text:
O “Lomana na Kainomu me Vaka Nomu Lomani Iko”?
“Mo lomana na kainomu me vaka nomu lomani iko.”
SERE: 73, 36
1, 2. E vakaraitaka vakacava na iVolatabu na bibi ni loloma?
NA LOLOMA na itovo talei duadua i Jiova. (1 Joni 4:16) Na imatai sara ga ni ibulibuli i Jiova o Jisu, erau qai bula vata voli mai lomalagi ena dua na gauna balavu. E vulica kina o Jisu na nona dauloloma na Kalou. (Kolo. 1:15) E vakaraitaka o Jisu na loloma vata ga qori ena nona bula voli e lomalagi, vaka kina e vuravura. Eda nuidei gona ni nodrau veiliutaki o Jiova kei Jisu ena yavutaki tawamudu ena loloma.
2 Ni tarogi o Jisu se cava na ivunau levu duadua ena Lawa, e kaya: “ ‘Mo lomani Jiova na nomu Kalou ena lomamu taucoko, ena nomu vinaka taucoko, kei na nomu vakasama taucoko.’ Qo na ivunau levu duadua, na kena imatai tale ga. E vaka kina na kena ikarua, ‘Mo lomana na kainomu me vaka nomu lomani iko.’”
3. O cei na ‘kainoda’?
3 Ni oti ga nona tukuna o Jisu meda lomani Jiova, e cavuta tarava na noda lomani ira na kainoda. E dusia qori ni bibi meda vakaraitaka na loloma vei ira kece na tamata. O cei gona na ‘kainoda’? Ke da vakawati, na kainoda voleka duaduana watida. Era kainoda tale ga na lewe ni vavakoso vaKarisito, o ira na tacida vakayalo era qarava na Kalou dina. Era okati tale ga mera kainoda o ira eda sotava ena cakacaka vakaitalatala. Nida qaravi Jiova da qai muria na ivakavuvuli i Luvena, eda na lomani ira vakacava na kainoda?
LOMANI WATIMU
4. Eda sega ni uasivi, ia e se rawa tiko ga vakacava ni marautaki na bula vakawati?
4 A tauyavutaka o Jiova na imatai ni vakawati ena nona buli Atama kei Ivi qai vakaduavatataki rau. A nona inaki me rau marau, me tawamudu nodrau vauci vata me qai tawani vuravura nodrau kawa. (Vkte. 1:
5. E bibi vakacava ena bula vakawati na loloma?
5 E tukuna na iVolatabu ni loloma
6, 7. (a) Na cava e tukuna na iVolatabu me baleta na veiliutaki? (b) Na cava me cakava na tagane vakawati vei watina?
6 E bibi dina na loloma ena ituvatuva ni veiliutaki e tauyavutaka na Kalou. E tukuna o Paula: “Au vinakata moni kila ni 1 Kor. 11:3) Ia e sega ni tukuni me dau vakacolasau o koya e veiliutaki. Kena ivakaraitaki, o Jiova e dau lewai Karisito vakayalololoma, e sega ni nanumi koya ga qai rawarawa vei Jisu me vakamalumalumu. E marautaka o Jisu na veiliutaki vakayalololoma i Tamana ena nona kaya: “Niu lomani Tamaqu.” (Joni 14:31) Ena sega ni tukuna qori o Jisu ke a voravora qai dau vakasaurarataki koya o Jiova.ulu ni tagane yadua o Karisito, e ulu ni yalewa na tagane, e ulu i Karisito na Kalou.” (
7 E ulu i yalewa o tagane vakawati, ia na iVolatabu e vakaroti ira na tagane mera “rokovi” watidra. (1 Pita 3:7) Dua na sala era na cakava kina qori nodra kauaitaka na ka era gadreva, ra qai doka na nodra nanuma. E kaya na Vosa ni Kalou: “Kemuni na tagane vakawati, ni lomani ira tiko ga na watimuni me vaka ga nona lomana na ivavakoso na Karisito qai solia kina nona bula.” (Efeso 5:25) Io, e solia sara mada ga nona bula o Jisu vei ira nona imuri. Ni vakatotomuria na tagane vakawati na veiliutaki yalololoma i Jisu, ena rawarawa vei watina me dokai koya qai vakamalumalumu vua.
LOMANI IRA NA TACIMU VAKAYALO
8. Meda raici ira vakacava na tacida vakayalo?
8 Vica vata na milioni e veiyasa i vuravura era qaravi Jiova, era vakatokai ena yacana ra qai cakava na lomana. Meda raici ira gona vakacava na tacida era qaravi Jiova? E sauma na Vosa ni Kalou: “Meda caka vinaka vei ira na tamata kece, vakauasivi vei ira eda vakabauta vata.” (Kala. 6:10; wilika Roma 12:10.) E vola na yapositolo o Pita: “Qo ni oni sa vakasavasavataki kemuni ena nomuni talairawarawa ina ivakavuvuli dina, sa sega kina ni veivakaisini na nomuni veilomani vakaveitacini. O koya gona, me vu sara ga mai lomamuni na nomuni veilomani.” E tukuna tale ga o Pita vei ira na tacina vakayalo: “E bibi duadua moni dau veilomani vakalevu.”
9, 10. Na cava era duavata kina na dauveiqaravi ni Kalou?
9 Nida lomani ira vakalevu na tacida era qaravi Jiova, eda sa mai lewena kina e dua na isoqosoqo e duatani duadua e vuravura taucoko. Kena ikuri, nida lomani Jiova da qai muria nona lawa, e tokoni keda ena vuku ni yalona tabu se igu tawarairai e kaukaua duadua e lomalagi kei na vuravura. Qori e rawa kina nida marautaka na duavata vakamataveitacini e vuravura raraba.
10 Ni vakamacalataka tiko o Paula na bibi ni noda veilomani vakamataveitacini, e vola kina: “Moni vakaisulu ena yalo ni veikauaitaki dina, yalololoma, yalomalumalumu, yalomalua, kei na vosovoso. Moni dau yalorawarawa, ni dau veivosoti tale ga vakarawarawa ke dua e didivaka e dua na ka vua e dua tale. Moni dau veivosoti me vaka ga na nona vosoti kemuni vakarawarawa o Jiova. Ia me kena ilutua, moni sulumaka na loloma ni qo na ivau vinaka duadua ni duavata.” (Kolo. 3:
11. Na cava na ivakatakilakila ni isoqosoqo i Jiova?
11 Na veilomani dina kei na duavata e keda ivakatakilakila na dauveiqaravi i Jiova nida lotu dina, ni a tukuna o Jisu: “Na ka qo era na kila kece kina ni dou noqu tisaipeli, ke dou veilomani.” (Joni
KUMUNI “E DUA NA ISOQOSOQO LEVU”
12, 13. Na cava e cakava tiko nikua na “isoqosoqo levu”? Cava sa voleka nira marautaka?
12 Dua na iwiliwili levu ni dauveiqaravi i Jiova era “isoqosoqo levu . . . mai na veimatanitu kece, veiyavusa, veimatatamata, kei na duivosavosa.” Era “tucake tu ena mata ni idabedabe vakaturaga [ni Kalou] kei na mata ni Lami [o Jisu Karisito].” O cei o ira qo? “O ira qo era bula sivia na veivakararawataki levu, era savata na nodra isulu balavu ra qai vakavulavulataka ena dra ni Lami,” nira cakacakataka nodra vakabauta na isoro ni veivoli i Jisu. E tubu tiko ga na kedra iwiliwili na “isoqosoqo levu,” era lomani Jiova kei na Luvena, ra qai “cabora vua [na Kalou] na veiqaravi tabu ena siga kei na bogi.”
13 Sa voleka me vakarusa na Kalou na vuravura ca qo ena “veivakararawataki levu.” (Maciu 24:21; wilika Jeremaia 25:
14. Sa vakacava na tubu ni isoqosoqo levu?
14 Ni tekivu ena 1914 na iotioti ni veisiga, era le vica toka ga na udolu na dauveiqaravi i Jiova e vuravura raraba. Nira lomani ira na kainodra, salavata kei na veitokoni ni yalo tabu ni Kalou, era gugumatua kina ena cakacaka vakavunau na ivovo ni lotu vaKarisito lumuti. Cava e yaco kina? Era kumuni rawa kina nikua e dua na isoqosoqo levu era nuitaka na bula e vuravura. Eda sa le 8 na milioni na iVakadinadina i Jiova qai sivia na 115,400 na ivavakoso e vuravura raraba. Io, e tubu tiko ga na keda iwiliwili. Kena ivakaraitaki, e sivia na 275,500 na tacida era papitaiso ena yabaki vakacakacaka ni 2014
15. Vakamacalataka na rabailevu ni kena vunautaki na itukutuku vinaka.
15 E vakasakiti na rabailevu ni kena vunautaki na itukutuku vinaka. Sa tabaki na noda ivola vakaivolatabu ena 700 vakacaca na vosa. Na Vale ni Vakatawa e mekesini veisoliyaki levu duadua e vuravura, e sivia na 52 na milioni na ilavelave e tabaki e veivula ena 247 na vosa. Me yaco mai qo sa tabaki e sivia na 200 na milioni na ivola Na Cava Sara Mada e Kaya na iVolatabu? qai tabaki ena 250 vakacaca na vosa.
16. Na cava e tubu tiko ga kina na isoqosoqo i Jiova?
16 Na tubu vakasakiti e rawati nikua e vu mai na noda vakabauta na Kalou kei na noda ciqoma ni iVolatabu e uqeti vaKalou. (1 Ces. 2:13) Ia e vakasakiti duadua na noda toso vinaka vakayalo na dauveiqaravi i Jiova, dina ni veitusaqati qai veivakacacani o Setani, “na kalou ni veika vakavuravura qo.”
LOMANI IRA TIKO GA NA SO TALE
17, 18. Me vakacava na noda itovo vei ira na sega ni vakabauta?
17 Me vakacava na noda itovo vei ira na sega ni qarava na Kalou dina? Ena noda cakacaka vakavunau, e duidui na nodra veiciqomi na lewenivanua
18 Ke dua na itaukeinivale e sega ni taleitaka na noda itukutuku se vosataki keda vakaca, eda na lomani ira tiko ga. Eda na vakatotomuri Jisu: “Ni vakasewasewani e sega ni veivakasewasewani lesu. Ni vakararawataki e sega ni veivakarerei, ia e vakanuinui tiko ga vei [Jiova] e dau lewa vakadodonu.” (1 Pita 2:23) Nida maliwai ira na tacida vakayalo se so tale, eda na yalomalumalumu qai muria na ivakasala: “Ni kua ni sauma na ca ena ca se na veivakasewasewani ena veivakasewasewani, moni sauma ena vosa ni veivakalougatataki.”
19. Na ivakavuvuli cava e tukuna o Jisu me baleta na keda meca?
19 Na yalomalumalumu ena vukei keda meda muria na ivakaro bibi i Jisu. Ena nona ivunau ena ulunivanua ni veiolive, e kaya: “Dou rogoca ni a tukuni, ‘Mo lomana na kainomu, mo cata na kemu meca.’ Ia au kaya vei kemudou: Lomani ira tiko ga na kemudou meca, masulaki ira tale ga era vakacacani kemudou, me kilai kina ni dou luvei Tamamudou e tiko mai lomalagi, ni dau vakacabea na matanisiga vei ira na daucaka ca kei na daucaka vinaka, e vakatauca tale ga na uca vei ira na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.” (Maciu 5:
20. Na cava eda kaya kina ni na robota na vuravura vou na noda lomana na Kalou kei na kainoda? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
20 Ena noda bula kece, meda vakaraitaka na dauveiqaravi i Jiova ena noda ivalavala kei na ka eda cakava nida lomani Jiova kei ira na kainoda. Kena ivakaraitaki, ke sega nira taleitaka eso na itukutuku vinaka, eda na lomani ira na kainoda ena gauna era gadreva kina na veivuke. E vola na yapositolo o Paula: “Mo kua ni dinautaka e dua na ka vua e dua, moni veilomani ga, ni o koya e lomana na kainona e muria vinaka na lawa. Ni kaya na lawa, ‘Mo kua ni veibutakoci, mo kua ni laba, mo kua ni butako, mo kua ni kocokoco,’ se mani vunau cava tale e tu, e umani taucoko ga ena vosa qo, ‘Mo lomana na kainomu, me vaka nomu lomani iko.’ O koya e dau loloma ena sega ni caka ca vua na kainona, o koya gona e dau loloma ena muria vinaka sara ga na lawa.” (Roma 13:


