text:
WASE VITU
A ‘Tubu me Levu na Gone ena Mata i Jiova’
1, 2. A vakacava tu na kedra ituvaki na Isireli ni vosa vei ira o Samuela, na cava me uqeti ira kina mera veivutuni?
A VAKARAICI ira na nona tamata nira soqoni yani ena taoni o Kilikali o Samuela na turaga yalodina, e parofita qai dauveilewai tu me vicasagavulu na yabaki. E yaco qo ena vula o Me se June ena noda ivolanivula, donuya na draki mamaca. Sa matua tu na witi me vakarau tamusuki. Era vakanomodi na lewenivanua. Ena uqeta vakacava na lomadra o Samuela?
2 Era sega ni kila na Isireli na ituvaki leqataki era tu kina. Era cikeva me liutaki ira e dua na nodra tui. Ia era sega ni kila nira sa beca sara tiko ga na nodra Kalou o Jiova kei na nona parofita. Era besetaka me nodra Tui o Jiova! Ena uqeti ira vakacava o Samuela mera veivutuni?
Eda vulica vei Samuela ni se gone, ni rawa nida vakaukauataka noda vakabauti Jiova, ke da maliwai ira mada ga na dau veivakamuai cala
3, 4. (a) Na cava e talanoataka kina o Samuela na nona gauna vakaitabagone? (b) E yaga vakacava vei keda nikua na ivakaraitaki ni vakabauta i Samuela?
3 A tukuna vei ira o Samuela. “Ka’u sa qase ka sika mai.” Era taura vakabibi na nona vosa nira raica na sikoa ni uluna. E tomana: “Ka’u a lako voli e na matamuni ni’u a gone ka yacova na siga oqo.” (1 Sam. 11:14, 15; 12:2) Sa qase sara o Samuela, ia a sega ni guilecava na nona bula vakaitabagone. E se makare vinaka tu vua na veika a yaco ena gauna qori. Na vakatulewa a cakava ena gauna oya, e vukei koya me vakabauti Jiova na nona Kalou qai qaravi koya voli ena yalodina ena nona bula taucoko.
4 Ni maliwai ira tu na tamata era sega ni vakabauta qai tawayalodina, a saga tiko ga o Samuela me vakaukauataka qai vakavinakataka na nona vakabauta. E ka ni sasaga tale ga nikua me kaukaua na noda vakabauta nida maliwai ira tu era tawayalodina ena vuravura ca qo. (Wilika Luke 18:8.) Meda dikeva mada na ka eda vulica vei Samuela ni se gone.
‘Veiqaravi ena Mata i Jiova ni se Gone’
5, 6. Na cava e duatani kina na bula i Samuela ni se gone, erau kila vakacava na nona itubutubu ni na lai qaravi vinaka?
5 E duatani sara na nona bula o Samuela ni se gone. Ni kali oti ga, ni se rairai yabaki va, a lai tekivu veiqaravi sara ena valeniveitavaki i Jiova mai Sailo, e rauta ni 30 na kilomita mai nodratou vanua o Rama. Erau soli koya na nona itubutubu o Elikana kei Ana ena veiqaravi lavotaki vei Jiova, oya me dua na Nasaraiti * ena nona bula taucoko. E kena ibalebale qo ni rau sa sega ni lomani koya na nona itubutubu?
6 Sega sara ga! Erau kila ni na qaravi vinaka mai Sailo na luvedrau tagane. Erau cakacaka vakavoleka o Samuela kei Ilai na Bete Levu, o koya e liutaka tiko na veiqaravi e kea. Eso tale ga na marama era qarava eso na itavi e vauca na valeniveitavaki, e macala gona ni na tuvanaki vakamatau.—Lako 38:8; Dvei. 11:34-40.
7, 8. (a) Erau dau vakayaloqaqataki Samuela vakacava e veiyabaki na nona itubutubu? (b) Na cava era vulica kina na itubutubu nikua?
7 Kuria qori, erau sega vakadua ni guilecava o Ana kei Elikana ni nona sucu na nodrau ulumatua lomani, e isau ni masu i Ana. A kerea vua na Kalou me dua na luvena tagane qai yalataka ni na solia na gonetagane me veiqaravi vakatabakidua vua na Kalou. Ni sikovi Samuela e veiyabaki o Ana, e dau kauta vua e dua na isulu balavu tabaleka vou me dau dara ena nona veiqaravi ena valeniveitavaki. E vakamareqeta dina na gone qo na veisiko oya. E uqeti koya na nodrau veivakayaloqaqataki kei na nodrau veidusimaki na nona itubutubu, rau dau vakavulica vua ni ka dokai na veiqaravi ena vale tabu i Jiova.
8 E yaga dina vei ira na itubutubu nikua na ivakaraitaki i Ana kei Elikana. E dau matau vei ira na itubutubu nira susugi ira voli na luvedra mera kauaitaka ga na veika vakayago, sega ni veika vakayalo. Ia rau vakaliuca na itubutubu i Samuela na veika vakayalo, na veituberi qori e tara sara ga na nona bula ena gauna se gone kina me yacova ni sa qase.—Wilika Vosa Vakaibalebale 22:6.
9, 10. (a) Vakamacalataka na valenisoro kei na ivakarau ni loma i Samuela me baleta na vanua tabu oya. (Raica tale ga na ivakamacala e ra.) (b) Na cava e okati ena itavi i Samuela, era na vakadamurimuri koya vakacava na itabagone nikua?
9 Vakasamataka mada na nona tubu tiko o Samuela qai sarava na veidelana mai Sailo. Ni raica sobu na taoni kei na buca ena dua na yasana, sa na wacava na levu ni nona marau, a rairai sakitaka tale ga na nona raica na valeniveitavaki i Jiova. E itikotiko tabu dina na valeniveitavaki. * A tara ena rauta e 400 na yabaki yani eliu ena veidusimaki i Mosese, e vuravura taucoko e caka duadua ga e kea na sokalou savasava vei Jiova.
10 Ni tubu tiko o Samuela a taleitaka vakalevu na veiqaravi ena valeniveitavaki. Eda wilika ena veika e qai vola e muri: “A sa ia tiko na nonai tavi e na mata i Jiova ko Samuela ni sa gone ga, a sa vauci e na dua na efoti lineni.” (1 Sam. 2:18) Na isulu balavu tabaleka e dara tiko o Samuela e vakaraitaka ni dau vukei ira na bete ena valeniveitavaki. A sega ni sucu ena vuvale vakabete o Samuela, ia a lesi vua eso na itavi me vaka na dolavi ni katuba ni valeniveitavaki ena veimataka, a vukei Ilai tale ga ni sa kena turaga sara o koya. E marautaka dina na itavi dokai qori, ia dua na gauna a vakaleqai na lomana. A caka tiko ena vale i Jiova e dua na ka torosobu.
Savasava Tiko ga ni Yaco na Cakacaka Butobuto
11, 12. (a) Na cava erau beca o Ofinai kei Finiase? (b) Na ivalavala ca cava kei na cakacaka vakailawaki erau cakava o Ofinai kei Finiase ena valeniveitavaki? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.)
11 Ni se gone o Samuela a vakadinadinataka sara ga na ivalavala torosobu kei na cakacaka butobuto. E rua na luvei Ilai tagane, o Ofinai kei Finiase. E tukuna na ivolatukutuku i Samuela: “Sa luve ni vu-ni-ca koi rau na luve i Ilai; erau sa sega ni kilai Jiova.” (1 Sam. 2:12) E tautauvata na rua na vakasama e cavuti ena tikina qo. Erau “luve ni vu-ni-ca” o Ofinai kei Finiase—e kena ibalebale ni rau “gone ca” ni rau beci Jiova, rau sega tale ga ni kauaitaka na nona ivakatagedegede savasava. Qo e vakavuna me rau cakava eso tale na cala.
12 E tukuna vakamatata na Lawa ni Kalou na nodra itavi na bete kei na sala mera vakacaboisoro kina ena valeniveitavaki. E tiko na vuna vinaka! Na isoro qori e dusia na ka e vakarautaka o Jiova me vosoti kina na ivalavala ca, me vakadonui ira, vakalougatataki ira, me dusimaki ira tale ga na tamata. Ia erau vakamuai ira na vo ni bete o Ofinai kei Finiase mera beca na isoro e cabori vua na Kalou. *
13, 14. (a) E tarai ira vakacava na tamata lomadina na ca e caka tiko ena valeniveitavaki? (b) E sega ni qarava vakacava o Ilai na nona itavi vakatama, kei na itavi vakabete?
13 Vakasamataka mada na kurabui i Samuela ni raica na veika a yaco tiko qai sega ni vakadodonutaki. E raica na nodra gole yani ena valeniveitavaki na dravudravua, yalomalumalumu, kei ira na lomabibi mera vakacegui vakayalo, mera vakaukauataki tale ga—oti mera qai biubiu ena rarawa kei na madua. E tarai Samuela vakacava na nona kila ni rau beca na lawa i Jiova me baleta na veiyacovi o Ofinai kei Finiase, ni rau moceri ira eso na yalewa era veiqaravi tiko ena valeniveitavaki? (1 Sam. 2:22) De dua a nuitaka o Samuela me na cakava kina e dua na ka o Ilai.
A lomaleqa vakalevu o Samuela ni raica na nodrau ivakarau ca na luvei Ilai
14 E tu sara ga vei Ilai na kaukaua me vakadodonutaka na ca e caka tiko. Ni bete levu, e nona itavi me raica na ka e caka tiko ena valeniveitavaki. E nona itavi tale ga vakatama me vakadodonutaki rau na luvena. Na ka erau cakava e vakaleqai rau ga kei na levu tale. Ia a sega ni qarava rawa o Ilai na nona itavi vakatama kei na nona itavi vakabete levu. A malumalumu na nona veivakadodonutaki. (Wilika 1 Samuela 2:23-25.) Ia e vinakati me rau vunauci vakaukaua na luvena. Erau cakava tiko na cala e dodonu me rau vakamatei kina!
15. Na itukutuku warumisa cava a vakasavuya o Jiova vei Ilai, na cava tale ga eratou cakava kina na nona vuvale?
15 Ni torosobu tiko ga na ituvaki, a mani tala o Jiova “e dua na tamata ni Kalou,” e sega ni kilai na yaca ni parofita qori, me vakasavuya vei Ilai na itukutuku warumisa ni nona vakataulewa na Kalou. A tukuna vei Ilai o Jiova: ‘O sa dokai rau na luvemu, o sega ni dokai au.’ A tukuna tale ga ni rau na mate na luvena ena dua ga na siga, ena vakararawataki tale ga na vuvale i Ilai qai kau tani vua na itavi dokai ni lewe ni ilawalawa vakabete. E veisautaka beka na nodratou rai na vuvale i Ilai na itukutuku warumisa qo? E sega ni dua na itukutuku e vakaraitaka ni a veisau na lomadratou.—1 Sam. 2:27–3:1.
16. (a) Na itukutuku cava eda wilika e laurai kina na toso vakayalo i Samuela? (b) E uqeti iko vakacava na itukutuku qori? Vakamacalataka.
16 E tarai Samuela vakacava na cakacaka butobuto e caka tiko? A sega ni rawai koya, a rogo vinaka tiko ga na kena itukutuku, kei na nona toso vakayalo. Nida raica tale na 1 Samuela 2:18, eda wilika kina ni yalodina tiko ga o Samuela ena nona ‘itavi ena mata i Jiova ni se gone.’ Ena gauna qori a qarava vakatabakidua ga na Kalou. Ena tikina e 21 ni wase qori, eda wilika kina e dua na itukutuku veivakauqeti: “Sa tubu me levu na gone ko Samuela, e na mata i Jiova.” Ni tubu tiko sa qai kaukaua ga na ivau ni nona veiwekani kei na Tamana vakalomalagi. Na veiwekani voleka va qori kei Jiova e itataqomaki vinaka mai na ivalavala butobuto cava ga.
17, 18. (a) Era na vakadamurimuri Samuela vakacava na itabagone nikua ni yaco na cakacaka butobuto? (b) Na cava e vakaraitaka ni donu na sala e muria o Samuela?
17 Ena rawa sara ga vei Samuela me cakava ga na ka e vinakata, ni ratou sa rawai ena ivalavala ca na bete levu kei rau na luvena. Ia na nodra ivalavala butobuto eso, okati kina o ira na liutaki keda, me kua vakadua ni iulubale meda cakacala kina. E levu na itabagone lotu vaKarisito nikua era vakadamurimuria na ivakaraitaki vinaka i Samuela ena nodra “tubu ena mata i Jiova”—ke so mada ga era sega ni ivakaraitaki vinaka ena kedra maliwa.
18 E yaga vakacava vei Samuela na nona cakava qori? Eda wilika: ‘A tubu tiko na gone o Samuela, a vinakati koya o Jiova, kei ira tale ga na tamata.’ (1 Sam. 2:26) E taleitaki gona o Samuela, e tiko eso era kauaitaki koya dina. A vakamareqeta o Jiova na gonetagane qo ena vuku ni nona yalodina. E kila tale tu ga o Samuela ni na cakava e dua na ka na nona Kalou ena ivalavala torosobu e caka tiko e Sailo, a rairai via kila na gauna ena cakava kina qori. E qai saumi na lomatarotaro qori ena dua na bogi.
‘Moni Vosa Mai sa Vakarorogo na Nomuni Tamata’
19, 20. (a) Vakamacalataka na ka e yaco vei Samuela ena dua na bogi ena valeniveitavaki? (b) E kila vakacava o Samuela na vanua e lako mai kina na kaci, na cava tale ga e cakava vei Ilai?
19 Sa voleka ni kida na mataka, se buto ga na vanua, se kataremoremo tiko ga na cina ena kena itutu ena valelaca. E vakanomodi na vanua, a rogoca o Samuela ni dua e kacivi koya tiko. A nanuma ni o Ilai, ni sa qase sa voleka tale ga ni mataboko. A duri o Samuela qai “cici” vei Ilai. O rawa ni raitayaloyalotaka na nona cici vei Ilai na gone qo qai sega ni vakaivava me taroga na ka e vinakata? E vakaciriloloma tale na noda kila ni dau kauaitaki Ilai o Samuela qai dokai koya tale ga. Se mani vakacava na nona ivalavala ca o Ilai, se bete levu tiko ga i Jiova.—1 Sam. 3:2-5.
20 A vakayadrati Ilai o Samuela ena nona kaya: “Koi au ga oqo: ni ko a kacivi au.” Ia a tukuna o Ilai ni a sega ni kacivi koya qai vakatalai koya tale me lai moce. A rogoca tale na domo oya! Sa qai liaca o Ilai na ka e yaco tiko. E vakavudua me vakasavuya o Jiova na nona itukutuku vei ira na nona tamata ena raivotu se parofisai, ia e matata vinaka na vuna. A kila o Ilai ni sa vakasavuitukutuku tale tiko o Jiova vua na gone qo. A tukuna vei Samuela me lai davo, qai tukuna vua na ka me tukuna ke rogoca tale na domo oya. A muria o Samuela na ka e tukuna o Ilai. Sega ni dede e rogoca tale na domo: “I Samuela, i Samuela.” E sauma o Samuela: “Mo ni vosa mai; ni’u sa vakarorogo na nomuni tamata.”—1 Sam. 3:1, 5-10.
21. Eda na rawa vakacava ni rogoci Jiova nikua? Na cava e bibi kina qori?
21 Sa qai dua tu na dauveiqaravi i Jiova mai Sailo e dau vakarorogo. Qori sara ga na ivakarau ni bula i Samuela. E va tale ga oya na ivakarau ni nomu bula? Eda na sega ni waraka sara meda rogoca na domo ni Kalou ena bogi. Eda rogoca tiko nikua na domo i Jiova ena nona Vosa volai na iVolatabu. Na levu ga ni noda vakarorogo kei na noda talairawarawa vua na Kalou, sa na qai kaukaua ga na noda vakabauta. E va sara ga qori o Samuela.
22, 23. (a) A qai yaco dina vakacava na itukutuku a rerevaka o Samuela me vakasavuya? (b) E rogo vinaka tiko ga vakacava o Samuela?
22 E bibi dina ena bula i Samuela na ka a yaco ena bogi oya mai Sailo, ni tekivu bucina kina me veiwekani voleka kei Jiova, me nona parofita, me nona gusunivosa tale ga. A rere ena imatai ni gauna o Samuela me tukuna vei Ilai na itukutuku i Jiova, ni qo na otioti ni ivakaro ni kena vakarau yaco dina na parofisai me baleta na vuvale i Ilai. Ia a doudou o Samuela—mani yalorawarawa o Ilai me muria na vakataulewa ni Kalou. Sega ni dede a yaco na ka kece a tukuna o Jiova. Era lako na Isireli mera valuti ira na kai Filisitia, erau vakamatei ena siga qori o Ofinai kei Finiase. A mate tale ga o Ilai ni rogoca ni sa butakoci na Kato tabu i Jiova.—1 Sam. 3:10-18; 4:1-18.
23 E vinaka tiko ga na irogorogo kei Samuela ni dua na parofita yalodina o koya. E tukuna na kena ivolatukutuku, ‘a sa tiko kei koya o Jiova,’ e kuria, ni vakatara o Jiova me yaco kece na parofisai i Samuela.—Wilika 1 Samuela 3:19.
“A sa Masu Vei Jiova ko Samuela”
24. Ni toso na gauna na cava era vakatulewataka na Isireli, na cava e ivalavala ca bibi kina oya?
24 Vakacava, era qai muria na Isireli na veiliutaki i Samuela, era matua vakayalo ra qai yalodina? Sega. Ni toso na gauna era sega ni vinakata me lewai ira e dua na parofita. Era vinakata mera vaka na vo ni matanitu, me liutaki ira e dua na tui. Ena veidusimaki i Jiova, a cakava o Samuela na ka era vinakata. Ia e gadrevi me tukuna vei ira na Isireli na bibi ni nodra ivalavala ca. Era sega ni beca tiko e dua na tamata, era beci Jiova ga! A vakaroti ira gona na lewenivanua mera lako i Kilikali.
25, 26. A vukei ira vakacava na Isireli e Kilikali na kena turaga o Samuela mera raica na bibi ni nodra ivalavala ca vei Jiova?
25 Meda tomani koya tale mada ena gauna bibi a vosa kina vei ira na Isireli e Kilikali. A vakadreti ira e keri na Isireli na kena turaga o Samuela na nona yalodina voli mai. Eda wilika ena kena itukutuku: “A sa masu vei Jiova ko Samuela.” A kerea vei Jiova na kurukuru kei na uca.—1 Sam. 12:17, 18.
26 Me yaco tu qori ena draki mamaca? E sega mada ga ni se yaco vakadua! Ke ra vakatitiqataka mada ga eso se ra vakalialiai koya, a lekaleka wale nodra cakava qori. A buto vakasauri na vanua ena o loaloa. E liwa na cagi kaukaua, era babale na veiloga witi. E vadugu na kurukuru qai lidi na yaseyase. Sa qai tau na uca. Na cava era cakava na tamata? “A ra sa rerevaki Jiova vakalevu kei Samuela talega.” Sa ra qai liaca na Isireli na bibi ni nodra cala.—1 Sam. 12:18, 19.
27. E raici ira vakacava na vakadamurimuria na vakabauta i Samuela o Jiova?
27 Io, o Jiova na nona Kalou a uqeta na lomadra dau be, sega ni o Samuela. A vakabauta na nona Kalou o Samuela mai na gauna se gone kina me yacova ni sa qase. A vakalougatataki koya kina o Jiova. Me yacova mai qo, e sega ni veisau o Jiova. E se tokoni ira tiko ga na vakadamurimuria na vakabauta i Samuela.
^ para. 5 Era vauci na Nasaraiti ena bubului e okati kina na nodra vakatabui ira mai na alakaolo, ena sega tale ga ni koti na uludra. E levu na Nasaraiti era muria na bubului qori ena loma ga ni gauna yalataki, ia eso me vakataki Samisoni, Samuela, kei Joni na Dauveipapitaisotaki, era Nasaraiti ena nodra bula taucoko.
^ para. 9 Na itikotiko tabu qo e yasaiva, e dua ga na valelaca vakaitamera duru kau. Sa bau totoka dina ni caka mai na kulinisili kei na isulu era tali sara vakamaqosa, qai saulevu na kena kau ni boro ena siliva kei na koula. Na itikotiko tabu oya e dabe ena dua na rara e yasaiva, qai tiko na kena icabocabonisoro e vakatubuqoroqoro na kena itaratara. Toso na gauna, sa qai caka eso na rumu lalai ena yasa ni valeniveitavaki mera dau vakayagataka na bete. Kena irairai ni o Samuela e moce ena dua na rumu qori.
^ para. 12 Na itukutuku qo e vakaraitaka e rua na itovo veibeci. E volai ena Lawa na tiki ni manumanu me kena ivotavota na bete ena isoro e cabo. (Vkru. 18:3) Ia e duatani sara na ka era cakava na bete ca ena valeniveitavaki. Era taura na icula levu na dauveiqaravi ni bete ra qai cokataka ena kuro siliva lelevu, e saqa tiko kina na lewenimanumanu, ra qai kauta na tikina vinaka duadua! Dua tale na ka era dau cakava. Ni kau mai na isoro me vakamai ena icabocabonisoro, era dau vakasaurarataki koya e mai vakacaboisoro, mera kauta na lewenimanumanu ni bera mada ga ni cabori na kena uro vei Jiova.—Vunau 3:3-5; 1 Sam. 2:13-17.


