqo ki na sotasota levu ka namaki mai Hong Kong e na mua ni vula oqo kei na kena ka tarava mai Javani.
Me vaka ni se qai lesu ga mai Sri Lanka o Tuwai e na nona qito voli mai kea, e laurai ni via levu na yagona ka berabera vakalailai.
Ia, e kaya o Ryan ni na vinakati me na gumatuataka o Tuwai na vakaukauwa yago me rawa ni yacova na i vakatagedegede ni tuvaki ni yago e gadrevi vua.
Dina ni vaka oqori na veika e raica o Ryan, ia, e vakasakiti dina na nona vakaitavitaki koya tiko e na timi ni Tokatoka Westfield Babas e nasotasota ni Marist Sevens.
Dau vakavuqa mera qoroqoro ka kaila na sarasara ena i vukivuki e dau kilai tani kina o Tuwai, ka vakabibi mai vua e dua na i yatu e liu.
Ratou a digitaki talega e leweva na gone vou e na mua ni macawa sa oti, aya ko Inia Saravanua, Kitione Taliga, Abele Yalayalatabua, kei Josaia Wini.
Kena i kuri oqori o iratou na lewe 12 ka lewe ni timi ki Welligton kei Las Vegas.
Ratou sa tekivu keba vata tiko na cauravou e na Tusiti ni macawa oqo mai na Uprising mai Pacific Harbour ka namaki me na musuki sobu na i wiliwili oqori ki na 16 e na Vakaraubuka oqo ni bera nira vakacagicagi vakalailai e na mua ni macawa ki na nodra dui vale.
E namaki me na qai kacivaka o Ryan na yacadratou na lewe 12 sa vakadeitaki e na macawa mai oqo.
E dua ka sa dei tu na nona i tutu ki na sotaosta levu e rua oqo o Samisoni Viriviri, ka tiko mai Varanise ka na qai laki lewena na timi e na gauna e ratou sa na gole yani kina ki Hong Kong.
Timi ni Vodafone Fiji : Emosi Mulevoro, Inia Saravanua, Savenaca Rawaca, Semi Kunatani, Seremaia Tuwai, Sitiveni Waqa, Vatemo Ravouvou, Viliame Mata. Isake Katonibau, Jasa Veremalua, Abele Yalayalatabua, Amenoni Nasilasila, Apisai Domolailai,,Josaia Wini, Kitione Taliga, Manu Lagai, Osea Kolinisau, Pio Tuwai kei Samisoni Viriviri,Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
E dodonu meda tudei ena noda vakabauta ka laveta na domoda meda kaburaka na vunau dodonu.
Ena bogi nikua au gadreva me raici e rua na ilesilesi eda kauta voli: iMatai, na kena vakuri tikoga na rarama ni kosipeli kei na dina ki na noda bula, kei na kena ikarua, na noda wasea na rarama kei na dina oqo vei ira na tamata.
O ni kila beka na kemuni bibi? Oi kemuni vakayadua—ena gauna oqo—o ni sa rui yaga ka bibi ena ituvatuva ni veivakabulai ni Tamada Vakalomalagi. Sa tiko na cakacaka meda cakava. Eda kila ni dina na kosipeli vakalesuimai. Eda sa tu vakarau beka meda taqomaka na dina oqo? E gadrevi meda bulataka; e gadrevi meda wasea yani. E dodonu meda tudei ena noda vakabauta ka laveta na domoda meda kaburaka na vunau dodonu.
Ena Liahona ni Sepiteba 2014, e vola kina o Elder M. Russell Ballard: “Eda sa gadreva vakalevu cake na domodra vakayadua, veivakauqeti kei na nodra vakabauta na marama. Eda gadrevi ira mera vulica na vunau ka kila vakavinaka na cava eda vakabauta me rawa ni ra cavuta nodra ivakadinadina ena dina ni veika kecega.”1
Kemuni na marama, ko ni sa mai vaqaqacotaka na noqu vakabauti Jisu Karisito. Au sa raica na nomuni ivakarau, rogoca na nomuni ivakadinadina, ka vakila na nomuni vakabauta mai Brazil ki Botswana! Ko ni kauta voli tiko na isolegi ni veivakauqeti ki na vanua cava ga ko ni gole kina. Era sa vakila na tamata era voliti kemuni—mai na nomuni matavuvale ki na vakau itukutuku ena nomuni talevoni vakakina mai vei ira na itokani ena itukutuku raraba kivei ira era dabe tikivi kemuni ena bogi nikua. Au duavata ena ka a vola o Sista Harriet Uchtdorf, “Sai kemuni … na bikeni qaqa ka gugumatua ena dua na vuravura sa butobuto sara ka vakaraitaka, mai na sala o ni bulataka kina na nomuni bula, ni kosipeli sa dua na itukutuku rekitaki.”2
E vakamatatataka o Peresitedi Thomas S. Monson, “Kevaka o gadreva mo solia na rarama vei ira eso, o iko sara ga mo ramase tiko.”3 Ena rawa vakacava meda vawaqara tikoga ki lomada na dina ni rarama oya? Eso na gauna au vakila niu sa cina malumalumu sara. Me da na ramase vakacava?
E vakavulica na ivolanikalou, “Raica sa vu ni rarama na Kalou; ia ko koya sa kunea na rarama ka tudei tikoga vua na Kalou, ena vakararamataki vakalevu.”4 E dodonu meda tiko ga vua na Kalou me vaka e kaya na ivolanikalou. E dodonu meda gole ki na ivurevure ni rarama—ki vua na Tamada Vakalomalagi kei Jisu Karisito kei na ivolanikalou. Eda rawa talega ni gole ki valetabu, ni da sa kila tiko ni veika kece e loma oya e sa vakanamata vei Karisito kei na Nona isoro cecere ni veivakaduavatataki.
Vakasamataka mada na mana ni valetabu ki na itikotiko raraba. Era vakarairai vinakataka na loma ni siti; era ramase mai na veidelana kilai levu. Na cava na vuna era vakarairai vinakataki kina ka ramase? Baleta, ni kaya na ivolanikalou, “Raica sa serau yani na dina,”5 ka sa tiko ena valetabu na dina kei na inaki tawamudu; sa vakakina o iko.
Ena 1877, a kaya kina o President George Q. Cannon, “Na Valetabu Kecega … sa na vakagogotaki Setani sobu e vuravura.”6 Au vakabauta ni vanua cava ga e tara kina na valetabu, ena biliga ki muri na butobuto. Na inaki ni valetabu o ya me qaravi ira na kawatamata ka solia vei ira kece na luvei Tamada Vakalomalagi na kaukauwa mera lesu ka bula vata kei Koya. E sega beka ni tautauvata na noda inaki ki na veivale vakatabui oqo, o ya na vale ni Turaga? Me qaravi ira na tamata ka vukei ira mera biliga ki muri na butobuto ka lesu ki na rarama nei Tamada Vakalomalagi?
Na cakacaka tabu ni valetabu ena vakatubura na noda vakabauta na Karisito, ka rawa meda vakauqeta cake vakavinaka na nodra vakabauta na tamata. Mai na veivakabulabulataki ni yalo ni valetabu, eda rawa ni kila na ka dina, na kaukauwa, kei na inuinui ni Veisorovaki ni iVakabula ki na noda bula yadudua.
Ena vica na yabaki sa oti keitou a sovata vakamatavuvale e dua na bolebole levu. Au a gole ki valetabu ka laki masu vagumatua meu vukei. A vakaraitaki vei au e dua na ka dina. A vakamatatataki vei au na noqu malumalumu, kau a kidacala sara ga. Ena gauna veidusimaki vakayalo oqo, au a raica kina e dua na marama dokai koya ga ena nona caka nona, ka sega ni sala ni Turaga, ka tukuna ni o koya e cakava kece na ka sa mai rawati. Au kila niu sa raici au sara tiko ga. Sa qai tagi na yaloqu vua na Tamada Vakalomalagi, kau kaya, “Au sega ni vinakata meu vakataka na marama o ya, ia meu veisau vakacava?”
Mai na yalo savasava ni ivakatakila ena loma ni valetabu, sa vakavulici au niu sa gadreva e dua na Dauveivueti. Au sa gole yani vakatotolo vua na iVakabula o Jisu Karisito ena noqu vakasama ka vakila ni sa takali na noqu yaluma ka tovure mai lomaqu e dua na inuinui cecere. Sai Koya ga na noqu inuinui, ka meu sa ququmi toka ga Vua. Sa matata sara vei au ni dua na marama sa dokai koya ga ka itovo vakavuravura “sa meca ni Kalou”7 vakakina vei ira ena vakauqeta o koya. Ena valetabu ena siga o ya au a vulica ni Veisorovaki duadua ga i Jisu Karisito sa na rawa ni veisautaka na noqu itovo dokadoka kau sa na rawa ni caka vinaka. Au sa vakila vakaidina na Nona loloma kau kila ni na vakavulici au ena Yalo ka veisautaki au keu solia Vua na yaloqu, ka sega tale ni dua na ka e vo.
Au se valuta tikoga na noqu malumalumu, ia au sa nuitaka ga na veivuke vakalou ni Veisorovaki. A yaco mai na ivakasala savasava oqo baleta niu a curuma na valetabu savasava, ka vakasaqara na veivakacegui kei na isau ni taro. Au a lomaocaoca tu niu curuma na valetabu, kau lesu mai niu kila ni sa tiko na noqu iVakabula sa kaukauwa duadua ka daulomani keda kece. Au sa vakacegu ka reki vakalevu baleta niu sa mai taura na Nona rarama ka ciqoma na Nona ituvatuva baleti au.
Era sa mai tara e veiyasai vuravura, na valetabu ka duatani na kedra irairai kei na kena itaratara e tautuba, ia e loma e tiko vei ira kece na rarama tawamudu vata ga, na inaki, kei na dina. Ena 1 Korinica 3:16 eda wilika, “Dou sa sega beka ni kila ni dou sa vale ni Kalou, ka sa tiko vei kemudou na Yalo ni Kalou?” Oi keda talega na luvena yalewa na Kalou eda sa mai vakatikori e vuravura taucoko, me vaka na valetabu, ka da sa rui totoka vakayadua kei na keda ituvaki e tautuba, me vakataka na valetabu. Sa tiko talega vei keda na rarama vakayalo, me vaka na valetabu. Oqo na rarama vakayalo sa ivakaraitaki ni rarama ni iVakabula. Era na malele mai kina o ira ki na rarama oqo.
Sa tiko na noda dui itavi ena vuravura oqo—ni da sa goneyalewa, tina, iliuliu, ka veivakavulici vei tacida, cakacaka saumi, vakawati, kei na vuqa tale. Sa veivakauqeti vakayadua. Na itavi yadua oqo ena tiko na kena kaukauwa savasava ni da vakaraitaka tiko na dina ni kosipeli kei na veiyalayalati ni valetabu ki na noda bula.
E kaya o Elder D. Todd Christofferson, “Ena veika kece, sa rawa vua e dua na tina me vakayaco veivakauqeti e sega ni vakatauvatani rawa mai vua e dua tale na tamata ena dua tale na isema ni veiwekani.”8
Ni ra se lalai na luvei keirau, sa vaka meu dua na ivukevuke ni kavetani ni dua na waqa, vei watiqu, o David, kau vakasamataki iratou na 11 na luvei keirau ni ratou sa waqa lalai suwaigelegele tiko e yasai keirau ena toba, vakavakarau me seredali ka sokota yani na wasawasa kei vuravura. Keirau sa gadreva kei David me keirau vakasalataki ena kabasi ni Turaga ena veisiga me baleta na ilakolako vinaka duadua ni soko vata kei iratou na neirau waqa lalai.
E vakasinaiti na noqu siga ena veika guiguilecavi vakataka na lobi isulu sava, wiliki ni nodra ivola na gone, ka biuvata na kakana me vakayakavi. Eso na gauna ena noda toba e vale, keitou sega ni raica ni veiitovo rawarawa, dau vakayacori e veigauna—oka kina na masu vakamatavuvale, wiliki ni ivolanikalou, kei na lotu vakamatavuvale—ena yaco mai na veika cecere. Ia meu vakadinadinataka ni itovo sara ga oqo sa tiko kina na veika tawamudu. E yaco mai na marau ni o iratou na waqa lalai oqo—na luvei keirau—era sa tubu ki na veiwaqa lelevu kaukauwa vakasinaiti tu ena rarama ni kosipeli ka vakarau tu me “lesi mo dou qarava na cakacaka ni Kalou.”9 Na neitou cakacaka lalai ena vakabauta kei na veiqaravi sai koya e vuqa vei keitou e tiko ga kei na Kalou ka yaco mai kina na rarama tawamudu kei na lagilagi ki na neitou matavuvale, neitou itokani, kei ira keitou kila. Sa rawa kina mo kauta tiko e dua na isolegi ni veivakauqeti!
Vakasamataka mada na veivakauqeti ni dua na goneyalewa yabaki ni Lalai ki na nona matavuvale. Sa vakalougatataka neitou matavuvale na vakabauta nei luvei keirau yalewa ena nona a yali na luvei keirau tagane gone ena dua na vanua ni veivakamarautaki. Keitou sa vaqarai koya ena nuiqawaqawa. Kena i tinitini, a ququmi toka ga vei au o luvei keirau yalewa yabaki 10 ka kaya, “Na, e dodonu me tou masu beka?” E dina o koya! Keitou sa mai soqoni vata mai ena kedra maliwa na tamata sarasara tu mai ka masu me kune na luvei keirau. Keitou a kunei koya. Kivei kemuni kece na goneyalewa ni Lalai au kaya, “Yalovinaka ni tukuna tiko vei nomuni itubutubu mo ni masu!”
Ena vula ikatakata oqo au a tiko rawa ena dua na nodra keba e 900 na goneyalewa mai Alaska. A bibi sara vei au na nodra veivakauqeti. Era a vakavakarau mai vakayalo ki na keba, ena nodra wilika na iVola i Momani ka cavuqaqataka “Na Karisito sa Bula: Na Nodra iVakadinadina na iApositolo.” Ena ikatolu ni bogi ni keba, era a tucake vata tu na 900 na goneyalewa ka cavuqaqataka na ivola taucoko o ya ena kena matailalai.
A vakasinaita na olo levu o ya na Yalotabu, ka sa lomaqu meu leweni ira. Ia a sega ni rawa. Se bera niu rawata na kena cavuqaqataki.
Au sa tekivu vulica oqo na vosa mai na “Na Karisito sa Bula” me vakataka nodra cakava na marama oqo, ia me baleta na nodra veivakauqeti au sa mai kila vinaka kina na veiyalayalati ni sakaramede meu dau nanuma na iVakabula niu cavuta tiko vakavica vata na nodra ivakadinadina na iApositolo baleti Karisito. Sa tekivu me titobu sara na ibalebale ni sakaramede kivei au.
Au sa nuitaka tiko meu solia vua na iVakabula ena Siganisucu oqo e dua na iloloma o ya meu cavuqaqataka “Na Karisito sa Bula” ka me sa tudei tu e lomaqu ni yaco mai na 25 ni Tiseba. Au sa nuitaka niu sa rawa ni veivakauqeti ena ka vinaka—me vakataki ira na marama ni Alaska kivei au.
E rawa beka mo raici iko ena vosa ni itukutuku oqo, “Na Karisito sa Bula”? “Sa vakamasuti ira kece mera muria na Nona ivakaraitaki. E taubale ena gaunisala mai Palesitaina, ka vakabulai ira na tauvimate, vakabulai ira na mataboko me rai, ka vakaturi ira cake tale na mate.”10
Oi keda, na marama ena Lotu, eda na sega ni taubale ena gaunisala mai Palesitaina meda vakabulai ira na mate, ia eda sa rawa ni masulaka ka vakayagataka na loloma veivakabulai ni Veisorovaki ki na dua na veiwekani sa vakaleqai tiko, ka vakacacani.
E dina ga ni da na sega ni vakabulai ira na mataboko mera rai me vakataka na iVakabula, ia eda sa rawa ni vakadinadinataka na ituvatuva ni veivakabulai vua e dua sa mataboko vakayalo. Eda sa rawa ni dolava na mata ni yalona me kila na kena gadrevi na kaukauwa ni matabete ena veiyalayalati tawamudu.
Eda na sega ni vakabulai ira era sa mate tu me vakataka na iVakabula, ia eda sa rawa ni vakalougatataki ira na mate ena noda vakasaqara na yacadra ki na cakacaka ni valetabu. Eda sa qai vakabulai ira dina mai na mate ena valeniveivesu ni yalo ka solia vei ira na salatu ki na bula tawamudu.
Au vakadinadinataka ni sa bula tiko e dua na noda iVakabula, o Jisu Karisito, ka sa rawa vei keda ena Nona kaukauwa kei na rarama meda biliga ki muri na butobuto kei vuravura, vakavoqataka yani na dina eda sa kila tu, ka vakauqeti ira na tamata mera lako mai Vua. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.
Vakaraitaka na Veiyavuduri
-
1. M. Russell Ballard, “Men and Women and Priesthood Power,” Liahona, Sepi. 2014, 36.
-
2. Harriet R. Uchtdorf, The Light We Share (The Deseret Book Company, 2014), 41; vakayagataki ena veivakadonui.
-
3. Thomas S. Monson, “For I Was Blind, but Now I See,” Liahona, Julai 1999, 69.
-
4. Vunau kei na Veiyalayalati 50:24.
-
5. Vunau kei na Veiyalayalati 88:7.
-
6. George Q. Cannon, in Vakavakarau ni Laki Curu ki na Valetabu (ivolalailai, 2002), 36.
-
7. Mosiah 3:19.
-
8. D. Todd Christofferson, “Na Kaukauwa Vakasakiti ni Marama,” Liaona, Nove. 2013, 30.
-
9. Vunau kei na Veiyalayalati 4:2.
-
10. “Na Karisito sa Bula Tiko: Nodra iVakadinadina na iApositolo,” Liaona, Epe. 2000, 2.