c: text/html

text:
ITUVAKI DREDRE
Kilai na Uto ni Leqa
O vakabauta ni rawa ni walia na kawatamata na levu ni leqa e vakavuna na noda sega ni bula vakacegu kei na sautu, qai rivarivabitaki kina noda veigauna se bera mai? Me rawati qori, ena vinakati meda kila sara ga na uto ni leqa.
Kena ivakaraitaki, a tauvimate o Tom mani mate sara. Cava e mate kina? A vola na vuniwai e veiqaravi tiko ena valenibula a curu kina o Tom: “Ni laurai vua na imatai ni ivakatakilakila ni mate, e sega ni dua e via vaqaqa na vu ni nona tauvimate. Era solia tiko ga vua na wainimate me vinaka kina nona bula.”
Vakacava qori tale ga na ka era cakava tiko na kawatamata ena ituvaki leqataki eda bula donuya tu qo? Kena ivakaraitaki, nira saga na veimatanitu me tarovi na basulawa—ena buli na kena lawa, vakavinakataki na nodra ivakarau ni veiqaravi na ovisa, qai biu na vidio ena so na vanua mera yadravi kina na lewenivanua. Na veika qori e yaga ena so na sala, ia e sega ni tarova rawa na vakayacori tiko ni basulawa. Na nona itovo e dua ena vakavotui kina nona rai, ka e vakabauta, kei na ka e vinakata.
E vakila o Daniel e tiko ena Ceva kei Merika na dredre ni bula vakailavo, e kaya: “E totoka tu na bula e liu. Keitou sega ni leqataki ira na daubutako era vakaiyaragi. Ia ena gauna qo sa sega na bula sautu ena veitauni se koro. Na kena vakilai na leqa vakailavo ni matanitu e vakavotuya nodra itovo e levu—oya na kocokoco kei na nodra sega ni mareqeta na bula, se ka era taukena eso tale.”
Eda na vakatoka e dua na tagane o Iliesa, a qai vulica na iVolatabu ni oti nona drovaka na veisei e yaco tiko ena nona vanua ena tokalau e loma. E kaya: “Levu vei ira na cauravou ena vanua au tiko kina era veiuqeti sara ga nodra vuvale, iliuliu vakapolitiki, kei na iliuliu ni lotu mera vakaitavi ena ivalu, me kilai kina nira tamata qaqa. Era va tale ga qori na ito kadua! Au vakadinata ni maumau wale na noda nuitaki ira na iliuliu vakatamata.”
Ka e kaya e dua na ivola ni vuku makawa:
-
“Ni ca na malele ni lomana mai na gauna sara e se gone kina.”—Vakatekivu 8:21.
-
“E dau veivakaisini duadua ga na loma ni tamata qai rerevaki. O cei me kila rawa?”—Jeremaia 17:9.
-
“E vu mai na loma ni tamata na vakanananu ca, na laba, . . . na veiyacovi tawadodonu, na butako, na lasu.”—Maciu 15:19.
E sega ni kunea rawa na kawatamata na iwali ni itovo ca eda sucukaya mai. Me vaka eda dikeva ena ulutaga sa oti, ni sa qai torosobu ga na itovo ca nikua. (2 Timoci 3:1-5) Na levu mada ga ni kila sa tu nikua, kei na kena torocake na sala ni vakauitukutuku e sega ni walia rawa na leqa qori! Cava gona eda sega ni bula vakacegu tiko kina se meda taqomaki? Vakacava sa sivia tale na ka eda namaka, ia e lailai na ka eda rawa ni cakava? Eda na rawa ni bula sautu e vuravura?
SA RUI DREDRE NA NODA SASAGA?
Ke rawa mada ga ni wali vakacakamana na itovo ca, eda na sega ga ni rawa ni veisautaka na vuravura qo meda taqomaki se vakacegui kina. Na vuna? Ni vakaiyalayala ga noda kaukaua.
Kena dina qo: “E sega ni vu vua na tamata . . . me lewa na nona ilakolako.” (Jeremaia 10:23) Eda sega ni buli meda lewai keda ga. Io eda sega tale ga ni buli meda lewai ira eso tale, me vaka ga noda sega ni buli meda bula e wai, se maliwalala!
Vakasamataka mada qo: Vakacava era dau taleitaka na tamata me tukuni vei ira na ivakarau ni bula se itovo mera muria? Era dau taleitaka me lewai na nodra rai me baleta na vakalutu, vakatauitotogi, se na sala mera vakadodonutaki kina na luvedra? Qo eso na ka e dau vakavuna na veisei. Ena rairai dredre toka me ciqomi, ia e vakaibalebale na ka e tukuna na iVolatabu. E sega vei keda na kaukaua se dodonu meda lewai ira eso tale. O cei ga e rawa ni vukei keda?
Io na Dauveibuli ga ena vukei keda. Na vuna? Ni buli keda! Era nanuma eso ni sa guilecavi keda na Kalou, ia e sega ni dina qori. Eda rawa ni vakadinata nona kauaitaki keda ena ivakasala vuku ena iVolatabu. Nida kila vinaka na ivola vakasakiti qori, ena matata na veika e baleti keda, kei na vu ni noda rarawa. Sa rauta me vola e dua na vuku ni Jamani, “era sega ni bau vuli na tamata kei na veimatanitu ena veika sa yaco oti, ra sega tale ga ni veisautaka nodra ivalavala.”
ENA TAQOMAKI KEDA NA VUKU ENA IVOLATABU!
E tukuna va qo e dua na tamata vuku, “ena qai kilai ga o koya e vuku ena ka kece e cakava.” (Luke 7:35) Kena ivakaraitaki, e volai ena Aisea 2:22: “Moni kua ni nuitaka na tamata moni vinaka kina.” Ena taqomaki keda na ivakasala qori meda kua ni nuitaka e dua na ka ena sega ni yaco dina, meda kua tale ga ni namaka vakasivia na ka. E kaya o Kenneth, e tiko ena dua na vanua e dau yaco kina vakalevu na itovo voravora ena Noca kei Merika: “Era yalataka na daunipolitiki kece nira na vakavinakataka na bula, ia e dreve ga. Nodra sega ni rawata na veika era yalataka e vakadinadinataka na ka e kaya na iVolatabu.”
E vola o Daniel sa cavuti oti mai: “Au vakadinata e veisiga na nodra sega ni rawa ni veiliutaki vakavinaka na tamata. . . . E sega ni ivakadei vinaka ni veigauna se bera mai nomu nuitaka nomu ilavo maroroi ena baqe, se na peniseni. Au dau raici ira e levu nira rarawataka vakalevu na ituvaki va qo.”
E sega ni taqomaki keda ga na iVolatabu ena veika tawanamaki, ia e vakarautaka na inuinui eda na vakarau dikeva yani qo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 15 E tara tiko ga o koya eso na nona vale ena Koro i Tevita, e vakarautaka e dua na vanua me tiko kina na Kato ni Kalou dina qai birika e dua na kena valelaca.+2 E kaya sara o Tevita: “Me kua tale ni dua e colata na Kato ni Kalou dina, o ira ga na Livai ni digitaki ira o Jiova mera colata na Kato i Jiova, mera qaravi koya tiko ga.”+3 E soqoni ira sara na Isireli kece o Tevita e Jerusalemi mera kauta cake na Kato i Jiova ina vanua sa vakarautaka tu.+4 E soqoni ira na kawa nei Eroni+ kei ira na Livai+ o Tevita:5 vei ira na luvei Koaca, o Urieli na iliuliu kei na le 120 na tacina,6 vei ira na luvei Mirari, o Asaia+ kei na le 220 na tacina,7 vei ira na luvei Kerisomi, o Joeli+ na iliuliu kei na le 130 na tacina,8 vei ira na kawa nei Elisafani+, o Semaia na iliuliu kei na le 200 na tacina,9 vei ira na kawa nei Epironi, o Ilieli na iliuliu kei na le 80 na tacina,10 vei ira na kawa nei Usieli,+ o Aminatapi na iliuliu kei na le 112 na tacina.11 E kacivi rau tale ga na bete o Setoki+ kei Epaiaca+ o Tevita, kei ratou na Livai o Urieli, o Asaia, o Joeli, o Semaia, o Ilieli, kei Aminatapi,12 qai kaya vei ratou: “O kemudou na turaga ni mataqali na Livai. Dou vakasavasavataki kemudou kei ira na tacimudou, mo dou kauta cake mai na Kato i Jiova na Kalou ni Isireli ina vanua au sa vakarautaka tu.13 Ni dou sega ni colata ena imatai ni gauna,+ e waqa mai kina vei keda+ na cudru i Jiova na noda Kalou, nida sega ni vakasaqara me vaka na kena ituvatuva dodonu.”+14 Era vakasavasavataki ira sara na bete kei ira na Livai mera kauta cake na Kato i Jiova na Kalou ni Isireli.15 Era qai colata na Kato ni Kalou dina na Livai me vaka e vakaroti Mosese kina o Jiova, nira vakaivuataka+ e tabadra.16 E kaya sara o Tevita vei ira na nodra iliuliu na Livai mera lesia na tacidra era daulagasere mera lagasere ena marau nira vakayagataka na iyaya ni vakatagi: na ivakatagi vakawa, na api,+ kei na sibali.+17 O ira na Livai era lesi Imani+ na luvei Joeli kei na so na tacina, o Esafa+ na luvei Perekaia, vei ira na luvei Mirari na tacidra o Icani+ na luvei Kusaia.18 Era tomani ira na tacidratou ena ikarua ni iwasewase,+ o Sakaraia, o Peni, o Jasieli, o Simiramoci, o Jieli, o Uni, o Iliapi, o Penaia, o Mesea, o Maticaia, o Elifileu, kei Mikinaia kei Opeti-itomi kei Jaeli era ivakatawa ni matamata.19 O ratou na daulagasere o Imani,+ o Esafa+ kei Icani, me ratou qiria na sibali+ kopa,20 o Sakaraia, o Asieli, o Simiramoci, o Jieli, o Uni, o Iliapi, o Mesea, kei Penaia eratou qiria na ivakatagi vakawa e vakarogotaki ena Alamoca,*+21 o Maticaia,+ o Elifileu, o Mikinaia, o Opeti-itomi, o Jaeli, kei Asasaia eratou qiria na api e vakarogotaki ena Seminica,*+ me ratou liutaka,22 o Kinanaia+ na nodra iliuliu na Livai e raica na ilakolako, ni kenadau kina,23 o Perekaia kei Elikana erau ivakatawa ni matamata ni Kato.24 O ratou na bete, o Sipanaia, o Jiosafati, o Nicaneli, o Emasai, o Sakaraia, o Penaia, kei Eliesa eratou uvuca na biukila me rogolevu ena mata ni Kato ni Kalou dina,+ o Opeti-itomi kei Jiaia erau ivakatawa ni matamata ni Kato.25 E qai lako yani o Tevita, o ira na qase ni Isireli, kei na nodra turaga na vica vata na udolu mera kauta cake mai na kato ni veiyalayalati i Jiova mai na vale i Opeti-itomi+ nira marau vakalevu.+26 Ni vukei ira na Livai na Kalou dina mera colata mai na kato ni veiyalayalati i Jiova, era cabora e vitu na luvenibulumakau tagane kei na vitu na tamanisipi.+27 E dara o Tevita na isulu balavu tabaleka, na isuludina, vaka kina o ira na Livai era colata na Kato, o ira na daulagasere, kei Kinanaia e liutaka na ilakolako kei ira na daulagasere, e dara tale ga o Tevita na efoti lineni.+28 Era kauta cake tiko na Isireli kece na kato ni veiyalayalati i Jiova ena kaila ni reki,+ era uvuca na davui,* na biukila,+ na sibali, era qiria me rogolevu na ivakatagi vakawa kei na api.+29 Ia ni yaco na kato ni veiyalayalati i Jiova ena Koro i Tevita,+ e rai sobu mai na katubaleka o Maikali na luvei Saula+ e raici Tui Tevita sara ni veiladeyaki tiko ena marau, mani beci koya e lomana.+


text:
ITALANOA 79
Taniela ena Qara ni Laione
OILEI! E vaka me leqataki vakalevu na bula i Taniela. Ia, era sega ni vakamavoataki koya na laione! O kila na vuna? O cei a biuti Taniela ina qara ni laione? Meda raica mada.
E tui tiko kei Papiloni ena gauna oqo o Taraiase. E taleitaki Taniela vakalevu ni turaga vuku qai dau veikauaitaki. E digitaki koya sara ga o Taraiase me iliuliu levu ni nona matanitu. E vakavuna mera vuvutaki Taniela kina e so tale era vakaitutu ena matanitu. Ra qai nakita e dua na ka ca me baleti koya.
Era lai kaya vei Taraiase: ‘Keimami sa lomavata kemuni na tui mo ni bulia e dua na lawa, me kua ni dua na tamata e masu vua na nona kalou me oti mada e 30 na siga. Ia mera masu ga vei kemuni. Ke dua e talaidredre, me qai biu ina qara ni laione.’ E sega ni kila o Taraiase se cava era vinakata kina me buli na lawa oya. Ia e nanuma o koya ni vinaka nodra vakatutu, mani vola sara e dua na kena lawa. Ia na lawa oqo sa na sega ni veisau rawa.
Ni sa kila o Taniela na veika e baleta tiko na lawa, e lesu ina nona vale me lai masu, vaka ga a dau cakava e liu. Era kila na tamata ca ni na sega ni muduka o Taniela na nona dau masu vei Jiova. Ia era marau baleta nira nanuma ni sa na mana na nodra inaki ca.
E rarawataka vakalevu o Taraiase ni sa qai kila na vuna era vakatura kina na lawa o ira na ilawalawa oqo. Ia sa sega ni rawa ni veisautaka, mani vakarota kina me biu o Taniela ina qara ni laione. Ia e vosa vei Taniela na tui qai kaya: ‘Au vakanuinui vua na Kalou o qarava tiko me vakabulai iko.’
E rarawa sara vakalevu o Taraiase qai sega ni moce rawa ena bogi oya. Ni qai mataka mai, sa cici yani ina qara ni laione. O rawa sara ga ni raici koya ni sa kacivi Taniela tiko. E kaya: ‘I Taniela na tamata ni Kalou bula! E a vakabulai iko li na nomu Kalou mai vei ira na laione?’
E sauma yani o Taniela: ‘A tala mai na Kalou na nona agilosi qai sogota na gusudra na laione.’
E marautaka vakalevu na tui qai vakarota me kau tani mai na qara ni laione o Taniela. Mera qai biu yani kina o ira na tamata ca era a bukiveretaki Taniela. Ni se bera mada ga nira tau vinaka yani i ra sa kati ira na laione, qai musuka na suidra taucoko.
Sa qai vola o Tui Taraiase vei ira na lewe ni nona matanitu: ‘Au sa vakarota mo ni rokova kece na Kalou i Taniela. E dau cakamana levu. A vakabulai Taniela mai vei ira na laione.’


text:
O se Nanuma Tiko?
O bau wilika vinaka na itabataba ni Vale ni Vakatawa era se qai tabaki oti ga? Raica mada ke o rawa ni sauma e vica na taro qo:
Na cava e vakatara kina o Jiova na ivalu e Isireli makawa?
E yalololoma o Jiova. Ia ena so na ituvaki, e vakatara na ivalu ni sa takalevu na ivalavala ca kei na ivalavala tawadodonu e rawa ni vakaleqa nodra bula nona tamata. Na Kalou ga e lewa o cei mera vakaitavi ena ivalu kei na gauna me vakayacori kina.—w15 1/11, t. 4-5.
Na ka bibi cava mera cakava na itubutubu nira tuberi luvedra itabagone mera qaravi Jiova?
Bibi mera lomani luvedra itabagone, mera yalomalumalumu tale ga ena nodra ivakaraitaki. Mera yalomatua tale ga na itubutubu, mera saga mera kilai ira vinaka na luvedra.—w15 15/11, t. 9-11.
Na cava e sega kina ni isosomi kei Pita na tui tabu?
E sega ni tukuni ena Maciu 16:17, 18 ni ulu ni ivavakoso vaKarisito na yapositolo o Pita. Na iVolatabu e sega ni vakamacalataka ni lesi o Pita ena dua na itavi cecere, e tukuna ga ni o Jisu na vatu ni tutunivale ni ivavakoso. (1 Pita 2:4-8)—w15 1/12, t. 12-14.
Na cava meda nanuma tiko ni bera nida vosa?
Me rawa ni veiuqeti na yameda, bibi meda nanuma tiko na (1) gauna meda vosa kina (Dauv. 3:7), (2) ka meda tukuna (Vkai. 12:18), kei na (3) ivakarau ni noda vosa (Vkai. 25:15).—w15 15/12, t. 19-22.
Na ivalavala sega ni daudina cava meda qarauna na lotu vaKarisito?
Eda na sega ni lasu na lotu vaKarisito dina se vakaucaca. Eda na sega ni vakauta e dua na itukutuku lasu, se vakararawataka eso tale, eda na sega tale ga ni veidabui se butako.—wp16.1, t. 5.
O cei o ira na “iliuliu ni bete” e cavuti ena iVolatabu?
Na matavosa “iliuliu ni bete” e dusi ira na veiliutaki ena veiqaravi vakabete, okati kina o ira na veiqaravi tu vakabete levu era sa vakacegui.—wp16.1, t. 10.
Na cava meda cakava ke dua e vakayagataka na waini kei na madrai ena iVakananumi?
Eda na sega ni vakalevulevui koya. O koya e lumuti dina ena sega ni vinakata me vakalevulevui; se kaburaka wavoki nona veiwekani kei na Kalou. (Maciu 23:8-12) —w16.01, t. 23-24.
Na cava eda vulica ena nodrau veitokani o Jiova kei Eparama?
E vulica na veika me baleti Jiova o Eparama, de dua e vakavulici koya kina o Semi. E vulica o Eparama na ka e cakava vua o Jiova kei na nona vuvale. Eda rawa ni cakava tale ga qori.—w16.02, t. 9-10.
A vidai vakacava na iVolatabu me tiko na kena wase kei na tikina?
Ena ika13 ni senitiuri, a vida vakawase na iVolatabu o Stephen Langton e dua na italatala. Era se wasewasea makawa sara na vunivola ni Jiu na tikinivolatabu ena iVolatabu vakaIperiu. Ia ena ika16 ni senitiuri sa qai cakava tale ga qori o Robert Estienne ena iVolatabu vaKirisi.—wp16.2, t. 14-15.
Vakacava e kauti Jisu o Setani ina valenisoro me temaki koya?
Eda sega ni vakadeitaka qori. E rawa ni vakaibalebaletaka na Maciu 4:5 kei na Luke 4:9 ni a kau e kea ena raivotu o Jisu se duri tu ena dua na vanua cere ena yasa ni valenisoro.—w16.03, t. 31-32.
Sala cava e vaka kina na tegu nomu cakacaka vakaitalatala?
E lutu vakamalua na tegu, e veivakabulabulataki qai veivakacegui. Na tegu e nona veivakalougatataki na Kalou. (Vkru. 33:13) E va tale ga qori na noda gugumatua ena cakacaka vakaitalatala na dauveiqaravi kece ni Kalou.—w16.04, t. 4.