c: text/html

text:
Lavetaki ni parokaramu ni app
Katoni ni iVakasala
Kevaka e sega ni rawa ni o lavetaka na ivakatakilakila iMamaroroi ni ni faile, tovolea na barausa tale eso.
Ivakatakilakila ni forex vutina
Lavetaki ni Forex Duality
Binary digidigi vutina sikinala
Forex ni ivakatakilakila ni eBook
Vakasaqara na Noda Tikina
iWasewase
- ECN Forex Broker
- Forex na Yalo
- Forex ivakatakilakila
- Forex na ivakatakilakila, EAs, iVolanikabi
- Forex vakamisini & Vakadidike bibi
- Foramu vutina ABC
- Forex vutina EA, eBooks, Vidio, IVola
- Foramu vutina saikolaji
- Forex vutina ivakatakilakila
- Forex vutina Initaneti
- Forex vutina ivakarau
- Forex vutina ivakasala
- MetaTrader 5 Forex na ivakatakilakila, EAs, iVolanikabi
- Mt4 iVakatakilakila ni Forex, EAs, iVolanikabi
- Mt5 iVakatakilakila ni Forex, EAs, iVolanikabi
iToka eso8.5"x11" BookFactory Bisinisi & Economics Bisinisi & Economics/E-Commerce - Vutina ena initaneti BISINISI & ECONOMICS / E-Commerce / Vutina ena initaneti BISINISI & ECONOMICS / Veika Vakailavo / Raraba BISINISI & ECONOMICS / Veisau tani Bisinisi & Economics/veisau tani BISINISI & ECONOMICS / Raraba BISINISI & ECONOMICS / Bisinisi e vale BISINISI & ECONOMICS / Investments & Ivakadei vakaivola Bisinisi/economics Bisinisi / Economics / Veika Vakailavo CreateSpace ni Tabaivola vatavata E-Commerce - Vutina ena initaneti ebook VULI / Veika Vakailavo kei na so tale Buli Veika Vakailavo & Veika vakailavo Veika Vakailavo - Raraba veisau tani Veisau tani veisiga mataka Makete ni veisau tani eu kena i varaile e baleti vutina Forex vutina ivakarau Raraba Veika vakailavo ni veimatanitu Volitaki ni ilavo & ivakadei vakaivola Vakadidike ni volitaki ilavo Investments & Ivakadei vakaivola - Raraba Investments & Ivakadei vakaivola - Sea veidinadinati Lewena na vutuniyau vou Bula ena dua na vanua McGraw-delana vuli Veika tale eso/raraba Ilavo vakaitaukei - Vakavureilavo Vuravura Raraba ni iWasewase-Kaudidi Samantha isau Vakanananu vakatani sea veidinadinati Trader X vutina Wiley
1000pip dautaravale lavetaki
Vakadewa
Iwali ni sausaumi
Akaivi ni iWasewase: ECN Forex Broker
How To Choose Your Proper Forex Broker
What business model does the broker use? Some brokers are market makers while others are ECN brokers, providing a dealing desks for many traders.
Tomana tikoga na wiliwili
Finding Your Good Forex Brokers
Then, there are market makers who are constant buyers and sellers of the Forex market. When an investor buys a currency and decides to sell it a second later, market makers stand by and buy the currency, even when there is no buyer interested in that currency at the moment. You can look at market markers as the go-between, buying and selling currency when they become available.
Tomana tikoga na wiliwili
Choosing A Proper Forex Trading Broker For Your Forex Trading
Three: You need to make sure you know what services they offer. Do they offer the currencies that are the most important, (AUD, CAD, CHF, EUR, GBP, JPY AND USD)? Find out what whether their operating hours align with the Global Forex market’s hour of operations.
ECN Forex Broker: Dukascopy (Suisse) SA Review
Dukascopy Bank is a regulated Swiss Bank and it provides Forex trading accounts to private individuals and institutional clients.
The minimal order size is 1000 units of the primary currency. Tomana tikoga na wiliwili

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
19
Va Kilasi Devita sari na Tie Amoni meke sari na Tie Siria
(2 Samuela 10:1-19)
1 Hola kaiqa totoso si mate sa baṉara pa Amoni se Nahasi, meke sa tuna koreo si baṉara hobea. 2 Zama se Devita, sa baṉara, “Kaqu va dogoro nia rau sa qua binaere nabuna koe Hanunu, kekeṉoṉo gua sapu evaṉia e Nahasi sa tamana koa rau.” Ke garunu la tie paleke inavoso se Devita pude la tozia sa nana tinalotaṉa.
3 Sipu la kamo ri pa Amoni, si zama la ia rina koimata vasina sa baṉara, “Balabala ia goi sapu pa pinamaṉana sa tamamu si garunu mae nia tie e Devita pude mae tozia sa nana tinalotaṉa? Namu lokari hokara! Na tie piko si garunu mae ni sa hire, pude vilitia sa vasileana lavata pude boka va kilasa gita!” gua.
4 Ke tuqe vagi Hanunu sari na tie paleke inavoso te Devita, neri pani gumidi, meke magu pani sa pa totoso kopetedi sari dia poko, meke garunu taloa ni sa. 5 Kurekure hola dia pude pule la pa dia popoa. Totoso avoso nia Devita sapu gua ta evaṉa, si vala inavoso si asa koarini pude koa paki pa Zeriko osolae toqolo pule sari gumidi meke tiqe pule.
6 Sipu rovea sa baṉara Hanunu meke sari na tinoni Amoni sapu ele va sea la tu koe Devita si arini, si veko ni poata ka toloṉavulu made tina kilo mamatadi sari na siliva, pude tabara vagi paki sari na totopili varipera meke sari na tie koidi. Vagi rini pa batuna sage sa popoa Mesopotemia meke koari na pinaqaha popoa Ma'aka meke Zoba pa Siria. 7 Sari ka toloṉavulu rua tina totopili varipera sapu tabara ni rini meke sari na tie koidi, meke sari na tie varipera tanisa baṉara pa Ma'aka si mae koa pa ipi tata pa Medeba. Vura mae tugo sari na tie pa Amoni pa hopeke dia vasileana, mae va namanama pude varipera.
8 Avoso nia e Devita sapu gua asa, ke garunu la nia sa se Zoabi meke sa doduruna sa qeto minate. 9 Ene va tokele vura sari na tinoni Amoni meke hopeke la turu tokele pa dia tuturuana koasa siraṉa sapu la gua pa Raba, sa dia ṉati vasileana lavata. Meke sari baṉara pu mae guadi pa Siria pude vari tokae si va namanama pa kalina sa popoa koasa pavasa lavata.
10 Dogoria Zoabi sapu kote rapata mae gua pa kekenu meke pa mumudi sari na kana, ke vizata vagi sa sari na tie varipera bokabokadi pa Izireli, meke vekoi sa pa vasina kaqu mae gua sa qeto minate tadi pa Siria. 11 Sari doduru pule si vekoi sa pa kinopu te Abisai sa tasina, pude razai sari na tinoni Amoni. 12 Zama la koasa se Zoabi, “Pude dogoria goi sapu va kilasau rina tinoni Siria, si mae mamu toka nau, meke be va kilasigo rina tinoni Amoni si kote atu toka nigo rau. 13 Koa varane na mataqara! Mada varipera va ṉiṉirae poni sari nada tie, meke gua tugo sari na vasileana lavata te Tamasa. Mani gorevura sa hiniva te Zihova.”
14 Ke rizu la se Zoabi meke sari nana tie pude varipera gua, meke govete sari na tinoni Siria. 15 Sipu dogoria rina tinoni Amoni sapu govete taloa sari na tinoni Siria, si govete nia rini se Abisai sa tasina Zoabi, meke togolo nuquru pule la tu koasa vasileana lavata. Ke kekere pule la pa Zerusalema se Zoabi.
16 Totoso gilania rina tinoni Siria sapu tava kilasa si arini koari na tinoni Izireli, si garunu tie paleke inavoso si arini pude tioko la i sari na tinoni Siria saripu koa pa kali gasa rimata koasa Ovuku Iuparetisi. Koa si arini pa kinopu te Sopako, sa koimata koasa qeto minate varipera te baṉara Hadadeza pa Zoba. 17 Sipu avoso nia Devita sapu gua asa si varigara ni sa sari doduru qeto minate varipera pa Izireli. Karovia rini sa Ovuku Zodani, meke la turu va tia i rini sari na tinoni Siria, meke podalae sa vinaripera. 18 Meke hadu puleni rina tinoni Izireli sari na tinoni Siria. Va matei e Devita meke sari nana tie si ka zuapa tina tie varipera pa totopili, made ṉavulu puta tina tie varipera enedi, meke va matea tugo sa se Sopako sa koimata pa dia qeto minate varipera. 19 Sipu dogoria ri doduru baṉara pu toka nia se Hadadeza sa baṉara sapu tava kilasa si arini koari na tie Izireli, si la varibulei si arini koe Devita meke koa aqorae mo koasa. Ke korodia toka pule ni rina tinoni Siria sari na tinoni Amoni.


