text:
iVola Vei Ira mai Kolosa
4 Kemuni na nodra iliuliu na bobula, ni cakava vei ira na nomuni bobula na ka e dodonu kei na ka e veiganiti, ni oni kila ni tiko tale ga na nomuni iLiuliu mai lomalagi.+
2 Ni gumatua tiko ena masu+ moni yadra tiko ga kina salavata kei na vakavinavinaka.+ 3 Ni masulaki keitou tale ga+ me dolava na Kalou na katuba me keitou vunautaka kina na vosa, me keitou tukuna tale ga na ka vuni tabu me baleti Karisito, qori na vu ni noqu vesu,+ 4 meu tukuna yani vakamatata me vaka e dodonu meu cakava.
5 Moni lewa vakayalomatua na nomuni ilakolako ni oni maliwai ira e taudaku, ni vakayagataka vinaka na nomuni gauna.*+ 6 Moni vosa ena yalovinaka ena gauna kece, me vakamasima,+ moni kila kina na ka moni tukuna vua na tamata yadua.+
7 Ena qai tukuna vei kemuni na itukutuku kece me baleti au o Tikiko+ na taciqu lomani, na italatala yalodina, noqu itokani dauveiqaravi ena Turaga. 8 Au talai koya tiko yani vei kemuni moni kila kina na ka e baleti keitou, me vakaceguya tale ga na lomamuni. 9 E lako tiko yani kei Onisimo+ na taciqu lomani qai yalodina, e dua ga vei kemuni o koya. Erau na vakamacalataka vei kemuni na ka kece eke.
10 E loloma tu yani vei kemuni o Arisitako,+ o koya keirau vesu vata tiko, kei Marika+ na wekai Panapasa, (o koya au tukuna moni ciqoma+ ke lako yani vei kemuni), 11 kei Jisu e dau kilai tale ga me o Jusitu, o iratou qo eratou cili. O iratou ga qo eratou dau cakacaka vata kei au ena ka e vauca na Matanitu ni Kalou, eratou dau vukei au, eratou dau vakacegui* au tale ga. 12 E loloma yani vei kemuni o Epafira,+ e dua tale ga vei kemuni o koya, e dauveiqaravi i Karisito Jisu. E dau gumatua ni masulaki kemuni moni tudei me yacova na iotioti, moni nuidei tale ga ena ka me baleta na loma ni Kalou. 13 Au vakadinadinataka ni dau sasaga ena vukumuni, ena vukudra tale ga mai Leotisea, kei ira mai Aiarapoli.
14 E loloma yani vei kemuni o Luke,+ na vuniwai lomani, kei Timasa.+ 15 Au loloma yani vei ira na veitacini e Leotisea, vei Nimifa na ganeda, kei na ivavakoso e dau soqoni e nona vale.+ 16 Ni oni sa wilika oti na ivola qo, ni raica me wiliki tale ga+ ena ivavakoso e Leotisea. Moni wilika tale ga na nodra ivola mai Leotisea. 17 Qai kaya tale ga vei Akipo:+ “Qarava vinaka na cakacaka vakaitalatala e solia vei iko na Turaga, mo vakayacora sara.”
18 O yau o Paula, na iloloma kece qo au vola sara ga e ligaqu.+ Moni nanumi au niu se vesu tiko ga.+ Me tiko mada ga kei kemuni na loloma soli wale ni Kalou.