text:
ITALANOA 29
Na Vuna a Dro Kina o Mosese
RAICI Mosese mada e sa dro tani tiko mai Ijipita! O raici rau na tagane erau cemuri koya tiko? O kila na vuna erau via vakamatei koya kina? Meda raica mada.
A susugi o Mosese ena vale i Fero, na iliuliu kei Ijipita. E tamata vuku qai rogo na yacana. Ia, e kila vinaka tu o koya ni sega ni kai Ijipita, ni rau Isireli na nona itubutubu rau qai bobula tale ga.
Ni sa yabaki 40 o Mosese, a via lai raici ira na wekana se ra sa vakacava tiko. Era bula vakaloloma dina nira dau mokulaki. Dua na siga e raica sara ga kina o Mosese na nona veimoku tiko e dua na kai Ijipita. Ni sega ni raica e dua tale me voleka tu, a mokuta me mate na kai Ijipita oya qai buluti koya ena nuku.
Na siga ga e tarava a baci lai raici ira tale na wekana. E nanuma o koya ni rawa ni vukei ira mera kua tale ni qai bobula tiko. Ni sa lako tiko yani, e raica ni rau veivala tiko e rua na Isireli, qai kaya vei koya e cala: ‘Na cava o mokuti tacimu tiko kina?’
E qai kaya mai: ‘O cei e kaya vei iko mo lewai keirau? O via vakamatei au me vaka o cakava vua na kai Ijipita?’
E rere o Mosese nira sa kila na lewenivanua na ka a cakava. A rogoca tale ga o Fero, qai tala yani e so na tamata me ra vakamatei koya. Oqori na vuna e dro tiko kina mai Ijipita o Mosese.
Ni biuti Ijipita mai o Mosese, a lako sara vakayawa ina vanua o Mitiani. E sotavi iratou kina na vuvale i Jecoro, qai vakawatitaka na luvena o Sipora. Sa qai dau vakatawani ira tu na sipi i Jecoro o Mosese. E 40 na yabaki na nona tiko ena vanua oqo. Sa mai yabaki 80 kina. Ni vakatawasipi tiko ena dua na siga, a yaco e dua na ka e se sega vakadua ni bau raica qai veisautaka sara ga na nona bula. Cega na tabana e tarava meda raica mada.


text:
iTalanoa 72
Vukei Tui Esekaia na Kalou
O KILA na vuna e masu tiko kina vei Jiova na turaga oqo? Na cava tale ga na vuna e mai biuta kina na ivola oqori ena mata ni icabocabonisoro i Jiova? Oqo o Tui Esekaia. E tui tiko ni rua na yavusa Isireli ena ceva. E sotava tiko na leqa levu. Na leqa cava beka?
Oqo na nodra sa vakarusa oti na mataivalu ni Asiria na 10 na yavusa ena vualiku. E laiva o Jiova me yacovi ira na veika oqori nira sa rui ca. Ia oqo era sa mai vala na mataivalu ni Asiria kei na yavusa e rua.
E se qai vakauta ga vei Tui Esekaia e so na ivola o tui Asiria. E mai biuta na ivola oqori ena mata ni Kalou o Esekaia. Na ivola oya e vakalialiai tu kina o Jiova, qai kaya vei Esekaia me soro. Oqo na vuna e masu tiko kina o Esekaia: ‘I Jiova, mo ni vakabulai keimami mai vei tui Asiria. Mera qai kila na veivanua ni o kemuni ga na Kalou dina.’ Ena rogoci Esekaia beka o Jiova?
E tui vinaka o Esekaia. E sega ni vakataki ira na tui ca ena 10 na yavusa ni Isireli, se vakataki tamana o Tui Easi, ni tui ca. E qarauna vinaka o Esekaia me muria kece na lawa i Jiova. Ni masu oti o Esekaia, sa qai kau mai vua na itukutuku i Jiova mai vei Aisea na parofita: ‘Ena sega ni curu i Jerusalemi na tui Asiria. Ena sega tale ga ni toro voleka mai e dua vei ira na nona sotia. Ena sega ni bau vanataki ina koro e dua mada ga na gasau.’
Raica na iyaloyalo ena tabana oqo. O kila se ra sotia ni vei era sa mate tu oqo? Era kai Asiria. A tala o Jiova nona agilosi qai vakamatea e 185,000 na sotia ni Asiria ena dua ga na bogi. A soro o tui Asiria qai lesu tale.
Era vakabulai na yavusa e rua, ra qai bula sautu na lewenivanua. Ia ni sa mate o Esekaia, e sosomitaki koya na luvena o Manasa. E rau tui ca o Manasa kei Emoni na luvena. Sa baci mai robota tale tu yani na vanua na itovo ca kei na ivakarau voravora. Nira labati Tui Emoni na nona dauveiqaravi, sa qai buli sara na luvena o Josaia me nodra tui na yavusa e rua.


text: 10 Niu vakararai tiko, au raica sara ni basika mai ena buturara e cake e uludratou na jerupi e dua na ka e vaka na vatu sefaia, na kena irairai e vaka na idabedabe vakaturaga.+2 E qai kaya o koya vua na tagane e vakaisulu lineni:+ “Mo curu ena maliwa ni yavaniqiqi+ e rukudratou na jerupi, mo yakuta ena ligamu ruarua na qilaiso waqa+ ena maliwa ni jerupi, mo qai kaburaka ina koro.”+ E mani curu o koya niu rai tiko.3 Ni curu yani na tagane, eratou duri tu na jerupi ena yasa imatau ni vale, e solega na raranivale e loma na o.4 E toso cake na lagilagi i Jiova+ e vakaruguti ratou tiko na jerupi me lai tiko ena ilago ni katuba ni vale, e solega na vale na o,+ e robota na raranivale na iserau ni lagilagi i Jiova.5 E rogo yani ena raranivale e tuba na cakurobaroba ni tabadratou na jerupi me vaka na domo ni Kalou Kaukaua Duadua ena gauna e vosa kina.+6 E mani vakarota o koya na tagane e vakaisulu lineni: “Mo kauta mai na bukawaqa ena maliwa ni yavaniqiqi, mai na kedratou maliwa na jerupi,” e curu yani me duri ena yasa ni yavaniqiqi.7 E dodoka sara na ligana e dua na jerupi ina bukawaqa e toka ena kedratou maliwa na jerupi.+ E taura mai eso, e biuta sara ena qeteqeteniligana ruarua na tagane e vakaisulu lineni,+ e taura qai lako yani.8 E laurai ena ruku ni tabadratou na jerupi na ka e vaka na liga ni tamata.+9 Niu vakararai tiko au raica sara e va na yavaniqiqi e yasadratou na jerupi, e dua na yavaniqiqi ena yasa ni dua na jerupi, e taliva na yavaniqiqi me vaka na vatu kirisilaite.+10 E tautauvata na kedratou irairai na va na yavaniqiqi, e vaka e dua na yavaniqiqi ena loma ni dua tale na yavaniqiqi.11 Ni ratou toso, eratou na rawa ni toso ena dua vei ratou na va na yasana, eratou sega ni veivukiyaki, ni ratou muria ga na vanua e vakanamata kina na uludratou, eratou sega ni veivukiyaki.12 E robota na yagodratou taucoko, na dakudratou, na ligadratou, na tabadratou, kei na yavaniqiqi vava na yalokanimata.+13 Me baleta na yavaniqiqi, au rogoca e dua na domo ni kacivaka vei ratou, “Dou qiqi!”14 E yava na matadratou.* Na imatai ni mata na mata ni jerupi, na ikarua ni mata na mata ni tamata, na kena ikatolu na mata ni laione, kei na kena ikava na mata ni ikeli.+15 Eratou talave na jerupi, qo o ratou na kabula vata ga au raica ena bati ni uciwai na Kipa,+16 ni ratou toso na jerupi, e toso vata kei ratou na yavaniqiqi. Ni ratou laveta na jerupi na tabadratou me ratou tubu cake mai vuravura, ena sega ni veivukiyaki se toso mai yasadratou na yavaniqiqi.+17 Ni ratou tu vakadua qori, eratou na tu vakadua na yavaniqiqi. Ni ratou tubu, eratou na tubu tale ga na yavaniqiqi, ni tiko kina na yalo tabu e dusimaki ratou tiko na kabula.*18 E qai toso na lagilagi i Jiova+ e vakaruguta tu na ilago ni katuba ni vale me lai vakaruguti ratou na jerupi.+19 Eratou laveta na jerupi na tabadratou me ratou tubu cake mai vuravura niu rai tu. Ni ratou biubiu e tiko e yasadratou na yavaniqiqi. Eratou tu vakadua ena katuba ni vale i Jiova e qara ina tokalau, e vakaruguti ratou mai cake na lagilagi ni Kalou ni Isireli.+20 Qo o ratou na kabula au raica ni ratou toka e ra e toka e cake na Kalou ni Isireli ena bati ni uciwai na Kipa,+ au qai kila ni ratou jerupi.21 Eratou yava na matadratou, e yava na tabadratou, e tiko e ruku ni tabadratou na ka e vaka na liga ni tamata.+22 Na irairai ni matadratou e vaka sara ga na irairai ni mata au raica ena bati ni uciwai na Kipa.+ Eratou dui lako vakadodonu.+


text:
Me 7-13
MARIKA 7-8
Sere 13 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Colata Nomu Kaunirarawa Qai Muri Au Tiko Ga”: (10 min.)
Mar 8:34—Me rawa nida muri Karisito, eda na sega ni muria tale tiko na lomada (“me kua tale ni muria na lomana” ivakamacala ni vosa ena Mar 8:34, nwtsty; w92-E 8/1 17 ¶14)
Mar 8:35-37—E taroga o Jisu e rua na taro vakavure vakasama ena uqeti keda meda kauaitaka na veika e bibi sara (w08 15/10 25-26 ¶3-4)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Mar 7:5-8—Na cava e ka ni veivosaki kina vei ira na Farisi na vuluvulu? (w16.08 30 ¶1-4)
Mar 7:32-35—Na cava eda vulica ena nona kauaitaka o Jisu na turaga didivara? (w00 15/2 17-18 ¶9-11)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Mar 7:1-15
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vidio ni iMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Me saravi qai veivosakitaki na vidio.
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki.
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) bhs wase 17 ¶6-7.
NODA BULA VAKARISITO
Veika e Gadrevi ena iVavakoso: (5 min.)
“Vukei Luvemu me Muri Karisito”: (10 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 19 ¶10-16, kato “O Cei o Ira na Kai Samaria?”
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 60 kei na Masu


text:
WASE 92
Vakavinavinaka e Dua na Vukavuka
-
VAKABULAI E TINI NA VUKAVUKA
E gole ina korolevu o Ifireimi ena vuaicake kei Jerusalemi o Jisu, mani seva kina nodra sasaga na Sanadrini mera vakamatei koya. Ena nona tiko voli e kea kei ratou na tisaipeli, e yawaki ira kina na kena meca. (Joni 11:54) Ia sa voleka na Lakosivia ni 33 G.V., sa na toso tale kina na ilakolako i Jisu ina vualiku. Ena takosovi Samaria me gole sara i Kalili. Qo na iotioti ni gauna ena butuka kina na vanua qo ni bera nona mate.
Ni curuma tiko o Jisu na veikoro ena ilakolako qo, e sotava sara e tini na tagane vukavuka. Na mate qo e rawa ni kania vakamalua na viciko, me vaka na iqaqalo ni liga, iqaqalo ni yava se daliga. (Tiko Voli Mai na Lekutu 12:10-12) Era vakaroti ena Lawa ni Kalou na vukavuka mera kacivaka “Dukadukali, dukadukali!,” mera tiko tale ga vagalala.—Vunau ni Soro 13:45, 46.
Eratou mani sega ni volekati Jisu yani na le tini na vukavuka. Eratou kaci ga vakadomoilevu: “Jisu, Qasenivuli, ni lomani keitou!” Ni raici ratou na vukavuka o Jisu, e kaya: “Dou lai vakaraitaki kemudou vei ira na bete.” (Luke 17:13, 14) E vakaraitaka e keri o Jisu na nona doka na Lawa ni Kalou, ni nodra itavi na bete mera vakarogoya ni sa vakabulai na vukavuka mai na kena mate. Oti era sa qai rawa ni maliwai ira tale na lewenivanua.—Vunau ni Soro 13:9-17.
Eratou vakabauta na tini na vukavuka ni rawa ni veivakabulai vakacakamana o Jisu. Eratou gole sara vei ira na bete, ia e se bera mada ga ni ratou vakabulai. Ni ratou se lako tiko, sa vakalougatataki nodratou vakabauti Jisu. Eratou vakila, eratou raica tale ga ni ratou sa vakabulai!
Eratou gole sara na le ciwa ni ratou vakabulai oti, ia e lesu me lai vaqarai Jisu e dua na kai Samaria. Dua na ka nona vakavinavinakataka na veika sa yaco vua. E “vakacaucautaka na Kalou ena domolevu,” ni kila ni vakabulai koya na Kalou. (Luke 17:15) Ni rau sota kei Jisu, e tekicuva e matana qai vakavinavinaka vua.
E kaya sara o Jisu vei ira na tu e kea: “A sega beka ni vakabulai e le tini? I vei ga o ratou na le ciwa? Na kaitani ga qo e lesu mai me mai vakacaucautaka na Kalou? Sega tale ni dua?” E tukuna o Jisu vua na kai Samaria: “Tucake mo lako, e sa vakabulai iko nomu vakabauta.”—Luke 17:17-19.
E vakaraitaka o Jisu ena nona vakabulai ratou na tini na vukavuka ni tokoni koya na Kalou. Dua vei ratou na tini e vakabula o Jisu sa rairai muria sara na sala ina bula. Sa sega ni vakayagataki Jisu nikua na Kalou me veivakabulai. Ia e rawa nida muria na sala ina bula tawamudu ke da vakabauti Jisu. Vakacava eda dau vakaraitaka noda vakavinavinaka me vakataki koya na kai Samaria?


