text:
WASE TOLU
Na Cava na iNaki ni Kalou me Baleta na Vuravura?
Na cava na inaki ni Kalou me baleta na kawatamata?
E vakalewai vakacava na veiliutaki ni Kalou?
Ena vakacava na bula e vuravura ena dua na gauna sa tu qo e matada?
1. Na cava na inaki ni Kalou me baleta na vuravura?
E TOTOKA vakaoti na inaki ni Kalou me baleta na vuravura. E vinakata o Jiova mera tawani vuravura na tamata bulabula era mamarau. E kaya na iVolatabu ni “tea e dua na were na Kalou o Jiova mai Iteni” oti e qai “vakatubura . . . na vunikau kece ga e totoka na kena irairai qai vinaka me laukana.” Sa qai bulia na Kalou na imatai ni tagane kei na yalewa, o Atama kei Ivi, e biuti rau ena itikotiko totoka qo qai kaya vei rau: “Drau vakawa, mera le levu mai, drau vakasinaiti vuravura, drau vakamalumalumutaka.” (Vakatekivu 1:28; 2:8, 9, 15) E inaki gona ni Kalou me vakawa na tamata, me vakatetea na parataisi totoka ya me roboti vuravura, me qarava tale ga na manumanu.
2. (a) Eda kila vakacava ni na yaco ga na inaki ni Kalou me baleta na vuravura? (b) Me vaka e kaya na iVolatabu, na tamata vakacava era na bula tawamudu?
2 Na cava o nanuma? Era na bula dina na tamata ena parataisi e vuravura me vaka na inaki taumada ni Kalou? E kaya o koya: “Au sa tukuna . . . au na cakava tale ga.” (Aisea 46:9-11; 55:11) Io, ena yaco ga na inaki ni Kalou! E kaya ni “sega ni bulia [na vuravura] me lala, e bulia ga me tawa.” (Aisea 45:18) Na tamata vakacava e vinakata na Kalou mera bula e vuravura? E vinakata me vakacava na dede ni nodra bula e vuravura? E sauma na iVolatabu: “O ira na yalododonu era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.”
3. Na ituvaki vakaloloma cava e yaco tiko e vuravura nikua? Na taro cava e vakavurea?
3 Se sega ni yaco qo. Nikua, era tauvimate na tamata ra mate yani, eso mada ga era vala ra qai veivakamatematei. Eda kila ni sega ni inaki ni Kalou me yacovi vuravura na veika e yaco tu ena gauna qo! Dua na leqa e mai yaco koso. Na cava ya? Na cava e sega ni yaco kina na inaki ni Kalou? E sega ni dua na ivola ni vuku vakatamata e rawa ni tukuna vei keda, baleta na leqa qo e tekivu mai lomalagi.
BASIKA E DUA NA MECA
4, 5. (a) O cei e nona waqawaqa mai na gata me vosa vei Ivi? (b) Rawa ni veisau vakacava e dua na tamata vinaka me daubutako?
4 Na imatai ni ivola ena iVolatabu e vakamacalataka e dua a tusaqata na Kalou ena nona basika yani ena were o Iteni. E cavuti me “gata,” ia e sega ni gata dina. Na iotioti ni ivola ena iVolatabu e vakaraitaka ni yacana “na Tevoro se o Setani, o koya e vakacala tiko na vuravura taucoko.” E dau vakatokai tale ga me “gata makawa.” (Vakatekivu 3:1; Vakatakila 12:9) Na agilosi kaukaua qo, se kabula vakayalo, e vakayagataka e dua na gata me nona waqawaqa ena gauna e vosa kina vei Ivi. Sega ni vakabekataki ni a tiko na kabula vakayalo qo ena gauna e vakarautaki vuravura tiko kina na Kalou me tawana na tamata.—Jope 38:4, 7.
5 Ni uasivi kece na ka e bulia o Jiova, o cei ga e bulia na “Tevoro,” se “Setani”? Qo na ka e yaco, e dua vei ira na luve vakayalo ni Kalou e vukici koya me Tevoro. E yaco vakacava? Na ka e yaco e via tautauvata kei na nona veisau e dua na tamata vinaka me daubutako. E yaco vakacava na veisau qo? E rawa ni tekivu ni vakalaiva me kadre e lomana na gagadre ca. Ke vakasamataka tiko ga na gagadre ca qo, e rawa ni kaukaua sara. Ni basika eso na ituvaki, sa rawa ni vakayacora na gagadre ca e vakasamataka tiko.—Wilika Jemesa 1:13-15.
6. E vuki vakacava e dua na luve vakayalo ni Kalou me o Setani na Tevoro?
6 Qo sara ga na ka e yacovi Setani na Tevoro. Kena irairai ni a rogoca ni tukuna na Kalou vei Atama kei Ivi me rau vakaluveni, me vakatawai vuravura nodrau kawa. (Vakatekivu 1:27, 28) De a veinanuyaka toka e lomana, ‘Vakacava mera qaravi au kece na tamata, mera kua ni qarava na Kalou!’ Sa kadre gona e lomana na gagadre ca. Tini sara me vakacalai Ivi ni tukuna vua eso na itukutuku lasu me baleta na Kalou. (Wilika Vakatekivu 3:1-5.) Na ka e cakava e yaco kina me “Tevoro,” kena ibalebale “Dauvakaucaca.” E yaco tale ga kina me o “Setani,” kena ibalebale “Dauveitusaqati.”
7. (a) Na cava rau mate kina o Atama kei Ivi? (b) Na cava eda qase kina da qai mate na kawa kece i Atama?
7 Na lasu nei Setani na Tevoro kei na nona ilawaki e rawai rau o Atama kei Ivi me rau talaidredre vua na Kalou. (Vakatekivu 2:17; 3:6) Kena itinitini ni rau qai mate, na ka sara ga a kaya na Kalou ni na yacovi rau ke rau talaidredre. (Vakatekivu 3:17-19) O koya gona, sa sega ni qai bula uasivi o Atama me tekivu mai na gauna e valavala ca kina, sa vakadewa ga na ivalavala ca vei ira nona kawa. (Wilika Roma 5:12.) Na ka e yaco qo e via tautauvata kei na madrai e vavi ena dua na kava ni vavavi. Ke kabibi toka na kava ni vavavi, na cava ena yaco ena madrai kece e vavi ena kava ya? Ena laurai ena ibuli madrai yadua na mawe ni kabibi ni kava. Eda va sara ga oya na kawa i Atama ni sa takavi keda na “mawe” ni nona ivalavala ca. Oya na vuna eda qase tiko kina eda mate sara.—Roma 3:23.
8, 9. (a) Na cava e vakalewa o Setani? (b) Na cava e sega ni vakarusai ratou kina na veivorati qo na Kalou ena kena totolo duadua?
8 Ni liutaki Atama kei Ivi o Setani me ratou talaidredre vua na Kalou, sa liutaka sara tiko ga na veivorati. E vakalewa o koya na ivakarau ni veiliutaki i Jiova. E vaka sara ga me kaya tiko: ‘E iliuliu ca na Kalou. E lasulasu, e bureitaka na ka vinaka vei ira na qaravi koya. E sega tale ni yaga me lewa mai na tamata na Kalou. Na tamata e rawa ni vakatulewataka ga na ka e vinaka kei na ka e ca. Ena vinaka sara nodra bula keu lewai ira.’ Na cava ena cakava na Kalou ena mataqali vakalelewa mosimosi va qo? Era nanuma eso ni dodonu me vakarusai ratou sara ga e kea na Kalou. Vakacava, ena macala kina na dina se lasu ni vakalelewa i Setani? Ena vakadinadinataki kina ni vinaka duadua ga na ivakarau ni veiliutaki ni Kalou?
9 E Kalou lewadodonu o Jiova, o koya gona ena sega ni vakamatei ratou na veivorati ena gauna vata ga ya. E raica ni bibi me soli na gauna me matata vinaka kina na cala ni vakalelewa i Setani, me vakadinadinataki tale ga kina ni dau lasulasu dina ga na Tevoro. Mani vakalaiva na Kalou me lewai koya mada vakataki koya na tamata me salavata kei na veivakamuai nei Setani. Na cava e vakayacora kina qo o Jiova? Na cava sa balavu tale kina nona vakalaiva tiko mai? Ena qai vakamacalataki qori ena Wase 11 ni ivola qo. Ia vakasamataka mada: Na cava sara me rau vakabauti Setani kina o Atama kei Ivi, ni sega mada ga ni dua na ka vinaka e cakava vei rau? Na yavu cava me rau vakabauta kina ni o Jiova e dau lasulasu qai tawayalololoma, ni o koya ga e solia vei rau na veika kece rau taukena? Na cava o na cakava ena ituvaki qo?
10. Na cava mo cakava mo to kina ena yasa i Jiova ena vakalasui ni vakalelewa i Setani?
10 E dodonu meda vakasamataka vakabibi na vica na taro qo baleta ni tarai keda tale ga na vakalewai ni veiliutaki i Jiova. E rawa sara ga ni o vakaitavi ena vakalasui ni vakalelewa i Setani. O rawa ni totaki Jiova me nomu iLiuliu, mo qai vakaraitaka ni o Setani ga na daulasulasu. (Same 73:28; wilika Vosa Vakaibalebale 27:11.) Ka ni rarawa ni dua ga na iwase lailai ni vica na bilioni na lewe i vuravura era totaki Jiova. E vure kina e dua na taro bibi, E kaya dina na iVolatabu ni o Setani e liutaka tiko na vuravura?
O CEI E LIUTAKI VURAVURA TIKO?
11, 12. (a) Eda kila vakacava mai na vakatovolei i Jisu ni o Setani e liutaki vuravura tiko? (b) Na ivakadinadina cava tale e dusia ni liutaki vuravura tiko o Setani?
11 Sega ni cakitaka vakadua o Jisu ni liutaki vuravura tiko o Setani. Eda vakadinadinataka qo ena gauna a vakaraitaka kina vakacakamana vei Jisu o Setani “na matanitu kece e vuravura kei na kedra lagilagi.” Sa qai yalataka vei Jisu: “Au na solia vei iko na ka kece qo ke o cuva mo sokalou wale ga vakadua vei au.” (Maciu 4:8, 9; Luke 4:5, 6) Vakasamataka mada. Ena rawa ga ni veitemaki na vosa i Setani ke lewai ira dina tu na veimatanitu. E sega ni vakalasuya o Jisu ni veimatanitu kece ya e lewai ira tu o Setani. Ke sega ni lewai ira, ke sa vakaraitaka vakadodonu vua o Jisu.
12 E Kalou kaukaua duadua o Jiova, e weniligana totoka na lomalagi kei na vuravura. (Vakatakila 4:11) Ia e sega ni dua na vanua ena iVolatabu e tukuni kina ni lewa tiko na vuravura o Jiova se o Jisu Karisito. Kena veibasai ni o Jisu a vakatokai Setani me “turaga ni vuravura qo.” (Joni 12:31; 14:30; 16:11) Na iVolatabu mada ga e vakatokai Setani na Tevoro me “kalou ni veika vakavuravura qo.” (2 Korinica 4:3, 4) E tukuni koya na dauveivorati qo, se o Setani, na yapositolo lotu vaKarisito o Joni: “E lewa tiko na vunica na vuravura taucoko.”—1 Joni 5:19.
SALA ENA TAKALI KINA NA VURAVURA I SETANI
13. Na cava e veiganiti kina me vakavoui na vuravura?
13 Sa qai rerevaki ga na bula ena noda vuravura ena gauna qo. Levu na vanua era veivaluvaluti kina na mataivalu, sa qai levu ga na daunipolitiki dau veidabui, na iliuliu ni lotu lawaki ca, kei ira na dau basulawa voravora. Sa yacova o vuravura e dua na ivakatagedegede torosobu ena sega ni vakavinakataki tale. E vakaraitaka na iVolatabu ni sa voleka na gauna me na vakarusa kina na Kalou na ituvaki ca ni vuravura qo ena nona ivalu na Amaketoni. Sa na qai vakavoutaki o vuravura mera bula ga kina na ivalavala dodonu.—Vakatakila 16:14-16.
14. O cei e lesia na Kalou me Tui ni nona Matanitu, sa tukuni makawa tu mai vakacava qo?
14 E digitaki Jisu Karisito na Kalou o Jiova me Tui ni nona Matanitu vakalomalagi. Sa tukuni makawa tu mai na iVolatabu: “Ni sucu vei keda e dua na gone, e soli vei keda e dua na gonetagane, ena vakatau vua na lewa. Ena vakatokai na yacana . . . na Turaga ni Sautu. Na tubu ni nona lewa kei na sautu, ena sega ni oti.” (Aisea 9:6, 7, vmr) Me baleta na matanitu qo, a vakavulici ratou nona imuri o Jisu me ratou masuta na Kalou: “Me yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.” (Maciu 6:10) Eda na qai raica malua ena ivola qo ni sa voleka na gauna me qai veiliutaki duadua ga kina na Matanitu ni Kalou ni sa vaqeavutaki ira oti na matanitu kece ga kei vuravura. (Wilika Taniela 2:44.) Sa na qai liutaka na Matanitu qo na vuravura me parataisi.
SA VOLEKA NA VURAVURA VOU!
15. Na cava na “vuravura vou”?
15 E vakadeitaka vei keda na iVolatabu: “Eda waraka na lomalagi vou kei na vuravura vou me vaka na nona yalayala [na Kalou], era na tiko kina na yalododonu.” (2 Pita 3:13; Aisea 65:17) Ni cavuti na “vuravura,” e dau vakaibalebaletaki ira na lewe i vuravura. (Vakatekivu 11:1) Na “vuravura vou” e cavuti eke e vakaibalebaletaki ira na lewe i vuravura e vakadonui ira na Kalou.
16. Na isolisoli uasivi cava e vakarautaka na Kalou vei ira e vakadonuya? Na cava meda cakava me noda kina na isolisoli qo?
16 Ni sa na vakavoutaki na vuravura, e yalataka o Jisu ni o ira e vakadonui ira na Kalou era na vakaicovitaki ena nona isolisoli uasivi, na “bula tawamudu.” (Marika 10:30) Yalovinaka, cega mada na nomu iVolatabu ena Joni 3:16 kei na 17:3, qai wilika na ka e tukuna o Jisu ni dodonu meda cakava meda rawata kina na bula tawamudu. Ia dikeva mada qo na ka ni veivakalougatataki e vakaraitaka na iVolatabu ni na nodra o ira ena vakadonui ira na Kalou mera bula ena Parataisi e vuravura sa voleka.
17, 18. Eda kila vakacava ni na vakilai dina e vuravura taucoko na bula vakacegu kei na sautu?
17 Sa na sega na ivakarau ca, ivalu, basulawa, kei na itovo kaukaua. “Sa na sega vakadua na daucaka ca . . . Ia era na taukena na vuravura na yalomalumalumu.” (Same 37:10, 11) Sa na yaco na veisaututaki ni sa ‘na vakaotia na Kalou na ivalu e vuravura taucoko.’ (Same 46:9; Aisea 2:4) Era na “buroro na yalododonu, ena qai vakilai na sautu me yacova ni oti na vula,” kena ibalebale qo me tawamudu!—Same 72:7.
18 Era na bula vakacegu o ira na qaravi Jiova. Era dau vakila na Isireli ena gauna vakaivolatabu na bula vakacegu ena gauna era talairawarawa kina vua na Kalou. (Vunau ni Soro 25:18, 19) Sa na totoka mada ga nida sa na vakila na vakacegu dina va qo ena Parataisi!—Wilika Aisea 32:18; Maika 4:4.
19. Eda kila vakacava ni na sega ni leqa na kakana ena vuravura vou ni Kalou?
19 Ena sega ni leqa na kakana. E lagata na daunisame: “Ena levu na covuata e vuravura, ena vuabale ena dela ni veiulunivanua.” (Same 72:16) Ena vakalougatataki ira nona tamata yalododonu na Kalou, ena qai “solia mai o vuravura na vuana.”—Same 67:6.
20. Na cava eda vakabauta kina ni na parataisi dina ga na vuravura taucoko?
20 Ena parataisi na vuravura taucoko. Na veivale totoka, na veisenikau, kei na iteitei bulabula, ena sosomitaka na veivanua e vakacacana vakalevu ena gauna qo na tamata ivalavala ca. (Wilika Aisea 65:21-24; Vakatakila 11:18) Ni toso na gauna, sa na qai tete yani vakamalua na veivanua totoka me roboti vuravura, me vaka ga na totoka ni were o Iteni. Ena ‘dedeka dina ga na ligana na Kalou me vakaceguya na veika era gadreva na kabula kece.’—Same 145:16.
21. Eda kila vakacava ni na bula veiyaloni na tamata kei na manumanu?
21 Ena bula veiyaloni na tamata kei na manumanu. Ena kana vata na manumanu kila kei na manumanu susu. O ira mada ga na gone era na sega tale ni qai rerevaka na manumanu eso era se rerevaki voli ena gauna qo.—Wilika Aisea 11:6-9; 65:25.
22. Na cava e kaya na iVolatabu me baleta na tauvimate?
22 Sa na sega na tauvimate. Me vaka ni Tui ni Matanitu vakalomalagi ni Kalou o Jisu, ena qai veivakabulai ena kena ivakatagedegede levu sara ni vakatauvatani kei na gauna e bula voli kina e vuravura. (Maciu 9:35; Marika 1:40-42; Joni 5:5-9) Ni oti ya, “Ena sega ni kaya e dua na lewenivanua: ‘Au tauvimate.’”—Aisea 33:24; 35:5, 6.
23. Na cava eda na marau kina ni na yaco na veivakaturi?
23 Era na vakaturi na wekada lomani era sa mate, sa rawa nira na bula tu ga mera sega tale ni mate. Era na vakaturi kece o ira era sa takali yani e nanumi ira tu na Kalou. Io, era na “vakaturi mai na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.”—Cakacaka 24:15; wilika Joni 5:28, 29.
24. Na cava nomu rai me baleta na bula ena Parataisi e vuravura?
24 E totoka vakaoti na veivakalougatataki era na sotava o ira na digia mera vulica na veika e baleti koya na Dauveibuli, na Kalou Cecere o Jiova, ra qai vakatulewataka mera qaravi koya! A vakasamataka tiko o Jisu na parataisi e vuravura ena gauna e kaya kina vei koya na daubasulawa erau a vako vata: “Daru na tiko vata mai Parataisi.” (Luke 23:43) E bibi meda saga meda kilai Jisu Karisito vinaka, ni vukuna ga ena sobuti keda kina na ka ni veivakalougatataki kece oqo.