text:
ULUTAGA LEVU | VUNA ME WILIKI KINA NA IVOLATABU
Vakatutu me Marautaki Kina na Wili iVolatabu
Vakacava o vinakata me marautaki qai yaga na nomu wili iVolatabu? Raica mada qo eso na ka o rawa ni cakava.
Digia e dua na vakadewa nuitaki ni iVolatabu, e vakayagataka na vosa rawarawa. O na sega ni marautaka nomu wiliwili ke dredre se sa makawa na vosa e vakayagataki. Wilika na iVolatabu e vakayagataka na vosa rawarawa, ena tara tale ga na lomamu. Digia e dua na ivakadewa donu ni iVolatabu. *
Vakayagataka na iyaya vovou. Sa tu tale ga nikua ena internet na iVolatabu. E rawa ni wiliki se download ena kompiuta, tablet, se mobail. Eso na porokaramu ni iyaya vovou sa tu nikua e rawarawa ni veidutaitaki kina e vica na vakadewa ni iVolatabu. Ke o sega ni via wiliwili, o rawa mada ga ni rogoca ena internet na iVolatabu ni sa katoni tu ena so na vosa. E levu era cakava qori nira vodo basi, savasava se ra cakava tiko eso tale na ka. E vinaka mo tovolea na kena iwalewale o taleitaka.
Vakayagataka na iyaya ni vakekeli. Ena veivuke vakalevu ena nomu wiliwili na kena vakayagataki na iyaya ni vakekeli. Kena ivakaraitaki, na mape ni vanua vakaivolatabu ena vukei iko mo raitayaloyalotaka na vanua kei na veika e yaco. Na mekesini qo kei na iwasewase ena website na jw.org e vakatokai na “iVakavuvuli Vakaivolatabu,” e rawa ni vakamatatataka vei iko na ka o wilika ena iVolatabu.
Veiveisautaka na ivakarau ni nomu wiliwili. Rawa ni o tekivu wiliwili ena iwase ni iVolatabu o dau taleitaka vakalevu. Ke o via kilai ira vinaka na talanoataki ena iVolatabu, e rawa ni tekivu e kea na nomu wiliwili. Dua na vakatutu ni iwalewale qori o rawa ni tovolea e tiko ena kato “ Vakekeli Mo Kilai Ira na Talanoataki ena iVolatabu.” Ke o taleitaka, o rawa tale ga ni wilika vakaiulutaga na iVolatabu se muria na veitaravi ni veika e volatukutukutaki kina.
^ para. 4 E levu era vakadinadinataka ni donu, nuitaki, qai wiliki rawarawa na iVolatabu Vakadewa ni Vuravura Vou era tabaka na iVakadinadina i Jiova ena sivia na 130 na vosa. E rawa tale ga ni download na vakadewa ni iVolatabu qori mai na website na jw.org kei na dua tale na porokaramu e vakatokai na JW Library. Ke o vinakata, e rawa ni kauta yani e dua na iVakadinadina i Jiova na nomu iVolatabu.


text:
E na i tuvaki vakaloloma ni nodatou koronivuli eda sana duvata na i taukei ni koronivuli kei na vuli oti ena kena soqoni e dua na i lavo me tara kina e dua na koronivuli vou.
Rawa ni so na vakasama e soli mai ena kena tuvai na project qo ?
(Ke na sega ni rawa mo vola eke na yacamu qai e-mail mai ena siteri@maravou.comVINA VALEVU SA REWA KOTO KOYA E $13500.......TOSO MAI, VOSA MAI! Yacadra na sa bole na tauya $1,000 ena i ka 19 ni Tiseba, 2008
Amerika
1)Luke Qauqau
2)Marica Duaka
3)Eta Tuvitu
4)Repeka Kautoga
5)Akosita Uluinaviti Ravouvou Korodrau
6)Rejieli Vutolili Qoro
7)Setaita Galu Byrd
Asenaca Uluinadi Sovau
9)Siteri Vuanimasei MaravouCANADA
1)Eseta BatireregaOsiterelia
1)Luse Seaman (Gold Coast)
2)Vuniwai Sailasa Misimisi (Newcastle)
3)Seruwaia Taga Singh (Melbourne)Bole i na $500.00
1)Lele Vainitoba (Amerika)Sa na varau dola na Account ( ena volai kece ya na kea i tukutuku mata yasewa)me balejia ko na Project . Ve da na no tu na vi yasai vuravura ma ko i vinajia i sa na rewa ni deposit direct ko ina account, me rewa ni taumama ina gauna ni soli ina Tiseba.
Vina Valevu.


text: 44 Oti e qai vakaroti koya na turaga e raica tiko na nona vale: “Vakatawana nodratou taga na tagane qo ena levu ni kakana eratou rawa ni kauta, qai biuta ena gusu ni nodratou taga na nodratou dui ilavo.+2 Ia mo biuta na noqu bilo, na bilo siliva, ena gusu ni nona taga o koya e gone duadua, kei na nona ilavo ni covuata.” E cakava o koya me vaka ga na ivakaro i Josefa.3 Eratou talaci na tagane oya ni sa kida na mataka, o iratou kei na nodratou asa.4 Eratou se sega ni yawa mai na koro, sa kaya o Josefa vua na turaga e raica tiko na nona vale: “Tucake! Cicimuri ratou na tagane oya! Ni o toboki ratou, kaya vei ratou, ‘Na cava dou sauma kina na vinaka ena ca?5 Sega ni bilo ga qo e dau gunu kina na noqu turaga, qai dau vakayagataka me wiliki kina na veika e se bera ni yaco? Na itovo ca dou sa cakava qo.’”6 Mani toboki ratou qai tukuna vei ratou na vosa qo.7 Ia eratou kaya vua: “Na cava e vosa kina va qo na neitou turaga? Keitou na sega sara ga ni vakasamataka na nomuni tamata me keitou cakava tu na ka va qo.8 Na ilavo mada ga keitou raica ena gusu ni neitou taga keitou a vakasuka vei kemuni mai na vanua sara o Kenani.+ Me keitou qai butakoca tu vakacava na siliva se na koula mai na vale ni nomuni turaga?9 Me mate na nomuni bobula e kune vua na ka qori, me keitou qai nona bobula tale ga na neitou turaga na kena vo.”10 Mani kaya o koya: “Sa na caka sara ga na ka dou tukuna: O koya ga e kune vua ena noqu bobula, ia o kemudou na kena vo dou na sega ni cala.”11 Sega ni bera ni ratou sa tauca ina qele na nodratou dui taga ratou dolava sara.12 E vaqaqara sara vakavinaka o koya, e tekivu vei koya e ulumatua qai lai tini vua e gone duadua. Mani laurai na bilo ena taga i Penijamini.+13 Eratou mani dresuka nodratou isulu, ratou vakavodoka yadua tale na nodratou dui taga ena nodratou asa, ratou qai lesu ina koro.14 Ni lako o Juta+ kei ratou na tacina ina vale i Josefa, se tu ga e kea o koya, eratou qai tekicuva e matana ina qele.+15 E kaya vei ratou o Josefa: “Na cava dou sa cakava qo? Dou sega ni kila niu kenadau ena wiliki ni ka e se bera ni yaco?”+16 E qai sauma o Juta: “Na cava tale me keitou kaya vei kemuni na neitou turaga? Na cava me keitou tukuna? Me keitou vakaraitaka vakacava ni keitou dodonu? Sa vakavotuya na Kalou dina na neitou cala na nomuni bobula.+ Qo me keitou sa nomuni bobula na neitou turaga, o keitou kei koya e kune e ligana na bilo!”17 Ia e kaya o Josefa: “Sega, sega sara ga ni rawa vei au meu cakava qori! Na tagane ga e kune e ligana na bilo, o koya ga me noqu bobula.+ O kemudou na kena vo, dou lako ena vakacegu vei tamamudou.”18 E torovi koya yani o Juta qai kaya: “Au vakamasuti kemuni na noqu turaga, moni yalovinaka, me vosa mada na nomuni bobula e daliga i noqu turaga, ni kua ni cudruva na nomuni bobula, ni oni vakataki Fero ga.+19 A taroga na noqu turaga vei ratou na nona bobula: ‘E tiko na tamamudou se dua na tacimudou?’20 Keitou mani kaya vua na noqu turaga, ‘E tiko na tamai keitou sa kenaturaga sara, kei na dua na luvena e qai sucu ni sa qase sara na tamai keitou, e gone duadua.+ Ia sa mate na tuakana erau tina vata,+ sa qai vo duadua ga o koya,+ e dau lomani koya o tamana.’21 Oti oya oni a tukuna vei keitou na nomuni bobula, ‘Kauti koya sobu mai meu bau raici koya.’+22 Ia keitou tukuna vua na noqu turaga, ‘Ena sega ni rawa ni biuta na tamana na gonetagane. Ena mate sara ga o tamana ke biubiu o koya.’+23 Oni mani kaya vei ratou na nomuni bobula, ‘Ke dou sega ni kauti tacimudou mai, dou kua ni mai raica tale na mataqu.’+24 “Keitou sa qai gole cake vua na nomuni bobula na tamai keitou, keitou tukuna sara vua na nomuni vosa na noqu turaga.25 E muri e kaya o tamai keitou, ‘Dou lesu, dou lai volia mai vakalailai na kedatou kakana.’+26 Keitou qai kaya, ‘Keitou sega ni rawa ni lako sobu. Keitou na qai lako sobu ga ke tomani keitou na taci keitou gone duadua, ni keitou na sega ni raica na mata ni turaga oya ke sega ni tomani keitou o koya e gone duadua.’+27 Mani kaya vei keitou na nomuni bobula o tamai keitou, ‘Dou kila vinaka ni vakasucuma vei au o watiqu e rua ga na luvequ tagane.+28 Ia e dua vei rau e biuti au, au mani kaya: “Sa basuraki dina o koya!”+ au se sega ni raici koya me yacova mai qo.29 Ke dou kauti luvequ tale ga qo me yali mai mataqu qai mate vakacalaka, dou sa na vakavuna ga me lako sobu ena rarawa+ na uluqu sikoa ina iBulubulu.’*+30 “Ia ke sega ni tomani keitou na gonetagane qo ni keitou lako yani vei tamaqu na nomuni bobula, ni veivolekati sara ga na nona bula kei na bula ni gonetagane qo,31 ena gauna ga e raica kina ni sa yali na gonetagane qo, ena mate, keitou na qai vakavuna na nomuni bobula me lako sobu ena rarawa ina iBulubulu* na ulusikoa i tamai keitou na nomuni bobula.32 A dua na nona vosa ni veivakadeitaki vei tamaqu na nomuni bobula me baleti koya na gonetagane, au a kaya, ‘Keu na sega ni kauti koya lesu mai meu soli koya vei iko, au sa na qai valavala ca vei iko ta ena veigauna kece ga.’+33 Moni yalovinaka noqu turaga, meu nomuni bobula mada ga meu sosomitaki gonetagane qo, me rawa ni lesu kei ratou na tuakana na gonetagane.34 Meu na lesu vakacava vei tamaqu ke sega ni tomani au na gonetagane qo? Ena dredre sara ga meu raica me yacovi tamaqu na leqa qo!”


text:
TUKUTUKU MACUATA STATS
1.0 VAKATAWANI NI TUTU VAKATURAGA VAKAVANUA
2.0 LEVU NI TIKINA KEI NA VANUA
WILIWILI NI TIKINA KEI NA VANUA
3.0 BUTU YALAYALA NI KORO
KURI NI TUKUTUKU
1] Sa butuki ka gazette taki oti e 100 na koro ena yasana o Macuata.
2] Sa vo tiko me laki butuki na veikoro ena tikina o Cikobia, baleta ni se bera tu ni butuki ka soveyataki talega na nodrai yalayala vakamataqali ena yanuyanu qo.
3] Sa qai vo talega me na laki butuki na 10 na koro vou ena loma ni yasana.
VEIKORO ENA LOMA NI TIKINA O CIKOBIA
VEIKORO VAKADEITAKI VOU ENA YASANA O MACUATA
TUTU VAKATURAGA VAKAVANUA ERA TAWA/LALA
TIKINA MACUATA
TIKINA CIKOBIA
TIKINA DREKETI
TIKINA DOGOTUKI
TIKINA LABASA WAILEVU
TIKINA LABASA
TIKINA MALI
TIKINA NADOGO
TIKINA NAMUKA
TIKINA SASA
TIKINA SEAQAQA
TIKINA UDU


text:
Yabaki vou
Na yabaki vou sai koya na gauna se siga e tekivu na vou kaleda yabaki kei e dua na kaleda na yabaki wilika ka na vakalalai ya dua.
E vuqa na itovo vakavanua era marautaka na veika a yaco ena so na kena ivakarau kei na siga Janueri 1 sa dau vakatakilakilataki tu me dua na matanitu vakacagicagi.
Ena Gregorian Kaleda, na ivakarau ni kena vakayagataki na ivolanivula nikua, e yaco na yabaki vou ena Janueri 1 (Yabaki Vou Siga). Oqo talega na imatai ni siga ni yabaki ena ivolanivula taumada ni Julian Kaleda kei ni Roma Kaleda (ni oti e 153 na BC).
E dau vakayagataki me siga vou ni yabaki vou ena veigadivi duidui eso, ni se vakayagataki tikoga na Julian Kaleda, na siga ni yabaki vou mai na Janueri 1, vakatau ena nodratou, ki na dua tale na siga, oka kina na Maji 1, Maji 25, Siganimate, Sepiteba 1, kei Tiseba 25. Tekivu ena 1582, sa kena ibalebale na veivakubeci ni Gregorian Kaleda sa levu sara na tikinisiga vakamatanitu se noda vanua ena Ra Vuravura ka sa veisau e taudaku me vakayagataka e dua na tikinisiga tudei me baleta na Yabaki Vou Siga , Janueri 1.
Eso tale na itovo era vakadikeva na nodra ivakarau ni bula se na siga vou vakalotu me vaka ga na nodra itovo vakavanua, ena so na gauna me ikuri ni vakamatanitu kaleda vata kei Gregorian. Jaina Yabaki Vou, na [[Islamic Yabaki Vou, na yabaki vou kei na Jiu Yabaki Vou ni era sa ivakaraitaki vinaka sara. Idia kei veimatanitu tale matanitu era tomana tiko na marautaki ni yabaki vou ena veigadivi duidui eso.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Bulibuli se Bula Vakaidewadewa?—Wase 2: Cava Meu Vakalewa Kina na Bula Vakaidewadewa?
E lomatarotaro o Alex. E vakabauta na Kalou kei na ka e bulia, ia e usuraka o nona qasenivuli ni veikabula (biology) ni dina na bula vakaidewadewa baleta ni yavutaki ena vakadidike vakasaenisi. E sega ni vinakata o Alex me nanumi ni lialia. E kaya lo ga, ‘Ke ra vakadinadinataka na saenitisi ni dina na bula vakaidewadewa, o cei o yau meu lomatarotarotaka?’
E va tale ga qori na ka o sotava? De dua o vakabauta na ka e kaya na iVolatabu: “E bulia na lomalagi kei na vuravura na Kalou.” (Vakatekivu 1:1) Ia era saga eso mo vakabauta ni dina na bula vakaidewadewa qai italanoa lasu na bulibuli. Vakacava o na vakabauti ira? Cava mo vakalewa kina na bula vakaidewadewa?
Rua na vuna mo vakalewa kina na bula vakaidewadewa
Era sega ni vakabauta na saenitisi na bula vakaidewadewa. Dua na gauna balavu era vakadidike tiko kina, ia e duidui na ka era vakamacalataka me baleta na bula vakaidewadewa.
Vakasamataka mada: Me vaka ni duidui na ka era tukuna na saenitisi me baleta na bula vakaidewadewa, vakacava e cala ni o vakalewa?—Same 10:4.
E bibi na ka o vakabauta. E kaya e dua na cauravou o Zachary, “Ke basika ga vakacalaka na noda bula, ena sega ni vakainaki na ka kece ena vuravura.” E donu na ka e kaya. Ke dina mada ga na bula vakaidewadewa, ena sega ni vakainaki na bula. (1 Korinica 15:32) Ia ke dina na bulibuli, ena vakacegui na noda lomatarotaro me baleta na inaki ni bula kei na inuinui se bera mai.—Jeremaia 29:11.
Vakasamataka mada: Ena uqeti iko vakacava nomu kila na ka dina me baleta na bulibuli kei na bula vakaidewadewa?—Iperiu 11:1.
Taro mo vakasamataka
KA ERA TUKUNA: ‘Basika vakacalaka na ka kece e vuravura ena dua na kacabote levu.’
O cei, se na cava e vakavuna na kacabote levu?
E vakaibalebale ni basika vakacalaka na ka kece, se buli?
KA ERA TUKUNA: ‘Eda vu mai na manumanu.’
Ke da vu mai na manumanu, kena ivakaraitaki na maqe, na cava era sega ni vuku kina me vakataki keda? *
Cava sa rui vereverea kina na ka somidi? *
KA ERA TUKUNA: ‘E tiko na ivakadinadina ni bula vakaidewadewa.’
Vakacava o koya e tukuna qori, sa raica vakataki koya na ivakadinadina?
Era le vica era vakabauta na bula vakaidewadewa ni tukuni nira vakabauta kece na vuku?
^ para. 18 Era tukuna eso nida vuku sara vei ira na maqe ni ka levu na noda mona. Ia e sega ni dina qori, raica na brochure The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, tabana e 28.
^ para. 19 Raica na brochure The Origin of Life—Five Questions Worth Asking, tabana e 8-12.


