text:
Author: Rosena Volavola
Page: 3
E vakaraitaka na CEO ni Tabana ni Accident Compensation Commision Fiji o Parvez Akbar,sa laurai tiko vakalevu na nodra i tovo vakarerevaki na gonevuli ena loma ni basi, era sa dau dabe tiko ena katubaleka ka ra dau saga mera dau tara na sign post ena vei tolo ni gaunisala. E tomana o koya ka […]
E sa mai vakaraitaka na Tabana ni Ovisa ena vuku ni vakacaca ka yaco mai Raiwai, ni ratou na saga me ratou na vesu kece na cauravou ka vakaitavi ena i tovo vakaloloma kei na veivala oqo. Sa toso tiko na veivaqaqai mai veiratou na Tabana ni Ovisa ena vuku ni leqa oqo, ia ka […]
E sa tauri tiko vakavesu na tagane ka tiko na nona yabaki ni bula ena 30, ni oti na nona via coqa e rua na Ovisa ena gaunisala mai Nasekula e Labasa ena yakavi ni Vakaraubuka. Ia, e sa mai tauri rawa na kena i tukutuku na tagane oqo,ka kilai ni a mateni tu,ka mani […]
E sa mai kacivaki na yacadratou na cauravou me ra na lewena na timi ni Swire Shipping Fiji Warriors kina sotasota ni Rugby Pacific Challenge kei mata timi ni Samoa. E lewe 6 na lewe ni timi ni Fiji Drua e mai kacivaki na yacadratou ,ka wili kina o Tevita Ikanivere (hooker), Sorovakatini Tuifagalele (lock),Chris […]
E ratou kerekere tiko na Tabana ni Ovisa, ena nona vakatakilai e dua na turaga I taukei, ka kunei na yagona ena dua na uciwai volekata na junction mai Caubati ena bogi na noa. Sa mai vakaraitaka na Gusunivosa ni ovisa o Ana Naisoro, ni a laurai na turaga oqo ena nona a taubale tiko […]
E vakaraitaka na soqosoqo ni qasenivuli ena noda vanua(Fiji Teachers Association)ni dua na bolebole levu era sa sota kaya tiko ena gauna qo,sai koya na luluqa ni nodra i tovo e so na gone ena vei koronivuli ena noda vanua ka ratou sa kerea tiko kina vei iratou na Tabana ni vuli,me tauyavutaki ka me […]
‘THE WEST FIJI’ – Oqo na matasere ka liutaka tiko o Suliasi Uluilakeba ka ratou vakaitikotiko mai na mua i Ra ni noda vanua,ka vuqa sara na nodratou sere e dau taleitaki ena kena dau vakatagitaki ena VitiFM. “NADAKUI AU”- Na sere qo e a talanoataki ena bogi nikua ena porokaramu na NEW-BORN ena VitiFM92.2fm. […]
E mai leqa edua na lewenivanua ka tiko na nona yabaki ni bula ena 80 vakacaca, ena kama ka yaco mai Varadoli,mai Ba ena mataka ni kua. E vakaraitaka na Tabana ni Ovisa ni kama oqo,e tekivu mai ena loma ni 2 na rumu ni moce ena loma ni nodratou vale ni rauta toka ni […]
E vakasokomuni nai tukutuku ka tauri rawa ni vuqa na gonevuli era se laurai tiko ena city levu o Suva ena bogilevu, na gauna e dodonu mera sa tiko kina ena nodra dui veivale. Na vakadidike e laurai ni so talega na gonevuli era sa vakayagataka tiko na waigaga ni veivakamatenitaki kei na kena cerumi […]
E ratou sa mai vakama na ovisa e sivia ni 5 na tani (5 tonnes) na Maruana mai na yabaki 2018 kina yabaki sa oti ka kunei mai na yanuyanu o Kadavu, ka sivia ni 81 na udolu taucoko na vuni maruana, eratou a mai cavuraka rawa. E mai vakaraitaka na komisina ni ovisa,Brigadier – […]


c: text/html

text:
Julai 1-7
KOLOSA 1-4
Sere 56 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Luvata Tani na Tamata Makawa, Sulumaka na iTovo Vou”: (10 min.)
[Me saravi na vidio iKau ni iVola Vei Ira e Kolosa.]
Kol 3:5-9—“Ni luvata tani na tamata makawa” (w11 15/3 10 ¶12-13)
Kol 3:10-14—“Ni sulumaka na itovo vou” (w13 15/9 21 ¶18-19)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Kol 1:13, 14—Na cava na “matanitu i Luvena lomani”? (it-2 169 ¶3-5)
Kol 2:8—Na cava na “ivakavuvuli e vakabibitaki e vuravura”? (w08 15/8 28 ¶9)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Kol 1:1-20 (th lesoni 2)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Mo Gumatua ena Wilivola kei na Veivakavulici: (10 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio Donu Qai Nuitaki, oti qai veivosakitaka na lesoni 7 ni brochure Veivakavulici.
Vunau: (Me kua ni sivia na 5 na miniti) w04 1/5 19-20 ¶3-7—Ulutaga: Sala cava eratou “vakayaloqaqataki” Paula kina na tacina vakayalo? (Kol 4:11, vmr.) (th lesoni 7)
NODA BULA VAKARISITO
Ripote ni Komiti ni Veivakavulici ni 2018: (15 min.) Me saravi na vidio. Oti me veivosakitaki na taro qo: Na cava e bibi kina ena isoqosoqo i Jiova na veilakoyaki? Ena sala cava e vakabula kina na ilavo ni isoqosoqo na tabana e qarava na veilakoyaki ena itikotiko liu? Na cava mera cakava na dautukutuku me vakalailaitaki kina na isau ni veilakoyaki e vakayagataka na isoqosoqo? E vukei ira vakacava na mata ina soqo ni veimatanitu ni 2019 na tabana e qarava na veilakoyaki ena itikotiko liu?
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 73
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 102 kei na Masu

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tagane
Na tagane (♂) bula sai koya na physiological vakayelewa ka a vakavuna sperm. Yadua spermatozoon e rawa ni fuse e levu sara na yalewa gamete, se ovum, ena kena icakacaka vakatubukawa. E sega ni rawa vua e dua na tagane me lavetaki ni veiyacovi ka sega ni dua e ovum mai vua e dua na yalewa, Ia eso na bula e rawa ni reproduce ruarua ena veiyacovi kei lavetaki ni asexual. Levu na tagane vakasucuna, okati kina na tagane tamata, me dua na Y chromosome, ka sa nabavuni na kena vakayacori na iwiliwili levu ni testosterone me vakatorocaketaki na tagane vakaluveni oqani.
Ena vuqa na manumanu, oka kina na tamata, e genetictaki na tagane se yalewa; Ia, na kena species me vaka na Cymothoa exigua veisau na tagane ena vakatau ena iwiliwili ni yalewa ka tiko ena veivolekati.


text:
Taro na Dauwiliwili
Na cava era kauaitaka kina vakalevu na meca i Jisu na vuluvulu?
E okati ena Lawa e soli vei Mosese na veitikina matailalai ena nodra itovo vakavanua me vaka na kena drodro mai eso na ka ena yago, na vukavuka, na veitaratara kei na yago mate se mani manumanu se tamata. E vakamacalataki tale ga na sala mera vakasavasavataki ira kina. Rawa ni caka qori ena vakacaboisoro, sili, se vakamiraki ni wai.—Vunau, wase 11-15; Tiko wase 19.
Era dau vakamacalataka vakamatailalai na rapai na lawa qo. E tukuna e dua na ivola, ni gauna e laurai kina na duka, ena vaqaqai vakamatailalai na vuna a yaco kina, na sala e rawa ni veitakavi kina, era na duka tale ga na iyaya e vakayagataki kina se sega, kei na veiqaraqaravi vakavanua me caka me savasava tale kina.
Era tarogi Jisu na kena meca: “Na cava era sega ni muria kina nomu tisaipeli na nodra ivakavuvuli na qase nira kana ni duka tu ga na ligadra?” (Mari. 7:5) Era sega ni tukuna tiko na meca na tiko bulabula. Me vaka ga na nodra ivakarau era vinakata na rapai me sova e ligadra na wai ni bera na kana. E kuria tale na ivakamacala ena ivola sa vakamacalataki oti mai cake: “Dau ka ni veitalanoa se mataqali saqa vakacava me vakayagataki me tawa kina na wai, me kau mai vei na wai, o cei me sova, me vakacava na levu ni vanua e kovuta ena liga na sova ni wai.”
E rawarawa sara na ka e cakava o Jisu ena lawa vakatamata qo. E tukuna vei ira na iliuliu ni lotu Jiu ena imatai ni senitiuri: “Ni dau veivakaisini! E tukuni kemuni vinaka o Aisea ni vola, ‘O ira qo era vakarokorokotaki au ga ena tebenigusudra, ia na lomadra e yawa sara vei au [o Jiova]. E tawayaga nodra sokaloutaki au, nira vakavulica na ivakaro vakatamata me ivakavuvuli.’ Oni biuta tani na ivunau ni Kalou, oni qai taura matua na ivakavuvuli vakatamata.”—Mari. 7:6-8.


text:
Jeremaia
Chapter 27
Ni sa qai vakatekivu na lewa i Jioiakimi na luve i Josaia na tui Juta sa qai yaco vei Jeremaia na vosa oqo mai vei Jiova, ka vaka,
2 "Sa tukuna vakaoqo vei au o Jiova; Mo cakava eso nai nomui vesu kei nai vua, ka qai vakataqara ki domomu,
3 'Ka vakauta vei iratou na tui Itomi, kei na tui Moapi, kei na nodra tui na luve i Amoni,kei tui Taia, kei tui Saitoni, e na ligadra na mata e ratou sa lako mai ki Jerusalemi vei Setekaia na tui Juta;
4 'Ka vakaroti iratou me ratou tukuna vei iratou na nodra turaga, Sa tukuna o Jiova ni lewe vuqa, na Kalou ni Isireli; Dou tukuna vakaoqo vei iratou na nomudou turaga;
5 Oi Au ka'u a buli vuravura, kei na tamata, kei na manumanu e dela ni vanua, e na Noqu kaukauwa levu kei na Ligaqu e dodo yani, ka sa solia vei ira ka'u vaka e dodonu kina.
6 Ia Oi Au, ka'u sa qai solia e daidai na veivanua kecega oqo ki na liga i Nepukanesa na tui Papiloni, na Noqu tamata; ia na manumanu talega ni vanua Ka'u sa solia vua me qaravi koya:
7 Ia na veivanua kecega, ena qaravi koya, kei na luvena, kei na makubuna, ka me yaco dina mada na kena gauna ni nona vanua: io o koya tale, ena qai qarava ga na veivanua e vuqa kei na tui lelevu eso.
8 Ia na vanua kei na matanitu ena bese ni qaravi Nepukanesa na tui Papiloni, ka bese ni vakataqara ki domodra nai vua i tui Papiloni, io na vanua o ya Ka'u na cudruva, sa tukuna o Jiova, e nai seleiwau, kei na mate dauveiveitauvi, ka Me'u vakaoti ira mada e na ligana.
9 Ia oi kemudou, dou kakua kina ni rogoci ira na nomudou parofita, se o ira na nomudou rairai, se o ira na nomudou dautadra, se o ira na nomudou daucaka mana lasu, se o ira na nomudou daucakai sausau, era sa vosa vei kemudou, ka tukuna, dou na sega ni qaravi tui Papiloni:
10 'ni ra sa parofisaitaka vei kemdou na ka lasu, mo dou veiyawaki kina kei na nomudou vanua; ia Me'u vakasevi kemudou tani, mo dou rusa.
11 'Ia na veimatanitu sa vakataqara ki domodra nai vua i tui Papiloni, me ra qaravi koya, Au na laivi ira ga me ra tiko e na nodra vanua, sa tukuna o Jiova; ka ra na wereca, ka tikotiko ga kina.
12 Ia Au a cavuta vei Setekaia talega na tui Juta na vosa kecega oqo, ka vaka, Dou vakataqara ki na domomudou nai vua i tui Papiloni, ka qaravi koya kei ira na nona tamata, mo dou bula.
13 "Na cava dou sa via mate kina, o iko, kei ira na nomu tamata, e nai seleiwau, kei na viakana, kei na mate dauveiveitauvi, me vaka na ka sa tukuna o Jiova ena yaco ki na matanitu sa bese ni qaravi tui Papiloni?
14 "O koya oqo dou kakua kina ni rogoca na nodra vosa na parofita era vosa vei kemudou, ka vaka, Dou na sega ni qaravi tui Papiloni: ni ra sa parofisaitaka vei kemudou na ka lasu:
15 "Ni'u a sega ni talai ira," sa tukuna o Jiova, "Ka ra sa parofisaitaka na ka lasu e na Yacaqu; me'u vakasevi kemudou tani kina, mo dou rusa, oi kemudou, kei ira na parofita era sa ia na parofisai vei kemudou."
16 Ia vei ira na bete talega kei ira kece na tamata oqo ka'u a vosa, ka vaka, "Sa tukuna vakaoqo o Jiova; "Dou kakua ni vakarorogo ki na nodra vosa na nomudou parofita era ia na parofisai vei kemudou, ka tukuna, Raica, nai yaya ni vale i Jiova ena kau vakusarawa tale mai Papiloni: ni sa ka lasu ga era sa parofisaitaka vei kemudou:
17 'Dou kakua ni rogoci ira; dou qaravi tui Papiloni ga, mo dou bula: me lala mei cavai na koro oqo?
18 'Ia kevaka era sa parofita dina, kevaka sa tiko vei ira na vosa i Jiova, me ra ia mada na veimasulaki vei Jiova ni lewe vuqa, me kakua ga ni kau ki Papiloni nai yaya sa vo tu e na vale i Jiova, kei na vale i tui Juta, kei Jerusalemi.
19 "Ni sa tukuna vakaoqo o Jiova ni lewe vuqa e na vuku ni duru, kei na taqi levu, kei nai tutu varasa, kei na vo ni yaya sa tiko e na koro oqo,
20 "O koya ka sega ni kauta tani o Nepukanesa na tui Papiloni, ni sa kauti Jekonaia na luvei Jioiakimi na tui Juta mai Jerusalemi ki Papiloni, kei ira kece na turaga ni Juta kei Jerusalemi;
21 "Io, sa tukuna vakaoqo o Jiova ni lewe vuqa, na Kalou ni Isireli, e na vuku ni yaya sa vo tiko e na vale i Jiova, kei na vale i tui Juta kei Jerusalemi;
22 'Sa na kau ga ki Papiloni, ka na tu ga mai kea ka yacova na siga Au na talevi ira kina, sa tukuna o Jiova; Au na qai kauti ira cake mai, ka vakasuka tale ki na yasana oqo.'"