c: text/html

text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Na Cava Meu Cakava Niu Tauvimate?—Wase 1
O kila e dua na itabagone e tauvimate bibi tiko? Vakacava e tauvi iko tiko e dua na mate, se vakaleqai e dua na tikiniyagomu e tarova nomu cakava eso na itavi era marautaka na nomu icaba?
Ke dina qori, o na yalolailai ena so na gauna. Ia e tiko ena iVolatabu e rua na itukutuku veivakacegui.
E kila na kemu ituvaki na Dauveibuli, na Kalou o Jiova. E bibi sara ni ‘kauaitaki iko o koya.’—1 Pita 5:7.
E inaki ni Kalou o Jiova me vakaotia na mate kece! O na wilika qori ena iVolatabu ena Aisea 33:24 kei na Vakatakila 21:1-4.
Era vakacegui e levu na itabagone era bula vakatauvimate nira vakabauta na Kalou kei na nona vosa ni yalayala. Raica mada qo e va na kena ivakaraitaki.
YEIMY
MATTEO
BRUNA
ANDRÉ
YEIMY
Niu yabaki 11, au sa veitosoyaki ga ena idabedabe qiqi. Au sega mada ga ni cakava rawa na cakacaka rawarawa, me vaka na kena laveti eso na ka mamada.
Niu yabaki lima, e tauvi au e dua na mate e vakaleqa na masela ni yagoqu na muscular dystrophy, e yalana sara ga na ka meu cakava. Au yalolailai ena so na gauna niu sega ni cakava rawa na ka era cakava noqu icaba. Ia erau vakacegui au vakayago, vakayalo tale ga na noqu itubutubu kei ira na mataveitacini ena ivavakoso. Au sa veiqaravi tiko vakatabakidua, era dau tomani au na mataveitacini ena vuli iVolatabu.
E tukuna o Jisu ni siga yadua e tu vata kei na kena lomaocaoca. (Maciu 6:34) Au saga meu kauaitaka mada ga e dua na siga, au tekia tale ga eso na isausau au rawa ni sauva. Au vakanamata tu ina vuravura vou ni Kalou niu sa na rawata na “bula dina,” niu sa na galala vakadua mai na tauvimate bibi qo.—1 Timoci 6:19.
Mo vakasamataka: E raica o Yeimy ni yaga me “tekia na isausau e rawa ni sauva.” O na vakatotomuri koya vakacava?—1 Korinica 9:26.
MATTEO
E tekivu mosi na dakuqu niu se yabaki ono, ratou mani kaya na vuniwai ni mosi ya e lako vata kei na noqu tubu. Ni oti e dua na yabaki, sa qai laurai ni dua na vuce e tiko ena noqu suitu.
Au mani sele, eratou kauta tani rawa na dauniveisele e 40 na pasede na vuce. Ia ena loma ga ni rua na vula, e lesu tale mai na vuce! Tekivu ena gauna qori, au sa dau laurai vakalevu vei vuniwai, caka vei au e levu na veiqaravi, au sa qai yalolailai ga.
Ena so na gauna, e mosi na vuce qori me vaka niu suasualaki, vakabibi na dakuqu kei na serequ. Ia au sega ni via vakasamataka vakalevu na kequ ituvaki. Au vakasamataka nira vosota tale tiko ga eso na ituvaki mosimosi, ia se donu tiko ga nodra rai. E vukei au vakalevu me donu noqu rai niu nuitaka na vosa ni yalayala ni Kalou o Jiova me vakaotia na rarawa.—Vakatakila 21:4.
Mo vakasamataka: Mo vosota tiko me vakataki Matteo, ena yaga vakacava nomu vakasamataka na vosa ni yalayala ni Kalou me vakaotia na rarawa?—Aisea 65:17.
BRUNA
Niu sega ni rairai tauvimate, era nanuma eso niu gogo. Ia na kena dina, e dredre vei au meu cakava eso na cakacaka lalai, vuli lesoni, seu duri mai na loga.
Niu yabaki 16, e tauvi au na mateniua, e bau vakararawataki au dina qai vakaleqa na noqu cakacaka kei na noqu solia noqu vinaka kece ena itavi vaKarisito. Au wilika vakavica na 1 Pita 5:7, e tukuna: “Moni biuta vua [na Kalou] na nomuni lomaocaoca kece, ni kauaitaki kemuni o koya.” E vakaukauataki au ni tukuni ni kauaitaki keda yadua o Jiova me yacova mai nikua.
Mo vakasamataka: Me vakataki Bruna, ena yaga vakacava vei iko nomu biuta vei Jiova na nomu lomaocaoca?—Same 55:22.
ANDRÉ
Era raici au eso me vaka e dua na gone yabaki 10. Au sega ni beitaki ira baleta ni va ga qori na kequ irairai.
Niu yabaki rua e tauvi au e dua na mataqali kenisa, e tekivu mai na noqu suitu me yaco ina noqu mona. Era kauta laivi na mate na vuniwai ia na veiqaravi e caka vei au e vakaleqa na noqu tubu. Nikua, na kequ balavu e 1.37 na mita. Levu era nanuma niu lasutaki ira niu tukuna niu sa yabaki 18!
Ena ivavakoso, era dokai au na mataveitacini. Era sega ni vagonelailaitaki au me vaka era cakava na gone e koronivuli. Au saga me donu na noqu rai me baleta na kequ ituvaki. Io, au marau niu mai kilai Jiova, na ka vinaka e rawa ni vakila e dua! Se mani ka dredre cava au sotava, au vakadeitaka ni na karoni au o Jiova. Niu vakasamataka na vuravura vou e yalataka na Kalou o Jiova, e vukei au me donu tiko ga noqu rai.—Aisea 33:24.
Mo vakasamataka: Na cava e tukuna kina o André ni “ka vinaka e rawa ni vakila e dua” na nona mai kilai Jiova?—Joni 17:3.
VULICA ESO TALE NA KA
IVOLA & BROCHURE
Ena Rawa ni Oti na Rarawa?
E kaya na iVolatabu ni cata na veika tawadodonu na Kalou qai kauaitaki ira dina na tamata. Na kena yaga vei iko.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2016 Ripote ni Yabaki Vakacakacaka
Valenivolavola ni Tabana: 89
Levu ni Vanua e Volatukutukutaki: 240
iVavakoso: 119,485
Tiko ena iVakananumi: 20,085,142
Vakayagataka na Madrai kei na Waini: 18,013
Dautukutuku: 8,340,847
iVakatautauvata ni Dautukutuku Era Vunau e Veivula: 8,132,358
Tubu Mai na 2015: 1.8
Papitaiso: 264,535
iVakatautauvata ni Painia Veivuke e Veivula: 459,393
iVakatautauvata ni Dautukutuku Era Painia e Veivula: 1,157,017
Aua ni Cakacaka Vakavunau: 1,983,763,754
iVakatautauvata ni Vuli iVolatabu e Veivula: 10,115,264
Ena yabaki ni cakacaka ni isoqosoqo ni 2016, e vakayagataka na iVakadinadina i Jiova e sivia na $213 na milioni mera qaravi kina na painia lavotaki, daukaulotu, kei na ivakatawa ni tabacakacaka ena nodra ilesilesi ni cakacaka vakavunau. Era le 19,818 era veiqaravi ena valenivolavola ni tabana e veiyasa i vuravura. O ira kece qori era veiqaravi vakaitalatala vakatabakidua.


text:
Era Raica Vakacava na iVakadinadina i Jiova na Veisere?
Keimami muria na rai ni iVolatabu me baleta na vakawati kei na veisere. Na Kalou e tauyavutaka na vakamau, e vinakata me dei nodrau vauci vata na tagane kei na yalewa. Ia na yavu duadua ga vakaivolatabu ni veisere, oya na veibutakoci.—Maciu 19:5, 6, 9.
Vakacava era dau veivuke na iVakadinadina vei ira na veiwatini era vakila na leqa ena nodra bula vakawati?
Io, ena levu sara na sala:
iVola. E dau tabaki wasoma na ivola e veivuke vakalevu ina bula vakawati kei na bula vakawati mada ga e nanumi ni na sega ni rawa ni vinaka. Kena ivakaraitaki, raica na ulutaga “Dei Tiko ga ena Nomu Veidinadinati ni Vakawati,” “iBalebale ni Veivosoti,” kei na “Saga mo Drau Veinuitaki Tale.”
Soqoni. Keimami veivosakitaka ena vanua ni soqoni, soqo lelevu na ivakasala yaga ena iVolatabu me baleta na vakawati.
Qase ni ivavakoso. Era tu vakarau na qase mera vukei ira na veiwatini, ra qai soli ivakasala me vaka e laurai ena Efeso 5:22-25.
Era na vakadonuya na qase ni ivavakoso nodra veisere na iVakadinadina?
Sega. Ke ra kerei mada ga na qase mera veivuke ena nodrau bula vakawati na veiwatini e sotava tiko na leqa, era na sega ga ni tukuna vei rau na veiwatini na ka me rau cakava. (Kalatia 6:5) Ia ke dua vei rau e via veisere qai sega ni yavutaki vakaivolatabu na veisere qori, ena sega ni rawa ni vakaitavi ena so na ka ni ivavakoso, ena sega tale ga ni rawa ni vakawati tale.—1 Timoci 3:1, 5, 12.
Era raica vakacava na iVakadinadina na veibiu?
Ke drakidrakita mada ga na bula e kaya na iVolatabu ni dodonu me rau tiko vata ga na veiwatini. (1 Korinica 7:10-16) E levu na leqa e wali ni muri na ivakavuvuli vakaivolatabu, gumatua ena masu, kei na veilomani.—1 Korinica 13:4-8; Kalatia 5:22.
Eso na ituvaki vaka e volai toka e ra e dau vakatulewataka kina na lotu vaKarisito me veibiu tu mada kei watina:
Sega ni veitokoni.—1 Timoci 5:8.
Dau veivakalolomataki.—Same 11:5.
Vakaleqai na bula vakayalo. Kena ivakaraitaki, ena rairai saga na isa ni vakawati e sega ni iVakadinadina me beca o watina na ivakaro ni Kalou, o koya e vakalolomataki qori ena rairai vakatulewataka me rau veibiu. Qori na sala ena vakaraitaka ni “talairawarawa ga vua na Kalou ni iliuliu, sega vua na tamata.”— Cakacaka 5:29.


text: 48 Moni rogoca qo na vuvale i Jekope,Oni vakatokai kemuni ena yaca i Isireli+Oni lako mai ena wai e* Juta,Oni bubului ena yaca i Jiova+Oni masuta na Kalou ni Isireli,Ia oni sega ni dina se yalododonu kina.+2 Era vakatokayacataki ira ena koro tabu+Era qara na veitokoni ni Kalou ni Isireli,+Na yacana o Jiova ni lewe vuqa.*3 “Na ka makawa au tukuna vei kemuni ena gauna e liu,E cavuta qori na gusuqu,Au tukuna me kilai.+Au vakayacora vakasauri, era mani yaco.+4 Niu kila ni oni sa rui domoqa,E kaukamea na ua ni domomuni, e kopa na yadremuni,+5 Au se tukuna makawa vei kemuni.Ni bera ni yaco au tukuna moni rogoca,Moni kua ni kaya, ‘Na noqu matakau e cakava qo,Na noqu ivakatakarakara ceuti kei na noqu matakau kaukamea e vakarota qo.’6 Oni sa rogoca oni raica na ka kece qo.Oni na tukuna yani?+Me tekivu qo au na vakatakila vei kemuni na ka vovou,+Na ka vuni maroroi oni sega ni kila.7 Se qai caka ga qo, e sega ni caka makawa,Na ka oni se sega ni rogoca me yacova nikua,Moni kua kina ni kaya, ‘Raica! Au sa kila tu.’8 Sega, oni sega ni rogoca,+ oni sega ni kila,E sega ni rogo na daligamuni ena gauna sa oti.Niu kila vinaka ni oni rui veivakaisini,+Oni vakatokai moni cakacala mai na siga oni sucu kina.+9 Ia ena vuku ni yacaqu au na tarova na noqu cudru,+Ena vuku ni kequ irogorogo, au na tarovi au ga,Au na sega ni vakarusai kemuni.+10 Raica! Au sa vakasavasavataki kemuni, ia e sega ni vaka na siliva.+Au vakatovolei* kemuni ena lovo* ni veivakararawataki.+11 Ena vukuqu, io ena vukuqu au na cakava,+E rawa vakacava niu vakadonuya meu beci?+Au sega ni solia na noqu lagilagi vua e dua tale.12 Moni vakarorogo vei au na Jekope kei kemuni na Isireli au kaciva.Au sega ni veisau.+ O yau na kena imatai, o yau tale ga na kena iotioti.+13 Na ligaqu ga e tauyavutaki vuravura,+Kei na ligaqu imatau e tevuka na lomalagi.+Niu kacivi ira, era duri vata mai.14 Moni soqoni vata kece, moni rogoca.O cei vei ira e tukuna na ka qo?E lomani koya o Jiova.+Ena vakayacora na ka e vinakata vei Papiloni,+Na ligana ena tau vei ira na Kalitia.+15 O yau ga au tukuna, au kacivi koya.+Au kauti koya mai, ena rawa vinaka na ka e cakava.+16 Moni toro mai, moni rogoca qo.Mai na ivakatekivu au sega ni vosa vuni.+Mai na gauna e yaco kina au tiko mai kea.”Ia qo e talai au mai na Turaga Cecere Duadua o Jiova kei na yalona.17 Qo na ka e tukuna o Jiova, o koya e voli iko lesu, na Yalosavasava ni Isireli:+“O yau o Jiova na nomu Kalou,O koya e vakavulici iko mo vinaka kina,+O koya e tuberi iko ena sala mo lakova.+18 Kevaka wale ga o rogoca na noqu ivakaro!+Ena vaka na uciwai na nomu vakacegu,+Ena vaka na ua ni wasawasa na nomu cakadodonu.+19 Ena levu na luvemu* me vaka na nukuKei na nomu kawa me vaka na mataninuku.+Ena sega ni muduki se bokoci na yacadra mai mataqu.”20 Moni lako tani mai Papiloni!+Moni dro tani vei ira na Kalitia!Moni tukuna ena kaila ni marau! Moni vakarogoya!+Moni vakatakila ina iyalayala kei vuravura.+Moni kaya: “O Jiova e voli Jekope lesu na nona dauveiqaravi.+21 Era sega ni karamaca ena gauna e kauti ira kina ena vanua lala.+E vakadavea na medra wai mai na vatu,E vida na vatu o koya me coka mai kina na wai.”+22 “Era sega ni vakacegu,” e kaya o Jiova, “vei ira na tamata ca.”+