text:
TUBU NA I SAU NI WAIWAI ENA DUA VAKACACA NA YAUWA MAI OQO[MATAKA]
Written by Ben Ravulo on May 31, 2022
E sa na taurivaki tiko nai sau ni waiwai vou kei na kasi me vakatekivu sara ga ena siga ni mataka.
Sa veivakadeitaki na tabana ni Fijian Competition and Consumer Commission,ni sa tubu tiko nai sau ni waiwai [Unleaded Fuel],mai na $3.02 kina $3.08,kei na benisini [Premix] ena $2.90 dua na lita.
Na i sau vou ni karasini e sa na $2.34 dua na lita,kei na Diesel,ena $3.03 dua na lita mai na $2.85 na kena i sau nikua.
E sa na lutu tale tikoga na i sau ni 12kg gas cylinder[kasi] mai na $49.35 kina $47.32,kei na 4.5kg gas cylinder [kasi] sa rawa ni ko na volia ena $17.74.
Na i sau vou ni Bulk Gas [kasi] sa na $3.65 kg kei na auto gas [kasi] sa rawa ni ko na volia ena $2.45 dua na lita.
Vakarorogo mai ena VITIFM 92.2fm,92.6fm kei na 92fm ena kena i tukutuku matata.
VITIFM-E KAMICA QAI KACHII


text:
“iWalewale Vou ni Veivakavulici!”
E DAUNIVAKASALA ena dua na koronivuli torocake e Sauca Korea o Soo-Jeong, qai dau vakayagataka ena nona veivakavulici na vidio ena website na jw.org. E kaya: “Dua na ka nodra taleitaka na gonevuli na vidio O Cei na iTokani Dina? Nira sarava oti na vidio, era kaya ni dua na iwalewale vou ni veivakavulici ya. Era vulica kina na veika era sega tu ni bau vakasamataka me baleta na veitokani. Era kaya tale ga eso nira na qara ivakasala ena website.” E kaya o Soo-jeong: “Au vakatututaka na vidio qo vei ira e levu na qasenivuli ra qai kaya ni yaga vakalevu ena nodra veivakavulici.”
Era taleitaka tale ga e levu na gonevuli e Sauca Korea na vidio iWali ni Veisagai. A vakaraitaka na vidio qori vei ira eso na gone e dua na marama e cakacaka ena isoqosoqo e dau vukei ira na gone mera kua ni coko ena basulawa (Juvenile Violence Prevention). E kaya: “Era qoroya e levu na gone na totoka ni droini. Era taleitaka tale ga na vidio ni vakamacalataka na ka me cakava e dua ke vakasagai.” A vakadonui na kerekere ni isoqosoqo sa cavuti oti mai, me okati na vidio ena kena porokaramu ni veivakavulici e dau vakayagataki ena levu na koronivuli. Era sa vakayagataka tale tiko ga na ovisa na vidio ena website na jw.org.
Ke o se sega ni rai ena website na jw.org, rai mada kina. E vakarautaki na idusidusi me vakarawarawataka nomu vaqaqara. E rawa tale ga ni download wale na katokatoni, vidio, iVolatabu, kei na levu tale na ivola.


text: 18 Oti oya e qai rairai vua o Jiova+ ena veivunikau lelevu e Mamire,+ ni dabe toka ena icurucuru ni valelaca donuya na gauna e warumisa tu kina na katakata ni siga.2 Ni rai cake, e raica sara e tolu na turaga eratou duri yawa tu mai.+ Ni raici ratou ga e cici mai na icurucuru ni valelaca me lai tavaki ratou, oti e qai cuva ina qele.3 E kaya sara: “I Jiova, keu bau nanumi e matamuni, yalovinaka sara moni kua ni tavali e matana na nomuni tamata.4 Yalovinaka, me kau mai vakalailai na wai me vui kina na yavamudou,+ mo dou qai vakacegu toka ena ruku ni vunikau qo.5 Ni dou gole mai va qo vua na nomudou tamata, meu vakarautaka mada ga mai e dua na tikinimadrai me vakacegui kemudou.* Oti mo dou qai lako.” Eratou kaya sara: “Sa vinaka. Mo vakayacora na ka o tukuna.”6 Mani vakusakusa ina valelaca vei Sera o Eparama, e kaya: “Totolo! Kauta mai e tolu na ivakarau* falawa vinaka sara, balia qai bulia kina na madrai.”*7 E cici o Eparama ina qelenimanumanu qai digia mai e dua na luvenibulumakau tagane, e vinaka e malumu tale ga na lewena. E solia sara vua na dauveiqaravi me vakarautaka vakatotolo.8 E qai kauta na bata, na sucu, kei na lewe ni luvenibulumakau tagane a vakarautaka mai, qai biuta na kakana e matadratou. E tucake tu ga e yasadratou ni ratou kana toka ena ruku ni vunikau.+9 Eratou kaya vua: “I vei na watimu o Sera?”+ E sauma: “E tu qo ena valelaca.”10 E kaya tale e dua vei ratou: “Au na lesu dina mai vei iko ena gauna vata qo ena yabaki mai qo, raica! o Sera na watimu ena dua na luvena tagane.”+ A vakarorogo tiko o Sera ena icurucuru ni valelaca, a vakanadaku tu kina na turaga oya.11 Erau sa qase o Eparama kei Sera, ni sa dede sara nodrau yabaki.+ Sa sivi na nona gauna ni vakaluveni o Sera.+12 E mani dredre lo o Sera, e kaya: “Au sa qase sara, sa qase tale ga o noqu turaga, au na marautaka dina qo?”+13 E qai kaya vei Eparama o Jiova: “Na cava e dredre kina o Sera qai kaya, ‘Au na vakasucu dina, niu sa qase tu?’14 E dua na ka e dredre vei Jiova?+ Au na lesu mai vei iko ena gauna vata qo ena yabaki mai qo, sa na dua kina na luvei Sera tagane.”15 Ia e cakitaka o Sera, e kaya, “Au sega ni dredre!” ni a rere o koya. E qai tukuna na Kalou: “Io! O dredre dina.”16 Ni ratou tucake na turaga me ratou biubiu, eratou qai rai sobu vaka i Sotoma,+ e tomani ratou tiko o Eparama me lai talaci ratou.17 E kaya o Jiova: “Meu vunitaka vei Eparama na ka au na cakava?+18 Me cava tale, ena matanitu levu qai qaqa o Eparama, ena vukuna+ era na vakalougatataki* kina na matanitu kece e vuravura.19 Niu sa mai kilai koya, au kila ni na vakaroti ira na luvena kei ira kece na nona kawa mera muria na sala i Jiova mera cakadodonu ra qai lewadodonu,+ me vakayacora kina vei Eparama o Jiova na ka sa yalataka vua.”20 E mani kaya o Jiova: “Sa levu dina+ na domo ni tagi me baleti Sotoma kei Komora, qai rui sivia na nodra ivalavala ca.+21 Au na lako sobu meu lai raica ke dina na tagi au sa mai rogoca kei na ka e yaco tiko, ia ke sega, au via kila sara ga.”+22 Erau mani biubiu mai kea na turaga me rau gole vaka i Sotoma, ia o Jiova+ e tu vata ga kei Eparama.23 E toso voleka yani o Eparama qai kaya: “Oni na taviraki ira laivi dina na tamata yalododonu kei na daucaka ca?+24 Kaya mada ke ra tiko ena lomanikoro e 50 na tamata yalododonu. Oni na taviraki ira laivi ga, moni qai sega ni vosota na vanua qori ena vukudra na le 50 na yalododonu era tiko kina?25 Ena sega sara ni votu mai na nomuni vakasama moni vakamatea na tamata yalododonu kei na daucaka ca, me tautauvata kina na ka e yaco vua na tamata yalododonu kei na daucaka ca!+ Ena sega sara ni votu mai na nomuni vakasama qori.+ Vakacava ena sega ni cakava na ka e dodonu na Turaganilewa ni vuravura taucoko?”+26 E qai kaya o Jiova: “Keu kunea e Sotoma e 50 mada ga na tamata yalododonu ena koro, ena vukudra au na vosota kina na vanua kece.”27 E kaya tale o Eparama: “Yalovinaka sara, o yau qo na kuvunisoso kei na dravusa, ia au se baci doudou meu vosa tale yani vei kemuni Jiova.28 Kaya mada ke yali e le lima mai na 50 na tamata yalododonu qori. Oni na vakarusa ga na koro taucoko ena vukudratou na le lima?” E sauma o koya: “Au na sega ni vakarusa keu kunea mada ga kina e 45.”+29 Ia e baci vosa tale vua qai kaya: “Kaya mada ke kune kina e le 40.” E sauma o koya: “Au na sega ni cakava ena vukudra na le 40.”30 Ia e kaya tale: “Yalovinaka Jiova, moni kua mada ga ni cudru+ ia moni vakatara meu vosa tiko ga: Kaya mada ke kune e kea e le 30 wale ga.” E sauma o koya: “Au na sega ni cakava keu kunea e kea e le 30.”31 E kaya tale o Eparama: “Yalovinaka, au se baci doudou meu vosa vei kemuni Jiova: Kaya mada ke kune kina e le 20 wale ga.” E sauma o koya: “Au na sega ni vakarusa ena vukudra na le 20.”32 Kena itinitini e qai kaya: “Yalovinaka Jiova, moni kua mada ga ni cudru ia moni vakatara meu vosa tale vakadua: Kaya mada ke ratou kune e kea e le tini wale ga.” E sauma o koya: “Au na sega ni vakarusa ena vukudratou na le tini.”33 E qai lako yani o Jiova ni sa vosa oti vei Eparama, e suka+ tale ga o Eparama ina nona itikotiko.


text:
Na cava e tiko ena nomu vakasama? Na kena malumalumu se Lawaki? Meda sa qai raica mada na iDre Kaukauwa: Bokoca e Dua na Tikina ūüĖć BOLEBOLE NI KILA NA MONA ENA DUA NA QITO E rawarawa sara na qito! Vakayagataka walega 1 iqaqalo ni liga me kunei kina na iyaya vuni, ka droinitaka se bokoca e dua na tikina me vakatakilai kina na veika e vunitaki tu. Ena rawarawa beka na qito ena imatai ni kena irairai, ia... Wilika eso tale »
Lako mai mo mai qito Maqe ka marautaka na imatai ni totolo, ivakatakata vinaka ni ra coko na tamata qaqa ena loma ni siti o Manimani Ira na Tamata Ca me vaka e se bera vakadua ni bau yaco e liu. Qito nei Nau Rope iwalewale ni qito: Vuka e macawa na Qito nei Tinana ena dali ena veiyasana kecega– Era veivala o nau me vaka ni dua na ivakatakata ni nomuni siti kilai levu ka sega ni baleti iko ena... Wilika eso tale »
Sema, Veivala ka Bolei iko mo yaco mo tui ni Cokoti vata na iLiuliu Karakarawa Monster o sa vakarau tu mo vakaitavi ena dua tale na vuravura Veivakaduavatataki, iYauqaqa ni iYaloyalo e vuravura, Ivarivata o Hogie, Vakatani, Yavana balavu o Nau Monster, Yava Balavu ni Yavaca, Yavana Balavu o Tata,…? Meda tovolea meda cokota vata na Master Blue Monster me Saumi ena gauna oqo! Ena tautauvata ga... Wilika eso tale »
Sa Dola na Arena ni Cokoti Vata. Era butu tu na manumanu rerevaki ena buca ni valu ka ra vakamatei ira na lewenivanua. Sa nomuni gauna mo ni taqomaka na matanitu ena nomuni vakayagataka na kaukauwa nomuni cokoti vata mo cokota vata kina na sotia, drekoni, tuwawa, sotia,… Vakayagataka na iwalewale mo cokoti ira vata kina na kaimua kei na sotia, vakatorocaketaka na nodra kaukauwa ka veivala kei ira na meca. Qarauna na nomu mataivalu ka cokoti ira vata vakavuku me ra vakamatea na kena iqaqa.. Dolava... Wilika eso tale »
Welcome to our restaurant and help us to revive this best restaurant ever! Jessie‚Äôs Uncle, Bobby, is one of the best master chef in the world. Because of poor management, the restaurant traded brisk. Can you and Jessie help Bobby get the restaurants back to business and attract more and more customers. Practice your cooking‚Ķ Wilika eso tale »
The mobile MMORPG masterpiece MU ORIGIN 3 has officially launched! Download now to receive your free Limited-edition [Hip-Hop Fashion], Legendary [Elven Wings], Legendary Title [MU ORIGIN 3], and Companion Summoning Scroll! Lavetaka oqo! Immerse yourself in the fantasy world of MU and embark on an epic journey full of peril and challenges. Soar across the‚Ķ Wilika eso tale »
Embark on an epic adventure filled with powerful guns, customizable abilities, and mystical primals from another realm. Choose your loadout and drop-in to any game mode. Battle teams of other players and design strategy in real-time multiplayer action. Unite, fight, and ascend to the top! == TRANSFORM INTO A PRIMAL ==Be the hero of the‚Ķ Wilika eso tale »
Oqo e dua na qito mamada, e dua na sala vou me marautaki kina na ivakatagi!Yaco mo raluve, levea na vakataotaki ka vakaotia na sala ni waqavuka. Rawata na ulu balavu vakaturaga me yacova na ivakatagi. Ena Danisi Ulu, e rawa ni o vakila na ivakatagi e duidui na kena icakacaka kei ira na daulagasere, ka veisautaka na nomu ivakaraitaki ena digidigi veivakurabuitaki ka taleitaki! „ÄźIasy mo... Wilika eso tale »
Curu ena ivalu ni Tolu na Matanitu ena Tolu na Matanitu: Veitomani tu ni iValu. Digidigi mai vei ira e levu cake mai na 80 tamata qaqa vakairoini ni iVasomani ni tolu na matanitu ena qito oqo ni ARPG. Vakagalalataka na kila kei na ivalu kaukauwa ka veimuataki me vakadrukai ira na nomu meca ena qito oqo ni Tolu na Matanitu! (0)00 (Y))00 # Toso ni iValu Vakasakiti... Wilika eso tale »
Available May 25th (PDT) Start your journey to „ÄéNi no Kuni: Cross Worlds„ÄŹ! Directed and produced by [Level-5], and featuring animation from [Studio Ghibli] and music by composer [Joe Hisaishi],a talented team unites to create the newest installment in the [Ni no Kuni] game series,„ÄéNi no Kuni: Cross Worlds„ÄŹ, the world inside your heart! „Ää‚Ķ Wilika eso tale »