text:
Mate ni Gadro
—O Taqomaki Iko Tiko?
NA MATE ni gadro e dua na mate ni gusu kilai levu e vuravura. E sega ni kilai ni sa tauvi dua na mate vakadomobula qo. E vakamacalataka na ivola vakavuniwai na International Dental Journal, ni mate ni gadro kei na so tale na mate ni gusu “e takalevu qai ririkotaki” kina na bula ni tamata. E kaya tale ga ni mate qo e tara na bula ni tamata yadua kei na nodra bula na tiko volekata, ni vakavuna na “rarawa, mosi kei na nona sega ni kana vinaka e dua se marautaka na bula.” Ena vukei iko na ulutaga qo mo taqomaki iko mai na mate ni gadro.
iVakamacala me Baleta na Mate Qo
Ni tauvi dua na mate qo, na imatai ni ka e yaco e vakatokai na gingivitis. Qori na kena vuce qai vutu na gadro. Ena dra tale ga ena gauna o barasi kina se ni o leuta mo vakasavasavataka na batimu se o tu ga sa dra mai. Dau yaco tale ga qori ena gauna e dikevi kina vakavuniwai nomu gadro.
Ia ni sa lai ca sara, ena vakatokai me periodontitis. Ena gauna qo, sa tekivu me vakacacani na sui kei na gadro e taura na bati. Qai dau kidavi na ivakatakilakila ni mate qori ni toso na gauna. Kena ivakaraitaki, ena dra qai bulicaki vakaca na gadro, ena malumalumu qai veiyawaki na bati, ena boi na gusu qai laurai na vu ni bati.
Ka e Vakavuna kei na Kena Revurevu
Na mate ni gadro e vu mai na kena kumuni na tikitiki ni kakana e sureta na manumanu somidi ni bati. Kevaka e sega ni sava, ena vakavuna na vuce ni gadro. Toso na gauna sa na laurai na vu ni bati, ra qai kumukumuni tale ga e keri na tikitiki ni kakana kei na manumanu somidi. Ke sega ni barasitaki se sava ena kaukaua qai vakatokai me tartar. Ni tiko kina na manumanu somidi, sa na vakacacani kina na sui kei na gadro e taura na bati.
Eso tale na ka e rawa ni vakavuna na mate ni gadro. Me vaka na nomu sega ni barasitaka se qarauna na batimu, nomu gunuva eso na wainimate e vakamalumalumutaka na sotia ni yago, matetaka, lomaocaoca, matenisuka, gunuvi sivia ni alakaolo, na vakatavako kei na veisau vakasauri ni wai e bulia na yago ena gauna ni bukete.
Ni tauvi iko na mate ni gadro, o na vakila na kena revurevu. Kena ivakaraitaki, ena mosi nomu gadro qai malumalumu na batimu. Ena vakavuna mo sega ni mama se marautaka na kakana o kania. Ena dredre mo vosa, ena veisau tale ga na kemu irairai. Era dikeva na dauvakadidike ni mate ni gadro ena tara na nomu bula taucoko.
Kena iWali
O na kila vakacava ni tauvi iko na mate ni gadro? De dua o siqema eso na ivakatakilakila sa vakamacalataki mai cake. Ke vakakina, e ka vakayalomatua mo raica e dua na vuniwai ni bati me dikeva nomu gadro.
Vakacava e rawa ni wali na mate qori? Io. Ia ni sa lai ca sara, era na saga na vuniwai me tarovi na kena tete ni bera ni vakacacani na sui kei na gadro e taura na bati. Era dau vakayagataka kina na veimataqali misini me kau laivi na tartar ena vanua cava ga era kabi kina.
Ke o sega mada ga ni volekata na vanua e caka kina na veiqaravi qori, o se rawa ga ni taqomaki iko mai na mate ni gadro. Qori na nomu qarauna kei na nomu taqomaka na batimu.


text:
Era na Bula Tale na Mate?
Cava o na tukuna . . .
io?
sega?
de dua?
KA E KAYA NA IVOLATABU
“Nira na vakaturi mai na mate.”
KENA YAGA VEI IKO
Vakacegui iko ni mate na wekamu lomani.
Sega ni rerevaka na mate.—Iperiu 2:15.
iNuinui dina nida na sotavi ira tale na wekada lomani era sa mate.
EDA RAWA NI VAKABAUTA NA KA E KAYA NA IVOLATABU?
Io, qo e tolu na vuna:
E Dauveibuli na Kalou. Na iVolatabu e vakatoka na Kalou o Jiova me ‘ivurevure ni bula.’ (Same 36:9; Cakacaka 17:24, 25) E bulia na kabula kece, e rawa sara ga ni vakabula e dua sa mate.
Sa veivakaturi oti na Kalou. E volai ena iVolatabu e walu na veivakaturi. Era vakaturi kina na gone, qase, tagane, kei na yalewa e vuravura. So era se qai mate ga, dua ga e tu ena ibulubulu me va na siga!
—Joni 11:39-44.
E vinakata sara ga na Kalou me cakava tale qori. E cata o Jiova na mate; e okata me meca. (1 Korinica 15:26) E “vinakata” me vakamalumalumutaka na meca qo, me vakaotia vakadua na mate ena nona veivakaturi. E lomana dina me vakaturi ira e nanumi ira tu, mera bula tale e vuravura.
—Jope 14:14, 15, Ai Vola Tabu.
VAKASAMATAKA MADA
Na cava eda qase kina da qai mate?
E sauma na iVolatabu ena VAKATEKIVU 3:17-19 kei na ROMA 5:12.