text:
WASE VITU
Ena Yaco na Veivakaturi!
1-3. Na ituvaki cava eda bobula kece tu kina? Ena sereki keda vakacava o Jiova?
KAYA mada ke o totogitaki mo cakacaka mate e valeniveivesu ena vuku ni dua na cala o sega ni cakava. E tukuni vei iko ni o na sega vakadua ni sere. Sa na wacava nomu lomabibi ena ituvaki leqataki qori. Ni o sa sega ni vakasamataka rawa tale na ka mo cakava, o qai rogoca ni rawa ni sereki iko e dua, sa yalataka tale ga me vukei iko! Ena tarai iko vakacava qori?
2 Eda bobula kece tu ina mate. Eda sega ni cakava rawa e dua na ka ena ituvaki qori se mani kaukaua vakacava noda sasaga. Ia e tu vei Jiova na kaukaua me sereki keda mai na mate. Sa yalataka tale ga ni na ‘vakamalumalumutaki na “iotioti ni meca o mate.”
3 E veivakacegui dina noda kila nida na sega ni bobula tawamudu ina mate! Ena sega wale ga ni vakaotia o Jiova na mate, ena vakaturi ira tale ga era sa mate. Vakasamataka mada ya. E yalataka o Jiova nira na bula tale “na mate.” (Aisea 26:19) Na ka ena yaco qori e vakatoka na iVolatabu me veivakaturi.
NI MATE E DUA NA WEKADA
4. (a) Na cava ena vakacegui keda ni takali e dua na wekada se noda itokani? (b) O cei eratou itokani dredre i Jisu?
4 E sega ni tukuni rawa na mosi kei na rarawa eda vakila ni takali e dua na wekada se noda itokani dredre. Eda sega ni cakava rawa e dua na ka me bula tale kina o koya qori. Ia ena vakacegui keda na iVolatabu. (Wilika 2 Korinica 1:3, 4.) Meda raica mada e dua na ivakaraitaki eda na vakadeitaka kina ni rau vinakata dina o Jiova kei Jisu mera bula tale na wekada era sa mate. Ni se bula voli e vuravura o Jisu, e dau gadivi ratou nona itokani dredre. Qori o Lasarusa kei rau na ganena o Meri kei Marica. E kaya na iVolatabu: “E dau lomani Marica kei tacina kei Lasarusa o Jisu.” Ia e qai mate ena dua na siga o Lasarusa.—Joni 11:3-5.
5, 6. (a) Na cava e cakava o Jisu ni raica nodratou lolosi na weka i Lasarusa kei na nona itokani? (b) Na cava e veivakacegui kina noda kila na rai i Jisu me baleta na mate?
5 E gole o Jisu me lai vakacegui rau o Marica kei Meri. Ni rogoca o Marica ni sa voleka yani o Jisu, e lai tavaki koya sara ena taudaku ni korolevu. Dua na ka nona marau o Marica, ia e kaya vei Jisu: “Ke oni a tiko eke, ke a sega ni mate o ganequ.” E nanuma o Marica ni sa bera yani o Jisu. Ni raica o Jisu nodrau rarawa na veitacini kei na nona tagi voli o Meri, e vusolo na lomana, e tagi tale ga. (Joni 11:21, 33, 35) Io, e vakila o Jisu na rarawa e dau vakilai ni mate e dua eda dau veivolekati.
6 E veivakacegui noda kila ni sega ni taleitaka na mate o Jisu, me vakataki keda ga. E vakatotomuria tale ga o Jisu na rai i Tamana. (Joni 14:9) E tu vei Jiova na kaukaua me vakaotia vakadua na mate, qori sara ga na ka sa vakarau cakava qo.
“LASARUSA, LAKO MAI TUBA!”
7, 8. Na cava e sega ni vinakata kina o Marica me vaqiqici tani na vatu mai na ibulubulu i Lasarusa? Na cava e qai cakava o Jisu?
7 Sa lai bulu toka o Lasarusa ena dua na qaravatu e kena isogo tu e dua na vatu levu. Ni yaco yani o Jisu, e kaya sara: “Ni kauta tani na vatu.” E sega ni duavata kei na kerekere qori o Marica ni sa siga va na mate nei Lasarusa. (Joni 11:39) E sega tiko ni kila o Marica ni sa vakarau cakava e dua na ka o Jisu vei ganena.
8 E kaya vei Lasarusa o Jisu: “Lako mai tuba!” Erau qoroqoro o Marica kei Meri ni rau raica na ka e yaco. “E . . . lako mai tuba na tagane a mate, e viviraki tu na yavana kei na ligana ena isulu.” (Joni 11:43, 44) Sa bula tale o Lasarusa! Era marautaki koya na wekana kei na nona itokani. Era mokoti koya ra qai vosa vua. Dua dina na ka vakatubuqoroqoro ya, nona vakaturi Lasarusa o Jisu.
“GONEYALEWA, AU TUKUNA VEI IKO, ‘TUCAKE!’”
9, 10. (a) O cei e solia vei Jisu na kaukaua me veivakaturi? (b) Na cava e yaga kina na ivolatukutuku ni veivakaturi ena iVolatabu?
9 A sega ni veivakaturi o Jisu ena nona kaukaua ga. Ni bera ni vakaturi Lasarusa, a masu vei Jiova. Sa qai solia vua o Jiova na kaukaua me vakaturi Lasarusa. (Wilika Joni 11:41, 42.) A sega ni vakaturi ga o Lasarusa. E tukuni tale ga ena iVolatabu ni a tauvimate bibi e dua na goneyalewa yabaki 12. Qori na luvena duabau ga o Jairo. Na levu ni nona vinakata me bula o luvena, e kerei Jisu kina o Jairo me vakabulai koya. Ni rau se veivosaki tiko ga kei Jisu, era gole yani eso ra qai kaya vei Jairo: “Sa mate na luvemu! Cava mo vakaogai qasenivuli tale kina?” Ia e tukuna vei Jairo o Jisu: “Kua ni lomaleqa, mo vakabauta ga, ena bula o koya.” E gole sara kei Jairo o Jisu. E caka tiko e vale na veitagicaki ni rau yaco yani. E kaya sara o Jisu: “Ni kua ni tagi, e sega ni mate o koya, e moce ga.” Erau rairai sega ni taura rawa na itubutubu nei goneyalewa na ka e kaya o Jisu. E kerei ira sara na tu e kea o Jisu mera vagalala, sa qai gole ga kei rau na itubutubu ina vanua e davo toka kina o goneyalewa. E taura na ligana o Jisu qai kaya vua: “Goneyalewa, au tukuna vei iko, ‘tucake!’” Sa wacava nodrau marau na itubutubu ni rau raica ni sa tucake o luvedrau qai veilakoyaki! Io, a vakaturi luvedrau yalewa o Jisu. (Marika 5:22-24, 35-42; Luke 8:49-56) Oti na ka e yaco ya, gauna kece erau raica kina na luvedrau erau vakasamataka sara na ka e cakava vei rau o Jiova ena vuku i Jisu. *
10 Era qai mate tale o ira e vakaturi ira o Jisu. Ia e yaga na kedra ivolatukutuku ni na dei kina noda inuinui. E via vakaturi ira dina na mate o Jiova, sega tale ga ni dua na ka ena tarova na nona cakava qori.
KA E VULICI ENA IVOLATUKUTUKU NI VEIVAKATURI
11. Na cava e vakadeitaka vei keda na Dauvunau 9:5 me baleti Lasarusa?
11 E vakamatatataka na iVolatabu ni “o ira na mate era sega sara ga ni kila e dua na ka.” Qori sara ga na ituvaki kei Lasarusa. (Dauvunau 9:5) E vaka ga nona tukuna o Jisu ni moce tu o Lasarusa. (Joni 11:11) E ‘sega sara ga ni kila e dua na ka’ o Lasarusa ena nona tu ena ibulubulu.
12. Eda kila vakacava ni a vakaturi dina o Lasarusa?
12 E levu era raica na nona vakaturi Lasarusa o Jisu. Era kila mada ga na meca ni qori na cakamana i Jisu. A bula tale o Lasarusa, kena ibalebale a yaco dina na veivakaturi. (Joni 11:47) Levu na lewenivanua era lako sara mera lai raici Lasarusa, era vakabauta kina ni talai Jisu mai na Kalou. Ia era sega ni taleitaka qori na meca, era mani bosea mera vakamatei Jisu kei Lasarusa.—Joni 11:53; 12:9-11.
13. Eda vakadeitaka vakacava ni na vakaturi ira na mate o Jiova?
13 E kaya o Jisu nira na vakaturi “o ira kece na tu ena ibulubulu nanumi.” (Joni 5:28) Kena ibalebale era na vakaturi o ira kece e nanumi ira o Jiova. Ia vakacava e rawa ni nanuma kece o Jiova na kena itukutuku e dua sa mate me rawa ni vakaturi koya? Vakasamataka ga na kalokalo e robota tu na lomalagi. E vica vata na bilioni na kedra iwiliwili, ia e kaya na iVolatabu ni kila o Jiova na yacadra yadua. (Wilika Aisea 40:26.) Ke sa nanuma rawa o Jiova na yacadra yadua na kalokalo, sega sara ga ni dredre vua me nanuma na kedra itukutuku kece o ira na vakaturi. Meda nanuma tale ga ni o Jiova e bulia na ka kece, e tu gona vua na kaukaua me vakaturi ira na mate.
14, 15. Na cava eda kila me baleta na veivakaturi ena vosa i Jope?
14 A vakabauta na veivakaturi na turaga yalodina o Jope. A taroga: “Ke mate e dua na tamata, ena bula tale?” Oti e kaya tale vei Jiova: “Oni na kaci mai, au na rogo yani. Oni na vinakata vakalevu na cakacaka ni ligamuni.” Io, e kila o Jope ni vakanamata tu o Jiova ina gauna ena vakaturi ira kina na mate.—Jope 14:13-15.
15 Na cava nomu rai me baleta na inuinui ni veivakaturi? De dua o na veinanuyaka, ‘Vakacava era na vakaturi tale ga na wekaqu kei na noqu itokani era sa mate?’ E veivakacegui noda kila ni vinakata dina o Jiova me vakaturi ira na mate. Meda raica mada na ka e kaya na iVolatabu me baleti ira era na vakaturi, kei na vanua era na bula kina.
‘ROGOCA NA DOMONA QAI TUCAKE MAI’
16. Na ituvaki vakacava era na bula kina o ira na vakaturi?
16 O ira na vakaturi ena veigauna sa oti era marautaka tale na bula e vuravura kei na wekadra se nodra itokani. Qori tale ga na ka ena yaco ena gauna se bera mai. Ia sa na totoka sara na bula nira sa rawa ni bula tawamudu e vuravura o ira na vakaturi, era na sega tale ni mate. Na ituvaki tale ga era na bula kina ena vinaka cake mai na kena eda donuya tu ena gauna qo. Sa na sega kina na ivalu, basulawa, kei na tauvimate.
17. O cei ena vakaturi?
17 O cei ena vakaturi? E kaya o Jisu nira na “rogoca . . . na domona o ira kece na tu ena ibulubulu nanumi mera tucake mai.” (Joni 5:28, 29) E kaya tale ga na Vakatakila 20:13: “E qai solia mai o wasawasa na mate era tu kina, e solia tale ga mai o mate kei na iBulubulu na mate era tu kina.” Io, era na vakaturi e vica vata na bilioni, qai kaya na yapositolo o Paula nira na vakaturi “na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.” (Wilika Cakacaka 24:15.) Na cava na kena ibalebale ya?
18. O cei o ira “na yalododonu” era na vakaturi?
18 O ira “na yalododonu” era okati kina na tamata yalodina i Jiova era bula ni se bera ni lako mai vuravura o Jisu. Kena ivakaraitaki, era na vakaturi mera bula e vuravura o Noa, Eparama, Sera, Mosese, Ruci, kei Esiteri. Era vakamacalataki eso na tagane kei na yalewa qori ena Iperiu wase 11. Vakacava o ira na tamata yalodina i Jiova era mate ena noda itabagauna? Io, era na vakaturi tale ga nira okati mera “yalododonu.”
19. O cei o ira “na sega ni yalododonu”? Na cava era na rawa ni cakava nira sa vakaturi?
19 O ira “na sega ni yalododonu” era okati kina na vica vata na bilioni era sega tu ni kilai Jiova ena gauna era mate kina. E sega ni guilecavi ira tale ga qori o Jiova. Era na vakaturi, ena soli vei ira na gauna mera vulica na veika me baleti Jiova ra qai qaravi koya.
20. Na cava era na sega ni vakaturi kece kina na mate?
20 Sega ni kena ibalebale nira na vakaturi kece na mate. E kaya o Jisu nira na sega ni vakaturi eso. (Luke 12:5) O cei ena lewa o koya me vakaturi, o koya me kua? Na iotioti ni lewa ena tauca o Jiova, ia sa solia tale ga vei Jisu na lewa “me nodra turaganilewa na bula kei na mate.” (Cakacaka 10:42) Era na sega ni vakaturi o ira na lewai mera daucaka ca ra qai sega ni via veisau.—Raica na iKuri ni iVakamacala 19.
VAKATURI INA BULA VAKALOMALAGI
21, 22. (a) Na yago vakacava era na vakaturi kina o ira na lai bula i lomalagi? (b) O cei e isevu ni veivakaturi qori?
21 E tukuna na iVolatabu nira na lai bula i lomalagi eso. Ni mate o koya ena lai bula i lomalagi, ena sega ni vakaturi tale ina yago vakayago. Sa na vakaturi ina yago vakayalo me rawa ni lai bula i lomalagi.
22 E isevu ni veivakaturi qori o Jisu. (Joni 3:13) A vakaturi koya o Jiova ni oti e tolu na siga na nona mate. (Same 16:10; Cakacaka 13:34, 35) Ia e sega ni vakaturi ina yago vakayago o Jisu. E kaya na yapositolo o Pita ni a “vakamatei o koya ena yago vakayago, ia e qai vakabulai ena yago vakayalo.” (1 Pita 3:18) A vakaturi o Jisu me dua na kabula vakayalo! (1 Korinica 15:3-6) E kaya na iVolatabu ni so tale ena vakayacori vei ira na veivakaturi qori.
23, 24. O cei era lewe ni “qelenisipi lailai” e cavuta o Jisu? Era le vica?
23 A tukuna o Jisu vei ratou nona tisaipeli yalodina ni bera ni mate: “Au sa lako tiko qo meu lai vakarautaka e dua na tikina me nomudou.” (Joni 14:2) Kena ibalebale era na vakaturi eso na imuri i Jisu mera lai bula kei koya i lomalagi. E vakamacalataka o Jisu ni o ira qori era lewe ni dua na “qelenisipi lailai.” (Luke 12:32) Sa qai vakamatatataka na yapositolo o Joni na kedra iwiliwili ni raici Jisu ni “tucake tu e Ulu i Saioni [vakalomalagi], era tucake vata tu kei koya e 144,000.”—Vakatakila 14:1.
24 Era na vakaturi ena gauna cava na le 144,000? E kaya na iVolatabu ni na yaco qori ni sa tekivu veiliutaki mai lomalagi o Karisito. (1 Korinica 15:23) Eda sa bula donuya sara tu ga na gauna ya, era sa vakaturi oti tale ga ina bula vakalomalagi e levu vei ira na le 144,000. O ira na se bula tiko e vuravura ra qai mate ena noda itabagauna qo era na sega tale ni wawa, era sa na vakaturi sara ina bula vakalomalagi. Ia e dua na iwiliwili levu ni kawatamata era na qai vakaturi ena gauna se bera mai mera bula ena vuravura Parataisi.
25. Na cava eda na vulica ena wase tarava?
25 Sa vakarau sereka na kawatamata o Jiova mai na mate. Io, sa na oti vakadua na mate! (Wilika Aisea 25:8.) Ia na cava nodra itavi na lai bula i lomalagi? E kaya na iVolatabu nira na lai veiliutaki kei Jisu ena dua na Matanitu. Eda na qai vulica e levu tale na ka me baleta na Matanitu qori ena wase tarava.
^ para. 9 Eso tale na gone, qase, tagane, yalewa, Isireli, kei na vulagi e volatukutukutaki ena iVolatabu nira vakaturi. O rawa ni wilika qori ena 1 Tui 17:17-24; 2 Tui 4:32-37; 13:20, 21; Maciu 28:5-7; Luke 7:11-17; 8:40-56; Cakacaka 9:36-42; 20:7-12.