text:
Epereli 11-17
JOPE 21-27
Sere 83 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Vorata o Jope na Rai Cala”: (10 min.)
Jop 22:2-7
—E yavutaka o Elifasi nona veivunauci ena rai cala kei na veibeitaki (w06 15/3 15 ¶7; w05 15/9 26-27; w95 15/2 27 ¶6)
Jop 25:4, 5
—E cala na rai nei Pilitati (w05 15/9 26-27)
Jop 27:5, 6
—Sega ni vakayalolailaitaki Jope na ka era tukuna eso me nanuma kina ni tawayalodina (w09 15/8 4 ¶8; w06 15/3 15 ¶9)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Jop 24:2
—Na cava e cala bibi kina na kena tosoi na iyalayala ni vanua? (it-1-E 360)
Jop 26:7
—Na cava e talei kina na ka e vakamacalataka o Jope me baleta na vuravura? (w15 1/6 5 ¶4; w11 1/7 26 ¶2-5)
Na cava au vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na tikina cava au rawa ni vakayagataka ena cakacaka vakaitalatala?
-
Wili iVolatabu: Jop 27:1-23 (Me kua ni sivia na 4 na miniti)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
iMatai ni Veisiko: g16.2 waqana
—Me dua na yavu ni veisikovi lesu. (Me kua ni sivia na 2 na miniti)
Veisikovi Lesu: g16.2 waqana
—Me dua na yavu ni veisiko e tarava. (Me kua ni sivia na 4 na miniti)
Vuli iVolatabu: bh 145 ¶3-4 (Me kua ni sivia na 6 na miniti)
NODA BULA VAKARISITO
Sere 129
iWali ni Veisagai: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na droini yavala iWali ni Veisagai. (Rai ena jw.org, IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU > ITABAGONE.) Oti, veivosakitaka na taro qo: Na cava e rairai vakasagai kina e dua? Cava eso na kena ca? O na vosota vakacava? Na cava mo cakava mo kua ni vakasagai kina? O cei mo tukutuku vua ni o sagai? Vakamua na veivosaki ena ivola Young People Ask book, Volume 2, wase 14.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: ia wase 13 ¶1-12 (30 min.)
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 23 kei na Masu


text:
O Cei me Vulagi ena Valelaca i Jiova?
Mo vulagi ena valelaca i Jiova e kena ibalebale mo itokani ni Kalou, mo nuitaki koya qai talairawarawa vua. E vakamacalataki ena Same 15 na itovo e vinakata o Jiova mo qai nona itokani.
NA VULAGI I JIOVA ME . . .
-
yalodina (vmr)
-
dau vosa dina mai lomana
-
rokovi ira na tacina vakayalo
-
dau dina ena nona yalayala, veitalia ke vakaleqai kina
-
vukei ira na leqa tu, e sega ni namaka me saumi lesu
NA VULAGI I JIOVA E CATA . . .
-
na kakase kei na vakaucaca
-
me caka ca vua erau tiko veitikivi
-
me rawaka vei ira na tacina vaKarisito
-
me vakailala kei ira na sega ni qaravi Jiova se talairawarawa vua
-
na veivaqumi


text:
LESONI 6
Sega ni Rere o Tevita
Cava o dau cakava ni o rere?— De dua o lai kere veivuke vei Ta se o Na. Ia e tiko e dua tale e kaukaua duadua e rawa ni vukei iko. O kila se o cei ya?— Io, na Kalou o Jiova. Meda raica mada na kena italanoa e dua na cauravou e cavuti ena iVolatabu, na yacana o Tevita. A sega ni rere ni kila ena vukei koya tu ga o Jiova.
Ni se gonedramidrami o Tevita, rau sa vakavulici koya nona itubutubu me lomani Jiova. Qori e vukei koya me kua ni rere ni sotava eso na ka rerevaki. E kila o Tevita ni nona itokani o Jiova, ena vukei koya tale ga. Ni vakatawa sipi tiko ena dua na gauna, a lako mai e dua na laione qai kauta e dua na sipi! O kila na ka e cakava o Tevita? A cicimuria na laione qai vakamatea. Ni via kauta e dua tale na sipi na bea, a vakamatea tale ga o Tevita! O cei a vukei koya?— Io, o Jiova.
A laurai ena dua tale na gauna na nona yaloqaqa o Tevita. Era vala tiko na Isireli kei na kai Filisitia. Dua vei ira na sotia ni Filisitia e tuwawa, na yacana o Koliaci. Na tuwawa qori e vakalialiai ira na sotia ni Isireli vaka kina o Jiova. A bolei ira na sotia ni Isireli mera vala kei koya, ia era rere kece. Ni rogoca qori o Tevita, e tukuna sara vei Koliaci: ‘Au na vala kei iko! Ena vukei au o Jiova, au na vakabalei iko!’ Vakacava e yaloqaqa o Tevita?— Io, e yaloqaqa dina. O via kila na ka e qai yaco?
A taura o Tevita na nona irabo kei na lima na vatu dravia vinaka, a gole sara me vala kei na tuwawa. Ni raica o Koliaci ni se gone o Tevita, e vakalialiai koya. Ia e kaya o Tevita: ‘O mai valuti au ena iseleiwau, ia au mai valuti iko ena yaca i Jiova!’ E biuta e dua na vatu ena nona irabo, e cicivi Koliaci qai rabotaka vua. E lauta vinaka sara ga na yadrei Koliaci na vatu, e bale mani mate sara! Era dro kece na kai Filisitia ena levu ni nodra rere. A vakabalea vakacava e dua na tuwawa na cauravouvakataki Tevita?— A vukei koya o Jiova, e kaukaua cake sara vua na tuwawa qori!
Cava o vulica ena italanoa kei Tevita?— Sega ni dua e kaukaua me vakataki Jiova. E nomu itokani tale ga o koya. Ke o rere ena dua tale na gauna, nanuma tiko ena vukei iko o Jiova mo yaloqaqa!


text:
Tubu nai wiliwili ni mate mai Pakistan.
Written by Atu Kurumudu on September 5, 2022
Era sa veivakasalataki na tabana ni veivueti ni lailai ni wai savasava, ena rawa ni laki vakavuna na tubu ni veimate eso mai Pakistan kei na nodra sa mate e sivia ni 1200 na lewenivanua.
Na leqa levu duadua ena gauna oqo ka gadrevi totolo e dua na kena iwali sai koya na wai savasava.
Vakadeitaki ena itukutuku mai na matanitu ,ni levu sara na vanua e laurai ni luvu.
Vakaraitaka e dua na minisita ni sega ni vakayaragi taki koya vinaka tu na matanitu ena mataqali leqa vaka oqo.
Rauta ni 1.4 na milioni na veivale era vakacacani ena vuku ni tau ni uca ‘monsoon rains’ kara laki vakila na kena revurevu e rauta ni 33 milioni na lewenivanua.
source:bbc


text:
Saumi na Taro Vakaivolatabu
Cava era tu kina na parofisai ena iVolatabu?
E levu sara na parofisai era tu ena iVolatabu ra qai tukuni vakamatailalai. Sega ni dua vei keda e rawa ni vakamacalataka va qori na veika e se bera ni yaco. Koya gona na kena dau vakayacori na parofisai vakaivolatabu e vakadeitaka ni iVolatabu e Vosa ni Kalou.
Na parofisai vakaivolatabu era sa vakayacori oti e yavu dei meda vakabauta kina na Kalou. (Iperiu 11:1) Eda nuidei tale ga ni na yaco dina na ka e yalataka na Kalou me baleta na veigauna vinaka se bera mai. Eda nuitaka gona na parofisai vakaivolatabu.
Yaga vakacava na parofisai vakaivolatabu?
Eso na parofisai era vakaroti kina na dauveiqaravi ni Kalou ena ka mera cakava. Kena ivakaraitaki, era biubiu mai Jerusalemi na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri nira raica na kena sa vakayacori eso na parofisai. Na gauna e qai rusa kina na koro qori nira cati Jisu e levu, era sa tu yawa sara na lotu vaKarisito ena dua tale na vanua.
E levu na parofisai era vakayacori tiko nikua e dusia ni sa vakarau yavala na Matanitu ni Kalou me vakarusai ira kece na veiliutaki tiko kei na nodra matanitu. (Taniela 2:44; Luke 21:31) E bibi gona ena gauna qo meda sasaga me vakadonui keda na Tui, o Jisu Karisito, o koya na digitaki ni Kalou.