text:
NA VEIKA e sa biu e na i benubenu ni sa vakayagataki oti na lewena, e vakavuna na nona wavokiti Viti ka bau yaco sara kina ki Niusiladi o Varanisese Vanovo na marama yabaki 61 mai na koro o Tovulailai e Nairai, ka a domona mai na kai e na koro ko Navatuyaba mai Toga Naqavoka.
E vakamacalataka o Vanovo ni ratou mai veivakavulici na tabana ni (National Heritage) se na tabana ni vakabulabulataki ni yau e tu vakavolivoliti keda vei ira na marama ni koro oya e na yabaki 1998 e na veika era rawa ni ra rawa i lavo mai kina e na kena vakayagataki na bekabekairaga.
Oti ga oya sa vakavulici sara vei ira na marama na i cakacaka ni taube ka caka mai e na qa ni kai ka vakakina na kena pini kei na sau, oya e na kena dau toni bogi dua na qa ni kai ena soda ka ni siga e tarava e sa na veisau kina na rokana ka biuta saraga mai na rokana dina.
Oti ga oya e ra sa qai talia na marama na wa vau me coriti kina na qa ni kai ka sa veisau tu na rokana, ka vakakina na sau kei na pini ka rava toka e na nodra vinivo na marama me donumaka na dela ni sucudra.
Kuria o Vanovo ni gauna ga e kila kina na veika e vakavulici vei ira, e sa biuta saraga na nona cakacaka, ka sa vakamatanataka sara ga na nodra vuli.
Tomana ni a dau laki volivolitaki toka e na Flea Market e Suva, ka yacova mai na gauna me sa caka vuli wavoki kina e na veikorokoro e na nodratou veivuke na tabana ni National Heritage, ka rawa kina vua me lakova na vei vanua kei na veikorokoro ka se bera ni bau lakova vakadua.
Na gauna oqo e sa volivolitaki tiko ga ma i nona vale o Vanovo ka so na gauane dau bera tale na nona talitali ni sa levu na ota e dau yaco yani.
Vakamacalataka talega o Vanovo ni levu sara na ota e na gauna e dau vakayacori kina na Koniveredi ni Lotu Wesele, baleta ni lewe levu na marama e ra vakayagataka na qa ni kai me nodra pini se i ukuuku ni vinivo.
Tomana o koya ni sega ni yaga na vaqara cakacaka baleta na vurevure ni noda i lavo na kawa i Taukei e ra bini tu ga e na yasa ni noda vale, ka sa qai vo ga me da makututaka na kena qaravi.
Kuria ni gauna e liu e dau viritaki tu ga vakalialia na qa ni kai mai nodratou koro, ia, e na gauna sa rawa mai kina na i lavo, e ra sa dui vunitaka na qana e na gauna e sa vakayagataki kina na lewena.
E liu e dau vei dabibi toka na neitou koro, na gauna e sa biu kina na qa ni kai lala ka qai butuki tiko e na veisiga, e sega tale ni bera ni sa yali na soso, ka vakaissosomitaki e na qele mamaca, e kaya.
Kuria talega o Vanovo ni gauna oqo e sa talia na wa ni taube e na rafia ka vakakina na sau kei na pini, baleta na wa vau e na sega ni dede, sa luca mai ka vakavo ga kevaka e boro vanisi taki.
Sa vakanuinui tu o Vanovo vei ira na marama e nakoro me ra kakua ni beca na cakacaka ni liga oqo, baleta ni sa bau rawa tu kina na i sau ni suka kei na madrai, ka vakakina na veika e lavaki mai e na koro.
E rau sa bula mamarau tiko e na gauna oqo ko Vara kei na nona daulomani, vata kei na 4 na luvedrau ka vakakina na 14 na makubudrauHome | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
SA koto oqo na i vakadewa ni cau ni Liuliu ni To ni Veisaqa ko Ro Teimumu Kepa (RTK) e na vuku ni vica na i ulutaga e a cauraka na Paraiminisita o Voreqe Bainamarama (VB) e na loma ni Matabose ni Dodonu ni Tamata Yadua e na Matabose kei Vuravura mai Geneva e Iurope e na macawa sa oti, ka tarai keda vakabibi na lewenivanua.
Sa virikotori e ra oqo e vica na mala ni vosa e a cauraka kei na kena i sau mai vei Ro Teimumu. Sa wasewasei yani na veiulutaga e vosa kina kei na kena i sau:
Veidigidigi
VB: Kemuni na Peresitedi, au duri e ke e matamuni vaka Paraiminisita digitaki kei Viti, ni se qai oti koto ga oqo na noqu a lioutaka na noqu i soqosoqo na Fiji First ki na qaqa e na i matai ni veidigidigi ni lewenivanua me vakayacori e Viti e kena i tukutk uni veigauna ena Seviteba sa oti.
RTK : Mai na kena vagalalataki na i vakarau ni veidigitaki mata-tamata ka dau vakayacori tu e liu, e a sega ni vakayacori vakadodonu ka savasava na veidigidigi ni 2014 kei na qaqa e cauraki oqo e yavutaki mai na Yavu ni Vakavulewa e a usuraki vakukauwa ka a vakatulewataka na gacagaca ni kena vakayacori na veidigidigi.
E sega ni dua na ka e a vakayacori vakadodonu ka savasava e na i vakarau ni veidigidigi ka rawa ni vakatara kina e dua na Mata ka rawata ga e 830 na digidigi me curu ki Palimedi ka sega vei ira na lewe 32 na Mata tale e so ka ra levu cake sara mai vua na digidigi era rawata.
Na i matai ni Veidigidigi ni Lewenivanua
VB: Na i matai ni veidigidigi ni lewenivanua e a vakayacori e na yavu ni Vakavulewa vou e na i matai ni gauna, ka vakavurea na Matanitu Vakavuravura, ka yavutaki ena dua na yaca ka me tautauvata taucoko na lewenivanua, vakadeitaki na dodonu ni lewenivanua kei na veika vakapolitiki kei na kena vakadeitaki na lewei Viti na dodonu ni rawa-ka ni bula vakailavo. Oqo e oka kina na dodonu ni vculi; dodonu ni qarauni ni bula; kakana keio na wai, veivakavaletaki, vakaitavi e na bula vakailavo, yalani ni sau e ra, veitaqomaki, dodonu ni lewenivanua era vakaleqai tu na tiki ni yagodra kei ira na gone.
RTK: Era dau tukuna ni dau levu na lasu, sa dau yaco mo sa vakabauta ga o iko, kau kila na veika eratou sa vakayacora tiko na QORVIS kei na gacagaca ni veiqaravi e ratou sa bucina vei Bainimarama kei Aiyaz Sayed-Khaiyum. Na lasu e na vuki me na dina.
Ia, eda vakavinavinaka ni lewe 202,650 na lewenivanua se 41 na pasede ni dau veidigitaki mata era a sega ni digitaki Bainimarama. E 91,064 ga na digidigi e a wasea na veitokoni ki na Matanitu kei na veitokoni ki na i To ni Veisaqa kei ira na veisoqosoqo tale eso era a druka. Sa i koya oqo na i vakarau ni macala ni veidigidigi, ia, e na gauna keitou na solia kina na i otioti ni neitou i tukutuku ni veidigidigi era sa na qai kila na lewenivanua na cava dina e a yaco.
E dua na veivakacalai levu e a vakayacora o Bainimarama vei ira na i liuliu ni veimatanitu e na nona vakaraitaka na i naki ni Yavu ni Vakavulewa ni 2013.
A biuta laivi na i Lavelave ni Yavu ni Vakavulewa ni 2013 nodra na lewenivanua, ka usuraka vei ira na leweenivcanua na Yavu ni Vakavulewa ni 2013 nei Khaiyum.
E sega ni virkotori e na Yavu ni Vakavulewa ni 2013 na nodra gagadre na lewenivanua, na nodra vakatautauvatataki e dua na sala e ratou a vakayacora o Bainimarama kei ira na vakaitavi e na vuaviri mera vosoti kina ena cala ni vauviri kei na veicala tale eso ka oka kina na laba kei na kena yavalati na Dodonu ni Tamata Yadua, ia, era vauci e na lawa na vo ni lewenivanua.
E koto e na Yavu ni Vakavulewa ni 2013 e 17 na Dikiri ka tiki ni sasaga nei Khaiyum o koya ka sa taurivaki tiko e na veiliutaki ni nona matanitu.
Matai ni Lawatu ni Dodonu ni Lewenivanua
VB: SE sega vakadua mera marautaka na lewei Viti na cecere ni nodra taqomaki me vaka e sa virkotori oqo e na Lawatu ni Dodonu ka yavu tudei ni neitou Yavu ni Vakavulewa. Na dodonu oqo e a usuraki mai vakaukauwa ka curuma mai e dua na tabana vakalwatu vakataki koya kei na dua na Matabose ni Dodonu ni Tamata Yadua kei na Saqati ni Veivakaduiduitaki ka tauyavutaki me vaka na veika e virikotori e na ruku ni Paris Principles.
Sa virikotori tu na dodonu ni lewenivanua e na dua nai vakarau ka se sega vakadua ni bau vakayacori e na loma ni tolu na yavu ni vakavculewa ka a vakayagataki voli mai e na noda vanua mai na gauna eda a Tu Vakaikoya kina mai vei Peritania e na 45 na yabaki sa oti.
RTK: Sa vakayacori tiko oqo na i vakarau ni kena kureitaki na i vakarau ni bula kei na i tovo ni kawa i Taukei.
Sa oti vakadua na noda dau taqomaki tu na kawa i Taukei me vaka e virikotori e na ruku ni Yavu ni Vakavulewa ni 1997 ka sa me da kawa tamata malumalumu duadua e Viti nikua.
Na Lawatu ni Dodonu e na Yavu ni Vakavulewa ni 2013 e koto vata kina na veika e yalani ka na rawa ni taurivaka na matanitu e na dua ga na gauna ka dina ga ni cavuti tiko ni Taqomaki ni Dodonu ni Lewenivanua me vaka e cauraka toka o Bainimarama, me vaka na galuvaki ni dodonu nei Josefa Bilitaki.
Dodonu ni Kawa i Taukei
VB: Sega ni vakataki ira na veimatanitu eso me vakataki Ositerelia kei Mereke, e a sega ni kaukauwa sara na i vakarau ni veiliutaki vakoloni e na kena kautani na taukeni ni qele kei na nodra vakaduiduitaki vakalevu na kawa i Taukei.
Rauta ni 91 na pasede na qele taucoko e Viti nikua era taukeni mai vei ira na kawai Taukei ka na sega ni kautani vakadua mai vei ira. Oqo e dua na nodra i yau taqomaki na kawa i taukei ka sega ni vakataki ira na veimatanitu tale eso ka ra vakayagataka me nodra i vurevure ni rawa-ka.
Sa i koya oqori kemuni na Peresitedi, ko ni na raica ni sega vakadua ni bau yavalati se rivarivabitaki na nodra taukeni qele na kawa i Taukei, kei na maroroi ni nodra vosa, taqomaki ni nodra i tovo kei na i vakarau me vaka e taqomaki vinaka tu e na ruku ni noda Yavu ni Vakavulewa.
RTK: E na veitikotiko se veikoro e na tiko ga kina e dua na Jutasa Isikarioti. Au a sa cauraka oti vakadodonu ka ra sa rogoca e lewe vuqa e na dua na veitalanoa ni bera na vuaviri e na walesi. E se matanataka tiko ga na i vakarau.
Sega ni ganiti Viti na UNDRP
VB: Na tikina e baleta na veika e koto e na Na Taqomaki ni Dodonu ni Kawa i Taukei e na Matabose kei Vuravura e se sega ni ganiti Viti, e ganiti ira na matanitu era sa yavalati ka kau laivi ka veiwaki vakalevu na nodra kauwaitaki na kena kawa i Taukei ni vanua ko ya. Sega ni kena i balebale oqo ko Viti, o koya e duatani duadua ni taqomaki vinaka tu o ira na kawa i Taukei e Viti.
RTK: Na tikina bibi e laurai e na nona vosa oqo na lailai ni nona rai se na nona kila me baleta na UNDRIP. Kevaka walega me kila na bibi ni nona taqomaki na kawa i Taukei e na nodra vanua dina.
Sa i koya oqo na lalawa sa navuca toka na matanitu ni Fiji First e na kena yavalati na nodra i tovo kei na i vakarau na kawa i Taukei kei na kena kau laivi na veika eso e taukena na kawa i taukei me vaka na i qoliqoli kei na kaukauwa tale so.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
E DUA na vanua era dau laki qarava kina na kedra i totogi .
Eso vei ira na curu kina era sa veisau, ia, eso era tomana tikoga mera bulataka na bula ni basu lawa ka vakawasoma na nodra sikova tikoga na loma ni rumu lalaga simede oqo ka duidui na balavu ni gauna era qarava kina na kedra i totogi.
Dina ni dau vakatarai vei ira eso na ka e dau gadrevi e na i vakarau ni noda bula, ia, me yalani ga na galala e dau vakarautaki.
Na i totogi levu taudua me rawa ni soli ki vua e dua na tamata ena gauna oqo na cakacaka mate, ka dau soli vei ira na beitaki e na laba se taura vakaukauwa na matanitu.
Ia, e na i tukutuku ni veigauna kei Viti era a se dau kuna me yacova nira mate o ira na beitaki e na laba.
E virikotori vakaituktuku ni otioti ni otioti ni tamata me kuna e a yaco e na 1964, e dua na ka e dau vakamosia na yalo ka tubu na loloma.
Oqori e dua na ka e se tu ga ena nona vakanananu me yacova na gauna oqo, ka dina ga ni i otioti ni veikuna e a donumaka e a se qai kena i matai me vakaitavi kina.
Ia, nikua e kauta mai vei kemuni na Nai Lalakai na i talanoa butakatakata kei koya na turaga ka a vakaitavi vakacakacaka e na kena kuna na i otioti ni tamata beitaki e na laba.
E a masu vata kei koya na kaivesu ni bera ni qai tomani koya mai na nona lokamu ki na vatavata ni veikuna, me raica e matana votu na kuna ka masulaki koya tale ni sa mate ni oti na veikuna.
E a cakacaka tu e na tabana ni Kasitaba na turaga oqo ni oti koto ga na nona biu vuli. Ni oti koto ga e vica na yabaki ni nona veiqaravi vakamatanitu, sa tosocake sara na nona i tutu vakacakacaka.
Na tosoicake ni nona i tutu oqo e sega ni vanua ni veiqaravi e na tabana ni Kasitaba (HM Customs and Excise department), ia, mai na tabana ni Valeniveivesu ka se kilai e na gauna ko ya me HM Prisons Department.
E a yaco na tosocake oqo e na maliwa ni 1964 ka vu mai na cakacaka ka a vakayacora ena kena maroroi na kako ena dua na meli sitima ni Noway, na Ragna Ringdal ka a kasa e na cakau mai Vatoa e na Yatu Lau e na 1962. E a qai lesu tale mai ki Suva ni oti e lima na vula na nona tiko voli e na yanuyanu ko Vatoa ka mai tavaki koya kina na i tukutuku ni nona sa tosocake e na i tutu vakacakacaka ka vaka sara talega kina na i sau.
Me vaka ni se gone ka bulabula, a sega ni vaskasamataka tale vakarua na nona vinakati e na taba ni cakacaka vou. E na nona cakacaka e valeniveivesu na i matai ni cakacaka e qarava sa i koya me liutaki ira na kaivesu e na kena qaravi na i bulubulu.
E a veiqaravi voli e na valeniveivesu e Suva o Isoa Koroivuki, ka sa yabaki 79 e na Moniti ni macawa mai oqo.
Ia, e kaya o koya ni a gadreva voli me vuli vuniwai, ia, e a vakasalataki koya na nodratou Qasenivuli Liu e na Marist Brothers High School ni na sega ni rawa ni vuniwai ni dau malumalumu ni raica na dra.
Sa i koya oqori na vuna e sasaga kina ki na tabana ni Kasitaba ki na cakacaka vaka Assistance Custom Examiner.
Me vaka ni a rawata na nona veitarogi ni Secondary Senior Cambridge e na MBHS, e a kena i sau ni tekivu cakacaka e na gauna ko ya e $18 na paudi e na dua na vula ka $200 na paudi e na dua na yabaki.,
Kaya o Koroivuki ni gauna e sega ni dau cakacaka kina e dau gade voli e na tolo ni gaunisala me dau toboka e so na kisi.
Ni dua na vakialesilesi ni kasitaba e vesuka rawa e dua na kisi ni butako,e dau vagolei ki vua e 50 na pasede ni kena i totogi ka beitaki me kena i vakavinavinaka.
Dau veiyabaki e dau tubu na kequ i sau e na vuku ni noqu dau qaravi i tavi.
Era dau vosa vakacacataki au, ia, au kaya ga vei ira sega...sega ni o koya qori!
Au qaravi rau tiko na noqu i tubutubu ka rau sa qase kei na luvei taciqu. Sa i koya oqori na vuna au dau gumatua kina e na cakacaka...sa vaka meu sega ni taleitaki vakalevu e na vanua ni cakacaka, e kaya.
Ia, e na Me ni 1964 e a mani vaqara cakacakakina ena tabana ni valeniveivesu.
E a tauyavutaki na valeniveivesu oqo e na 1913.E na 1966, rau a digitaki kei na nona i tokani vakacakacaka e na valeniveivesu ko Peter Singh me rau goleva e dua na vuli vula ono ki na Southern Australia Prison Service.
Na yaca ni vuli oqori na, Reform Approach and Rehabilitation of the Inmates, se na nodra vakacokotaki na kaivesu.
E na 1969, a gole taudua ga o Koroivuki e na dua na vuli vula tolu ki Iurope (United Kingdom) e na Wakefield College.
E a qarava talega o koya na cakacaka lailai eso ka dau gadrevi e Vale Levu e na lomanibai ni Kovana e Nasese. Gauna ko ya e se dau dredre sara na veilakoyaki, ka mani soli kivei au e dua na basikeli, kau dau vakayagataka me kauti au ki na veivanua ni cakacaka, e kaya.
Dau vakatolu e na dua na macawa au dau sikova kina na veibulubulu e tiko e na i Wasewase e Loma ka vaka kina ki Naboro.
Gauna ko ya e se gaunisala qereqere kina na sala ki Naboro.
E a se tu donu kina na turaga ni Tubou yabaki 28 oqo, ia, e sa vakawati talega kina.
Au dau marautaka na noqu cakacaka e na gauna ko ya.
Kaya o Koroivuki ni dredre ni sala ena gauna ko ya e rawa ni tauri koya e dua na auwa na vodo basikeli mai na valeniveivesu e Korovou ki Naboro,
Oqori ni sa rui levu na kuvu e gaunisala.
Kaya o koya ni dua na tikina e raica rawa ni so vei ira era dau vakaliuci e na vanua ni cakacaka e na vuku ni veiqaravi vakabibi e valeniveivesu era dau vakayagataka na lawa mera vakayaco lomadra kina.
Era a curu tiko e na gauna ko ya na mataqali kaivesu ka sega ni vakataki ira e na gauna oqo ena vuku ni kila-ka.
Vuqa ga vei ira na i Taukei era se vesu e na gauna ko ya e baleta na nodra dau sega ni solia na nodra soli ni yasana. Levu ga vei ira na dau beitaki e na laba era vakaitikotiko e na taudaku ni koro lelevu vakavavalagi.
E na vuku ni veisau e kauta mai o gauna sa tekivu mera curu mai ki valenivesu eso na tamata vuli vinaka, ia, era i vakarau kaukauwa.
Kuria ka kaya o Koroivuki ni gauna a se cakacaka voli kina vaka ovisa ni valeniveivesu e a bau goleva tale e vica na vuli ki valagi ka vukei koya sara vakalevu e na vuku ni kila vakacakacaka vakabibi ni qaravi ira tiko na tamata cala vakalawa.
Ia, e vakadinadinataka o koya ni sega ni ka rawarawa na veiqaravi e valeniveivesu.
Dau tiko na gauna ni rarawa kei na loloma ka dau luvuci e na gauna e dau vakasamataka lesu tale kina na gauna ni nona qaravi e na tabana ni valeniveivesu se na HM Prisons Department me vaka e se kilai kina e na gauna ko ya.
E na nona lesuva tale tiko na gauna ni veiqaravi ko ya e laurai e matana votu na rarawa, lomabibi ka so na gauna e tonawanawa na wai ni matana.
Ena qai tomani yani.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
OQO tale na i kuri ni tukutuku nei Uliano Metuisela, ka kawa ni Bete, ia, e vakaitikotiko ga e Tukavesi, Buca Bay e Natewa. Kaya o koya ni a dau soli vakasala talega e na so na gauna ki na tabana vuni ni liga ni wau ni noda matanitu.
E vakaraitaka ni vakavinavinaka ki vua na noda Kalou na Dauveibuli ni rawa ni mai vakayagataki koya, e dua na tamata i valavala ca ka solia vua navuku yalomatua me rawa ni wilika ka kila na i soqoni kece ni tukutuku se i talanoa ka droinitaki koto e na loma ni ni noda kuila.
Me vaka ni kawa ni bete ka ratou a biubiu mai Nakauvadra e na vuku ni dua na veiqati, e dau nodratou i tavi na maroroi na i yau kei Viti .
Tomana ka kaya ni dina ni sega ni tautauvata na i soqoni e na noda sarava se wilika tiko na veika e droinitaki tu e na noda kuila, ia, e raica o koya ni koto kina na keda i tukutuku e kauta mai o gauna me yacova mai na gauna edaidai.
Ni tei wilika sara yani na kena i kuri.
E vakaraitaki vei au ni gaunisala ga a vakayacora e na nona a vakayagataka na Mataivalu me mai taura kina na matanitu oqo, oqori talega na gaunisala e na veivakauqeti kina na Kalou vua na mataivalu me vakayacora kina na veisau e na vanua.
E veivakadeitaki e na tikina oqo na tiki ni Vola Tabu rogolevu ka dusimaka tiko ni i tovo ga o cakava, e na caka tale vei iko.
E na gagadre me veisautaki na noda kuila, era sega ni duavata kina e dua na i wase ni lewenivanua baleta ni koto kina e dua na i talanoa e ka dina ka semati keda ki na veiliutaki era a se sotava mai na tukada se o ira na noda kawa dina vakavica me yacovi keda mai oqo, kaya o Metuisela. Tomana ka kaya ni se vo toka na gauna me na basika kina na i vakatakilakila i kau jaina, kei na vo ni i tavi mai vei ira na Ranadi kei Bolatagane mera na vakasuka vakaoti vei ira na noda Turaga Bale kei na Marama Bale kei Viti na veika e se maroroi tu mai Igiladi me baleti Viti.
E vakaraitaki kivei au ni sa dodonu me da vakavakarau toka ni se siga e na veika e na muri mai baleta na i sala vaka Tui e daramaka toka na laione e dusia tiko na nodra i sala na liga ni wau e na noda vanua.
Na kena sa na bokoci na i sema ki na Bolatagane ka toka na kena i vakatakilakila e na noda kuila me vaka na i sala vaka Tui kei na laione, sa dusia talega ko ya na kena vakayagataki tiko e na i sala ni noda liga ni wau ni noda vanua.
Ia, eda rui marau vakalevu ni sa nakita rawa tu na noda Kalou Levu ko Jiova na tamai Jisu Karisito na Tamada, e na nona vakayagataki rau na veiwatini na McKenzie me rau droinitaka ka vakaraitaka rawa tu vei keda na veitaravi ni veiliutaki ni matanitu kei na kena i vakatakilakila kei koya e se bera ni basika cake mai.
E na kena sa gadrevi me veisautaki oqo na noda kuila, e vakaraitaka tiko na turaga na Paraiminisita ni lewe levu e na gauna oqo era sega ni kila na veika e a yaco e na gauna vakoloni, ka sa oti talega.
Sa dodonu me da vakanamata ki na veisau vou e na taba gauna vou eda sa vavaca yani oqo.
Sa vakamatatataka ko ya vei au ni sa sega ni kauwaitaki na nodra bole mate na tukada e na i matai ni Valu Levu ka a vakitavi kina na Gone Turaga Talai sa Bale, o ira na vakaitavi e na i Karua ni Valu Levu, o ira na noda sotia era gole ki Solomoni kei Maleya.
Kuria ka kaya ni tiko tale eso na ka e yaco e na gauna vakoloni ka dodonu me da dau raica lesu me i dusidusi vei keda e na noda vakanamata yani ki liu.Oqori na rai yalomatua.
E na qai tomani tale yani.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
Era Vakatabuya na iVakadinadina i Jiova Eso na iYaloyalo, iVola se Sere?
Sega. Na neimami isoqosoqo e sega ni dau dikeva vakamatailalai eso na iyaloyalo, ivola se sere me lewa kina na ka mera kua ni raica na lewe ni soqosoqo. Na vuna?
E veiuqeti na iVolatabu mera dui ‘vakayagataka nodra vakasama’ mera vakaduiduitaka na ka e donu mai na ka e cala.—Iperiu 5:14.
Era volai tu ena iVolatabu eso na ivakavuvuli ena vakalewa kina na lotu vaKarisito na ka ni veivakamarautaki cava me digia. * Keimami nakita dei ena neimami bula taucoko me keimami “vakadeitaka tiko ga na ka e vakadonuya na Turaga.”
E kaya na iVolatabu nira lewa na ulunivuvale yadua na nodra dui vuvale, de dua era na vakatulewataka eso na ulunivuvale na ka ni veivakamarautaki me kua ni caka ena vuvale. (1 Korinica 11:3; Efeso 6:1-4) Ia ena taudaku ni vuvale e sega ni dua e tu vua na lewa me vakatabuya eso na iyaloyalo, sere, se dau lagasere ena ivavakoso.
^ para. 4 Kena ivakaraitaki, na iVolatabu e vakatabuya na veika e uqeta na vakatevoro, veiyacovi vakasisila, kei na ivalavala kaukaua.


