text:
ULUTAGA LEVU | KA MO CAKAVA NI O LOMAOCAOCA
Lomaocaoca ena Vuvale
E kaya o Janet: “Ni se qai mate ga o tamaqu, e kaya vei au o watiqu ni sa lasa tiko kei na dua tale na yalewa. Oti ga vakalailai sa kauta kece nona isulu, keitou qai biu tu mai na veitinani, sega tale ni tatau se vakamoce.” E cakacaka sara o Janet, ia e sega ni veirauti na ilavo e rawata me saumi kina na vale. Me ikuri ni nona leqa vakailavo e kaya: “Au lomaocaocataka niu sa mai veiqaravi duadua tiko. E ca noqu lewaeloma niu sega ni vakarautaka rawa vei rau na gone na ka era dau cakava na vo ni itubutubu. Nikua mada ga, au se lomaleqataka tiko ga nodra rai eso tale me baleti au kei rau na gone. De dua era na kaya niu sega ni saga meu taqomaka noqu bula vakawati.”
E vukei Janet na masu me lewa vinaka na ivakarau ni lomana, me veiwekani voleka tale ga kei na Kalou. “E dau dredre sara ena bogi ni vakanomodi na vanua, qai levu na ka au veinanuyaka. Na wili iVolatabu ga kei na masu e vukea noqu moce vinaka. Au taleitaka vakalevu na Filipai 4:6, 7: ‘Moni kua ni lomaocaocataka e dua na ka, ia na ka kece me vakaraitaki vua na Kalou ena masu kei na kerekere salavata kei na vakavinavinaka, ena qai taqomaka na lomamuni kei na nomuni vakasama na vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece.’ Au masu wasoma ena bogi, au qai vakila nona veivakacegui o Jiova.”
Na vosa ni veivakadeitaki i Jisu me baleta na masu ena Ulunivanua ni Veiolive e rawa ni vukei keda ena gauna eda lomaocaoca kina, e kaya: “Ni kila na Tamamudou na ka dou vinakata ni bera mada ga ni dou kerea.” (Maciu 6:8) Ena vinakati ga meda kerekere vua. E bibi na masu meda “toro voleka [kina] vua na Kalou.” Na kena yaga? “Ena qai toro voleka mai vei kemuni o koya.”—Jemesa 4:8.
E dau veivakacegui na masu nida lomaocaoca, ia e levu tale na ka e dau yaga kina noda masu. E “Daurogo masu” o Jiova, qai yavala me vakacegui ira na vakasaqarai koya ena vakabauta. (Same 65:2) Qori na vuna e vakavulici ira kina nona imuri o Jisu mera “masu tiko ga mera kua ni soro koso.” (Luke 18:1) Meda kerea tiko ga nona veidusimaki kei na nona veivuke na Kalou, da qai vakadeitaka ni na vakaicovitaka noda vakabauta. Meda kua ni vakatitiqataka ni na rawa ni yavala me veivukei. Na noda ‘sega ni cegu ena masu’ e vakaraitaka nida vakabauta dina.—1 Cesalonaika 5:17.
NA IBALEBALE DINA NI VAKABAUTA
Na cava sara mada na vakabauta? Qo e okati kina noda “vulica” se kila “tiko ga” na veika me baleta na Kalou. (Joni 17:3) Na imatai ni ka eda na cakava oya meda kila na nona rai ena iVolatabu. Eda na raica kina ni kilai keda yadudua o koya, e via vukei keda tale ga. Ia na vakabauta e sega ni nomu kila ga eso na ka me baleti koya. Ena vinakati tale ga mo drau veitokani voleka ena veidokai. Me vaka ga na veitokani kei na dua, ena sega ni yaco ga vakasauri. Ena “dei vinaka” noda vakabauta na Kalou ke da vulica e levu tale na ka me baleti koya, da “cakava na ka e vinakata” kei na noda vakadinadinataka na nona veivuke. (2 Korinica 10:15; Joni 8:29) Na mataqali vakabauta qori e vukei Janet me kua kina ni lomaocaoca vakalevu.
E kaya o Janet: “E dei na noqu vakabauta niu raica nona veivuke o Jiova. Levu na gauna e vakayacori vei keitou na ivalavala tawadodonu, dau dredre toka kena taqei. Au sega ni walia rawa neitou leqa ena noqu kaukaua ga, ia ni keitou masu wasoma, e dau taqomaki keitou o Jiova. Niu vakavinavinakataki koya, au nanuma lesu na veika e dau cakava vei keitou. E vukei keitou vakalevu ena gauna sara ga keitou vinakata kina. E vakalougatataki au tale ga me so noqu itokani lotu vaKarisito dina. Era dau tu vakarau e veigauna mera vukei au, ra ivakaraitaki vinaka tale ga vei rau na luvequ.” *
“Au kila na vuna e kaya kina o Jiova ena Malakai 2:16: ‘Au cata na veisere.’ Ena mosimosi ga vua e sega ni cala ni tawayalodina o watina. Sa vakayabaki nona biubiu o tamai keitou, ia so na gauna au dau galili. Ni yaco qori au na saga meu vukea e dua, ni na yaga tale ga vei au.” Ni muria o Janet na ivakavuvuli vakaivolatabu me kua ni dau tiko taudua, e sega kina ni lomaocaoca vakalevu. *—Vosa Vakaibalebale 18:1.
Na Kalou e “tamadra na sega ni vakatamani qai nodra ivakatawa na yada.”
E kaya o Janet: “Dua na veivakacegui levu noqu kila ni ‘tamadra na sega ni vakatamani’ na Kalou ‘qai nodra ivakatawa na yada.’ Ena sega ni biuti keitou me vakataki watiqu.” (Same 68:5) E kila o Janet ni sega ni dau vakatovolei keda na Kalou ena “ka ca.” Ia e “lomasavu” ni solia na vuku “vei keda kece” kei na “kaukaua e uasivia na kaukaua ni tamata” meda kua ni lomaocaoca vakalevu.
Ia vakacava ke da lomaocaoca ni leqataki noda bula?
^ para. 9 Raica na 1 Korinica 10:13; Iperiu 4:16.
^ para. 10 Me ikuri ni ivakamacala me baleta na ivakasala meda kua kina ni lomaocaoca vakalevu, raica na ulutaga levu “O Dau Lewa Vinaka Nomu Bula?” ena Yadra! ni Julai 2015, sa tiko tale ga ena Internet ena www.jw.org.


c: text/html

text:
NA RAI NI IVOLATABU | VAKAVINAVINAKA
Vakavinavinaka
E bibi me tiki ni noda bula na vakavinavinaka. Sa vakadinadinataki ni yaga qori ena noda bula vakayago, ivakarau ni vakasama, kei na ivakarau ni lomada.
Ena yaga vakacava ena nomu bula na vakavinavinaka?
KA ERA KAYA NA SAENITISI
E tukuni ena dua na ulutaga ni ivola na Harvard Mental Health “ni dau vakavu marau vakalevu na vakavinavinaka. E totoka na ivakarau ni yalo e uqeta na vakavinavinaka, qai sotavi kina e levu na ka marautaki. Ena bulabula vinaka kina vakayago e dua, ena vukei koya me vosota na veika dredre, qai dei nona veitokani.”
KA E KAYA NA IVOLATABU
Eda uqeti ena iVolatabu meda dau vakavinavinaka. A vola na yapositolo o Paula: “Me laurai na nomuni vakavinavinaka.” E rawa ni veiuqeti va qori o Paula ni dau vakavinavinaka sara ga o koya. Kena ivakaraitaki, a ‘vakavinavinakataka tiko ga na Kalou’ ena nodra ciqoma e levu na itukutuku e vunautaka vei ira. (Kolosa 3:15; 1 Cesalonaika 2:13) Ke o via marau dina, kua ni vakavinavinaka ga ena so na gauna. Ia me tiki sara ga ni nomu bula na vakavinavinaka. Na vakavinavinaka ena taqomaki iko mai na itovo o na sega ni taleitaki kina qai vakaseavutaka nomu marau me vaka na nanumi iko ga, vuvu, kei na yaloca.
E vakasakiti na nona dau vakavinavinaka na Dauveibuli, vei keda mada ga na tamata! E kaya na Iperiu 6:10: “Sega ni tawayalododonu na Kalou me guilecava na nomuni cakacaka kei na loloma oni vakaraitaka ena vuku ni yacana.” Kena ibalebale e tawayalododonu na Dauveibuli ke sega ni dau vakavinavinaka.
“Moni marau tiko ga. Ni vakavinavinakataka na ka kece.”
—1 Cesalonaika 5:16, 18.
E yaga vakacava ena noda veimaliwai kei ira eso tale na noda dau vakavinavinaka?
KA SA VAKADINADINATAKI
Nida vakavinavinaka vua e dua e soli iloloma vei keda, e vosa vakayalovinaka se vukei keda, ena kila o koya ni taleitaki se marautaki na ka e solia se cakava. Ke caka vinaka tale ga vei iko e dua na vulagi ni dolava na katuba, ena marau vakalevu ke o vakavinavinakataki koya.
KA E KAYA NA IVOLATABU
E kaya o Jisu: “Moni dau soli ka, ena qai soli vei kemuni. Era na sova ina nomuni ilobi ni isulu e dua na ivakarau e sinai vinaka, ena tabaki sobu, ena kuretaki, ena vuabale.” (Luke 6:38) Rogoca mada na italanoa qo me baleti Rose, dua na goneyalewa galu mai Vanuatu.
E dau tiko o Rose ena nodra soqo ni lotu na iVakadinadina i Jiova. Ia e sega ni kila na ka e vakamacalataki ni sega ni kila na vosa vagalu, e sega tale ga ni dua na lewenilotu e kila na vosa vagalu. Erau qai gade yani e dua na veiwatini rau kila vinaka na vosa vagalu. Ni rau via vukei Rose, rau tekivuna kina na vuli vosa vagalu. E kaya ena marau o Rose: “Au kalougata dina ni levu na noqu itokani era lomani au.” Dua na veivakalougatataki vei rau na veiwatini nodrau raica na marau i Rose, kei na nona sa vakaitavi ena soqo ni lotu. E marautaka tale ga o Rose na nodra sasaga eso mera vulica na vosa vagalu me vakarawarawataka na veivosaki.
“O koya e cabora na vakavinavinaka me nona isoro e vakalagilagi [koya na Kalou].”
—Same 50:23.
O na bucina vakacava na yalo ni vakavinavinaka?
KA E KAYA NA IVOLATABU
E veisemati vinaka na ka eda vakila kei na ka eda vakasamataka. E masuta o Tevita vua na Kalou: “Au vakasamataka vakatitobu na nomuni cakacaka kece, au vakasamataka vakabibi na cakacaka ni ligamuni.” (Same 143:5) Io, e dau vakasamataka vakatitobu o Tevita na ka e cakava ena vukuna na Kalou. Na nona dau vakasamataka na cakacaka i Jiova ena nona bula taucoko e uqeti koya me dau vakavinavinaka.
E veivakasalataki na iVolatabu: ‘Ni dau vakananuma na ka kece ga e dina, e uqeta na veilomani, e rogo vinaka, e kilikili, e ganita me vakacaucautaki.’ (Filipai 4:8) E vakabibitaki ena matavosa “dau vakananuma” meda dau vakasama vakatitobu. Qori ena uqeti keda meda dau vakavinavinaka.
“[Ena] vakaraitaka na yalomatua na vakanananu ni lomaqu.”
—Same 49:3.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“Me Vakavinavinakataki Nomu Yalomatua!”
A CAVUTA na vosa qori o Tevita e Isireli makawa ena nona vakacaucautaki Apikali, e dua na marama erau a sota. Na cava e uqeti Tevita me vakacaucautaki koya? Cava eda na vulica vei Apikali?
A sotavi Apikali o Tevita ena gauna e dro voli kina vei Tui Saula. E wati Apikali o Nepali na turaga vutuniyau qai vakani ira tu nona qelenisipi ena veiulunivanua ena ceva kei Juta. Ratou vaka na “bai” o Tevita kei ratou nona tamata ni ratou ‘taqomaka’ na qelenisipi i Nepali vaka kina o ratou na ivakatawa. E muri e tala o Tevita nona mata vei Nepali, e kerea na kakana ‘ga e tu vua.’ (1 Sam. 25:8, 15, 16) E veiganiti vinaka qori ni vakasamataki na ka e cakava o Tevita kei ira nona tamata ni ratou taqomaka voli na ka e taukena o Nepali.
Na yaca Nepali e kena ibalebale “Lialia,” qai donu vinaka na kena vakatokayacataki vua. E kaukaua qai mosimosi na itautau ni nona vosa, e sega ni rogoca na kerekere i Tevita. E vakavakarau sara o Tevita me totogitaki Nepali ena nona viavialevu kei na nona tawaveinanumi. Sa na tau vei Nepali kei na nona vuvale na ca ni nona vosa vakalialia.—1 Sam. 25:2-13, 21, 22.
Ni kila o Apikali na ka sa na vakarau yaco, e yaloqaqa me cakava kina e dua na ka. Ena veidokai e vakamasuti Tevita me nanuma na nona veiwekani kei Jiova. E vakarautaka tale ga na kakana vei Tevita, o koya ena veiliutaki vakatui, vaka kina o ira nona tamata. E vakadinata o Tevita ni o Jiova e vakayagataki Apikali me kua ni caka cala vua na Kalou. E mani kaya vei Apikali: “Me vakavinavinakataki nomu yalomatua! Mo vakalougatataki mada ga ni o tarovi au meu kua ni vakadavedra ena siga qo.”—1 Sam. 25:18, 19, 23-35.
Eda na sega ni via vakataki Nepali, meda sega ni vakavinavinakataka na ka e caka ena vukuda. Kena ikuri, ke da raica ni vakarau caka e dua na ka ca, meda saga ena noda vinaka kece meda vakamalumutaka kina na ituvaki qori. Io, eda rawa ni duavata kei na daunisame ni tukuna vua na Kalou: “Ni vakavulici au ena lewamatau kei na kilaka.”—Same 119:66.
De dua era na raica eso tale na vinaka ni noda lewamatau. Ke ra mani tukuna kina e dua na ka se sega, era na rairai vakataki Tevita ni a kaya: “Me vakavinavinakataki nomu yalomatua!”


text:
TARO 15
O na Marau Vakacava?
“E vinaka na veleti kakana draudrau e tu vata kei na loloma e ca na bulumakau uro e tu vata kei na veicati.”
“O yau o Jiova na nomu Kalou, o koya e vakavulici iko mo vinaka kina, o koya e tuberi iko ena sala mo lakova.””
“Era marau o ira na kauaitaka nodra bula vakayalo, nira na wili mera lewe ni Matanitu vakalomalagi.”
“Mo lomana na kainomu me vaka nomu lomani iko.”
“Na ka tale ga oni vinakata mera cakava vei kemuni na tamata, moni cakava tale ga vei ira.”
“Era marau o ira na rogoca na vosa ni Kalou ra qai muria tiko ga!”
“Ke levu mada ga na ka e tu vua e dua, ena sega ni vakatau na nona bula ena veika e taukena.
“O koya gona, ke sa tiko na kakana, na isulu, meda lomavakacegu ena veika qo.”
“E marau vakalevu o koya e solia na ka, vakalailai o koya e taura na ka.”