text:
WASE 3
“Au Raica Sara na Raivotu ni Kalou”
TIKINA BIBI: Na ivakamacala ni nona raivotutaka o Isikeli na qiqi vakaturaga
1-3. (a) Vakamacalataka na ka e raica se rogoca o Isikeli. (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Na kaukaua cava e tokona na ka e raica o Isikeli? Na cava e qai cakava?
E RAICA vakayawa tu yani o Isikeli e dua na buca veinuku. E sigogo na matana, oti lai tadola tale vakalevu. E sega sara ga ni vakabauta na ka e raica vakayawa tu yani, e kila ni sa vakarau liwa mai e dua na cava kaukaua. Na kaukaua ni cagi mai na vualiku e lai cacaginagina kina na uluna kei na nona isulu. E raica sara ni sa uku mai na o loaloa. E caudre tu mai na bukawaqa, e lai nanuma kina na irairai ni so na kaukamea talei era vakawaicalataki. * Ni volekati Isikeli yani, e rogo levu tiko ga mai e dua na rorogo me vaka na nodra yabe vata e dua na mataivalu levu.—Isik. 1:4, 24.
2 E se qai yabaki 30 na cauravou qo, ia qo e dua vei ira na ka e yaco veitaravi me raica, e guiguilecavi dredre tale ga. E raica ni tokoni koya “na liga i Jiova,” na kaukaua tawavakaiyalayala ni yalo tabu i Jiova. Ena vakatubuqoroqoro na ka e vakavuna na yalo tabu me raica, me rogoca tale ga. Era sega mada ga ni yacova na dau caka iyaloyalo nikua. Na Isik. 1:3, 28.kena tarai Isikeli na raivotu qori e davo sara ga kina vakatoboicu.—
3 Ia e sega ni inaki ga i Jiova me qoroya o Isikeli na raivotu qo. Na imatai ni raivotu i Isikeli—me vaka na vo ni ivola vakaparofisai veivakurabuitaki a volatukutukutaki—e titobu vei koya kei ira na dauveiqaravi yalodina i Jiova nikua na kena ibalebale. Meda dikeva sara na ka e raica, kei na ka e rogoca o Isikeli.
Na iTuvaki
4, 5. Na ituvaki cava a yaco tiko ena gauna e raivotu kina o Isikeli?
4 Wilika Isikeli 1:1-3. Meda raica tale mada na ituvaki a yaco ena 613 B.G.V. Eda raica ena wase sa oti ni a tiko mai Papiloni o Isikeli, e maliwai ira na wekana era kau vakavesu ena dua na itikotiko volekata na uciwai na Kipa, na ikelimusu raba era kelia na tamata, e drodro mai na uciwai na Uferetisi qai lai sema tale kina.
5 Era cavutu mai Jerusalemi na kau vakavesu, e rauta ni 800 na kilomita na kena yawa. * A yaco na veidabui kei na qaravi matakau ena valenisoro e veiqaravi kina vakabete o tamai Isikeli. Sa mai ka vakamadua tu na idabedabe vakatui rau a veiliutaki kina ena lagilagi ena dua na gauna o Tevita kei Solomoni. E maliwai ira na kau vakavesu i Papiloni na tui tawayalodina o Jioakini. E kena isosomi na turaga ca o Setekaia, e lewai koya tu na tui kei Papiloni.—2 Tui 24:8-12, 17, 19.
6, 7. Cava e rairai nanuma kina o Isikeli ni bula tu ena gauna butobuto?
6 Ena bau gauna dredre mada ga qo vua na turaga yalodinao Isikeli. Era na rairai vakasamataka eso era kau vakavesu vata: ‘E sa biuti keda vakadua o Jiova? Vakacava ena kauta laivi na sokalou savasava i Jiova kei na nona veiliutaki e vuravura, na matanitu ca o Papiloni e levu kina na kalou lasu?’
7 Ni o vakasamataka tiko na ituvaki qori, vakacava mo vulica vakataki iko na ulutaga qo ni o wilika na ivakamacala matata i Isikeli me baleta na imatai ni nona raivotu. (Isik. 1:4-28) Saga mo raitayaloyalotaka ni o iko o Isikeli, o raica na ka e raica, o rogoca tale ga na ka e rogoca.
Na Qiqi Veivakurabuitaki
8. Na cava e raivotutaka o Isikeli? Cava e dusia qori?
8 Nida vakasamataka na raivotu i Isikeli, na cava sara mada e raica? E raica e dua na qiqi vakaitamera qai vakatubuqoroqoro. E va na kena yavaniqiqi vakaitamera, e tu e yasana e va na ka bula vakayalo, eratou duatani, ratou qai kilai e muri me jerupi. (Isik. 10:1) Ena dela ni uludratou e tu kina e dua na buturara vakaitamera vaka na waicevata, e toka mai kina na idabedabe lagilagi ni Kalou, e tiko sara ga kina o Jiova! Ia na cava e vakaibalebaletaka na qiqi? E dua ga na ka e dusia vakamatata na raivotu i Isikeli: na isoqosoqo lagilagi vakalomalagi i Jiova. Na cava eda kaya kina qori? Dikeva mada qo e tolu na vuna.
9. E veisemati vakacava na ivakamacala ni qiqi ina veiwekani i Jiova kei ira na nona kabula vakalomalagi?
9 Nona veiwekani o Jiova kei ira na kabula vakayalo e lomalagi. Me nanumi tiko ni raivotu qo e kilai kina ni toka ena dela ni jerupi na idabedabe vakaturaga i Jiova. Ena so tale na vanua ena Vosa ni Kalou e vakamacalataki se dusi Jiova me toka e cake se na kedra maliwa na nona jerupi. (Wilika 2 Tui 19:15; Lako 25:22; Same 80:1) E macala ga ni sega ni dabe dina tiko ena deladratou na jerupi—me vaka sara ga e vinakati ratou na kabula vakayalo kaukaua qo me ratou laveti koya. E sega tale ga ni gadrevi vua me vodo dina ena qiqi. Ia eratou tokona na veiliutaki i Jiova na jerupi, e rawa tale ga ni talai ratou ena dua ga na vanua e vuravura se lomalagi me vakayacori kina nona inaki cecere. Me vakataki ira ga na vo ni agilosi savasava ni Kalou, eratou muria na vakatulewa i Jiova, ni ratou nona italai se mata. (Same 104:4) Qori e vaka ga me “vodo” tiko o Jiova e deladratou, e dusimaki ratou tiko ni nodratou iliuliu, vaka ga eratou dua na qiqi levu.
10. Na cava e dusia ni sega ni va ga na jerupi e okati ena qiqi vakalomalagi?
10 E sega ni dusi ratou ga na jerupi na qiqi qo. E va na jerupi e raica o Isikeli. E vakayagataki vakalevu ena iVolatabu Isik. 1:18, 22; 10:12) E vakaitamera tale ga na isoqosoqo vakalomalagi i Jiova ni vakatauvatani vei ratou na va na jerupi.na naba va me dusia e dua na ka e veiraurau se taucoko—e okati kina na veika kece, sega ni dua na ka e vo. O ratou gona na va na jerupi qo eratou matataki ira kece na luvei Jiova vakayalo era yalodina. Meda nanuma tale ga ni robota na yavaniqiqi kei ratou na jerupi na yalokanimata, qo e dusia ni levu tale na kabula vakayalo era yadra tiko, sega ni o ratou ga na va na kabula vakayalo. Nona ivakamacala tale ga o Isikeli me baleta na qiqi e dusia ni vakaitamera, e vaka ratou ka lailai tale na jerupi. (
11. E tautauvata vakacava na raivotu i Taniela kei na raivotu i Isikeli? Cava eda na vulica kina?
11 Tautauvata na raivotu i Taniela me baleta na lomalagi. Dua na gauna balavu nona tu vakavesu i Papiloni na parofita o Taniela, e raivotutaka tale ga na lomalagi. E kurabuitaki ni raivotutaka na idabedabe vakaturaga i Jiova, e tiko tale ga na kena yavaniqiqi. E vakabibitaki ena raivotu i Taniela na vakaitamera ni vuvale vakayalo i Jiova e lomalagi. E raica o Taniela “e udolu vakaudolu . . . e oba vakaoba” na luve ni Kalou vakayalo, era duri tu ena mata i Jiova. Era dabe me vaka na Mataveilewai vakaturaga, me salavata kei na nodra dui ilesilesi. (Tani. 7:9, 10, 13-18) E veiganiti kina meda kaya ni raivotu i Isikeli e dusi ira tiko ga na kabula vakayalo lagilagi era soqoni vata qo.
12. Cava e itataqomaki kina noda vulica eso na tikina me baleta na qiqi vakaturaga?
12 E kila o Jiova nida na taqomaki ke da vakasamataka vakabibi na veika vakayalo, se me vaka e vakatoka na yapositolo o Paula “na ka e sega ni rairai.” Na vuna? Nida vakalewe qai vakadra, e vaka meda dau vakabibitaka “na ka e rairai,” na ka vakayago, e lekaleka ga na kena yaga. (Wilika 2 Korinica 4:18.) E vakayagataka vakalevu qori o Setani qai saga meda dau kauaitaka ga na veika vakayago. Ia e vukei keda o Jiova ni vakarautaka vakayalololoma na parofisai me vaka nei Isikeli, meda nanuma dei kina na totoka ni vakaitamera ni vuvale vakaturaga i Jiova!
“Dou Qiqi!”
13, 14. (a) E vakamacalataka vakacava o Isikeli na yavaniqiqi e raica? (b) Na cava e veiganiti kina me tiko na yavaniqiqi i Jiova?
13 E vakamacalataki ratou e liu na va na jerupi o Isikeli. Eda na vulica ena Wase 4 na veika me baleti Jiova nida dikevi ratou na jerupi kei na kedratou irairai. E raica o Isikeli e va na yavaniqiqi ena yasadratou, ena va na yasana, e tautauvata na kedratou irairai vava. (Wilika Isikeli 1:16-18.) E vaka tu na kirisilaite, e dua na vatu talei, e via makare na kena irairai, e drokadroka qai via dromodromo na rokana. E taliva na totoka ni kena irairai.
Niem. 9:6) E rawa vua na iLiuliu Cecere Duadua qo me tauca nona lewa ena vanua ga e vinakata!14 E vakabibitaki ena raivotu i Isikeli na yavaniqiqi. E duatani ni cavuti vata na idabedabe ni tui kei na yavaniqiqi, se vaevei? Eda na rairai nanuma kina na idabedabe vakatui e veiliutaki ena dua ga na vanua, me vaka e kena ivakarau vei ira na veiliutaki e vuravura ni vakaiyalayala ga nodra lewa. Ia na veiliutaki cecere i Jiova e duatani sara mai na veiliutaki vakatamata. Me vaka ena qai vakarau vulica o Isikeli, e sega ni vakaiyalayala na kaukaua ni veiliutaki cecere i Jiova. (
15. Na cava e raica o Isikeli me baleta na ibulibuli kei na levu ni yavaniqiqi?
15 E kidroataka o Isikeli na vakaitamera ni yavaniqiqi. E vola: “E vakatubuqoroqoro na cere ni batiniqiqi.” De rawa nida raitayaloyalotaki Isikeli ni raica cake tu na qiqi vakaitamera qo, na taliva ni batibatina ni toso cake e macawa. E qai kuria ena itukutuku veivakurabuitaki qo: “E robota kece na batiniqiqi vava na yalokanimata.” Ia e kena irairai ni veivakadrukai duadua na ibulibuli ni yavaniqiqi. E vakamacalataka: “Na kedratou irairai kei na kena ibulibuli e vaka e dua na yavaniqiqi ena loma ni dua tale na yavaniqiqi.” Na cava e kena ibalebale qo?
16, 17. (a) Na cava eda kaya kina ni vaka me dua na yavaniqiqi e tiko ena loma ni dua tale na yavaniqiqi? (b) Na cava e kilai me baleta na rawarawa ni veitosoyaki ni qiqi i Jiova?
16 Ena dua na yavaniqiqi e raica o Isikeli e vaka me cokovata tu e rua na qiqi, e dua me veilatai e lomadonu kei na dua tale. Sa rauta me tukuna kina o Isikeli na ka e rawa ni cakava: “Ni ratou toso e rawa ni ratou toso ena dua vei ratou na va na yasana, eratou sega ni veivukiyaki.” Na cava e dusia na yavaniqiqi qori me baleta na qiqi vakalomalagi e raica o Isikeli?
17 Na yavaniqiqi balavu va qo ena ciciva e dua na vanua levu ena dua ga na cowiri. E kilai mada ga mai na raivotu ni totolo vaka na tibi ni liva! (Isik. 1:14) Na kena rawa tale ga ni toso ena dua vei ratou na va na yasana e dusia na kena rawarawa ni veitosoyaki, ia qo na ka era tatadrataka tu na idinia. Ni veisau na vanua me cici kina, ena sega ni vakamalua se veivukiyaki! Ia e sega ni kena ibalebale qo ni sega ni kila na vanua e ciciva tiko. Na yalokanimata era robota na batiniqiqi, e macala kina ni qiqi qo e kila vinaka tu na ka e yaco wavoliti koya tiko ena yasana kece.
18. Na cava eda vulica me baleta na vakaitamera ni yavaniqiqi kei na levu ni yalokanimata?
18 Na cava gona e vakavulica tiko o Jiova vei Isikeli kei ira kece na nona tamata yalodina me baleta na nona isoqosoqo vakalomalagi? Vakasamataka mada na ka eda sa dikeva mai. E lagilagi qai vakatubuqoroqoro, me vaka e laurai ena taliva ni yavaniqiqi kei na kena vakaitamera. E kila vinaka tu na ka kece, me vaka na levu ni yalokanimata e robota na yavaniqiqi. O Jiova sara ga e raica na ka kece. (Vkai. 15:3; Jere. ) Kena ikuri, e rawa ni tala ena dua ga na vanua e lomalagi se vuravura e vica vata na milioni nona agilosi dauveiqaravi mera vakaraica voleka na ka, oti mera vakauitukutuku lesu vei nodra iLiuliu Cecere Duadua.—Wilika 23:24Iperiu 1:13, 14.
19. Na cava eda vulica me baleti Jiova kei na nona isoqosoqo vakalomalagi ena totolo kei na rawarawa ni veitosoyaki ni nona qiqi?
19 Eda sa raica tale ga ni qiqi qo e totolo sara qai rawarawa ni veitosoyaki. Vakasamataka mada na duidui ni isoqosoqo vakalomalagi i Jiova kei na matanitu vakatamata kei na kena isoqosoqo! Era sega ni kila na iwali ni leqa e vuravura kei na ka me caka ni veisau na ituvaki, qori na vuna ena matewale kina nodra sasaga, era na qai vakarusai. Ia na qiqi i Jiova e vakaibalebaletaka vinaka dina nona rawa ni veisau, nona yalorawarawa na Kalou e lewa tiko na kena toso. Me vaka e kilai me baleta na yacana, e rawa ni cakava na ka ga e vinakata me vakayacori kina nona inaki. (Lako 3:13, 14) Kena ivakaraitaki, e rawa ni totolo ga me dua na Dauvala qaqa me taqomaki ira nona tamata, ia e rawa ni totolo tale ga me Dauvosoti ira vakayalololoma na valavala ca, me vakavulici ira, me vakalesui ira mai na ramusu na lomadra, era veivutunitaka nodra cala.—Same 30:5; Aisea 66:13.
20. Na cava meda raica kina vakabibi na qiqi i Jiova?
20 Eda na rairai taroga ena raivotu i Isikeli, ‘Vakacava, au raica vakabibi na qiqi i Jiova?’ E bibi meda nanuma tiko ni qiqi qo e vakatakarakarataka e dua na ka dina, e toso dina tiko nikua. Meda kua vakadua ni nanuma ni o Jiova, na Luvena, kei ira kece na agilosi era sega ni kila tu eso na leqa e dau vakayalolailaitaki keda. Se meda lomaleqataka ni na berabera na noda Kalou me cakava na ka eda gadreva, se na sega ni veisau na nona isoqosoqo, ina so na ka dredre e se qai basika mai ena vuravura veilecayaki qo. Meda nanuma vinaka ni toso tiko ga na isoqosoqo i Jiova. A rogoca o Isikeli e dua na domo mai lomalagi e kacivaka tiko: “Dou qiqi!”—qo na ivakaro me ratou yavala kina na yavaniqiqi. (Isik. 10:13) Eda qoroqoro ga nida vakasamataka na sala e tosoya tiko kina o Jiova na nona isoqosoqo. O Jiova duadua ga meda doka vakalevu.
O Koya e Lewa Tiko
21, 22. Eda na vakamacalataka vakacava na ka e taura vata tu na qiqi?
21 E kauaitaka o Isikeli na yavaniqiqi me yaco sara i cake, ni a raica kina “e dua na ka e vaka na buturara, e tatibi me vaka na waicevata rairai vinaka.” (Isik. 1:22) Qori e tu ena dela ni uludratou na jerupi qai dua na ka na kena lagilagi ni taliva tu. Nira wilika qori eso, era na rairai lomatarotarotaka: ‘Na cava e taura tu na buturara qo ena dela ni yavaniqiqi? E cowiri vakacava na yavaniqiqi ni sega na kaukamea me taura vata tu?’ Me nanumi tiko ni qiqi qo e sega ni vauci ena lawa ni idre kei vuravura, e vakatakarakarataka ga na ka e yaco dina tiko mai lomalagi. Vakasamataka tale ga vakabibi qo: “[E] tiko ena yavaniqiqi na yalo tabu e dusimaki ratou tiko na kabula.” (Isik. 1:20, 21) Na cava gona e tokoni ratou tiko na jerupi kei na yavaniqiqi?
22 Na yalo tabu ga i Jiova, na igu kaukaua duadua e lomalagi kei vuravura. Na igu qori e taura vata tu na qiqi, e solia na kena kaukaua, e lewa vinaka na kena toso vata kece tu. Nida vakasamataka tiko qori, meda raica mada na vanua e gole kina na matai Isikeli, vei Koya e lewa tiko na itosotoso ni qiqi.
E dredre vei Isikeli me qara na vosa veiganiti me vakamacalataka kina na ka e raica
23. Na matavosa cava e vakayagataka o Isikeli me vakamacalataki Jiova kina, na vuna?
23 Wilika Isikeli 1:26-28. Ni vakamacalataka tiko o Isikeli na raivotu, e vakayagataka kina vakalevu na matavosa “kena irairai,” “e vaka na irairai,” “e vaka,” kei na “dua na ka e vaka.” Ia ena tikinivolatabu qo e vakayagataki kina vakalevu na veivosa qori. Na kena vakatubuqoroqoro e dredre kina vei Isikeli me vakayagataka na vosa veiganiti me vakamacalataka na ka e raica. E raica “e dua na ka e vaka na vatu sefaia na kena irairai, e vaka na idabedabe vakaturaga.” Vakacava o rawa ni raitayaloyalotaka e dua na idabedabe ni tui e ceuti mai na sefaia levu qai karakarawa buto tu? E dabe tu mai kina e dua e cecere duadua. “E vaka na irairai ni tamata.”
24, 25. (a) Na cava eda vakasamataka ena drodrolagi e wavokita tu na idabedabe vakaturaga i Jiova? (b) E uqeti ira vakacava na turaga yalodina na raivotu va qo?
24 E sega ni laurai vinaka sara na kena irairai, ni vakavuna o Jiova me caudre mai tolona lako sobu kei na tolona lako cake na bukawaqa e lagilagi na kena serau. Eda na rawa ni raitayaloyalotaki Isikeli ni tabonaka na matana ni raica tu na kabula lagilagi qo. Sa qai raica o Isikeli e dua na ka vakatubuqoroqoro: “E ramase wavoki o koya me vaka na ramase ni drodrolagi ena o ena siga ni uca.” Vakacava o dau marau ni o raica na drodrolagi? Eda nanuma kina na nona lagilagi na Dauveibuli! Eda lai nanuma tale ga na veiyalayalati ni vakacegu i Jiova ni oti na Waluvu. (Vkte. 9:11-16) E Kaukaua Duadua o Jiova, ia e Kalou ni veivakacegui. (Iper. 13:20) E uqeta na lomana na vakacegu, qori tale ga e laurai vei ira nona tamata yalodina.
25 Na cava e yaco ni dua e raica na nona lagilagi na Kalou o Jiova? E volatukutukutaka o Isikeli: “Niu raica qori au davo vakatoboicu.” E davo vakatoboicu sara ga o Isikeli ni vakatubuqoroqoro vua na ka e raica kei na nona doka na Kalou. Qori tale ga na ka era vakila eso tale na parofita nira raivotutaka na ka e vakatakila o Jiova; sa na bau ka dokai mada ga qori qai veivakurabuitaki. (Aisea 6:1-5; Tani. 10:8, 9; Vkta. 1:12-17) Ia ni toso na gauna era vakaukauataki sara ga na parofita qori ena ka e vakaraitaka vei ira o Jiova. E vakila tale ga qori o Isikeli. Me vakacava gona noda rai nida wilika eso na ivolatukutuku va qo ena iVolatabu?
26. E vakaukauataki Isikeli vakacava na raivotu?
26 Ke a vakatitiqataka o Isikeli na ka era sotava tiko na tamata ni Kalou e Papiloni, sa na bau vakaukauataki koya mada ga na raivotu qo. Ke ra mani tiko gona na tamata yalodina ni Kalou e Jerusalemi se sega, era na sega vakadua ni yawaka na qiqi vakatubuqoroqoro i Jiova! Na matanitu cava e tokona o Setani ena rawa ni saqata na Kalou e lewa tu e dua na isoqosoqo lagilagi vakaturaga? (Wilika Same 118:6.) E raica tale ga o Isikeli ni sega ni yawaki keda na kawatamata na qiqi vakalomalagi qo. E tara sara ga na yavaniqiqi na qele! (Isik. 1:19) O Jiova e kauaitaki ira dina na nona tamata yalodina era tu vakavesu. Era na volekati koya tu ga na Tamadra dauloloma, dauveikauaitaki!
O Iko kei na Qiqi
27. E yaga vakacava nikua na raivotu i Isikeli?
27 Vakacava e yaga tale ga nikua na raivotu i Isikeli? Io! Nanuma tiko o Setani e sa tuvanaka e dua na ravuravu vakadomobula Same 139:7-12) E dodonu tale ga meda qoroqoro me vakataki Isikeli. Eda na rairai sega sara ni davo vakatoboicu, ia e dodonu meda kauai qai qoroya na vakaitamera ni isoqosoqo vakalomalagi i Jiova ena kena kaukaua, totolo, rawarawa ni kena veisau kei na kena lagilagi.ina sokalou savasava i Jiova. E vinakata meda vakabauta ni na sega ni vukei keda na Tamada vakalomalagi kei na nona isoqosoqo, ena yawaki keda da qai sega ni torova rawa. Kua vakadua ni vakalaiva na lasu va qori me uqeta nomu vakasama se lomamu! (
28, 29. Na cava e vakaraitaka ni toso tiko na qiqi i Jiova ena senitiuri sa oti?
28 Nanuma tale ga ni tiko na isoqosoqo i Jiova e vuravura. Era veiqaravi kina na tamata era sega ni uasivi. Ia vakasamataka na ka e sa vakayacora e vuravura o Jiova! Ena veiyasa i vuravura, o Jiova e sa uqeti ira na yalomalumalumu mera cakava e levu sara na ka. (Joni 14:12) Nida raica na ivola Sa Veiliutaki na Matanitu ni Kalou! eda na rawa ni nanuma kina na vakatubuqoroqoro ni vanua e sa kovuta na cakacaka vakavunau ena senitiuri sa oti. Eda na rawa tale ga ni nanuma lesu na toso totolo ni isoqosoqo i Jiova ena nodra vakavulici na lotu vaKarisito dina, nodra qaqa ena kisi ni veilewai, kei na vakayagataki ni iyaya vovou me vakayacori kina na loma ni Kalou!
29 Nida vakasamataka na ka kece sa vakayacori me vakalesui mai kina na sokalou savasava ena iotioti ni veisiga ena vuravura ca qo, e macala kina ni toso tiko na qiqi i Jiova. E ka dokai dina meda lewena na isoqosoqo qo, meda qarava tale ga e dua e iLiuliu Cecere Duadua!—Same 84:10.
30. Na cava ena veivosakitaki ena wase tarava?
30 Ia e levu tale na ka eda vulica ena raivotu i Isikeli. Ena wase tarava eda na dikevi ratou voleka na va na “kabula” vakatubuqoroqoro se jerupi. Na cava eda na vulica kina me baleta na lagilagi ni noda iLiuliu Cecere Duadua na Kalou o Jiova?