text:
Such a pona language
tenpo ni la mi sona e toki pona. mi pilin pona mute tan ni. toki pona li toki pi pali jan. ona li toki pi nimi lili lili. taso sina ken kepeken ona kin. sina ken toki pi nimi ali kepeken toki pona. toki pona li toki pona tan ni. o kama sona e toki pona! ni li musi mute li kepeken. sina toki kepeken toki pona la sina sona e ni: sina wile toki e seme. ni li pona. o lukin e lupu pi toki pona. sina wile pilin sama.
tenpo pimeja pona!
jan ali o sona e toki pona! ni li pana e pona tawa sina mute.
ali li pona!


text:
Kadavu
Yanuyanu ko Kadavu — E dua na yanuyanu e Viti.
Manumanu Vuka e Kadavu[Veisautaki | edit source]
Na i vola oqo “Manumanu Vuka e Kadavu” a volai vakatabakidua me baleta na kedra maroroi ka taqomaki na manumanu vuka e na yanuyanu ko Kadavu.
Na “Manumanu Vuka e Kadavu” e vakamacalataki ira vakaleleka na veimataqali manumanu vuka ka ra kunei e Kadavu. Oqo e will king na kedra roka, i vukavuka, i bulibuli kei na nodra i tuvaki ni bula.
A vakaitavi na tabana ni cakacaka na National Trust of Fiji e na vakadewataki vaka-Viti ni vola oqo. Keitou sa nuitaka ni ko ni na taleitaka na wilika na i vola oqo, ka me ka ni vuli vei keda kece, vakabibi na noda veivuketaka vata na nodra maroroi ka taqomaki na i you bula ni noda vanua.
E ratou vakailavotaka na tabaki ni vola oqo na RARE Centre for Tropical Conservation mai America.


text:
Vidio ena JW.ORG
Raica ena internet na neimami vidio. Sarava se me download na vidio vakaivolatabu me baleta na vuvale, ira na itabagone kei ira na lalai. Raica na vidio e vakamacalataki keimami na iVakadinadina i Jiova.
MO ITOKANI I JIOVA
O Jiova ena Vukei Iko Mo Doudou
Na cava ena vukei iko mo doudou ni tukuni Jiova?
MO ITOKANI I JIOVA
Na Gone Era iSolisoli ni Kalou (Sere 88)
O kila nira isolisoli talei ni Kalou na gone? Vulica na qaqanisere qo mo rawa ni laga.
DROINI YAVALA
iWali Vinaka ni Veisagai
Vulica na vu ni nodra dau veisagai eso, kei na ka mo cakava.
MO ITOKANI I JIOVA
Kua ni Butako
Na cava na rai ni Kalou me baleta na butako? Wilika na Lako Yani 20:15. Sarava na vidio qai vulica e levu na ka kei Kelepi.
MO ITOKANI I JIOVA
Vu ni Marau na Soli Ka
E levu na sala o rawa ni soli ka kina. Bau vakasamataka eso?
MO ITOKANI I JIOVA
Vinaka Jiova (Sere 2)
Na cava mo vakavinavinakataki Jiova kina? Wilika mada e vica na vuna ni o laga tiko na qaqanisere qo.
MO ITOKANI I JIOVA
Masu e Veigauna
Rawa ni download na vidio qo, mera kila kina na gone na gauna kei na vanua mera masu kina vei Jiova.
DROINI YAVALA
O Cei na iTokani Dina?
Rawarawa na kunei ira na itokani ca, ia o na kunea vakacava na itokani dina?
MO ITOKANI I JIOVA
Talairawarawa vei Jiova
Na iyaya ni vakatatalo cava e sega ni dodonu mo qitora? Sarava na vidio qo qai raica na ka e cakava o Kelepi me itokani kina i Jiova.