text:
ULUTAGA LEVU
Rai Donu me Baleta na iLavo
E DUA na ivosavosa e va qo, “Ka kece ga sa ilavo nikua.” Eso na ka e dina kina na ivosavosa qori. E vinakati na ilavo me voli kina na kakana, isulu, sau ni rede se vale. E kaya e dua na edita ni veika vakailavo: “Bibi na ilavo ena vanua eda bula kina nikua. Ke sega ni vakayagataki na ilavo meda veivoli kina, eda na tavaiyaya, rawa sara mada ga na veivala ena loma ga ni dua na vula.”
Ia e vakaiyalayala na ka e rawati kina na ilavo. E tukuna e dua na dauniserekali ni Norway o Arne Garborg ni ilavo e rawati kina na kakana, wainimate, idavodavo dakoba, kilaka, iukuuku tatalivaliva, irairai totoka, lasa, veikilai, kei na dauveiqaravi. Ena yasana adua na ilavo ena sega ni rawa ni uqeti iko mo kana, mo bulabula vinaka, moce vinaka, mo vuku, rairai totoka, taleitaki, marau, vakaitokani, kei na yalodina.
E rawa ni marau e dua ke donu tiko ga na nona rai me baleta na ilavo, oya me ka ni veivuke ga vua, sega ni lewai koya. E veivakasalataki na iVolatabu ni “levu sara na ka ca e vu mai na lomani ni ilavo. Nira vakasaqara qo eso, era . . . sualaka na yagodra taucoko ena levu na mosi.”
E sega ni veivakaleqai na ilavo, ia na kena lomani ga vakalevu. Na gauna e qarai kina vakasivia na ilavo, ena rawa ni tawasei ira na veitokani kei ira na lewe ni vuvale. Qo eso na kena ivakaraitaki.
Taniela: * “Dua noqu itokani o Tomasi, au dau nanuma tu ni tagane vinaka, e dau dina tale ga. Totoka neirau veimaliwai, ia qai veisau ni sa volia na noqu motoka makawa. Na ka ga au kila ni a vinaka tu na motoka. E taleitaka tale ga o koya, e volia qai vakaivolataka sara ni na sega ni vakasuka mai ke mani ca. Oti toka e tolu na vula, e ca na motoka. E nanuma o Tomasi niu vakaisini koya, e cudru qai vinakata tale nona ilavo. Au kurabui vakalevu! Niu saga me keirau veivosakitaka, dua na ka nona cudru, e cata sara ga. E veisau nona ivalavala, sega ni vaka na Tomasi au dau kila tu.”
Kelera: “E dua ga na taciqu o Sereana. Keirau veimaliwai vinaka, au sega ni vakabauta ni na vakavuna na ilavo na neirau veimaliwai ca. Ia e qai yaco dina qori. Rau biuta tu na neirau itubutubu e dua na ivotavota lailai ena gauna rau takali kina, me keirau qai wasea vakatautauvata. E sega ni vinakata qori o taciqu, e saga me levu na nona. Ia niu via doka na ka rau vinakata na neirau itubutubu, e cudru qai tukuna ni na cakava eso na ka. E se cati au tiko ga ena gauna qo.”
ILAVO KEI NA VEIVAKADUIDUITAKI
Ni sega ni donu na rai me baleta na ilavo e rawa ni vakavuna na vakalelewa. Kena ivakaraitaki, era rawa ni nanuma na vutuniyau nira vucesa na dravudravua, ra qai sega ni via vakavinakataka nodra bula. Se totolo ga nira nanuma na dravudravua nira domodomoiyau vakalevu ra qai kocokoco na vutuniyau. Qori na ka e yaco vei Leanne, e dua na itabagone e susu ena vuvale vutuniyau. E kaya:
E veiraurau na ivakasala vakaivolatabu me baleta na ilavo, e se yaga tiko nikua me vaka ga na gauna a volai kina
“Dau kilai tu niu luve ni vutuniyau. Era dau kaya vei au eso: ‘Na ka ga o vinakata, kerei Tamamu.’ se, ‘Vosota, eda sega ni vutuniyau kece se vakamotoka vinaka me vaka nomu vuvale.’ Au kerei ira tale ga noqu itokani mera kua ni dau tukuna qori, vakamacalataka na kena dau mositi au. Au sega ni vinakata meu kilai niu vakailavo, ia niu dau caka vinaka ga vei ira eso tale.”
KA E KAYA NA IVOLATABU
E sega ni vakacala na ilavo na iVolatabu se vakadiloi ira na levu nodra ilavo. E sega ni bibi na levu ni nona ilavo e dua, ia na ivakarau ga ni nona rai me baleta na ka e tu vua, se na ka e vinakata. E veiraurau na ivakasala vakaivolatabu me baleta na ilavo, se yaga tiko ga nikua me vaka na gauna a volai kina. So na kena ivakaraitaki qo.
KAYA NA IVOLATABU: “Mo kua ni vakaocai iko mo vutuniyau.”
E kaya na ivola The Narcissism Epidemic, ni o ira na dau qara na bula vutuniyau era “sega ni dau vakasama vinaka, era tautauvimate me vaka na mosi ni itilotilo, mosi ni daku, kei na mosi ni ulu, ra gunu vakalevu, ra vakayagataka tale ga na wainimate gaga. Na nodra saga gona mera vutuniyau era rarawa kina.”
KAYA NA IVOLATABU: “Me kua ni laurai ena nomuni bula ni oni lomana na ilavo, ni lomavakacegu ga ena ka e sa tiko vei kemuni.”
O koya e lomavakacegu ena ka sa tu vua ena dau leqataka tale ga eso na ka vakailavo, ia ena sega ni vakavuna me lomaocaoca. E kila ni dodonu me kauai ga ena so na ka. Kena ivakaraitaki, ni lomavakacegu ga ena ka sa tu vua, ena sega kina ni lomaleqataka ni lailai nona ilavo. Ia ena saga me tiko vua na rai ni yapositolo o Paula, e vola: “Au sa kila vinaka na bula ena gauna ni dravudravua, au kila vinaka tale ga na bula ena gauna ni sautu. Au sa vulica na ka meu cakava meu lomavakacegu kina ena ka kece kei na ituvaki kece, seu mamau seu viakana, seu vutuniyau seu ligalala.”
KAYA NA IVOLATABU: “O koya e nuitaka na nona iyau ena bale.”
Era kaya na dauvakadidike ni leqa vakailavo e vakavuna sara tiko ga vakalevu na veileti vakaveiwatini e rawa tale ni tini sara ena veisere. So mada ga era vakamatei ira sara kina. Eso e bibi cake vei ira na ilavo mai na nodra vakawati kei na nodra bula! Ia o ira e donu nodra rai era sega ni nuitaka na ilavo. Era kila na ivakasala vuku i Jisu: “Ke levu mada ga na ka e tu vua e dua, ena sega ni vakatau na nona bula ena veika e taukena.”
CAVA NOMU RAI ME BALETA NA ILAVO?
Ni o vakadikevi iko, o rawa ni kila ni vinakati me donu nomu rai me baleta na ilavo. O rawa ni tarogi iko ena vica na taro qo.
Au dau taleitaka na sasaga ni rawa ilavo totolo, ia e rivarivabitaki?
Au dau burogotaka na noqu ilavo?
Au dau veitokani ga kei ira era veivosakitaka vakalevu na ilavo kei na ka era taukena?
Au dau lasu se vakayagataka eso na ivadi ca meu rawa ilavo ga kina?
Au raici au meu dua tu na ka ena vuku ga ni ilavo?
Au vakasamataka tu ga na ilavo?
Vakacava na noqu rai me baleta na ilavo, sa vakaleqai tiko kina noqu bula kei na noqu vuvale?
Dau lomasavu ni o solika
Ke o dau cakava kece qori, saga mo kua ni vakasamataka vakalevu na iyau kei na veitemaki e salamuria mai. Kua ni vakailala kei ira na vakaliuca na ilavo kei na taukeni ni iyau. Qara ga nodra veitokani o ira era vakabibitaka na itovo savasava, sega ni taukeni ni ka.
Me kua ni kadre e lomamu na vinakata na ilavo. Me kua ni vakaliuci na ilavo, mo kauaitaki ira nomu lewe ni vuvale, itokani, ivakarau ni lomamu kei na nomu bula. Ni o cakava qori, o sa vakaraitaka tiko na rai donu me baleta na ilavo.
^ para. 7 So na yaca sa veisau.


text:
Tawase kina na moto kaukauwa taura tani na isoqoni ni PTO ni SS66 ni Muncie
Ivakamacala:
PTOs ni moto ni tawase ni isoqoni ena SS66 era na vakayagataki me ra rua 6-bolt PTO apertures kina e sega ni dua e tu ena na taranisimisani levu se vanua vakaiyalayala ni maliwa lala vakataotaki curu ki na ikarua ni idola ni biaulivaliva. Era sa tuvanaki tu na Split se na moto me ra vakayagataka na driveshaft ni motoka levu me vaka na nodra cau ka vakarautaka na vica vata na outputs me baleta na iyaya ni mataisoqosoqo na kaukauwa. Ni vakaitavi, na levu ni moto ni draiva sa tagutuvi mai na axle susugi. E dau ni vakayagataki na SS66 ena chassis tinadratou vakatau kalasi 5.
Ivakatakilakila bibi / Yaga:
- Na SS66 e talega na kena vakayagataki tu mai e dua na PTO sega ni vakawati me cabora na duidui na digidigi ni PTO
- (2) 6-rawa me daru ciqoma bolt PTO taroga na veimataqali kilai levu PTO ena veivola eso me vaka na TG se na CS6
- E rawa ni veimusumusuki me rau vakamau ena cagi-shift se bibi na keveli ni biliga/idre ni itavi
Dau tarogi wasoma na kerekere:
Na lori
Besetaka na lori
Cabolo na lori
Iyauqaqa ni lori
Na lori dauvolavola Cranes
Lori ni Veivakalesui mai
Auto motoka
Taqe lori


text:
SERE VOU-VUCA NO-TALEI SOKOIWASA
Written by Ben Ravulo on May 26, 2022
Talei Sokoiwasa edua ka kilai levu ena buturara ni veivakamarautaki ena noda vanua ka vuqa na nona sere e dau taleitaki ka dau vakatagitaki vakalevu ena Viti Fm.
“VUCA NO”-oqo edua na nona sere vou ka se qai tavoci tiko ena yakavi nikua ena Digidigi Damuni ena Vitifm ka vakaciriloloma na qaqana ni talanoa taki kina na bibi ni bula ni dua na marama ena loma ni vuvale,vakauasivi na kena maroroi ka mareqeti na bula ni veilomani ena dua na vuvale.
E rawa ni ko na rogoca na sere oqo ena Vitifm 92.2fm,92.6fm kei na 92fm.
VITI FM – E KAMICA QAI KACHII