text:
Cava Nodra iNuinui na Mate?
Eda na mate kece, ia sa itinitini ga ni bula qori? Era na guilecavi vakadua na mate? Vakacava e tiko na nodra inuinui?
KA E KAYA NA IVOLATABU:
ERA NA SEGA NI GUILECAVI NA MATE
‘O ira kece na tu ena ibulubulu nanumi era na tucake mai.’—Joni 5:28, 29.
Na Kalou e nanumi ira vinaka tu na mate, ena vakaturi ira tale ga.
NA VEIVAKATURI E VURAVURA
“Nira na vakaturi mai na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.”—Cakacaka 24:15.
Vica vata na bilioni era na vakaturi, ra qai vakila na vakacegu e tawamudu.
ENA YACO DINA NA VEIVAKATURI
“E wilika o koya [Kalou] na levu ni kalokalo, e kacivi ira kece ena yacadra.”—Same 147:4.
Ke sa vakayacani ira yadua na kalokalo na Kalou, ena wacava sara nona nanumi ira vinaka tu o ira kece na vakaturi.


text:
Digovi Vuravura
Itali
Dua na ka na levu ni basikeli era volitaki mai Itali ena 2011 ni vakatauvatani kei na motoka. E yaco qori baleta na leqa vakailavo, tubu na isau ni waiwai ni motoka, saulevu tale ga na kena ripea. Ia na basikeli e sega ni saulevu, sega ni levu na kena ripea, e sala rawarawa tale ga ni veitosoyaki.
Armenia
E vakatulewataka na mataveilewai na European Court of Human Rights ni beca na matanitu o Armenia na nodratou dodonu e 17 na cauravou eratou iVakadinadina i Jiova. Eratou vesu na cauravou qori ni ratou sega ni via vakaitavi ena tabana ni veiqaravi raraba e veiliutaki kina na mataivalu. E qai totogitaki vakailavo na matanitu ena leqa kece e vakavuna vei ratou na 17 na cauravou.
Japani
Eso era vakayagataka na sala ni veikilai ena internet mera vakamuai ira kina na gone mera lai coko tu ena so na Web site rerevaki. E 63 na pasede vei ira na gone qori era sega ni bau vakasalataki vei ira na nodra itubutubu. Ni dikevi na 599 na kisi me baleti ira na dau veivakamuai, e 74 na pasede era kaya ni nodra inaki mera veiyacovi kei ira na gone.
Jaina
Ena osooso ni gaunisala sa yalani kina na iwiliwili ni motoka vou e rejisitataki ena siti. Kena ivakaraitaki mai Beijing, sa na sega ni sivia e 240,000 na motoka era rejisitataki ena dua na yabaki. Ena Okosita, 2012, e rauta ni 1,050,000 na lewenivanua era vakaitavi ena lotari ena winitaki kina e 19,926 na naba vou ni motoka. Na kena ivakatautauvata, mai na 53 era vakaitavi ena wini ga e dua.


text: 5 Ena dua na gauna a tucake tu o Jisu ena batinidrano o Kenisereti.*+ Era tabili yani vua e dua na ilala levu ra qai lai tu volekati koya mera rogoca na vosa ni Kalou.2 E qai raica e rua na waqa ni rau kele toka ena batinidrano, ia era sa sobu na gonedau era vakasavasavataka tiko na nodra lawa.+3 E vodo sara ena dua vei rau na waqa, na nei Saimoni qai kerei koya me tosoya yani vakalailai i wai. E mani dabe toka mai kina me vakavulici ira na ilala levu ya.4 Ni vosa oti vei ira e qai kaya vei Saimoni: “Toso mada yani i vanua titobu mo dou talaca na nomudou lawa me rawa mai kina eso na ika.”5 E tukuna vua o Saimoni: “Qasenivuli, keitou sa bau oca dina ena bogi taucoko keitou sega ni rawata e dua na ka,+ ia au na talaca na lawa me vaka oni tukuna.”6 Ni ratou cakava ya, dua na ka na levu ni ika e coko, e kabote sara ga+ na nodratou lawa.7 Eratou yalovi ratou na nodratou itokani ena waqa adua me ratou mai veivuke. Eratou lako mai qai vakasinaita ruarua na waqa, e voleka tale kina ni luvu.8 Ni raica o Saimoni Pita na ka e yaco ya, e tekiduru qai kaya vei Jisu: “Ni biuti au Turaga, niu tamata ivalavala ca.”9 E kurabuitaka sara ga na levu ni ika e qolivi, eratou kurabui tale ga na tiko vata kei koya,10 wili kina o rau na nona itokani, o Jemesa kei Joni, erau luvei Sepeti.+ E qai tukuna vei Saimoni o Jisu: “Kua ni rere. Me tekivu qo o sa na qolivi ira na tamata.”+11 Eratou kauta i vanua na waqa ruarua, ratou biuta tu mai na ka kece, ratou qai muri koya.+12 Ena dua tale na gauna ni tiko ena dua na koro o Jisu, raica! e dua na tagane e vukavuka na yagona taucoko! Ni raici Jisu ga, e davo vakatoboicu qai kerea: “Turaga, ke oni vinakata, ni vakasavasavataki au mada.”+13 E dodoka yani na ligana o Jisu qai tarai koya, e kaya vua: “Au vinakata. Mo savasava mai.” E yali vakasauri na nona vukavuka.+14 E vakaroti koya o Jisu me kua ni talanoataka: “Mo lai vakaraitaki iko ga vua na bete, mo qai cabora nomu isoro mo vakasavasavataki kina, me vaka e vakarota o Mosese+ me ivakadinadina vei ira.”+15 Ia e vaka e kama na veigasau na kena irogorogo, era tabili vua na lewenivanua mera lai rogoci koya, mera vakabulai tale ga mai na kedra mate.+16 Ia e dau lako o koya ina vanua lala me masu.17 Ena dua na siga, ni veivakavulici tiko, era dabe toka e kea na Farisi kei ira na qasenivuli ni lawa mai na koro kece e Kalili kei Jutia kei Jerusalemi. A tu vua na kaukaua i Jiova* me veivakabulai.+18 Raica! Eso na tagane eratou kauta yani e dua na turaga paralasi e davo tiko ena tavata, eratou saga tiko me ratou kauti koya sara vei Jisu.+19 Eratou sega ni curu rawa i vale ena vukudra na ilala levu, eratou mani kaba i delanivale, eratou basuka, ratou qai vakalutulututaka sobu na tavata donui ira na tiko e mata i Jisu.20 Ni raica o Jisu na nodratou vakabauta, e kaya vua na turaga paralasi: “Sa vosoti na nomu ivalavala ca.”+21 Era veinanuyaka na vunivola kei na Farisi na nona vosa ra qai kaya: “O cei o koya me vosabeca na Kalou? E sega tale ni dua e rawa ni vosota na ivalavala ca, na Kalou duadua ga.”+22 Ia ni kila o Jisu na veika era veinanuyaka, e qai kaya vei ira: “Na cava oni veinanuyaka tiko e lomamuni?23 I vei e rawarawa me tukuni, ‘Sa vosoti na nomu ivalavala ca,’ se me tukuni, ‘Tucake, lako’?24 Ia moni kila ni tu vua na Luve ni tamata na lewa me vosota na ivalavala ca e vuravura,” sa qai kaya vua na paralasi: “Au tukuna vei iko, tucake, taura nomu idavodavo, lako i nomu vale.”+25 E tucake e matadra, taura nona idavodavo qai gole i nona vale ni vakalagilagia tiko na Kalou.26 Era kurabui kece, ra qai vakalagilagia na Kalou. Era kaya ena levu ni nodra rere: “Eda sa raica nikua e dua na ka veivakurabuitaki!”27 Oti na veika oya e lako yani o Jisu, mani raica sara e dua na daukumuni ivakacavacava, na yacana o Livai, ni dabe tiko ena valenivolavola ni saumi ivakacavacava, e kaya vua: “Muri au mai.”+28 E biuta tu na ka kece, e tucake qai muri koya.29 E qai vakarautaka vua o Livai e dua na magiti levu e nona vale. Eratou qai kanavata*+ kei na levu na daukumuni ivakacavacava kei na so tale.30 Era vosavosa na Farisi kei ira na nodra vunivola vei ira na nona tisaipeli: “Na cava dou kana dou gunu vata kina kei ira na daukumuni ivakacavacava kei ira na ivalavala ca?”+31 E kaya vei ira o Jisu: “E sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate.+32 Au sega ni lako mai meu kacivi ira na yalododonu, meu kacivi ira ga na ivalavala ca mera veivutuni.”+33 Era kaya vua: “Era dau lolo ra qai masu wasoma na tisaipeli i Joni kei na nodra tisaipeli na Farisi, ia o ira na nomuni tisaipeli era kana ra gunu.”+34 E kaya vei ira o Jisu: “Vakacava, dou rawa ni tukuna vei ira na itokani ni taganevou mera lolo ni se tiko vata kei ira na taganevou?35 Ia ena yaco mai na siga ena kau tani vei ira na taganevou,+ qori na gauna era na qai lolo kina.”+36 E cavuta tale ga vei ira e dua na vosa vakatautauvata: “E sega ni dua e dau kotiva na tikinisulu vou me cula vata kei na isulu makawa. Ke cakava qori, ena kadresu ga na ibotani vou ni rau veicalati na tikinisulu vou kei na isulu makawa.+37 E sega tale ga ni dua e dau tawana na waini vou ena taganiwaini makawa. Ke cakava qori, na waini vou ena vakacabotetaka na taganiwaini, ena tasova na waini, ena ca tale ga na taga.38 Me tawa ga na waini vou ena taganiwaini vou.39 E sega ni dua e gunuva na waini makawa ena vinakata na waini vou, ni na kaya, ‘E totoka ga na waini makawa.’”


text:
Feperueri 24–Maji 1
VAKATEKIVU 20-21
Sere 108 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (1 min.)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“E Dau Vakayacora o Jiova na ka e Yalataka”: (10 min.)
Vte 21:1-3—E bukete o Sera mani vakasucuma e dua na gonetagane (wp17.5 14-15)
Vte 21:5-7—E vakayacora o Jiova na veika e nanumi ni dredre
Vte 21:10-12, 14—Erau vakabauta dei o Eparama kei Sera na ka e yalataka o Jiova me baleti Aisake
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (10 min.)
Vte 20:12—Sala cava erau veiganeni kina o Sera kei Eparama? (wp17.3 12, vmr.)
Vte 21:33—Sala cava e kaciva kina o Eparama na “yaca i Jiova”? (w89 1/7 20 ¶9)
Na iyau vakayalo cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo, dua na ka ena yaga ena cakacaka vakavunau, se dua tale na ka o vulica?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Vte 20:1-18 (th lesoni 5)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vidio ni iKarua ni Veisikovi Lesu: (5 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio qai taroga: E vakamatatataka vakacava o dautukutuku na yaga ni tikinivolatabu? E yaga vakacava na ivakaraitaki qori ena nodra vukei na tataleitaki?
iKarua ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. (th lesoni 4)
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 5 na miniti) bhs wase 3 ¶19-20 (th lesoni 3)
NODA BULA VAKARISITO
Ripote ni Cakacaka Vakayabaki: (15 min.) Me nona itavi e dua na qase ni ivavakoso. Ni wiliki oti na ivola mai na valenivolavola ni tabana me baleta na ripote ni cakacaka vakayabaki, mera vakatarogi na dautukutuku sa digitaki rawa tu, o ira e veiuqeti na ka era sotava ena cakacaka vakaitalatala ena yabaki vakacakacaka sa oti.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 105
iTinitini ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
Sere 119 kei na Masu


text:
Chelsea PTO iVolavakarau
E ra mo na raica kina e dua na lisi taucoko ni ivolavakarau ni PTO oka kina na idusidusi ni kena vakayagataki, PTO na idusidusi totolo, iyaya vakaturi ni PTO veisosomitaki. Sikova na tabana ni ivolavakarau taucoko me da raica PTO ni wase ni ivolavakarau and PTO Nodra katokatoni & #8217; na itaukei ni ivolavakarau.
Kevaka e tiko eso na nomu vakatataro, era sa vakarautaki tu na noda kenadau me vukei kemuni. Solia vei keda e dua na veikacivi ena 877-776-4600 se 407-872-1901. Na ka ga o gadreva na nomu naba PTO me tekivu.