text:
NA kena dronitaki na jaina, na dovu kei na na vuni niu e na noda kuila e i vakaraitaki ni i vurevure ni i lavo e Viti ena gauna ko ya.
E vakamacalataka na veika oqo o Tessa Mackenzie, na marama ni Igiladi ka vakarautaka na droini ni kuila kei Viti eda vakayagataka tiko e na gauna oqou, ni oya na veika e lako mai ena nona vakasama ena nodrau mai biuta vata kei Lady Imthurn bera ni qai tavoci me raica o vuravura ena 10 ni Okotova, 1970.
Me vaka na jaina, na niu, kei na dovu me qaqi me suka ka vurevure ni i lavo ena noda vanua kei ira na lewena.
Na ruve, e vakaraitaka na nona kuila o Ratu Seru Cakobau, e kuria.
Tomana ka kaya ni dua talega na roka rairai vinaka na karakarawa malumu ka me roka ni kuila.
E kaya o Mackenzie ni lailai sara na kuila ena noda vuravura era vakayagataka tiko na roka oqo e vuravura, e kila ga ni vakayagataka tiko na roka karakarawa malumu oqo na matanitu o Viti kei Tuvalu.
E a qai vakasamataka ka cakava e liu o Tessa eso na vakadidike ni bera ni qai biuta yani na nona droini me rairai vakacava na noda kuila.
Me vaka ni marama ni Bolatagane, e via vakamurimuria o koya na kena biu na Union Jack kei na Coat of Arms.
E a yaco mai ki Viti o Tessa Mackenzie e na yabaki 1970, donumaka na kena sa caka tiko na vakavakarau ena gauna oya me sa matanitu tu vakataki koya na noda vanua lomani o Viti.
Sa oti na noda na vakarurugi vua na Ranadi mai Bolatagane ka ra sa na sega ni gole tiko mai na Kovana me ra na mai cicivaka tiko na noda matanitu.
E mai vakayacori na kena soqo oqo, ka sa na vakarewataki vata kei na drotini ni noda vanua. Oqo me i sevu ni kuila ni noda matanitu mai na 1970 me yacova mai na yabaki oqo.
E dua gona vei ira na marama ni valagi oqo o Tessa Mackenzie, e dua e qasenivuli ka rau mai veimaliwai vinaka sara kei na Radini Kovana ena gauna oya o Lady Imthurn.
Ia, e vakaraitakao Uliano Metuisela, na turaga ni Buca ka vakaraitaki vua na i balebale ni kuila, ni nodrau droini na veiwatini qo, e rau sa droinitaka tiko na i vakatakilakila kece ni veimatanitu e na veiliutaki e Viti ka na yacova na i otioti ni matanitu.
E kaya ni yali ga e na droini ni kuila qo na i vakatakilakila ni matanitu nei Ratu Sir Kamisese Mara kei na Metia-Jenerali Sitiveni Rabuka baleta ni rau a sega ni vuaviritaki.
Au kaya sara raica na laione e i vakatakilakila nei Bolatagane.
Qori na gauna eda sa qali tu kina e kea ka tarava mai na niu se vara, oqori na i vakatakilakila ni matanitu nei Timoci Bavadra, ka tarava yani na dovu ka dau valataka voli o Mahendra Chaudhry, ka muria sara yani na ruve ni Soqosoqo Duavata ni Lewenivanua nei Laisenia Qarase.
Au mani tarogi iratou sara se cava e cakava toka na ruve?
Ratou qai sauma mai e sa vuka.
Tomana o Metuisela ka kaya yani ni a vakavukaci vakaukauwa ni sa oti na nona gauna ni veiliutaki.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
E TUKUNA o Sir John Kirwan ni dina ga ni sega ni tekivu vinaka na timi ni Blues ena yabaki oqo, ia ena dei tikoga ena nona i tutu vaka dauniveivakatavulici.
Esa oti oqo e va na nodratu qito, eratou druka kece ena qito oqo.
Mai na yabaki sa oti, e ciwa taucoko na nodratou mai druka ena nodratou qito vaka- 16 ena sotasota oqo ni Super Rugby.
Ena yabaki 2013, e ratou druk vaka- 10 mai na 16 na qito.
Ena macawa sa oti eratou mai druka vua na timi ni Lions mai Johannesaburg ena kai 10-13.
Na qito oqo e dodonu me ratou marautaka kina na timi ni Blues na nona gugumatua o Keven Mealamu ena nona vakaitavitaki koya vakalevu ena timi oqo ni Blues. E mai suruta na vusi na nodratou vakanananu na timi ni Blues, ena nodratou qito vakavinaka na timi ni Lions.
Dina ni ratou a qito vinaka ena loma ni 60 na miniti, e sega ni dua na kai ena rawa mai ena kena tiko vei ratou na polo.
E sa kaukauwa sara tiko na veitalanoataki ni kena sa dodonu me na veisau na dauniveivakatavulici ni timi ni Blues.
Sa kauwai sara tiko o ira na dau vakamuria na timi ni Blues ena nona tukutuku ni qaqa o Kirwan mai na 2013 me yacova mai na gauna oqo. Kaya ena domo i levu o Kirwan ni na dei tikoga o koya ena timi ni Bluez ka tukuna talega ena dua tale na tabana ni tukutuku ni turaga donu me na qarava na timi oqo mai Niusiladi.
E a gole mai ena Jiulai ni 2012 o Kirwan me mai veisosomitaki vei Pat Lam.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
E SEGA ni dina na i tukutuku mai Vutia!
Qori na nona i vakamacala o Ro Dona Takalaiyale na i liuliu ni Sauturaga nodra na Marama na Roko Tui Dreketi, o Ro Teimumu Kepa e na nona vakalasuya na i tukutuku e a kaya mai o Osea Tawake, na Mata ni Tikina o Vutia, ni sa rui bera na kena tukuni yani vei ratou na i tukutuku mai Lomanikoro.
Kakua ni ratou vakaiulubaletaka ni bera na kena vakadewataki yani vei ratou na i tukutuku ni vanua, me ratou mai meke, ka yadrava na Marama na Roko Tui Dreketi e na soqo ni vakasenuqanuqa ka a vakayacori mai Lomanikoro e Rewa, e na i ka 21 ni siga ni vula sa dromu, e kaya.
Kaya o Tawake na vu ni nodratou vakadarodaro e na kena yadravi na Marama baleta ni dau taura toka e dua na gauna me na vakarautaki kina na gacagaca me ra daramaka e na dua na soqo levu vaka ko ya.
Keitou sa vakasuka ga baleta ni bera na kena tukuni mai vei keitou na i tavi ka keitou dau vakaitavitaki keitou kina e na dua na soqo me baleta na Marama na Roko Tui Dreketi, e kaya.
Ko ya e na nodratou i tavi vaka Bati-Balavu ka ratou dau yadrava wavoki na rara e na gauna e vakayacori tiko kina e dua na na soqo vakavanua me baleta na Marama na Roko Tui Dreketi.
E na nona volavola e dua na dau vola i tukutuku e na dua na kabani ni niusiveva vakavavalagi e na vula sa oti na Fiji Sun, e vakamatatataka kina ni ratou sa vakasuka na vanua o Nadilo, e na soqo ni vakasenuqanuqa vua na Roko Tui Dreketi, ka toqai toka kina ni ratou sa veivosakitaka mai e na nodratou Bose Vanua.
Ia, e kaya o Takalaiyale ni ratou rarawataka ni sega mada ga ni dua e tarogi ratou, ka sa laki tabaki sara e na veva.
Na ka e veibeci kina ni dua sara ga na gone ni Nadilo e vakaitutu cecere e na kabani ni niusiveva oya, e sega ni tu vua na vakanananu me taura mai na yasa ni nodratou i talanoa mai Lomanikoro me vaka ni oka tiko kina na vanua, e kaya o Takalaiyale.
Kuria ni qo e ratou sa beca na lewa ni vanua, ka ratou kaburaka sara e na veva me kila o Viti kei vuravura.
....Mai na tabana e 1
Tomana o Takalaiyale e na siga Lotulevu na i ka 29 ni siga ni vula o Janueri, e sa vakadewataki ruarua kina na i tukutuku ki Nadilo, ka vakakina ki Toga Naqavoka e na vuku ni nodrau dui tavi vakavanua me rau mai vakaitavi taki rau kina e na i 21 ni siga ni Veveruari sa dromu.
E rau vakayagataka na idinicavu ni yasana na nodrau dui veimataki o Nadilo, ka vakakina na mataki Toga Naqavoka.
Tomana o Takalaiyale ni a liu na i tukutuku i Nadilo, mai sobu na nodratou veimataki, ka gole sara ki Toga Naqavoka na nodratou veimataki me laki tukuna na i tukutuku vata ga oya.
Raica mada oya, e 24 taucoko na siga me ratou vakavakarautaki ratou mai kina, e kaya.
Kevaka me ratou qai tukuna ni sa rui bera na vakau ni tukutuku, au vakabauta ni sa veicalati sara vakalevu na veitalanoa, kuria o Takalaiyale.
Tomana ka kaya e na siga siga Lotulevu na i ka 5 ni siga ni Veverueri sa dromu, e ratou sa vakadarodaro mai kina na Tikina o Nadilo e na nodratou i tavi vakavanua, ka sa vakadeitaki mai na koro meu mai kila.
Au sega ni via ciqoma tiko na volo, de qai dua na leqa, au qai beitaki kina, kaya o Takalaiyale.
E na nona rogoca ga na i tukutuku ni vakadarodaro, sa gole sara ga vakadodonu ki Rewailagi vei ira na Marama na Roko Tui Dreketi me laki vakasavua kina na i tukutuku mai Nadilo.
Sa mani kerea vua na Marama Roko Tui Dreketi ke rawa ni bau gole mada ga vei ratou na wekadratou o Na Sau Leka o ratou na nodra Bati ka yacadratou na Matileka ka ratou vakaitikotiko mai Naceruku.
Tomana o Takalaiyale ni e na siga Vakarauwai na i ka 14 ni siga ni vula sa dromu, e rau sa qai gole kina kei na dua na gone e Valelevu e na nodra kerekere na Roko Tui Dreketi.
Kaya o Takalaiyale ni gauna e sa laki vakasavui kina na i tukutuku vua na Tora Dreketi, sa dua na ka na levu ni nodra marau, ka ratou sa tu vakarau sara ga kina.
Kuria ni kaya na Tora Dreketi ni kevaka e sa vo mada ga e dua na siga me vakayacori na soqo, ka qai laki tukuni yani vei ratou me ratou yadrava na Roko Tui Dreketi, e ratou na sega ni vakasuka vakadua. Baleta oya na nodratou i vota mate e na dela ni vuravura oqo.
Kaya o Takalaiyale ni vakavinavinaka vakalevu vei ratou na nona veimataki mai Toga Naqavoka e na nodratou qarava dei tiko na nodratou i tavi ka sega tale ni dua na vanua e Viti me taqava na nona Turaga se Marama e na gauna oqo, me vaka e ratou vakayacora tiko.
Ia, e na siga Vukelulu na i ka 18 ni Veverueri sa dromu, e kaya o Takalaiyale e ratou qai gole yani vanua o Nadilo se o Vutia ka ratou kerea me ratou yadrava na Marama ka vakaitavi talega e na meke.
Sa qai tukuni vei ratou ni sa ka ni rarawa sara, baleta ni ratou sa vakasuka oti mai na lewa ni vanua, ka ratou sa vakadonuya talega mai o Naceruku me ratou sa mai yadra, e kaya o Takalaiyale.
Kuria ka kaya o koya ni ratou a dau yadrava tu ga mai na Marama o ratou na yavusa Matileka e na veisoqo lelevu e dau vakayacori e loma ni koro.
Tinia o Takalaiyale ni rairai e sa na dei vakadua na nodratou yadrava na Marama na Roko Tui Dreketi, mai vei ratou na wekadratou mai Naceruku, ka sa na sega ni dua na vanua me na cila cake tale mai kina o ratou na wekadratou mai Nadilo se o Vutia.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
E SEGA ni qai kena i matai o Manny Pacquiao me rerevaka na sota vata kei Floyd Mayweather Jr. e na buturara ni veivacu.
So e ra kaya ni kaukauwa sara na nodra i vacu ni vakatauvatani vata kei Money Man. na yaca e ra dau kilai koya kina, ka so e ra kaya ni totolo sara na ligadra ni sa curuma tiko yani oqo na i ka 30 ni nona yabaki ni bula.
E lewe levu era kaya ni kaukauwa ni tataqomaki e tiko vei May Weather e rawa ni rawata tiko kina na tolu na miniti ni dua na rauni.
Ia, e kaya o Pacquiao ni sa tiko ga na nona i walewale e na vakayacora me rawa ni dodosasa kina o Mayweather.
Kuria na qaqa ni Filipino oqo ni sa tereni taka tiko o koya e dua na i walewale ni tereni me rawa ni sogota kece na katuba e via curuma yani o Mayweather.
E na gauna ga e rogoca kina o Pacquiao ni sa vakadonui na niodrau veivacu, e sa gole sara ga ki na nona koro me laki vakaukauwa yago kina, ka sa toso mai vakavoleka e na gauna oqo ki Amerika me baleta tikoga na nona vakavakarau e na i ka 2 ni siga ni vula o Me.
Vakadeitaki mai ni sa na lesu tiko yani e na Siga Tabu nona dau ni veiterenitaki o Freddie Roach, e na nona lesu mai Jaina e na nona la;ki vakavulica i keya e dua na gone ka kalouca sara ni a qai mai drukai o Zou Shiming,e na nona a tovolea na bibi ni flyweight e na siga Vakarauwai.
Keirau sa vakadikeva tiko vakamalua se i moimoi cava me keirau na vulica ni se bera na siga namaki e na gauna keirau vakaukauwa yago tiko kina e na neirau keba e General Santos e na macawa rua sa oti kaya o Pacquiao.
Sa tu vakarau o Pacquiao me rau na sota kei na tagane ni Merika oqo e na i ka 2 ni siga ni vula o Me baleta ni se qai oti ga mai oqo na nona vakadavori Chris Algieri, e na vula o Noveba ni yabaki sa oti ka vakakina na nona vakacaqerataki Timothy Bradley vata kei Brandon Rios.
Na i otioti ni gauna e rau a sota kina o kei Juan Manuel Marquez e na yabaki 2012 e a caroba o Manny e na i ka 6 ni wavoki.
Oya talega na i ka va ni gauna e rau a veitavulaki kina na lewe rua oqo, e rau a tai e na yabaki 2004, ka qai qaqa tale vakarua o Pacquiao e na yabaki 2004 ka vakakina na yabaki 2008 kei na yabaki 2011.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
2
1 Tarikakagu mabarami, au ḡomi ḡemi ai aiaḡosito, Barau ḡena guruḡa vekuretoḡana ḡemi aḡobata-iaḡiato tu, dia guruḡa gwaḡiḡiri ai e ḡegu iaunegai ḡomi avaḡa-guruḡamito. 2 Au ḡomi ḡesi roḡo tatanuto-ḡoi nai, au ḡegu ura baregona aveiato tu, dagara ta tu asi bana kiraḡia, senaḡi Iesu Keriso moḡo, o sikira, Iesu Keriso, ḡevaḡa-satauroato tarimana moḡo bana ḡobata-iaḡia. 3 Au ḡomi ḡesi tatanuto-ḡoi tu asi kokoregu, ma garigu ḡesi, ema tauḡanigu maki eḡoḡo-ḡoḡoato-ḡoi. 4 Ema au ḡegu guruḡa e ḡobata maki dia tarimarima ḡeri iaunega guruḡari na, senaḡi au ḡegu guruḡa ema ḡobata tu Iauka Veaḡa seḡukana avaḡa-foforiato-ḡoi. 5 Moḡesi naima ḡomi ḡemi veḡabidadama tu tarimarima ḡeri iaunegai asi boḡono vaḡa-ruḡari, senaḡi Barau ḡena seḡukai boḡono vaḡa-ruḡari.
Iauka ḡenana eiaḡomani iaunegana
6 Moḡoni, Iauka rekenai ḡefakirato tarimari tu, guruḡa iaunegari avinirini. A maiḡeri guruḡa iaunegari tu dia mai tanobara ḡena iaunegai o mai tanobara ḡorikauri tarimari ḡeri iaunegai; ḡia ḡeri iaunega tu mai ekorini. 7 Au na akiraḡiani iaunegana tu Barau ḡena iaunega vekuretoḡana. Tarimarima ḡerina tu ekure-toḡaiato, senaḡi ḡia na mai tanobara roḡosi roḡo bere veia nuḡanai, eḡabi-toreato, ḡita na mareva baregona bitana ḡabia uranai. 8 Mai iaunega vekuretoḡana tanobara ḡeḡori-kauani tarimari na ta maki asi ḡeribaiato. Korana bema beḡere ribaia nai tu, mareva baregona Vereḡaukana tu asi ḡere vaḡa-satauroa. 9 Senaḡi Buka Veaḡai ekirani ilailanai,
“Ta matana na asi eḡitaiato,
ta seḡana na asi eseḡaḡiato,
ta ḡena tuḡamaḡi asi etuḡamaḡi-fakaiato,
moḡa tu Barau na erovina-toreato,
ḡia beḡe ura-viniani tarimari ḡeri.”
10 Mai tu vekuretoḡa dagarari, senaḡi Barau na ḡita ḡerai tu evaḡa-foforirito ḡia Iaukana ḡenana. Iauka tu dagara mabarari eragaḡirini, Barau ḡenai dagara dobu-masemaseri maki eragaḡirini. 11 Vaḡa-ilailana tarima ta na tarima boruna ḡena tuḡamaḡi asi eribaiani. Asiḡina. Mo tarima tauḡena iaukana na vau ḡia nuḡanai tuḡamaḡi vekuretoḡari eribarini. Barau maki moḡesina, tarima ta na ḡia ḡena tuḡamaḡi asi eribaiani, senaḡi Barau Iaukana na moḡo eribaiani. 12 Ḡita na tu dia mai tanobara iaukana taḡabiato. Asiḡina. Ḡita tu Barau na etuḡuato Iaukana taḡabiato, Barau na varevare evini-kavarato, dagarari bitana riba-maorori ḡana.
13 Maiḡeri dagara tu dia tarimarima ḡeri iaunegai ḡevaḡa-ribamani guruḡari loriri ai ḡakiraḡirini. Senaḡi mai tu Iauka Veaḡa na evaḡa-ribamani guruḡari ilailari ai ḡaguruḡani. Iauka rekenai dagarari o guruḡari tu Iauka Veaḡa na evaḡa-ribamani ilailanai ḡakiraḡirini. 14 Tanobara tarimana na Barau Iaukana ḡenana dagara ta tu asi bedoḡariani, korana ḡia tanobara tarimana ḡenai mo tu babo dagarari, ema asi maki beribarini, korana moḡeri dagara mo tu Iauka Veaḡa nuḡanai ḡetanuni tarimari na vau beḡe ribarini. 15 Iauka Veaḡa ḡia nuḡanai etanuni tarimana na, dagara mabarari beḡita-ginikaurini e betuḡamaḡi-fakarini, senaḡi ḡia tauḡena tu ta na asi beḡita-ginikauani e asi beriba-maoroani. 16 Korana Buka Veaḡa nuḡanai maiḡesi ekirani,
“Deikara na Vereḡauka nuḡana eribaiani?
Deikara na ḡia besisiba-viniani?
A Keriso ḡena tuḡamaḡi tu ḡita ḡerai etanuni.”