c: text/html

text:
Tukuna na itukutuku e dua na kabula vakayalo (12-17)
‘Sega ni vakabauti ira nona dauveiqaravi na Kalou’ (18)
4 E qai sauma o Elifasi+ na kai Temani ni kaya:2 “Ke dua e saga me vosa vei iko, o na yalototolo?O cei ena rawa ni tarova me kua ni vosa?3 E dina ni o sa vakadodonutaka e levu,O dau vakaukauataki ira tale ga na liga malumalumu.4 E dau vakaduri koya e tarabe na nomu vosa,O dau vakaukauataki ira sa ninini na durudra.5 Ia qo ni sa yacovi iko, o sa sega ni taqea rawa,*E tarai iko, o qai yalolailai sara ga.6 E vakanuideitaki iko nomu doka na Kalou?E solia vei iko na inuinui na nomu ivakarau ni yalodina?+7 Vakasamataka mada: Sa bau takali vakadua o koya e sega nona cala?Bau dua na gauna e vakarusai kina na yalododonu?8 Au sa raica ni o ira na siviyarataka* na ka mosimosiKei ira na kaburaka na leqa era na tamusuka vata ga oya.9 Era vakarusai ena icegu ni Kalou,Era sa yacova na kedra itinitini ni kacabote mai na nona cudru.10 E tagi mai na laione, qai kudru na luvenilaione,Ia se kavoro ga na bati ni laione* kaukaua.11 Sa mate na laione ni sa lailai na kena,Ra qai veiseyaki tu na luvenilaione.12 Ia e kau lo mai vei au e dua na itukutuku,Sa bau rogoca na daligaqu ni vakasolokakanataki.13 Ni veiciciyaki voli noqu vakanananu niu raivotu ena bogi,Nira se mocelutu na tamata,14 Dua na ka noqu sautaninini,E lai curuma kina na suiqu kece na domobula.15 E tavali e mataqu e dua na ka,*E se sara ga na votoqu.16 E qai tu vakadua,Ia au sega ni kila na kena irairai.E tu e mataqu e dua na ka,E vakanomodi, au sa qai rogoca e dua na domo:17 ‘E rawa ni yalododonu cake vua na Kalou e dua na tamata?E rawa ni savasava cake vua na nona Dauveibuli e dua na tamata?’18 Raica! E sega ni vakabauti ira nona dauveiqaravi o koya,E kunea na cala vei ira nona agilosi.*19 Sa na qai wacava sara o ira na vakaitikotiko ena vale qele,E nodra yavu na kuvuniqele,+E rawarawa nodra vurumemeataki vaka na sarasara!20 Era vurumemeataki vakadua mai na mataka me yacova na bogi,Era sa mate vakadua, qai sega ni dua e bau kauai kina.21 Vakacava era sega ni vaka na valelaca sa cavu laivi na kena dali?Era mate, era sega ni vuku.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Cava Meu Cakava Niu Papitaiso Oti?—Wase 1: Dei ena Nomu iTuvatuva Vakayalo
Eda dau taqomaka qai maroroya vinaka na iyau mareqeti, me vaka na vale se motoka. E va tale ga qori na ka mo cakava mo taqomaka kina nomu veitokani kei na Kalou. O na vaqaqacotaka vakacava nomu veitokani kei Jiova ni oti nomu papitaiso?
Ena ulutaga qo
Vulica tiko ga na Vosa ni Kalou
Tikinivolatabu: “Moni . . . vua ena cakacaka vinaka kece kei na nomuni vakalevutaka tiko ga na kilaka dodonu me baleta na Kalou.”—Kolosa 1:10.
Kena ibalebale: Oti nomu papitaiso e bibi mo wilika tiko ga na iVolatabu, qai vakasamataka vakatitobu na veika o vulica.—Same 25:4; 119:97.
Ka mo namaka: Eso na gauna o na vucesa mo vuli vakataki iko. De dua o nanuma ni o na sega ni rawata.
Ka o rawa ni cakava: Vakekeli ena so na ulutaga vakaivolatabu o taleitaka. Mo vakarautaka e dua na ituvatuva ni vuli vakataki iko, me rawarawa tale ga. Me inaki ni nomu vuli mo lomani Jiova vakalevu, kei na nona Vosa. Ena marautaki qai yaga na vuli va qori.—Same 16:11.
Vakatutu: Me yaga vei iko na ka o vulica, vuli ena dua na vanua vakanomodi.