text:
Learn about doping in Rugby and the importance of staying clean. Our educational resource will show you all you need to know.
1.
Kua kau yani kina na RTP ke dua na dau qito toso cake mai na TP
2.
Ko ira walega na dau qito e ra curu yani kin a RTP mai na TP
Na parokaramu ni World Rugby Out of Competition (OOC) me baleta na nodra dikevi na dau qito, e ra na okati kina eso na isoqosoqo ni Rakavi Unioni kei ira na dauqito lewe 15 kei na lewe ya 7. Ko ira kece na dauqito era digitaki me ra okati e na vakadidike ni parokaramu oqo (World Rugby OOC Testing Programme) era na wili ki na “Registered Testing Pool” (RTP), ka so era na wili ki na “Testing Pool” (TP) me ra na vakadikevi kina. Ena gadrevi vei ira kece na dauqito oqori me ra dau vakaraitaka na veivanua e ra tiko kina, me tarova na kena vakayacori na vakadidike ni sega ni soli na itukutuku (No notice Out of Competition Testing).
1.
Au na kila vakacava ni’u sa wili tiko ena RTP se TP?
2.
Meu vakaraitaka vakacava nai tukutuku ni vanua au na tiko kina?
3.
Edau gadrevi beka e 60 na miniti me ra vakadikevi kina na dau qito?
4.
Au na kila beka vakacava na gauna e sa na vakayagataki kina na ivakarau e dau vakayagataki e na gauna e sa dau oti kina na vula ni qito?
5.
Na vanua cava me’u vakauta kina na itukutuku ni vanua au tiko kina?
6.
Ko cei ena rawa ni raica na itukutuku ni veivanua au na tiko kina?
7.
E vakavica beka na kena dau gadrevi nai tukutuku ni veivanua au na dau tiko kina?
8.
Vakaevei ke’u sa curu tiko ena NADO’s National RTP?
9.
E rawa beka ni dua tale e vakalewena na itukutuku ni veivanua au na tiko kina ena vukuqu?
10.
Au na veisautaka vakacava na itukutuku ni vanua au tiko kina e na loma ni dua na vula tolu?
11.
Na cava na ibalebale ni sega ni kilai na vanua ko tiko kina (Whereabouts Failure)?
12.
E dua beka na kedrau duidui na Missed Test ena RTP kei na Missed Test ena TP?
13.
Na cava ena yaco vei au kevaka au sa vakacala vakatolu na noqu gauna ni noqu vakadikevi?
14.
E dau cava se tini rawa beka na noqu Wherabouts Failures?
15.
Na cava nai tavi ni noqu isoqosoqo se Union ena noqu veitosoyaki?
16.
Kevaka au wili ena RTP, au gadrevi li me’u na tiko me 1 na aua taucoko ena vanua ka’u a lokuca tu me’u tiko kina me dua na aua?
17.
Ena vakaevei kevaka au sa vakacegu mai na rakavi ia ka’u se lewe tikoga ni RTP se TP?
18.
Au na raica tale beka mai evei e so nai vakamacala?
E sa vakarautaka na World Rugby na idusidusi ni vei digitaki me kilai kina se i wasewase cava ko lewena na RTP se TP. Na TP e ra lewena na dau qito ka ra lewe ni dua vei ira na 20 na timi ka tiko sara e cake e na sotasota ni rakavi ni vuravura, ka vaka talega kina ko ira e ra lewe 15 na tini ni rakavi lewe ya 7 e ratou tiko e liu kei ira tale e so na dau qito e ratou digitaka na lewe ni World Rugby. E ra lewe ni RTP ko ira na dau qito ka ra ririkotaki vakalevu ka tau tiko vei ira na vakatatabu e na loma ni dua na gauna. E ra okati kina ko ira na dau qito era sa laveti cake mai na TP e na nodra cakava e tolu (3) na cala ni nodra sega ni vakaraitaka na vanua e ra tiko kina e na loma ni 12 na vula, ka vaka kina ko ira tale e so e ratou nanuma na lewe ni matabose e cake ni World Rugby, ni ra ririkotaki. E sa na qai veitaratara yani kei na nomu Unioni ko iratou na World Rugby, me baleta na iwasewase cava ko lewena kei na vanua mo dau vakaraitaka kina na itukutuku ni vanua ko tiko kina.
Talevi Lesu e cake
Na i tukutuku dina ni vanua ko vakaitikotiko kina, e sa nomu i tavi se dua ko digitaka me na vakaraitaka yani na vanua ko tiko kina ena veisiga. Nai tukutuku oqori me rawa ni vakayagataka na vakailesilesi ni vakadidike se Doping Control Officer (DCO) me na veitaratara yani kei iko ena dua na gauna (sega ni vakaraitaki vei iko) mo na vakadikevi kina. Sa ikoya oqo na veitukutuku e so e dodonu me vakaraitaki e na veisiga e na loma ni tolu na vula:
Talevi Lesu e cake
Io, e na vaka kina e na loma ni gauna ko sega ni dau qito kina se e na gauna ko mavoa kina me la’ki vakavuna na nomu sega ni qito e na nomu isoqosoqo se na timi ni nomu vanua. E na veigauna vaka koya e sa na vakadeitaki ni ko tiko e na nomu itikotiko tudei e na loma ni 6 na kaloko e na yakavi ki na 7 na kaloko e na mataka. E na sega ni gadrevi mo dau vakaraitaka yani na vanua ko tiko kina qai vakavo kevaka ko via veisautaka na itukutuku ni gauna kei na vanua me vaka e vakamacalataki tiko e na tikina e 10.
Talevi Lesu e cake
E dau duidui na vula ni qito mai na dua na vanua ki na dua tale, ka dau vakavuqa me vakayacori e na vica na vula veitaravi. E sa dau vakaraitaki vei ira kece na isoqosoqo ni qito ka ra okati e na isoqosoqo ni rakavi e vuravura (World Rugby) na gauna e ra sega ni ra dau veisisivi kina me rawa ni ra vakadewataka vei ira na nodra dau qito. E dodonu mo vakasalataka na World Rugby se na National Anti-Doping Organisation (NADO kevaka ko lesu totolo mo la’ki qito ni se bera na kena vula.
Talevi Lesu e cake
E na vakauta yani vei iko na itukutuku na World Rugby se na NADO ki na nomu isoqosoqo ni qito na sala cava kei na vanua mo vakauta yani kina na nomu i tukutuku e gadrevi. Na fomu ka vakauta yani na World Rugby me vakaleweni ka vakau tale yani kina (A) World Rugby se NADO mai vei iratou na nomuni Union (B) se mai na ADAMS (ke na vakayagataki) se (C) Me vakau vakadodonu vei iratou na NADO.
E na ciqoma na World Rugby na nomui tukutuku ke ko a vakauta vakadodonu ki na NADO ka sa tiko oti na nodrau veivakadonui na World Rugby kei na NADO. Ke sega ni tiko e dua na veivakadonui, ia me na vakauta na nomu itukutuku na nomudou Union se na ADAMS ki na World Rugby.
Talevi Lesu e cake
Na itukutuku kece ni vanua ko vakaitikotiko kina se veitosoyaki kina, ka sa vakau oti vei iratou na World Rugby; na nomu Union se ki na NADO ena maroroi sara vakavinaka ka na sega ni vakadewataki vakaveitalia. Era na dau vakayagataka ga ko ira na dau vakadidike mai na “World Anti doping Agency” (WADA) E tiko talega eso nai soqosoqo me vaka na WADA ka rawa ni ra tauri tukutuku mai na ADAMS (website) ke sa tu oti vei ira na veivakadonui mai vei iratou na vakadikevi iko. Ko ira oqo era na vakasalataki vakamatua sara me na vakayagataki walega nai kemui tukutuku ena kena sagai me tarovi na vakayagataki ni wainimate gaga.
Talevi Lesu e cake
Ena dau kerea vaka va ena vei yabaki na World Rugby mai vei iratou na nomu Unioni nai tukutuku ni veivanua ko na tiko kina. Nai tukutuku oqori sa dodonu me na dau soli tiko ki na World Rugby ni se vo e rua na macawa ni se bera ni tekivu na vei vula tolu. Nai wasewase ni veivula tolu mai World Rugby sa vaka koto oqori era:
Talevi Lesu e cake
Kevaka e sa vakacurumi tiko na yacamu ena NADO’s National RTP, e sa na gadrevi mo na dau vakaraitaka yani na vanua cava ko na dau tiko kina me vaka e virikotori tiko e na tikina e 2. Mo na dau vakarautaka talega na “60 na miniti” mo na vakadikevi kina kei na vanua me qaravi kina na nomu vakadikevi ena loma ga ni nomudou NADO. Na NADO ena veitaratara yani kei na nomu Unioni me na vakaraitaki yani vei iko ni ko sa wili tiko ena RTP. Ena tokaruatakitale vei iko na veika tale eso mo na vakarautaka ni bera ni ko na vakauta yani nai tukutuku ni nomu veitosoyaki.
Talevi Lesu e cake
Io, e rawa ni ko digitaka e dua me na solia na itukutuku ni vanua o na tiko kina ena vukumu. Ia, ko sa na beitaki ga kevaka e bera se cala nai tukutuku e soli mai. Me kua ni cala na i tukutuku matailalai mevaka na gauna kei na vanua ni nomuni vakakaukauwa yago ena vei macawa/ veivula/ nai tuvatuva ni nomuni qito/ nai tuvatuva ni keba ni vakavakarau na qito kei na veivanua e na vakayacori kina na qito ni timi ni Vanua (kevaka ko sa digitaki mo ni lewena), na veivanua koni na la’ki qito kina, na nomuni ilakolako kei na icili, e sa na rawa me na vakadewataka yani na itukutuku kece oqori e dua na lewe ni nomu soqosoqo se Unioni.
Talevi Lesu e cake
E sa dodonu mo vakaraitaka sara vakatotolo ena gauna ga ko sa kila kina ni ko na sega ni rawa ni la’ki vakadikevi ena vanua kei na gauna sa lokuci tu. yalataki. ko vakaitikotiko kina me ratou kila rawa na vanua vou mo laki vakadikevi kina ka me na veisautaki ni vanua sa lokuci oti tu. Nai tukutuku ni veisau me soli yani ki na World Rugby se nomu soqosoqo se Unioni, se vakadodonu ki na NADO. Na veisoqosoqo oqori e ra na rawa ni vakaraitaka vei iko na ivalavala ni kena vakaleweni na veisau.
Kevaka ko na gadrevi mo vakauta yani na veisau ena loma ni dua na vula tolu ki na World Rugby, e na rawa mo vakauta ena email ki na
update@worldrugby.org
Mo nanuma mo vakaraitaka na yacamu, yaca ni nomu isoqosoqo se Unioni ka vaka kina na veisau ni vanua, tiki ni siga kei na gauna.
Talevi Lesu e cake
Oqo e rawa ni yaco kevaka ko sega ni vakaraitaka yani e na gauna yalataki na vanua ko tiko kina se kevaka ko calataka e dua na nomu gauna ni vakadikevi baleta ni ko sega ni soli yani na itukutuku ni vanua ko tiko kina.
Talevi Lesu e cake
Io, na “Missed Test” ena RTP sa ikoya na nomu a sega ni tiko rawa ena Vanua kei na gauna lokuci taumada mo qaravi kina ena loma ni 60 na miniti ko a sa vakaraitaka oti.
Na ‘Missed Test’ sa ikoya ni ‘Sega ni Vakayacori na Veitarogi’ ena TP, vua na gone digitaki me tarogi. Ni dau visiko yani na DCO, e qai dau yali tu na gone qo mai na nonai tikotiko tudei (primary location) se ena nona ikarua ni tikotiko (secondary location) na gone qo ka a vakadeitaki taumada tu ena nodrai ivola itukutuku maroroi. E dau vakayacori na visiko ni ‘Vetarogi’ (Test) vakaoqo ena itikotiko erua ena loma ga ni 24 na aua ena gauna ni ‘Sotasota ni qito rakavi’ (Rugby season) se, ena gauna ni ‘Cegu tu na qito’ (Off-season) se, ena gauna ni ‘Vakabulabula tiko ni a mavoa voli mai’ (period of injury) se, ena gauna ni a ‘Tauvimate tiko’ (period of illness).
Kevaka e sa vakadinadinataki ni ko sa calata na Missed Test e na TP, e san a rawa ni lavaki mo sauma na isau ni veika e a vakayagataki e na gauna e a sagai tiko kina mo vakadikevi. Ke sa yaco me vaka kina e san a vakauta yani na World Rugby kin a nomu iSoqosoqo ni qito na ivola tukutuku ni ilavop me saumi e 200 na paodi e na veigauna kece ko calata kina gauna ni laurai se vakadikevi.
Talevi Lesu e cake
(a)
Testing Pool – Kevaka sa tolu na nomu vakacala tiko na gauna ni sota se cala na vanua ko a tukuna taumada ena loma ni 12 na vula ena TP ko san a kaucake ki na RTP. E sa na qai vakavuna me gadrevi vei iko mo vakaraitaka yani e na loma ni 60 tale na miniti na vanua kei na gauna ko tiko kina. E na sega ni tokitaki na cala e na TP kin a RTP. Kevaka ko sega ni cakava e tolu na cala ni sega ni vakaraitaki na vanua ko tiko kina e na loma ni 3 nna vula e san a rawa ni ko lesu tale kin a TP.
(b)
Registered Testing Pool – Kevaka ko vakacala na ivakarau ni nomu vakaraitaka na vanua ko tiko kina e na loma ni 12 na vula e na RTP e san a rawa ni tau vei iko na itotogi ka vakarautaki ena Anti-Doping Rule Violation ka rawa ni ko na totogitaki tu me dua se rua na yabaki.
Talevi Lesu e cake
Io, e sa na rawa ni oti se cava na gauna ni cala ni Whereabouts Failures ni oti e 12 na vula mai na siga ka yaco kina na cala veitalia na levu nni sabalo ni vakadidike ka sa tauri oti mai vei iko e na loma ni 12 na vula. E na cava na Whereabouts failures e na gauna esa tos kina kin a RTP e dua na dau qito main a TP.
Talevi Lesu e cake
(a)
Na nomu Unioni e sa gaunisala ni nomu veitaratara kei na World Rugby. Ena vakaraitaka ki na World Rugby o ira na Dauqito sa digitaki me ra tiki ni World Rugby ena RTP se TP ka vakatau mai nai wiliwili se veika e vakatura mai na World Rugby.
(b)
E na rawa ni ko ni digitaka na nomu Unioni se na Kalavo ko lewena me na dau vakalewena nai tukutuku ni veitosoyaki ena vukumu. E dodonu me na dau kila na nomu Unioni se nomu Kalavo na vei tukutuku kece me baleta na nomu rakavi. Ia sa na biu vakatabakidua vua iko na Dauqito kevaka ena cala se bera na kena vakau yani nai tukutuku ni nomu veitosoyaki.
(c)
E na sega ni rawa ni la’ki beitaki tale e dua e na cala ni tukutuku se e na kena veisautaki me la’ki vakavuna na kena sega ni sega ni sega ni vakayacori rawa na veivakadikevi.
(d)
Sa i tavi ni nomu Unioni ka ra lewe ni World Rugby me ra veivuke ena veika taucoko me baleta na ituvatuva ni vakadikevi ni World Rugby OOC Testing Programme ka sa na rawa ni soli na itotogi vua na Unioni kevaka e sega ni vakayacori na veivuke oqo.
Talevi Lesu e cake
Io, kevaka ko na gadreva me kua ni ko wili vaka Missed Test, sa dodonu mo tiko me 60 na miniti me vaka na gauna sa lokuci mo na vakadikevi kina. Sa dodonu kina mo dau digitaka vakavinaka na aua ko na dau tiko rawa kina mo vakadikevi ka na sega kina ni gadrevi mo dau veisautaka vaka wasoma na gauna ko lokuca.
Talevi Lesu e cake
Sa na nomu i tavi mo na volavola ki na nomu Unioni ka vakaraitaka ni ko sa cegu mai na rakavi ena qitotaka na rakavi e vuravura. E sa na bokoci na yacamu mai na Testing Pool ko a wili tu kina ena gauna sa na yaco yani kina na nomu i vola ni vakacegu ki na World Rugby.
Talevi Lesu e cake
Nai lavelave taucoko ni Ika 21 lawa ni World Rugby Regulation ena rawa ni kunei ena tikina e kunei kina na lawa ni World Rugby website ena
worldrugby.org/keeprugbyclean.
Na veika me baleta na itukutuku ni nomu veitosoyaki se veivanua ko na tiko kina e rawa ni kunei ena lawa tabana e 21tikina e5.6 ni ni ka 21 ni lawa (Regulation 21).
Na taro kei na kena isau e vakarautaki me vukei ira na dauqito kei na Lewe ni soqosoqo se unioni ka ra vakaitavi tiko ena World Rugby OUT of Competition Testing Programme. Kevaka e koto e dua na duidui kei kena e virikotori tu e na lawa 21 (Regulation 21), e sa na vakabau ga na Regulation 21.
Kevaka e so tale na ka ko gadreva mo kila, mo qai veitaratara kei na nomu isoqosoqo se unioni se mo taro vakadodonu sara ki na World Rugby ena
update@worldrugby.org.
Talevi Lesu e cake
Copyright © World Rugby 2015.
E sa soli na veivakadonui me lavetaki nai vola oqo mo vakayagataka ga o iko se me ka ni vuli walega. Na kena lavetaki, soli se veiwaseyaki yani mo rawa i lavo kina e sa vakatabui dredre sara.