text:
Lavetaki ni komipiuta ni app
Ivakasala:Kevaka e sega ni rawa ni o lavetaka na faile iMamaroroi ni, Tovolea mo vakayagataka eso tale na browers.
Indicators, EAs, VeivolaIvakarau ni vakatovotovo walega, EAs, Veivola ena liveforexsignal.com ena nomu akaude ni demo.
Ivakatakilakila ni Forex vutina
Forex Duality ni lavelavetaki
TrendProfiteer lavetaki
IWasewase
- Binary digidigi
- Forex taumada
- Forex Brokers
- Forex kila
- Forex ni ivakatakilakila
- Forex ivakatakilakila ni sikinala
- Forex na vakadidike vakamisini
- Forex vutina saikolaji
- Parokaramu ni Forex vutina
- Forex vutina ni ivakarau
- MT4 Forex ivakatakilakila, EAs, Scprits
- MT5 Forex ivakatakilakila, EAs, Scprits
- Ivakatakilakila ni saumi & Veiqaravi ena initaneti
IvakatakilakilaATR ivakatakilakila Binary digidigi Bollinger ivau Bollinger ivau ivakatakilakila CCI ivakatakilakila ilavo vutina demo akaude divergence ivakatakilakila EA Kenadau dauvakasala maqusa Veisau tani makete ni veisau tani forex forex broker Forex Brokers makete forex forex itukutuku forex robot Forex ni ivakatakilakila forex Initaneti forex ni iwalewale forex trader forex traders forex vutina forex vutina ni ivakatakilakila Parokaramu ni Forex vutina forex na iwalewale vutina Forex vutina ni ivakarau forex vutina Ivakatakilakila e cake MACD ivakatakilakila MA ivakatakilakila Tosoi ni ivakatakilakila vakatautauvata MT4 isau ivakatakilakila RSI ivakatakilakila Vakatetei ni ivakatakilakila Stochastic ivakatakilakila makete ni ivotavota tarova na yali vaqara vakadidike vakamisini vutina IVola ivakatakilakila ZigZag ivakatakilakila
1000pip dautaravale lavetaka
Vakasaqara na noda mata
Vakadewa
Ivakamacala
Digitaka na Veivakarautaki ni Veivakarautaki ni Forex
Akaivi ni itoka: forex Initaneti
Iwalewale ni kunei ni iwalewale Forex vinaka
Rua: Taura mai e dua na parokaramu se ivola ka na vakavulici iko me baleta e vica na iwalewale ni vaqara ilavo. E vuqa era tu kevaka mo vakasaqara ga.
Tomana tiko na wiliwili
Biu ena Forex taumada Vakalutuki forex Initaneti, forex ni iwalewale, forex na iwalewale vutina 5 Ivakamacala
Vakayagataki na Forex Software Review To Choose Your Forex Trading Software
Na vakadikevi ni parokaramu me baleta na parokaramu e vinaka me tauri itukutuku mai na baleta ni levu ga na gauna, na railesu a vola e dua ka vakayagataka na mataqali parokaramu vakompiuta vakaoqori me baleta na parokaramu vakompiuta. Eso na gauna o na raica e dua na railesu ka vola e dua ka se bera mada vakadua ni tovolea e liu, ia oqori na vuna e vakasama vinaka kina vei iko mo wilika e sivia e dua vei ira na railesuvi ni parokaramu vakompiuta ni vakadidike. Tomana tiko na wiliwili
Na Psychology of Forex Trading Me A Forex Trader
Na ivakatakilakila ni veika vakailavo kei na vakadidike vakamisini sa vaka me vakamatautaka cake sara, vakakina, me yacova na gauna e tautauvata kina na makete ni Forex nikua ki na kena a dau.
Tomana tiko na wiliwili
Forex vutina rai me tauri taumada na imatai ni Timers
Dau vakamalumalumutaki ena vutina. E dina ga ni forex vutina e dua na ka e dau volitaki, ia e bibi sara me da kakua ni dau vutina vakabibi. There is no forex software or tool that can guarantee great results. So be prepared to lose a few trades, because that is inevitable. It is important to have fun along the way, regardless of the outcome you get. Tomana tiko na wiliwili
Vakayagataki ni Forex Trading Software Is Good For Your Forex Trading
Na Parokaramu ni Forex e lako mai ena rua na pakete duidui. Na gacagaca ni Initaneti se Komipiuta e yavutaki. Kevaka o vinakata dina e dua na pakete vinaka me kua ni digitaki na pakete ni Initaneti baleta ni yaco vata mai kei na veika vinaka ena pakete ni komupiuta. Tomana tiko na wiliwili
Trader ena ivolakabi – IVolavakarau Forex vutina iyaya ni MT4
Na Trader ena ivolakabi e dua na iyaya ni cakacaka digitaki me baleta na ivolavakarau Forex vutina ena MT4 vatavata. Tomana tiko na wiliwili
Lima na Ivakasala mo Tara cake kina na Nomu iVakarau ni Veivoli Ni Vakayagataki iLavo
Na volivolitaki ni ilavo ena makete ni ilavo sa dua na bisinisi bibi. Na cala levu duadua era dau cakava e vuqa na dauveiqaravi ni itikotiko sa ikoya ni ra dau vakararavi vakasigalevu ena gacagaca livolaini. Ki lomalagi ena nomu tubu ni ilavo, e dodonu mo vakayagataka eso na gauna ena vakatorocaketaki ni nomu iwalewale ni tubu vakaiiko ka rawa ni vakavurea e levu na tubu mai na nomu vakatubu ilavo. Tomana tiko na wiliwili
Na cava mo kilai iko ni bera ni o veisautaka na makete ni forex
Mo na vakavakarau ki na veika dredre kei na swings ena nomu vakayagataki ilavo baleta ni FOREX sa vata vata ga kei na veika o sa sotava tiko e rawa ni vakalailaitaki ena nomu vakayagataka e dua na parokaramu vinaka ni FOREX ka rawata na vakasama vinaka FOREX mai na veika e sotava o FOREX brokers. Tomana tiko na wiliwili
Biu ena Forex taumada Vakalutuki makete forex, forex Initaneti, forex vutina, bulabula vinaka Biuta e dua na vakasama


text: 34 Moni toro mai na veimatanitu moni rogoca,Moni vakarorogo na lewe ni veivanua.Me vakatudaliga o vuravura kei na ka e tiko kinaNa vanua kei na vuana kece.2 Ni cudruvi ira na matanitu kece o Jiova,+E cudruva na nodra mataivalu kece.+Ena lewa me vakarusai iraEna soli ira mera vakamatei.+3 Ena sega ni bulu na nodra mateEna cawa cake na bona ni yagodra,+Ena waicala na veiulunivanua ena* kedra dra.+4 Ena vuca na mataivalu kece ni lomalagi,Ena vivigi na lomalagi me vaka na ivolavivigi.Ena malai na nodra mataivalu kece,Me vaka na lutu ni draunivaini malai mai na vainiKei na lolo luca mai na vunilolo.5 “Ni lomoci mai lomalagi na noqu iseleiwau.+Ena tau vei Itomi na lewa,+Vei ira na lewenivanua au lewa meu vakarusa.6 E vakaiseleiwau o Jiova, e lomoci ena dra.E boro ena uro,+Ena dra ni luvenisipi tagane kei na me.Ena uro ni ivi ni tamanisipi,Ni vakarautaka o Jiova na nona isoro e Posira,Ena veivakamatei levu ena vanua o Itomi.+7 Na bulumakau tagane kila ena lako sobu vata kei ira,Na luvenibulumakau tagane kei na bulumakau kaukaua.Ena lomoci ena dra na nodra vanuaEna suasua ena uro na nodra kuvuniqele.”8 Ni tiko na siga ni veisausaumi i Jiova,+Na yabaki me vakatauitotogi ena kisi ni veilewai nei Saioni.+9 Ena vuki na nona* uciwai me drega,Na nona kuvuniqele me sulifure,Kei na nona vanua me vaka na drega waqa.10 Ena sega ni boko ena bogi kei na siga,Ena kuvu cake tiko ga na kena kubou.Ena dravuisiga ena itabatamata kece,Ena sega ni dua me lako kina ena dua na gauna.+11 Ena taukena na pelikani kei na pokipaini,Ena tiko kina na lulu daliga levu kei na reveni.Ena dreta e delana o koya na wa ni vakarau ni sa vakarau lala,Kei na ivakarau ni tautauvata* ni veivakarusai.12 Ena sega ni kacivi e dua na nona turaga me tui,Nira sa yali kece na nona iliuliu.13 Ena tubu ena nona valececere vakabai na kau vakavotona,Na salato kei na cogadrogadro ena nona koronivalu.Ena nodra itikotiko na jakoli,*+Ena nodra lomanibai na ositereji.14 Ena sota kina na manumanu ni vanua dravuisiga kei na manumanu dau qoqolou,Ena tagica na kena isa na me kila.*Io ena tiko e kea na lulu,* ena raica na vanua me vakacegu kina.15 Ena vakasova e kea na gata dau coka me vakalutu yaloka,Ena saulaka qai ovici ira ena kena yaloyalo.Io era na kumuni e kea na kiliti yadua kei na kena isa.16 Moni qara ena ivola i Jiova moni wilika e cake:Ena sega ni dua e yali,Ena sega ni dua me yali na kena isa,Ni vakarota na gusu i Jiova,Na yalona ga e kumuni ira vata.17 O koya ga e vakawirimadigi vei ira,E vakarautaka e ligana na vanua e soli vei ira.*Era na taukena me tawamudu,Era na tiko kina ena itabatamata kece.


text:
NA RAI NI IVOLATABU
Parataisi
Na cava na Parataisi?
KA ERA TUKUNA ESO
Eso era nanuma ni Parataisi e itukuni wale ga. So tale era vakabauta ni vaka na were totoka era na bula tawamudu kina na tamata vinaka, era na marau ra qai vakaitavi ena cakacaka e yaga.
KA E KAYA NA IVOLATABU
Na vosa “parataisi” e dau vakayagataki me vakaibalebaletaka na imatai ni itikotiko ni kawatamata, na were o Iteni. (Vakatekivu 2:7-15) E vakamacalataka na iVolatabu ni vanua dina na were qo, erau bula kina na imatai ni veiwatini rau qai galala mai na tauvimate kei na mate. (Vakatekivu 1:27, 28) Ena vuku ni nodrau talaidredre vua na Kalou, sa sega kina ni rau vakatarai me rau tiko ena parataisi. Ia e levu na parofisai mai na iVolatabu e vakamacalataka nira na marautaka na kawatamata ena gauna mai muri na kena vakalesui tale mai na Parataisi.
VUNA MO KAUAI KINA?
Ke dauloloma na Kalou, ena macala ga ni na vakalougatataki ira era sokaloutaki koya ena yalodina, mera marautaka na bula totoka ena dua na vanua me vaka na Parataisi. Ena vakasalataki ira tale ga na tamata ena ka mera cakava mera rawata kina na nona veivakadonui. E kaya na iVolatabu nida na rawata ga na nona veivakadonui ke da vulica tiko ga na veika e baleta na Kalou da qai talairawarawa ena nona ivakaro.—Joni 17:3; 1 Joni 5:3.
“A sa tea e dua na were na Kalou ko Jiova, . . mai Iteni, a sa kauta kina na tamata ka bulia ko koya.”—Vakatekivu 2:8.
E tiko e vei na Parataisi?
KA ERA TUKUNA ESO
Era vakabauta eso ni tiko mai lomalagi na Parataisi, ia eso tale era tukuna ni na tiko e vuravura ena dua na gauna mai muri.
KA E KAYA NA IVOLATABU
Na Parataisi taumada a vakarautaki me baleta na kawatamata a tiko e vuravura. E vakarautaka sara ga na Kalou na vuravura me itikotiko tudei ni kawatamata. E tukuna na iVolatabu ni bulia na vuravura na Kalou me tawamudu. (Same 104:5) E tukuna tale ga: ‘Na lomalagi io na lomalagi sa nei Jiova: Ia sa solia na vuravura o koya me nodra na luve ni tamata.’—Same 115:16.
E sega ni kurabuitaki gona ni vakamacalataka na iVolatabu na yalayala me baleta na Parataisi e vuravura. Na Kalou ena vakalougatataki ira kina na kawatamata mera bula tawamudu. Ena vakilai na veiyaloni kei na vakacegu. Sa na oti vakadua na mosi kei na rarawa. Era na qai marautaka sara vakaoti na tamata na veika vakatubuqoroqoro era tu ena vuravura.—Aisea 65:21-23.
“E sa tiko vei ira na tamata na vale ni Kalou, . . . sa na sega tale na mate, na lolosi, na tagiyaso, kei na mosi.”—Vakatakila 21:3, 4.
O cei era na bula ena Parataisi?
KA ERA TUKUNA ESO
E levu na lotu era vakavulica ni o ira ga na tamata vinaka era na bula ena Parataisi. Ia e levu era sega ni kila na ka mera cakava mera kilai kina nira tamata “vinaka.” Eso era nanuma ni sa rauta ga mera vakaitavi ena solevu ni lotu kei na masu e dau cavuqaqataki tu ga, ia e sega ni vu dina mai lomadra.
KA E KAYA NA IVOLATABU
E vakavulica na iVolatabu ni o ira “na yalododonu” era na bula ena Parataisi. Ia o cei era yalododonu ena mata ni Kalou? Qori e sega ni o ira era vakaitavi ena solevu ni lotu ra qai vakalecalecava na inaki ni Kalou. E kaya na iVolatabu: “Sa vinakata li ko Jiova nai soro kama kei nai madrali, me vaka sa vinakata ko koya na talairawarawa ki na vosa i Jiova? Raica, sa vinaka na talairawarawa, ka ca nai soro.” (1 Samuela 15:22) Na kena itukutukuni rawarawa ga, ni o ira “na yalododonu” era na bula tawamudu ena Parataisi, e vakaibalebaletaki ira na talairawarawa ena ivakaro ni Kalou e volai ena iVolatabu.
KA O RAWA NI CAKAVA
Na noda talairawarawa ena ivakaro ni Kalou e sega ni noda vakaitavi wale ga ena solevu ni lotu. O rawa ni vakamarautaka se vakararawataka na Kalou ena ka o cakava e veisiga. O rawa ni vulica mo vakamarautaka na Kalou ena nomu dikeva vinaka na iVolatabu. E sega gona ni dredre meda vakamarautaka na Kalou. E tukuna na iVolatabu ni “sega ni icolacola bibi na nona ivunau.” (1 Joni 5:3) E vinakata sara ga na Kalou me vakalougatataka na nomu talairawarawa ena nona vakadonui iko mo bula ena Parataisi.
“Era na taukena na vanua ko ira na yalododonu, ka tiko kina ka sega ni mudu.”—Same 37:29.