Via kila eso tale na ka
Masuti Jiova tiko ga
Tikinivolatabu: “Moni kua ni lomaocaocataka e dua na ka, ia na ka kece me vakaraitaki vua na Kalou ena masu kei na kerekere salavata kei na vakavinavinaka.”—Filipai 4:6.
Kena ibalebale: E vinakati na vakarorogo kei na veivosaki nida veitokani kei na Kalou. O vakarorogo vua ni o wilika nona Vosa, o vosa vua ni o masu. Nanuma tiko e rawa ni o masulaka vua na Kalou na veika o gadreva, qai vakavinavinakataka na nona vakalougatataki iko.
Ka mo namaka: Eso na gauna ena rawa ni dua tu ga na ivakarau ni nomu masu. O na rairai sega ni kauaitaka kina ni rogoci iko tiko o Jiova, se e via rogoca na nomu masu.—Same 10:1.
Ka o rawa ni cakava: Ena loma ni dua na siga, vakasamataka na veika o rawa ni masulaka. Ia ke o tu ena dua na vanua o sega ni rawa ni cakava kina qori, saga mo talaucaka vei Jiova ena masu ni bera ni cava e dua na siga. Masulaka na veika o nuiqawaqawataka, kei na ka era gadreva eso tale.—Filipai 2:4.
Vakatutu: Ke sa dua tu ga na ivakarau ni nomu masu, mo masulaka qori vei Jiova. E via rogoca na ka kece o leqataka, okati kina na ivakarau ni nomu masu.—1 Joni 5:14.
Via kila eso tale na ka
Wilika:
Download:
Wasea tiko ga nomu vakabauta
Tikinivolatabu: “Qarauni iko vinaka tiko ga kei na nomu veivakavulici. . . . Ni o cakava qo o na vakabulai iko kei ira na rogoci iko.”—1 Timoci 4:16.
Kena ibalebale: Ena vaqaqacotaka nomu vakabauta ni o wasea vei ira eso tale na ka o vakabauta. Ni o cakava qori o na vakabulai iko, kei ira na rogoci iko.
Ka mo namaka: Eso na gauna, o na sega ni via wasea na nomu vakabauta. De dua o na rere ni cakava qori vakabibi e koronivuli.
Ka o rawa ni cakava: Me kua ni lewa na ka o cakava na rai cala me vaka na rere. E vola na yapositolo o Paula: “Keu [kacivaka na itukutuku vinaka] ena voraki, au se vakayacora tiko ga na itavi e nuitaki vei au.”—1 Korinica 9:16, 17.
Vakatutu: Ke rau vakadonuya nomu itubutubu, qara e dua na tacida me vukei iko, e ivakaraitaki vinaka tale ga ena cakacaka vakaitalatala.—Vosa Vakaibalebale 27:17.
Via kila eso tale na ka
Wilika:
Na ulutaga vakavalagi, “Why Am I Afraid to Share My Faith?”
Dau tiko ena soqoni vaKarisito
Tikinivolatabu: “Meda dau veinanumi nida veivakauqeti ena loloma kei na caka vinaka, meda kua ni biuta na noda soqoni vata.”—Iperiu 10:24, 25.
Kena ibalebale: Eda tiko ena soqoni nida via sokaloutaki Jiova. Ia e rua tale tiko na kena yaga. Kena imatai, era na vakayaloqaqataki iko na mataveitacini. Kena ikarua, o vakayaloqaqataki ira ni o tiko ena soqoni qai vakaitavi.—Roma 1:11, 12.
Ka mo namaka: Eso na gauna ni o soqoni tiko, o na rawa ni vakasamataka eso tale na ka. Ena sega ni kasa kina vei iko na veika yaga o vulica ena soqoni. Se, o na rawa sara ga ni temaki mo kua ni gole se vakalutu soqoni, ni o sa kauaitaka eso tale na ka me vaka nomu ka ni vuli.