text:
1 Samuela
Chapter 2
Sa masu o Ana ka tukuna: "Na yaloqu sa reki tiko vei Jiova, na noqu kaukauwa sa laveti cake vei Jiova, au sa dredrevaki ira na kequ meca, ni'u sa rekitaka tiko na Nomuni veivakabulai.
2 "Sa sega tale e vakatatabutaki me vakataki Jiova, ni sa sega tale, oi kemuni duadua ga. Sa sega tale na vatudei me vaka na noda Kalou.
3 "Me kua tale na vosa vakadokadoka; me kua na viavialevu me lako mai na gusumuni, ni o Jiova, sa Kalou ni kila na ka; sa vakarautaka o Koya nai valavala kecega.
4 "Na veqa ni dakai nodra na tamata qaqa sa musuki tani, o ira sa tacaqe era sa vauci ena kaukauwa.
5 O ira sa mamau, era volitaki ira ena vuku ni madrai kei ira sa viakana era sa mudu tale ni viakana. O koya mada ga sa yava sa vakasucuma e vitu na gone, kei koya sa levu na luvena sa yaco me malumalumu ka ninini mai.
6 "Sa veivakamatei ka veivakabulai o Jiova; Sa kauta sobu ki nai bulubulu ka sa veivakaturi cake mai nai bulubulu.
7 Sa veivakadravudravuataki, sa veivakavutuniyautaki talega, sa veivakalolovirataki, sa veilaveti cake talega.
8 Sa vakaturi ira cake na dravudravua mai na soso, ka laveti ira cake na daukerekere mai nai binibini dravusa. Me ra tu vata kei ira na ravouvou, me ra taukena vata nai ukuuku vakaTuraga. "Na veiduru e vuravura sa nei Jiova, ka vakatuvana kina na vuravura.
9 Ena yadrava ka maroroya na yavadra na Nona tamata. O ira ga na tamata ca era na vagalui ena butobuto. "Ena vuku ni kaukauwa ena sega ni dua e qaqa.
10 O ira na meca i Jiova era na vakavurumemeataki, na lomalagi ena kurukuru mai vei ira. "Ena solia na kaukauwa vei ira na Nona veitui, ka vakacerecerea na Nona tu na Nona lumuti."
11 Sa qai lako o Ilikena ki na nona vale ki Rama, ia na gone sa veiqaravi tikoga vei Jiova ena matai Ilai na bete.
12 E rau sa gone ca sara na luvei Ilai, ni rau sa sega ni kilai Jiova.
13 Sa dau i tovo vakabete vei ira na tamata, o ya ni sa dua e mai vakacabora e dua nai soro, na nona dauveiqaravi na bete sa dau kauta mai nai cula matai tolu e ligana ni sa saga tiko na lewe ni manumanu.
14 Ena cula yani na lewe ni manumanu ke sa tiko ena tavuteke, se e na kuro ni wai, se ena beseni, se ena kuro levu; ena taura me kena na bete ns veika kece sa cabo mai ena i cula. Era sa dau cakava oqo mai Sailo vei ira kece na Isireli sa dau lako mai kina.
15 Ni se bera talega ni dau tavu na uro, sa dau lako mai na nona dauveiqaravi na bete ka tukuna vua sa vakacabora, na lewena mei soro, "Mo solia mai e so na lewena me la'ki tavu me kena na bete – ni na sega ni taura o koya na kena sa buta oti, ena taura na kena e se droka."
16 Kevaka sa tukana mai na tamata, "Me tavu mada e liu na uro; oti oqo, mo qai taura ga na kena levu o vinakata." Sa qai dau saumi mai vakaoqo, "E sega, mo solia ga mai oqori, ke sega, au na taura vakaukauwa."
17 O koya oqo, na nodrau i valavala ca na gone, sa rui levu sara ena mate i Jiova – Ni sa vakaveitaliataka na tamata nai soro vei Jiova.
18 Sa veiqaravi tiko o Samuela ena mata i Jiova ni se gone lailai ga, ka sa dau dara tiko na Efoti lineni.
19 Sa vakarautaka talega vua o tinana nai oro, sa dau kau mai vua ena veiyabaki, ni rau sa daulako mai kei watina me vakacabora nai soro vakayabaki.
20 O Ilai sa dau vakalouvinakataki Ilikena kei watina ka tukuna, "O Jiova me solia vei iko na veikawa mai vua na yalewa oqo ena vuku ni votavota sa dau soli vei Jiova." Ni sa oti oqo e rau sa dau qai gole lesu ki vale.
21 Sa qai sikovi Ana o Jiova me kunekune kina ka vakasucuma e tolu na luvena tagane kei na rua na luvena yalewa. A sa tubu cake na gone o Samuela ena mata i Jiova.
22 Sa qase sara o Ilai, ka sa dau rogoca na veika e rau sa dau cakava na luvena vei ira na Isireli kei na nodrau dau moceri ira na yalewa era sa dau mai tiko ena mata ni katuba ni vale ni veitavaki.
23 Sa tukuna vei rau na luvena, "Ena cava drau sa dau cakava kina na veika ca oqo? Au sa rogoca na nomudrau cakacaka ca mai vei ira kece na tamata oqo.
24 "E sega, kemudrau na luvequ, sa sega ni tukutuku vinaka au sa rogoca. Drau sa vakavuna na nodra lako sese na tamata i Jiova.
25 "Kevaka sai valavala ca e dua vua tale e dua – me qai lewai koya na Kalou. Ia, kevaka sai valavala ca, e dua vua na Kalou, O cei me na qai sorovaki Koya?" E dina ni ra sega ni rogoca na nodra vosa na qase ni sa nakita o Jiova me vakamatei ira.
26 Sa tubu me levu na gone o Samuela ka sa taleitaki koya vakalevu o Jiova kei ira talega na tamata.
27 Sa lako mai e dua na tamata ni Kalou ki vei Ilai ka tukuna vua, "Sa tukuna na Kalou o Jiova, 'Au sa sega beka ni vakaraitaki Au vakavinaka kina vuvale nei tamamu ni ra a tiko mai Ijipita ena vale nei Fero?
28 'Au sa sega beka ni digitaki koya mai vei ira na Isireli me Noqu bete, me vakacabora nai soro ena i cabocabo ni soro, me vakama na ka boi vinaka, me dara tiko na Efoti e Mataqu? Au sa sega beka ni solia ki na vuvale nei tamamu nai soro kece nodra na Isireli sa vakamai ena bukawaqa?
29 'Na cava dou sa dau vakacaqeta kina na i soro kei na Noqu madrali, o koya Au sa vakarota ena Noqu i tikotiko, ka o sa dokai rau vakalevu cake na luvemu mai vei Au, mo tara kina na veika vivinaka mai nai soro me nomu nai madrali kece era sa kauta mai na Isireli na Noqu tamata.'
30 "Oqo, sa tukuna kina o Jiova na nodra Kalou na Isireli, 'Au sa tukuna vakaidina, ni nomu vuvale kei na vuvale nei tamamu me dau lako voli e mataqu me sega ni mudu.' Ia, oqo sa tukuna kina o Jiova: 'Me yawa sara vei Au, o ira sa dokai Au, Au na dokai ira – o ira sa vakawaletaki Au, era na vakawaletaki talega.
31 'Mo kila, sa lako tiko mai na siga Au na musuka kina na ligamu kei na liga ni vale nei tamamu, me kua kina ni dua na tagane e matua ena nomu vale.
32 'O na raica na meca ena Noqu i tikotiko, veitalia na veika vivinaka sa cakava o Jiova vei ira na Isireli. Ena sega na tagane matua ena nomu vale me sega ni mudu.
33 'Kevaka e dua na nomu tamata Au sa sega ni musuka tani mai na Noqu cabocabo ni soro – ena vakaleqa na matamu ka vakararawataka na yalomu. O ira kece na nomu kawa era na mate ga ni se qai seraka mai na nodra bula.
34 'Oqo mei vakatakilakila vei iko, oi rau na luvemu tagane, o Ovini kei Vanaisi – ni na dua ga na siga e rau na mate ruarua kina.
35 'Au na vakatubura cake ga vei Au e dua na bete yalodina me muria na veika sa tiko e yaloqu, kei na veika sa tiko e Noqu mona. Au na tara cake e dua na vale vua, ka me lako voli e mata i Noqu lumuti me sega ni mudu.
36 'Ena yaco mai na gauna, ni o ira kece sa vo e vale, era na lako mai ka cuva vei Koya me dua kina na tiki ni siliva kei na tiki ni madrai, ka tukuna, "Au kerea me'u biu yani kina dua nai tutu vaka bete – me'u kania kina e dua na tiki ni madrai."'"


text:
Finiladi
Finiladi, vakaivola na Ripabuliki mai Finiladi, sa ikoya na matanitu ka tiko ena Vualiku Iurope. E wasea o Finiladi na iyalayala ni vanua vata kei Suwiteni ki na ra, Rusi ki na tokalau, kei Nowei ki na vualiku ka vakamacalataki mai na Ikeli o Bothnia ki na ra kei Ikeli o Finiladi ki na ceva ka ra tiki tiko ni wasawasa Balitika. Na iwiliwili ni lewe rauta na 5.5 milioni, iwasewase ni 338,455 na kilomita (130,678 sq Mi). na korouraga mai Finiladi e Helsinki, sai kina na siti levu duadua ena vanua o ya.
Na veiyatuyanuyanu ni Yanuyanu Åland o ka cevara ni levu sai koya na vanua yasayasa duadua ga e Finiladi. Na draki mai Finiladi e isau mai na duidui ni vanua e vakaitamera galalataki; na ceva kei Finiladi e ivakatagedegedetaki me vaka e dua na draki kaukauwa vanuataki kei na vo ni vanua e veika oqo tiko ena dua ni vakavulikau draki. E rawa ni okati me tiko e dua na ga vakavulikau veikau biome. E sivia ni 180,000 na Finiladi drano sa volai tu, oqo na vuna e vakatokai kina o Finiladi dau veivanua tani "na vanua ni dua udolu drano".


text:
Nodaru veitalatala
Au mai duri tau dua tu ko lako
Bikai au na rarawa
Ena levu ga ni vakanananu
Au a sega ni kila
Se gauna cava me yaco na sota tale
Ko na dei e lomaqu
Mo nanumi noqu veiqaqa ni masu
Chorus:
Au kania tu na wai ni mataqu
E vei siga kece ni ko yali
Rui mateca vakalevu na yaloqu
Meu raici iko tale daulomani
Ena caka vakacava
Ni tawasei ke daru na wasawasa
Nai vola kei na masu
Me i vakadei ni nodaru yalayala
Kua sara ni nanuma
Niu na guilecavi iko vakadua
Isa na kemui taba
E vuni koto ena boto ni utoqu
Au na dina vei iko
Me vaka na noqu vosa ni tatau
Mo yalovinaka sara kua ga ni guilecavi au
(Chorus)
Gauna cava sara beka
Sa na yaco na veikunetale
Noqu vakanuinui ko na lesu bula tale mai ki vale
Au na masulaka tiko ki vua na tamada mai cake
ke na yaco na sota bula
Qai tawasei kedaru o mate
(Chorus)


text:
ITALANOA 60
O Apikali kei Tevita
O CEI beka na yalewa totoka e lako tiko mai oqori vei Tevita? Na yacana o Apikali. E yalewa yalomatua qai tarovi Tevita mai na nona cakava e dua na ka ca. Ia ni bera noda vulica oqori, da raica mada na veika e sotava tiko o Tevita.
A vuni tiko ena dua na qara o Tevita ni oti nona dro mai vei Saula. Eratou lai tiko kei koya e kea o iratou na tacina kei na vo ni nona vuvale. E rauta ni 400 na tagane era muri koya yani mani yaco kina o koya me nodra iliuliu. Sa qai lako yani vei tui Moapi o Tevita qai kaya: ‘Mo yalovinaka me rau tiko mada e ke na noqu itubutubu. Me macala mada na ka ena qai yaco vei au.’ Sa qai lai vuni voli ena veidelana o Tevita kei ira na nona tamata.
Oti, rau qai sota o Apikali kei Tevita. Na wati Apikali, o Nepali, e dua na turaga vutuniyau. E 3,000 na nona sipi, 1,000 na nona me. E tamata ca o koya. Ia e yalewa totoka o Apikali qai dau caka vinaka. A vakabulai iratou na nona vuvale ena dua na gauna. Meda raica mada se cakava vakacava.
E dau caka vinaka o Tevita kei ira nona tamata vei Nepali. Era dau taqomaka vinaka na nona sipi. O koya gona, dua na siga a tala yani o Tevita e so na nona tamata mera lai kerekere vei Nepali. Era lako sara ga yani ni se qai kotiva tiko na vuti ni sipi o Nepali kei ira na nona tamata. E nodra siga ni kana magiti qai levu sara tu ga na kakana. Era kaya na tamata i Tevita: ‘Keimami sa dau caka vinaka vei iko. Keimami sega ni butakoca e dua na nomu sipi. Ia yalovinaka solia mada e so na keimami.’
E sauma mai o Nepali: ‘Au sega ni kilai kemudou, au na sega tale ga ni solia na kakana vei kemudou.’ E vosa vakaviavialevu qai kaya e so na ka ca baleti Tevita. E vakacudrui Tevita vakalevu ni rogoca na kena itukutuku mani kaya kina vei ira nona ilala: ‘Dou kauta mai na nomudou iseleiwau.’ Era sa qai lako yani mera lai vakamatei Nepali kei ira nona tamata.
E mai tukuna vei Apikali e dua na tamata i Nepali na ka e rogoca. Sega ni wawa o Apikali ni vakavodoka e so na kakana ena nona asa me lako yani vei Tevita. Ni sa sotavi Tevita ga, e sobu mai na asa qai cuva. E kaya: ‘Mo ni yalovinaka sara, kua ni rogoci Nepali na watiqu. E rui yalowai, qai dau cakava na ka lialia. Oqo e dua na iloloma me nomuni. Kerea mo ni vosota na veika a yaco.’
E sauma o Tevita: ‘Oni sa yalewa yalomatua dina. E rui tamata ivakarau ca na watimu, ia ena vukumuni ga au na sega ni vakamatei koya. Mo lesu ena vakacegu.’ Emuri ni sa mate o Nepali, a qai mai wati Tevita o Apikali.