text:
Luke
Chapter 13
A ra sa tu e kea eso ka ra tukuna vua na ka e a cakava o Pailato, ena nona a vakamatea eso na kai Kaleli ka qai veiwakitaka vata na nodra dra kei na manumanu era cabora.
2 A sa tukuna vei ira o Jisu, ka vaka, dou sa nanuma beka na vuna e a yaco kina vei ira na kai Kaleli na veika o ya mai vei ira na vo ni kai Kaleli, ni sa rui vakasisila na nodra i valavala ca?
3 "Au tukuna vei kemudou, e sega; ia dou na rusa talega vaka kina kevaka mo dou sega ni via veivutuni.
4 "Se o ira na lewe tinikawalu ka ra a mate ni baleti ira na vale cecere mai Sailoama, dou sa nanuma beka ni o ira qo sa rui vakasisila na nodra i valavala ca, mai vei ira tale na kena vo ka ra vakaitikotiko mai Jerusalemi?
5 "Au tukuna vei kemudou, e sega; ia dou na rusa talega vaka kina kevaka mo dou sega ni veivutuni."
6 Na vosa vakatautauvata oqo sa tukuna talega o Koya: a sa dua na tamata sa tei tiko ena nona vei loga vaini e dua na vuni lolo, a sa lako kina o koya me vakasaqara na vuana ka sa sega ni kunea e dua.
7 "Sa qai tukuna o koya vua sa dauqarava na nona veilogavaini, raica, sa tolu na yabaki na noqu vakasaqara tiko ena vuni lolo oqo me bau dua na vuana, ka sega ni dua me'u kunea. Mo taya sobu; sa sega li ni vakaoso vanua tu ga o koya?
8 "Ia sa tukuna mai o koya vua, 'Kemuni saka, me vakabulai tale mada me dua na yabaki, me'u cukiraka vakavolivolita mada ka biuta kina nai vakabulabula ni qele.
9 Kevaka e sa vua, sa dua na ka talei, ia kevaka e sa sega, mo ni qai mai taya sobu."
10 A sa vakatavuvuli tiko o Koya ena dua na vale ni lotu ena siga ni vakacecegu.
11 Ka raica, a sa dua na yalewa sa curumi koya tu na yalo e dau veivakamalumalumutaki me tinikawalu na yabaki, a sa dau vakalairoro tikoga ka sega ni bau tacake rawa.
12 Ia ni sa raici koya o Jisu, sa kaciva mai ka tukuna vua, "yalewa o sa sereki mai na nomu tauvimate."
13 A sa tabaki koya ena ligana, ka vakasauri sa duri vakadodonu, a sa vakarokorokotaka na Kalou.
14 Ia na turaga ni vale ni lotu sa vosa ena yalo e katakata, baleta nona veivakabulai o Jisu ena siga ni vakacecegu; ka tukuna vei ira na tamata, e ono na siga sa soli vua na tamata me ia kina na cakacaka; "O koya oqo moni lako mai kina me caka kina na veivakabulai, ka sega ena siga ni vakacecegu."
15 A sa tukuna vua na Turaga, ka vaka, "Na dauveivakaisini! E sega li ni dou dau sereka mai na nomudou dui bulumakau kei na asa, mai na kena vale ka dou kauta me la'ki vagunuvi ena siga ni vakacecegu?
16 "Na yalewa oqo me sa vaka tu ga oqo, ni o koya na luvei Eparaama, mo vakasamataka mada – e tinikawalu na yabaki, na nona vesuki koya tu o Setani, e sega beka ni o marautaka ni sa sereki mai na kena i vesu ena siga ni vakacecegu?"
17 Ni sa tukuna oti na veika oqo o koya, era sa madua kecega na beitaki Koya; ia o ira kece na lewe vuqa era sa reki ena vuku ni veika cecere sa cakava o Koya.
18 Sa qai tukuna o Koya, na matanitu ni Kalou e vaka na cava? Kei na cava beka me'u na vakatautauvatana tukuna?
19 Sa vaka e dua na sore ni musita, ena nona taura e dua na tamata kauta ka la'ki biuta kina nona iteitei; a sa tubu cake ka yaco me dua na vunikau levu, a ra sa vukaca mai na manumanu vuka ka vakasova ena veitabana. Na Vosa Vakatautauvata Ni Leveni
20 A sa tukuna tale o Koya, "Me'u na vakatautauvatana kei na cava na matanitu ni Kalou?
21 "Sa vaka na leveni, sa kauta e dua na yalewa ka vunia ena loma ni tolu nai vakarau valawa, ka yacova ni sa vakavotukanataki koya na leveni o ya ena loma ni valawa.
22 Ena nona i lakolako vaka ki Jerusalemi e curuma yani kina na veikorolelevu kei na veikorolalai ena Nona veivakavulici.
23 Sa qai tukuna vei Koya e dua, "Turaga, era sa lewe vica beka ga era sa vakabulai?" A sa tukuna o Koya vei ira,
24 "Dou saga vakaukauwa mo dou curu kina matamata rabailailai, ni lewe levu, Au tukuna vei kemudou, era vakasaqara mera curu kina ka sega ni rawa.
25 Na gauna me sa tucake kina nai taukei ni vale ka sogota na katuba, oi kemudou dou sa na tu etautuba ka tukituki e mata ni katuba, ka tukuna, Turaga, Turaga, ni dolava mada na katuba vei keimami, ena qai sauma mai o koya vei kemuni ka vaka, au sega ni kilai kemuni, o ni lako mai vei,'
26 Dou sa qai tusanaki kemudou yani vua, keimami kana ka gunu vata kei kemuni, o ni mai veivakavulici talega ena neimami veisalatu.'
27 "Ia ena tukuna mai o koya, au tukuna vei kemuni, ni'u sega ni kilai kemuni, E vei na vanua o ni lako tu mai kina. Ni lako tani vei au, oi kemuni kece na yavu tamata dau caka ca.'
28 Ena yaco na veitagicaki levu kei na kati vei bati, ni dou sa raici Eparaama, Aisake kei Jekope kei ira kece na parofita ni ra sa tu ena matanitu ni Kalou, oi kemudou dou sa biu tani tu mai.
29 Era na lako mai o ira era tiko mai na tokalau kei na ra, mai na vualiki kei na ceva, me ra tiko sobu ena matanitu ni Kalou.
30 "O ira sa muri era na liu, kei ira sa liu era na muri."
31 Ena siga vata tikoga o ya era lako mai kina eso na farisi, ka tukuna vua, "Mo lako tani ka vagalala eke, ni o Eroti sa vinakata me vakamatei iko."
32 Sa tukuna o Koya vei ira, dou lako ka la'ki tukuna vei koya na fokisi oqori, 'Ka raica, Au sa cemuri ira tani na tevoro ka ia na veivakabulai e daidai kei na siga ni mataka, ena i katolu ni siga sa na rawati kina na qaqa."
33 Sa dodonu Me'u sa na cavutu sara ga e daidai, ni mataka kei na siga sa tarava yani; ka ni sega ni kilikili tukuna me mate e dua na parofita ena taudaku kei Jerusalemi.
34 Isa Jerusalemi, isa Jerusalemi, na koro ka vakamatei ira na parofita kei na nomu dau vakaviriki ira e na vatu o ira na dau talai yani vei iko! Sa vakavuqa na gauna Noqu saga me'u vakasoqoni ira vata na luvemu, me vaka na tina ni toa ena nona dau vakasoqoni ira vata na luvena ena ruku ni tabana, ia o a sega sara ga ni vinakata!
35 "Raica! Esa na lala na nomu vale, ka'u tukuna vei iko na ka dina o na sega ni raici Au tale vakadua me yacova ni o sa tukuna, 'Au sa na ciqomi koya sa lako mai ena yaca ni Turaga!"


text:
Na isema ki na veivosaki yadudua ena ni vidio kei na ilawalawa me vaka na Zoom, Skype, kei youtube era sa lekaleka sara ka sega ni ads ka sega ni galala.
Kevaka e sega, me rawa ni disable na tabana vakacegu ena kacivaki, sa dodonu me na koronivolavola. E dua na tiko solia sauma mai na dua na URL lekaleka ki na dua na URL balavu ka sega ni ads ena vakayagataki. Na mataqali tiko tikoga e 301.
Sa rawa talega vei ira era vakayagataka me ra vakarautaka na isema ni veisau ka raica na iwiliwili ni gaunisala.
E dua na tabana vakacegu e vakaraitaki tiko kevaka a buli na isema lekaleka mai vua e dua na dauvolaivola unregistered.
Na tabana vakacegu e vakaraitaka e dua na vakacakacaka ni URL kei na ivakasala vei ira na vulagi me ra tarova na ilawaki, phishing, kei na kena vakatetei na viruses.
Sa vakatabui me vakalekalekataka na isema ki na tabana vakalawa ni mataveilawa, vanua ni uabula, wainimate na vanua, spam ena kena ivakarau cava ga.
E galala na lewenilotu me baleta na Univesiti, koliji, tabana ni matanitu, mataisoqosoqo sega ni yaga. Vei ira, na isema shortening e vakayacori ka sega na ads kei na galala.


text:
LESONI 5
Era na Bula ena Parataisi na iTokani ni Kalou
Ena sega ni vaka na vuravura eda bula tu kina oqo na Parataisi. A sega ni inaki ni Kalou me mai tiki tu ni bula e vuravura na leqa kei na vutugu, na mosi kei na rarawa. Ena dua tiko ga na gauna oqo, ena qai vukica na Kalou na vuravura me parataisi. Ena vakacava sara mada na Parataisi? Raica mada se cava e kaya na iVolatabu:
Tamata vinaka. O Parataisi ena nodra itikotiko na itokani ni Kalou. Era na dui cakava na ka vinaka. Era na bulataka ga na ivalavala dodonu ni Kalou.—Vosa Vakaibalebale 2:21.
Levu na kakana. E sega ni dua ena waloloi ena Parataisi. E kaya na iVolatabu: “Ena sa tu e vuravura e na dela ni veiulu-ni-vanua na sila [se kakana] e qumi rawarawa ga.”—Same 72:16.
Vale vinaka kei na cakacaka marautaki. Ena Parataisi e vuravura, ena vakavale na vuvale yadua. Na tamata yadua ena cakava na cakacaka ena vakamarautaki koya dina.—Aisea 65:21-23.
Bulabula vinaka. E yalataka na iVolatabu: “Ia na lewe ni koro [e Parataisi] ena sega ni kaya, Ka’u sa tauvi mate.” (Aisea 33:24) Ena sega tale ga ni dua e lokiloki, mataboko, didivara, se galu.—Aisea 35:5, 6.
Sa na sega tale na rarawa, vutugu, kei na mate. E kaya na Vosa ni Kalou: “Sa na sega tale na mate; sa na sega tale ga na rarawa se na tagi se na vutugu, ni ra sa takali tani na veika makawa.”—Vakatakila 21:4, VV.
Era sa na yali na tamata ca. E yalataka o Jiova: “Ko ira na tamata ca era na muduki tani e vuravura, kei ira na dautalaidredre era na cavu laivi maikina.”—Vosa Vakaibalebale 2:22.
Era na veilomani na tamata, era na veidokai. Sa na sega tale na lewa ca, veivakalolomataki, kocokoco, kei na veicati. Era na duavata na tamata, era na muria kece na lawa ni Kalou.—Aisea 26:9.


text:
2 Veigauna
Chapter 14
Sa vakacegu vata kei ira na tamana o Apaitia ka era sa buluti koya ena Koro i Tevita. o Esa na luvena sa veiliutaki ena vukuna. Sa cegu na vanua me tini na yabaki ena nona gauna.
2 Sa cakava na ka e vinaka ka dodonu ena mata i Jiova na nona Kalou o Esa,
3 Sa talaraka na i cabocabo ni soro ni kalou tani kei na veitikina cecere, sa cavuraka na vei-duru vakatabui ka taya sobu na vei-matakau kau.
4 Sa vakaroti Juta o Esa me ra vakasaqarai Jiova na Kalou ni nodra qase ka vakamuria nai vunau kei na lewa.
5 Sa vakagalalataka o koya na veitikina cecere kei nai cabocabo ni ka boivinaka mai na veikoro kece e Juta, ka sa sautu tiko na vanua ena ruku ni nona lewa.
6 Sa tara na bai ni koro ni valu e Juta, ni sa cegu tiko na vanua; sa sega nai valu ena nona gauna baleta ni sa solia vei ira o Jiova na sautu.
7 Sa tukuna kina o koya vei Juta, "Me da tara na veikoro oqo kei na kena bai vakavolivolita, na nodra tikina nai vakatawa na matamata kei na kenai tatarovi ni se tiko e matada na vanua. Eda sa tarogi Jiova na noda Kalou, ka sa solia vei keda na vakacegu mai na veiyasana kecega." Era sa vakacokotaki ka tamata yaco tiko.
8 O Esa sa tolu na drau na udolu na nona sotia mai Juta era sa dau taura na moto kei nai sasabai, ka rua na drau walusagavulu na udolu na sotia mai Penijamini era sa taura nai sasabai kei na dakai titi. O ira kece oqo era sa tamata qaqa ni vala.
9 O Sera, na kai Iciopea sa mai valuti ira na Juta, sa lako vata mai e dua na milioni na sotia kei na tolu na drau na qiqi ni valu, ka sa lako mai i Mavesa.
10 Sa lako yani o Esa me vala vata kei Sera, sa caka na vakarau vakaivalu ena buca mai Sevaca e Maresa.
11 Sa tagi vei Jiova na nona Kalou o Esa ka vaka: "I Jiova sa sega ni dua na ka vei Kemuni na veivuke, vei ira na lewe levu se vei ira sa sega kina na kaukauwa; Mo ni vukei keimami. I Jiova na neimami Kalou, keimami sa mai cegu vei Kemuni, ena Yacamuni keimami na lakovi ira kina na lewe vuqa oqo, sai Kemuni na Kalou – me kua ni vakayaco lomana vei Kemuni na tamata!"
12 Sa ravuti ira na Iciopea ena matai Esa kei ira na Juta o Jiova, ka era sa veidroyaki na Iciopea.
13 O Esa vata kei ira na nona, era sa cici muri ira na Iciopea me yaco sara i Kerari, era sa vuaviritaki na Iciopea ka era sa sega ni rawa ni ra kumukumuni tale ni ra sa musuki vakadua mai vei Jiova kei na Nona mataivalu. Era sa kauta mai nai toki ni valu levu.
14 Era sa vakadruka kece na veikoro vakavolivoliti Kerari; ka sa tarai ira na rerevaka na Kalou, era sa curuma kece yani na koro kecega ka soqona mai e dua nai toki ni valu levu.
15 Era sa taura talega na manumanu susu na sipi, na kameli e levu sara, ka lesu ki Jerusalemi.


text:
Duavata ena Vakatulewa e Yavutaki ena Vosa ni Kalou
Na cava eda vulica ena sala e wali kina na leqa qo?
15:1, 2—Meda yalomalumalumu, meda vosovoso. Rau sega ni walia ga vakataki rau o Paula kei Panapasa na leqa, ia rau qara na veidusimaki ni isoqosoqo i Jiova.
15:28, 29—Nuitaka na isoqosoqo i Jiova. Era nuidei na lewe ni ivavakoso ni o Jiova ena vakayagataka nona yalo tabu kei Jisu Karisito me wali na leqa.
16:4, 5—Talairawarawa. E tubu na ivavakoso nira muria na veidusimaki ni ilawalawa dauvakatulewa.


text:
Wase 41
Na veika sa vakatakilai yani mai vei Josefa Simici na Parofita me tukuni ki na Lotu, mai Katiladi e Oaio, ena 4 ni Feperueri. Era vakaroti ena ivkatakila oqo na Parofita kei ira na italatala qase ni Lotu me ra masuta me ra ciqoma na “lawa” ni kalou (raica na wase 42). Se qai tadu mai ki Katiladi mai Niu Ioka ko Josefa Simici, ia ko Limeni Kopeli e dua na lewe ni Lotu mai na koro voleka o Tomuseni e Oaio, “a kerei rau o Baraca Josefa kei Sidini [Rikitoni]…me rau laki tiko vata kei koya ka na vakavaletaki rau ka solia na kedrau kakana.” Na ivakatakila eso oqo e vakamatatataki kina na vanua me rau vakaitikotiko kina o Josefa kei Sidini ka kacivi talega kina o Etuwate Patereji me imati ni bisopi ni Lotu
1–3, Era na liutaka na Lotu na italatala qase ena yalo ni vakatakila; 4–6, Era sa tisaipeli dina ko ira sa vakabauta ka muria na lawa ni Turaga; 7–12, Sa lesi me bisopi ni Lotu ko Etuwate Patereji.
1 Dou vakatudaliga ka rogoca, oi kemudou na noqu tamata, sa kaya na Turaga ka nomudou Kalou, koi kemudou ka’u sa dau vinakata meu avakalougatataka ena veivakalougatataki cecere duadua mai na veivakalougatataki kecega, koi kemudou sa dau rogoci au; kei kemudou sa sega ni dau rogoci au, au na bcudruvi kemudou vakalevu sara ni dou sa ckaya dou sa kilai au, au na cudruvi kemudou ena cudru ca sara.
2 Vakatudaliga, oi kemudou na italatala qase ni noqu lotu kau sa kaciva, raica au sa solia vei kemudou e dua na ivakaro, dou soqoni vata mai mo dou arogoca na noqu vosa;
3 Ia ena nomudou masu ni vakabauta dou na rawata kina na noqu alawa, mo dou kila kina na sala mo dou cicivaka kina na noqu lotu, ka vakadodonutaka kina na ka kecega e mataqu.
4 Ka meu na mai aliutaki kemudou ni’u sa blesu tale mai; ia raica au na lako kusarawa mai; ia mo dou kila ni sa kilikili sara me muri na noqu lawa.
5 Raica ko koya sa aciqoma na noqu lawa ka btalairawarawa kina, sa noqu tisaipeli; ia ko koya sa kaya sa ciqoma ka sega ni vakayacora, sa sega ni noqu tisaipeli, ia ena cvakasavi tani mai na kemudou maliwa;
6 Ni sa sega ni kilikili me soli na ka sa nodra na gone ni matanitu vei ira sa sega ni ganiti ira, se vei ira na akoli, io me kakua tale ga ni biu na bmataniciva e matadra na vuaka.
7 Ia sa kilikili sara me tara e dua na avale nei Josefa Simici Lailai, na noqu tamata, me tiko kina ka bvakavakadewa.
8 Ia sa kilikili tale ga me dua na itikotiko nei Sidini Rikitoni na noqu tamata me vaka e vinaka vua, ni sa muria tiko na noqu ivakaro.
9 Ia au sa kacivi aEtuwate Patereji tale ga na noqu tamata; kau sa solia kina e dua na ivakaro me tokoni ena domodra na lewe ni lotu me tabaki me bbisopi ni lotu, io me biuta tu na nona bisinisi ka cqarava na cakacaka ni kaulotu ena vo ni nona bula;
10 Ia me vakayacora na itavi kecega sa lesi vua me vaka na noqu lawa, ena siga au sa lewa kina.
11 Raica au sa lesi koya ni sa yalosavasava e mataqu, io sa vakataki aNacanieli ena gauna e liu, raica sa sega vei koya na bveivakaisini.
12 Au sa tukuna vei kemudou na veika oqo, ni sa dodonu vei au; ia mo dou muria vakadodonu, ni na tarogi kina na yalomudou ena siga ni lewa. Ia ena yaco vakakina. Emeni.