text:
Reunion.com > Cynthia Luera - Diane Lusch > Stacey Luke - Shaunna Lukefahr
Classmates from Stacey Luke to Shaunna Lukefahr
Geoffrey Lukeeta Aaron Lukefahr Andrea Lukefahr Anthony Lukefahr Brenda Lukefahr Carl Lukefahr Catherine Lukefahr Cindy Lukefahr Dana Lukefahr Daniel Lukefahr David Lukefahr Dennis Lukefahr Diana Lukefahr Elizabeth Lukefahr James Lukefahr Jason Lukefahr Jeffery Lukefahr Jennifer Lukefahr Jerry Lukefahr Josh Lukefahr Karen Lukefahr Kendra Lukefahr Keo Lukefahr Lauren Lukefahr Luke Lukefahr Marie Lukefahr Mark Lukefahr Mary Lukefahr Misty Lukefahr Patricia Lukefahr Paul Lukefahr Richard Lukefahr Robert Lukefahr Robin Lukefahr Sandra Lukefahr Shaunna Lukefahr Stacey Luke Stacia Luke Stacie Luke Stacy Luke Stan Luke Stanley Luke Stanton Luke Stefan Luke Stella Luke Stephan Luke Stephanie Luke Stephanie Victoria Luke Stephen Luke Stepheny Luke Stephon Luke Sterling Luke Steve Luke Steven Luke Stile Luke Stuart Luke Sue Luke Sulbia Luke Summer Luke Sun Luke Sunobia Luke Susan Luke Susana Luke Susanne Luke Susie Luke Suzanne Luke Suzette Luke Suzi Luke Suzon Luke Sylvia Luke Tabitha Luke Tamara Luke Tameka Luke Tamera Luke Tami Luke Tamira Luke Tammi Luke Tammie Luke Tammy Luke Tanisha Luke Tanya Luke Tara Luke Tarah Luke Tasha Luke Tasma Luke Tauna Luke Tawnya Luke Taylor Luke Ted Luke Tedd Luke Temeshia Luke Tere Luke Teresa Luke Teressa Luke Teri Luke Terrance Luke Terrell Luke Terrence Luke Terri Luke Terrie Luke Terry Luke Thaddeus Luke Thelma Luke Thelton Luke Theodore Luke Theresa Luke Thomas Luke Tiffani Luke Tiffany Luke Tim Luke Timothy Luke Tina Luke Tiral Luke Tish Luke Toby Luke Todd Luke Tom Luke Tommy Luke Tomoe Luke Tonai Luke Tonetta Luke Toni Luke Tony Luke Tonya Luke Tori Luke Tracey Luke Traci Luke Tracie Luke Tracy Luke Trai Luke Travis Luke Trena Luke Treva Luke Trevor Luke Tricia Luke Trina Luke Trisha Luke Trista Luke Troy Luke Trudy Luke Trully Luke Tucker Luke Tunisia Luke Tyler Luke Tyshine Luke Tyson Luke Ulyssee Luke Uncle Luke Undra Luke Vaccaro Luke Valerie Luke Vance Luke Vanessa Luke Velma Luke Vene Luke Veola Luke Vera Luke Vernon Luke Veronica Luke Vetra Luke Vicki Luke Vickie Luke Vicky Luke Victor Luke Victoria Luke Vikki Luke Vin Luke Vincent Luke Viola Luke Violet Luke Virgil Luke Virginia Luke Vivian Luke Vonda Luke Wade Luke Wai Luke Walker Luke Wallace Luke Wally Luke Walter Luke Wanda Luke Warren Luke Wayne Luke Wency Luke Wendell Luke Wendi Luke Wendy Luke Wes Luke Wesley Luke Weston Luke Whitney Luke Wilbert Luke Wilbur Luke Wilburn Luke Will Luke Willard Luke William Luke Willie Luke Willis Luke Wilma Luke Wilmer Luke Wilvina Luke Winifred Luke Winona Luke Winston Luke Woody Luke Wykesha Luke Xavier Luke Yolanda Luke Young Luke Yumiko Luke Yvette Luke Yvonne Luke Zach Luke Zachariah Luke Zachary Luke Zack Luke Zalika Luke Zaneta Luke Zelda Luke Zenda Luke Zucet Luke Amy Luke Busker Roy Luke Ii Harold Luke Iii David Luke Jr Gerald D Luke Jr James Luke Jr Lawrence Luke Jr William Luke Jr Nicola Luke-king Dorothy (Dottie) Luke-leblanc Vickye Luke-yabuki Cindy Lukecart Dan Lukecart Diane Lukecart John Lukecart Valerie Lukecart Wanda Lukecart Bo Lukeduke Brian Lukee Carol Lukee Henry Lukee Lakhmatie Lukee Linda Lukee Michael Lukee Natalie Lukee Ronald Lukee Sondra Lukee Tracy Lukee


text:
2
Barau na Keriso ḡesi ma bevaḡa-maḡurirani
1 Guinenai ḡomi iaukami tu mase ḡotanuto-ḡoi, korana ḡemi kira-sirivaḡi e veiḡa rakavari ai bene. 2 Mo negai ḡomi na mai tanobara ḡena veiḡa rakavari ḡoveirito-ḡoi, ema iauka rakavari eḡita-ḡaurini iaukana ḡokorana-iaḡiato-ḡoi. Mai veḡitaḡau iaukana maiḡa ḡena basileia o veḡitaḡau seḡukana tu barego lelevaḡi guba e tanobara fakari ai. Ma ḡia toma tu Barau asi ḡeseḡaḡi-viniani tarimari nuḡari ai etanuni e eḡauveini. 3 Guinenai ḡita mabarara maki ḡia kavana taveito-ḡoi, tauḡani ḡena veiḡa rakavari tavaḡa-moḡonirito-ḡoi. Tauḡanira e nuḡara ḡeri ura e tuḡamaḡi rakavari takorana-iaḡirito-ḡoi. Moḡa lorinai ḡita maki tarimarima kotari kavari Barau ḡena baru baregona tu ḡita iatarai etanuto-ḡoi.
4-5 Moḡoni, ḡita iaukara tu mase ḡera kira-sirivaḡi lorinai, senaḡi vevetuḡaḡwa-bara Barauna ḡena veuravini barego vedaurea lorinai, Keriso ḡesi ma evaḡa-maḡuri ḡenoḡoi-sebonarato. Boḡono riba, ḡita tu Barau ḡena namo e varevare-bara moḡo bakunai evaḡa-maḡurirato. 6 Keriso Iesu ḡena maḡuri nuḡanai, ḡita tu Barau na Keriso ḡesi mase na evaḡa-variḡisi sebonarato, ma Keriso ḡesi ḡena vere seanai evaḡa-tanu sebonarato guba vanuḡanai. 7 Moḡesi eveito korana tu, ḡoirai ḡia ḡena veiau-namo vetoḡana, ḡena namo e varevare-bara barego lelevaḡina ḡerana bene vaḡa-foforia uranai. Mai Barau ḡena veiau-namo vetoḡana, ḡena namo e varevare-bara na efoforito maiḡa tu, Keriso Iesu ḡesi tasebonato nuḡanai, ḡita ḡerai evaḡa-foforiato.
8 Ḡomi tu ḡemi veḡabidadama ḡenana Barau na ḡena namo e varevare-barai evaḡa-maḡurimito. Ḡomi tu dia tauḡemi ḡemi kokore na ḡovevaḡa-maḡurito. Asiḡina, mai tu Barau ḡena varevare ḡita evinirato. 9 E dia ḡomi ḡemi ḡauvei dairi ai voimi ḡoḡabiato dagarana, be moḡa veiavina tarima ta asi bene vei. 10 Ḡita tu Barau ḡimana veiveina tarimara. Barau na Keriso Iesu ḡenana tarima variḡurai evaḡa-iaḡorato, ḡauvei e veiḡa namori bisini veiri ḡana. Mai ḡauvei e veiḡa namori tu Barau na varau erovina-torerito, ḡita na bisini veiri ḡana.
Keriso na bese ruarua evaḡa-sebonarito
11 Ḡomi boḡono tuḡamaḡi, guinenai ḡomi irau bese tarimami Iuda tarimari na ḡekiraḡimito-ḡoi “kefimi asi lamavaḡi tarimami”. Iuda tarimari tauḡaniri kefiri tu lamavaḡi. Ḡia na mai mero tauḡaniri kefiri lamavaḡi veiḡana tu tauḡeri ḡimari na ḡeveiani veiḡana. 12 Boḡono tuḡamaḡi, ḡomi mo negai Keriso ḡesi tu ma fakami, e Isaraela besena nuḡanai maki ḡomi tu vanuḡa boru tarimami nai asi ḡeḡabi-raḡemito, ema Barau ḡena kiraḡitore eveirito nuḡanai, eguruḡa-toreto dagarari maki ḡomi na tu asi boḡo doḡaririni. Ema ḡomi mai tanobara nuḡanai tu asi ḡemi Barau ema dagara namona ta ḡoirai asi ḡotuḡamaḡi-kauani. 13 Ḡomi guinenai tu manaḡa rakava, senaḡi toma Keriso Iesu ḡesi ḡosebonato nai, ḡoma kavinaḡito Barau ḡenai. Ḡomi Keriso rarana na ema ḡabi-kavinaḡimito.
14 Korana Keriso tauḡena tu ḡita ḡera maino evaḡa-ḡoraiani tarimana. Ḡia na ḡita bese ruarua bese sebonai moḡo evaḡa-iaḡorato. Korana ḡai Iuda besena ema ḡomi irau bese tarimami vekaravarai ḡita evare-kirarani kobena tu Keriso tauḡanina satauro ai emaseto nai evare-kiraiato, benamo evaḡa-rakava-ḡosiḡosiato. 15 Ḡia na Mose ḡena taravatu nuḡanai velaunaḡi guruḡari ḡetanuni dagarari mabarari maki erovorito. Keriso na mo veiḡa eveiato anina tu, ḡia ḡena ura ḡita bese ruarua ḡerana ḡia tauḡena ḡesi bene vaḡa-sebonara, tarima variḡuna sebona moḡo bene veia ḡana; ema ḡita fakarai maki maino bene vaḡa-ḡoraia ḡana. 16 Ḡia satauro ai emaseto korana tu, mai bese ruarua tauḡani sebonai moḡo bene vaḡa-sebonari, benamo Barau ḡenai ma bene ḡabi-ḡenoḡoiri ḡana. Ema ḡia fakari ai ḡeri veiau-rakava maki, satauro ai emaseto nai, evaḡa-koririto.
17 Keriso eiaḡomato tu, maino varina ema ḡobata-iaḡiato. Mai maino varina ḡomi irau bese, Barau ḡesi fakami manaḡa tarimami ḡemi, e Iuda tauri, Barau ḡesi fakari kavinaḡi tarimari ḡeri, ema vari-fiuato. 18 Ḡita mabarara, irau bese tarimami e Iuda tarimama, tu Keriso ḡenana Iauka sebona nuḡanai moḡo Tamara ḡenai bita iaḡoni.
19 Tauna moḡa, ḡomi toma tu dia tanukau e vanuḡa boru tarimami. Asiḡina, toma ḡomi tu Barau ḡena tarimari ḡesi vanuḡa sebona e Barau ḡena numa tarimami. 20 Ḡomi tu numa, fore iatanai ḡeragarini kavana. Barau na ḡomi tu apostolo tarimari e peroveta tarimari iatari ai eraga-kaumito, ma Keriso Iesu tu ḡemi numa daigunina o duḡuna forena baregona. 21 Keriso ḡena maḡuri nuḡanai mo numa ḡauna mabarana evaḡa-tubu-tubukau ginikauato, ma ebaregoni Rubu Veaḡai eiaḡoni Vereḡauka ḡena maḡuri nuḡanai. 22 Keriso ḡesi ḡosebonato nai, ḡomi maki Barau na tarimarima tari ḡesi eḡabi-vegogomini, benamo Barau ḡena tanu numanai ḡoiaḡoni Iauka nuḡanai.