text:
WASE RUASAGAVULUKARUA
E Yalodina ni Vakatovolei
1, 2. Na cava a namaka o Pita ni vosa tiko o Jisu e Kapenaumi, na cava e qai yaco?
E NUIQAWAQAWA o Pita ni wanonovi ira na vakarogoci Jisu tiko ena nodra valenilotu na Jiu e Kapenaumi. E vakaitikotiko ena koro qo o Pita, e tiko kina nona bisinisi ni qoli, ena ceva ni baravi ni Wasa o Kalili. Era tiko tale ga eke e levu na nona itokani, na wekana, kei ira era dau caka bisinisi vata. E namaka o Pita nira na ciqomi Jisu tale ga na tiko e kea, mera marautaka tale ga na veika e vakavulica me baleta na Matanitu ni Kalou ni qasenivuli levu duadua. Ia, e sega ni qai yaco qori.
2 E levu era sa sega ni vakarorogo. Eso vei ira era vosa kudrukudru, era cata na veika e vakamacalataka o Jisu. E vakaleqai Pita vakalevu na ka era cakava eso na tisaipeli i Jisu. Sa sega ni laurai vei ira nira marautaka na ka dina era mai kila. Ia qo era rarawa ra qai cudru. Era kaya mada ga vei Jisu ni dredre mera kila na nona itukutuku. Era sega ni vakarorogo tale vua, era mani biubiu mai na nodra valenisoro na Jiu—oti vakadua nodra muri Jisu.—Wilika Joni 6:60, 66.
3. E vukei Pita vakacava na nona vakabauta?
3 Dua na gauna dredre qo vei Pita kei ratou na nona itokani yapositolo. A sega ni matata sara vei Pita na veika e tukuna o Jisu ena siga oya. Ia e kila na vuna e veivakacudrui kina na veika qori ke sega ni vakamatatataki. Na cava ena cakava o Pita? Sa dau vakatovolei vakalevu nona yalodina vua na nona Turaga, sa baci sotava tale qo. Meda raica mada se vukei Pita vakacava na nona vakabauta me dei qai yalodina ni sotava na ituvaki dredre.
Yalodina Tiko ga
4, 5. Na cava e cakava o Jisu era sega ni namaka na lewenivanua?
4 Dau kurabuitaka o Pita na veika e cakava kei na ka e tukuna o Jisu. Na ka e dau cakava o Jisu se tukuna e sega ni vaka na veika era namaka vua na lewenivanua. Se qai vakania ga vakacakamana e dua na ilala levu. Era mani saga mera buli koya me tui. Era kurabui e levu ni sa biubiu, e kaya vei ratou nona tisaipeli me ratou vodo i waqa qai gole i Kapenaumi. Ni ratou soko tiko ena bogi, eratou kurabui ni taubale o Jisu ena dela ni Wasa o Kalili ni voravora tu, e vulica kina o Pita na bibi ni vakabauta.
5 Ena mataka, eratou qai kila nira muri ratou yani na ilala levu ya ena tai adua ni drano. E macala ga nira via raici Jisu me vakarautaka tale vakacakamana na kakana, sega nira vinakata dina na kakana vakayalo. E vosataki ira o Jisu ni vakayago nodra rai. (Joni 6:25-27) E lai tomana tale o Jisu nona veivakavulici ena nodra valenisoro na Jiu e Kapenaumi, a vakavulica kina na ka dina e dredre mera kila.
6. Na vosa vakatautauvata cava e cavuta o Jisu, na cava era cakava kina na vakarogoci koya?
6 E sega ni vinakata o Jisu mera muri koya na tamata ena vuku ga ni kakana. E vinakata mera kila ni vakarautaka vei ira na Kalou na bula tawamudu, ke ra vakabauta na isoro i Jisu ra qai muria na nona ivakaraitaki. E mani tukuna e dua na vosa vakatautauvata e vakatauvatani koya kina kei na mana, na madrai a solia vakacakamana mai lomalagi o Jiova ena gauna i Mosese. Nira sega ni duavata kina eso, mani vakayagataka e dua tale na vosa vakatautauvata e matata cake. E vakamacalataka ni na rawati na bula ke laukana na lewena qai gunuvi nona dra. Era sa qai katakata ga nira rogoca qori. Era kaya eso: “E dredre me ciqomi na vosa qo, o cei ena muria?” Era mani sega ni muri Jisu tale e levu na nona tisaipeli. *—Joni 6:48-60, 66.
7, 8. (a) Na cava e sega ni matata vei Pita me baleta na itavi i Jisu? (b) E sauma vakacava o Pita na taro i Jisu vei ratou na yapositolo?
7 Na cava ena cakava o Pita? E rairai veilecayaki tale ga ena vosa i Jisu. E sega ni matata vua ni dodonu me mate o Jisu me vakayacori kina na inaki ni Kalou. Vakacava a rawai o Pita me kua ni muri Jisu me vakataki ira na tisaipeli lomalomarua era biuti Jisu ena siga oya? Sega, e dua na itovo e kilai tani kina o Pita vei ira na tagane oya.
8 E tukuna vei ratou nona yapositolo o Jisu: “Dou via lako tale ga?” (Joni 6:67) E vosa vei ratou na 12, ia o Pita ga e sauma mai. E dau va qori o koya. De dua a qase duadua vei ratou. Se mani dina qori se sega, e macala tu ga ni dauvosa duadua vei ratou o koya; e sega ni dau tusuka ni tukuna nona nanuma. A rairai nanuma tiko na vosa vinaka qai guiguilecavi dredre qo: “Turaga, me keitou qai lako tale vei cei? Na nomuni vosa ga e vosa ni bula tawamudu.”—Joni 6:68.
9. E yalodina vakacava vei Jisu o Pita?
9 Vakacava, e uqeti iko na veivosa qori? Na nona vakabauti Jisu o Pita e uqeti koya me bucina na itovo kunekunei dredre na yalodina. E matata vinaka vei Pita ni o Jisu ga na iVakabula e vakarautaka o Jiova. E veivakabulai na nona ivakavuvuli me baleta na Matanitu ni Kalou. E kila o Pita ke sega mada ga ni matata vei koya eso na ka, me kua ni gole ina dua tale na vanua, ke vinakata me vakadonui koya na Kalou me rawata tale ga na bula tawamudu.
Meda yalodina ena ivakavuvuli i Jisu, ke vou mada ga vei keda se sega ni vaka na veika eda namaka se da taleitaka
10. Eda na vakadamurimuria vakacava nikua na yalodina i Pita?
10 E va tale ga qori na nomu rai? Ka ni rarawa ni levu nikua era kaya nira lomani Jisu, ia era sega ni yalodina vua. Meda yalodina vei Jisu, e gadrevi meda taleitaka na nona ivakavuvuli me vakataki Pita. Meda vulica, kila na kena ibalebale da qai bulataka—ke vou mada ga vei keda se sega ni vaka na veika eda namaka se da taleitaka. Ke da yalodina tiko ga, eda na rawa ni nuitaka na bula tawamudu e yalataka vei keda o Jisu.—Wilika Same 97:10.
Yalodina Tiko ga ni Vakadodonutaki
11. E kauti ratou i vei na nona tisaipeli o Jisu? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.)
11 Sega ni dede mai na gauna osooso oya, e kauti ratou nona yapositolo kei na so na tisaipeli ina noca o Jisu, e bau balavu toka na ilakolako qo. Nida tu mada ga ena Wasa karakarawa o Kalili, e rawa ni laurai vinaka na Ulunivanua o Erimoni ni solega tu na waicevata ena noca ni Vanua Yalataki. Ni ratou lakova yani na veikoro e Sisaria Filipai, * sa qai laurai vinaka ga mai na ulunivanua qori. E laurai vinaka eke na Vanua Yalataki ni toka ena sauca, qo tale ga na vanua e tarogi ratou kina nona tisaipeli o Jisu ena dua na taro bibi.
12, 13. (a) Na cava e tarogi ira kina na ilala levu o Jisu se o cei o koya? (b) E laurai vakacava na dei ni vakabauta i Pita ena nona vosa vei Jisu?
12 “Na cava era tukuna na lewenivanua me baleti au?” e via kila o Jisu. Eda rawa ni raitayaloyalotaki Pita ni wanonova na mata i Jisu, e raica na yalovinaka i nona Turaga, nona kaukaua kei na nona vuku. E via kila sara ga o Jisu na veika e tu e lomadra ni oti nodra raica na veika e cakava kei na veika era rogoca. Eratou sauma nona taro, eratou baci tukuna na rai cala e nanumi tu me baleti Jisu. Ia e via kila tale e levu na ka o Jisu. Vakacava eratou cala tale ga va qori na nona itokani dredre? E taroga, “Vakacava o kemudou, cava dou nanuma?”—Luke 9:18-20.
13 Baci sega ni bera nona vosa o Pita. E vakamatatataka ena doudou vei ira na tu e kea na veika era nanuma tu e lomadra. E kaya: “O kemuni na Karisito, na Luve ni Kalou bula.” Eda rawa ni vakasamataka nona matadredredre ena deguvacu vei Pita o Jisu ni vakacaucautaki koya. E tukuna vei Pita o Jisu ni Kalou o Jiova e vakarawarawataka na ka dina qo vei ira ga era vakabauta dina, sega ni dua tale. E sa mai kila o Pita na ka dina vakasakiti e se bera ni vakatakila o Jiova, oya na kilai ni Karisito se Mesaia, a se yalataki tu mai!—Wilika Maciu 16:16, 17.
14. Na itavi dokai cava e tataunaka vei Pita o Jisu?
14 O Karisito ga na vatu a parofisaitaki tu mai nira na cata na matai. (Same 118:22; Luke 20:17) Ni vakasamataka tiko qori o Jisu, e vakatakila sara ni na tauyavutaka o Jiova na ivavakoso ena dela ni vatu oya, na vatu e sa mai kila o Pita. E mani tataunaka sara vei Pita eso na itavi bibi ena ivavakoso oya. E sega ni tukuna ni uasivi vei ira na yapositolo o Pita, me vaka era nanuma eso, e soli ga vua na itavi. E solia vei Pita na “ki ni matanitu vakalomalagi.” (Maciu 16:19) Sa na dua na ka dokai vei Pita me dolava na inuinui ni Matanitu ni Kalou ina tolu na ilawalawa—vei ira na Jiu, vei ira na kai Samaria, kei ira na kai Veimatanitu se o ira na sega ni Jiu.
15. Na cava e vunauci Jisu kina o Pita, na cava e tukuna vua?
15 E vakamacalataka e muri o Jisu ni na namaki vakalevu na ka vei ira e soli vakalevu vei ira na ka. Qori sara ga na ka e yaco vei Pita. (Luke 12:48) Sa qai vakatakila o Jisu na ka dina me baleta na Mesaia, na nona vakararawataki kei na nona mate e Jerusalemi. E rarawa sara ga o Pita ni rogoca qori. E kauti Jisu vakatikitiki qai vunauci koya, e kaya: “Me kua ni va qori nomuni rai Turaga, ena sega sara ni yaco qori vei kemuni.”—Maciu 16:21, 22.
16. E vakadodonutaki Pita vakacava o Jisu, ena yaga vakacava vei keda kece na vosa i Jisu?
16 E nanuma o Pita ni vukei Jisu, ia e qai kurabui ena ka e tukuna. E vakanadakui Pita, raici ira na vo ni tisaipeli, de dua era duavata kei Pita, e kaya: “Lako tani i dakuqu, Setani! O iko na dau veivakatarabetaki, ni sega ni tiko vei iko na vakasama ni Kalou, na vakasama ga vakatamata.” (Maciu 16:23; Mari. 8:32, 33) E yaga sara ga vei keda kece nikua na veika e kaya o Jisu. E rawarawa meda vakaliuca na vakasama vakatamata mai na vakasama ni kalou. Ke da cakava qori, nida via vukea kina e dua, rairai eda sega ni kidava nida sa uqeti koya tiko me vakamarautaki Setani, sega ni Kalou. Ia na cava e qai cakava o Pita?
17. Na cava e kaya kina o Jisu vei Pita me “lako tani” i dakuna?
17 E kila o Pita ni sega ni vakatokai koya tiko o Jisu me o Setani na Tevoro. E sega ni vosa vei Pita o Jisu me vaka na nona vosa vei Setani. E kaya vei Setani o Jisu: “Lako tani,” ia e kaya vei Pita: “Lako tani i dakuqu.” (Maciu 4:10) E sega ni biuta na yapositolo vinaka qo o Jisu, ia e vakadodonutaka ga na nona rai cala. Eda raica eke ni gadrevi vei Pita me kua ni vu ni veivakatarabetaki vua na nona Turaga, me tokoni koya ga.
Ke da ciqoma ena yalomalumalumu na veivakavulici da qai vuli mai kina, eda na toro voleka vei Jisu Karisito kei na Tamana na Kalou o Jiova
18. E yalodina vakacava o Pita, eda na vakadamurimuri koya vakacava?
18 Vakacava e veiba o Pita, cudru se mataruburubu? Sega, e ciqoma ena yalomalumalumu na veivakadodonutaki. Se baci laurai vua na yalodina. O ira kece na imuri i Karisito era na vakadodonutaki ena so na gauna. Ke da ciqoma ena yalomalumalumu na veivakavulici da qai vuli mai kina, eda na toro voleka vei Jisu Karisito kei na Tamana na Kalou o Jiova.—Wilika Vosa Vakaibalebale 4:13.
Vakalougatataki na Nona Yalodina
19. Na vosa veivakurabuitaki cava e baci cavuta o Jisu, na cava e rairai nanuma o Pita?
19 E cavuta tale o Jisu e dua na vosa veivakurabuitaki: “Au tukuna vakadodonu vei kemudou, era tiko qo eso era na sega mada ni mate ia era na raica rawa na nona lako mai na Luve ni tamata ena nona matanitu.” (Maciu 16:28) E macala ga ni baci lomatarotarotaka o Pita na veivosa qori. Na cava na ibalebale ni vosa i Jisu? De dua e nanuma o Pita ni nona vunauci vakadodonu ena sega kina ni lesi vua e dua na itavi dokai.
20, 21. (a) Vakamacalataka na raivotu i Pita. (b) E vakadodonutaka vakacava na rai i Pita na veitalanoa ena raivotu oya?
20 Ni oti e rauta e dua na macawa, a kauti Jemesa, Joni, kei Pita o Jisu ena dua na “ulunivanua cecere”—de dua ena Ulunivanua o Erimoni, ni sega sara ni yawa mai kea. Rairai e sa bogi, ni bikai ratou na le tolu qo na via moce. Ni masu tiko o Jisu, e qai yaco e dua na ka, e vuka sara ga nodratou via moce.—Maciu 17:1; Luke 9:28, 29, 32.
21 Eratou raica ni sa tekivu me veisau o Jisu. E serau mai na matana, e caliva, me yacova ni ramase me vaka na matanisiga. E sekavula tale ga na nona i sulu qai basika mai e rua na tagane. E dua e vaka na irairai kei Mosese, e dua tale e vaka na irairai kei Ilaija. Eratou veivosakitaka na “nona sa na biubiu, kei na veika e yalataki me yaco vua mai Jerusalemi”—na nona mate kei na nona vakaturi. Sa qai matata vei Pita ni cala nona tukuna ni na sega ni vakararawataki qai vakamatei o Jisu!—Luke 9:30, 31.
22, 23. (a) E vakaraitaka vakacava o Pita ni mamakutu qai yalololoma? (b) Eratou vakalougatataki tale vakacava ena bogi oya o Pita, Jemesa, kei Joni?
22 E vakasaurarataki o Pita me raica na raivotu vakatubuqoroqoro qo—de dua vakabalavutaka. E kena irairai ni rau sa biuti Jisu o Mosese kei Ilaija. Qai tukuna o Pita: “Qasenivuli, e vinaka dina na nodatou tiko e ke, o koya gona, me keitou birika mada e tolu na valelaca, e dua me nomuni, dua me nei Mosese, dua me nei Ilaija.” E rau sega ni gadreva na valelaca na rua na dau veiqaravi oya i Jiova, ni rau sa mate makawa. E sega dina ni kila o Pita na ka e tukuna tiko. Eda taleitaki Pita ena vuku ni nona mamakutu kei na nona yalololoma.—Luke 9:33.
23 Eratou vakalougatataki tale ena bogi oya o Pita, Jemesa, kei Joni. E kumukumuni mai na o qai vakaruguti ratou ena ulunivanua. E qai rogo mai kina e dua na domo—na domo ni Kalou o Jiova! E kaya: “Qo na Luvequ, o koya e digitaki. Dou rogoci koya.” Sa qai oti yani na raivotu, eratou sa qai mai tiko ga yani kei Jisu ena ulunivanua.—Luke 9:34-36.
24. (a) E yaga vakacava vei Pita na raivotu matalia oya? (b) E yaga tale ga vakacava vei keda nikua?
24 Sa dua dina na isolisoli talei vei Pita na raivotu matalia oya, e talei tale ga vei keda! E vola o koya ena vicasagavulu tale na yabaki e muri, na veika e raica taumada me baleti Jisu ena bogi oya, me vaka e dua na Tui lagilagi mai lomalagi ni “vakadinadinataka sara ga na nona cecere.” Na raivotu oya e vakadeitaka e levu tale na parofisai ena Vosa ni Kalou, e vakaukauataka na vakabauta i Pita me vosota na veika dredre ena sotava. (Wilika 2 Pita 1:16-19.) Me vakataki Pita ga, ena vukei keda tale ga qori ke da yalodina vua na Turaga e lesia vei keda o Jiova, meda vuli vua, ciqoma na nona veivakavulici, kei na veivakadodonutaki da qai yalomalumalumu ni muri koya tiko ga.
^ para. 6 Eda rawa ni raica nodra sega ni vakabauta na ilala levu ena nodra valenisoro na Jiu ena itukutuku se qai tukuna ga o Jisu, ni vakatauvatani ena nodra tukuna ena dua na siga sa oti, ni parofita ni Kalou o koya.—Joni 6:14.
^ para. 11 Mai na 210 na mita ena iyalayala ni waitui ena baravi ni Wasa o Kalili, ina 350 na mita mai na yalayala ni waitui, eratou taubaletaka na ilala oya e 50 na kilomita, sa bau vanua totoka dina.