Ka o rawa ni cakava: Dina ni o na sega ni via vakaweleweletaka nomu ka ni vuli. Ia mo kua ga ni calata na soqoni, qai saga mo vulica mai kina e levu na ka. Mo dau saumitaro. Ni oti na soqoni, tovolea mo vakavinavinakataka e dua ena nona ivakamacala se itavi.
Vakatutu: Vakavakarau ni bera ni o gole ena soqoni. Me download na JW Library®, tabaka na “Meetings” mo kila kina na ka ena vulici ena soqoni.
Via kila eso tale na ka
Wilika:
Na ulutaga vakavalagi, “Why Go to Christian Meetings?”


text:
Reketuqula
Ena geometry, e dua na reketuqula e quadrilateral tiko kina e va na veitua imatau. E rawa talega ni vakamacalataki me vaka e dua na quadrilateral equiangular, me tekivu mai na equiangular e kena ibalebale ni sa tautauvata na kena veitua (360 °/4 = 90 °). E rawa talega ni vakamacalataki ni dua na parallelogram e tiko kina e dua na tutuni dodonu. E dua na reketuqula e va na kena balavu ka tautauvata na kena sikuea.
Na reketuqula era vakaitavi ena vuqa na leqa vakalutulututaka, me vaka na tiling na waqavuka ena reketuqula se vakalutulututaka e dua na reketuqula ena polygon.


text: 25 E qai vakawati tale o Eparama, na yaca i watina o Ketura.2 Toso na gauna sa qai luvei Ketura vei Eparama o Simirani, o Jokisani, o Mitani,+ o Mitiani, o Isipaki, kei Sua.+3 Na luvei Jokisani tagane o Sipa kei Titana.Na luvei Titana tagane o Asuri, Letusi, kei Leumi.4 Na luvei Mitiani tagane o Ifa, o Iferi, o Enoke, o Apaita, kei Elitea.O ira kece qo na luvei Ketura tagane.5 E muri e qai solia vei Aisake o Eparama na ka kece e taukena,+6 ia e soli iloloma o Eparama vei ratou na luvena tagane erau vakasucuma na watina lalai. Ni se bula tiko e vakatalai ratou vaka ina tokalau, ena nodra vanua mai na Tokalau me ratou kua ni tiko kei Aisake na luvena.+7 E bula voli o Eparama me 175 na yabaki.8 E mani solia na iotioti ni nona icegu o Eparama qai mate ni sa qase sara, e marautaka na nona bula, mani lai vakadavori vata kei ira na wekana.*9 Erau buluti koya na luvena o Aisake kei Isimeli ena qaravatu e Makipila ena qele i Efironi, na luvei Soari na Itaiti, e donui Mamire,+10 qo na tikiniqele a volia o Eparama vei ira na luvei Eci. E bulu i kea o Eparama kei Sera na watina.+11 Ia ni sa mate o Eparama, na Kalou e vakalougatataki Aisake tiko ga na luvena.+ A vakaitikotiko volekati Pieri-learoi+ o Aisake.12 Qo na itukutuku kei Isimeli+ na luvei Eparama vei Eka+ na yalewa ni Ijipita, na dauveiqaravi nei Sera.13 Qo na yacadra na luvei Isimeli, na yacadra me vaka na nodra iyatukawa: na ulumatua i Isimeli o Nepeioci,+ tarava o Kitari,+ o Atipieli, o Mipisami,+14 o Misima, o Tuma, o Masa,15 o Etati, o Tima, o Jeturi, o Nefisi, kei Ketema.16 Qo o ira na luvei Isimeli, qo tale ga na yacadra me vaka na nodra itikotiko kei na nodra keba,* eratou le 12 na turaga me vaka na nodratou mataqali.+17 E bula tiko o Isimeli me 137 na yabaki. E solia na iotioti ni nona icegu qai mate, mani lai vakadavori vata kei ira na wekana.