text:
WASE 15
Marautaka na Nomu Cakacaka Vakaukaua
“Na tamata yadua, me marautaka na nona cakacaka kaukaua kece.”—DAUVUNAU 3:13.
1-3. (a) Cava nodra rai e levu me baleta na cakacaka? (b) Na rai cava e uqeta na iVolatabu me baleta na cakacaka? Na taro cava ena veivosakitaki ena wase qo?
E LEVU nikua era sega ni marautaka na cakacaka era cakava. Era voraki na lai cakacaka e veisiga ke vica vata na aua era cakava tiko kina e dua na ka era sega ni taleitaka. Era na uqeti vakacava o ira qori mera kauaitaka ra qai marautaka nodra cakacaka?
2 E veiuqeti na iVolatabu ena rai donu me baleta na gugumatua. E tukuni kina ni cakacaka kei na kena yaga e ka ni veivakalougatataki. A vola o Solomoni: “Mera kana tale ga mera gunu na tamata yadua, me marautaka na nona cakacaka kaukaua kece. Qo na isolisoli ni Kalou.” (Dauvunau 3:13) Ni lomani keda o Jiova qai kauaitaki keda dina, e vinakata meda marautaka na ka eda cakava kei na kena yaga. Ia e bibi meda vakatotomuria nona rai da qai muria nona ivakavuvuli me baleta na cakacaka ke da via tiko ga ena nona loloma.—Wilika Dauvunau 2:24; 5:18.
3 Eda na veivosakitaka ena wase qo e va na taro: Eda na marautaka vakacava noda cakacaka vakaukaua? Na cakacaka vakacava e sega ni ganiti ira na lotu vaKarisito dina? Eda na veiraurautaka vakacava na cakacaka saumi kei na noda sokalou? Cava na cakacaka bibi duadua meda cakava? Meda veivosakitaka mada e liu nodrau ivakaraitaki na daucakacaka vinaka duadua e lomalagi kei vuravura—na Kalou o Jiova kei Jisu Karisito.
DAUCAKACAKA UASIVI KEI NA MATAI LIGAMAQOSA
4, 5. E vakatakilai vakacava ena iVolatabu ni daucakacaka o Jiova?
4 O Jiova e Daucakacaka Uasivi. E kaya na Vakatekivu 1:1: “Ena ivakatekivu, e bulia na lomalagi kei na vuravura na Kalou.” Ni vakacavara na Kalou na veika totoka e bulia me baleta na vuravura, e kaya ni “sa bau totoka dina.” (Vakatekivu 1:31) A marautaka dina na veika a cakava me baleta na vuravura. Sega ni vakabekataki ni rekitaka na “Kalou mamarau” o Jiova na yaga ni veika e bulia.—1 Timoci 1:11.
5 E sega ni cegu na Kalou na cakacaka. Oti mada ga e dua na gauna balavu mai na nona bulia na vuravura kei na veika era tu kina, se tukuna ga o Jisu: “E cakacaka tiko ga o Tamaqu me yacova mai qo.” (Joni 5:17) Cava e cakava tiko na Kalou? E qaravi qai dusimaki keda tiko mai lomalagi. E kauta mai e dua na “kabuli vou,” oya o ira na lotu vaKarisito era lumuti ena yalo tabu, era na veiliutaki kei Jisu mai lomalagi. (2 Korinica 5:17) Dua na itavi levu e qarava tiko na Kalou me baleta na nona inaki—mera rawata na bula tawamudu o ira era lomani koya. (Roma 6:23) Sa wacava nona marau o Jiova ni raica na yaga ni nona cakacaka. Era sa vagolei rawa mai e milioni vakacaca mera rogoca na itukutuku vinaka ni nona Matanitu, ra veisautaka tale ga nodra ivakarau ni bula mera tiko ga kina ena loloma ni Kalou.—Joni 6:44.
6, 7. E ivakaraitaki vinaka vakacava ni gugumatua o Jisu?
6 E kilai tale ga o Jisu ni daucakacaka. Ni bera nona mai bula vakatamata, a vakayagataki koya na Kalou me “matai ligamaqosa” ena kena buli na veika tale eso “mai lomalagi kei vuravura.” (Vosa Vakaibalebale 8:22-31; Kolosa 1:15-17) Mai tomani tale e vuravura na nona daucakacaka. A vulica na cakacaka vakamatai ni se gone qai kilai me “matai.” * (Marika 6:3) Sega ni cakacaka rawarawa qori qai vinakati me kenadau ena so na ka—vakabibi ni sega ena gauna ya na ivaronikau, sitoa me voli kina na iyaya, kei na misini vakalivaliva. O rawa ni raitayaloyalotaka nona lai kauta mai o Jisu na kau—rairai vakabalea qai colata lesu ina vanua ena ta iyaya kina? Nona tara vale—raitayaloyalotaka nona vakarautaka qai cobara na isa ni vale, na katuba, kei na ta ni kena iyaya? Sega ni vakabekataki ni kila vinaka tu o Jisu ni na marau e dua e daucakacaka vinaka.
7 E laurai tale ga ena cakacaka vakaitalatala nona gugumatua o Jisu. A ogaoga voli ena cakacaka bibi qori me tolu veimama na yabaki. Sega ni vakawelewele, a dau tekivu vakamataka nona vunau qai yacova sara na bogi levu me rawa kina nira rogoca e levu na itukutuku vinaka. (Luke 21:37, 38; Joni 3:2) A gole “ina veikoro lelevu kei na veikoro lalai me lai vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou.” (Luke 8:1) E dau taubale tale ga ena gaunisala kuvu me drau vakacaca na kilomita ena nona vunautaka na itukutuku vinaka vei ira na lewenivanua.
8, 9. E marautaka vakacava o Jisu na nona cakacaka vakaukaua?
8 A marautaka beka o Jisu nona gugumatua ena cakacaka vakaitalatala? Io! A kaburaka na sore ni ka dina me baleta na Matanitu qai vakalewe vinaka na were e caka kina na tatamusuki. A vakaukauataki Jisu nona cakava na loma ni Kalou, sega kina ni dua na ka vua nona calata na kakana vakayago. (Joni 4:31-38) Sa wacava nona marau ni mai cava nona cakacaka vakaitalatala e vuravura qai rawa ni tukuna vei Tamana: “Au sa vakalagilagi kemuni e vuravura ena noqu vakaotia na cakacaka oni lesia meu cakava.”—Joni 17:4.
9 Erau ivakaraitaki vinaka duadua o Jiova kei Jisu ena nodrau marautaka na nodrau cakacaka vakaukaua. Eda uqeti meda “vakatotomuria na Kalou” nida lomani koya. (Efeso 5:1) Noda lomani Jisu e uqeti keda tale ga meda “muria voleka na weniyavana.” (1 Pita 2:21) Meda raica sara mada qo na sala meda marautaka tale ga kina noda cakacaka vakaukaua.
MARAUTAKA NODA CAKACAKA
10, 11. Ena donu vakacava noda rai me baleta na cakacaka?
10 Na cakacaka saumi e rawa ni tiki ni nona bula na lotu vaKarisito dina. Eda via lomavakacegu da qai marautaka noda cakacaka, ia ena dredre qori ke da sega ni taleitaka na noda cakacaka saumi. Ke o sotava tiko na ituvaki va qori, o na rawa ni marautaka vakacava nomu cakacaka?
11 Me donu nomu rai. Sega ni rawa nida veisautaka e veigauna na keda ituvaki, e rawa ga nida veisautaka noda rai. Ena donu noda rai me baleta na cakacaka ke da vakananuma na rai ni Kalou. Ke o ulunivale, mani vakacava na kena beci nomu cakacaka, mo raica ga me sala e rawati kina na ka eratou gadreva nomu lewenivuvale. Nomu cakava qori e sega ni raica vakamamada na Kalou. Ke o sega ni qarava nomu vuvale, e kaya na iVolatabu ni o “ca sara . . . e vinaka cake e dua e sega ni vakabauta.” (1 Timoci 5:8) Ena vakainaki nomu cakacaka saumi o qai marau ni o kila ni o cakava rawa kina nomu itavi lesi vakalou, qori na ka era sega ni vakila tu nomu itokani vakacakacaka.
12. Eda na vakalougatataki vakacava ena noda gugumatua kei na daudina?
12 Gugumatua, daudina. Eda na vakalougatataki ke da daucakacaka da qai vakayacora vinaka sara. O ira na boso ni cakacaka era dau taleitaki ira na gugumatua ra qai cakacaka vinaka. (Vosa Vakaibalebale 12:24; 22:29) E bibi meda daudina na lotu vaKarisito dina, meda kua ni butakoca e dua na ka mai vei ira noda boso me vaka na ilavo, iyaya se gauna. (Efeso 4:28) Eda vulica ena wase sa oti ni vu ni veivakalougatataki na daudina. Na tamata cakacaka e kilai ni daudina e dau nuitaki. Mani kila se sega na boso noda daucakacaka, eda na marau ga ni ‘vinaka noda lewaeloma’ qai vakamarautaki tale ga kina na Kalou eda lomana.—Iperiu 13:18; Kolosa 3:22-24.
13. E yaga vakacava noda ivalavala vinaka ena vanua ni cakacaka?
13 Ena vakalagilagi na Kalou ena noda ivalavala. Ena laurai votu vei ira ena noda vanua ni cakacaka na noda ivalavala vinaka. Kena yaga? Ena “vakacaucautaki kina na ivakavuvuli ni noda iVakabula, na Kalou.” (Taito 2:9, 10) Era na via mai sokalou kei keda eso tale ke ra raica ni vinaka na noda ivalavala. Sega ni vakabekataki ni o na marau ke mai kila na ka dina ena iVolatabu e dua nomu itokani vakacakacaka ni uqeti koya nomu ivalavala vinaka! Koya e bibi sara: Sega tale ni dua na icovi e uasivia nomu kila ni nomu ivalavala vinaka e vakalagilagi kina o Jiova qai vakamarautaki koya.—Wilika Vosa Vakaibalebale 27:11; 1 Pita 2:12.
DIGIA VAKAYALOMATUA NODA CAKACAKA
14-16. Na taro bibi cava meda taroga ni bera nida vakatulewa me baleta e dua na cakacaka?
14 E sega ni tukuna vakamatailalai na iVolatabu na cakacaka e cala kei na kena e sega. Ia sega ni kena ibalebale nida na ciqoma e dua ga na cakacaka sa rawa. Na iVolatabu ena veidusimaki ena noda kila na cakacaka e yaga, e donu vakalawa, e vakamarautaka na Kalou kei na kena e vakacudrui koya. (Vosa Vakaibalebale 2:6) E rua na taro bibi meda taroga ni bera nida vakatulewa me baleta na cakacaka.
Lako Yani 20:4; Cakacaka 15:29; Efeso 4:28; Vakatakila 21:8) Eda na cata gona na cakacaka e okati kina na veika qori. Nida lomani Jiova, eda na sega ni vakadonuya na cakacaka eda na cakava kina na ka e veisaqasaqa kei na nona ivunau.—Wilika 1 Joni 5:3.15 E okati beka kina e dua na ivalavala e vakacala na iVolatabu? Na iVolatabu e vakacala na butako, lasu, kei na caka ni matakau me qaravi. (
Lako Yani 21:22-24) Nida lomani Jiova, eda na sega ni vinakata meda tokona e dua na ivalavala e beci kina na ivakavuvuli vakaivolatabu.16 Au na beitaki beka niu tokona se bukana na caka cala? Kena ivakaraitaki, e sega ni cala ke o dau saumi talevoni se kidavaki ira na gole yani ina vanua o cakacaka kina. Ia vakacava ke soli vua na lotu vaKarisito e dua na cakacaka ena valeniwai ni vakalutu? Ena rairai sega ni okati ena cakacaka qori me vakalutuma na gone. Ia sega li ni okati nona cakacaka me tokona na cicivaki ni valeniwai ni vakalutu—na ivalavala e vakacala na Vosa ni Kalou? (
17. (a) Cava eso na ka meda vakasamataka ni bera nida vakatulewa me baleta na cakacaka? (Raica na kato, “ Au na Vakadonuya Beka Meu Lai Cakacaka Kina?”) (b) Ena dusimaki keda vakacava noda lewaeloma ena vakatulewa e vakamarautaka na Kalou?
17 E rawa ni saumi e levu na vakatataro me baleta na cakacaka ke da vakasamataka vinaka na isau ni rua na taro bibi e veivosakitaki ena parakaravu 15 kei na 16. E tiko eso tale na ka meda vakasamataka vinaka ni bera nida vakatulewa. * Meda kua ni namaka me vakarautaka na dauveiqaravi yalodina na lawa e vauca na ituvaki kece ena rairai basika. Ena ituvaki va qori ena vinakati meda yalomatua. Me vaka eda sa raica oti mai na Wase 2, e bibi meda vakavulica noda lewaeloma ena Vosa ni Kalou da qai bulataka e veisiga. Ke vakavulici noda “vakasama” ena noda “vakayagataka,” ena veidusimaki noda lewaeloma ena vakatulewa e vakamarautaka na Kalou, da qai tiko ga ena nona loloma.—Iperiu 5:14.
VEIRAURAU NA RAI ME BALETA NA CAKACAKA
18. Cava e ka ni sasaga kina meda dei tiko ga vakayalo?
18 Nida bula tu qo ena “iotioti ni veisiga” qai “vakilai kina e levu na ka dredre,” e ka ni sasaga meda dei tiko ga vakayalo. (2 Timoci 3:1) Ena dredre toka meda kunea e dua na cakacaka da qai dei kina. Eda kila na lotu vaKarisito dina ni bibi meda cakacaka me qaravi kina noda vuvale. Ia ke da sega ni qaqarauni, na lomaocaoca ena vanua ni cakacaka kei na rai ni vuravura me baleta na domodomoiyau ena rawa ni vakaleqa noda sokalou. (1 Timoci 6:9, 10) Meda veivosakitaka mada na sala eda na dei tiko ga kina vakayalo da qai “vakadeitaka . . . na veika era bibi sara.”—Filipai 1:10.
19. Cava e veiganiti kina meda nuitaki Jiova vakatabakidua, cava eda na sega ni cakava?
19 Nuitaki Jiova vakatabakidua. (Wilika Vosa Vakaibalebale 3:5, 6.) E veiganiti meda cakava qori ni kauaitaki keda o koya. (1 Pita 5:7) E kila vinaka na ka eda gadreva qai sega ni tu suka me vukei keda. (Same 37:25) Meda muria gona na ka e tukuni ena nona Vosa: “Me kua ni laurai ena nomuni bula ni oni lomana na ilavo, ni lomavakacegu ga ena ka e sa tiko vei kemuni. Ni a kaya [na Kalou]: ‘Au na sega sara ni laivi iko se biuti iko.’ ” (Iperiu 13:5) Era vakadinadinataka e levu era veiqaravi vakatabakidua ni dau vakarautaka na Kalou na ka mera bula kina. Ke da vakadeitaka gona ni na sega ni biuti keda o Jiova, eda na sega ni lomaocaocataka vakasivia na qaravi ni noda vuvale. (Maciu 6:25-32) Eda na sega tale ga ni vakawalena na veika vakayalo me vaka na cakacaka vakavunau kei na soqoni vaKarisito.—Maciu 24:14; Iperiu 10:24, 25.
20. Cava e vakaibalebaletaki ni tukuni me vinaka na matada, o na dei tiko ga vakacava ena rai qori?
20 Me vinaka na matamu. (Wilika Maciu 6:22, 23.) Ni tukuni me vinaka na matada e kena ibalebale me rawarawa ga noda bula. Na lotu vaKarisito e vinaka na matana e vakaliuca ga na loma ni Kalou. Ke vinaka na matada, eda na sega ni qara na cakacaka isaulevu kei na vutuniyau. Eda na sega ni coriti ena voli iyaya vovou cava ga e yaco mai se ka vinaka duadua era tukuna na dauveivoli ni na rawati kina na marau. Ena vinaka tiko ga vakacava na matamu? Kua ni dinau vakaveitalia. Kua tale ga ni vakaogai iko ena kumuni ni iyau ena taura vakalevu nomu gauna se o na rawa ni kauaitaka tale vakasivia. Muria na ivakasala vakaivolatabu meda lomavakacegu “ke sa tiko na kakana, na isulu.” (1 Timoci 6:8) Saga me rawarawa ga nomu ivakarau ni bula.
21. Cava meda kotora kina noda isausau, cava e dodonu meda vakaliuca?
21 Kotora nomu isausau vakayalo qai dei kina. Meda kotora noda isausau ni vakaiyalayala ga na ka eda rawa ni cakava ena bula qo. Ke sega, eda na vakalusi gauna ena veika tawayaga da vakawalena na veika bibi. Na cava meda vakaliuca? Levu era vakaliuca na vuli torocake me rawa ni dua nodra cakacaka saulevu. Ia o Jisu e uqeti ira nona imuri mera “vakaliuca tiko ga na Matanitu ni Kalou.” (Maciu 6:33) O koya gona, eda na vakaliuca na Matanitu ni Kalou na lotu vaKarisito dina. Noda ivakarau ni bula—noda vakatulewa, isausau, kei na ka eda sasagataka me vakaraitaka nida vakaliuca na veika e vauca na Matanitu ni Kalou qai bibi vei keda na loma ni Kalou, sega ni veika vakayago kei na cakacaka saumi.
GUGUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
22, 23. (a) Na cakacaka cava eda vakaliuca na lotu vaKarisito dina, eda na vakaraitaka vakacava ni bibi na cakacaka qori? (Raica na kato “ Au Marau au Qai Lomavakacegu ena Noqu Vakatulewa.”) (b) Cava mo qarauna me baleta na cakacaka saumi?
22 Eda na vakaliuca tiko ga na lotu vaKarisito dina na vunau kei na veivakatisaipelitaki nida kila sa da bula tu qo ena icavacava. (Maciu 24:14; 28:19, 20) Meda vakatotomuri Jisu na noda iVakaraitaki ena noda ogaoga ena cakacaka ni veivakabulai. Eda na vakaraitaka vakacava ni bibi vei keda na cakacaka qori? Dua na iwiliwili levu ni tamata ni Kalou era dautukutuku gugumatua ni ivavakoso, e vu mai lomadra nodra ogaoga ena cakacaka vakavunau. So era tuvanaka vinaka na veika me baleti ira me rawa nira painia se daukaulotu. Levu na itubutubu era uqeti ira na luvedra mera cakacaka vakatabakidua nira kila ni bibi na isausau vakayalo. Era marautaka beka nodra gugumatua na daukacikacivaki ni Matanitu? Io! E vakavumarau kei na lomavakacegu qai sega ni tukuni rawa na veivakalougatataki e salavata mai nodra qaravi Jiova mai vu ni lomadra.—Wilika Vosa Vakaibalebale 10:22.
23 E levu era oga vakalevu ena cakacaka saumi me qaravi kina nodra vuvale. Nanuma tiko ni vinakata o Jiova meda marautaka noda cakacaka vakaukaua.. Eda na rawa ga ni marautaka ke da moica noda rai kei na noda ivalavala me salavata kei na rai i Jiova vaka kina nona ivakavuvuli. Meda qarauna sara me kua ni vakawelei keda na cakacaka saumi, da vakawalena kina na cakacaka vakavunau. Noda vakaliuca na cakacaka qori e vakaraitaka nida lomani Jiova, eda na tiko ga kina ena nona loloma.
^ para. 6 E tukuni ni vosa vaKirisi e vakadewataki me “matai” e “vosa raraba me dusi koya e dau ni cakacaka ena kau, taravale se ta iyaya ni vale.”
^ para. 17 Raica Na Vale ni Vakatawa, 15 Epereli, 1999, tabana e 28-30, kei Na Vale ni Vakatawa 15 Julai, 1982, tabana e 26 me baleta na ivakamacala matailalai e vauca na cakacaka.