text:
Na iVola Tabu kei Jisu:Na iVola Tabu Makawa e parofisaitaka na lako mai nei Jisu. 1 Pita 1:10-12.Na iVola Tabu e tukuni Jisu. 2 Pita 1:16-18.Na iVola Tabu e vakaliuci keda vei Jisu. 2 Pita 1:19.Na iVola Tabu kei keda:Me vakadewataki vakacava na iVola Tabu. 2 Pita 1:20.E veisautaka vakacava na noda bula na Ivola Tabu? 1 Pita 1:21.O Jisu e a kacivaka na Nona lako mai kei na kena inaki ena Nona Vosa ka ra vola na parofita eso: “Ni ka’u a tukuna taumada vei kemudou na ka ka’u a rawata: ni sa mate na Karisito ena vuku ni noda ivalavala ca, me vaka na iVola Tabu, ni sa bulu talega, ka ni sa tucake talega ena ikatolu ni siga me vaka na iVola Tabu.” (1 Korinica 15:3-4).Ni oti na Nona lako cake ki Lomalagi, o iratou na Nona tisaipeli e ratou vola na veika e a cakava ko Koya kei na ka e vakatavulica me rawa ni da kilai Jisu ka solia noda bula ki Vua.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_wppt_h
style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
PAROFISAI BALETI JISU ENA IVOLA TABU MAKAWA“A bula oqo era sa taroga ko ira na parofita ka vakasaqara matua, o ira era sa parofisaitaka na loloma ena nomudou, ni ra sa vakasaqara se gauna cava, se vakaevei na gauna sa vakatakila vei ira na Yalo i Karisito sa tiko ena lomadra, ni sa tukuna mada e liu na rarawa i Karisito kei na ka vinaka sara ena qai muri mai.” (1 Pita 1:10-11)style.visibilitystyle.rotationppt_xppt_yppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
PAROFISAI KEI NA VOSA NI KALOULesoni 10 ni June 3, 2017
Na vei parofisai e tukuna taumada na bula nei Jisu kei na Nona cakacaka era yaco taucoko. O ira era kacivaka na “lagilagi ka na muria” (1 P. 1:11) era na yaco talega.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_y
NA I VOLA TABU E VAKALIUCI KEDA VEI JISU“A sa tu talega vei keda na vosa sa vakadinadinataki vakalevu cake, a parofisai,ia dou sa caka vinaka kevaka dou sa vakananuma kina me vaka kina cina sa serau ena vanua sa butobuto, ka malua me kida mai na mataka, ka cabe mai kina lomamudou na kalokalo ivolasiga.” (2 Pita 1:19)Ni oti na nona wasea na nona tukuni yalo, o Pita e vakayaloqaqataki keda me da semati keda vei Jisu ena veiwekani talei ena noda vulica na iVola Tabu.O Jisu na kalokalo ivolasiga, na rarama e lako mai kina vuravura qo me vakabulai keda main a butobotu ni valavala ca (Vakatakila 22:16; Joni 3:19; 8:12).Ni da tu vakarau me da ciqoma na Vosa ni Kalou, eda veiwekani vaka voleka cake kei Jisu. Na yaloda e vakasinaiti ena rarama e solia ko Jisu ena veisiga ka da yaco me vuana ni da “rarama kei vuravura” (Maciu 5:14).style.visibilitystyle.rotationppt_xppt_yppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_y
“Na parofisai eso me vulici, ka vakatautauvatani na bula nei Karisito kei na nodra volavola na parofita. E.G.W. (Fundamentals of Christian Education, cp. 47, p. 382)E vakilaitaki Koya kei na parofisai eso, ka tukuna vaka vuqa, Era vola na ka me baleti Au; era tukuniyalotaki Au. Na iVola Tabu na ivola duadua ka solia na iyaloyalo vinaka kei Karisito Jisu; ka kevaka era vulica kece na tamata me ivola ni nodra lesoni, ka talairawarawa kina, e sega ni dua na yalo ena yali.”style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility
E VEISAUTAKA VAKACAVA NA NODA BULA NA IVOLA TABU?“ni sa sega ni vu na parofisai ena gauna e liu ena lewa ni tama, sa vosa ga na tamata yalosavasava ni Kalou me vaka sa vakauti ira na Yalo Tabu.” (2 Pita 1:21)Na Vosa ni Kalou e tiko kina e dua na kaukauwa matalia baleta eda rawa ni kilai Jisu – na noda rarama kei na bula – ena veivuke ni Yalo Tabu ni da wilika (Joni 5:39).Veivakavoui. E solia na vuku kina veivakabulai ka valarautaki keda me da cakava na cakacaka vinakaVakavuvuli. E yaga me veivakavulici ka veidusimaki kina yalododonuDusidusi. E vatonaki keda ka vakadodonutaki kedaNa iVola Tabu e sega ni vola e cakava na tamata. Na Yalo Tabu e cakacaka ena lomadra “na tamata yalosavasava ni Kalou” ka ra vola. Sa yaco kina na iVola Tabu me tiko kina e dua na kaukauwa talei ka rawa ni veisautaka na nodra bula o ira era vulica ena vakabauta me vaka e kaya o Paula ena 2 Timoci 3:15-17:style.visibilitystyle.rotationppt_xppt_yppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_ystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilityppt_xppt_yppt_wppt_hstyle.visibilityppt_xppt_yppt_wppt_h
ME VAKADEWATAKI VAKACAVA NA I VOLA TABU“ni dou sa kila taumada na ka oqo, ni sa sega na parofisai ena iVola Tabu sa sega ni kilai e liu na kena ibalebale.” (2 Pita 1:20)Na cava na ibalebale ni “sa sega ni kilai e liu na kena ibalebale.” ena vakasama ni parofisai?O Pita e vinakata me levea na vakadewa ni vakasama ga se vakavuvuli cala ka rawa ni vakayagataki mai vei ira na “vakavuvuli lasulasu ka ra na kauta mai vakailo na veivakavuvuli vakadomobula ka vaivakarusai.” (2 Pita 2:1).style.visibilitystyle.rotationppt_xppt_yppt_xppt_ystyle.visibilityppt_xppt_yppt_yppt_yppt_ystyle.visibilitystyle.rotationppt_wppt_wppt_hppt_xppt_yppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hppt_xppt_y
NA IVOLA TABU E VAKADINADINATAKI JISU“Ni keitou a sega ni muria na itukuni sa caka vaka vuku, ni keitou a tukuna vei kemudou na Nona kaukauwa kei na Nona lako mai na noda Turaga ko Jisu Karisito, ia keitou sa raica dina ga na nona ivalavala vaka-turaga.” (2 Pita 1:16)O ratou na Kosipeli e ratou talanoataka na ivakavuvuli kei na caka mana nei Jisu. Ena gauna e vola kina o Pita na nona ivola, eso vei ira era sa veikauyaki tu ena kedra maliwa na vakabauta me vaka na volavola sa ceguva na Kalou.Ia, o Pita e via vakaukauwataka na nodra vakabauta o ira era a sega ni sotavi Jisu ena nona vakadeitaka vei ira ni a raica e matana na veika e cakava o Jisu.O Pita e a curuma e vuqa na veika vivinaka kei Jisu, ka digitaka me wasea e dua vei ira ena nona ivola: Na Veivakamataliataki. O Pita e rogoca na domo ni Tamana ni vakadeitaka na Nona veiwekani kei Jisu na Luvena (Maciu 17:1-8)style.visibilitystyle.rotationppt_xppt_yppt_xppt_ystyle.visibilityppt_wppt_hstyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility


text:
NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Maji 2016
Ena vulici qo ena ika2 ni Me ina ika29, 2016.
Ra iTabagone
—Oni sa tu Vakarau Moni Papitaiso?
Tolu na taro ena vukei iko mo vakatulewa.
Ra iTabagone
—O na Vakavakarau Vakacava Mo Papitaiso?
Vakacava ke o sega ni vakadeitaka ni o sa rawa ni papitaiso? Se o via papitaiso, ia rau nanuma nomu itubutubu mo wawa tale vakalailai?
Na Cava Meda Cakava Meda Duavata Tiko ga Kina?
Na raivotu e volatukutukutaki ena Vakatakila wase 9 e dusia na bibi ni noda duavata.
O Jiova e Dusimaki Ira Nona Tamata ena Sala ni Bula
Eda na vakaraitaka vakacava nida qara na veidusimaki i Jiova?
O Rawa ni Veivuke ena Nomu iVavakoso?
O na vakaraitaka vakacava na yalo ni daukaulotu ena ivavakoso o lewena?
Ucui Ira na Parofita ena Yalo ni Veiqaravi
Nodratou ivakaraitaki o Isikeli, Jeremaia kei Osea ena vakaukauataki keda nida oca, yalolailai se dredre na itavi eda lesi kina.
Taro na Dauwiliwili
Ena gauna cava era bobula tu kina na dauveiqaravi ni Kalou vei Papiloni na Ka Levu? A kauti Jisu dina o Setani ina valenisoro me temaki koya?


text:
Vakacava Keu Galili?
Ka o rawa ni cakava
1. Kauaitaka na Veika o Vinaka Kina. (2 Korinica 11:6) E vinaka mo kila eso na nomu malumalumu, ia se levu ga na ka o rawa ni cakava. Ni o kila rawa na veika o vinaka kina ena vakanuideitaki iko, o na sega ni beci iko ga, o na sega tale ga ni galili. Tarogi iko mada, ‘Na cava au vinaka kina?’ Vakasamataka eso nomu taledi se itovo vinaka.
2. Kauaitaki ira tale eso. Saga mo veikilai mada ga kei na dua se rua na tamata. E kaya o Jorge e dua na cauravou: “
Nomu taroga se ra sa vakacava tiko se veika me baleta nodra cakacaka, o na kilai ira vinaka kina.”
Vakatutu: Kua ni veitokani ga kei ira oni tabavata. Eso na ivakaraitaki ni veitokani vinaka era volai tu ena iVolatabu, e duidui nodra yabaki ni bula, me vakataki Ruci kei Neomai, Tevita kei Jonacani, Timoci kei Paula. (Ruci 1:16, 17; 1 Samuela 18:1; 1 Korinica 4:17) Nanuma na veivosaki e ka ni lewe rua, sega ni vosa tiko ga e dua. E dau taleitaki o ira na dau vakarorogo vinaka. Kua ni leqa ke o dau mamadua—o na sega ni vosa duadua tiko ena gauna ni veitalanoa!
3. “
Veikauaitaki.” (1 Pita 3:8) Ke o sega ni duavata kei na nona rai o koya vosa tiko, laiva mada ga me vosa. Veitalanoataka ga na tikina drau duavata kina. Ke o nanuma mo vakadodonutaki koya, cakava qori ena yalomalua kei na yalovinaka.
Vakatutu: Vosa vei ira tale eso ena yalovinaka. Kua ni veiba tawayaga se veivakanini, se mo vakadonui iko ga vakataki iko. Era na taleitaki iko vakalevu ke o “
vosa ena yalovinaka ena gauna kece.”—Kolosa 4:6.
VULICA ESO TALE NA KA
DROINI YAVALA
O Cei na iTokani Dina?
Rawarawa na kunei ira na itokani ca, ia o na kunea vakacava na itokani dina?