text:
WASE TOLU
Na Cava na iNaki ni Kalou me Baleta na Kawatamata?
1. Na cava na inaki ni Kalou me baleta na kawatamata?
E TOTOKA na inaki ni Kalou me baleta na kawatamata. A buli rau na imatai ni tagane kei na yalewa, o Atama kei Ivi, qai vakatikori rau ena dua na were totoka. E inaki ni Kalou me rau vakaluveni, me rau vakatetea na parataisi me roboti vuravura, me rau qarava tale ga na manumanu.—Vakatekivu 1:28; 2:8, 9, 15; raica na iKuri ni iVakamacala 6.
2. (a) Eda kila vakacava ni na vakayacora na Kalou nona inaki? (b) O cei e vinakata na Kalou mera bula e vuravura, me vakacava tale ga na kena dede?
2 O nanuma nida rawa ni bula dina ena dua na parataisi? E kaya o Jiova: “Au sa nakita, au na cakava tale ga.” (Aisea 46:9-11; 55:11) Io, ena vakayacora nona inaki, e sega ni dua na ka ena tarovi koya. E kaya o Jiova ni bulia na vuravura me tawa. E “sega ni bulia me lala.” (Aisea 45:18) E vinakata me tawani kece o vuravura. Ia o cei e vinakata na Kalou mera bula e vuravura, me vakacava tale ga na kena dede? E kaya na iVolatabu: “O ira na yalododonu [se, talairawarawa] era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.”—Same 37:29; Vakatakila 21:3, 4.
3. Na cava o na rairai taroga ni se sega ni oti na tauvimate kei na mate?
3 E se sega ni oti na tauvimate kei na mate ena gauna qo. Levu na vanua e se yaco tiko kina na vala kei na veivakamatematei. E sega ni inaki ni Kalou qori. Na cava gona e yaco? A yaco vakacava na leqa? Na iVolatabu ga e rawa ni sauma qori.
DUA NA MECA NI KALOU
4, 5. (a) O cei a vosa vei Ivi ni vakayagataka na gata? (b) E rawa ni veisau vakacava e dua na tamata vinaka me daubutako?
4 E cavuti ena iVolatabu e dua na meca ni Kalou e “vakatokai na Tevoro se o Setani.” A vakayagataka o Setani e dua na gata me vosa vei Ivi ena were o Iteni. (Vakatakila 12:9; Vakatekivu 3:1) E cakava vaqaseqase qori me nanumi ga ni vosa dina tiko na gata.—Raica na iKuri ni iVakamacala 7.
5 Sega ni kena ibalebale qori ni Kalou a buli Setani na Tevoro. A veisau qai vukici koya me Tevoro e dua na agilosi sa tiko rawa mai lomalagi ena gauna e bulia kina na vuravura na Kalou me nodrau itikotiko o Atama kei Ivi. (Jope 38:4, 7) E yaco vakacava qori? Vakasamataka ga va qo: E rawa ni veisau vakacava e dua na tamata vinaka me daubutako? E sega ni sa daubutako tu mai ena gauna e sucu kina. Ia e tekivu qori ena nona vinakata e dua na ka e sega ni nona. Ni vakasamataka tiko ga, sa qai kaukaua ga kina nona gagadre ca. Ni basika na ituvaki veiganiti, sa lai butako sara. E vakavuna ga vakataki koya me daubutako.—Wilika Jemesa 1:13-15; raica na iKuri ni iVakamacala 8.
6. E vuki vakacava e dua na agilosi me meca ni Kalou?
6 Qo sara ga na ka e yaco vua na agilosi sa cavuti oti mai. Ni buli rau oti o Atama kei Ivi na Kalou, e tukuna sara me rau vakaluveni qai “vakasinaiti vuravura.” (Vakatekivu 1:27, 28) De dua e veinanuyaka na agilosi ya, ‘Rawa nira qaravi au kece na tamata, mera kua ni qaravi Jiova!’ Na levu ga ni nona vakasamataka, na levu tale ga ni nona vinakata na ka e nei Jiova. E vinakata na agilosi ya me sokaloutaki. E mani lasutaki Ivi qai vakacalai koya. (Wilika Vakatekivu 3:1-5.) Na ka e cakava qori e vukici koya kina me o Setani na Tevoro, qai meca ni Kalou.
7. (a) Na cava erau mate kina o Atama kei Ivi? (b) Na cava eda qase qai mate kina?
7 Erau talaidredre vua na Kalou o Atama kei Ivi rau qai kania na vuanikau. (Vakatekivu 2:17; 3:6) Erau valavala ca vei Jiova, rau mate tale ga ni toso na gauna me vaka ga e tukuna vei rau o Jiova. (Vakatekivu 3:17-19) Era ivalavala ca tale ga na luvedrau o Atama kei Ivi, era mani mate. (Wilika Roma 5:12.) Eda na raica ena dua na ivakaraitaki qo na vuna era ivalavala ca tale ga kina nodrau kawa o Atama kei Ivi. Kaya mada o vavi madrai ena dua na kava ni vavavi e kabibi tu. Na madrai o vavia ena vaka ga na ibulibuli ni kava kabibi qori. A ivalavala ca o Atama ena gauna e talaidredre kina vua na Kalou. Na “kabibi” se ivalavala ca i Atama sa takavi keda tale ga nida nona kawa. Eda qase, eda mate tale ga nida ivalavala ca kece.—Roma 3:23; raica na iKuri ni iVakamacala 9.
8, 9. (a) Na cava e vinakata o Setani me rau vakabauta o Atama kei Ivi? (b) Na cava e sega ni vakamatei ratou totolo kina na veivorati o Jiova?
8 Na nona vakacalai rau o Atama kei Ivi o Setani me rau talaidredre vua na Kalou, e sa tekivu saqati sara ga kina o Jiova. E vinakata o Setani me rau vakabauta o Atama kei Ivi ni lasulasu o Jiova, e iliuliu ca, qai bureitaka vei rau na ka vinaka. E tukuna tiko e keri o Setani ni rau rawa ni lewa ga o Atama kei Ivi na ka e donu se cala, qai sega ni gadrevi me dusimaki rau na Kalou. Na cava ena cakava o Jiova? E rawa sara ga ni vakamatei ratou na dauveivorati, me kua kina ni veivorati tale e dua. Ia qori ena sega ni vakadinadinataki kina ni daulasulasu o Setani.
9 E mani sega ni vakamatei ratou totolo na veivorati o Jiova, e solia ga na gauna me lewai koya mada na tamata. Sa na qai laurai e keri ni daulasulasu o Setani, ia o Jiova ga e kila na veika e vinaka vua na kawatamata. Ena qai vakamacalataki vinaka qori ena Wase 11. Ia na cava mada o nanuma, e donu nodrau vakatulewataka o Atama kei Ivi me rau vakabauti Setani qai talaidredre vua na Kalou? Na ka kece erau marautaka tu e vakarautaka o Jiova. Erau buli me rau uasivi, dua nodrau itikotiko totoka, e lesi tale ga vei rau na cakacaka marautaki. Ia e sega sara ga ni dua na ka vinaka e cakava vei rau o Setani. Na cava o na cakava ke o tu ena kedrau ituvaki?
10. Na vakatulewa bibi cava eda na cakava kece?
10 Dua tale ga na vakatulewa bibi eda na cakava kece ena gauna qo, qai vakatau na noda bula ena vakatulewa qori. Eda rawa ni digi Jiova me noda iLiuliu, talairawarawa vua qai vakadinadinataka ni daulasulasu o Setani. Se da digi Setani me noda iliuliu. (Same 73:28; wilika Vosa Vakaibalebale 27:11.) Sega ni lewe i vuravura kece era talairawarawa vua na Kalou ena gauna qo. E sega tale ga ni iliuliu ni vuravura qo na Kalou. O cei gona na iliuliu ni vuravura qo?
O CEI E LIUTAKA TIKO NA VURAVURA?
11, 12. (a) Na cava eda vakadeitaka ena nona via solia o Setani vei Jisu na matanitu? (b) Na tikinivolatabu cava e vakadinadinataka ni lewa tu na vuravura o Setani?
11 E kila o Jisu o cei e liutaka dina tiko na vuravura. Dua na gauna a “vakaraitaka vua na matanitu kece e vuravura kei na kedra lagilagi” o Setani. Sa qai yalataka o Setani vei Jisu: “Au na solia vei iko na ka kece qo ke o cuva mo sokalou wale ga vakadua vei au.” (Maciu 4:8, 9; Luke 4:5, 6) Vakasamataka mada, ‘Ena rawa ni solia o Setani vei Jisu na veimatanitu ke sega ni tu vua na kena lewa?’ Sega. Kena ibalebale na matanitu kece e kena iliuliu o Setani.
12 O na rairai veinanuyaka, ‘O Jiova na Kalou Kaukaua duadua e lomalagi kei vuravura. E rawa vakacava ni iliuliu ni vuravura qo o Setani?’ (Vakatakila 4:11) E dina na vakasama ya me baleti Jiova, ia o Jisu e vakatokai Setani me “turaga ni vuravura qo.” (Joni 12:31; 14:30; 16:11) Na yapositolo o Paula e vakatokai Setani na Tevoro me “kalou ni veika vakavuravura qo.” (2 Korinica 4:3, 4) E vola tale ga na yapositolo o Joni ni “lewa tiko na vunica na vuravura taucoko.”
VAKARUSAI VAKACAVA NA VURAVURA I SETANI?
13. Na cava e veiganiti kina me dua na vuravura vou?
13 Sa qai vakadomobula ga na ituvaki kei vuravura ena gauna qo. E laurai e veivanua na ivalu, cakacaka vakailawaki, veivakaisini, kei na itovo voravora. Se mani vakacava na kaukaua ni nona sasaga na tamata, e sega ga ni rawa ni vakaotia kece na leqa. Ia sa vakarau vakarusa na ituvaki ca qo na Kalou ena nona ivalu na Amaketoni, qai sosomitaka ena vuravura vou era na bula ga kina na yalododonu.—Vakatakila 16:14-16; raica na iKuri ni iVakamacala 10.
14. O cei sa digitaka na Kalou me Tui ni nona Matanitu? Na cava e parofisaitaki ena iVolatabu me baleti Jisu?
14 E digitaki Jisu Karisito o Jiova me Tui ni nona Matanitu vakalomalagi. A parofisaitaki ena iVolatabu ena vica vata na udolu na yabaki sa oti ni o Jisu ena “Turaga ni Sautu,” ena tawamudu nona matanitu. (Aisea 9:6, 7) A vakavulici ratou tale ga nona imuri o Jisu me ratou masuta na matanitu qori ena nona kaya: “Me yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.” (Maciu 6:10) Eda na raica ena Wase 8, na sala ena sosomitaki ira kina na matanitu vakatamata na Matanitu ni Kalou. (Wilika Taniela 2:44.) Oti ena qai vukica na vuravura me parataisi na Matanitu ni Kalou.—Raica na iKuri ni iVakamacala 11.
SA VOLEKA NA VURAVURA VOU!
15. Na cava na “vuravura vou”
15 E yalataki ena iVolatabu: “Eda waraka na lomalagi vou kei na vuravura vou,” era na “tiko kina na yalododonu.” (2 Pita 3:13; Aisea 65:17) Ni cavuti ena so na gauna na “vuravura” ena iVolatabu, e dau vakaibalebaletaki ira na lewe i vuravura. (Vakatekivu 11:1) Na “vuravura vou” e vakaibalebaletaki ira gona era talairawarawa vua na Kalou qai vakalougatataki ira o koya.
16. Na isolisoli totoka cava e vakarautaka na Kalou vei ira era na bula ena vuravura vou? Na cava meda cakava meda marautaka kina na isolisoli qo?
16 E yalataka o Jisu nira na “bula tawamudu” o ira na bula ena vuravura vou ni Kalou. (Marika 10:30) Na cava meda cakava meda marautaka kina na isolisoli totoka qori? Yalovinaka wilika na kena isau ena Joni 3:16 kei na 17:3 Eda na vakarau dikeva tale ga qo na ka e kaya na iVolatabu me baleta na bula ena vuravura Parataisi.
17, 18. Eda kila vakacava ni na vakilai e vuravura taucoko na sautu, eda na yalodei tale ga?
17 Sa na sega na ivakarau ca, ivalu, basulawa, kei na itovo voravora. Era sa na yali kece mai vuravura na daucaka ca. (Same 37:10, 11) Ena ‘vakaotia na Kalou na ivalu e vuravura taucoko.’ (Same 46:9; Aisea 2:4) Era na tawana na vuravura o ira era lomana na Kalou ra qai talairawarawa vua. Ena vakilai tale ga na sautu me tawamudu.—Same 72:7.
18 Era na yalodei na dauveiqaravi i Jiova. Nira talairawarawa vua na Kalou na Isireli, era sega ni rerevaka e dua na ka ni dau taqomaki ira o Jiova. (Vunau ni Soro 25:18, 19) Eda na sega tale ga ni rerevaka e dua se dua na ka ena Parataisi. Eda na yalodei tu ga!—Wilika Aisea 32:18; Maika 4:4.
19. Eda kila vakacava ni na levu na kakana ena vuravura vou ni Kalou?
19 Ena levu na kakana. “Ena levu na covuata e vuravura, ena vuabale ena dela ni veiulunivanua.” (Same 72:16) Ena vakalougatataki keda na “noda Kalou,” ena qai “solia mai o vuravura na vuana.”—Same 67:6.
20. Eda kila vakacava ni na parataisi na vuravura?
20 Ena parataisi na vuravura taucoko. Ena totoka na vale kei na were. (Wilika Aisea 65:21-24; Vakatakila 11:18.) Na vuravura taucoko sa na totoka me vaka ga na were o Iteni. Ena vakarautaka o Jiova na ka kece eda vinakata. E kaya na iVolatabu me baleti Jiova: “Oni dedeka na ligamuni qai vakaceguya na veika era gadreva na kabula kece.”—Same 145:16.
21. Eda kila vakacava nida na bula veiyaloni kei na manumanu?
21 Eda na bula veiyaloni kei na manumanu. Era na sega ni vakaleqai keda na manumanu. O ira mada ga na gone era sa na douvaka na manumanu era rerevaka tu ena gauna qo.—Wilika Aisea 11:6-9; 65:25.
22. Na cava ena cakava o Jisu vei ira na tauvimate?
22 Sa na sega na tauvimate. A vakabulai ira e levu o Jisu ni se bula e vuravura. (Maciu 9:35; Marika 1:40-42; Joni 5:5-9) Ia qo ni sa Tui ni Matanitu ni Kalou, ena vakabulai ira kece na tauvimate. Ena sega ni kaya tale e dua: “Au tauvimate.”—Aisea 33:24; 35:5, 6.
23. Na cava ena cakava na Kalou vei ira na sa mate?
23 Era na vakaturi na mate. E yalataka na Kalou ni na vakaturi ira na vica vata na milioni era sa mate. “[Era] na vakaturi mai na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.”—Wilika Joni 5:28, 29; Cakacaka 24:15.
24. Na cava nomu rai me baleta na bula ena Parataisi?
24 E noda kece na digidigi, oya meda vulica na veika me baleti Jiova qai qaravi koya se da lewa ga na ka eda cakava. Sa waraki keda tu na veivakalougatataki totoka ke da digia meda qaravi Jiova. A kerei Jisu e dua na turaga me nanumi koya ni sa mate, qai yalataka vua o Jisu: “Daru na tiko vata mai Parataisi.” (Luke 23:43) Eda na vakarau vulica qo e levu tale na ka me baleti Jisu Karisito kei na sala ena vakayacora kina na yalayala totoka ni Kalou.