text:
ITALANOA 18
Lako i Karana o Jekope
O KILAI iratou na tamata eratou veivosaki tu oqori kei Jekope? A sotavi iratou o Jekope ena dua na ikeliwai ni oti nona lako voli mai ena vica vata na siga. Eratou vakatawa tiko nodratou sipi. Sa qai tarogi iratou o Jekope: ‘Dou lako mai vei?’
Ratou kaya, ‘Keitou lako mai Karana.’
A taroga tale o Jekope, ‘Dou kilai Lepani?’
Ratou sauma yani, ‘Keitou kilai koya. Raica, qori na luvena yalewa o Rejeli kei na qelenisipi i tamana.’ O raici Rejeli ni lako tiko mai?
Ni raici Rejeli kei na sipi i Lepani na vugona o Jekope, a lai tosoya laivi sara na vatu ena ikeli mera gunu na sipi. A reguci Rejeli qai vakamacalataki koya. E lai tukuna sara o Rejeli ena marau vei Lepani na tamana.
E marau vakalevu o Lepani ni mai tiko vata kei koya o Jekope. A marautaka tale ga ni kerea o Jekope me vakamautaki Rejeli. Ia, e kaya vei Jekope me cakacaka mada e liu me vitu na yabaki. A sega ni ca vei Jekope na cakacaka ena iteitei nei Lepani ni sa rui vinakati Rejeli vakalevu. Ia, ni yaco mai na gauna me rau sa vakamau kina, o kila na cava a qai yaco?
A soli Lia na luvena qase o Lepani, sega ni o Rejeli. Ni vakadonuya o Jekope me cakacaka tale ena vitu na yabaki, sa qai soli Rejeli me watina. Oqori na gauna e se vakatara tu kina na Kalou me levu na watidra na tagane. Ia ena gauna oqo, e tukuna na iVolatabu ni dodonu me dua ga na watina na tagane.


text:
ITALANOA 100
Tiko ena Were o Jisu
ERATOU biubiu mai na loma ni tabavale e cake oya o Jisu kei iratou nona yapositolo, ratou gole sara ina were o Kecisemani. Eratou dau lako kina vakalevu eliu. Sa qai kaya vei iratou o Jisu me ratou yadra me ratou masu tale tiko ga. Mani lako vakatikitiki o koya, e cuva ina qele qai masu.
Dede vakalailai, e lesu yani vei iratou nona yapositolo o Jisu. Na cava beka o nanuma ni ratou cakava tiko? Eratou moce! E vakatolu nona tukuna o Jisu me ratou yadra tiko, ia eratou moce tiko ga. Ni lesu yani ena iotioti ni gauna, sa qai kaya: ‘E rawa vakaevei mo dou qai moce tale tiko ena gauna vaka oqo? Sa kena gauna meu kau yani kina vei ira na kequ meca.’
Ena gauna vata oqori sa rogo mai kina na domodra e dua na ilala levu. Raica! Era tauri iseleiwau kei na iwau! Era tauri cina tale tu ga. Nira sa voleka yani, e lai reguci Jisu sara e dua vei ira me vaka ga o raica toka oqori. Oya sara ga o Jutasa Isikarioti! Na cava e reguci Jisu kina?
E taroga o Jisu: ‘I Jutasa o sa vakatakilai au ena iregu?’ Io, na iregu oya e ivakatakilakila. Mera kila kina o ira na lako vata yani kei Jutasa ni oya o Jisu, na tamata sara ga era vinakata. Era mani vesuki Jisu sara na meca. Ia ena sega ni soli Jisu vakarawarawa o Pita. E ucuna mai na nona iseleiwau qai taya na tamata e duri voleka tu vua. E calata ga na uluna qai taya laivi na daligana imatau. E qai vakabula na tamata oya o Jisu ni tara na daligana.
Sa qai kaya o Jisu vei Pita: ‘Daramaka na iseleiwau ina kena taga. O sega beka ni kila ni rawa meu kerea vei Tamaqu e udolu vakaudolu na agilosi mera vakabulai au?’ Io, e rawa ni cakava o koya na ka oqori! Ia e sega ga ni kerea na Kalou o Jisu me tala yani na agilosi, ni kila ni sa kena gauna oya mera kauti koya kina na meca. E soli koya vakarawarawa vei ira. Meda raica mada se cava e sa na yaco vei Jisu.


text:
KATO NI VEIVAKAVULICI 9B
Yabaki 1919
Na cava eda kaya kina nira sereki na tamata ni Kalou vei Papiloni na Ka Levu ena 1919? Eda kila qori mai na kena dikevi vata na parofisai vakaivolatabu kei na itukutuku dina ni veigauna.
Na parofisai vakaivolatabu kei na itukutuku ni veigauna e vakadinadinataka ni a tekivu veiliutaki mai lomalagi o Jisu ena 1914, e tekivu kina na iotioti ni veisiga kei vuravura qo ena veiliutaki i Setani. Na cava e cakava o Jisu ni sa Tui? Vakacava e sereki ira totolo na nona dauveiqaravi e vuravura era vesuki tu vei Papiloni na Ka Levu? A digitaka na “dauveiqaravi yalodina e vuku” ena 1914 qai tekivu sara ena cakacaka levu ni tatamusuki?—Maciu 24:45.
E macala ga ni sega. Nanuma tiko ni a uqeti vakalou o Pita me vola ni na ‘tekivu ena vale ni Kalou’ na tau ni lewa. (1 Pita 4:17) E parofisaitaka tale ga na parofita o Malakai na gauna ena lako mai kina o Jiova ina nona vale ni sokalou, ena tomani koya mai na “italai ni veiyalayalati,” na Luve ni Kalou. (Mala. 3:1-5) Qori na gauna ni veivakasavasavataki kei na veivakatovolei. Vakacava e tautauvata na itukutuku ni veigauna kei na ka e parofisaitaki ya?
Io! Era kilai tu e liu na iVakadinadina i Jiova mera Gonevuli ni iVolatabu. E gauna dredre dina vei ira na 1914 ina itekitekivu ni 1919, oya nira vakatovolei ra qai vakasavasavataki kina. E levu na tamata ni Kalou era rarawataka ni a sega ni yaco na icavacava ni veika vakavuravura ena 1914. Sa qai ikuri ga ni nodra rarawa na nona takali o Charles T. Russell ena 1916, ni a liutaki ira vinaka tiko na tamata ni Kalou. O ira na volekati Brother Russell era saqata vakaukaua na sasaga i Joseph F. Rutherford, na isosomi kei Russell. Yaco na veisei, e voleka sara ni tawase kina na isoqosoqo ena 1917. Ia ena 1918, ena nodra veivakauqeti na iliuliu ni lotu, e veilewaitaki kina o Brother Rutherford kei na vitu tale nona ilala, eratou beitaki vakailasu qai bala e valeniveivesu. E mani sogo na itikotiko liu e Brooklyn. E macala kina nira se vesuki tu na tamata ni Kalou vei Papiloni na Ka Levu!
Ia cava e yaco ena 1919? E veisau vakasauri na ituvaki! Ena itekitekivu ni yabaki qori, eratou sereki mai valeniveivesu o Rutherford kei na nona ilala. Eratou sega ni wele, ni ratou tomana tale nodratou cakacaka! E totolo ga na kena tuvanaki e dua na soqo vakairogorogo, e vakarautaki tale ga e dua na mekesini vou na Golden Age, (nikua sa Yadra!). E vakarautaki na mekesini qori me baleta na cakacaka vakaitalatala e matanalevu. E lesi tale ga e dua ena ivavakoso yadua me tuvanaka na cakacaka vakaitalatala, me veivakauqeti tale ga kina. Ena yabaki tiko ga qori e tabaki kina na Bulletin (nikua sa iVola ni Soqoni—Noda Bula vaKarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala) me yaga ena tuvanaki ni cakacaka vakavunau.
E macala mai na ka e yaco qori, ni o Karisito sa sereki ira na nona tamata vei Papiloni na Ka Levu. E sa lesia na nona dauveiqaravi yalodina e vuku. Sa caka tiko na cakacaka ni tatamusuki. Sa qai totolo ga na toso ni cakacaka me tekivu mai na yabaki vakairogorogo ni 1919.