text:
IKURI
Na Dina me Baleta na Tamana, Luvena, kei na Yalo Tabu
O IRA na vakabauta na ivakavuvuli ni Letoluvakalou era kaya ni ratou tiko vakalewetolu na Kalou
Levu vei ira na vakabauta na Letoluvakalou era vakaraitaka vakadodonu nira sega ni rawa ni vakamacalataka na ivakavuvuli qori. Ia era na kaya tiko ga ni qo e ivakavuvuli mai na iVolatabu. E vakavure vakasama tale ga vei keda meda kila ni vosa na “Letoluvakalou” se “Duatolu Tabu,” e sega sara ga ni volai ena iVolatabu. Ia e tiko beka kina na vakasama ni Letoluvakalou? Me rawa nida sauma na taro qo, meda raica mada e dua na tikinivolatabu era dau vakayagataka e levu me tokona na ivakavuvuli ni Letoluvakalou.
“SA KALOU KO KOYA NA VOSA”
E kaya na Joni 1:1 ena vakadewa ni Ai Vola Tabu: “E nai vakatekivu sa bula ko koya na Vosa, a rau sa tiko vata kei na Kalou ko koya na Vosa, a sa Kalou ko koya na Vosa.” E muri, ena wase ni ivola vata tiko ga oya, sa qai vakaraitaka vakamatata kina na yapositolo o Joni ni o Jisu “na Vosa.” (Joni 1:14) Ni vakatokai na Vosa me Kalou, era nanuma kina eso ni rau Kalou ruarua na Luvena kei na Tamana, erau le dua ga.
Nanuma tiko ni tikinivolatabu qo a volai taumada ena vosa vaKirisi. E muri, o ira na daunivakadewa era sa qai vakadewataka ina vosa tale eso. Ia eso na dauvakadewa ni iVolatabu era sega ni vakadewataka me “sa Kalou ko koya na Vosa.” Ena vuku ni cava? Ena nodra kila na vosa vaKirisi e volai taumada kina na iVolatabu, era kaya ni tikinivolatabu qo e dodonu me duatani na kena vakadewa. Ia me vakadewataki vakacava? Qo eso na kena ivakaraitaki: “Na Logos [Vosa] e ka vakalou.” (A New Translation of the Bible) “A sa dua na kalou o koya na Vosa.” (The New Testament in an Improved Version) “Sa tiko vata kei na Kalou o koya na Vosa, e kabula vakalou.” (The Translator’s New Testament) E macala mai na vica na vakadewa qo ni sega ni Kalou o koya na Vosa. * Ia ena nona itutu cecere ni vakatauvatani kei ira na vo ni ibulibuli i Jiova, e vakatokai kina na Vosa me “dua na kalou.” Na ivakavakayagataki ni “kalou” eke e kena ibalebale, “o koya sa kaukaua.”
VAKASAQARA ESO TALE NA ITUKUTUKU
Levu era lecava na lawa ni vosa vaKirisi e taurivaki ena iVolatabu. O koya gona, o na kila vakacava na ka e vakaibalebaletaka sara ga na yapositolo o Joni? Dikeva mada e dua na kena ivakaraitaki: E vakamacalataka vei ira na gone o qasenivuli e dua na lesoni. Ni oti na ivakamacala nei qasenivuli, era sega ni duavata na gonevuli ena ibalebale ni ka e tukuna o qasenivuli. Na cava era na cakava na gonevuli me matata kina vei ira na ivakamacala nei qasenivuli? E rawa nira kerei qasenivuli me tukuna eso tale na itukutuku. Nodra kila eso tale na itukutuku era na kila vinaka kina na lesoni era vulica. Ena va tale ga qori noda kila na ibalebale ni Joni 1:1, ena vinakati meda raica tale na Kosipeli i Joni meda kila kina e levu na itukutuku me baleta na itutu i Jisu. Noda kila e levu tale na itukutuku ena vakarawarawataka na noda kila na ibalebale dina ni ka a cavuta o Joni.
Me kena ivakaraitaki, dikeva mada na ka e qai kaya o Joni ena wase 1, tikina e 18: “E sega ni dua na tamata sa raica na Kalou [Kaukaua Duadua ga] ena dua na gauna.” Ia era raici Jisu na tamata ena gauna oya, ni a kaya o Joni: “A sa yaco me tamata ko koya na Vosa [Jisu], ka tiko vata kei keda, ia keitou a raica na nonai ukuuku.” (Joni 1:14, Ai Vola Tabu) E rawa vakacava me Kalou Kaukaua Duadua ga o Jisu? E kaya tale ga o Joni ni “tiko vata kei na Kalou” o koya na Vosa. Ia ena tiko vata vakacava e dua kei koya ga vakataki koya? Kena ikuri, me vaka e volai ena Joni 17:3, e vakaraitaka vakamatata o Jisu ni rau duidui o koya kei Tamana. E vakatokai Tamana me “Kalou dina duadua ga.” Sa qai tinia na nona Kosipeli o Joni ena nona kaya: “Era volai qo moni vakabauta kina ni o Jisu na Karisito na Luve ni Kalou.” (Joni 20:31) Dikeva ni sega ni vakatokai eke o Jisu me Kalou, ia me Luve ni Kalou. Na ikuri ni itukutuku qo ena Kosipeli i Joni e vakaraitaka na ibalebale dina ni Joni 1:1. E rawa ni tukuni ni “dua na kalou” o koya na Vosa, se o Jisu, baleta ni cecere tale ga na nona itutu, ia e sega ga ni tautauvata kei na Kalou Kaukaua Duadua ga.
VAKADEITAKA NA NOMU ITUKUTUKU
Vakasamataka tale mada na ivakaraitaki ni qasenivuli kei na nona gonevuli. Kaya mada ke so e se sega ga ni cegu na lomadra, e dina ni sa vakamacalataka vei ira o qasenivuli eso tale na itukutuku. Na cava e rawa nira cakava? E rawa nira raica e dua tale na qasenivuli mera rogoca kina eso tale na ivakamacala me baleta na ulutaga vata ga oya. Ke vakadeitaka na ikarua ni qasenivuli na ka vata ga a tukuna na imatai ni qasenivuli, sa na rawa ni oti kina na nodra lomatarotaro e levu na gonevuli. Ke sega tale ga ni cegu na lomamu ena ka e vakaibalebaletaka na dauvola iVolatabu o Joni me baleta na veiwekani i Jisu kei na Kalou Kaukaua Duadua ga, e rawa ni o qara eso tale na itukutuku vua e dua tale na dauvola iVolatabu. Dikeva mada me kena ivakaraitaki na ka a vola o Maciu. A kaya o Jisu me baleta na ivakataotioti ni ituvaki kei vuravura: “E sega ni dua e kila na siga ya kei na kena aua, era sega ni kila na agilosi mai lomalagi, e sega ni kila na Luvena, e kila duadua ga o Tamana.” (Maciu 24:36) Eda kila vakacava mai na veivosa qo ni o Jisu e sega ni Kalou Kaukaua Duadua?
E kaya o Jisu ni levu na ka e kila o Tamana mai vei Luvena. Ia ke Kalou Kaukaua Duadua o Jisu, ena kila tale ga na ka e kila o Tamana. Kena ibalebale, erau sega ni tautauvata o Luvena kei na Tamana. Ia era na kaya eso: ‘E rua na bula nei Jisu. E ke, e vosa tiko me vaka e dua na tamata.’ Ia ke vaka kina, vakacava na yalo tabu? Ke tiki ni letoluvakalou me vakataki koya na Tama, na cava a sega kina ni kaya o Jisu ni kila na yalo tabu na ka e kila o Tamana?
Ni o vulica tiko ga na iVolatabu, o na vulica e levu tale na tikinivolatabu me baleta na ulutaga qo. Era na tukuna kece ga na ka dina me baleti koya na Tamana, Luvena, kei na yalo tabu.


text: 1 Qo na itekivu ni itukutuku vinaka kei Jisu Karisito, na Luve ni Kalou:2 Me vaka e vola na parofita o Aisea: “(Raica! Au sa tala yani na noqu italai me liu vei iko,* me vakarautaka na nomu sala.)+3 E dua na domo e kacivaka voli ena vanua talasiga, ‘Ni vakarautaka na sala i Jiova,* vakadodonutaka na nona sala.’”+4 E tiko ena vanua talasiga o Joni na Dauveipapitaisotaki, e vunautaka voli mera papitaiso o ira na veivutuni, me vosoti kina nodra ivalavala ca.+5 Era qai tabili vua o ira kece ena vanua o Jutia kei ira kece na lewe i Jerusalemi me lai papitaisotaki* ira ena uciwai na Joritani, nira vakatusa na nodra ivalavala ca.+6 E vakaisulu o Joni ena vuti ni kameli, qai vauca e tolona na beleti leca,+ e kena kakana na vodre kei na denioni ni veikau.+7 E dau vunautaka: “O koya ena muri mai e kaukaua sara vei au, e sega mada ga ni ganiti au meu cuva sobu meu sereka na wa ni nona ivava.+8 Au papitaisotaki kemuni ena wai, ia ena papitaisotaki kemuni o koya ena yalo tabu.”+9 E biuti Nasareci e Kalili ena gauna ya o Jisu me lai papitaisotaki koya o Joni ena Joritani.+10 Ni lamata ga mai wai e raica ni wase rua na lomalagi, mani lako sobu vua na yalo tabu me vaka na ruve.+11 E qai rogo mai lomalagi e dua na domo e kaya: “O iko na Luvequ lomani; au vakadonui iko.”+12 E uqeti koya sara na yalo tabu me lako ina vanua talasiga.13 E tiko ena vanua talasiga me 40 na siga ni vakatovolei koya tiko o Setani.+ E tiko vata kei ira na manumanu kila, ia era vukei koya na agilosi.+14 Ni sa vesu o Joni, sa qai lako i Kalili o Jisu+ me lai vunautaka na itukutuku vinaka ni Kalou+15 e kaya: “Sa yaco mai na gauna lokuci, sa voleka na Matanitu ni Kalou. Ni veivutuni,+ ni vakabauta na itukutuku vinaka.”16 Ni taubale voli ena baravi kei Kalili,* e raici rau sara na veitacini o Saimoni kei Adriu+ ni rau bala lawa tiko i wai,+ ni rau gonedau.+17 E mani kaya vei rau o Jisu: “Drau muri au mai, au na lesi kemudrau mo drau gonedau ni tamata.”+18 Sega ni bera ni rau biuta na nodrau lawa rau qai muri koya.+19 Ni toso vakalailai i liu, e raici Jemesa na luvei Sepeti, kei Joni na tacina, ni rau vakavinakataka tiko na nodrau lawa e loma ni waqa,+20 sega tale ni bera ni sa kacivi rau. Rau mani biuti Sepeti tu yani na tamadrau kei ira na tamata cakacaka me rau muri Jisu.21 Eratou gole sara i Kapenaumi.E curu ina valenilotu ena Siga ni Vakacecegu o Jisu, e tekivu veivakavulici sara.+22 Era kurabui na rogoci koya ena nona veivakavulici ni vakavulici ira tiko me vaka e tu vua na lewa, e sega ni vakataki ira na vunivola.+23 E tiko tale ga ena nodra valenilotu ena gauna ya e dua na tagane e curumi yalo velavela, e kailavaka mai:24 “Me icavai vei keimami nomu lako mai, Jisu na kai Nasareci?+ O mai vakarusai keimami? Au kilai iko vinaka, o iko na Yalosavasava ni Kalou!”+25 Ia e cudruva na timoni ya o Jisu, e kaya, “Galu, lako tani vua!”26 E vakavuna na yalo velavela me cuquraki koya, e kaikaila ena domona taucoko, sa qai biuti koya.27 Era kurabui na lewenivanua, ra qai veikayaka: “Na cava qo? Na ivakavuvuli vou? E vakaroti ira mada ga na yalo velavela ra qai talairawarawa vua.”28 Sega ni bera sa robota na yasayasa taucoko o Kalili kei na vanua volekata na kena itukutuku.29 Oti ya eratou biuta na valenilotu me ratou lako ina vale nei Saimoni kei Adriu, rau veitomani tale ga o Jemesa kei Joni.+30 Eratou tukuna sara vua ni davo koto na tinai wati Saimoni+ ni katakata na yagona.31 E lako yani vua o Jisu, taura na ligana me duri. E oti na nona katakata, mani vakarautaka sara na marama qo na ka eratou gadreva.32 Ni sa yakavi, sa dromu tale ga na siga, era qai kau yani vua na tauvimate kei ira e curumi ira na timoni;+33 era mai kumuni tu e matanivale na lewenikoro kece.34 E vakabula e levu na tauvimate,+ e vakasava tale ga e levu na timoni, ia e sega ni vakatara mera vosa na timoni nira kilai koya ni Karisito.*35 E duri ena matakacaca ni se buto o Jisu, qai curu i tuba me lai masu ena dua na vanua lala.+36 Ia e qai vaqarai koya o Saimoni kei na so tale.37 Ni ratou kunei koya, eratou kaya vua: “Era vaqarai kemuni na lewenikoro kece.”38 E qai kaya vei ratou: “Tou lako ina dua tale na vanua, ina veikoro voleka meu lai vunau tale ga kina, qo na vu ni noqu lako mai.”+39 E mani lako me vunau ena nodra valenilotu ena yasayasa taucoko o Kalili, e vakasavi ira tale ga na timoni.+40 E lako tale ga mai e dua na vukavuka, e tekiduru sara qai vakamasuti koya: “Ke oni vinakata, ni vakasavasavataki au mada.”+41 E tuburi Jisu na loloma, mani dodoka na ligana me tarai koya, qai kaya vua: “Au vinakata! Mo savasava mai.”+42 E yali vakasauri na nona vukavuka, mai savasava yani.43 E vakaroti koya matua qai vakatalai koya me lako,44 e kaya vua: “Kua mada ni lai talanoa vua e dua, mo lai vakaraitaki iko ga vua na bete, mo qai cabora na ka e vakarota o Mosese mo vakasavasavataki kina,+ me ivakadinadina vei ira.”+45 Ia ni nadaku ga na tagane, sa lai talanoataka wavoki na ka kece e yaco. E sega kina ni rawa vei Jisu me lako doudou yani ina koro, mani tiko voli ga ena ibili ena vanua e sega ni tawani vakalevu. Ia era tabili ga yani vua na lewenivanua mai na veiyasana kece.+


text:
NA RAI NI IVOLATABU
Na iCavacava kei Vuravura
E kaya na 1 Joni 2:17: “Sa takali tiko yani na vuravura kei na kena gagadre.” Na “vuravura” cava qori? Ena takali vakacava? Ena gauna cava?
Na “vuravura” cava ena yaco na kena icavacava?
KA E KAYA NA IVOLATABU
Ni laurai ena vuravura qori ni tiko na kena “gagadre” qai cata na Kalou, e macala kina ni sega ni vakaibalebaletaki tiko ina vuravura qele. Ia e dusi ira na kawatamata era sega ni vakarorogo vua na Kalou, era kena meca. (Jemesa 4:4) Era na “lewai mera rusa tawamudu.” (2 Cesalonaika 1:7-9) O ira ga na talairawarawa vei Jisu Karisito nira “sega ni vakavuravura” era na rawata na bula tawamudu.—Joni 15:19.
E kaya kina na 1 Joni 2:17: O “koya e cakava na loma ni Kalou ena tu ga me sega ni mudu.” Ena rawa kina ni nuitaka na bula tawamudu ena vuravura qo, me vaka e kaya na Same 37:29: “O ira na yalododonu era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.”
“Ni kua ni lomani vuravura se na ka e tu e vuravura. O koya e lomani vuravura, ena sega ni lomani koya o Tamada.”—1 Joni 2:15.
Ena yaco vakacava na icavacava kei vuravura?
KA E KAYA NA IVOLATABU
E wase vakarua na ka ena yaco. Kena imatai, ena vakarusa na Kalou na lotu lasu, e vakatokai me o “Papiloni na Ka Levu,” e vakatauvatani tiko kei na dua na yalewa saqamua. (Vakatakila 17:1-5; 18:8) E kaya na saqamua qo ni yalodina vua na Kalou, ia e dau tokoni ira na iliuliu vakapolitiki e vuravura. O ira sara ga na iliuliu qori era na qai vakarusai koya tale. “Era na cata na saqamua, era na ravuti koya, era na vakaluvawaletaki koya, era na kania na lewena, ra qai vakamai koya vakadua ena bukawaqa.”—Vakatakila 17:16.
Oti ena qai golevi ira na iliuliu vakapolitiki na Kalou—o “ira na tui kei vuravura.” Era na rusa kei ira na tamata ca ena “ivalu ni siga levu ni Kalou Kaukaua Duadua,” e vakatokai tale ga me o “Amaketoni.”—Vakatakila 16:14, 16.
“Moni vakasaqarai Jiova, o kemuni kece na yalomalumalumu e vuravura . . . Moni vakasaqara na yalododonu, moni vakasaqara na yalomalumalumu. De oni na vuni kina ena siga ni cudru i Jiova.”—Sefanaia 2:3.
Gauna cava ena yaco kina na icavacava qori?
KA E KAYA NA IVOLATABU
Ena yaco na icavacava ena gauna era sa vakaroti oti kina e levu me baleta na Matanitu ni Kalou—na matanitu qori ena sosomitaka na veiliutaki vakatamata. (Taniela 7:13, 14) E kaya o Jisu Karisito: “Ena vunautaki mada na itukutuku vinaka qo ni Matanitu ni Kalou ena veiyasa i vuravura me ivakadinadina ina veimatanitu kece, sa na qai yaco na icavacava.” (Maciu 24:14) Na cakacaka vakavunau qori ena vakavotui kina na lewadodonu kei na loloma ni Kalou, e tiki tale ga ni “ivakatakilakila” e dusia tiko na icavacava. Era okati tale ga ena ivakatakilakila na ivalu e vuravura, uneune, dausiga kei na tauvimate.
E tukuni ena iVolatabu na ituvaki ena yaco ena “iotioti ni veisiga,” e vakamacalataka tale ga na nodra itovo e levu. E tukuni kina: “Ena vakilai kina e levu na ka dredre. Nira na dau lomani ira ga na tamata, era na lomana na ilavo, . . . era na talaidredre vei ira nodra itubutubu, . . . era na sega ni lewa vinaka na yalodra, era na voravora, era na sega ni vinakata na ka e dodonu, . . . era na lomana ga na marau era sega ni lomana na Kalou.” *—2 Timoci 3:1-5.
Na veika kece qori e yaco ni voleka na iMatai ni iValu Levu ena 1914. Me tekivu mai na yabaki qori sa kacivaki na Matanitu ni Kalou ena veiyasa i vuravura. E itavi dokai gona vei ira na iVakadinadina i Jiova nodra vakacolati ena ilesilesi qori. Na ivola sara mada ga era veisoliyaka tiko e kena usutu Na Vale ni Vakatawa Kacivaka na Matanitu i Jiova.
“Mo dou yadra tiko gona, ni dou sega ni kila na kena siga se na kena aua.”
—Maciu 25:13.
^ para. 14 Me ikuri ni vakamacala, raica na wase 9 ni ivola Na Cava Sara Mada e Kaya na iVolatabu? tabaka na iVakadinadina i Jiova. Sa tu tale ga ena www.jw.org.