text:
SERE VOU – “ISI NAISARANI” – MALUMU NI TOBU KEI NAIVAUKURA.
Written by Rosena Volavola on September 22, 2022
MALUMU NI TOBU – Oqo na matasere ka liutaka tiko o Jio Veitaukula, na cauravou ni Nasau, Koro, Lomaiviti, ka vuqa sara na nodratou sere ka taleitaki tiko ena gauna qo ka dau rogoci ena VITIFM.
“ISI NAISARANI” – Na sere qo e talanoataki taki kina na cauravou qo, mai Naqali, Naitasiri ena vuku ni nona sasaga mai na nona gauna ni vuli me yacova sara mai na veika sa rawata tu ena gauna nikua.
E talanoataki na sere qo, na veiqaravi vinaka mai veirau na nona qase kei na veituberi vinaka mai na koronivuli na Ratu Kadavulevu School e Lodoni, na koronivuli ka laki vuli kina ni bera na nona gole yani ki Ositerelia.
Sa qai mani laki qito voli e Ositerelia ena Super Rugby ka mani digitaki sara me lewena na timi ni Wallabies ka vakavinavinakataki tiko ena sere qo na veisusu vinaka ea tuberi voli yani kina.
E rawa ni rogoca na sere qo ena VITIFM 92.FM/ 92.2FM/92.6FM
E KAMICA QAI KACHI!!!
SOURCE: JIO VEITAUKULA


text: 2 E vosa vei au o Jiova, e kaya:2 “Mo lai tukuna e daliga i Jerusalemi, ‘Qo na ka e kaya o Jiova:“Au nanuma vinaka na nomu yalodina* ni o se gone,+Na loloma o vakaraitaka ni o musuki mo vakawati,+Ni o muri au ena vanua talasiga,Na vanua e sega ni kaburaki kina na sorenikau.+3 E savasava vei Jiova o Isireli,+ na isevu ni nona vuata.”’‘O koya e vakacacani koya ena cala.Ena yacovi ira na ca,’ e kaya o Jiova.”+4 Moni rogoca na vosa i Jiova, na vuvale i Jekope,Kei kemuni na veivuvale kece ni Isireli.5 Qo na ka e kaya o Jiova:“Na cala cava era raica vei au na tukamuni,+Mera yawaki au kina,Mera muria na matakau tawayaga+ mera tawayaga kina?+6 Era sega ni taroga, ‘I vei o Jiova,O koya e kauti keda tani mai na vanua o Ijipita,+E tuberi keda ena loma ni vanua talasiga,Ena loma ni vanua dravuisiga+ kei na qara,Ena vanua e sega kina na wai+ kei na butobuto loaloa,Na vanua e sega ni lakova na tamataE sega ni dua e tiko kina?’7 Au kauti kemuni ina vanua ni loga ni kauvuata,Moni kania na vuana kei na kena ka vinaka.+Ia oni curu kina oni qai vakadukadukalitaka na noqu vanua,Oni vukica na noqu ivotavota me ka vakasevaki.+8 Era sega ni taroga na bete, ‘I vei o Jiova?’+O ira na vakavulica na Lawa era sega ni kilai au,O ira na ivakatawa era talaidredre vei au,+O ira na parofita era parofisai ena yaca i Peali,+Era muria na ka tawayaga.9 ‘O koya gona, au na saqati kemuni tale,’+ e kaya o Jiova,‘Au na saqati ira tale ga na luvedra na luvemuni.’10 ‘Ia moni lako mada ina baravi* o Kitimi+ moni raica.Io, moni talatala i Kitari+ moni vakasamataka vinaka,Moni raica se yaco kina e dua na ka va qo.11 E bau dua na matanitu e sosomitaka na kena kalou ena ka e sega ni kalou?Ia o ira na noqu tamata era sosomitaka na noqu lagilagi ena ka tawayaga.+12 Moni vakararai ena kidroa, o kemuni na lomalagi,Moni sokonu ena domobula,’ e kaya o Jiova,13 ‘Nira cakava na noqu tamata e rua na ka ca:Era biuti au, na ivurevure ni wai bula,+Era kelia* ga na nodra mataniwai,Na mataniwai qaraqara e sega ni maroroya rawa na wai.’14 ‘Vakaevei e dua na dauveiqaravi o Isireli, se dua na bobula e sucu ena vuvale?Na cava ga e soli kina me kovei?15 Era tagi yani vua na luvenilaione,*+Era tabalaka na domodra.Era vukica na nona vanua me domobulataki.E vakamai na nona koro me kua ni dua e tiko kina.16 O ira na lewe i Nofi*+ kei Tapenesi+ era kania na buradelamu.17 Sega ni bale ga vei iko qoNi o biuti Jiova na nomu Kalou+Ni tuberi iko tiko ena sala?18 Ia qo na cava o vinakata kina na sala i Ijipita+Mo gunuva na wai ni Siori?*Na cava o vinakata kina na sala i Asiria+Mo gunuva kina na wai ni Uciwai?*19 Me vakavulici iko na nomu ca,Me vunauci iko na nomu sega ni yalodina.Mo liaca, mo kila na ca kei na kena gaga+Mo biuti Jiova na nomu Kalou,O vakaraitaka ni o sega ni dokai au,’+ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova ni lewe vuqa.*20 ‘Ena gauna makawa au musuka na kemu ivua,+Au drutia na kemu ivesu.Ia o kaya: “Au na sega ni qaravi kemuni,”Ena veidelana cecere kei na ruku ni vunikau bulabula+O davo vakatadraicake, mo vakasaqamuataki iko.+21 Au a tei iko me vaka e dua na vunivaini damudamu totoka,+ na sorenikau vinaka,O qai veisau vakacava mo tabanivaini ca ni vaini duatani e mataqu?’+22 ‘Ke o savui ena sota ni savasava o qai vakayagataka vakalevu na sovu,Ena tu ga e mataqu na nomu cala,’+ e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.23 O qai kaya vakacava, ‘Au sega ni dukadukali.Au sega ni muri ira na Peali’?Mo raica na nomu ivalavala ena buca.Mo vakasamataka na ka o vakayacora.O vaka e dua na luvenikameli yalewa totolo,E veiciciyaki vakaveitalia ena nona sala,24 Na asa kila e matau ena vanua talasiga,E boica na cagi ni gagano voli.O cei me tarova ni sa via veiyacovi?O ira na qarai koya tiko era na sega ni oca.Era na raici koya ena kena gauna.*25 Qarauna na yavamu me vakaivavaKei na nomu itilotilo me kua ni viagunu.Ia o kaya, ‘E tawayaga!+Sega! Au domoni ira na vulagi,*+Au na muri ira.’+26 Me vaka na madua ni daubutako ni sa tobo,E madua vaka kina na vuvale ni Isireli,O ira, na nodra tui, kei na nodra turaga,Na nodra bete kei na nodra parofita.+27 Era kaya ina vunikau, ‘O iko na tamaqu,’+Ina vatu, ‘O vakasucumi au.’Ia vei au, era vuki vakanadaku, era sega ni vakanamata mai.+Ena gauna era rarawa kina era na kaya,‘Moni tucake moni vakabulai keimami!’+28 I vei na nomuni kalou oni bulia me nomuni?+Mera tucake ke rawa nira vakabulai kemuni ena gauna ni nomuni rarawa,Ni levu na nomuni kalou me vaka na levu ni nomuni koro, Juta.+29 ‘Na cava oni saqati au tiko ga kina?Na cava oni beci au kece kina?’+ e kaya o Jiova.30 E sega ni yaga noqu mokuti ira na luvemuni.+Era sega ni vuli rawa,+Na nomuni iseleiwau ga e kani ira na nomuni parofita,+Me vaka na laione dauveivakamatei.31 Kemuni na itabatamata, moni vakasamataka na vosa i Jiova.Vakaevei, au vaka na vanua talasiga vei ira na IsireliSe na vanua butobuto loaloa?Na cava era tukuna kina na noqu tamata, ‘Keimami veilakoyaki ena galala.Keimami na sega ni lako tale yani vei kemuni’?+32 Vakaevei, ena guilecava na goneyalewa na nona iukuuku,Na yalewavou na nona ioro?*Ia o ira noqu tamata era guilecavi au ena veisiga e sega ni wili rawa.+33 O matai dina ena qarai ira mo domona, o iko na yalewa!O vulica na nodra ivalavala na tamata ca.+34 E takava na nomu isulu na nodra dra na sega ni cala, era dravudravua,+Au sega ni raica na nodra basu vale,Ia e tu ena nomu isulu kece.+35 Ia o kaya, ‘Au sega ni cala.Sa vakasuka tani ga vei au na nona cudru.’Ia qo au na veilewaitaki ikoNi o kaya, ‘Au sega ni cala.’36 Na cava o vakawalena kina na yamekemeke ni nomu ivalavala?O na maduataki Ijipita tale ga,+Me vaka ga nomu maduataki Asiria.+37 Ena vuku tale ga ni tikina qo, o na lako yani ni toka e ulumu na ligamu,+Ni o Jiova e cati ira o vakanuinui kina,Ena sega ni yaga vei iko na nodra veitokoni.”