text:
80 NA OVISA E RA NA YADRAYADRAVAKI TIKO ENA COKES GAME NI YABAKI OQO
Written by Meliki Kuila on August 18, 2022
Rauta ni 80 na ovisa e ra na yadrayadravaki tiko ena vuku ni sotasota ni 2022 Cokes game ka tekivutaki tiko ena siga ni kua ena HFC Bank Stadium.
Vakaraitaka na Marketing Manager, Lawrence Tikaram ni ratou duavata sara tiko na tabana ni ovisa ena nodratou veivakananumi wavoki tiko ena vei koronivuli me baleta na nomu i tavi vaka dua na lewenivanua vinaka.
Vakaraitaka talega na Chief Operations Officer o ACP Abdul Khan ni ratou na sega walega ni vakanamata vakatabakidua ena sotasota ni cokes game, e ratou na raica ka qarava na yasana kece tekivu mai loma ni rara kauta mai e tautuba, yaco sara mai ena taoni levu e suva kani na tolu na siga osooso ni veitosoyaki.
Tomana o koya ka tukuna ni ratou na qaqarauni sara tiko ena vuku ni kena laurai me kua ni yaco e so na i tovo sega ni dodonu ena siga tolu ni qito qo, ka sa vakasalataki tiko na draiva kece sara ena nomuni qaqarauni ena gauna ni vakau tolili tiko kina, ka me qarauni na nodra bula na pasidia.
Tomana talega o Khan ka kaya ni sa kerei na tubutubu dauniveisusu na nomuni qaqarauni talega ena siga tolu oqo, nodra vakananumi tiko na gone ena veika e dodonu me ra vakananumi kina ka me ra kua ni oka ena veika e sega ni dodonu.
Vurevure: Fijivillage
Vakarorogo tikoga mai ena VITIFM 92.2/92.6/92 FMÂ VITIFMKAMICAQAIKACHI


text:
Taro na Dauwiliwili
Ena itabataba vakavoutaki ni iVolatabu na New World Translation of the Holy Scriptures ni 2013 e vakaibalebaletaki na Same 144:12-15 vei ira na tamata ni Kalou. Ia a dusi ira taumada na tamata ca era kaitani me vaka e tukuni ena tikina e 11. Cava sa veisau kina?
E rawa ni vakadewataki ruarua va qori ena vosa vakaIperiu. Ia na vosa e vakayagataki ena itabataba vakavoutaki e yavutaki ena vica na tikina qo:
E donu vinaka na vosa e vakayagataki kei na kena ituvatuva. Na isema ni Same 144:12-15 kei na tikina e 11, e vakamacalataki ena imatai ni vosa ena tikina e 12, e kilai ena vosa vakaIperiu me asher. Na vosa qori e rawa ni vica na kena ivakadewa. Kena ivakaraitaki e rawa ni dusia e dua na tamata se kena vosa vakavalagi na “who.” E laurai mai na tikina e 11 se vakaibalebaletaki tiko vei cei na vosa qori. Na veika vinaka gona e tukuni ena tikina e 12 ina 14 a vakaibalebaletaki tiko vei ira na tamata ca, era cavuti mai na vica na tikina e liu. Ia e rawa tale ga ni ibalebale ni vosa na asher na itinitini ca qai rawa ni vakadewataki me “then” (qai). E vakayagataki gona ena itabataba vou ni 2013 kei na so tale na vakadewa ni iVolatabu na vosa qori.
Na vakadewa e vakavoutaki e veisemati vinaka kei na vo ni same. E vakayagataki na vosa “then” ena tikina e 12 me vakaibalebaletaka na veivakalougatataki e tukuni tiko ena tikina e 12 ina 14 me dusi ira na yalododonu—era kerea mera ‘vueti ra qai vakabulai’ vei ira na tamata ca (ena tikina e 11). E kune tale ga na veisau qo ena tikina e 15, ni rau veitaravi ga qai veidonui vinaka na vosa vakavalagi “happy” (marau). Na marau qori e vakaibalebaletaki tiko ga vei ira e “nodra Kalou o Jiova!” Me nanumi tale tiko ga ni kena vakaIperiu taumada e sega kina na vakavakadigo, me vaka na kurau. Mera vakadeitaka gona na daunivakadewa na kena ibalebale donu, ni vakasamataki tiko na ituvatuva ni sere vakaIperiu, na ikotokoto, kei na veitikinivolatabu tale eso era veisemati.
Na vosa vou e tautauvata kei na vo ni tikinivolatabu e yalataki kina nona vakalougatataki ira nona tamata yalodina na Kalou. Ni sa veisautaki na kena vakadewataki na vosa asher, e vakavotui ena same na inuinui nei Tevita ni gauna ena vakabulai ira kina na matanitu o Isireli na Kalou vei ira na kedra meca, ena qai vakalougatataki ira mera marau ra qai rawaka. (Vunau 26:9, 10; Vkru. 7:13; Same 128:1-6) Kena ivakaraitaki e tukuni ena Vakarua 28:4: “Era na kalougata na luvemu, na vuata ni nomu qele, kei na nomu luve ni manumanu, na nomu luvenibulumakau kei na nomu luvenisipi.” Io, dua na ka na bula sautu kei na tiko vakacegu era vakila ena gauna e veiliutaki kina o Solomoni na luvei Tevita. Koya e bibi sara, na veika e vakilai ena veiliutaki i Solomoni e dusia tiko na ka ena yaco ena nona veiliutaki na Mesaia.—1 Tui 4:20, 21; Same 72:1-20.
Me kena ilutua, na veisau ni vosa ena Same 144 ena sega ni veisautaka na ka eda kila me baleta na ivakavuvuli vakaivolatabu. Ia e vakamatatataka ga na nodra inuinui talei na dauveiqaravi i Jiova mera vakarusai na tamata ca, qai vakataudeitaki kina na bula sautu me tawamudu kei na tiko vakacegu vei ira na yalododonu.—Same 37:10, 11.


text:
iKau
“Au a susu ena dua na korolailai ena vualiku,” e kaya o Dauda mai Sierra Leone. “Niu se lailai, keitou a veiletitaka e dua na tikiniqele kei na dua tale na vuvale. Sega ni dua e via vakamalumalumu. Me macala na kena dina, e lai kau mai e dua na daurairai. E solia na daurairai na iloilo vua tale e dua na tagane qai ubi koya ena isulu vulavula. Sega ni dede, sa sautaninini qai bunolevu o koya e ubi no. Ni rai ina iloilo, sa qai kaya mai: ‘E dua na kena turaga sa lako tiko mai qo! E vakaisulu vulavula. E turaga balavu, sa qase sara, e sikoa na drauniuluna, e via vakalairoro toka.’
“E vakamacalataki Tukaqu sara tiko ga! Sa qai kaci mai ena levu ni nona rere: ‘Ke dou sega ni vakabauti au, dou mai raica sara ga!’ Ia keitou rava kece! Qai vakamalumutaki koya na daurairai ena nona kureitaka vua na wai e veiwaki kei na so na draunikau e tawa tu ena dua na dari.
“Sa qai vosa mai o ‘Tukaqu’ vei koya e rai tiko ina iloilo, qai tukuna ni qele oya e neitou. E tukuna vei buqu me vakayagataka ga na qele. E ciqoma na vakatulewa oya na vuvale adua. Mai vakameautaki na veileti.”
Na veika vaka oqo e dau yaco vakalevu mai na Ra kei Aferika. Mai kea vaka kina ena veiyasa i vuravura tale e so, era vakabauta e vica vata na milioni nira dau dewa yani ina vuravura ni yalo o ira na mate, ra qai cakayaco mai kea vei ira na tamata era se bula tu e vuravura. E dina na vakabauta oqo? Era bula dina tu na mate? Kevaka e sega, o cei ga era lasutaka voli nira yalodra na sa mate? E rui bibi me kilai na isau dodonu ni veitaro oqo. Ni vauci kina na bula kei na mate.


text:
Luke
Chapter 3
Nai katinikalima ni yabaki ni nona veiliutaki o Tibariu Sisa, ka sa kovana mai Jutia o Ponitio Pailato, o Eroti e veiliutaki ena vanua va Kaleli, kei Vilive na tacina e veiliutaki tiko ena vanua vaka Uturia kei na vanua vaka Drekeneti, o Laisenia e veiliutaki tiko ena vanua vaka Abulini,
2 E rau a bête levu tiko o Anasa kei Kaiava, a sa yaco yani vei Joni na luvei Sakaraia na vosa ni Kalou ena loma ni vanua liwa.
3 A sa lako o koya kina vanua volivolita na Joritani, ka vunautaka kina na papitaiso ni veivutuni me bokoci kina nai valavala ca,
4 Me vaka sa volai ena i vola nei Aisea na parofita, ka vaka: 'A domo ni dua sa kacikaci ena loma ni vanua liwa: me caramaki na sala i Jiova; Ka cakava me dodonu na Nona gaunisala.
5 Ena vakatawani taucoko na veibuca ka talaraki sobu na veiulunivanua kei na veidelana; ena vakadodonutaki na veigaunisala veiveveyaki ka vakatautauvatataki vinaka na veisala sukusukura;
6 Era sa na qai raica nai vakabula mai vua na Kalou o ira na tamata kecega."
7 Sa qai tukuna o koya vei ira na lewe vuqa era lako mai vua mera papitaisotaki, "dou luve ni gata! O cei beka sa vakasalataki kemudou mo dou sa drovaka na cudru se bera tiko mai?
8 O koya oqo mo dou vuataka na vua sa kilikili ni dou sa veivutuni, dou kakua ni tukuna tale tiko vei kemudou, o Eparaama ga na tamai keimami. Ni'u sa tukuna vei kemudou na Kalou e rawa ni vakatubura na veivatu sa tu oqo mera luvei Eparaama.
9 "Ni gauna sara ga oqo na matau sa toka rawa mai ena waka ni vunikau. O koya oqo na veivuni kau kece era sega ni vuataka na vuana, era na viritaki kece kina bukawaqa."
10 Era sa tarogi koya na lewevuqa, ka vaka, "a cava me keimami na cakava?"
11 A sa tukuna o koya vei ira, "ke dua e rua na nona kote, me solia vei koya e sega na nona; ke dua e tiko vua na kakana, me cakava vaka kina vei koya e sega na kena."
12 Era sa lako talega mai vua o ira na daukumuni vakacavacava, ka ra sa tarogi koya, "Qasenivuli a cava me keimami na cakava?"
13 A sa tukuna vei ira o koya, "dou kakua ni taura tiko na ka a sega ni lavaka mai."
14 Vakatalega kina o ira na sotia ena nodra mai tarogi koya, ka vaka, "a cava me keimami na cakava?" A sa tukuna vei ira o koya, "dou kakua ni vakasaurarataka e dua mo dou beitaka ni o koya dina e cakava, ka dou lomavinaka ena i sau dou saumi tiko kina."
15 Ena nodra vakanuinuitaka tiko na tamata ni na dua ena lako mai, era sa vakasamataka kina ena nodra vakanananu sai Joni dina beka na Karisito se sega.
16 A sa tukuna vei ira kecega o Joni, ka vaka, oi Au ka'u na papitaisotaki kemudou ena wai; ia e dua sa cecere cake vei Au sa lako tiko mai oqo, na wa mada ga ni nonai vava Au sa sega ni yacova na kenai vakatagedegede me'u sereka. O koya ena qai mai papitaisotaki kemudou ena Yalo Tabu kei na bukawaqa.
17 Sa tiko mai ligana nai sivi ni veivakasavasavataki, ena mai vakasavasavataka na vanua ni samu sila, ka kumuna vata na witi sa rawa, ka vakama laivi na benu kece ni sila ena bukawaqa sega ni boko rawa.
18 E vuqa na veivosa ni veivakasalataki vaka o ya, e wasea kina nai tukutuku Vinaka vei ira na tamata.
19 Ia o Eroti nai liuliu ni vanua va Kaleli a sa vosataka e matana levu o Joni, ena vuku I Erotiasa na wati Vilive na tacina kei na nona vosataki koya me baleta na veika vakasisila sa cakava,
20 Na ka levu sa qai cakava o koya ni la'ki sogoti Joni ena loma ni vale ni veivesu.
21 Ni ra sa papitaisotaki oti na tamata kece, sa qai yaco mai na gauna me papitaisotaki talega kina o Jisu; ni sa masu tiko a sa tadola o lomalagi.
22 A sa rairai sobu mai vua na Yalo Tabu me vaka na ruve, ka dua na domo sa rogo mai lomalagi ka vaka, "O iko na Luvequ ka'u sa daulomana; Au dau marau ena Vukumu."
23 E rauta tiko ni yabaki tolusagavulu o Jisu sa tekivu kina na nona cakacaka, (a sa kilai tu) ni luvei Joseva, sa tubu mai vei Ili,
24 Sa tubu mai vei Macata, sa tubu mai vei Livai sa tubu mai vei Meliki, sa tubu mai vei Janai, sa tubu mai vei Joseva,
25 Sa tubu mai vei Mataia, sa tubu mai vei Emosi, sa tubu mai vei Neumi, sa tubu mai vei Esili, sa tubu mai vei Naqai,
26 Sa tubu mai vei Macu, sa tubu mai vei Mataia, sa tubu mai vei Semei, sa tubu mai vei Joseva, sa tubu mai vei Juta,
27 Sa tubu mai vei Jonasa, sa tubu mai vei Risa, sa tubu mai vei Serupepeli, sa tubu mai vei Salacieli, sa tubu mai vei Nere,
28 Sa tubu mai vei Meliki, sa tubu mai vei Kadi, sa tubu mai vei Kosami, sa tubu mai vei Ilimotama, sa tubu mai vei ira,
29 Sa tubu mai vei Josa, sa tubu mai vei Iliesa, sa tubu mai vei Lorima, sa tubu mai vei Macata, sa tubu mai vei Livai,
30 Sa tubu mai vei Simione,sa tubu mai vei Juta, sa tubu mai vei Joseva, sa tubu mai vei Jonina, sa tubu mai vei Ilikimi,
31 Sa tubu mai vei Malea, sa tubu mai vei Menani, sa tubu mai vei Mataia, sa tubu mai vei Necani, sa tubu mai vei Tevita,
32 Sa tubu mai vei Jese, sa tubu mai vei Opeti, sa tubu mai vei Poasa, sa tubu mai vei Salimoni, sa tubu mai vei Nasoni,
33 Sa tubu mai vei Amenatave, sa tubu mai vei Romu, sa tubu mai vei Eseroma, sa tubu mai vei Veresi, sa tubu mai vei Juta,
34 sa tubu mai vei Jekope, sa tubu mai vei Aisake, sa tubu mai vei Eparaama, sa tubu mai vei Tera, sa tubu mai vei Neori,
35 Sa tubu mai vei Seruka, sa tubu mai vei Raio, sa tubu mai vei Veleki, sa tubu mai vei Raiberi, sa tubu mai vei Sela,
36 Sa tubu mai vei Kenana, sa tubu mai vei Alikisi, sa tubu mai vei Semi, sa tubu mai vei Noa, sa tubu mai vei Lemeki,
37 Sa tubu mai vei Mecusela, sa tubu mai vei Inoke, sa tubu mai vei Jareti, sa tubu mai vei Maleli, sa tubu mai vei Kenana,
38 Sa tubu mai vei Inosi, sa tubu mai vei Seci, sa tubu mai vei Atama, sa tubu mai vua na Kalou.


text:
Yaya ni lako au vakarautaka
Vakarau tu meu sa na lako
Wawa na motoka vei au
E matani katuba
Rarama ni mataka ni mataka lailai
Tagi mai na sici ni o waraki au
Momosi na utoqo ni ko sa mai biuti au
Chrs
Mai reguci au dredre vei au
Tukuna ni ko waraki au
Tauri au, Au na sega ni via lesu mai
Au na vuka e na waqavuka (repeat)
O Buna, kua ni lako lesu mai
So na gauna niu vuki baleca
Noqu I valavala e sega ni vinaka
Nanuma ni u nakita
Isa e sega sega sara
Na veivanua au lakova
Au dau nanumi iko
Sere au lagata me baleti iko
Au na lesu taka mai vei iko
Na mama ni vakamau
Repeat Chrs