text:
O Bau Kila?
Era caka vakacava na ivolavivigi ena gauna vakaivolatabu, ra qai vakayagataki vakacava?
E tukuni ena Kosipeli i Luke ni a cereka na ivolavivigi i Aisea o Jisu, e wilika, oti qai viviga tale. Ena itinitini ni nona Kosipeli o Joni, e cavuta tale ga na ivolavivigi ena nona vakamacalataka ni sega ni okata rawa kece kina na cakamana i Jisu.—Luke 4:16-20; Joni 20:30; 21:25.
Era caka mada vakacava na ivolavivigi? Era vakabiri vata ena drega na tikitiki ni kulinimanumanu leca me rawa nira vivigi. Ena qai viviraki tale ena dua na kau me tiko i loma na vanua e caka kina na volavola. E leleka qai tuvai sobu na ka e volai. Ke balavu na kulinimanumanu se kuta ena vakaitautauri na muana ruarua, me rawarawa kina nona cereka na tikina me wilika o koya e dau wiliwili, oti me viviga tale.
E kaya na Anchor Bible Dictionary ni “yaga na ivolavivigi ni rawa ni balavu sara [levu na gauna e rauta ni 10 na mita] rawa tale ga ni biu kece kina na veika e volai tu ena dua na ivola levu.” Kena ivakaraitaki, e tukuni ni Kosipeli i Luke e rawa ni 9.5 na mita na balavu ni kena ivolavivigi. Ena so na gauna, e dau koti vakamatau na tutu ni ivolavivigi kece, e masiraki ena vatu varovaroa, qai rokataki.
O cei o ira na “iliuliu ni bete” era tukuni ena iVolatabu vaKirisi vaKarisito?
Mai na gauna e tauyavutaki kina na veiliutaki vakabete e Isireli, dau dua ga e vakaitavi tiko vakabete levu ena loma ni dua na gauna, ena balavu tale ga nona qarava tiko na ilesilesi qori. (Tiko Voli Mai na Lekutu 35:25) O Eroni e imatai me lesi kina. Kena ivakarau me dau sosomitaki ira ga na luvedra tagane ulumatua. (Lako Yani 29:9) Levu gona na kawa i Eroni tagane era bete, e vica ga era bete levu.
Nira mai veiliutaki e Isireli eso tale na matanitu, era lewa tu ga na gauna me vakacegui se digitaki kina e dua na bete levu e Jiu. Ia e laurai ni o ira na lesi vou era digitaki mai na vuvale kilai se rogo, levu ga na gauna era kawa i Eroni. Na icavuti gona “iliuliu ni bete” e vakaibalebaletaki sara tiko ga vei ira na veiliutaki ena veiqaravi vakabete. Na iliuliu ni bete era rawa ni okati kina o ira na iliuliu ni 24 na iwasewase era veiqaravi tiko vakabete, ira na lewe ni vuvale rogo era cavutu mai na vuvale era bete, se o ira na veiqaravi tu vakabete levu ia sa ra vakacegui, me vakataki Anasa.
VULICA ESO TALE NA KA
SAUMI NA TARO VAKAIVOLATABU
O Cei Dina e Vola na iVolatabu?
Era tukuna na dauvola iVolatabu ni vakavuna qai dusimaka na volai ni iVolatabu na Kalou. Rawa vakacava nida vakabauta na ka e volai?


text: 15 Era lako vei Jisu na Farisi kei na vunivola mai Jerusalemi+ ra qai kaya vua:2 “Na cava era beca kina na nomu tisaipeli na nodra ivakavuvuli na qase? Me kena ivakaraitaki, era sega ni vuluvulu* ni bera na kana.”+3 E sauma vei ira o Jisu: “Na cava oni beca kina na ivunau ni Kalou ena nomuni ivakavuvuli?+4 Me kena ivakaraitaki, e kaya na Kalou, ‘Mo rokovi tamamu kei tinamu,’+ e kaya tale ga, ‘Me vakamatei o koya e vosavakacacataki tamana se tinana.’+5 Ia oni kaya, ‘O koya e tukuna vei tamana se tinana: “Na ka kece e tiko vei au me bau yaga vei kemudrau au sa yalataka me nona na Kalou,”+6 e sega ni gadrevi vua me rokova na tamana.’ Qori oni sa vakatanitaka kina na vosa ni Kalou ena nomuni ivakarau makawa.+7 Ni dau veivakaisini! E tukuni kemuni vinaka o Aisea ni kaya,+8 ‘O ira qo era vakarokorokotaki au ga ena tebenigusudra, na lomadra e yawa sara vei au.9 E tawayaga nodra qaravi au nira vakavulica ga na ivakaro vakatamata me ivakavuvuli.’”+10 E kacivi ira na tu e kea qai kaya vei ira: “Ni vakarorogo vinaka sara moni kila na kena ibalebale.+11 E sega ni vakadukadukalitaka na tamata na ka e curu yani i gusuna, e vakadukadukalitaki koya ga na ka e lako mai gusuna.”+12 Eratou qai lako na tisaipeli me ratou lai tukuna vua: “Oni kila nira tarabe na Farisi nira rogoca na ka oni tukuna?”+13 E sauma: “Na kau kece e sega ni tea na Tamaqu vakalomalagi ena cavuraki.14 Laivi ira. O ira qori era dauveituberi mataboko. Ke tubera gona na mataboko na mataboko, erau na lutu ruarua ina qara.”+15 E qai kaya o Pita: “Ni vakamatatataka vei keitou na vosa vakatautauvata qori.”16 E kaya o Jisu: “Dou lecava tale ga na kena ibalebale?+17 Dou lecava ni ka kece e curu i gusu e yaco sara i kete, oti e lako tani yani me benu?18 Ia na ka e lako tani mai na gusu e vu mai na loma ni tamata, qo ga e vakadukadukalitaki koya.+19 Kena ivakaraitaki, e vu mai na loma ni tamata na vakanananu ca,+ na laba, na veibutakoci, na veiyacovi tawadodonu,* na butako, na lasu, na vosa veibeci.20 Qori na veika e vakadukadukalitaka na tamata, e sega ga ni vakadukadukalitaki koya na nona sega ni vuluvulu* ni bera ni kana.”21 E biuta na vanua ya o Jisu me lako sara ina yasayasa vakaTaia kei Saitoni.+22 E qai lako yani vua e dua na marama ni Finaisi ena yasayasa ya, e kacivaka yani: “Ni lomani au, Turaga, na Luvei Tevita. E dau curumi timoni vakalevu na luvequ yalewa.”+23 Ia e sega ni tukuna vua e dua na ka. Era mani lako vua na nona tisaipeli mera kerei koya: “Ni vakatalai koya, ni tagi muri kedatou tiko ga mai.”24 E sauma o Jisu: “Au sega ni talai vua tale e dua, vei ira ga na sipi ni matanitu o Isireli era yali tu.”+25 Ia e lako yani vei Jisu na marama qo, e cuva sara vua qai kaya: “Turaga, ni vukei au!”26 E sauma o Jisu: “E sega ni dodonu me soli na kedra madrai na gone vei ira na luvenikoli.”27 E kaya na marama ya: “E dina Turaga, ia na luvenikoli mada ga era dau kania na tikitiki ni kakana e lutu mai na teveli ni nodra turaga.”+28 E kaya vua o Jisu: “Sa dua na ka na nomu vakabauta, me yaco mada ga na nomu kerekere.” E vakabulai o luvena ena gauna vata ga ya.29 E biuta sara na vanua ya o Jisu, me lako volekata yani na Wasa o Kalili,+ e cabe ina ulunivanua, qai lai dabe toka kina.30 Era lako yani vua e dua na ilala levu, era kauti ira yani na lokiloki, mavoa, mataboko, galu, kei na levu tale, ra lai biuti ira ena yava i Jisu, e qai vakabulai ira kece.+31 Dua na ka nodra kurabui na ilala levu nira raica nira sa vosa na galu, era vakabulai na vakaleqai tu na yagodra, lako na lokiloki, rai na mataboko, era qai vakalagilagia kina na Kalou ni Isireli.+32 Ia e kacivi ratou nona tisaipeli o Jisu qai kaya: “Au lomani ira dina na ilala levu qo+ ni sa tolu mai na siga nodra tiko vata kei au, ia era sega ni kania e dua na ka. Au sega ni via vakasukai ira nira walokai de ra bale koso e gaunisala.”+33 Eratou kaya vua na tisaipeli: “Eda tu qo ena vanua lala, me keitou lai kauta mai vei na madrai me rauti ira na ilala levu qo?”+34 E kaya vei ratou o Jisu: “E vica na ibuli e tu qori?” Eratou kaya: “E vitu kei na vica na ika lalai.”35 Mani tukuna vei ira na ilala levu mera dabe ena qele,36 e taura na vitu na ibuli kei na ika, e vakavinavinakataka, tikitikica, qai tekivu veisoliyaka vei ratou na tisaipeli, ratou wasea sara yani vei ira na ilala levu.+37 Era kana kece, era mamau, era qai taura e vitu na basikete* sa sinai tu ena ivovo ni ka sa tikici oti tu.+38 Na kedra iwiliwili na kana qo e 4,000 na tagane, sega ni wili kina na yalewa kei na gone.39 Ni talaci ira oti na ilala levu ya o Jisu, e qai vodo i waqa me soko sara ina yasayasa vakaMakitala.+