text:
Na Cava na Matanitu ni Kalou?
O na tukuna ni . . .
dua na ka e tiko e lomamu?
dua ga na vosa vakatautauvata?
dua na matanitu e lomalagi?
KA E KAYA NA IVOLATABU
“Ena vakarautaka na Kalou ni lomalagi e dua na matanitu ena sega sara ni vakarusai.”
“Sa soli mai vei keda e dua na gonetagane: ena vakatau kivei koya na lewa [se matanitu].”
KENA YAGA VEI IKO
Dua na matanitu lewadodonu e rawa ni vakacegui iko.
—Aisea 48:17, 18.
Ena vuravura vou sa roro tiko mai, ena vinaka vakaoti na bula, o na marau tale ga kina.
—Vakatakila 21:3, 4.
EDA RAWA NI VAKABAUTA NA KA E KAYA NA IVOLATABU?
Io, qo e rua na vuna:
A vakaraitaka sara ga o Jisu na ka ena cakava na Matanitu ni Kalou. A vakavulici ratou nona imuri me ratou masuta me yaco mai na Matanitu ni Kalou, me caka tale ga na loma ni Kalou e vuravura. (Maciu 6:9, 10) A vakaraitaka tale ga o Jisu na sala ena saumi kina na masu qori.
Ni se tiko e vuravura o Jisu, a vakani ira na walokai, vakabulai ira na tauvimate kei ira na mate! (Maciu 15:29-38; Joni 11:38-44) Me vaka ni na qai veiliutaki ena Matanitu ni Kalou o Jisu, e vakaraitaka kina na ka ena cakava na Matanitu qori vei ira na vakarurugi kina.—Vakatakila 11:15.
Na ituvaki kei vuravura nikua e vakaraitaka ni sa voleka na Matanitu ni Kalou. A parofisaitaka o Jisu ni bera ni kauta mai na sautu e vuravura na Matanitu ni Kalou, ena yaco mada na ivalu, leqa ni kakana, kei na uneune.—Maciu 24:3, 7.
Eda raica sara tu ga qori nikua. Eda nuidei gona ni sa voleka me vakaotia na Matanitu ni Kalou na leqa kece qori.
VAKASAMATAKA MADA
Ena vakacava tu mada na bula ni sa veiliutaki na Matanitu ni Kalou?
E sauma na iVolatabu ena SAME 37:29 kei na AISEA 65:21-23.


text:
Qo na sala eso oni rawa ni vukei kina.
· Talevoni—qiria na 703-594-2168. Oni na rogoca na vakabula katoni vakavalagi; moni qai katona na nomuni itukutuku ni oti na ‘gi’ (tone). Ena vukei keitou e dua na dauvakadewa ena neitou sauma.
· Veirai mata—moni goleva na koronivuli ni luvemuni. Dina ni rairai sega kina ni dua e kila na nomuni vosa. Ia ena vakayagataka e dua na vakailesilesi na pousta kei na vakatataro me kila se cava oni via vukei kina.
Veitalia se sala cava, oni na kerei moni tukuna qo:
o Yacamuni kei na yaca i luvemuni;
o Koronivuli ni luvemuni, nona kalasi, kei na yaca i qasenivuli;
o Koya (yacana se nona itutu) oni vinakata mo drau veivosaki, kei na ka oni via veivosakitaka; kei na
o Nomuni naba ni talevoni kei na gauna oni rawa ni tarai kina.


text:
Manumanu vuka
Manumanu vuka — E dua na manumanu.
Contents
Manumanu vuka e Viti[Veisautaki | edit source]
E a vakayacora na tabana ni veiqaravi oqo na BirdLife International Fiji e dua na vakadidike ni yaubula eso ena loma ni vanua. Nai naki levu ni vakadidike sai koya me kilai ka volaitukutukutaki na veika eso ka rawa ni laurai ena loma ni veikau.
Manumanu Vuka ni Vanua e Viti[Veisautaki | edit source]
Manumanu Vuka ni Waitui kei na Veimatasawa[Veisautaki | edit source]
Manumanu Vuka e na veiyanuyanu[Veisautaki | edit source]
[Veisautaki | edit source]
- Vanua ni Manumanu Vuka (VMV)


text:
Era Vakabauta na iVakadinadina i Jiova Nira na Vakabulai Duadua Ga?
Sega. E milioni vakacaca era bula ena veisenitiuri sa oti era sega ni iVakadinadina i Jiova, ia e rawa tale ga nira vakabulai. E vakamacalataka na iVolatabu na vuravura vou e yalataka tu na Kalou, “
nira na vakaturi mai na mate na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.” (Cakacaka 24:15) Kena ikuri, e levu vei ira na bula tu qo e rawa nira mai qarava na Kalou ena dua na gauna, ra qai rawata tale ga na bula. Se mani cava na ituvaki, e sega ni noda itavi meda lewa o cei me bula se rusa. Qori na itavi duadua ga i Jisu.—Joni 5:22, 27.


text: 17 Erau takosovi Amifipoli kei Apolonia, rau yaco sara i Cesalonaika,+ e tiko kina e dua na nodra valenilotu na Jiu.2 E curu i loma o Paula me vaka ga na nona ivakarau,+ qai veivosakitaka kei ira na iVolatabu ena tolu na siga ni vakacecegu.+3 E vakamacalataka qai vakadinadinataka mai na ka e volai kina ni na vakararawataki mada na Karisito,+ me na vakaturi tale ga mai na mate,+ e kaya: “Qo sara ga na Karisito, o Jisu au vunautaka tiko vei kemuni.”4 Era mani vakabauta eso, ra mai maliwai rau sara o Paula kei Sailasa,+ era vakayacora tale ga qo e levu na kai Kirisi era dau qarava na Kalou, wili tale ga kina e levu na marama kilai.5 Ia ena nodra vuvu na Jiu,+ era sa qai soqoni ira vata mai eso na daucaka ca era wavoki wale tu ga ena makete mera vakatubuca ena koro. Era curuma vakaukaua na vale nei Jesoni nira via kauti rau vakasaurara o Paula kei Sailasa vei ira na sa maue voli ena koro.6 Nira sega ni kunei rau, era qai yarataki Jesoni yani kei na so tale na veitacini vei ira na iliuliu ni koro, era kacivaka: “O rau na vakaleqa tiko na vuravura taucoko erau sa tiko tale ga qo vei keda,+7 ia e qai maroroi rau o Jesoni me nona vulagi. O ira kece na tagane qo era saqata na lawa i Sisa,* era kaya ni dua tale tiko ga na tui o Jisu.”+8 Na vosa ya era cudru sara ga kina na lewenivanua kei ira na iliuliu ni koro.9 Era mani vakaukauataki Jesoni kei ira na kena vo mera solia e dua na umailavo me kedra isere, oti era sa qai sereki.10 Ni sa buto na vanua, era talatala na veitacini vei rau o Paula kei Sailasa me rau gole i Peria. Ni rau yaco yani, erau lako sara ina nodra valenilotu na Jiu.11 Era yalorawarawa vakalevu na Jiu mai Peria ni vakatauvatani kei ira mai Cesalonaika, ni gauna era rogoca kina na vosa, e gu na lomadra mera dikeva vinaka na iVolatabu e veisiga mera vakadeitaka kina se dina na ka era rogoca se sega.12 Era mani vakabauta e levu, wili tale ga kina eso na turaga kei na marama rogo ni Kirisi.13 Nira rogoca na Jiu mai Cesalonaika ni sa lai vunautaka tale ga o Paula na vosa ni Kalou i Peria, era mani lako tale ga i kea mera lai vakaucaca vei ira na lewenivanua mera cudru kina.+14 Era vukitotolo sara na veitacini mera talai Paula me muri sobu i baravi,+ ia erau tiko laivi mai o Sailasa kei Timoci.15 Ia o ira na kauti Paula era kauti koya sara i Aceni. Nira sa lesu, sa qai vakaroti ira o Paula mera lai tukuna vei Sailasa kei Timoci+ me rau lako totolo yani vua.16 Ni waraki rau tiko o Paula mai Aceni, e votivoti sara ga vua ni raica na sinai ni koro ena matakau.17 Mani veivosaki kei ira na Jiu ena nodra valenilotu kei na so tale era dau qarava na Kalou. E veivosaki tale ga e veisiga ena makete vei ira na dau tu kina.18 Ia era qai veiba vata kei koya eso na Epikuro* kei na Sitoike.* Era kaya eso: “Na cava e via kaya tiko na karakivosa qo?” Eso tale era kaya: “O ka qo e vaka e nodra mata tiko mai na kalou tani.” Baleta ni vunautaka tiko na itukutuku vinaka kei Jisu kei na veivakaturi.+19 Era tauri koya ra qai kauti koya ina Areopakasi,* era kaya: “Vakamacalataka mada vei keimami na ivakavuvuli vou o tukuna tiko.20 Ni o kauta tiko mai eso na ivakamacala e duatani e daliga i keimami. Keimami via kila tale ga na ibalebale ni veika qo.”21 E dau nodra ivakarau na kai Aceni kei ira na vulagi era tiko* e kea mera vakamacalataka se rogoca eso na ka vou.22 Mani tucake o Paula ena lomadonu ni Areopakasi+ qai kaya:“Kemuni na kai Aceni, au raica ni oni gumatuataka na sokalou ni vakatauvatani kei ira tale eso.+23 Kena ivakaraitaki, niu lako voli meu vakaraica na ka oni dau soro kina, au raica sara e dua na icabocabonisoro e volai kina ‘Vua na Kalou e Tawakilai.’ O koya sara ga na kalou tawakilai oni qarava tiko qori, au mai vunautaka qo vei kemuni.24 Na Kalou e buli vuravura kei na ka kece e tu kina, o koya qo na Turaga ni lomalagi kei na vuravura,+ e sega gona ni vakaitikotiko ena valenisoro e caka ena liga,+25 e sega tale ga ni qaravi ena liga ni tamata,+ ni o koya ga e solia vei keda kece na bula, na icegu,+ kei na ka kece ga.26 E bulia na matatamata kece mai na dua ga na tamata,+ mera tawana na yasa i vuravura kece.+ E lesia tale ga na Kalou na nodra gauna kei na iyalayala ni vanua mera tiko kina,+27 mera vakasaqara na Kalou, de dua era na vakayayamo ra qai kunei koya sara,+ ni sega ni yawa o koya vei keda yadua.28 Ni o koya ga e buli keda, e vakavuna tale ga noda bula tiko kei na noda yavala me vaka ga era kaya eso na nomuni dauniserekali, ‘Eda luvena* tale ga o keda.’29 “O koya gona nida luve* ni Kalou,+ meda kua ni nanuma ni Kalou e vaka na koula se siliva se vatu, se ka e bulia na tamata ena nona maqosa kei na nona vakasama ga.+30 Dina ni vakalaiva voli mai na Kalou na gauna ni lecaika oya,+ ia qo sa tukuna o koya vei ira kece ena veivanua mera veivutuni.31 Ni sa lokuca o koya e dua na siga me lewai+ vuravura kina ena yalododonu ena liga i koya e lesia, e vakarautaka tale ga e dua na ivakadei vei ira kece ni sa vakaturi koya mai na mate.”+32 Nira rogoca na veivakaturi mai na mate, eso era veivakalialiai.+ Eso tale era kaya: “Keimami na rogoci iko tale ena ka qo.”33 Mani biuti ira o Paula,34 ia eso na tagane era mai tomani koya ena nodra sa vakabauta, wili kina o Taionisio, na turaganilewa ni Areopakasi, e dua tale ga na marama na yacana o Tamarisi, kei na so tale.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Au sa Rawa ni Biubiu Mai Vale?
Na inaki taumada ni Kalou vei ira na itabagone mera na biuti tamadra kei tinadra nira sa uabula mera tauyavutaka na nodra vuvale. (Vakatekivu 2:23, 24; Marika 10:7, 8) Ia o na kila vakacava ni o sa rawa ni biubiu mai vale? Vakasamataka e tolu na taro qo.
Na cava na kena inaki?
Raica mada e vica na ituvaki qo. Tarogi iko, ‘Cava na inaki levu ni noqu via biubiu mai vale?’
Drovaka na leqa mai vale
Meu lewa ga na ka au via cakava
Mera taleitaki au kina na noqu itokani
Vukea na noqu itokani ni vinakata e dua me rau tiko vata
Veivuke ena vanua e vinakati kina na veivuke
Kila e levu na ka
Meu kua ni vakaogai rau noqu itubutubu
So tale
E sega ni ca na veika e vakatututaki qori. Na taro mo nanuma, cava na inaki ni nomu via biubiu? Kena ivakaraitaki, ke o biubiu ga ni o via drovaka na lawa e vale, o na sotava leqa!
O Danielle, e vulica e levu na ka ni biubiu mai nodratou ni se qai yabaki 20. E kaya: “Levu na ka eda na sega ni cakava rawa. Ni o tiko duadua, ena lewai iko na nomu cakacaka kei na ilavo lailai o rawata.” Me kua ni dua e vakatulewa ena vukumu mo biubiu totolo mai vale.
Au sa vakarautaki au?
Nomu biubiu mai vale e vaka ni o taubale duadua ena loma ni veikauloa. Vakacava o na via lako duadua ena dua na vanua, ni o sega mada ga ni kila na biri valelaca, vakawaqa buka, vakasaqa, se wilika na mape? Sega! Ia e levu na itabagone era kila sara vakalailai na cakacaka ni vale nira biubiu mai.
E kaya na Tui vuku o Solomoni ni “o koya e yalomatua e vakasamataka na nona ilakolako kece.” (Vosa Vakaibalebale 14:15) Mo kila ke o sa rawa ni biubiu mai vale, raica mada e vica na tikina qo:
Lewa vinaka nomu ilavo: E kaya o Serena, sa yabaki 19, “Au se sega ni tovolea na sausaumi. Au sega ni via biubiu mai vale, niu kila niu na lewa na vakavakayagataki ni noqu ilavo.” O na vakayagataka vakacava na nomu ilavo?
E kaya na iVolatabu: “Na tamata vuku e vakarorogo ena vulica e levu na ka.” (Vosa Vakaibalebale 1:5) Ena vinaka mo tarogi rau nomu itubutubu ena levu ni ilavo rau vakayagataka ena dua na macawa ena saumi rede, dinau ena baqe, isau ni kakana, na isau ni vakau motoka se so tale na sala ni veilakoyaki. Oti qai kerei rau me rau vukei iko ena sala mo maroroi ilavo kina kei na sausaumi.
Kila na cakacaka ni vale: E kaya o Brian, sa yabaki 17, ni sega ni via biubiu mai vale ni dredre me savata ga na nona isulu. O kila vakacava ni o sa rawa ni qaravi iko ga? Qo na vakatutu nei Aron, sa yabaki 20: “Saga ena dua na macawa mo vakatovotovotaka ni o sa tiko taudua. Kania ga na kakana o vakarautaka, o volia ga vakataki iko, o sauma ga ena nomu ilavo. Dara ga na isulu o savata, o yania. Samaka na lomanivale. Qara nomu ilakolako ena vanua o via lako kina, me kua ni dua e kauti iko se lai kauti iko mai.” Ni o muria na vakatutu qori ena yaga ena rua na sala: (1) O na kila kina eso na cakacaka yaga: (2) O na marautaka vakalevu na nodrau veiqaravi na nomu itubutubu.
Veimaliwai: O dau veimaliwai vinaka kei rau na nomu itubutubu kei ratou na tacimu? Ke sega, de o nanuma ni na rawarawa na bula ni drau tiko vata kei na nomu itokani. Rogoca mada na ka e kaya o Ivi sa yabaki 18: “Rau lai saumi vale na noqu itokani. Rau veitokani vinaka ni bera ni rau lai vale vata, ia e dredre me rau bula vata. E dua e maqosa, e dua tale e dau sakuca. Dua e dau vakabibitaka na veika vakayalo, dua tale e sega. E dredre dina!”
Na kena iwali? E kaya o Erin sa yabaki18: “O rawa ni vulica na veimaliwai ni o tiko e vale. O vulica na sala me wali kina na leqa kei na sala mo veiyaloni kina. Au raica ni o ira na biubiu mai vale nira sega ni veimaliwai vinaka kei na nodra itubutubu, e dau dredre mera walia na leqa.”
Noqu ituvatuva vakayalo: Era biubiu eso nira via drovaka na ituvatuva vakayalo mai vale. Eso tale era vakamuria vinaka na ituvatuva ni vuli iVolatabu kei na sokalou, sega ni dede era vakaitovotaka na itovo ca. Na cava mo cakava me kua kina ni ‘voca nomu vakabauta’?
Me dua nomu ituvatuva ni vuli iVolatabu kei na sokalou qai dei kina. Vakacava mo vola na nomu ituvatuva ni vuli ena ivolanivula qai dei kina, me rau kua tale ni weroka na nomu itubutubu?
Au na tini i vei?
Vakacava, o biubiu mai vale ni o via drovaka na leqa se mo galala mai na nodrau lawa na nomu itubutubu? Ke vaka kina, o sa kauaitaka tiko ga na nomu biubiu, o sega ni kauaitaka na vanua o lakova. Qori e vaka ni o draiva o qai raica tiko ga na iloilo lailai ni motoka, o kauaitaka tiko ga na vanua o sa biuta mai, o sega kauaitaka na nomu gaunisala. Ka ni vuli? Kua ni kauaitaka tiko ga nomu biubiu mai vale, mo kauaitaka ga na nomu isausau.
Se mani cava na nomu isausau, mo vakasamataka vakavinaka. E kaya na iVolatabu: “Na lalawa ni tamata gumatua ena tini vinaka ga, ia o ira kece era vakusakusa era na dravudravua.” (Vosa Vakaibalebale 21:5) Rogoca nodrau ivakasala na nomu itubutubu. (Vosa Vakaibalebale 23:22) Masulaka. Vakasamataka na vakavuvuli vakaivolatabu sa cavuti oti.
Kua ni taroga Au sa rawa ni biubiu mai vale? Ia mo taroga ga Au sa rawa ni qarava na noqu vuvale? Ke o vakaiotaka na ikarua ni taro, o sa rawa ni qaravi iko.