text: 2 Ena ikarua ni yabaki ni veiliutaki nei Nepukanesa, e levu na nona tadra, e kidroa vakalevu+ o koya* qai sega ni moce rawa.2 E mani vakarota na tui mera kacivi mai na bete daucakaiba, o ira na daurairai, o ira na daucakaisausau, kei ira na Kalitia* mera tukuna vua na tui na nona tadra. Era lako sara mera duri e matana na tui.+3 E kaya vei ira na tui: “Au a tadra, au* kidroa, au via kila na ka au tadra.”4 Era kaya vua na tui na Kalitia ena vosa vakaArame:*+ “Moni bula balavu mada ga na tui. Moni tukuna mai vei keimami na nomuni tamata na tadra, keimami na vakaraitaka na kena ibalebale.”5 E kaya na tui vei ira na Kalitia: “Qo na ka au sa lewa: Ke oni sega ni vakatakila vei au na tadra kei na kena ibalebale, oni na musumusulaki, ena vukici tale ga na nomuni vale me valelailai* ni lewenivanua.6 Ia ke oni tukuna na tadra kei na kena ibalebale, au na solia vei kemuni na iloloma kei na iyau, moni rokovi tale ga vakalevu.+ Moni tukuna gona vei au na tadra kei na kena ibalebale.”7 Era kaya ena ikarua ni gauna: “Me tukuna mada na tui na tadra vei keimami na nomuni tamata, keimami na tukuna na kena ibalebale.”8 E kaya na tui: “Au kila vinaka ni oni vakaberabera tiko, ni oni kila na ka au sa lewa oti.9 Ke oni sega ni vakatakila vei au na tadra, ena tau vei kemuni kece e dua ga na lewa. Ia oni duavata moni tukuna vei au na ka lasu qai veivakaisini me veisau mada na ituvaki. Moni tukuna gona vei au na tadra, au na qai kila ni oni na vakamacalataka rawa na kena ibalebale.”10 Era kaya vua na tui na Kalitia: “E sega ni dua e vuravura* me vakayacora rawa na ka e vinakata na tui, ni sega ni dua na tui rogo se kovana me taroga na ka va qo vua na bete daucakaiba se na daurairai, se na Kalitia.11 E dredre na ka e vinakata tiko na tui, e sega ni dua na tamata e bula tiko me tukuna rawa vua na tui na ka qo, o ira ga na kalou, era sega ni tiko vata kei keda na tamata.”12 E cudru sara ga vakalevu na tui, e vakarota mera vakamatei kece na tamata vuku ni Papiloni.+13 Ni tukuni yani na lewa mera vakarau vakamatei na tamata vuku, era vaqarai Taniela tale ga kei ratou na nona itokani mera vakamatei ratou.14 Ena gauna qori e yalomatuataka o Taniela, e lewa vinaka tale ga na nona vosa vei Arioki, na iliuliu ni nona matayadra na tui, e lako yani me vakamatei ira na tamata vuku ni Papiloni.15 E taroga o Taniela vei Arioki, na vakailesilesi ni tui: “Na cava e rui kaukaua kina na nona ivakaro na tui?” E qai tukutuku vei Taniela o Arioki.+16 E mani lako yani o Taniela me kerea na tui me solia vua na gauna me tukuna vua na tui na ibalebale ni tadra.17 Oti e lako ina nona vale o Taniela, e tukuna sara qori vei ratou na nona itokani o Enanaia, o Misaeli, kei Asaraia.18 E kerei ratou me ratou masulaka na loloma ni Kalou ni lomalagi me baleta na ka vuni qo, me ratou kua kina ni vakamatei vata o Taniela kei ratou na nona itokani kei ira na vo ni tamata vuku ni Papiloni.19 E qai vakatakilai vei Taniela na ka vuni ena raivotu ena bogi.+ E vakacaucautaka sara o Taniela na Kalou ni lomalagi.20 E kaya o Taniela:“Me vakacaucautaki mada ga na yaca ni Kalou me tawamudu,Ni nona duadua ga na vuku kei na kaukaua.+21 E veisautaka na gauna kei na yabaki,+E vakasivoi ira na tui, e lesi ira na tui,+E solia na vuku vei ira na lomavuku kei na kilaka vei ira na yalomatua.+22 E vakatakila na veika titobu kei na ka e tabogo,+E kila na ka e tu ena butobuto,+E vu ni rarama o koya.+23 Au vakalagilagi kemuni, au vakavinavinakataki kemuni na nodra Kalou na tukaqu,Ni oni solia vei au na vuku kei na kaukaua.Oni vakaraitaka qo vei au na ka keitou kerea vei kemuni,Oni vakaraitaka vei keitou na ka e kauai kina na tui.”+24 E lako sara o Taniela vei Arioki, e lesia na tui me vakamatei ira na tamata vuku ni Papiloni,+ e kaya vua: “Moni kua ni vakamatei ira na tamata vuku ni Papiloni. Ni kauti au vua na tui, au na tukuna vua na tui na ibalebale ni tadra.”25 E kauti Taniela vakatotolo vua na tui o Arioki, e tukuna vua: “Au sa kunea e dua na turaga e kau mai vakavesu e Juta+ e rawa ni vakatakila na ibalebale ni tadra vua na tui.”26 E kaya na tui vei Taniela, na yacana tale ga o Pelitisasari:+ “O rawa dina ni tukuna vei au na tadra au raica kei na kena ibalebale?”+27 E kaya vua na tui o Taniela: “E sega ni dua na tamata vuku, na daurairai, na bete daucakaiba, kei ira na dauraikalokalo me tukuna rawa na ka vuni e taroga tiko na tui.+28 Ia e tiko e dua na Kalou ni lomalagi e Dauvakatakila na ka vuni,+ e vakaraitaka vei Tui Nepukanesa na ka ena yaco ena iotioti ni gauna. Qo na nomuni tadra kei na raivotu oni raica ni oni davo tiko ena nomuni idavodavo:29 “Kemuni na tui, oni vakananuma ena nomuni idavodavo na ka ena yaco ena gauna mai muri, e vakatakila gona vei kemuni na ka ena yaco o koya e Dauvakatakila na ka vuni.30 E sega ni vakatakilai vei au na ka vuni qo baleta niu vuku sara vei ira na kena vo era bula tiko, ia meu vakaraitaka ga na ibalebale ni tadra vua na tui, moni kila kina na ka oni nanuma tiko e lomamuni.+31 “Kemuni na tui, oni vakararai tiko oni raica e dua na ivakatakarakara* levu. Na ivakatakarakara levu oya e duatani na kena serau, e duri tu e matamuni qai vakarerevaki na kena irairai.32 Na ulu ni ivakatakarakara oya e koula dina,+ na sarisarina kei na ligana e siliva,+ na ketena kei na sagana e kopa,+33 na temo ni yavana e kaukamea,+ eso na tiki ni yavana e ra e kaukamea, eso na tikina e qele.*+34 Oni vakararai tiko qai kavida mai e dua na vatu e sega ni ta ena liga ni tamata, e lauta sara na yava ni ivakatakarakara e ra e buli ena kaukamea kei na qele, qai vurumemeataka.+35 Ena gauna qori e vurumemea kece na kaukamea, na qele, na kopa, na siliva, kei na koula, me vaka na qa ni covuata ena rara ni butu covuata ena vulaikatakata e vukataka na cagi me kua tale ni kune e dua na tikina. Ia na vatu e lauta na ivakatakarakara e tubu me dua na ulunivanua levu, e roboti vuravura taucoko.36 “Qo na tadra, keitou na tukuna vua na tui na kena ibalebale.37 Kemuni na tui, oni nodra tui na tui, e solia vei kemuni na Kalou ni lomalagi na matanitu,+ na kaukaua, na qaqa, kei na lagilagi,38 e solia tale ga e ligamuni na vanua kece era tiko kina na tamata, vaka kina na manumanu ni veikau, kei na manumanuvuka ni lomalagi, e solia kece+ vei kemuni moni lewa, o kemuni ga na ulu koula.+39 “Ia ena taravi kemuni e dua tale na matanitu+ e lailai vei kemuni, oti e dua tale na matanitu na kena ikatolu e kopa, ena lewa na vuravura taucoko.+40 “Na ikava ni matanitu ena kaukaua me vaka na kaukamea.+ Ni dau vurumemeataka qai qaqia na ka kece na kaukamea, io me vaka na kaukamea e dau vorovorolaka na ka, ena vurumemeataka qai vorovorolaka na ka kece qori.+41 “Oni raica na yavana sara e ra kei na iqaqaloniyavana era buli ena qele ni dautulituli kei na kaukamea, ena tatawasewase gona na matanitu qori, ia ena tiko kina na kaukaua ni kaukamea me vaka oni raica ni rau waki vata na kaukamea kei na qele malumu.42 Nira buli ena kaukamea kei na qele eso na tiki ni iqaqaloniyavana, ena kaukaua e dua na iwase ni matanitu, ena malumalumu e dua tale na iwase.43 Me vaka oni raica ni rau waki vata na kaukamea kei na qele malumu, era na veiwaki kei ira na lewenivanua,* ia era na sega ni veikabiti me vaka ga ni rau sega ni veikabiti na kaukamea kei na qele.44 “Ena nodra gauna na tui oya ena vakarautaka na Kalou ni lomalagi e dua na matanitu+ ena sega sara ni vakarusai.+ Ena sega ni soli na matanitu qo vua e dua tale na tamata.+ Ena vurumemeataka, ena vakawabokotaki ira na veimatanitu kece qori,+ ena tu ga me tawamudu,+45 me vaka ga oni raica ni kavida mai na ulunivanua e dua na vatu e sega ni ta ena liga ni tamata qai vurumemeataka na kaukamea, na kopa, na qele, na siliva, kei na koula.+ E vakatakila na Kalou Cecere vua na tui na ka ena yaco ena gauna mai muri.+ E dina na tadra qai donu na kena ibalebale.”46 E tekicuva ina qele o Tui Nepukanesa me vakarokoroko vei Taniela. E vakarota o koya me soli vua na iloloma kei na ka boivinaka.47 E kaya na tui vei Taniela: “Na nomudou Kalou e nodra Kalou na kalou, e nodra Turaga na tui, e Dauvakatakila tale ga na ka vuni, ni o vakatakila rawa na ka vuni qo.”+48 E vakalevulevui Taniela sara na tui, e solia vua e levu na iloloma vinaka, e lesi koya me lewa na yasana taucoko o Papiloni,+ me nodra iliuliu tale ga na tamata vuku kece ni Papiloni.49 E kerea na tui o Taniela me lesi Setareki, Mesake, kei Apeteniko+ me ratou lewa na yasana o Papiloni, ia e veiqaravi tiko ga o Taniela ena valenitui.