text:
LESONI 11
Ena Yaga Vakacava Vei Keda na iVakavuvuli Vakaivolatabu?
1. Na cava e gadrevi kina meda dusimaki na kawatamata?
E vuku cake vei keda na Dauveibuli. E kauaitaki keda ni Tama dauloloma. E sega tale ga ni nona inaki meda lewai keda ga. (Jeremaia 10:23) Me vaka ga na kena gadrevi me rau dusimaka e dua na gone lailai na nona itubutubu, e gadrevi tale ga me dusimaki keda kece na Kalou. (Aisea 48:17, 18) Na ivakavuvuli ena iVolatabu e veidusimaki, e isolisoli ni Kalou.—Wilika 2 Timoci 3:16.
E vakavulici keda na lawa i Jiova kei na nona ivakavuvuli ena ka meda cakava me vinaka kina noda bula nikua kei na sala meda vakalougatataki tawamudu kina ena veigauna se bera mai. Ni buli keda na Kalou, e dodonu ga meda talairawarawa ina nona veidusimaki.—Wilika Same 19:7, 11; Vakatakila 4:11.
2. Na cava na ivakavuvuli vakaivolatabu?
Na yavu ni ivakavuvuli ena iVolatabu e tukuna na ka e vinakata na Kalou meda cakava ena levu na ituvaki. Ia na lawa e tiko ga na vanua e vakayagataki kina. (Vakarua 22:8) E gadrevi meda vakayagataka na noda vakasama meda rawa ni kila na sala e veidusimaki kina na ivakavuvuli ena ka meda cakava. (Vosa Vakaibalebale 2:10-12) Kena ivakaraitaki, e kaya na iVolatabu ni isolisoli ni Kalou na bula. Na ivakavuvuli qori e rawa ni dusimaki keda ena noda vanua ni cakacaka, e vale, se da gole ina dua tale na vanua. Ena vukei keda meda dau qaqarauni.—Wilika Cakacaka 17:28.
3. Na cava e rua na ivakavuvuli bibi meda muria?
A tukuna o Jisu e rua na ivakavuvuli e bibi sara ga meda muria. Kena imatai e vakavotuya na inaki ni noda bula na kawatamata, oya meda kila na Kalou, da lomani koya qai qaravi koya ena yalodina. Meda vakasamataka tiko na imatai ni ivakavuvuli qori ena noda vakatulewa kece. (Vosa Vakaibalebale 3:6) O ira na muria na ivakavuvuli qori era na veitokani kei na Kalou, era na bula tawamudu ra qai vakila na marau dina.—Wilika Maciu 22:36-38.
Na ikarua ni ivakavuvuli e vauca na noda veimaliwai vinaka kei ira tale na so. (1 Korinica 13:4-7) Na noda muria na ivakavuvuli qori e okati kina na noda vakatotomuria na ka e dau cakava na Kalou vei ira eso tale.—Wilika Maciu 7:12; 22:39, 40.
4. E yaga vakacava vei keda na ivakavuvuli vakaivolatabu?
Na ivakavuvuli vakaivolatabu e vukei ira na lewenivuvale ena sala me vakaduavatataki ira kina na loloma. (Kolosa 3:12-14) E taqomaka tale ga na vuvale na Vosa ni Kalou ni veidusimaki ena dua na ivakavuvuli bibi, oya me dei na vakawati.—Wilika Vakatekivu 2:24.
Ena sega ni leqa na veika vakayago eda vinakata, ena taqomaki tale ga na lomada nida muria na ivakavuvuli vakaivolatabu. Kena ivakaraitaki, o ira na boso ni cakacaka era dau taleitaki ira na tamata cakacaka era muria na ivakavuvuli vakaivolatabu me baleta na daudina kei na gugumatua. (Vosa Vakaibalebale 10:4, 26; Iperiu 13:18) E vakavulici keda tale ga na Vosa ni Kalou meda lomavakacegu ena ka e gadrevi dina ena noda bula, me bibi cake mai na veika vakayago na noda veitokani kei na Kalou.—Wilika Maciu 6:24, 25, 33; 1 Timoci 6:8-10.
E taqomaka tale ga na noda bula na noda muria na ivakavuvuli vakaivolatabu. (Vosa Vakaibalebale 14:30; 22:24, 25) Kena ivakaraitaki, noda muria na lawa ni Kalou meda kua ni mateni ena taqomaki keda mai na mate e rawa ni veivakaleqai kei na vakacalaka. (Vosa Vakaibalebale 23:20) E vakadonuya o Jiova meda gunu alakaolo, ia me vakalailai ga. (Same 104:15; 1 Korinica 6:10) E yaga tale ga vei keda na ivakavuvuli vakalou ni vakavulici keda meda qarauna na noda itovo kei na veika eda vakasamataka. (Same 119:97-100) Ia era sega ni doka wale ga na lotu vaKarisito dina na ivakatagedegede ni Kalou baleta ena yaga vei ira. Era cakava qori me rokovi kina o Jiova.—Wilika Maciu 5:14-16.
VULICA ESO TALE NA KA
Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu?
Muria na iVakarau ni Bula e Taleitaka na Kalou
E rawa nida muria na ivakarau ni bula e vakamarautaki Jiova. E rawa sara ga ni o nona itokani.
Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu?
Na Rai ni Kalou me Baleta na Bula
E raica vakacava na Kalou na vakalutu, tauri dra, kei na nodra bula na manumanu?
BALETI KEIMAMI
Kerea Mo Vuli iVolatabu
Rawa ni o vulica wale na iVolatabu ena gauna kei na vanua e ganiti iko.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Na Cava mo Cata Kina na iYaloyalo Vakasisila?
O na rawa ni cata?
Ka era tukuna eso kei na kena dina
Sala mo cata kina na iyaloyalo vakasisila
O na rawa ni cata?
Ke o vakayagataka na Internet, mo namaka ni o na raica ena dua na gauna na iyaloyalo vakasisila. E kaya o Hayley, e dua na goneyalewa yabaki 17, “O sega tale ni vaqara, e vaqarai iko mai.”
Na iyaloyalo vakasisila e rawa ni temaki ira era nakita mera kua ni sarava. E kaya o Greg, sa yabaki 18, “Au kaya niu na qaqarauni, ia au qai raica. Mo kua gona ni kaya ni o na sega sara ni raica.”
Nikua, sa rawarawa wale na kena saravi na iyaloyalo vakasisila ni vakatauvatani kei na gauna sa oti. Levu na itabagone era vakarautaka ga ra qai vakauta na itaba vakasisila ena nodra talevoni veikauyaki.
Bibi me nanumi: Ena sega toka ni rawarawa vei iko ni vakatauvatani kei rau na nomu itubutubu se tukamu ena gauna ratou se gone kina. Ia na taro, O na cata na iyaloyalo vakasisila?—Same 97:10.
E kena isau na io, ke o vinakata. Ia mo kila tiko ni ca na iyaloyalo vakasisila. Meda raica mada na ka era tukuna eso kei na kena dina ena ulutaga qo.
Ka era tukuna eso kei na kena dina
Ka era tukuna eso: E sega ni vakaleqai au na iyaloyalo vakasisila.
Kena dina: Na iyaloyalo vakasisila ena vakadukadukalitaka na nomu vakasama me vaka ga na kena vakaleqa na nomu yatevuso na tavako. Ena beci kina na ka e bulia na Kalou me vauci rau vata tiko ga e lewe rua. (Vakatekivu 2:24) Ni toso na gauna, o na sega mada ga ni vakaduiduitaka rawa na ka e donu kei na ka e cala. Me kena ivakaraitaki, era kaya eso na kenadau ni o ira na tagane era vakamatauna mera sarava na iyaloyalo vakasisila e rawa sara ga nira raica vakamamada na nodra vakalolomataki na yalewa.
E vakamacalataki ena iVolatabu nira “sega tale ni qai kila na madua” eso. (Efeso 4:19) Sa sega ni qai vakila na nodra lewaeloma e dua na ka, era sega ni rarawataka nira caka ca.
Ka era tukuna eso: Na iyaloyalo vakasisila ena vakavulici iko ena veiyacovi.
Kena dina: Na iyaloyalo vakasisila e vakavulici iko ena kocokoco. Eda beci kina qai nanumi ni inaki ga ni noda bula meda vakaceguya na noda gagadre. E sega gona ni kurabuitaki ni tukuni ena dua na vakadidike, ni o ira era vakamatauna mera sarava na iyaloyalo vakasisila e rawa nira sega ni marautaka na nodra bula vakawati.
E vakasalataki ira na lotu vaKarisito na iVolatabu mera cata na “veiyacovi tawadodonu, na ivalavala dukadukali, na garogaro vakasisila, na gagadre ca, kei na kocokoco,” na ka kece e uqeta na iyaloyalo vakasisila.—Kolosa 3:5.
Ka era tukuna eso: Era madualaka na veiyacovi o ira na cata na iyaloyalo vakasisila
Kena dina: O ira na cata na iyaloyalo vakasisila era doka na veiyacovi. Era raica me isolisoli ni Kalou e dei kina na kedrau ivau kei na veidinadinati e dua na tagane kei na dua na yalewa. O ira e va qori na nodra rai era marautaka vakalevu na nodra bula vakawati.
E sega ni wereubiubi na iVolatabu ena ka me baleta na veiyacovi. Me kena ivakaraitaki, e tukuna vei ira na tagane vakawati: ‘Mo marautaka na yalewa o vakawatitaka mai na gauna o se cauravou kina . . . Me rawai iko tiko ga na nona dodomo.’—Vosa Vakaibalebale 5:18, 19.
Sala mo cata kina na iyaloyalo vakasisila
Na cava o na cakava ke o sega ni valuta rawa nomu temaki mo raica na iyaloyalo vakasisila? Ena yaga vei iko na Draunipepa me Vakaleweni “Sala mo Cata Kina na iYaloyalo Vakasisila.”
Mo vakadeitaka ni o rawa ni valuta nomu temaki mo raica na iyaloyalo vakasisila. Mo vulica tale ga mo kua ni sarava na iyaloyalo vakasisila ke o dau raica. Ena yaga sara ke o cakava qori.
Rogoca na ka e tukuna o Calvin, sa yabaki 18, e tekivu raica na iyaloyalo vakasisila ni se qai yabaki 13 beka. E kaya, “Au kila ni cala ia au rawai meu raica tiko ga, au sega ni valuta rawa. Niu sarava oti sa qai ora tu na lomaqu. Meu tukuna vakadodonu, au qai lomavakacegu ni kila o tamaqu! Au mani vukei.”
E vulica o Calvin me cata na iyaloyalo vakasisila. E kaya: “Au veivutuni niu sarava na iyaloyalo vakasisila, au se vakila tiko ga na kena ca, ni dau lesu tale mai ena noqu vakanananu na iyaloyalo au raica. Ena so na gauna, au temaki meu vakasamataka na ka au rawa ni raica keu sarava na ka e sega ni dodonu. Ia au qai vakasamataka na levu ni noqu marau, noqu savasava, kei na veika vinaka au na marautaka niu muria na veidusimaki i Jiova.”


text:
YAVU NI VUVALE MAMARAU
E Rawa ni Marautaki na iKarua ni Nomu Vakawati
HERMAN: * “A mate ena kenisa o watiqu ni oti e 34 na yabaki neirau vakawati. Au mani vakawatitaki Linda, qai dau nanuma niu dau vakatauvatani koya kei watiqu e liu. Sa qai ikuri ga ni leqa na nodra dau weroka na noqu itokani na veika vinaka e dau kilai kina o watiqu e liu, qori e vakararawataki Linda sara ga.”
LINDA: “Ni keirau vakawati kei Herman, au nanuma ni na sega ni lomani au me vakataki watina e liu. E dau lomani koya qai vakademeni koya. Au dau veinanuyaka se na cakava tale ga qori vei au se sega.”
A veisere o Linda kei watina e liu, dua na ka na nona marau ni vakamautaki Herman. Ia me vaka ga erau tukuna ena itekivu ni ulutaga qo, eso na ituvaki dredre ena basika ena ikarua ni vakawati. *
Ke o vakawati tale, e vakacava na nomu rai me baleti watimu ena gauna qo? E kaya o Tamara, a vakawati tale ni oti e tolu na yabaki nona veisere: “Ni o vakawati ena imatai ni gauna, o nanuma ni na dei na nomu vakawati. Ia ena sega ni va qori nomu rai ni o vakawati tale, o na vakasamataka tiko ga na leqa a yaco ena imatai ni nomu vakawati.”
Ia e levu era marautaka tiko ena gauna qo na ikarua ni nodra vakawati. Na cava era cakava me dei qai marautaki kina na nodra vakawati? Dikeva mada qo e tolu na ituvaki dredre, kei na sala e rawa ni veidusimaki kina na ivakavuvuli vakaivolatabu. *
KENA IMATAI: VAKATAUVATANI WATIMU KEI WATIMU E LIU.
E kaya o Ellen, mai Sauca Aferika: “Ni keirau dau gade kei watiqu ena gauna qo ena vanua vata ga keirau dau gade tu kina kei watiqu e liu, au dau nanumi koya sara ga. So na gauna au dau vakatauvatani rau.” Ena yasana adua, o na rairai sega ni taleitaka nona dau talanoataka o watimu na imatai ni watina.
VAKATUTU: Mo namaka ni na taura toka na gauna me qai guilecava o watimu na watina e liu, vakabibi ke balavu na gauna erau vakawati tu kina. Eso mada ga era kaya nira kilalecataki watidra ena gauna qo nira kacivi ira ena yacai watidra e liu! Na cava mo cakava ke o sotava na ituvaki va qori? E kaya na iVolatabu mo “dauveikauaitaki.”
Kua ni vuvutaki watimu ke talanoataka na imatai ni nona vakawati. Ke via talanoataka, mo kauaitaka na ka e tukuna. Kua ni totolo mo nanuma ni vakatauvatani iko o watimu. E kaya o Ian, a vakawati tale ena tini na yabaki sa oti: “E sega ni vakatabuya o Kaitlyn meu talanoataka e dua na ka me baleti watiqu e liu. E raica ga me dua na sala e kilai au vinaka kina.” Na ivakarau ni veivosaki va qori drau na veivolekati kina vakaveiwatini.
Mo dau kauaitaka nona itovo vinaka o watimu. E macala ni na sega ni tautauvata sara kei watimu e liu. Ia e tiko eso tale na ka e vinaka kina. Mo saga gona mo drau veivolekati tiko ga, “[kua] . . . ni vakatauvatani koya kei na dua tale,” vakasamataka ga na veika vinaka me baleti koya qai vakaraitaka ni o domoni koya dina. (Kalatia 6:4) E kaya e dua na turaga na yacana o Edmond, sa vakawati tale: “Na nomu veitokani kei na dua, ena sega ni tautauvata kei na dua tale, e va tale ga qori ni o sa vakawati tale.”
Na cava mo cakava me kua ni vakaleqa kina nomu vakawati na nomu dau vakasamataki watimu e liu? E kaya o Jared: “Au vakamacalataka vei watiqu ni so na gauna au dau vakananuma na veika totoka keirau cakava vata kei watiqu e liu. Ia sa oti na gauna qori. Au sa marautaka noqu vakawati ena gauna qo.”
TOVOLEA QO: Tarogi watimu ke dau rarawataka na gauna o talanoataka kina na veika me baleti watimu e liu. Saga mo kila na gauna cava e sega ni veiganiti kina mo talanoataka na veika me baleti watimu e liu.
KENA IKARUA: SEGA NI KILAI WATIMU NA NOMU ITOKANI E LIU.
E kaya o Javier e dua na turaga a vakawati tale ni oti e ono na yabaki nona veisere: “Ni keirau se qai vakamau ga, e tukuna o watiqu nira dau vakalewai koya eso na noqu itokani.” E duidui na ka e sotava o Leo. E kaya: “So na gauna au rogo sara tu ga, era tukuna eso vei watiqu nira taleitaki watina e liu!”
VAKATUTU: Vakasamataka mada na vuna era tukuna kina ya. E kaya o Ian sa cavuti oti mai: “De dua e dau dredre vei ira eso mera ciqoma e dua tale era sega ni veikilai vinaka me vakataki watina e liu.” Koya gona, saga mo “yalorawarawa, . . . qai yalomalua sara vei ira kece” na tamata. (Taito 3:2) Ni o vakawati tale, ena rairai veisau na nodra rai na nomu vuvale kei na nomu itokani. Sa na so tale nomu itokani vou. E kaya o Javier, sa cavuti oti mai: “Ni oti toka e dua na gauna neirau vakawati, keirau saga me vinaka tale neirau veimaliwai kei ira na neirau itokani e liu.” E tomana: “Keirau dau saga me so tale na neirau itokani, qori na ka e vukei keirau vakalevu.”
Vakasamataka se na tarai watimu vakacava nomu dau galeleti ira nomu itokani e liu. Kena ivakaraitaki, ke o rogoca ni veivosakitaki eso na ka me baleti watimu e liu, mo lewa vinaka na ka o tukuna me kua kina ni nanuma o watimu ni beci. E kaya e dua na vosa vakaibalebale ena iVolatabu: “Na vosa vakalialia e vaka na isua ni iseleiwau, ia na yamedra na vuku ena qarauna na ka era tukuna. Ena veivakabulai na nodra vosa.”
TOVOLEA QO: Vakasamataka vinaka eso na soqo o nanuma ni na sega ni veiganiti mo drau lako kina. Ke ra taroga eso na veika me baleti watimu e liu, drau veivosakitaka rawa na sala mo drau sauma kina.
KENA IKATOLU: DREDRE MO NUITAKI WATIMU NI A SEGA NI YALODINA O WATIMU E LIU.
Ni biuti Andrew o watina erau vakamau sara kei Riley. E kaya o Andrew: “Au leqataka ni dua na siga ena biuti au tale ga o watiqu. De dua ena nanuma o Riley niu sega ni lomani koya me vakataki watina e liu, qai lai vakawati tale.”
VAKATUTU: Veivosakitaka kei watimu na ka o dau leqataka. E kaya na iVolatabu: “Ni sa sega na bose, sa sega ni yaco na ka e nanumi.” (Vosa Vakaibalebale 15:22) Ni rau cakava qori o Andrew kei Riley, erau veinuitaki kina. E kaya o Andrew: “Keirau duavata kei Riley ni sega ni iwali ni leqa na veisere. Au sa qai nuitaki koya ga vakaoti.”
Ke a sega ni yalodina vei watimu o watina e liu, saga ena nomu vinaka taucoko me nuitaki iko. Kena ivakaraitaki, erau duavata o Michel kei Sabine me rau tukuna ke rau veivosaki kei na watidrau e liu. E kaya o Sabine: “Keirau nuidei qai lomavakacegu ni keirau cakava qori.”
TOVOLEA QO: Yalana nomu veitalanoa kei na dua e sega ni watimu, ni drau tiko taurua, ni drau veivosaki ena talevoni, se na internet.
E levu era vakawati tale era sa marautaka tiko ena gauna qo na nodra bula vakawati, o rawa tale ga ni va qori. O sa na kila vinaka na veika o lekata ena nomu vakawati e liu. E kaya o Andrew sa cavuti oti mai, “dua na ka noqu marau niu mai vakawatitaki Riley. Sa oti qo e 13 na yabaki neirau vakamau, keirau sa qai veivolekati ga vakaveiwatini, keirau sega ni vinakata me seavu.”
^ para. 3 Sa veisau eso na yaca.
^ para. 5 Ena duidui na ituvaki e sotava o koya e vakawati tale ni mate na kena isa se veisere. Ena veivuke na ulutaga qo ena ka me cakava e dua me dei na ikarua ni nona vakawati.
^ para. 7 Me ikuri ni ivakamacala me baleta na veika dredre e sotavi ena nodra susugi na gone ena vuvale vakacabecabe, raica na ulutaga: “Na Veika Dredre e Sotavi ena Vuvale Vakacabecabe” ena itabataba ni Yadra! ni Julai-Seviteba 2012, tabaka na iVakadinadina i Jiova.
TAROGI IKO MADA . . .
Na cava eso na itovo talei nei watiqu au taleitaka?
Au na vakaraitaka vakacava niu dokai watiqu tiko ga ke veivosakitaki eso na ka me baleti watiqu e liu?