text:
O Vakatotomuria Tiko na Rai i Jiova?
“Me veisautaki na nomuni itovo ni vakavoui na nomuni vakasama.”—ROMA 12:2.
1, 2. Na cava eda vulica nida toso tiko vakayalo? Vakatauvatana.
KAYA mada ke soli vua e dua na gone na iloloma. Rau tukuna vua na nona itubutubu, “Kaya vinaka.” E muria qori ni tukuni vua. Ni tubu tiko, sa na vakavinavinakataka vakalevu nodrau rai na itubutubu kei na nodra yalovinaka eso tale. Sa na vu ga mai lomana na nona vakavinavinaka. Na vuna? Ni sa ivakarau ni nona bula me dau vakavinavinaka.
2 E va tale ga qori nida tekivu kila na ka dina, eda vulica ni bibi meda talairawarawa ena ivakatagedegede i Jiova. Ia nida toso tiko vakayalo, e levu tale na ka eda vulica me baleta na rai i Jiova, me vaka na ka e taleitaka, na ka e cata, kei na nona rai ena so tale na ka. Nida yavutaka noda vakatulewa kei na ka eda cakava ena rai i Jiova, eda vakaraitaka nida vakatotomuria tiko na nona rai.
3. Na cava e ka ni sasaga kina meda vakatotomuria na rai i Jiova?
3 Eda marautaka meda vakatotomuria na rai i Jiova, e ka ni sasaga tale ga ena so na gauna nida tamata ivalavala ca. Kena ivakaraitaki, eda kila na rai i Jiova me baleta na veiyacovi tawadodonu, domodomoiyau, cakacaka vakavunau, vakayagataki vakatawadodonu ni dra, kei na so tale. Ia enarairai dredre meda kila na vuna e va kina qori na nona rai. Na cava gona meda cakava? Eda na vakatotomuria tiko ga vakacava na rai i Jiova? Ena yaga vakacava qori ena noda vakatulewa ena gauna qo kei na gauna se bera mai?
VAKATOTOMURIA NA RAI NI KALOU
4. Na cava e okati ena noda muria na ivakasala i Paula: ‘Me vakavoui na nomuni vakasama’?
4 Wilika Roma 12:2. E vakamacalataka eke na yapositolo o Paula na ka e vauci ena noda vulica me tiko vei keda na rai i Jiova. Eda uqeti ena ulutaga sa oti meda “kua ni muria na ivakarau ni veika vakavuravura qo,” ya meda cata na rai kei na itovo ni vuravura. E tukuna tale ga o Paula me “vakavoui na nomuni vakasama.” Qo e okati kina noda vulica na Vosa ni Kalou me matata vei keda na nona rai, vakasamataka vakatitobu da qai veisautaka na noda rai me salavata kei na rai ni Kalou.
5. Vakamacalataka na duidui ni wiliwili kei na vuli.
5 E levu na ka e okati ena noda vulica na iVolatabu, e sega nida wiliwili wale tu ga se makataka na isaunitaro. Nida vuli, meda dikeva se cava e tukuna vei keda me baleti Jiova, na nona ivalavala, kei na ivakarau ni nona vakasama. Meda kila na vuna e vakarota kina meda cakava e dua na ka kei na vuna e vakatabuya kina. Meda vakasamataka tale ga na ka meda veisautaka ena ivakarau ni noda bula kei na noda vakasama. De dua ena sega ni rawa nida vakasamataka kece qori ena gauna ni noda vuli. Ia ena vinaka me tiko na gauna meda vakasamataka kina vakatitobu na ka eda wilika, de dua me veimama na gauna ni noda vuli.—Same 119:97; 1 Tim. 4:15.
6. Na cava e yaco nida vakasamataka vakatitobu na rai i Jiova?
6 Ena yaco e dua na ka talei nida dau vakasamataka vakatitobu na Vosa ni Kalou. Na cava ya? Eda na “vakadinata” se vakadeitaka ni cecere tu ga na rai i Jiova. Sa tekivu meda raica na ka mai na nona rai qai duavata kina. E “vakavoui” na noda vakasama, eda bucina e dua na ivakarau ni rai vou. Toso na gauna eda sa na vakatotomuria na rai i Jiova.
LAURAI ENA NODA ITOVO NA KA EDA VAKASAMATAKA
7, 8. (a) E raica vakacava o Jiova na veika vakayago? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Ke tiko vei keda na nona rai, na cava eda na vakaliuca?
7 Meda kua ni nanuma ni noda vakasama e okati ga kina na vakanananu. Erau dau salavata na vakasama kei na ka eda cakava. (Mari. 7:21-23; Jeme. 2:17) Ena matata qo ke da veivosakitaka e vica na ivakaraitaki. Kena imatai, e vakamatatataka na Kosipeli na rai i Jiova me baleta na veika vakayago. Na Kalou e digitaka na veiwatini me susuga na Luvena, e lailai sara na ka vakayago e tu vei rau. (Vunau 12:8; Luke 2:24) Ni sucu o Jisu e “vakadavori koya [o Meri] ena ikanakana ni manumanu ni sa sega tale na vanua me ratou moce kina ena rumu ni vulagi.” (Luke 2:7) A rawa ni vakarautaka o Jiova e dua na icili se vanua vinaka me sucu kina na Luvena. Ia na ka ga e kauaitaka, oya me karoni se susugi o Jisu ena vuvale e vakaliuci kina na Kalou.
8 Eda vulica ena ivakaraitaki qori na rai i Jiova me baleta na veika vakayago. Iperiu 13:5.Era vinakata eso na itubutubu mera rawaka vakayago na luvedra, veitalia mada ga ke ra sega ni toso kina vakayalo. Ia e matata ni bibi duadua vei Jiova na noda veiwekani kei koya. Vakacava e tiko vei iko na nona rai? E laurai vakacava ena ka o cakava?—Wilika
9, 10. Eda na vakaraitaka vakacava nida duavata kei na rai i Jiova me baleta na veivakatarabetaki?
9 Dua tale na ivakaraitaki, oya na rai ni Kalou me baleta noda dau veivakatarabetaki. E kaya o Jisu: “O koya e vakatarabetaka e dua vei ira na lalai qo e vakabauti au, e vinaka cake me vesu i domona e dua na vatuniqaqaqi levu e dau dreta na asa, me qai kolotaki i wasawasa.” (Mari. 9:42) Meda kua ni raica vakamamada na tikina qori! Ni vakatotomuria vinaka o Jisu na itovo i Tamana, eda vakadeitaka gona ni sega ni taleitaka o Jiova meda vakatarabetaka e dua na imuri i Jisu.—Joni 14:9.
10 Vakacava eda duavata kei na rai i Jiova kei Jisu? Eda sa vakatotomuria tiko? E laurai vakacava qori ena ka eda cakava? Kena ivakaraitaki, kaya mada nida taleitaka e dua na mataqali isulusulu se sasauni, ena rawa ni vakararawataka eso na lewe ni ivavakoso se uqeta na vakanananu ca. Vakacava, ena uqeti keda noda lomani ira na tacida meda kua ni digia na ka ga eda vinakata?—1 Tim. 2:9, 10.
11, 12. Ena taqomaki keda vakacava na rai ni Kalou me baleta na ka ca, kei na noda lewai keda vinaka?
11 Na ikatolu ni ivakaraitaki: E cata o Jiova na ivalavala tawadodonu. (Aisea 61:8) E kila vinaka ni dau cala na noda rai nida tamata ivalavala ca, ia e uqeti keda meda duavata kei na nona rai meda cata na ivalavala tawadodonu. (Wilika Same 97:10.) Nida vakasamataka vakatitobu na vuna e cata kina o Jiova na ka ca, ena uqeti keda meda vakatotomuria na nona rai, ena vakaukauataki keda tale ga meda vorata na ka ca.
12 Nida bucina na rai i Jiova me baleta na ivalavala tawadodonu, eda na kila kina eso na ivalavala e cata e sega ni cavuti vakamatata ena Vosa ni Kalou. Kena ivakaraitaki na danisi veivagarogaroi (lap dancing), qo e dua na itovo vakasisila sa matau tu e vuravura. Era tukuna eso ni ivalavala qori e sega ni tautauvata kei na veiyacovi. * Ia vakacava e taleitaka o Jiova, o koya e cata na ivakarau ca kece? Meda kua mada ga ni caka ca nida lewai keda vinaka, meda cata tale ga na ka e cata o Jiova.—Roma 12:9.
VAKASAMATAKA RAWA NA RAI I JIOVA
13. Na cava meda vakasamataka kina ena gauna qo na rai i Jiova?
13 Nida vuli vakataki keda, e vinaka meda vakasamataka na yaga ni rai i Jiova ena ituvaki eda na rairai sotava ena gauna se bera mai. Ke da donuya na ituvaki e vinakati kina vakatotolo na vakatulewa, eda sa vakarautaki keda tu da qai kila na ka meda cakava. (Vkai. 22:3) Raica mada e vica na kena ivakaraitaki vakaivolatabu.
14. Na cava eda vulica ena ka e cakava o Josefa vei wati Potifa?
14 Ni cata totolo o Josefa na veitemaki Vakatekivu 39:8, 9.) Na ka tale ga e tukuna vei wati Potifa e dusia ni tiko vua na rai ni Kalou: “Meu qai cakava tu vakacava na ka torosobu qo qai valavala ca kina vua na Kalou?” Vakacava o keda? Kaya mada ni sa tekivu wedevi iko e dua drau cakacaka vata. Se vakau yani ena nomu talevoni na itukutuku se itaba veivagarogaroi? * Ena rawarawa sara meda yalodina ena ituvaki qori ke da kila rawa na rai i Jiova, eda vakabauta, da qai vakatulewataka na ka eda na cakava.i wati Potifa e vakaraitaka ni dau vakasamataka na rai i Jiova me baleta nodrau yalodina na veiwatini. (Wilika
15. Eda na yalodina tiko ga vakacava me vakataki ratou na Iperiu?
15 Raica mada na nodratou ivakaraitaki na tolu na Iperiu o Setareki, Mesake, kei Apeteniko. E dei na nodratou vakatulewa me ratou kua ni cuva ena ivakatakarakara koula e vakaduria o Tui Nepukanesa. Na ka tale ga eratou tukuna vua na tui e vakaraitaka ni ratou dau vakasamataka na veika me ratou cakava me ratou yalodina tiko ga vei Jiova. (Lako 20:4, 5; Tani. 3:4-6, 12, 16-18) Kaya mada ke kerei iko nomu boso mo tokona vakailavo na soqo e veisemati kei na lotu lasu. Na cava o na cakava? Vakacava mo vakasamataka vakatitobu ena gauna qo na rai i Jiova ena tikina qori mai na nomu waraka tiko me yaco. Ke mani yaco dina, ena rawarawa mo cakava se tukuna na ka dodonu me vakataki ratou na tolu na Iperiu.
16. Ni matata vei keda na rai i Jiova, ena yaga vakacava qori nida qaravi vakavuniwai?
16 Nida dau vakasamataka na rai i Jiova ena uqeti keda meda yalodina tiko ga ke da qaravi vakavuniwai. E matata nida na vakatulewataka meda kua ni taura na dra se dua vei ratou na va na iwasewase lelevu. Ia eso tale na veiqaravi e vauci kina na dra ena vinakati meda dui vakatulewa kina ni yavutaki ena ivakavuvuli vakaivolatabu e tiko kina na rai i Jiova. (Caka. 15:28, 29) E sega ni gauna ni vakatulewa nida sa tiko e valenibula, gauna eda mosi tiko kina, se nida vakasaurarataki. Qo sara ga na gauna meda vakekeli kina, vakalewena vinaka na ka eda vinakata ena noda tikidua ni dra qai vakamacalataka vei vuniwai. *
17-19. Na cava e bibi kina meda vakasamataka ena gauna qo na rai i Jiova? Tukuna e dua na kena ivakaraitaki.
17 Me kena ilutua, vakasamataka nona sauma totolo o Jisu na ivakasala cala i Pita: “Me kua ni va qori nomuni rai Turaga.” Kena irairai ni dau vakasamataka vakatitobu o Jisu na inaki ni Kalou me baleti koya kei na parofisai me baleta na nona bula e vuravura kei na nona mate. Na ka e kila e uqeti koya me yalodina, me solia tale ga na nona bula ena vukuda kece.—Wilika Maciu 16:21-23.
18 Nikua, e vinakata o Jiova meda bucina e dua na veiwekani vinaka vata kei koya da qai vunautaka na itukutuku vinaka ena kena levu eda rawata. (Maciu 6:33; 28:19, 20; Jeme. 4:8) Me vaka e cakava o Pita vei Jisu, era na rairai saga eso e vinaka na nodra inaki meda kua ni cakava qori. Kena ivakaraitaki, vakacava ke tosoya cake o nomu boso na nomu itutu, e tubu tale ga na kemu isau, ia na itutu qori ena vakalatilati ena nomu itavi vakayalo? Se kaya mada ni o vuli tiko qai tukuni mo biubiu e vale mo lai tosoya nomu vuli. Ena gauna qori, vakacava o na vakekeli, masulaka, veivosaki kei ratou e vale, de dua kei ratou tale ga na qase qai vakatulewa? Vakacava mo vulica sara ga qo na rai i Jiova me baleta na tikina qori qai vakatotomuria na nona rai. Ke o na mani sotava na ituvaki qori, o na kila na ka mo cakava ni sa dei tu nomu isausau vakayalo, o vakadeitaka e lomamu, mo cakava sara na ka o vakatulewataka.
19 De dua o na vakasamataka eso tale na ituvaki ena rawa ni basika vakasauri se tawanamaki. E macala nida na sega ni kila na ka kece ena rawa ni yaco. Ia ke da vakasamataka vakatitobu na rai i Jiova nida vuli vakataki keda, ena rawarawa sara nida nanuma da qai muria na ka kece eda vulica ena dui ituvaki. Koya gona, meda dau vakasamataka na rai i Jiova, meda vakatotomuria, meda vakasamataka tale ga na kena yaga nida vakatulewa ena gauna qo kei na gauna se bera mai.
RAI I JIOVA KEI NA GAUNA SE BERA MAI
20, 21. (a) Na cava eda na marautaka kina noda galala ena vuravura vou? (b) Eda na marau vakacava ena gauna qo?
20 Eda sa vakanamata tu ena vuravura vou. Levu era nuitaka tu mera bula tawamudu ena parataisi e vuravura. Ena veiliutaki ni Matanitu ni Kalou, sa na oti vakadua na mosi kei na rarawa. Na gauna mada ga qori eda na vakayagataka tiko ga noda galala ni vakatulewa. Eda na dui digia na ka eda taleitaka se vinakata.
21 Ena vakaiyalayala ga na galala qori. Nira vakatulewataka na yalomalumalumu na ka e donu kei na ka e cala, ena yavutaki ena lawa i Jiova kei na nona rai. Qori ena vakavu marau, ena levu tale ga na nodra vakacegu. (Same 37:11) Ia ena gauna mada ga qo, eda na marau nida vakatotomuria na rai i Jiova.
^ para. 12 Danisi veivagarogaroi oya “ni tene o koya e danisi vei koya e saumi koya ni sega ni vakaisulu vinaka tu qai veimoiyaki toka.” Ni vakatau ena ituvaki dina e yaco, e rawa ni okati me veiyacovi tawadodonu, ena dua kina na komiti ni veilewai. Na lotu vaKarisito e vakaitavi kina me kerea nodra veivuke na qase ni ivavakoso.—Jeme. 5:14, 15.
^ para. 14 Na vakau itukutuku vakasisila e okati tale ga kina na vakau itaba se vidio veivagarogaroi ena talevoni. Ena vakatau ena lewe ni itukutuku, e rawa ni dua kina na kena komiti ni veilewai. Ena so na gauna, era veilewaitaki na gone era cakava qori ena cala ni veivakasagai tawakilikili. Me ikuri ni ivakamacala, rai ena jw.org mo wilika na ulutaga “Ra Taroga na iTabagone—Na Cava e Vauci ena Vakauitukutuku Vakasisila?” (Rai ena IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU > ITABAGONE.) Se raica na ulutaga “Veivosakitaka kei Luvemu na Vakayagataki ni Mobail ena Veika Vakasisila” ena Yadra! ni Noveba 2013, t. 4-5.
^ para. 16 E vakamacalataki ena noda ivola na ivakavuvuli vakaivolatabu e veiganiti. Kena ivakaraitaki, raica na ivola Sala Meda Tiko ga Kina ena Loloma ni Kalou, t. 246-249.


text:
WASE 67
“Sega ni Bau Rogoca e Dua me Vosa Vakataki Koya”
-
TALAI NA OVISA MERA VESUKI JISU
-
VOSA ENA VUKU I JISU O NIKOTIMO
E se tiko ga o Jisu e Jerusalemi ena Soqo ni Valevakacevaceva (se Valetabanikau). E marau ni “levu na lewenivanua era vakabauti koya.” Ia era cudru na iliuliu ni lotu. Era mani tala eso era vaka na ovisa ni lotu mera vesuki koya. (Joni 7:31, 32) Ia e sega ni bau vuni o Jisu.
E vunau tiko ga e matanalevu o Jisu e Jerusalemi, e kaya: “Au na tiko tale vakalekaleka kei kemuni, au sa na qai lako vei koya e talai au mai. Oni na vaqarai au, ia oni na sega ni raici au, na vanua au na tiko kina oni na sega ni lako rawa kina.” (Joni 7:33, 34) Era sega ni taura rawa na Jiu na vosa i Jisu, era mani veikayaka: “E via lako i vei na tagane qo meda na sega ni raici koya kina? Ena via lako vei ira na Jiu era veiseyaki tu vei ira na kai Kirisi me lai vakavulici ira na kai Kirisi? Na cava na ibalebale ni ka e tukuna, ‘Oni na vaqarai au, ia oni na sega ni raici au, na vanua au na tiko kina oni na sega ni lako rawa kina’?” (Joni 7:35, 36) A vakaibalebaletaka tiko o Jisu na nona mate kei na nona vakaturi i lomalagi, era na sega ni rawa ni muri koya e kea na kena meca.
Qo e sa ikavitu ni siga ni soqo. Ena siga kece ni soqo, sa sova voli mai e veimataka na bete na wai mai na tobu o Sailoama me drodrova na yavu ni icabocabonisoro. A rairai via vakalesuya o Jisu na cakacaka qori ena nodra vakasama na lewenivanua, e kaya kina: “Ke dua e karamaca, me lako mai vei au me gunu. O koya e vakabauti au, me vaka e tukuni ena tikinivolatabu, ‘Ena drodro mai lomana na uciwai ni bula.’”—Joni 7:37, 38.
E vakaibalebaletaka tiko o Jisu na ka ena yaco nira lumuti na nona tisaipeli ena yalo tabu kei na nodra kacivi ena bula vakalomalagi. A tekivu na veilumuti qori ni mate oti o Jisu. Ena siga ni Penitiko ena yabaki tarava,sa tekivu drodro na wai ni bula nira sa vunautaka na ka dina na tisaipeli era lumuti ena yalo tabu.
Nira rogoca na lewenivanua na veivakavulici i Jisu, era kaya eso: “Qo dina na Parofita,” me vakaibalebaletaka na parofita e uasivi Mosese. Era kaya eso: “Qo na Karisito.” Ia era taroga eso tale: “Oi, ena lako mai Kalili na Karisito? Vakacava, e sega ni vakamacalataki ena tikinivolatabu ni na lako mai ena kawa i Tevita na Karisito, mai Peceliema tale ga na koro a tiko kina o Tevita?”—Joni 7:40-42.
Era sa veisei tu na lewenivanua. Eso era vinakata me vesu o Jisu, ia e sega ni dua e bau tarai koya. Nira lesu lala yani na ovisa vei ira na iliuliu ni lotu, era mani taroga na iliuliu ni bete kei ira na Farisi: “Cava oni sega ni kauti koya mai kina?” Era sauma na ovisa: “Keimami se sega ni bau rogoca e dua e vosa me vakataki koya.” Ena levu ni nodra cudru na iliuliu ni lotu, era vakalialiai ira na ovisa: “Oni sa vakacalai tale ga? Vakacava, sa vakabauti koya e dua vei ira na iliuliu se Farisi? Ia o ira na ilala levu qo era tamata cudruvi, era sega ni kila na Lawa.”—Joni 7:45-49.
Sa qai vosa ena vuku i Jisu o Nikotimo e dua na Farisi qai lewe ni Sanadrini. Ena rua veimama na yabaki yani e liu a golevi Jisu ena bogi o Nikotimo me vakaraitaka nona vakabauti koya. E kaya gona vei ira na lewe ni Sanadrini: “Na noda Lawa e sega ni vakatara me lewai e dua ni se bera ni rogoci mada e liu o koya, me kilai na ka e cakava, se vakacava?” Era qai sauma vua: “Oi, o kai Kalili tale ga o iko? Ni o vaqaqara ena iVolatabu o na raica ni sega ni dua na parofita ena basika mai Kalili.”—Joni 7:51, 52.
E sega ni tukuna vakadodonu na iVolatabu ni na basika mai Kalili na parofita. Ia e parofisaitaka na Vosa ni Kalou ni na laurai “na rarama levu” e “Kalili ni veimatanitu.” (Aisea 9:1, 2; Maciu 4:13-17) A parofisaitaki tale ga ni na sucu e Peceliema o Jisu, e kawa tale ga i Tevita. Era sa rairai kila tiko qori na Farisi, ra sa qai vakatetea e levu na itukutuku lasu me baleti Jisu.