text:
WASE RUA
E iVola ni Kalou na iVolatabu
1, 2. Na cava e iloloma totoka kina ni Kalou na iVolatabu?
NI LOLOMATAKA vei iko e dua na ka na nomu itokani, o na via raica sara ga se cava e solia vei iko. Dua na ka nomu marau ni bau nanumi iko tu. O na vakavinavinakataki koya tale ga.
2 Na iVolatabu e iloloma ni Kalou. Eda wilika kina na itukutuku eda na sega ni rawa ni kila mai na dua tale na vanua. Kena ivakaraitaki, e tukuna ni bulia na lomalagi na Kalou, na vuravura, kei na imatai ni tagane kei na yalewa. E dusimaki keda ena ivakavuvuli yaga meda walia kina na noda leqa. E vakamacalataki ena iVolatabu na sala ena vakayacora kina na Kalou nona inaki, oya me vakavinakataka na ituvaki kei vuravura. Io, na iVolatabu e dua dina na iloloma totoka!
3. Na cava o na kila ni o vulica na iVolatabu?
3 O na kila ena nomu vulica na iVolatabu ni vinakata na Kalou mo nona itokani. Na levu ga ni nomu vulica na veika me baleti koya, na dei tale ga ni nomudrau veitokani.
4. Na cava o qoroya me baleta na iVolatabu?
4 Sa vakadewataki na iVolatabu ena rauta ni 2,800 na vosa, sa tabaki tale ga e vica vata na bilioni na ilavelave. E vica vata na bilioni na lewe i vuravura era sa rawa ni wilika na iVolatabu ena nodra vosanisucu. E sivia tale ga na le duanamilioni era taura na iVolatabu e veimacawa! Io, e duatani duadua na iVolatabu.
5. Na cava eda kaya kina ni “vakavuna na Kalou” na iVolatabu?
5 E “vakavuna na Kalou” na iVolatabu. (Wilika 2 Timoci 3:16.) Ia era na rairai nanuma eso, ‘E ivola vakacava ni Kalou na iVolatabu nira vola na tamata?’ E sauma na iVolatabu: “E tukuna ga na tamata na ka e vinakata na Kalou ena veiuqeti [se, veidusimaki] ni yalo tabu.” (2 Pita 1:21) Qori e vaka ga nona tukuna vei vunivola e dua na daunibisinisi me vola nona ivola. E nei daunibisinisi na ivola, sega ni nei vunivola. Ena vakasama vata qori, na iVolatabu e ivola ni Kalou, sega ni nodra ivola na tamata era volavola. E dusimaki ira qori na Kalou mera vola nona nanuma. Io, na iVolatabu e ‘vosa ni Kalou.’
DONU VINAKA NA IVOLATABU
6, 7. Na cava eda kaya kina ni sega ni veisaqasaqa na ka e kaya na iVolatabu?
6 E volai na iVolatabu ena loma ni 1,600 vakacaca na yabaki. O ira na volavola e duidui na gauna era bula kina. Eso era vuli vinaka, eso tale e sega. Kena ivakaraitaki, e dua e vuniwai, eso tale era dauteitei, dauqoli, ivakatawa, parofita, dauveilewai, se tui. Era duidui na volavola, ia e sega vakadua ni veisaqasaqa na lewe ni iVolatabu. E veisemati vinaka na ka e vakamacalataki ena wase kece. *
7 Na imatai ni vica na ivola ena iVolatabu e vakaraitaka na itekitekivu ni leqa e vuravura. Sa qai vakamacalataki ena iotioti ni ivola ni na walia na leqa qori na Kalou ena nona vukica na vuravura me parataisi. E kovuti ena iVolatabu e vica vata na udolu na yabaki ni bula ni kawatamata, e tukuni tale ga kina ni sega vakadua ni daro na inaki ni Kalou.
8. Tukuna na ivakaraitaki ni kena donu vinaka na ka vakasaenisi e cavuti ena iVolatabu.
8 E sega ni volai na iVolatabu me vakavulica na veika vakasaenisi se me vulici e koronivuli. Ia e dau donu tu ga na veika vakasaenisi e vakamacalataka. Sega ni dodonu me kurabuitaki qori ni ivola sara ga ni Kalou. Kena ivakaraitaki, e vakasalataki ira na Isireli na Kalou ena Vunau ni Soro ena ka mera cakava me kua ni dewa kina na mate. Se bera sara ni kila na tamata na ka era rawa ni cakava na manumanu lalai ni mate, sa volai makawa tu qori ena iVolatabu. E donu tale ga e rua na ka e tukuna na iVolatabu me baleta na vuravura. Kena imatai, e vakaliligi wale tu. (Jope 26:7) Kena ikarua, e mokimokiti na vuravura, dina ga ni cala tu nodra nanuma e levu me baleta na ibulibuli ni vuravura.
9. Na cava eda vulica ena nodra daudina na dauvola iVolatabu?
9 Na itukutuku makawa tale ga e volai ena iVolatabu e dau donu tu ga. Ia e sega ni volai vakadodonu eso na ka ena levu tale na ivola ni itukutuku makawa nikua, nira sega ni daudina o ira era volavola. Kena ivakaraitaki, era sega ni vakamacalataka na druka ni nodra matanitu ena ivalu. Ia era daudina na dauvola iVolatabu nira bau vola mada ga nodra druka na Isireli. Era vola tale ga na nodra cala. Kena ivakaraitaki, e vola o Mosese ena Tiko Voli Mai na Lekutu na cala bibi e cakava qai vunauci koya kina na Kalou. (Tiko Voli Mai na Lekutu 20:2-12) Na nodra daudina na dauvola iVolatabu e vakaraitaka ni ivola ni Kalou na iVolatabu. E rawa kina meda vakabauta na ka e kaya.
VUTUCOQA ENA IVAKASALA YAGA
10. Na cava e yaga kina vei keda nikua na ivakasala ena iVolatabu?
10 “E vakavuna na Kalou” na iVolatabu, “e yaga me veivakavulici, me veivunauci, me veivakadodonutaki.” (2 Timoci 3:16) Io, e yaga tale ga vei keda nikua na ivakasala ena iVolatabu. Ni buli keda o Jiova, e kila kina na ivakarau ni lomada kei na noda rai. Na nona kilai keda vinaka e lailai tale na noda kilai keda. E vinakata tale ga meda marautaka noda bula. E kila na veika e vinaka vei keda kei na ka ena vakaleqai keda.
11, 12. (a) Na ivakasala yaga cava i Jisu e volai ena Maciu wase 5 ina 7? (b) Na cava tale eda vulica ena iVolatabu?
11 E volai ena Maciu wase 5 ina 7 na ivakasala yaga i Jisu ena sala meda marau kina, vinaka noda veimaliwai, ivakarau ni masu, kei na rai donu me baleta na ilavo. A se volai sara na ivakasala qori ena 2,000 na yabaki sa oti, ia e se mana, e se yaga tiko ga nikua.
12 E veivakavulici tale ga ena iVolatabu o Jiova ena sala me vinaka kina noda bula vakavuvale, ivakarau ni cakacaka, meda veiyaloni tale ga kei ira eso tale. E dau yaga tu ga na ivakavuvuli ena iVolatabu, e ganita na duidui yabaki ni bula, duidui vanua eda tiko kina, kei na leqa eda dui sotava.
NUITAKI NA PAROFISAI ENA IVOLATABU
13. Na cava e tukuna o Aisea ni na yaco ena koro o Papiloni?
13 E levu na parofisai ena iVolatabu sa vakayacori oti. Kena ivakaraitaki, a parofisaitaka o Aisea ni na vakarusai o Papiloni. (Aisea 13:19) E vakamatatataka sara ga na sala ena vakarusai kina na koro. E taqomaki tu na koro ena kena matamata lelevu kei na uciwai. Ia e parofisaitaka o Aisea ni na maca na uciwai, qai dola tu na matamata. Ena sega ni gadrevi mera vala o ira na lai ravuravu. E bau parofisaitaka tale ga o Aisea na turaga ena vakabalei Papiloni, na yacana o Sairusi.
14, 15. A vakayacori vakacava na parofisai i Aisea?
14 Oti e ruanadrau na yabaki mai na gauna e volai kina na parofisai, sa yaco yani e Papiloni na mataivalu me lai ravuta na koro. O cei e liutaka na mataivalu? Me vaka ga e parofisaitaki, e liutaka yani o Sairusi na tui Perisia. Ia vakacava ena curubotea dina na koro na mataivalu i Sairusi me vaka e parofisaitaka o Aisea?
15 Era soqo tiko na kai Papiloni ena bogi ni ravuravu. Era sega ni rere ni taqomaka vinaka tu nodra koro na bai cecere kei na uciwai. Ia sa tekivu vakadavea tiko na wai ena taudaku ni koro o Sairusi kei na nona mataivalu. E lutu sara na wai ina kena iyalayala mera taubale takoso kina na sotia ni Perisia. Ia era na curubotea vakacava na mataivalu na bai kei Papiloni? Me vaka ga e parofisaitaki, sa dola rawa tu na matamata ni koro, sega tale ni gadrevi mera vala na sotia!
16. (a) Na cava e parofisaitaka o Aisea ni na yacovi Papiloni ni sa vakarusai oti? (b) Eda kila vakacava ni a yaco dina na parofisai i Aisea?
16 A parofisaitaka o Aisea ni na sega ni tawani tale o Papiloni ena nona vola: “Ena sega ni tawani tale, ena sega tale ni tiko kina e dua ena itabatamata kece.” (Aisea 13:20) Vakacava e yaco dina qori? Sa tu wale ga nikua na irusarusa ni koro o Papiloni ena rauta na 50 na maile ena ceva kei Baghdad, mai Iraki. Ena gauna mada ga qo, e sega tale ni dua e vakaitikotiko ena vanua ya. A vakarusai Papiloni o Jiova ni “taviraki koya ena itaviraki ni veivakarusai.”
17. Na cava meda vakabauta kina na yalayala kece ni Kalou?
17 Eda rawa ni vakabauta na ka e kaya na iVolatabu me baleta na gauna se bera mai ni sa vakayacori oti e levu na kena parofisai. Eda nuidei ni na dina o Jiova ena nona yalayala me vukica na vuravura me parataisi. (Wilika Tiko Voli Mai na Lekutu 23:19.) Io, e rawa nida marautaka na inuinui ni “bula tawamudu e yalataka makawa tu mai na Kalou, o koya e sega ni lasu rawa.”
VEISAUTAKA NA BULA NA IVOLATABU
18. E vakamacalataka vakacava o Paula na “vosa ni Kalou”?
18 Eda sa raica oti mai ni duatani duadua na iVolatabu. E veisemati vinaka na ka e volai kina, e donu tu ga na ka vakasaenisi kei na itukutuku makawa e vakamacalataka. E volai tale ga kina na ivakasala yaga, kei na levu na parofisai era yaco dina. Ia e dua tale na ka e yaga kina na iVolatabu. E vola na yapositolo o Paula: “E bula na vosa ni Kalou qai kaukaua.” Na cava na kena ibalebale ya?
19, 20. (a) O na kila vinaka vakacava na kemu ituvaki ni o dikeva na iVolatabu? (b) O na vakaraitaka vakacava nomu vakavinavinakataka na iVolatabu?
19 E rawa ni veisautaka nomu bula na iVolatabu. O na kila vinaka kina na kemu ituvaki, ni rawa ni vakavotuya na nomu nanuma kei na inaki ni lomamu. Kena ivakaraitaki, eda na rairai nanuma nida lomana na Kalou. Ia ena qai vakadinadinataki qori ena noda muria na ka e kaya na iVolatabu.
20 E ivola dina ni Kalou na iVolatabu. E vinakata o koya mo wilika, vulica, mo vakamareqeta tale ga. Vakaraitaka nomu vakavinavinakataka na iloloma qo ena nomu vulica tiko ga. O na kila kina na inaki ni Kalou me baleti keda na kawatamata. Ena qai vakamacalataki vinaka qori ena ulutaga e tarava.
^ para. 6 Era kaya eso ni veisaqasaqa na ka e kaya na iVolatabu, ia e sega ni dina qori. Raica na tabana e 16 kei na 17 ni brochure Noda iVola Kece, tabaka na iVakadinadina i Jiova.
^ para. 16 Raica na ikuri ni ivakamacala ni parofisai ena iVolatabu ena tabana e 27-29 ni ivola, Noda iVola Kece, tabaka na iVakadinadina i Jiova.
^ para. 17 Na vakarusai nei Papiloni e dua ga na ivakaraitaki ni parofisai ena iVolatabu a yaco dina. O na raica eso tale na parofisai me baleti Jisu Karisito ena iKuri ni iVakamacala 5.


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Vakaviti (Fijian)
Na Vale Vakaitaba Mai Pepeli
- Na vuravura taucoko sa dua ga na kenavosa ka sa dua talega na kena i vosavosa.
- Sa qai yaco, ni ra sa lako tiko mai na tokalau,era sa kunea sara e dua na buca ena vanua o Sina,ka era sa tiko sara kina.
- Era sa veivosaki vakai ira ka vaka, "Me da sabuli vatutuva mada ka kuvuya vakavinaka." Sa tuvei ira na veika me buli kina na vatutuva oqo.
- Era sa tukuna sara, "Ni lako mai, meda taramada e dua na noda koro kei na dua na valevakaitaba, na delana me tiko mai lomalagi; mekilai kina na yacada, de, eda na qai vakasesei yaniena matai vuravura taucoko."
- Sa lako sobu mai o Jiova me raica na koro keina vale vakaitaba, o koya era sa tara tiko natamata.
- Sa tukuna o Jiova, "Era sa dua ga na tamata,ka sa dua ga na nodra vosa. Raica oqo na veikaera sa tekivu mera cakava, sa sega na veika e tikotale, me na tarova na veika era sa nakita.
- "Mai, Medatou lako sobu ka vakasesea nanodra vosa, me ra kakua ni veikilai vosavosakina."
- O Jiova sa vakacemuri ira tani mai kea ki naveiyasai vuravura kece, sa mai tu vakadua na taraicake ni koro.
- Sa vakayacani na koro o ya me Pepeli, baleta,ni o Jiova sa vakasesea na nodra vosa kecega evuravura. Mai kea talega sa wasewasei ira yanikina ki vuravura taucoko.
Source: http://www.scribd.com/doc/38648459/Fijian-Bible
New Fijian Translation Bible (2008)
Ko Pepeli na Vale Cecere
- A sa duavata ga na vosa e vuravura taucoko ka sa kilai vei ira taucoko.
- A sa yaco ni ra sa lako tani mai na tu-i-cake, era mani kunea e dua na buca mai na vanua ko Saina; ka ra sa tiko kina.
- A ra sa veivosaki vakataki ira, Tou ia mada, tou cakava na vatu-buli, ka tavuna vakavinaka. A ra sa taura na vatu-buli me kena vatu, ka taura na kuluta me kena drega.
- A ra sa tukuna, Tou ia mada, tou tara e dua na noda koro, kei na dua na vale cecere me yacovi lomalagi na delana; tou cakava me rogo kina na yacada, de mani yaco me da na dui veiseyaki yani e dela i vuravura taucoko.
- Ia sa lako sobu ko Jiova me raica na koro kei na vale cecere, era tara na tamata.
- A sa tukuna ko Jiova, E dina, era sa dua vata ga na tamata, ka sa dua ga na vosa era vosataka kecega; ia sai koya ko ya na ka era sa vakatekivu ni kitaka; ia oqo, na ka kecega era nakita me ra cakava ena sega ni rawa ni tarovi.
- Tou ia mada, tou lako sobu, ka vakasesea na nodra vosa, me ra kakua kina ni veikilai vosa.
- Sa mani vakasavi ira maikea ko Jiova, ki dela i vuravura taucoko: sa cegu na nodra tara na koro.
- O koya sa vakatokai kina na yacana ko Pepeli; ni sa vakasesea maikea na vosa ni vuravura taucoko ko Jiova: a sa dui vakasavi ira maikea ko Jiova, ki dela i vuravura taucoko.
Source: http://www.nftbible.com/NFTB1/NFTB1.htm
Information about Fijian |
Fijian phrases |
Tower of Babel Fijian
Tower of Babel in Malayo-Polynesian languages
Acehnese,
Adzera,
Amarasi,
Ambrym,
Anuki,
Are,
Balinese,
Bambam,
Bariai,
Batak Angkola,
Batak Simalungun,
Batak Toba,
Biatah Bidayuh,
Bola,
Bugis,
Caribbean Javanese,
Dawan,
Fijian,
Helong,
Hiri Motu,
Iban,
Indonesian,
Jarai,
Kadazandusun,
Kahua,
Kakabai,
Kambera,
Kaninuwa,
Kenyah,
Kurti,
Javanese,
Luang,
Madurese,
Makassar,
Malagasy,
Malay,
Mbula,
Misima-Paneati,
Motu,
Nali,
Ngaju,
Nias,
North Efate,
Nyindrou,
Paama,
Palawano,
Rade,
Rotuman,
Saveeng Tuam,
Suau,
Sundanese,
Timugon Murut,
Tolai,
Tontemboan,
Toraja-Sa'dan,
Tungag,
Ubir,
Wandamen,
Yabem
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
Kena isau na ituvatuva
Sa na vinaka duadua kei na icovi ni qaqa tiko na vakadikeva tiko na toso ni komipiuta me baleta na PC na SPYERA / MAC / Tebeleti kei na talevoni veikauyaki ki na makete ena na isau sau.
Eda sa 3 duidui na iVakadewa ni SPYERA. IVakadewa ni kompiuta ni SPYERA e sa baleta na vakadikeva tiko na toso PC se na MAC, IVakadewa ni tebeleti sa me baleta na spying ena iPad, kei na tebeleti ni Android. IVakadewa ni talevoni vuku sa me baleta na spying ena iPhone, Talevoni ni Android, Vuniberi loa, kei na talevoni ni Symbian. Sa tiko talega na veika kece ena dua na kena mataqali ka cakacaka ruarua vata kei na PC / MAC, iPad / Na Android tebeleti kei na talevoni vuku era cicivaka tiko e dua na akaude sega ni vakawati. Kevaka o gadreva mo kabata ena PC / MAC, Tebeleti kei na talevoni veikauyaki ena dua na akaude sega ni vakawati ka keitou sa vakatura mo kece sara ena dua na ituvatuva.
Talevoni ni matai ena veika kece
Spy na App ena talevoni vuku
iPhone, Talevoni ni Android, Vuniberi loa, Symbian
Tebeleti
Na App ni spy me baleta na peleti vatu
iPad, vakalekaleka ni iPad, Android Tablet
Kompiuta
Vakadikeva tiko na toso ni parokaramu ni komipiuta
ni komipiuta
Windows PC, kei na MAC
Ena dua e taucoko
Spy ena PC/MAC, Talevoni ni matai ena veika kece
Kabata ena iPad / Android Tablet
Vakadeitaka ni daku ni ilavo
Kevaka ena dua na vuna o sa rarawa vata kei na noda ivoli ena loma ni 10 na siga ni voli, Eda na refund na nomu ilavo taucoko.
Taqomaki na sausaumi ena initaneti
Eda vakayagataka 100% proccess ni taqomaki kei na dikevi ni sausaumi. Eda sega ni lewena e dua na itukutuku ni dinau ena. Sa na qai rawa mo lavetaka oti VAKASAURI na kena otataki.
Na yalayala ni vakacegu
Eda kila na isau ni kena kunei, sa SPYERA e caka mai na qele cake me ra undetectable ka cakacaka vakatabakidua ena na ituvaki voravora duadua.
Ni kilai na isau TTW
Sa ikoya oqo e dua ga na sausaumi?
Io, e saumi ga na gauna na balavu ni nomu laiseni e o digitaka. Talevoni ni sausaumi sa vakatau vei iko ena gauna ni checkout.
E rawa vakacava ni 'u raica na isau ena noqu ilavo?
Yalovinaka kilikitaka na balavu ni talevoni o gadreva mo volia. Ena tabana ka tarava, o na raica taucoko na KNK.
E tiko beka na ilavo lesu vakadeitaka?
Io, Kevaka ena dua na vuna o sa rarawa vata kei na noda ivoli ena loma ni 10 na siga ni voli, Eda na refund na nomu ilavo taucoko.
Sala me na vakavouya na noqu talevoni?
Kevaka o sa sega ni rawa kina na digidigi ni Auto vakavoui ena jeke-yani, o na gadreva mo biuta e dua na ivakarau ni veivakavoui. Na akaude ni vakavoui ena loma ni 3 e dua na siga mai na icavacava ni tikinisiga, e sega ni gadrevi na caka tale na vakaduri.