text:
VAKATOTOMURIA NODRA VAKABAUTA | TEPORA
“Niu Basika Meu Tinadra na Isireli”
E VAKARAICI ira na sotia era tuvani yani e Ulu i Tepori o Tepora. Sa bau veivakauqeti sara ga vua. Ena mataka oya a vakasamataka tiko nodra yaloqaqa kei na dei ni nona vakabauta na nodra iliuliu o Peraki. Era le 10,000 ga, ia ena vakatovolei nodra vakabauta kei na nodra yaloqaqa ena siga qori. E lailai sara na kedra iwiliwili, ra sega tale ga ni vakaiyaragi vinaka. Ena nona veivakauqeti ga na marama qo era sa mai tuva kina mera vala kei na dua na meca vakadomobula.
Raitayaloyalotaka mada ni liwava tu na isulu i Tepora na cagi ni rau rai tu yani vakayawa kei Peraki ena dua na delana. E cecere na Ulu i Tepori qai rabaraba na delana. Rawa ni raici sobu tu mai na vanua rabaraba qori na Buca o Esadraloni, e rauta na 400 na mita ena cevaira. E davo na Uciwai o Kisoni ena kena veico me kui yani ina Wasa Levu ni vakamuria na Ulu i Kameli. De dua a mamaca tu na uciwai ena mataka ni siga oya, ia e dua na ka e taliva tiko mai ena buca rabailevu qori. Era toso tiko yani na mataivalu i Sisera, tatibi tale ga tiko ga na kena kaukamea. Qo na mataivalu nuitaki duadua i Sisera—e rauta ni 900 na qiqinivalu e vakaisele takelo. E nona inaki o Sisera me tamusuki ira na Isireli me vaka ga na kena tamusuki na varile!
E kila o Tepora ni waraka tiko o Peraki kei ira na nona sotia me tukuna e dua na ka se sikinala. Vakacava o Tepora duadua ga na yalewa a tiko e kea? Cava nona rai me baleta na itavi levu e vakacolati kina ena gauna oya? Bau vaqaqa o Tepora na cava e cakava tu e kea? Sega! A tukuna vua na nona Kalou o Jiova ni na tekivuna na ivalu qo; sa tukuna oti tale ga vua ni na vakayagataka e dua na yalewa me vakaotia kina na ivalu. (Dauveilewai 4:9) Na cava eda vulica ena italanoa ni nona vakabauta o Tepora kei ira na dau vala qaqa era tokoni koya?
“MO LAKO I ULU I TEPORI”
Na imatai ni gauna e cavuti kina o Tepora ena iVolatabu e tukuni ni “parofita yalewa.” E duatani kina ena iVolatabu o Tepora, ia e sega ni o koya duadua ga. * E dua tale tiko nona itavi dokai o Tepora. E dau dusimaki koya o Jiova me veivakasalataki me wali kina na leqa.—Dauveilewai 4:4, 5.
A tiko o Tepora ena veiulunivanua e Ifireimi, ena tadrua ni koro o Peceli kei Rama. E dau dabe toka ena dua na ruku ni vuniniuniu qai dusimaki koya o Jiova me qaravi ira kina na lako yani. E sega ni rawarawa nona itavi, ia e sega ni vakalaiva qori me rere se taqaya kina. A vinakati sara ga vakalevu nona veiqaravi. A bau vakaitavi tale ga ena kena buli e dua na sere uqeti vakalou, e okati kina na ivakamacala me baleti ira na sega ni yalodina: “Era digia na kalou vou, e qai tubu na ivalu ena matamata.” (Dauveilewai 5:8) Era biuti Jiova na Isireli mera qarava eso tale na kalou, e qai vakalaiva o Jiova mera valuti. E valuti ira gona na tui Kenani o Japini ni vakayagataka e dua na jenerali kaukaua o Sisera.
Na yaca mada ga Sisera e vakavu rere kei na taqaya e Isireli! E vakarerevaki sara nodra ivakarau ni bula kei na sokalou na kai Kenani nira dau cabori kina na gone, ra tiko tale ga na saqamua ni valenisoro. Cava e yacovi ira na lewenivanua ni vosa yaco tiko e kea e dua na jenerali ni Kenani kei na nona mataivalu? E laurai ena sere i Tepora ni dredre vei ira na Isireli na veitosoyaki, lala tale ga na koro. (Dauveilewai 5:6, 7) Eda rawa ni raitayaloyalotaka nodra lai tu lo e veikau kei na veidelana, ra rere na teitei se mera tiko ena koro sega ni vakabai, ra taqaya na taubale e gaunisala de ra moku, ra qai kau vakaukaua na luvedra, ra kucuvi tale ga na nodra yalewa. *
E 20 na yabaki na nodra vakalolomataki tiko me yacova ni sa raica o Jiova na ivakadinadina nira sa via veisau na nona tamata viavialevu se me vaka e tukuni ena nodrau sere uqeti vakalou o Tepora kei Peraki, “Me yacova niu basika o yau, o Tepora, me yacova niu basika meu tinadra na Isireli.” Eda sega ni kila se a dua dina na tina se sega o Tepora na wati Lapitoci, ia e ivakatakarakara ga na veika e cavuti qori. A lesi Tepora ga o Jiova me taqomaka na matanitu qo me vaka e dua na tina. E tukuna vua me lesia e dua na turaga qaqa e dau vakabauta, na Dauveilewai o Peraki, qai dusimaki koya me valuti Sisera.—Dauveilewai 4:3, 6, 7; 5:7.
E vakarota o Jiova ena vuku i Tepora: “Mo lako i Ulu i Tepori.” Me soqoni ira vata na 10,000 na tagane o Peraki mai na rua na yavusa e Isireli. E vakasavuya o Tepora na yalayala ni Kalou nira na ravuta na turaga qaqa o Sisera kei na nona 900 na qiqinivalu! E sega ni vakabauta qori o Peraki. E sega tu na mataivalu ni Isireli, sega tale ga nodra iyaragi vinaka. Ia e vakadonuya ga o Peraki me lai valu ke tomani koya o Tepora e Ulu i Tepori.—Dauveilewai 4:6-8; 5:6-8.
E tukuni kina ni lailai nona vakabauta o Peraki ena vuku ni ka e tukuna qori, ia e sega. A sega ni kerea me vakalevutaka na Kalou na iyaragi. E dei nona vakabauta, e kila ni bibi sara me tiko e dua e dau matataki Jiova me vakaukauataki koya kei ira nona sotia. (Iperiu 11:32, 33) E sauma o Jiova na ka e kerea. E vakatarai Tepora me lako. Ia e vakasalataki koya o Jiova me parofisaitaka ni na sega ni vakalagilagi e dua na tagane ni sa cava na ivalu. (Dauveilewai 4:9) E vakatulewataka na Kalou ni na vakamatea na turaga ca o Sisera e dua na yalewa!
Dua na ka na levu ni veivakalolomataki, itovo voravora kei na lewa ca sa vakayacori tu nikua e vuravura vei ira na yalewa. Tu tu yadua mera qai dokai ena kena ivakarau e vinakata na Kalou. Ia ena rai ni Kalou, era talei kece na yalewa kei na tagane, e vakadonui ira tale ga. (Roma 2:11; Kalatia 3:28) Eda vulica ena ivakaraitaki qo i Tepora ni dau vakalougatataki ira na yalewa na Kalou. E lesi ira kina ena so na itavi dokai, se vakatakila vei ira na ivakatakilakila ena vuku ni so na ka bibi e dau tokona. E bibi me kua ni tiko vei keda na ivakarau ni rai sa takalevu tu nikua e vuravura me baleta nodra vakaduiduitaki na yalewa.
“E YAVAVALA NA VURAVURA, E TASOVA MAI NA LOMALAGI”
E soqoni ira mai nona mataivalu o Peraki. Era le 10,000 na tagane yaloqaqa mera lai valuta na mataivalu kaukaua i Sisera. Ni liutaki ira yani o Peraki ina Ulu i Tepori, e marau ni tiko e dua me vakayaloqaqataki ira. Eda wilika: “E tomani koya cake tale ga o Tepora.” (Dauveilewai 4:10) Vakasamataka mada kena uqeti ira na sotia nira sa cabeta na Ulu i Tepori qai bolemate me tiko e yasadra na marama yaloqaqa qo ni vakabauta dei na Kalou o Jiova.
E yavala totolo sara o Sisera nona kila nira sa bolebole tiko yani na Isireli. E vica tale ga na tui Kenani era mai tovata kei Japini ni rairai kaukaua duadua vei ira. E yavala na qele nira lako yani na qiqinivalu kaukaua i Sisera mera tuva ena buca. Era vakadeitaka nira na ravuta na mataivalu malumalumu ni Isireli.—Dauveilewai 4:12, 13; 5:19.
Na cava rau na cakava o Peraki kei Tepora nira sa voleka yani na meca? Ke ra tiko ga ena baba e Ulu i Tepori era na taqomaki, ena dredre vei ira na vodo tiko ena qiqinivalu ni Kenani mera cabeta yani na vanua qori. Ia o Peraki ena qai vala ga ni dusimaki koya kina o Jiova, mani waraka na ka e tukuna o Tepora. Sa qai yaco na gauna qori ni tukuna vua o Tepora: “Tucake, qo na siga ena soli Sisera kina i ligamu o Jiova. Vakacava, e sega ni liutaki iko o Jiova?” Eda wilika tarava: “E siro sara o Peraki mai Ulu i Tepori kei na 10, 000 na tagane era muri koya.”—Dauveilewai 4:14. *
Era siro mai na ulunivanua na mataivalu ni Isireli ra qai cicivi ira yani vakadodonu na mataivalu vakadomobula ni meca era tiko ena vanua rabaraba. Vakacava e tokoni ira o Jiova me vaka a yalataka o Tepora? Eda wilika ena kena isau: “E yavavala na vuravura, e tasova na lomalagi.” E veilecayaki na mataivalu dokadoka i Sisera ni sa bisa mai na uca, dada totolo kina na qele. Sega ni dede sa sega ni yaga na nodra qiqinivalu kaukamea. Era lobo ena soso ra qai tao tu kina.—Dauveilewai 4:14, 15; 5:4.
E sega ni bau vakaleqa na mataivalu i Peraki na draki ca qori. Era kila vinaka o cei e vakavuna. Era vakadodonutaki ira sara ga yani na mataivalu ni Kenani. Nira matataka tiko na Kalou ena veivakarusai qori, era sega ni vakabula e dua na lewe ni mataivalu i Sisera. E luvu na Uciwai na Kisoni ra qai kuitaki sobu na yago mate ina Wasa Levu.—Dauveilewai 4:16; 5:21.
Nikua sa sega ni talai ira tiko nona dauveiqaravi o Jiova mera lai valu. E uqeti ira ga mera vakaitavi ena vala vakayalo. (Maciu 26:52; 2 Korinica 10:4) Ke da muria na Kalou nikua, eda sa vakaitavi sara tiko ga ena ivalu qori. Meda yaloqaqa, nida na rawa ni tusaqati vakaukaua nikua ke da to kei na Kalou. Ia e sega ni veisau o Jiova. E taqomaki ira na vakataki Tepora, Peraki kei ira na sotia yaloqaqa ni Isireli makawa, nira vakabauti koya ra qai nuitaki koya.
“KALOUGATA VAKALEVU VEI IRA NA MARAMA”
E dro bula e dua vei ira na kai Kenani—o koya sara ga e ca duadua! Qo o Sisera, e dau tusaqati ira vakalevu na dauveiqaravi ni Kalou. E biuti ira tu mai na nona tamata mera mate ena lolobo, e siviti ira na sotia ni Isireli me dro vei ira na nona ito ena vanua e nanuma ni rawa ni bula kina. E cici totolo sara ena domobula de ra kunei koya na sotia ni Isireli, mani gole ina valelaca i Eperi, na Kenaiti. O Eperi e dau maliwai ira na veitokiyaki era vakaitikotiko ena ceva, ia qo se qai tawase ga mai vei ira, rau veimaliwai vinaka tale tu ga kei Tui Japini.—Dauveilewai 4:11, 17.
Dua na ka na oca i Sisera ni yaco yani ena itikotiko i Eperi. A sega ni tiko e vale o Eperi, na watina ga o Jaili. E nanuma sara ga o Sisera ni na doka o Jaili nodrau veimaliwai vinaka tu na watina o Eperi kei Tui Japini. E nanuma ga o koya ni rau na duavata ena ka kece na veiwatini. Ia e sega ni kilai Jaili tiko o Sisera! A raica vinaka tu o Jaili na nodra veivakararawataki na kai Kenani, de rawa ni cakava kina e dua na ka. Ena rawa ni vukea na turaga ca qo, se tovata kei Jiova qai vakamatei koya ni kedra meca na dauveiqaravi ni Kalou. Na cava mada e rawa ni cakava? E rawa vakacava ni vakamatea e dua na iliuliu qaqa e dauvala?
E vinakati me vuki totolo. E sureti Sisera sara me lai vakacegu ena dua na vanua sa vakarautaka tu. E vakarota o Sisera me kua ni tukuna na vanua e tiko kina. E tutuvitaki koya ga o Jaili, mai davo sara toka yani. Ni via gunu wai, e solia vua na uro ni sucu. Sega ni dede sa moce lutu. E mani taura sara o Jaili e dua na pini ni valelaca kei na ituki, qo e rua na iyaya era dau vakayagataka wasoma na yalewa, ra kenadau tale ga kina. E lako lo yani ena ulu i Sisera, me na vakayacora e dua na itavi levu ena nona matataki Jiova me vakamatei koya. Ke lomalomarua se vakaberabera e rawa ni tini ca tale. Vakacava, a vakasamataki ira tiko na tamata ni Kalou kei na nona veivakalolomataki o Sisera me vica vata na yabaki? Se nanuma tiko na itavi dokai me to ena yasa i Jiova? E sega ni volaitukutukutaki qori, ia na ka ga eda kila ni sa vakayacori na ka a vinakati, me mate o Sisera!—Dauveilewai 4:18-21; 5:24-27.
Oti qori e vaqarai koya yani o Peraki. Ni qai vakaraitaka na yagona mate o Jaili ni sa coba tu ena nona kanavalavala na pini, e kila sara o Peraki ni sa vakayacori na parofisai i Tepora. E vakamatea na dauvala qaqa o Sisera e dua na yalewa! E levu na yaca veibeci era vakatokai Jaili kina na dau vakalelewa kei ira na dau veivakadiloi nikua, ia o Peraki ga kei Tepora erau kila vinaka na veika e yaco. Ena nodrau sere, rau uqeti vakalou me rau vakacaucautaki Jaili ni “kalougata vakalevu vei ira na marama” ena vuku ni nona yaloqaqa. (Dauveilewai 4:22; 5:24) E yalomalumalumu o Tepora ni sega ni vuvutaka nona vakacaucautaki o Jaili, e kauaitaka ga me yaco dina na vosa i Jiova.
E malumu sara ga na kaukaua i Tui Japini ni sa mate o Sisera. Sa qai oti na nodra veivakararawataki tiko na kai Kenani. Era bula vakacegu me 40 na yabaki na Isireli. (Dauveilewai 4:24; 5:31) Ratou kalougata o Tepora, Peraki, kei Jaili ni ratou vakabauta na Kalou o Jiova! Ke da vakatotomuria nona vakabauta o Tepora, meda yalodina ni to vei Jiova kei na noda uqeti ira kina eso tale, ena vakalougatataki keda vakalevu o Jiova, eda na bula vakacegu tale ga me tawamudu.
^ para. 7 Era tiko eso tale na parofita yalewa me vakataki Miriama, Ulita kei na wati Aisea.—Lako Yani 15:20; 2 Tui 22:14; Aisea 8:3.
^ para. 9 E kilai mai na sere i Tepora ni gauna e lesu kina na mataivalu i Sisera ena nona ravuravu era dau kau itokinivalu, ra okati tiko kina na goneyalewa, so na gauna e vesu e vica vata me nona e dua ga na sotia. (Dauveilewai 5:30) Na vosa e vakayagataki me “goneyalewa” e kena ibalebale na “katonigone.” Eda kila kina nira vinakati ga na yalewa qori ena vuku ni nodra gacagaca ni vakatubukawa. E rairai levu kina na kucu.
^ para. 17 Na ivalu e qai cabolo qori e vakamacalataki vakarua ena iVolatabu—ena itukutuku makawa ni ivola na Dauveilewai wase 4 kei na sere i Tepora kei Peraki ena wase 5. E duidui na itukutuku e volai kina, ia era veisemati.