text:
Na Galala Dina
“Ke sa sereki kemuni na Luvena, oni sa qai sereki dina.”—JONI 8:36.
1, 2. (a) Na ivakadinadina cava e vakaraitaka ni dredre vei ira na lewenivanua mera marautaka na bula galala? (b) Cava na kena itinitini?
NIKUA, e levu era sasagataka me vakaoti na veivakaduiduitaki, me soli na dodonu kei na galala. Ena levu na vanua, era vinakata me kua na veivakalolomataki, veivakaduiduitaki kei na bula dravudravua. Eso tale era vakarota me soli na galala ni vosa, na galala ni digidigi, se mera lewai ira ga. Levu nikua era vinakata mera cakava ga na ka era vinakata, se bula ena kena ivakarau era vinakata.
2 E ka ni sasaga toka me vakayacori kece qori. Ena bula raraba ni lewenivanua kei na veika vakapolitiki, levu era vakabesebese, tayabe, kudru, se vakaduduile. Vakacava e rawati kina na veika era vinakata? Kena veibasai ni dau tini ga ena rarawa kei na mate. Na ka kece qo e vakadeitaka tale na dina ni ka e vola o Tui Solomoni: “Ena gauna kece era veiliutaki kina na tamata e tini ga ina leqa.”—Dauv. 8:9.
3. Na cava meda cakava meda marau da qai lomavakacegu?
3 E vakamacalataka na tisaipeli lotu vaKarisito o Jemesa Jeme. 1:25) Ni vakarautaka o Jiova na lawa uasivi qo, e kila na ka eda vinakata meda marau kina da qai lomavakacegu. E solia vei rau na imatai ni veiwatini na ka kece me rau marautaka, okati kina na galala dina.na sala me rawati kina na marau dina kei na lomavakacegu. E vola: “O koya e dikeva na lawa uasivi ni veisereki [se galala] qai muria tiko ga, ena marautaka na ka e cakava.” (
GAUNA NI GALALA DINA
4. Na galala cava rau marautaka o Atama kei Ivi? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
4 Nida wilika na imatai ni rua na wase ni Vakatekivu, eda kila ni rau marautaka o Atama kei Ivi na galala era diva tu e levu nikua, rau sega ni leqataka na ka rau vinakata, rau galala mai na veivakalolomataki kei na rere. Rau sega mada ga ni leqataka na kakana, cakacaka, tauvimate, kei na mate. (Vkte. 1:27-29; 2:8, 9, 15) Kena ibalebale ya ni tawavakaiyalayala na galala rau marautaka? Meda raica mada.
5. Na cava e vinakati me yaga kina noda galala?
5 Era nanuma e levu nikua, ni galala dina oya mera cakava na ka kece ga era vinakata, e vinaka se ca. E vakamacalataka na ivola The World Book Encyclopedia, na galala oya “na noda rawa ni vakatulewataka na ka meda cakava da qai muria sara.” E kuria: “Ena rai vakalawa, era na qai galala ga na tamata ke sega na veika tawadodonu, sega ni yalani tu ga vakaveitalia vei ira na ka.” Kena ibalebale ni yaga eso na ka e yalani, ni na yaga vei keda kece na galala e soli. Meda taroga gona: O cei duadua ga me lewa na veika e dodonu, veiganiti, e veirauti tale ga?
6. (a) Na cava e tawavakaiyalayala kina na galala i Jiova? (b) Na galala cava e tu vei keda kei na vuna?
6 E dua na tikina bibi meda nanuma tiko me baleta na galala, oya ni Kalou ga o Jiova e taucoko se tawavakaiyalayala na nona galala. Na vuna? Ni bulia na ka kece, e Kalou kaukaua duadua ena lomalagi kei na vuravura. (1 Tim. 1:17; Vkta. 4:11) Wilika mada na totoka ni nona vakamacalataka o Tui Tevita na vakasakiti kei na cecere i Jiova. (Wilika 1 Veigauna 29:11, 12.) Kena ibalebale, na ibulibuli kece i Jiova mai lomalagi kei vuravura, e vakaiyalayala na nodra galala. Meda kila tiko ni o Jiova duadua ga e tu vua na kaukaua me lewa na ka e dodonu, veiganiti, e veirauti tale ga. Qori sara ga na ka e cakava ni bulia na tamata ena ivakatekivu.
7. Na cava eda dau cakava e sega ni vinakati tale meda vakasamataka?
7 E levu na sala erau marautaka kina o Atama kei Ivi na nodrau galala, ia e tiko na ka e yalani vei rau. Eso mada ga e sega ni vinakati me rau vakasamataka tale. Kena ivakaraitaki, rau kila na imatai ni noda itubutubu me rawa ni rau bula tiko ga, e vinakati me rau ceguva na cagi, kana, moce, kei na so tale. Vakacava ena yalani nodrau galala ke rau cakava qori? Sega, ni kila o Jiova ni nodrau cakava mada ga na ka lalai qori, erau na marau kina qai lomavakacegu. (Same 104:14, 15; Dauv. 3:12, 13) Eda na via ceguva na cagi bulabula, kania na kakana taleitaki, se yadra mai na moce se vakacava? Eda dau marautaka kece qori, e sega ni vaka me icolacola se yalani kina noda galala. Qori tale ga na ka erau marautaka o Atama kei Ivi.
8. Na ivakaro matata cava e tukuna o Jiova vei rau na imatai ni noda itubutubu, cava na kena inaki?
Vkte. 1:28) Vakacava e yalana na nodrau galala na ivakaro qori? Sega! Na inaki ni ivakaro qori me rawa nida vakaitavi ena kena vakayacori na loma ni Kalou, oya meda veisautaka na vuravura taucoko me parataisi me bula tawamudu kina na kawatamata. (Aisea 45:18) Nikua, e sega ni beci na loma ni Kalou ke da digia meda dawai se vakawati se sega ni vakaluveni. Ia e levu era digia ga mera vakawati ra qai vakaluveni, dina ni sega ni rawarawa na bula vakavuvale. (1 Kor. 7:36-38) Na vuna? E levu era marau, era lomavakacegu tale ga nira cakava qori. (Same 127:3) A rawa tale ga ni rau marautaka o Atama kei Ivi me tawamudu na nodrau vakawati kei na bula vakavuvale.8 E matata na ivakaro i Jiova vei Atama kei Ivi, oya me rau vakasinaiti vuravura, me rau qarava tale ga. (
YALI NA GALALA DINA
9. Na cava e donu kina, veiganiti, e veirauti tale ga na ivakaro ni Kalou ena Vakatekivu 2:17?
9 E dua tale na ivakaro e tukuna o Jiova vei Atama kei Ivi, e vakamatatataki kina na itotogi ke sega ni rau muria: “Mo kua ni kana mai na vunikau e kilai kina na ka vinaka kei na ka ca, ni o na mate dina ena siga o kania kina.” (Vkte. 2:17) Vakacava e cala na ivakaro qo, e sega ni veiganiti, e sega ni veirauti tale ga? E yalani kina nodrau galala o Atama kei Ivi? Sega. E levu na vuku ni iVolatabu era tukuna na nodra nanuma ena yaga kei na dina ni ivakaro qo. Kena ivakaraitaki, e kaya e dua na vuku: “E macala ena ivakaro ni Kalou ena [Vakatekivu 2:16, 17] oya ni Kalou duadua ga e kila na ka e vinaka . . . vua na kawatamata, e kila tale ga na Kalou na ka e ca . . . vei ira. Mera marautaka na ‘ka e vinaka,’ e bibi vua na kawatamata me nuitaka na Kalou, me talairawarawa vua. Ke ra talaidredre, era sa na lewa ga vakataki ira na ka e vinaka . . . kei na ka e ca.” Qori na ka eda sega ni rawa ni cakava na tamata.
10. Na cava meda kua ni nanuma kina ni rau tautauvata na galala ni vakatulewa kei na dodonu meda lewa na ka e vinaka kei na ka e ca?
10 Nira wilika e levu nikua na ivakaro i Jiova vei Atama, era nanuma ni bureitaki vua na galala me cakava na ka e vinakata. Kena ibalebale ni sega ni matata vei ira na duidui ni galala ni vakatulewa kei na dodonu me lewa na ka e vinaka kei na ka ca. E soli na galala vei Atama kei Ivi me rau digia me rau talairawarawa vua na Kalou se sega. Ia o Jiova duadua ga ena lewa na ka e vinaka kei na ka e ca, me vaka e vakatayaloyalotaka “na vunikau e kilai kina na ka vinaka kei na ka ca” ena were o Iteni. (Vkte. 2:9) E macala nida sega ni kila na itinitini ni ka eda dau vakatulewataka, eda sega tale ga ni kila se na vinaka ena veigauna kece. Oya na vuna e levu e dau vinaka na inaki ni nodra vakatulewa, ia era tini rarawa se leqa kina. (Vkai. 14:12) E vakaiyalayala ga na ka eda rawata. Ena ivakaro i Jiova, e via vakavulici rau o Atama kei Ivi ena sala me rau marautaka kina na galala dina. Vakacava erau talairawarawa kina?
11, 12. Na cava e rarawataki kina na vakatulewa i Atama kei Ivi? Vakatauvatana.
11 Erau vakatulewataka na imatai ni noda itubutubu me rau talaidredre. E sega ni vorata rawa o Ivi na veirawai ni Vkte. 3:5) Vakacava na ka erau digia o Atama kei Ivi, e levu kina na nodrau galala? Ka ni rarawa ni sega. Na nodrau digidigi e yaco kina na veibasai ni ka e tukuna o Setani. Rau vulica ni dau tini ga ina leqa ni beci na veidusimaki i Jiova, me rau muria ga na lomadrau. (Vkte. 3:16-19) Na vuna? A sega ni solia o Jiova na galala meda vakatulewataka se cava eda nanuma ni vinaka kei na ka e ca.—Wilika Vosa Vakaibalebale 20:24 kei na ivakamacala e ra; Jeremaia 10:23.yalayala i Setani—“ena rai na matamudrau, drau na vaka na Kalou, drau na kila na ka vinaka kei na ka ca.” (
12 Kena ivakaraitaki ni vukataka tiko na waqavuka e dua na pailate. Me rawa ni yaco vinaka ena dua na vanua, ena vinakati me muria e dua na idusidusi ni vuka. Rawa ni vakayagataka na iyaya vovou ni vuka me veitaratara kina kei ira ena raraniwaqavuka ena gauna kece me rawa ni yaco ina vanua e gole tiko kina. Ia ke sega ni muria o pailate na idusidusi qori qai vuka ena vanua ga e via gole kina, ena yaco na leqa. Me vaka ga na pailate qori, rau murilomadrau ga o Atama kei Ivi. Rau beca na veidusimaki ni Kalou. Na kena itinitini? E rarawataki dina na vanua rau tini kina, ni rau valavala ca rau qai mate, wili kina na nodrau kawa. (Roma 5:12) Ni rau via lewai rau ga, rau vakayalia kina na galala dina a soli vei rau.
RAWATI NA GALALA DINA
13, 14. Ena rawati vakacava na galala dina?
13 Era rairai nanuma eso na levu ga ni galala e tu vei ira na levu tale ga ni kena yaga, ia e veivakaleqai tale qori. Io e yaga vakalevu na galala dina, ia eda sokonu nida vakasamataka ena vakacava na bula e vuravura ke sega ni yalani eso na ka. Ena vuku ni tikina qori, e kaya na ivola The World Book Encyclopedia: “E vereverea na lawa ni vanua e cicivaki vinaka, ni tiko na kena galala kei na kena vakatatabu.” E kena vosa vinaka sara ga na “vereverea.” Vakasamataka na levu ni ivola ni lawaera vola na tamata, e vinakati tale ga e levu na loya kei na turaganilewa mera vakamacalataka ra qai raica me muri.
14 E vakamacalataka o Jisu Karisito na sala meda marautaka kina na galala dina. E kaya: “Oni noqu tisaipeli dina ke oni muria tiko ga na noqu vosa, oni na kila na ka dina, na ka dina ena qai sereki kemuni.” (Joni 8:31, 32) Me rawati na galala dina me vaka e tukuna o Jisu, e vinakati kina e rua na ka: Dua, meda vakabauta na ka dina e vakavulica, kena ikarua, meda nona tisaipeli. Qori ena rawati kina na galala dina. Ia meda galala mai na cava? E kuria o Jisu: “O koya yadua e valavala ca e bobula ina ivalavala ca. . . . Ke sa sereki kemuni na Luvena, oni sa qai sereki dina.”—Joni 8:34, 36.
15. Na cava e ‘veisereki’ kina na galala e yalataka o Jisu?
15 E matata ni galala e yalataka o Jisu vei ira na nona tisaipeli e uasivia na galala ni bula veimaliwai kei na veika vakapolitiki era diva tu e levu nikua. Ni tukuna o Jisu: “Ke sa sereki kemuni na Luvena, oni sa qai sereki dina,” e dusia na noda sereki na kawatamata mai na veivakabobulataki kei na veivakalolomataki ni “ivalavala ca.” E rawai keda na ivalavala ca meda caka ca, e tarova tale ga noda cakava na ka eda kila ni donu se da sega ni cakava kina na ka eda kila nida rawa ni cakava. Qori na sala eda bobula kina ina ivalavala ca, na kena itinitini na rarawa, mosi, kei na mate. (Roma 6:23) A vakila tale ga na yapositolo o Paula na rarawa kei na levu na mosi. (Wilika Roma 7:21-25.) Ni sa kau laivi vakadua na ivalavala ca, sa na rawa nida nuitaka meda rawata na galala dina rau marautaka taumada na vuda.
16. Na sala cava eda na sereki dina kina?
16 Ni cavuta o Jisu “ke oni muria tiko ga na noqu vosa,” e dusia ni vinakati eso na ka me qai sereki keda. Nida lotu vaKarisito yalayala, eda sega ni muria na lomada, eda digia me vauci keda na ivakavuvuli i Karisito nida nona tisaipeli. (Maciu 16:24) Me vaka ga e yalataka, eda na sereki dina nida na vakila sara ga na yaga ni ivoli.
17. (a) Ena vakainaki vakacava noda bula da qai lomavakacegu? (b) Na cava eda na veivosakitaka ena ulutaga tarava?
17 Nida talairawarawa ena ivakavuvuli i Jisu nida nona tisaipeli, ena vakainaki noda bula, eda na lomavakacegu tale ga. Qori eda na sereki kina vakadua ena veivakabobulataki ni ivalavala ca kei na mate. (Wilika Roma 8:1, 2, 20, 21.) Ena veivosakitaki ena ulutaga tarava na sala meda vakayagataka kina vakavuku ena gauna qo na noda galala, me rawa nida rokovi Jiova kina na Kalou ni veisereki me tawamudu.