text:
Au na Vorata Vakacava na Veitemaki?
Ka o rawa ni cakava
Kena iMatai, nanuma tiko ni o na tauca ga na vua ni ka o cakava—se mani cava era cakava na nomu itokani.
Kena iKarua, vakasamataka na veitemaki e dau dredre mo vorata.
Oti, tarogi iko mada, ‘Gauna cava o dau temaki kina?’ (E koronivuli? Vanua ni cakacaka? So tale na vanua?) Ni o sa kila rawa qori, o na rawa ni vorata na veitemaki.
Qo, o sa kila na ka mo cakava. Kena imatai mo vakayawaki iko se mo lako tani mai na ka o dau temaki kina. (Kena ivakaraitaki: Ke suka na vuli o qai sotavi ira na nomu icaba era dau veiuqeti moni vakatavako, de dua mo veisautaka na sala o muria mo kua ni sotavi ira kina.) Kena Dina: O ira na “iTokani” era dau veiuqeti ena caka ca, era sega ni itokani vinaka.
Macala ga ni o na temaki ena so na gauna. Sega ni dede o sa na uqeti ena dua na idre kaukaua—de o sega sara tu ga ni namaka. Na cava mo cakava?
Tu vakarau!
Vakasamataka mada: E kila vinaka o Jisu na ka me cakava. A vakadeitaka me dau talairawarawa tiko ga vei Tamana. (Joni 8:28, 29) E bibi gona mo vakadeitaka e liu na ka me caka.
Ka mo cakava. Vakasamataka mada e rua na vuna mo vorata kina na veitemaki kei na cava mo cakava mo kua ni temaki kina.
Na cava o vinakata kina mera lewai iko eso? Vakatulewataka mo cakava na ka e dodonu. (Kolosa 3:5) Kerea na veivuke ni Kalou ena masu mo rawa ni vorata tiko ga na veitemaki.—Maciu 6:13.


text:
iSau ni 10 na Taro Era Taroga na iTabagone
E vakamacalataki eke na ivakasala yaga kei na vakatutu me vinaka kina na nomu bula ena veigauna se bera mai.
TARO 1
Na Cava Soti Au Kilai Tani Kina?
O na vakatulewa vinaka ni o vakatovolei ke matata vei iko na ivakavuvuli o muria, veika vinaka o rawa ni cakava, nomu malumalumu, kei na nomu isausau.
TARO 2
Na Cava Au Kauaitaka Kina na Kequ iRairai?
Vakacava o sega ni taleitaka na kemu irairai ena iloilo? Na cava mo nanuma tiko ke o via veisautaka eso na ka me baleta na kemu irairai?
TARO 3
Au na Rawa Vakacava ni Veitalanoa kei Rau na Noqu iTubutubu?
Qo eso na vakatutu yaga me rawarawa kina na nomu veitalanoa kei rau na nomu itubutubu.
TARO 4
Na Cava Meu Cakava Keu Cala?
Eda dau cala kece, ia na cava meda cakava ni yaco qori?
TARO 5
Vakacava Keu Vakasagai e Koronivuli?
Kua ni yalolailai ke o vakasagai, e tiko na kena iwali.
TARO 6
Au na Vorata Vakacava na Veimurimuri?
Ena dredre ena so na gauna mo cakava na ka o kila ni donu.
TARO 7
Na Cava Meu Cakava Keu Vakasaurarataki Meu Veiyacovi?
Raica na leqa era sotava eso na itabagone nira sega ni lewai ira vinaka.
TARO 8
Na Cava Meu Kila me Baleta na Veivakasagai Tawakilikili?
E dau vakayacori vakalevu na veivakasagai tawakilikili vei ira na gone. Na cava mo cakava mo taqomaki iko kina?
TARO 9
Vakacava e Dodonu Meu Vakabauta na Bula Vakaidewadewa?
Na ivakamacala cava e dodonu me vakabauti?
TARO 10
Ena Yaga Vakacava Vei Au na iVakasala ena iVolatabu?
Era kaya e levu ni ivola ga ni itukuni se italanoa makawa na iVolatabu, sa madra na kena itukutuku se dredre me kilai. Ia e sega ni dina qori.


text:
Download/ダウンロード Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki (たまたまオトメ ~少年が少女になる時~)
Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki (たまたまオトメ ~少年が少女になる時~) Associated Names
Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki (たまたまオトメ ~少年が少女になる時~) Description
Tags: Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki (たまたまオトメ ~少年が少女になる時~)raw zip, たまたまオトメ ~少年が少女になる時~ ダウンロード,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki raw zip,たまたまオトメ ~少年が少女になる時~ raw raw,たまたまオトメ ~少年が少女になる時~ torrent zip,?01-02? zip,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki raw scan,たまたまオトメ ~少年が少女になる時~ raw .rar,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki raw .zip download,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki raw share,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki mediafire,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki rapidshare,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki Rapidgator,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki Lumfile,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki Luckyshare,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki Turbobit,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki Ryushare,Tamatama Otome – Shounen ga Shoujo ni naru Toki Extabit, raw zip
(Visited 242 times, 1 visits today)
More Raw Zip


text:
Na Cava Oni Vakatokai Kina Moni iVakadinadina i Jiova?
Me vaka e laurai ena iVolatabu, na yaca ni Kalou o Jiova. (Lako Yani 6:3; Same 83:18) O koya na ivakadinadina ena tukuna e matanalevu na nona rai kei na ka e vakabauta.
Koya gona, na yaca iVakadinadina i Jiova e vakatakilakilataka ni keimami ilawalawa lotu vaKarisito dau tukuna na ka dina me baleti Jiova na Dauveibuli. (Vakatakila 4:11) E laurai qo ena ivakarau ni neimami bula kei na neimami wasea na ka keimami vulica ena iVolatabu.—Aisea 43:10-12; 1 Pita 2:12


text:
LESONI 23
E Volai Qai Vakadewataki Vakacava na Neimami iVola?
Keimami tabaka na ivola ena sivia na 750 na vosa me rawa ni vakayacori vinaka kina na neimami ilesilesi. Qori na vunautaki ni “itukutuku vinaka” vei ira na “veimatanitu, na veiyavusa, na duivosavosa, kei na tamata kece.” (Vakatakila 14:6) E sega ni cakacaka rawarawa, ia keimami vakayacora rawa vakacava? E rawa ga qori ena nodra veivuke na dauvolavola mai na veiyasa i vuravura, kei ira na dauvakadewa yalodina—era iVakadinadina i Jiova kece.
E vakarautaki na ulutaga ena vosa vakavalagi. Eratou liutaka na iLawalawa Dauvakatulewa na cakacaka ni Tabana ni Volavola ena neimami itikotiko liu. Na tabana oya e lesia na nodra itavi na dauvolavola era veiqaravi tiko ena neimami itikotiko liu kei na so tale na valenivolavola ni tabana. Nira cavutu mai na duidui vanua o ira na volavola, e volai rawa kina na ulutaga e vakavu kauai ena duidui vanua. Qori e taleitaki kina e vuravura raraba na ivola keimami tabaka.
Vakau na ulutaga vei ira na dauvakadewa. Ni sa dikevi oti na ka e volai qai vakadonui, ena vakau sara ena imeli ina timi ni vakadewa e veiyasa i vuravura. E tiko ena timi qo o koya e vakadewa, o koya e raica me donu na vakadewa, kei koya e wilika me taladrodro na vakadewa. Era na saga mera digia na ‘vosa e donu qai dina,’ e tiko tale ga kina na vakasama e vakabibitaki ena vakavalagi.—Dauvunau 12:10.
Vakatotolotaka na cakacaka na kompiuta. Na kompiuta ena sega ni rawa ni cakava na nona itavi o koya e volavola kei koya e vakadewa. Ia e rawa ni vakatotolotaka na nodra cakacaka na dauvakadewa na ivolavosa, porokaramu, kei na iyaya ni vakadidike sa tu rawa ena kompiuta. Era vakarautaka na iVakadinadina i Jiova e dua na porokaramu ni kompiuta e vakatokai na Multilanguage Electronic Publishing System (MEPS), e rawa ni vakacurumi kina e vica na drau na vosa, biu vata kei na itaba, sa qai vakarautaki me tabaki.
Na cava keimami vakayacora kina na ka kece qo, ena vosa mada ga era vosataka e vica ga na udolu? Baleta ni inaki sara ga i Jiova mera “bula na tamata kece ga, mera mai kila vinaka na ka dina.”—1 Timoci 2:3, 4.
E vakarautaki vakacava na ulutaga me tabaki ena neimami ivola?
Na cava keimami vakadewataka kina na neimami ivola ena veimataqali vosa?


text:
35 Ena reki na vanua talasiga kei na vanua sigasiga,+Kei na buca dravuisiga ena marau, ena se me vaka na senikau na sefaroni.+2 Ena se sara ga,+Ena marau, ena kaikaila ena reki.Ena soli kina na lagilagi nei Lepanoni,+Na totoka nei Kameli+ kei Saroni.+Era na raica na lagilagi i Jiova, na totoka ni noda Kalou.3 Moni vakaukauataka na liga wadameleMoni vakataudeitaka na duru ninini.+4 Moni tukuna vei ira na lomaleqa:“Moni kaukaua. Moni kua ni rere.Raica! Ena mai veisausaumi na nomuni KalouEna mai vakatauitotogi na Kalou.+Ena lako mai me vakabulai kemuni.”+5 Ena gauna oya ena rai na matadra na mataboko,+Ena rogo na daligadra na didivara.+6 Ena gauna oya ena ladelade na lokiloki me vaka na dia,+Ena kaila ena marau na yamena na galu.+Ena vure mai na wai ena vanua talasigaKei na uciwai ena buca dravuisiga.7 Ena vuki na qele katakata mamaca me tobu ni kutaKei na qele mamaca me waivure.+Ena itikotiko era vakacegu kina na jakoli,*+Ena tu kina na co drokadroka kei na gasau kei na kuta.8 Ena tu e kea e dua na gaunisala levu,+Io, na sala ena vakatokai me Sala Savasava.Ena sega ni muria o koya e dukadukali.+Ena maroroi me nona o koya e muria tiko na sala,Ena sega ni lako sese kina o koya e sesewa.9 Ena sega e kea na laione,Ena sega ni lako kina na manumanu kila daukata.Era na sega ni laurai e kea,+O ira ga na voli lesu era na lako kina.+10 O ira na vakabula o Jiova era na lesu,+ ra qai lako i Saioni ena kaila ni marau.+Era na vakaisala ena reki tawamudu.+Ena nodra na reki kei na marauNa rarawa kei na vutugu ena dro tani yani.+
iVakamacala e ra
^ Dua na mataqali koli kila, e ucu momoto, vutivutia na buina, e vaka na irairai ni fokisi.


text:
Cakacaka vakaukaua o Paula ena vuku ni ivavakoso (24-29)
1 O yau o Paula na yapositolo i Karisito Jisu me vaka na loma ni Kalou, kei Timoci+ na tacida,2 vei kemuni na yalosavasava kei kemuni na veitacini yalodina oni tisaipeli i Karisito e Kolosa:Me tiko mada ga kei kemuni na loloma soli wale kei na vakacegu ni Kalou na Tamada.3 Keitou dau vakavinavinakataka na Kalou, na Tama ni noda Turaga o Jisu Karisito, ni keitou dau masulaki kemuni,4 ni keitou sa mai rogoca na nomuni vakabauti Karisito Jisu kei na nomuni dau lomani ira na yalosavasava kece5 ena vuku ni inuinui e maroroi tu mai lomalagi me nomuni.+ Oni a rogoca na inuinui qo ni a tukuni vei kemuni na ka dina me baleta na itukutuku vinaka6 e yaco yani vei kemuni. E sa tete qai vuavuaivinaka tiko ga e vuravura taucoko na itukutuku vinaka,+ me vaka ga e yaco tiko mai keri, mai na siga oni rogoca qai kila kina na dina ni loloma soli wale ni Kalou.7 Qori na ka oni vulica vei Epafira,+ e dua na neitou itokani dauveiqaravi. E vakayacora na dauveiqaravi yalodina qo i Karisito na ka e dodonu me keitou cakava vei kemuni,8 e vakaraitaka tale ga vei keitou na nomuni loloma, na loloma e bucini ena veidusimaki ni yalo ni Kalou.9 Oya tale ga na vuna me tekivu mai na siga keitou rogoca kina, keitou sega ni cegu ni masulaki kemuni+ kei na neitou kerea moni vakasinaiti ena kilaka dodonu+ me baleta na nona inaki, me soli vei kemuni na vuku dina, moni kila na veika vakayalo,+10 me rawa ni rakorako vei Jiova* na nomuni itovo, moni vakamarautaki koya vakalevu ena nomuni vua ena cakacaka vinaka kece kei na nomuni vakalevutaka tiko ga na kilaka dodonu me baleta na Kalou,+11 me vakaukauataki kemuni mada ga na nona kaukaua levu+ moni vosota kina na ka kece ena vosovoso kei na marau,12 ni oni vakavinavinakataka na Tamada, o koya e vakarautaki kemuni me rawa ni oni vakaivotavota ena ka era taukena na yalosavasava+ era tiko ena rarama.13 E vakabulai keda mai na lewa ni butobuto+ qai kauti keda ina matanitu i Luvena lomani,14 ena vukuna eda sereki kina ena ivoli, me rawa ni vosoti na noda ivalavala ca.+15 O koya na iyaloyalo ni Kalou tawaraici,+ na ulumatua ni kabuli kece,+16 e vakaitavi o koya ena buli ni ka kece tale eso mai lomalagi kei vuravura, na ka e laurai kei na ka e sega ni laurai,+ se ra idabedabe vakatui se veiliutaki se matanitu se lewa. E vakaitavi ena buli ni veika tale eso,+ era buli tale ga ena vukuna.17 A bula tale ga ni bera na ka kece tale eso,+ era qai basika na ka kece qori ena vukuna,18 e ulu ni yago, oya na ivavakoso.+ O koya na itekitekivu, na isevu me vakaturi mai na mate,+ me liu kina o koya ena ka kece,19 ni raica na Kalou ni vinaka me tu vua na ka kece,+20 ena vukuna tale ga, ena vakaduavatataki tale kina vua na Kalou na ka kece tale eso+ ni vakarautaka na veiyaloni ena dra+ e vakadavea ena kaunirarawa,* se ra ka e vuravura, se ra ka mai lomalagi.21 Oni a yawaka tu na Kalou, oni meca, ni oni dau vakasamataka na ka ca.22 Qo oni sa mai vakaduavatataki tale ena vuku ni yago i koya a solia nona bula me vakamatei, me vakarautaki kemuni kina moni savasava, moni kua ni beitaki e matana+—23 ia e dodonu moni tu ga ena vakabauta,+ moni dei ena yavu,+ moni kua ni yavalati,+ moni kua ni vakamuai tani mai na inuinui ni itukutuku vinaka oni a rogoca, ni a vunautaki qori vei ira na kabuli kece e ruku i lomalagi.+ O yau o Paula na italatala ni itukutuku vinaka qo.+24 Au marau tiko ena gauna qo niu vakararawataki ena vukumuni.+ Au vakila tale ga niu se sega ni vakararawataki sara me vaka e dua na tikiniyago i Karisito,+ oya na ivavakoso.+25 Au dauveiqaravi ni ivavakoso qo me vaka na cakacaka vakadauniyau+ e lesia vei au na Kalou ena vukumuni me vunautaki sara kina vakavinaka na vosa ni Kalou.26 A vunitaki tu na ka vuni tabu qo+ ena ivakarau ni vuravura sa oti*+ kei na itabatamata era bula e liu. Ia qo sa vakatakilai vei ira na nona yalosavasava,+27 e marau na Kalou me lesi ira qo me vakatakila ina veimatanitu na lagilagi kei na talei ni ka vuni tabu.+ Qo o Karisito ni duavata kei kemuni, oya ni oni nuitaka moni na vakalagilagi vata.+28 O koya ga qo eda vunautaka tiko, eda vakasalataki ira tiko kina na tamata kece, eda veivakavulici kina ena iwalewale vakavuku kece, meda vakarautaki ira kece me taucoko nodra veiwekani kei Karisito.+29 Qo na vuna au cakacaka kina vakaukaua, au qai sasaga me salavata kei na kaukaua e soli vei au.+