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Cava Meu Kila me Baleta na Veivakasagai?—Wase 1: Qaqarauni
Na cava na veivakasagai?
E duidui na kena ivakamacala ena veivanua, e rawa ni veivakasaurarataki ena veiyacovi, ena so na gauna e vakayacori kina na itovo kaukaua. Rawa ni wili kina na nodra vakacacani na gone se itabagone, veiyacovi vakaveiwekani, kucu, kei na nodra veivakacacani o ira na nuitaki—me vaka na vuniwai, qasenivuli, se iliuliu ni lotu. Era vakarerei eso era vakasagai mera kua ni tukutuku.
E laurai ena dua na vakadidike nira ripotetaka e veiyabaki mai Merika e sivia ni duanaikava na milioni nira vakasagai. Voleka ni veimama na iwiliwili qori era yabaki 12 ina 18.
Ka mo kila
E vakatabuya na iVolatabu na veivakasagai. E tukuna na iVolatabu nira saga e dua na ilawalawa voravora mera kucuva e rua na tagane rau vulagi ena korolevu o Sotoma rauta ni 4,000 na yabaki sa oti. Qori e dua na vuna e vakarusa kina na koro qo o Jiova. (Vakatekivu 19:4-13) E vakatabuya tale ga na Lawa e soli vei Mosese rauta ni 3,500 na yabaki sa oti na veiyacovi vakaveiwekani, wili kina na nodra vakasagai na lewe ni vuvale.—Vunau ni Soro 18:6.
Koya e veivakasagai rau veikilai kei koya e sagai. E kaya na ivola Talking Sex With Your Kids, ‘Ena tolu na kucu e vakayacori, e sega ni vulagi o koya e kucu, erau veikilai.’
Era dau vakasagai tale ga na tagane. Mai Merika e rauta ni 10 na pasede na tagane era vakasagai. Me vaka e vakamacalataka na isoqosoqo na Rape, Abuse & Incest National Network (RAINN), era ‘leqataka na tagane nira na vakasalewalewa se ra malumalumu kina.’
Me kua ni kurabuitaki na takalevu ni veivakasagai. E parofisaitaki ena iVolatabu ni levu ena “yali vei ira na veilomani vakaveiwekani,” era na “voravora” ra qai “sega ni lewa vinaka na yalodra” ena “iotioti ni veisiga.” (2 Timoci 3:1-3) E laurai na itovo qori vei ira na dau veivakasagai.
E sega ni bale vei ira na vakasagai na ka e yaco. E sega ni dua e vinakata me vakasagai. E leqa ga o koya e veivakasagai tiko. Ia o na rawa ni qaqarauni mo kua ni sagai.
Ka o rawa ni cakava
Vakarautaki iko. Mo vakasamataka rawa na ka o na cakava ke dua e vakasaurarataki iko mo drau veiyacovi, nomu itau mada ga se wekamu. E vakatututaka e dua na goneyalewa o Erin, vakarautaki iko ni o vakatovotovotaka eso na ituvaki o nanuma ni rawa ni yaco kei na ka o na cakava. E kaya tale, “E via lasa toka ia ena yaga ena gauna o sotava kina na ituvaki qori.”
E kaya na iVolatabu: “Qarauna matua na nomuni ilakolako, ni kua ni vakataki ira na lialia, ni vakataki ira ga na vuku, . . . nida sa bula tu ena veisiga ca.”—Efeso 5:15, 16.
Mo taroga: ‘Na cava au na cakava ke dua e vakatarai au?’
Vakasamataka na sala mo biubiu kina. E vakatututaka na isoqosoqo na RAINN me “ratou kila nomu itokani se vuvale na nomu sikinala ni o vinakata nodratou veivuke ni dua e vakasagai iko.” O na sega ni rarawa ke o qaqarauni.
E kaya na iVolatabu: “O koya e yalomatua e raica na ca qai vunitaki koya, ia na yalowai e lako tu yani qai yacovi koya na leqa.”—Vosa Vakaibalebale 22:3.
Mo taroga: ‘Keu vakasagai, au na dro vakacava?’
Kila na vanua mo yala kina qai dei. Kaya mada ke o veibuku tiko, mo drau veitalanoataka kei nomu itau na itovo e kilikili kei na kena e sega. Ke tukuna o nomu itau ni ka vakalialia me yalani na ka me caka, ena vinaka mo veibuku ga kei na dua e doka na itovo savasava o vakamareqeta.
E kaya na iVolatabu: “Na loloma . . . e sega ni cakava na ka e sega ni rakorako, e sega ni kauaitaka ga na ka e baleti koya.”—1 Korinica 13:4, 5.
Mo taroga: ‘Na itovo cava soti au kilai kina? Na itovo cava e sega ni kilikili?’


text:
Lei Andi from Born and Raised Ladeh-Luv'!! Me still waitin feh ya 24 hourz ah day an' 7 dayz a week- so call up de Fijimon when yoo wan' some luvin' SING! Lei Adi sa rui dede na nomu yali mai vei au au mai rarawa vutuqu ena nomu mai yali tu (repeat verse) chorus: gauna cava beka daru na vei rai, gauna cava beka daru na vei rai, sa rui dede... oh oh oh Galili tu ko i au Mai luluvu na yala oqu Isa lei Buna nanumi au mai Ena noqu tu vaka oqo Levu tu ga na vaka isa isa Senikau cava beka au boica Isa lei Buna nanumi au mai Ena nomu mai vakau a tu chorus-2x BIG UP! Babeh put yo' foot on mi shoulda' -Mi shoulda' Mi 'k' wan' feel yuh insida' -Insida' Wanna' fall rub up on belleh -Mi belle-eh Me wan' to seduce yon' telleh- 'EAH (bridge) Isa lei buna bau na nu mi au isa lei buna bau na nu mi au chorus-2x (chant) Nomu lai yani kina vuni kau sa vesu tu mai namu luma kau tagi tagi tiko ni rai vi au mumu mumu mai Vesu na ia pana me loma na sucu sa teke-teke vakamudumudu tagi tagi tiko ka sega ni mudu mumu mumu mai mumu mumu mai....
None of the audio/visual content is hosted on this site. All media is embedded from other sites such as GoogleVideo, YouTube etc. Therefore, this site has no control over the copyright issues of the streaming media.
All issues concerning copyright violations should be aimed at the sites hosting the material. This site does not host any of the streaming media and the owner has not uploaded any of the material to the video hosting servers. Anyone can find the same content on Google Video or YouTube by themselves.
The owner of this site cannot know which documentaries are in public domain, which has been uploaded to e.g. YouTube by the owner and which has been uploaded without permission. The copyright owner must contact the source if he wants his material off the Internet completely.


text:
IVAKASALA INA VUVALE | VAKAWATI
Sala Mo Veidokai Kina
ITUVAKI DREDRE
E kaya o tagane: “Na gauna keirau vakawati kina, e duidui sara na neirau rai vakaveiwatini me baleta na veidokai. Sega ni kena ibalebale ni donu se cala e dua vei keirau, e duidui ga neirau nanuma. Au nanuma ni dodonu me veidokai vakalevu o watiqu ena nona ivakarau ni vosa vei au.”
E kaya o yalewa: “Ena vanua au susu kina e dau kena ivakarau me keimami veivosaki i cake, lakovata kei na neimami vosa na irairai ni mata i keimami, qai curu takoso ni vosa tiko e dua. E sega ni raici qori me veibeci, ia e veicalati kei na isususu i watiqu.”
Na veidokai e sega ni dodonu me vakaraitaki ga vagauna, ia me vakaraitaki e veigauna ena bula vakawati. O na vakaraitaka vakacava ni o dokai kemu isa?
KA MO KILA
Era vinakata na veidokai. E kaya na iVolatabu me baleti ira na tagane vakawati: “O kemuni na tagane moni lomana tale ga na dui watimuni me vaka ga nomuni lomani kemuni, ia na yalewa me dokai watina vakalevu.” (Efeso 5:33) Rau vinakata ruarua na veiwatini na loloma kei na veidokai, vakabibi o tagane. E kaya o Kala * e dua na tagane vakawati: “Era vinakata na tagane vakawati mera nuitaki ena vakatulewa era cakava, ena nodra walia na leqa, kei na nodra karona na vuvale.” Ena yaga vei rau ruarua na veiwatini na nona veidokai o yalewa. E kaya e dua na yalewa vakawati o Koini: “E dau lomani au vakalevu o watiqu ni raica niu dokai koya.”
Era vinakata tale ga na yalewa vakawati mera dokai. E sega ni kurabuitaki qori ni na rawa ga ni lomani watina dina o tagane ke dokai koya. E kaya o Taniela: “E bibi meu doka na rai se vakatutu i watiqu. Meu kauaitaka tale ga na ka e tu e lomana. Keu sega mada ga ni taura rawa na vuna e duatani kina nona rai ena so na gauna, se bibi ga meu kauaitaka na nona rai.”
Ena duidui ga na rai ena so na gauna. O rawa ni nanuma ni o sa vakaraitaka tiko na veidokai, ia vakacava e nanuma tale ga o watimu ni o dau dokai koya? Qori na ka e vakadinata na yalewa vakawati e vakamacalataki ena itekitekivu ni ulutaga, e kaya: “Ke sega mada ga ni veibeci na ka au cakava, ia e nanuma o watiqu ni sega ni ivakaraitaki ni veidokai, o yau ga e dodonu meu veisau.”
KA MO CAKAVA
Vola e tolu na ka o taleitaka me baleti watimu. Na veika qori e rawa sara ga ni yavu ni nomu dokai koya.
Vakaraica ena loma ni dua na macawa na nomu itovo vei watimu ena vica na tikina qo.
Na ka o tukuna. E laurai ena dua na vakadidike me baleti ira na veiwatini “e mamarau qai dei nodra bula vakawati, ni gauna era veivosakitaka kina na leqa era cavuta ga vakalevu na veika vinaka me baleti kedra isa. Ia o ira na veiwatini era vinakata na veisere e sega sara ga ni dua na ka vinaka era kaya.” *
E vinaka mo taroga: ‘E dau veidokai noqu vosa vei watiqu? Au dau vakalelewa se dau vakavinavinaka ena levu na gauna? E vakacava na itautau ni noqu vosa niu vakaraitaka e dua na ka au kauai kina?’ Vakacava ena duavata o watimu ena nomu isaunitaro?
Tovolea qo: Saga mo tukuna vei watimu e dua mada ga na ka vinaka ena loma ni dua na siga. Vakatutu: Vakasamataka na itovo vinaka o sa vola oti toka me baleti koya. Vakamatauna mo dau tukuna vua na kemu isa na ka o taleitaka me baleti koya.—iVakavuvuli vakaivolatabu: 1 Korinica 8:1.
Na ka o cakava. E kaya e dua na yalewa vakawati o Alisi: “Au dau ogaoga vakalevu ena cakacaka ni vale, ia dua na ka noqu marau niu raici watiqu ni dau biuta vinaka na nona iyaya se savata ga na nona iyayanikana. E vakaraitaka qori ni dokai au, e sega tale ga ni ka wale na veika au sasagataka ena neirau bula vakawati.”
E vinaka mo taroga: ‘Au dau vakaraitaka ena ka au cakava vei watiqu niu dokai koya? Au dau kauaitaki koya qai solia vakalevu vua na noqu gauna?’ Vakacava ena duavata o watimu ena nomu isaunitaro?
Tovolea qo: Vola e tolu na sala o vinakata me vakaraitaki kina vei iko na veidokai. Me cakava tale ga qori o watimu. Vakaraitaka vei kemu isa na ka o vola, me vakaraitaka tale ga vei iko o koya na ka e vola, drau qai saga sara mo drau cakava na veiveisau e gadrevi. Ke o vakaliuliu ni dokai watimu, ena cakava tale ga qori o koya.
^ para. 8 Eso na yaca sa veisau.
^ para. 14 Mai na ivola Ten Lessons to Transform Your Marriage.