text:
Ai matai ni vloa i Mosese sa vakatokai nai Vakatekivu
Na i vakatekivu[Veisautaki | edit source]
Na veika ka caka ka yaco e na gauna e liu.
- Na veibuli.
- Ko Atama kei Ivi e loma ni were.
- Noa kei na ualuvu levu.
- na vale cecere mai Papiloni.
Na kedra i tekitekivu na Isireli[Veisautaki | edit source]
Ko iratou na nodra i tubutubu na Isireli.
- Yaco mai Palisitaina ko Eparama, rt 1900 BSK.
- Sucu ko Aisake na luvei Eparama.
- Sucu Jekope na luvei Aisake.
- Eratou lewe tinikarua na tagane na luvei Jekope ka ratou i vuvu ni Yavusa e tinikarua ni Isireli.
E yaco me rogo levu vei iratou na veitacini oqo ko Josefa ka ni a yaco ko koya me Daunivakasala liu duadua nei Tui Ijipta.


text:
BCG Vaccine: Information for Parents – Fijian version
Me baleti ira na gone e rawarawa cake ni tauvi ira na mate ni gacagaca (TB)
Na cava na wai ni cula ka yacana na BCG?
Era cula e na wai ni cula na BCG, ko ira na gone e laurai ni rawarawa cake na nodra tauvi TB.
Na wai ni cula na BCG e na vukea na yagoi luvemu me bulia na i sasabai me valuta na manumanu lalai e vakavuna na mate ni gacagaca (TB), ka na tarova na kena bibi sara na mate oqo ke sa tauvi luvemu.
E SEGA NI SAUMI na nodra cula e na wai ni cula na BCG ko ira na gone era se bera ni yabaki lima, ka rawarawa cake ni tauvi ira na mate ni gacagaca (TB).
Ko cei e dodonu me cula e na wai ni cula na BCG?
E dau soli na wai ni cula ka yacana na Bacille Calmette- Guerin (BCG), vei ira wale ga na gone era se bera ni yabaki lima, ka laurai ni na rawarawa cake ni tauvi ira na mate na TB.
E dodonu me cula ko luvemu e na wai ni cula na BCG, ka na sega ni saumi, ni rawarawa cake me tauvi koya na TB kevaka e:
- tiko e na vale se vuvale ka tiko kina e dua e tauvi koya tiko na TB se dua e a sa tauva oti na TB
- dua se koi rau ruarua na nona i tubutubu, dua na lewe ni vuvale se dauveqaravi, e a tiko me vula ono se sivia e na dua na vanua ka veitauvi kina vakalevu na TB (e na loma ni lima na yabaki ka se qai vakanadakui)
- na la’ki tiko me vula tolu se sivia (e na i matai ni lima na yabaki ni nona bula) e na dua na vanua e veitauvi vakalevu kina na TB ka na rawa ni dewavi koya kina.
E na vakasalataki iko na nomu nasi ni vakasucu gone se vuniwai, kevaka e na rawarawa cake ni tauvi TB ko luvemu. Me i dusidusi ga, oqo na veivanua e veitauvi vakalevu kina na TB:
- dua na i wase levu ni vanua ko Aferika
- vaka kina ko Sauca Amerika
- Rusia kei na veivanua era a qali tu kina
- Idia kei na veivanua e volekata
- Jaina, ka wili kina ko Hong Kong kei Taiwan (ROC)
- Ceva-Tokalau kei Esia (vakavo ga ko Sigapoa)
- e so na yanuyanu e na Wasa Pasifika (e sega ni okati kina na Yatu Kuka, Niue, Samoa, Tokelau kei Toga).
Na cava na mate na TB?
Na TB e mate dewa. E rawa ni vakavuna na oca, vu, katakata ni yago kei na ceguleka.
- E dau tauva vakalevu na yatevuso na TB, ia e rawa tale ga ni tauva na veitiki ni yago tale e so me vaka na veitiki ni yago e vakasorena, na sui, na i sema ni sui kei na ivi. E rawa tale ga ni vakavuna na vuce ni i olo ni mona kei na nave ni suitu.
- E veidewavi na TB e na sisika ni vu, na kasivi, na suru ka sega ni tabonaki na gusu.
- E rauta na 300 na lewei Niu Siladi e tauvi ira na TB e na veiyabaki.
Au na taqomaka rawa beka vakacava na luvequ mai na TB?
E rawa ni cula ko luvemu e na wai ni cula na Bacille Calmette-Guérin (BCG). Na wai ni cula na BCG e na vukea na yagoi luvemu me bulia na i sasabai me valuta na manumanu lalai e vakavuna na TB, ka tarova na kena rawa ni bibi cake na mate.
E na soli vakaicula e na tabai luvemu na BCG.
A cava beka na gauna vinaka duadua me cula kina ko luvequ e na wai ni cula na BCG?
- E na vinaka duadua vei luvemu me cula e na loma ni vica na siga mai na siga e sucu kina me yacova ni sa vula ono. Ia, e rawa ni cula e na wai ni cula oqo e na loma ni gauna ni se bera ni yabaki lima.
- Kevaka sa sivia na vula ono ko luvemu, e na dikevi me laurai kevaka sa tiko vua na TB. E na vakatau e na macala ni ka e laurai na kena soli vei luvemu na wai ni cula na BCG.
Na cava me’u cakava me rawa kina ni cula ko luvequ?
E rawa ni ko drau veivosakitaka kei na nomu nasi ni vakasucu gone se vuniwai, me lokuci na gauna mo la’ki raica kina na vakailesilesi e qarava na veicula oqo. E rawa tale ga ni ko veitaratara kei na tabana ni qaravi bula raraba e na nomu i tikotiko, ka kerea mo drau veivosaki kei na nasi e qarava na veika me baleta na BCG e na vanua ko vakaitikotiko kina.
Raica na kena i vakamacala matailalai e na daku ni i vola tukutuku oqo.
Na cava e na yaco ni sa cula oti ko luvequ?
- E namaki me na yaco e so na ka e na vuku ni i cula, ka vakavudua na kena yaco e dua na ka me lomaleqataki vakabalavu. E na bodaka na vanua e cula vei ira e vuqa na gone, ka na toka na kena mawe ni sa maca na bodaka.
- E na loma ni 1 ki na 6 na macawa, e na basika e dua na bodaka damudamu lailai e na vanua e cula.
- Ni oti e 6 ki na 12 na macawa, e rawa ni kacabote na bodaka ka vakawai. Kevaka e yaco oqo, ubia e na lidi mamare ka lawalawa me rawa ni liwava na cagi na vanua e cula. Kua ni vakayagataka na palasita.
- E rawa ni taura e tolu na vula me qai maca na bodaka, ka na toka na kena mawe. Oqo na ka e namaki me yaco.
E yaga vakacava na wai ni cula oqo?
E dina ni sega ni tarova na veidewavi ni manumanu lalai ka vakavuna na TB na cula e na BCG, ia e vukea na kena tarovi me kua ni bibi sara na TB e veitauvi.
Na cava na dede ni gauna e na veitaqomaki tiko kina na wai ni cula oqo?
E laurai mai na vakadidike ni wai ni cula oqo na BCG, e veitaqomaki tiko me kua ni bibi sara na mate na TB ni oti e 15 na yabaki mai na gauna ni cula.
E tu e so tale na i vakamacala e na:
website e na www.health.govt.nz/tuberculosis


text:
Ai Tukutuku-vinaka sa vola ko Jone
From Wikipedia
- E na i vakatekivu e a sa bula tu kina na Vosa, ka rau a tiko vata kei na Kalou na Vosa, ka sa Kalou na Vosa.
- E rau a tiko vata sara ga na Vosa kei na Kalou mai na i vakateviku.
- S abulia ka vakatubura na ka kece ga ko koya; ka sega ni dua na ka e caka me a sega ni cakava ko koya.
- Sa tu vu ana bula; i ana bula na rarama, ia e a sega ni bokoca rawa na rarama ko ya na butobuto.
- E a ta mai vu ana Kalou e dua na tamata; a yacana ko Jone.
- A lako mai ko koya me mai tukuna na rarama, me rawa ni ra vakabauta na tamata kece ga e na vukuna.
- E sega ni rarama ko ya ko koya, ia e a mai tukuna ga na rarama.
- Sa i koya sara ga ko ya rarama dina ka a lako mai ki vuruvuru ka mai vakararamataka na tamata kece ga.
- Ai Tukutuku-vinaka sa vola ko Maciu
- Ai Tukutuku-vinaka sa vola ko Marika
- Ai Tukutuku-vinaka sa vola ko Luke


text:
Sa Vakatakila ko Jisu
Sa Vakatakila ko Jisu Na ka eso sa Kalougata kina na tamata, 1-12. Sa vakavulici ira na nona tamata me ra yaga, 13-16. Sa vakadinadinataka na vunau makawa, 17-20. Sa tukuna na kenai balebale dina na laba, 21-26. Kei na dauyalewa, 27-32. Sa vakavulici ira na nona tamata me ra kakua ni bubului e na veivosaki, 33-37. Me ra kakua ni veisausaumitaka na ca, 38-42. Ka me ra lomani ira na lodra meca, 43-48.
Sa vakavulici ira na nona komata ko Jisu, e nai loloma, 1-4; e Na Masu, 5-15. E na lolo, 16-18. Sa vakarota me ra kakua ni daulomana na ka vakavuravura, 19-23; se lomaocaoca, 24-34.
Sa vakatakila ko Jisu ni sa ca me da daulelewa vei ira na tamata, 1-5; e vinaka me da vakatavuvuli vakavuku, 6. E vinaka me da daumasu vua na Kalou; kai valavala dodonu vei ira na tamata, 7-12. Na matamata-ni-kiro qiqo, kei na sala rabailailai, 13-14. nai vakavuvuli lasi, 15-20. Me da kakua ni rogoca walega na vosa ni Turaga, me da cakava talega, de sa da vaka na tamata sa tara na vale e na nuku, 21-27. Sa kurabui na lewe vuqa e na nonai vakavuvuli, 28-29.


text:
KHANA KAKANA
11th February, 2015By Tepola Raicebe
Vakarogoca
13 Mins 15 Secs
6.1 MB
Na veitalanoa kei na dua na volunteer ni Ositerelia o Mia Cusack me baleta e dua na vola ni vakasaqa ka a vola na Khana kakana.
Na ivola ni vakasaqa oqo e vakauqeti keda e na tiko bulabula. E vakayagataki e na cakacaka ni kakana e tu na ivola na kakana e rawa ni bula mai Viti ka rawa talega voli e na makete. E a vakailavotaka na ivola na matanitu o Viti kei Ositerelia kei na Red Cross Australia.
Eda vakauqeti meda dau vakakaukauwa yago. E tukuna o Mia ni sa vakavatukana veiira eso na vakayagataka na cookbook oqo na veisau. Eso e sa lutu na kedra bibi.
Danger 5, Series 2 - DVD/Digital
Only one thing stands in the way of Hitler’s ultimate quest for world domination – Danger 5!
What's the Catch? - DVD/Digital
Gourmet Farmer Matthew Evans investigates where our seafood comes from, which fish we should be eating and why.