text:
Top song lyrics at Lyrics.cat
Vakanananu lyrics
Get lyrics of Vakanananu song you love. List contains Vakanananu song lyrics of older one songs and hot new releases. Get known every word of your favorite song or start your own karaoke party tonight :-).
Lyrics for Vakanananu Ni Yaloqu by Cadra Ko Muana.
Lyrics for Balolo Tu Ni Vakanananu by Malumu Ni Tobu Kei Naivaukura.
9 Dis 2016 ... noqu daulomani Mo lesu mai Vakamosia na yaloqu Na nomu yali tu Mai yasaqu sobo sa rui balavu Nomu yali vuni vakanananu Vei domoni ...
Jul 11, 2015 ... matamu Kuri ni vakanananu Niu diva meu lesuva Veika daru tekivuna Ligamu meu tubera Lomaqu meu wasea Veitawasei sa yaco Mai vuni ...
Jan 15, 2016 cibi ni kenai rairai senicevu galili na jiale seni viavia sisi taumate corivaki me noqu salusalu ciri yawa noqu vaka nananu senikau cava beka ...
Apr 22, 2016 Ko sa vakavuna noqu mai kavoro Oti tu na rarawa ni lomaqu Seavu yani noqu vakanananu Ke a yaco mada na lomadaru Meu a laki tagi voli e ...
21 giu 2015 ... mataqu I Sawana meu bau vakanananu Ke daru a se kua ga ni sota Dodoma cala ko vakayacora Noqu tagane na utoqu kece ko mai voroka ...
21 Dis 2016 Balolo Tu Ni Vakanananu. •. Bikai Au Na Rarawa. 04. Digidigi Cala · 05. Domomo Cala · 06. E Hevataki. News you might be interested in ...


text:
Cava e Vakatokai Kina o Jisu me Luve ni Kalou?
Me Download
Kena iSau Vakaivolatabu
E sega ni vakawati na Kalou me rawa ni vakaluveni kina. E Dauveibuli o koya, e bulia na ka bula kece. (Vakatakila 4:11)
Koya gona e vakatokai o Atama, na imatai ni tamata e buli me “luve ni Kalou.” (Luke 3:38) E tukuna tale ga na iVolatabu ni buli Jisu na Kalou.
Koya gona e okati tale ga o Jisu me “Luve ni Kalou.”—Joni 1:49.
A buli Jisu e liu na Kalou ni bera ni qai buli Atama.
E tukuna na yapositolo o Paula me baleti Jisu: “O koya na iyaloyalo ni Kalou tawaraici, na ulumatua ni kabuli kece.” (Kolosa 1:15) Se bula tu mai lomalagi o Jisu ni bera ni qai sucu ena valenimanumanu e Peceliema.
E kaya na iVolatabu ni ‘vu mai liu sara o koya, mai na gauna makawa dina.’ (Maika 5:2) Me vaka ni ulumatua ni Kalou o Jisu, a bula tu mai lomalagi ni bera ni sucu vakatamata e vuravura.
E tukuna mada ga o Jisu: “Niu . . lako sobu mai lomalagi.”—Joni 6:38; 8:23.


text:
iVolatabu-Vakadewa ni Vuravura Vou
Dikeva na ivukevuke yaga ni iVolatabu Vakadewa ni Vuravura Vou, e vakadewa donu, kilai rawarawa tale ga.
Cava e Kaya na Vosa ni Kalou
Raica ena iVolatabu na isau ni 20 na taro bibi.
TARO 1
O Cei na Kalou?
TARO 3
O Cei e Vola na iVolatabu?
TARO 9
Na Cava Eda Rarawa Kina?
TARO 11
Na Cava e Yaco Nida Mate?
TARO 14
O na Qarava Vakacava Nomu iYau?
TARO 15
O na Marau Vakacava?
TARO 19
Na Cava e Lewe ni iVolatabu?
iVakamacala Taumada ni iVolatabu-Vakadewa ni Vuravura Vou
iVola Mai na Komiti ni Vakadewa iVolatabu na Vuravura Vou.
Wilika na iVolatabu ena Internet
Na iVolatabu-Vakadewa ni Vuravura Vou e donu, kilai rawarawa tale ga.
Veitaravi ni iVola ena iVolatabu
Ena droini qo e tiko kina na ivakamacala yaga me baleta na iVolatabu, me vaka o koya e vola, vanua e volai kina, kei na gauna e volai oti kina.
iVakaleka e Vakayagataki ena iVakamacala e ra
E vakamacalataki eke na ivakaleka kece e vakayagataki ena iVolatabu Vakadewa ni Vuravura Vou kei na kedra ibalebale.
iDusidusi ni Vosa ena iVolatabu
Ona raica eke na vica vata na vosa, ivosavosa kei na wase ena iVolatabu.
iVakamacala ni Vosa ena iVolatabu
iVakamacala ni vosa kei na kedra ibalebale ena iVolatabu.
iKuri A ni iVakadewa ni Vuravura Vou
Ena vakadinadinataki eke na vuna meda nuitaka kina na iVolatabu ena Vuravura Vou.
iKuri B ni iVolatabu-Vakadewa ni Vuravura Vou
Raica na mape, droini, gauna, ivakarau, e vakalevutaka nomu kina na iVolatabu.
B14-A


text:
Mp3 Free Download
Search Mp3
Leba Boi Yawa Kei Lomai Nasau 2016
Free download Leba Boi Yawa Kei Lomai Nasau 2016 mp3 for free
Leba boi yawa kei lomai nasau
Source: youtube
Leba Boi Yawa kei Lomai Nasau 2015 new release V4
Source: youtube
Leba Boi Yawa e Lomai Nasau - Apple of my eye (cover)
Source: youtube
Leba Boi Yawa E Loma i Nasau - O Iko Ga O Noqu Ka Talei
Source: youtube
09 Sulu Kui A Vudi Dua E Cika
Source: youtube
Leba Boi Yawa E Lomai Nasau - Bulubulu Boro Vulavula (Fijian Music 2016)
Source: youtube
Utoqu Ko Sa Voroka
Source: youtube
Leba Boi Yawa E Lomai Nasau - Kaivesu Ni Dodomo 2017
Source: youtube
Leba Boi Yawa - Iko mo noqu
Source: youtube
Leba boi yawa
Source: youtube
Leba Boi Yawa- Wellington Nz
Source: youtube
Delai dokidoki and leba boi yawa
Source: youtube
Leba Boi Yawa Wellington Nz 2016
Source: youtube
o iko ga Noqu ka Talei_Leba Boi Yawa concert
Source: youtube
Leba Boi Yawa E Lomai Nasau - Iko Ga Mo Noqu Ka Talei (Original 2016)
Source: youtube
Leba Boi Yawa E Lomai Nasau - MULORAKI AU (live at Fiji Showcase 2016)
Source: youtube
Leba Boi Yawa E Lomai Nasau - Kaivesu Ni Dodomo 2017
Source: youtube
Leba boi yawa
Source: youtube
leba boi yawa e lomai nasau
Source: youtube
Leba Boi Yawa E Lomai Nasau "Muloraki Au" at the FPRA Music Awards 2016
Source: youtube


text: 3 Ena ika15 ni yabaki ni veiliutaki i Tiperiu Sisa, a kovana tiko kei Jutia o Ponitio Pailato, e iliuliu ena yasana* o Kalili o Eroti,*+ na tacina o Filipi e iliuliu ni yasana o Ituria kei Tirakoniti, e iliuliu ni yasana o Apilini o Laisenia,2 erau iliuliu ni bete tale tiko ga ena gauna ya o Anasa kei Kaiafa,+ e qai vosa na Kalou vei Joni+ na luvei Sakaraia mai na vanua talasiga.+3 E lakova o koya na vanua kece ena yasa ni Joritani ena nona vunautaka mera papitaiso me ivakaraitaki ni nodra veivutuni, me vosoti kina nodra ivalavala ca,+4 me vaka e volai tu ena ivola na nona vosa na parofita o Aisea: “E dua na domo e kacivaka voli ena vanua talasiga, ‘Ni caramaka na sala i Jiova!* Vakadodonutaka na nona sala.+5 Me bulu na veibuca, me vakatautauvatataki na veiulunivanua kei na veidelana, me vakadodonutaki na gaunisala takelo, me vakavinakataki na veivanua sukusukura,6 era na raica tale ga na tamata kece na veivakabulai ni Kalou.’”+7 E qai kaya vei ira na ilala levu era lako vua mera papitaisotaki: “Ni kawa ni gata batigaga, o cei e vakasalataki kemuni moni drovaka na cudru sa voleka mai?+8 Ni vuataka na vua e ganita na veivutuni. Ni kua ni kaya, ‘E tamai keimami o Eparama.’ Au kaya vei kemuni ni rawa vua na Kalou me vakatubura na luvei Eparama mai na veivatu qo.9 Sa davo toka na matau ena ruku ni vunikau. Na kau kece e sega ni vuataka na vua vinaka ena ta laivi qai kolotaki ena bukawaqa.”+10 Era tarogi koya na ilala levu: “Na cava gona me keimami cakava?”11 E kaya vei ira: “O koya e tiko vua e rua na isulu* me solia e dua vua e sega na nona, me cakava tale ga qo o koya e tu vua na kakana.”+12 Era bau mai papitaiso+ na daukumuni ivakacavacava, era qai tarogi koya: “Qasenivuli, na cava me keimami cakava?”13 E kaya vei ira: “Ni kua ni kuria na ivakacavacava e lavaki.”+14 Era tarogi koya tale ga na sotia: “Na cava me keimami cakava?” E kaya o koya: “Ni kua ni vakasosataka e dua se beitaka vakailasu,+ ni lomavakacegu ga ena ka e soli vei kemuni.”*15 Era nanamaki na lewenivanua ra qai vakatataro voli e lomadra me baleti Joni: “O koya beka qo na Karisito?”+16 E kaya gona o Joni vei ira kece: “Au papitaisotaki kemuni ena wai, ia sa lako tiko mai o koya e kaukaua sara vei au, e sega mada ga ni ganita meu sereka na wa ni nona ivava.+ Ena papitaisotaki kemuni o koya ena yalo tabu kei na bukawaqa.+17 E tu e ligana nona isivi ni cebuceburaki me samaka vinaka kina nona rara ni butu covuata qai kumuna na witi ina nona lololo, ia ena vakama na qana ena bukawaqa e sega ni boko rawa.”18 E levu tale na ka e veivakasalataki kina, e kacivaka tale tiko ga na itukutuku vinaka vei ira na lewenivanua.19 Ia e vunauci Eroti na iliuliu ni yasana o Joni, ni tauri Erotiasa na wati tacina, kei na levu tale na ka torosobu e cakava,20 qai kena ikuri, nona balati Joni i valeniveivesu.+21 Nira papitaiso tiko na lewenivanua, e papitaiso tale ga o Jisu.+ Ni masu tiko o koya, e tadola na lomalagi,+22 qai lako sobu vua na yalo tabu me vaka na ruve, qai rogo mai lomalagi e dua na domo e kaya: “O iko na Luvequ lomani, au vakadonui iko.”+23 E rauta ni yabaki 30+ o Jisu+ ni tekivuna nona cakacaka, e kilai volime luvei Josefa,+na luvei Ili,24 na luvei Macati,na luvei Livai,na luvei Meliki,na luvei Janai,na luvei Josefa,25 na luvei Mataceia,na luvei Emosi,na luvei Neumi,na luvei Esili,na luvei Nakai,26 na luvei Meaci,na luvei Mataceia,na luvei Semei,na luvei Joseki,na luvei Joata,27 na luvei Joanani,na luvei Risa,na luvei Serupepeli,+na luvei Salacieli,+na luvei Niri,28 na luvei Meliki,na luvei Ati,na luvei Kosami,na luvei Elimotami,na luvei Eri,29 na luvei Jisu,na luvei Eliesa,na luvei Jorima,na luvei Macati,na luvei Livai,30 na luvei Simioni,na luvei Jutasa,na luvei Josefa,na luvei Jonani,na luvei Eliakimi,31 na luvei Melea,na luvei Menani,na luvei Mataca,na luvei Necani,+na luvei Tevita,+32 na luvei Jese,+na luvei Opeti,+na luvei Poasa,+na luvei Salimoni,+na luvei Nasoni,+33 na luvei Aminatapi,na luvei Erami,na luvei Esiromi,na luvei Feresi,+na luvei Juta,+34 na luvei Jekope,+na luvei Aisake,+na luvei Eparama,+na luvei Tira,+na luvei Neori,+35 na luvei Seruke,+na luvei Riu,+na luvei Peleki,+na luvei Iperi,+na luvei Sela,+36 na luvei Keinana,na luvei Afakisati,+na luvei Semi,+na luvei Noa,+na luvei Lemeki,+37 na luvei Mecusela,+na luvei Inoki,na luvei Jereti,+na luvei Malelieli,+na luvei Keinana,+38 na luvei Inosi,+na luvei Seci,+na luvei Atama,+na luve ni Kalou.


text:
Na Cava e Dredre Kina na Veiyaloni e Vuravura?
Kena iSau Vakaivolatabu
Ena dreve tu ga na sasaga ni tamata me rawati na bula veiyaloni e vuravura, ena vuku ni:
‘
E sega ni vu vua na tamata e lako tu me lewa na nona ilakolako.’ (Jeremaia 10:23) E sega ni buli na tamata me lewai koya ga, ena sega gona ni rawati na bula veiyaloni.
“
Kua ni nuitaki ira na iliuliu vakatamata; ni sega ni dua na tamata ena vakabulai iko rawa. Ni mate o koya, sa lesu ina qele, ena siga tiko ga oya sa takali na nona vakanananu.” (Same 146:3, 4, Good News Translation) O ira mada ga na iliuliu vinaka era sega ni walia rawa na veika e vakavuna tiko na ivalu.
Ena ‘
duatani sara na iotioti ni veisiga, ena vakilai kina e levu na ka dredre. Nira na . . . voravora [na tamata], era na sega ni vinakata na ka dodonu, era na dau veiliumuritaki, domoqa, era na dokadoka.’ (2 Timoci 3:1–4) Eda bula tu qo ena
iotioti ni veisigani vuravura ca qo, ena dredre kina na bula veiyaloni ena itovo era sa takalevu tu nikua.
“
Drau na rarawa na vuravura kei na wasawasa, ni sa lako sobu vei kemudrau na Tevoro, e cudru vakalevu, ni kila tiko ni sa lekaleka nona gauna.” (Vakatakila 12:12) Sa kolotaki mai vuravura o Setani na Tevoro qai uqeti ira tiko na tamata mera muria na yalo ni vuravura. Eda na sega ni rawa ni bula veiyaloni ni se bula tiko na “
turaga ni vuravura qo.”—Joni 12:31.
Na ‘
[Matanitu ni Kalou] ena vurumemeataka, ena vakawabokotaki ira na veimatanitu kece qori [era saqata na Kalou], ena tu ga me tawamudu.’ (Taniela 2:44) Na matanitu ga ni Kalou ena rawa ni kauta mai na bula veiyaloni, sega ni matanitu vakatamata.—Same 145:16.