text:
WASE DUA
Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu me Baleta na Kalou?
E kauaitaki iko na Kalou?
E Kalou vakacava? O cei na yacana?
Rawa nida veivolekati kei na Kalou?
1, 2. Na cava e vinaka kina meda dau taro?
KE O dau veivosaki kei ira na gone, sega ni vakabekataki ni o vakadinadinataka ni dau levu nodra taro. Levu e dau tekivu nodra vakatataro nira se qai kilavosa ga. Nira tarogi iko, era na raici iko cake qai laurai e matadra nodra via kila dina na ka. Era na taroga na taro: Na cava e karakarawa kina na lomalagi? O cei e vakavulici ira na manumanu mera dau sere? Era buli ena cava na kalokalo? De o solia nomu vinaka kece mo sauma nodra taro, ia e sega ni dau rawarawa. Nomu isaunitaro vinaka duadua e rawa ni vakavurea e dua tale na taro: Baleta?
2 Sega nira dau taro ga na gone. Nida tubu cake meda tamata bula, eda dau taro nida via kila na ka, me matata vei keda na ka meda cakava, meda kila na leqa e rawa ni basika kei na kena iwali, me vakacegui tale ga noda lomatarotaro. Ia e levu era sega ni dau via taro, era sega mada ga ni taroga na veika bibi mera kila. Ke votu mada ga e lomadra eso na taro, e sega ni dau gu na yalodra mera vakasaqara na kena isau.
3. Levu sa oti vakadua nodra via vakasaqara na isau ni taro bibi eso. Baleta?
3 Vakasamataka mada na taro ena waqa ni ivola qo, na taro ena ivakamacala taumada, se na kena ena itekitekivu ni wase. Qo eso na taro bibi dina. E levu sa oti vakadua nodra via vakasaqara na isau ni taro va qo. Baleta? E tiko ena iVolatabu na kedra isau? Era nanuma eso ni rui dredre mera kila na ka e kaya na iVolatabu me baleta na ka qo. So tale era nanuma ni ka vakamadua na taro. So tale era kaya ni taro va qo e dodonu ga mera kauaitaka na iliuliu ni lotu kei ira na qasenivuli, e sega ni yaga meda via lai kila. Na cava o nanuma?
4, 5. Na cava eso na taro bibi eda dau vakataroga? Na cava meda saga kina meda kila na kedra isau?
4 De tiko eso na taro bibi o dau via kila na kedra isau. So na gauna o dau vaqaqa se ‘Cava na inaki ni noda bula? Kena inaki ga meda sucu mai, da qase yani, da mate tale? Ke tiko na Kalou, e Kalou vakacava?’ E ka vakayalomatua meda taroga na taro qori, e bibi tale ga meda saga meda kila na kedra isau dodonu. A kaya na qasenivuli rogo o Jisu Karisito: “Kerekere tiko ga, ena qai soli vei kemudou, vaqaqara tiko ga, dou na qai kunea, tukituki tiko ga, ena qai dolavi vei kemudou.”—Maciu 7:7.
5 Ke o “vaqaqara tiko ga” mo kila na isau ni taro bibi eso, o na vakadinata ni ka ni veivakalougatataki dina nomu vakasaqaqara. (Vosa Vakaibalebale 2:1-5) Kua ni kauaitaka na ka era vakatukuna eso, baleta ni tiko dina ena iVolatabu na isau ni taro eda dau vakataroga. Sega ni dredre mo kila na kedra isau. Nomu kila tale ga ena vakacegui iko, o na nuidei qai vakainaki nomu bula. Ia meda tekivu mada nida dikeva e dua na taro e dau sega ni matata vei ira e levu na kena isau.
E YALODUA NA KALOU QAI SEGA NI DAU VEIKAUAITAKI?
6. Na cava era nanuma kina e levu ni sega ni kauaitaki keda na Kalou?
6 Levu era kaya ni isau ni taro qo na io. Era nanuma ni dodonu me vinaka cake na vuravura ke kauaitaki keda na Kalou! Eda raica e veiyasa i vuravura na ivalu, veicati, na bula vakaloloma. O keda yadua eda dau tauvimate, eda rarawa, ra qai takali tiko yani na wekada. Era kaya kina e levu, ‘Ke kauaitaki keda na Kalou qai kauaitaka noda leqa, ena tarova me kua ni yaco.’
7. (a) Era vakavuna vakacava na iliuliu ni lotu mera vakabauta e levu ni dau yalodua na Kalou? (b) Na cava mada e kaya na iVolatabu me baleta na ka vakaloloma eda dau sotava ena so na gauna?
7 Kuria oya nira vakavuna na iliuliu ni lotu mera vakabauta na lewenivanua ni yalodua na Kalou. Ena sala cava? Ni yaco na leqa tubukoso, era dau kaya ni inaki ni Kalou. Nira vakayacora qo era tukuna tiko kina ni bale vua na Kalou na veika vakaloloma e dau yacovi keda. Vakacava, qori na ka dina me baleta na Kalou? Na cava mada e kaya na iVolatabu? E sauma na Jemesa 1:13: “Ni vakatovolei e dua me kua ni kaya: ‘E vakatovolei au na Kalou.’ Ni sega ni vakatovolei rawa na Kalou ena ka ca, e sega tale ga ni vakatovolea e dua o koya.” Kena ibalebale qo ni sega vakadua ni vakavuna na Kalou na veika ca e yaco tu ena veiyasa i vuravura. (Wilika Jope 34:10-12.) E vakalaiva o koya me yaco na veika ca. Ia e duidui sara nona vakalaiva e dua na ka me yaco mai na nona vakavuna me yaco.
8, 9. (a) O na vakamacalataka vakacava na duidui ni nona vakalaiva e dua na ca, kei na nona vakavuna na ca? (b) Na cava meda kua kina ni vakalewa na vakatulewa ni Kalou me vakalaiva meda muria na sala ca eda digia?
8 Kena ivakaraitaki, vakasamataka mada e dua na tama dauloloma se tiko vata voli ga kei na luvena cauravou. Ni viavialevu mai na luvena qai via biubiu e vale, ena sega ni tarova o tamana. Lai lako vakaca o gone, sotava tale ga e levu na leqa. Vakacava, me beitaki o tamana ni vakavuna na leqa nei luvena? Sega. (Luke 15:11-13) Na Kalou tale ga e sega ni tarovi keda nida digia meda muria na sala ca, ia e sega ni vakavuna o koya na rarawa eda sotava ena vuku ni sala ca eda digia. E macala gona ni sega ni dodonu me beitaki na Kalou ena leqa lelevu e sotava na kawatamata.
9 E tiko na vuna vinaka e vakalaiva kina na Kalou meda muria na sala ca eda digia. E sega ni vinakati vua na Dauveibuli vuku qai kaukaua me vakaraitaka vei keda na vuna. Ia e vakaraitaka vei keda ena vuku wale ga ni nona loloma. O na raica eso na vuna ena Wase 11. Ia mo nanuma tiko ni sega ni bale vua na Kalou na leqa eda sotava. E kena veibasai sara ni o koya duadua ga e vakarautaka vei keda na kena iwali!—Aisea 33:2.
10. Na cava eda nuidei kina ni na vakaotia vakadua na Kalou na veika ca?
10 E Kalou savasava tale ga o koya. (Aisea 6:3) Kena ibalebale qo ni yalododonu, e sega ni vakamelei rawa. E sega ni kune vua e dua na ca. E rawa gona nida vakararavi vakatabakidua vua. Sa sega tu ga ni rawa ni tukuni qori vua na tamata ni vaka me tiki ni noda bula na veidabui kei na lawaki. Ke saga mada ga ena nona vinaka kece e dua na iliuliu me cakava na ka e dodonu, ena sega ga vua na kaukaua me vakavinakataka kina na leqa e mai vakavuna e dua tale. Ia e kaukaua duadua na Kalou. E rawa ni kauta tani na veika ca e mai bika tu na kawatamata, e yalataka tale ga ni na vakayacora. Ia ni sa na vakayacora dina, ena qai takali vakadua na veika ca kece!—Wilika Same 37:9-11.
E RAICA VAKACAVA NA KALOU NA VEIKA TAWADODONU EDA SOTAVA?
11. (a) E raica vakacava na Kalou na veika tawadodonu? (b) E raica vakacava na Kalou na veika rarawa o dau sotava?
11 E raica vakacava na Kalou na veika e yaco tiko e vuravura, kei na veika o sotava tiko ena gauna qo? E tukuna na iVolatabu ni dau “taleitaka na lewadodonu” na Kalou. (Same 37:28) E kauaitaka vakalevu na ka e dodonu kei na ka e sega ni dodonu. E cata na veika tawadodonu kece. E kaya na iVolatabu ni ‘rarawa na lomana’ ena gauna e roboti vuravura kina na veika ca ena dua na gauna sa oti. (Vakatekivu 6:5, 6) E sega ni veisau na Kalou. (Malakai 3:6) Se cata tiko ga na veika ca e vakavuna na rarawa ni kawatamata ena gauna qo. E sega tale ga ni taleitaka me raici keda nida rarawa. E kaya na iVolatabu ni dau “kauaitaki” keda o koya.—Wilika 1 Pita 5:7.
12, 13. (a) Na cava e tu kina vei keda eso na itovo vinaka me vaka na loloma? E vakacava noda raici vuravura ena vuku ni noda loloma? (b) Na cava eda vakabauta kina ni na vakayacora dina ga na Kalou e dua na ka ena leqa sa tarai vuravura tu?
12 Eda vakadeitaka vakacava ni cata na Kalou meda rarawa? Qo eso tale na kena ivakadinadina. E kaya na iVolatabu ni buli na tamata me ucuya na Kalou. (Vakatekivu 1:26) E mai tiko gona vei keda na itovo vinaka baleta ni qo na itovo e kilai tani kina na Kalou. Me kena ivakaraitaki, e dau mositi iko ni o raica nodra vakararawataki na sega ni cala? Ke o kauaitaka na veika tawadodonu va qo, sa na qai wacava nona kauai na Kalou!
13 Na loloma e dua na noda itovo vakasakiti. Qo na itovo ga ni Kalou. E kaya na iVolatabu ni “Kalou ga na loloma.” (1 Joni 4:8) Eda loloma baleta ni dau loloma na Kalou. Vakacava, ena uqeti iko nomu loloma mo vakaotia na rarawa kei na veika tawadodonu o raica nikua e vuravura? Ke tu vei iko na kaukaua, o na vakayacora sara ga! Se vakaevei? Qo tale ga na ka ena cakava na Kalou. Ena muduka na veika rarawa kei na veika tawadodonu. Na vosa ni yalayala era volai ena ivakamacala taumada ni ivola qo e sega ni tadra wale ga se da vakanuinuikara wale tu ga kina. Na vosa ni yalayala ni Kalou ena sega ni daro! O na qai vakabauta na vosa ni yalayala kece qo ke o kila vinaka na Kalou a yalataka.
VINAKATA NA KALOU MO KILAI KOYA
14. O cei na yaca ni Kalou? Na cava meda vakayagataka kina?
14 Ke dua e via kilai iko, na cava o na cakava? O na tukuna vua na yacamu. Vakacava na Kalou, e tiko na yacana? Levu na lotu era kaya ni yacana na “Kalou” se “Turaga,” ia qo e sega ni yaca. E icavuti, me vaka ga na “tui” kei na “peresitedi.” E tukuna na iVolatabu e levu na kena icavuti na Kalou. Na “Kalou” kei na “Turaga” e rua ga vei ira na icavuti qo. E tukuna tale ga na iVolatabu ni yaca ni Kalou o Jiova. E kaya na Same 83:18: “O kemuni, na yacamuni ga o Jiova, o kemuni ga oni Cecere Duadua e vuravura taucoko.” Ke sega ni tiko ena nomu iVolatabu na yaca qo, e vinaka mo raica na iKuri ena tabana e 195-197 ni na vakamacalataka na vuna. E macala gona ni volai vakavica na udolu ena ivolavivigi makawa ni iVolatabu na yaca ni Kalou. Ni vinakata sara ga o Jiova mo kila na yacana, mo vakayagataka. E rawa nida kaya ni vakayagataka o koya na iVolatabu mo kilai koya kina.
15. Na cava na ibalebale ni yaca, Jiova?
15 Na Kalou e vakatokai koya ena dua na yaca e titobu sara na kena ibalebale. Na yaca, Jiova, e kena ibalebale ni rawa ni vakayacora na Kalou nona vosa ni yalayala kece qai vakayacora na veika sa nakita tu. * E duatani duadua na yaca ni Kalou, e vakasakiti. O koya duadua ga e vakatokai ena yaca ya. Levu na sala e duatani duadua kina o Jiova. Na sala cava soti?
16, 17. Na cava eda vulica me baleti Jiova ena vica na kena icavuti qo: (a) “Kaukaua Duadua”? (b) “Tui ni veitabagauna”? (c) “Dauveibuli”?
16 E tukuni ena Same 83:18 me baleti Jiova: “O kemuni ga oni Cecere Duadua.” E kilai tale ga me “Kaukaua Duadua.” E kaya na Vakatakila 15:3: “E cecere qai veivakurabuitaki na nomuni cakacaka, Jiova na Kalou, oni Kaukaua Duadua. E dodonu, e dina na nomuni sala, na Tui ni veitabagauna.” Na icavuti “Kaukaua Duadua” e dusia ni kaukaua duadua o koya. E sega ni dua e tautauvata kaya ena kaukaua, e sega ni vakatauvatani rawa. Eda kila tale ga na kena icavuti na “Tui ni veitabagauna” ni sega ni vakatauvatani rawa kei na dua. O koya duadua ga e sega nona itekitekivu. E kaya na Same 90:2: “Mai na gauna tawamudu ina gauna tawamudu oni Kalou tu ga.” Qo e vakatubuqoroqoro dina, se vakacava?
17 Dua tale na sala e duatani kina o Jiova oya ni o koya ga na Dauveibuli. E kaya na Vakatakila 4:11: “E ganiti kemuni Jiova, na neimami Kalou, me nomuni na lagilagi, na vakarokoroko, kei na kaukaua, ni oni bulia na ka kece, ena nomuni lewa era bula, era buli kina.” Na ka kece o rawa ni vakasamataka, na veika bula vakayalo mai lomalagi se veikalokalo era sausauriva ena bogi, se vuata ena kena veimataqali, se na ika ena loma ni wasaliwa kei na uciwai, e bulia kece o Jiova!
O RAWA NI VOLEKATI JIOVA?
18. Na cava era nanuma kina eso ni sega tu ga ni rawa nira toro voleka vua na Kalou? Ia na cava e kaya na iVolatabu?
18 Eso era sega ni marau nira wilika na itovo qoroi i Jiova. Era nanuma ni rui cecere na Kalou, e dredre nira toro voleka vua. Era nanuma tale ga ni sega ni kauaitaki ira. E dina na vakasama qo? E duatani sara na ka e tukuna na iVolatabu. E kaya me baleti Jiova: “Ni sega ni yawa o koya vei keda yadua.” (Cakacaka 17:27) Sa rauta me uqeti keda na iVolatabu: “Toro voleka vua na Kalou ena qai toro voleka mai vei kemuni o koya.”
19. (a) O na toro voleka vakacava vua na Kalou? Na cava na kena yaga? (b) Na idivi cava kei Jiova o taleitaka vakalevu?
19 Na cava mo cakava mo toro voleka kina vua na Kalou? Tomana tiko ga na ka o sa tekivuna qo, nomu vulica na veika e baleti koya. A kaya o Jisu: “Ena rawata na bula tawamudu, o koya e vulica tiko ga na veika me baleti kemuni na Kalou dina duadua ga, kei Jisu Karisito oni tala mai.” (Joni 17:3) Io, e kaya na iVolatabu nida vulica na veika e baleti Jiova kei Jisu eda na rawata kina na “bula tawamudu”! Me vaka ga sa tukuni oti, na “Kalou ga na loloma.” (1 Joni 4:16) E levu tale tu na idivi kei Jiova. Me kena ivakaraitaki, e kaya na iVolatabu ni o Jiova e “Kalou dauyalololoma qai dauveinanumi, e berabera ni cudru, qai vuabale ena loloma e dei kei na dina.” (Lako Yani 34:6) E “vinaka qai tu vakarau me veivosoti.” (Same 86:5) E Kalou dauvosota. (2 Pita 3:9) E yalodina. (Vakatakila 15:4) Ni o wilika na iVolatabu, o na vakadinadinataka nira laurai dina vei Jiova na itovo totoka qo kei na levu tale.
20-22. (a) Vakacava, me vakadredretaka noda toro voleka vua na Kalou nida sega ni raici koya? Vakamacalataka. (b) Na cava era na saga o ira era lecava na veika vinaka o vulica tiko? Ia na cava mo cakava?
20 Eda na sega ni raica rawa na Kalou baleta ni ka bula vakayalo tawarairai. (Joni 1:18; 4:24; 1 Timoci 1:17) Ia eda na kilai koya vinaka nida vulica na veika e baleti koya ena iVolatabu. Me vaka e kaya na daunisame, eda rawa ni “sarava na lagilagi i Jiova.” (Same 27:4; Roma 1:20) Na levu ga ni nomu vulici Jiova na levu tale ga ni nomu lomani koya, o na vinakata tale ga mo toro voleka vua.
21 O na qai kila na vuna e kaya kina na iVolatabu meda okati Jiova me Tamada. (Maciu 6:9) E sega wale ga ni vakavuna noda bula, e vinakata tale ga meda marautaka noda bula me vaka ga nona vinakata e dua na tama dauloloma vei ira na luvena. (Same 36:9) E tukuna tale ga na iVolatabu nida rawa ni itokani i Jiova. (Jemesa 2:23) Vakasamataka mada, o rawa ni veitokani kei koya e bulia na lomalagi kei na vuravura!
22 Ni o vulica tiko na iVolatabu, de ra lecava eso na veika vinaka o vulica kina ra qai saga mera tarova nomu vuli. Era rairai leqataka ni o na veisautaka nomu vakabauta. Ia kua sara ni vakalaiva me dua e vakalatilati ena nomu bucina na veiwekani vinaka duadua, nomu veiwekani kei na Kalou.
23, 24. (a) Ni toso tiko nomu vuli, na cava mo dau taro tiko ga kina? (b) Na cava ena vakamacalataki ena ulutaga e tarava?
23 E macala ni tiko eso na ka ena taura na gauna mo qai kila. Ia me kua ni tarova nomu dau taro. Qo ena vinakati kina mo yalomalumalumu, mo kua tale ga ni madua. E kaya o Jisu meda dau yalomalumalumu me vakataki ira na gone lalai. (Maciu 18:2-4) Eda sega tale ga ni vulagi vei ira na gone lalai, ni dau nodra cakacaka na taro. E vinakata na Kalou mo kila na isau ni taro o dau via kila tu me baleti koya. Oya na vuna era vakacaucautaki kina ena iVolatabu o ira na dau via kila na Kalou. O ira qo era dikeva vakavinaka na iVolatabu mera vakadeitaka kina na veika era vulica.
24 Na sala vinaka duadua eda na kilai Jiova kina oya meda vulica na iVolatabu. E sega tale ni dua na ivola e tautauvata kei na iVolatabu. Ena sala cava? Ena vakamacalataki qo ena ulutaga e tarava.
^ para. 15 Na ikuri ni ivakamacala me baleta na ibalebale ni yaca i Jiova kei na kena icavucavuti, raica na iKuri ena tabana e 195-197.