text:
ULUTAGA LEVU
Sasagataki me Vinaka na iVakarau ni Bula
Sasagataki me Vinaka na iVakarau ni Bula
E SEGA ni lomavakacegu rawa o George. E sega ni veirauti na kakana e dau vakarautaka ina nona vuvale. Era tauvimate tale ga o ira era tiko tikivi ratou, so tale era waloloi. Ia e kila o George ni tiko volekata nona vanua e dua na matanitu vutuniyau. A vakasamataka sara: ‘Au na gole i vanuatani, vaqara e dua na cakacaka, ratou qai muri yani na noqu vuvale.’
A diva tale ga o Patricia me toki i vanuatani. E sega ni cakacaka, sega tale ga ni vuli vinaka. A mani vakatulewataka me toki i Sipeni, mani biuti Nigeria me muri i Algeria, ia a sega ni kila na ituvaki dredre ena sotava ni takosova na vanua dravuisiga na Sahara. E tukuna: “Au bukete tu ena gauna ya, au vinakata sara ga me susugi o luvequ ena dua na ivakarau ni bula e vinaka cake.”
A toki i Urope o Rachel baleta ni vakila na dredre ni bula vakailavo. A vakacegui mai na nona cakacaka ena Yatu Filipaini, ratou mani vakadeitaka vua na wekana ke toki i vanuatani ena kunea e levu na cakacaka ni veiqaravi e vale. Mani dinautaka na nona ivodovodo ni waqavuka, vakamoce vei watina kei na luvena yalewa, qai yalataka vei rau: “Sega ni dede tou na sota tale.”
Ena vicasagavulu ga na yabaki sa oti, e laurai ni sivia e 200 na milioni na tamata era toki i vanuatani me vakataki George, Patricia, kei Rachel. Eso era toki ena vuku ni ivalu, leqa tubukoso se veivakaduiduitaki, ia e levu era toki ena vuku ni veika vakailavo. Na leqa cava era sotava ena vanua era toki kina? E yaco beka na ka era namaka me vinaka na ivakarau ni nodra bula? Ena tarai ira vakacava na gone ke toki e dua vei rau na itubutubu me lai vaqara cakacaka me levu kina na ilavo? Meda raica mada na isau ni taro kece qori.
Dredre na iLakolako kei na Qarai ni Cakacaka
Na imatai ni ka dredre ena vakila o koya e biuvanua, oya ni na sega ni rawarawa na nona ilakolako. O George, sa cavuti oti mai, a lakova e vica vata na drau na kilomita qai sega ni kana vinaka. A nanuma lesu: “E dredre dina na ilakolako.” E levu mada ga vei ira na biuvanua era sega ni yacova na vanua era via gole kina.
A vinakata o Patricia me gole i Sipeni. A vodo ena dua na lori sega ni vakalaca qai takosova na vanua dravuisiga na Sahara. “E rauta ni dua na macawa neimami vodo mai Nigeria i Algeria, keimami veiosoosoti ena lori qori e le 25. Keimami raica e levu na yagonimate e gaunisala, e levu tale ga na tamata era lako sese tu ena vanua dravuisiga era sa voleka ni mate. E kena irairai ni so na draiva era vakasaurarataki ira na pasidia mera sobu koso.”
O Rachel e sega ni vakataki George kei Patricia, ni a sauma rawa na nona ivodovodo me vuka i Urope, mani dua sara na nona cakacaka ni veiqaravi e vale. Ia dua na ka na nona dau nanumi luvena yalewa yabaki rua. E kaya: “Au dau rarawa ena gauna au raica kina e dua na tina ni karoni luvena tiko.”
Dua na ka na nona sasaga o George me matau ena vanua e toki kina. E taura e vica vata na vula me qai vakau ilavo vei ratou na nona vuvale. E kaya: “Au tagi e veibogi niu galili qai rarawa.”
Ni oti e vica vata na vula nona takosovi Algeria tiko, sa qai yaco o Patricia ena iyalayala ni vanua o Morocco. E kaya: “Qori na vanua e sucu kina na luvequ yalewa. Au vunitaki ira na dauveivoli era dau vesuki ira na yalewa era biuvanua ra qai vakasaurarataki ira mera saqamua. Oti, au mani rawata eso na ilavo meu sauma kina na noqu ivodovodo ni waqa i Sipeni. Dua dina na soko vakadomobula ni ca na ituvaki ni waqa qai sega ni veiganiti me usana e levu na pasidia. A vinakati tale ga me keimami vakayagataka na neimami ivava me inima! Ni keimami yaco ena baravi kei Sipeni, au sega ni rawa ni taubale ni malumalumu na yagoqu.”
Koya gona, ke dua e via biuvanua e bibi me kua ni vakasamataka wale ga na veika dredre ena sotava ena nona ilakolako. E vinakati me vakasamataka tale ga na duidui ni itovo kei na vosa ena vanua e via toki kina, wili kina na isau kei na veika vakalawa e gadrevi me rawa ni lewenivanua tudei kina. O ira na sega ni vakatarai vakalawa mera lewenivanua ena dredre me dua na nodra cakacaka vinaka, vale vinaka, vuli se qaravi e valenibula. Ena rairai dredre tale ga me dua na nodra laiseni ni draiva se akaude ena baqe. Levu na gauna, o ira era sega ni vakaivolatara mera lewenivanua tudei, era dau vakacakacakataki ena rawaka vakabisinisi, kena irairai nira sega ni dau saumi vakavinaka.
Dua tale na ka me vakasamataki na ilavo. Vakacava meda nuitaka vakatabakidua na ilavo? E tukuna na iVolatabu na ivakasala vuku qo: “Mo vuku qai kua ni vakaocai iko mo vutuniyau. Ena rawa ni yali ga vakasauri na nomu ilavo, e vaka ga ni tubu na tabana qai vuka vakayawa sara me vaka na ikeli.” (Vosa Vakaibalebale 23:
Eda buli tale ga na tamata meda kila nida gadreva na Kalou. (Maciu 5:3) Era na saga gona ena nodra vinaka taucoko na itubutubu vinaka mera vakayacora na nodra ilesilesi vakalou, oya mera vakavulici luvedra mera kila na Kalou, nona inaki, kei na nona ivakatagedegede.
Duavata Vakavuvale
—e Bibi Cake Mai na iLavo
De dua ena duidui na kedra italanoa na biuvanua, ia e levu vei ira qori e tautauvata na ka era sotava, me vaka eda raica ena nodratou ivakaraitaki o George, Rachel, kei Patricia sa cavuti mai ena ulutaga sa oti. Ni biuvanua e dua na itubutubu se biubiu e dua vei rau na veiwatini na kena isa me gole i vanuatani, eratou na vakila na leqa na lewenivuvale, qai rairai taura e vica vata na yabaki meratou na veisotari tale. Na vuvale mada ga i George, eratou qai veisotari tale ni oti e va na yabaki.
A lai kauti luvena yalewa mai na Yatu Filipaini o Rachel, sa voleka ni lima na yabaki na nodrau sega ni sota tu. Rau yaco i Sipeni o Patricia kei na luvena yalewa dramidrami. A kaya: “Na wekaqu duadua ga e bau tiko e yasaqu na luvequ yalewa, au na saga meu karoni koya vinaka.”
E levu vei ira na biuvanua era saga mera tiko dei ena vanua era sa toki kina, dina ga nira galili, era vakila na leqa vakailavo, se ra sega ni sota tu kei ira na nodra vuvale ena dua na gauna balavu. Era vakayagataka kina e levu na nodra gauna, nodra kaukaua kei na nodra ilavo, ia ni sega ni yaco na ka era namaka, e vica wale sara era bolea mera lesu i vale dina ga nira na vakalialiai ra qai vakamaduataki.
Dua vei ira qori o Allan mai na Yatu Filipaini. A kunea e dua na cakacaka vinaka i Sipeni, ia ni oti ga e dua veimama na yabaki a lesu tale i vale. A tukuna: “Dua na ka na noqu dau nanumi watiqu kei luvequ goneyalewa. Au mani vakatulewataka niu na sega tale ni biuvanua meu lai qara cakacaka, vaka vo ke keitou gole kece vakavuvale. Qori sara ga na ka keitou qai cakava. E bibi cake na vuvale mai na ilavo.”
A raica rawa o Patricia ni tiko e dua na ka e bibi cake mai na ilavo. Ni gole i Sipeni a kauta tiko e dua na ilavelave ni “Veiyalayalati Vou” se na iVolatabu vaKirisi vaKarisito. A kaya: “Au nanuma ni na kauta mai vei au na ivola qo na kalougata. Au qai sotava e dua na marama e iVakadinadina i Jiova. Au sega ni dau via vosa vei ira e liu. Ia au mani taroga vua e levu na taro meu vakacala kina na nona vakabauta. A seva na noqu inaki ni a vakamacalataka na nona vakabauta qai vakayagataka na iVolatabu me sauma kina na noqu taro kece.”
E vulica o Patricia ni na rawati ga na marau dina kei na inuinui e dei nida kila vinaka na Kalou kei na nona inaki, sega ni vanua eda toki kina se ilavo eda rawata. (Joni 17:3) E vulica tale ga o Patricia, ni yaca ni Kalou dina o Jiova. (Same 83:18) E wilika tale ga ena iVolatabu ni sa vakarau vakaotia na Kalou na bula dravudravua kece ni vakayagataka na nona Matanitu, e kena tui o Jisu Karisito. (Taniela 7:
Vakacava mo vakatikitikitaka nomu gauna mo vulica na iVolatabu? Na ivola uqeti vakalou qo ena vukei iko mo kila na veika e bibi cake ena nomu bula, mo vakatulewa vakayalomatua, mo marau tale ga qai dei na nomu inuinui ni o vosota tiko na ituvaki dredre.


text: 17 Erau takosovi Amifipoli kei Apolonia, rau yaco sara i Cesalonaika,+ e tiko kina e dua na nodra valenilotu na Jiu.2 E curu i loma o Paula me vaka ga na nona ivakarau,+ qai veivosakitaka kei ira na iVolatabu ena tolu na siga ni vakacecegu.+3 E vakamacalataka qai vakadinadinataka mai na ka e volai kina ni na vakararawataki mada na Karisito,+ me na vakaturi tale ga mai na mate,+ e kaya: “Qo sara ga na Karisito, o Jisu au vunautaka tiko vei kemuni.”4 Era mani vakabauta eso, ra mai maliwai rau sara o Paula kei Sailasa,+ era vakayacora tale ga qo e levu na kai Kirisi era dau qarava na Kalou, wili tale ga kina e levu na marama kilai.5 Ia ena nodra vuvu na Jiu,+ era sa qai soqoni ira vata mai eso na daucaka ca era wavoki wale tu ga ena makete mera vakatubuca ena koro. Era curuma vakaukaua na vale nei Jesoni nira via kauti rau vakasaurara o Paula kei Sailasa vei ira na sa maue voli ena koro.6 Nira sega ni kunei rau, era qai yarataki Jesoni yani kei na so tale na veitacini vei ira na iliuliu ni koro, era kacivaka: “O rau na vakaleqa tiko na vuravura taucoko erau sa tiko tale ga qo vei keda,+7 ia e qai maroroi rau o Jesoni me nona vulagi. O ira kece na tagane qo era saqata na lawa i Sisa,* era kaya ni dua tale tiko ga na tui o Jisu.”+8 Na vosa ya era cudru sara ga kina na lewenivanua kei ira na iliuliu ni koro.9 Era mani vakaukauataki Jesoni kei ira na kena vo mera solia e dua na umailavo me kedra isere, oti era sa qai sereki.10 Ni sa buto na vanua, era talatala na veitacini vei rau o Paula kei Sailasa me rau gole i Peria. Ni rau yaco yani, erau lako sara ina nodra valenilotu na Jiu.11 Era yalorawarawa vakalevu na Jiu mai Peria ni vakatauvatani kei ira mai Cesalonaika, ni gauna era rogoca kina na vosa, e gu na lomadra mera dikeva vinaka na iVolatabu e veisiga mera vakadeitaka kina se dina na ka era rogoca se sega.12 Era mani vakabauta e levu, wili tale ga kina eso na turaga kei na marama rogo ni Kirisi.13 Nira rogoca na Jiu mai Cesalonaika ni sa lai vunautaka tale ga o Paula na vosa ni Kalou i Peria, era mani lako tale ga i kea mera lai vakaucaca vei ira na lewenivanua mera cudru kina.+14 Era vukitotolo sara na veitacini mera talai Paula me muri sobu i baravi,+ ia erau tiko laivi mai o Sailasa kei Timoci.15 Ia o ira na kauti Paula era kauti koya sara i Aceni. Nira sa lesu, sa qai vakaroti ira o Paula mera lai tukuna vei Sailasa kei Timoci+ me rau lako totolo yani vua.16 Ni waraki rau tiko o Paula mai Aceni, e votivoti sara ga vua ni raica na sinai ni koro ena matakau.17 Mani veivosaki kei ira na Jiu ena nodra valenilotu kei na so tale era dau qarava na Kalou. E veivosaki tale ga e veisiga ena makete vei ira na dau tu kina.18 Ia era qai veiba vata kei koya eso na Epikuro* kei na Sitoike.* Era kaya eso: “Na cava e via kaya tiko na karakivosa qo?” Eso tale era kaya: “O ka qo e vaka e nodra mata tiko mai na kalou tani.” Baleta ni vunautaka tiko na itukutuku vinaka kei Jisu kei na veivakaturi.+19 Era tauri koya ra qai kauti koya ina Areopakasi,* era kaya: “Vakamacalataka mada vei keimami na ivakavuvuli vou o tukuna tiko.20 Ni o kauta tiko mai eso na ivakamacala e duatani e daliga i keimami. Keimami via kila tale ga na ibalebale ni veika qo.”21 E dau nodra ivakarau na kai Aceni kei ira na vulagi era tiko* e kea mera vakamacalataka se rogoca eso na ka vou.22 Mani tucake o Paula ena lomadonu ni Areopakasi+ qai kaya:“Kemuni na kai Aceni, au raica ni oni gumatuataka na sokalou ni vakatauvatani kei ira tale eso.+23 Kena ivakaraitaki, niu lako voli meu vakaraica na ka oni dau soro kina, au raica sara e dua na icabocabonisoro e volai kina ‘Vua na Kalou e Tawakilai.’ O koya sara ga na kalou tawakilai oni qarava tiko qori, au mai vunautaka qo vei kemuni.24 Na Kalou e buli vuravura kei na ka kece e tu kina, o koya qo na Turaga ni lomalagi kei na vuravura,+ e sega gona ni vakaitikotiko ena valenisoro e caka ena liga,+25 e sega tale ga ni qaravi ena liga ni tamata,+ ni o koya ga e solia vei keda kece na bula, na icegu,+ kei na ka kece ga.26 E bulia na matatamata kece mai na dua ga na tamata,+ mera tawana na yasa i vuravura kece.+ E lesia tale ga na Kalou na nodra gauna kei na iyalayala ni vanua mera tiko kina,+27 mera vakasaqara na Kalou, de dua era na vakayayamo ra qai kunei koya sara,+ ni sega ni yawa o koya vei keda yadua.28 Ni o koya ga e buli keda, e vakavuna tale ga noda bula tiko kei na noda yavala me vaka ga era kaya eso na nomuni dauniserekali, ‘Eda luvena* tale ga o keda.’29 “O koya gona nida luve* ni Kalou,+ meda kua ni nanuma ni Kalou e vaka na koula se siliva se vatu, se ka e bulia na tamata ena nona maqosa kei na nona vakasama ga.+30 Dina ni vakalaiva voli mai na Kalou na gauna ni lecaika oya,+ ia qo sa tukuna o koya vei ira kece ena veivanua mera veivutuni.31 Ni sa lokuca o koya e dua na siga me lewai+ vuravura kina ena yalododonu ena liga i koya e lesia, e vakarautaka tale ga e dua na ivakadei vei ira kece ni sa vakaturi koya mai na mate.”+32 Nira rogoca na veivakaturi mai na mate, eso era veivakalialiai.+ Eso tale era kaya: “Keimami na rogoci iko tale ena ka qo.”33 Mani biuti ira o Paula,34 ia eso na tagane era mai tomani koya ena nodra sa vakabauta, wili kina o Taionisio, na turaganilewa ni Areopakasi, e dua tale ga na marama na yacana o Tamarisi, kei na so tale.