*18 Era vakaitikotiko voli e Avila+ volekati Suri,+ e toka volekati Ijipita, me yaco sara i Asiria. E vakaitikotiko volekati ira kece na wekana.*+19 Qo na itukutuku kei Aisake na luvei Eparama.+E tamai Aisake o Eparama.20 Sa yabaki 40 o Aisake ena gauna e vakawatitaki Repeka kina, na luvei Pecueli+ na turaga ni Arame mai Petanierami, na ganei Lepani na kai Arame.21 E vakamasuti Jiova tiko ga o Aisake ni yava o watina, e mani rogoca nona vakamamasu o Jiova, sa qai bukete o Repeka na watina.22 Erau qai veimulomulo e ketena na gone,+ e vakavuna me kaya: “Ke sa va qo, na cava meu bula tiko kina?” Mani tarogi Jiova.23 E qai tukuna vua o Jiova: “E tiko ena nomu katonigone+ e rua na matanitu, erau na tawase mai ketemu e rua na matatamata,+ e dua ena kaukaua cake vei koya adua,+ o koya e qase ena qaravi koya e gone.”+24 Ni sa kena gauna me vakasucu kina, raica! sa tu e nona katonigone na drua.25 E sucu mai na kena imatai, e damudamu taucoko qai vaka e dua na isulu vutivutia,+ erau mani vakatokai koya me o Iso.*+26 Oti oya e qai basika mai o tacina, e qumia tiko na bukubukuniyavai Iso,+ mani vakayacani koya o Aisake me o Jekope.*+ E yabaki 60 o Aisake ena gauna e vakasucumi rau kina o watina.27 Ni rau sa gonetagane lelevu, e kenadau ena vakasasa+ o Iso, e dau lasava na veikau, ia o Jekope e tamata yalododonu e dau tiko voli ga ena valelaca.+28 E taleitaki Iso o Aisake ni dau vakani koya ena lewe ni manumanu, ia o Repeka e taleitaki Jekope.+29 Dua na gauna ni vakasaqa sitiu tiko o Jekope, e lesu mai veikau o Iso, e oca tu mai.30 E qai tukuna vei Jekope o Iso: “Totolo yalovinaka, solia mai eso* na sitiu damudamu qori,* niu sa oca sara ga!”* Oya na vuna e yacana kina o Itomi.*+31 E kaya sara o Jekope: “Volitaka mada vei au na nomu itutu vakaulumatua!”+32 E kaya tale o Iso: “Au sa voleka ni mate! Me icavai vei au na itutu au sucukaya mai?”33 E kaya tale o Jekope: “Mo bubului mada vei au!” E bubului vei Jekope qai volitaka vua na nona itutu vakaulumatua.+34 E mani solia vei Iso o Jekope na madrai kei na sitiu e caka mai na lenitili,* e kana qai gunu, e tucake e lako sara yani. Io e beca o Iso na itutu a sucukaya mai.


text:
NA RAI NI IVOLATABU
Vakararawataki
So era kaya ni dau vakavuna na Kalou noda rarawa, se sega sara ga ni kauai kina. E kaya qori na iVolatabu? O na rairai kidroataka na kena isau.
Dau vakavuna na Kalou na noda rarawa?
‘E sega ni dau caka ca na Kalou.’—Jope 34:12.
KA ERA TUKUNA ESO
Ra kaya eso ni ka kece e yaco e inaki ga ni Kalou. Era vakabauta kina ni vakavuna tiko o koya na noda rarawa. Kena ivakaraitaki ni yaco na leqa tubukoso, era nanuma ni totogitaki ira tiko na daucaka ca na Kalou.
KA E KAYA NA IVOLATABU
E vakamatatataka na iVolatabu ni sega ni dau vakavuna noda rarawa na Kalou. Kena ivakaraitaki, e vakacala na iVolatabu noda kaya ena gauna eda vakararawataki se vakatovolei kina: “E vakatovolei au na Kalou.” Na vuna? Ni “sega ni rawa ni vakatovolei na Kalou ena ka ca, e sega tale ga ni vakatovolea e dua ena ka ca.” (Jemesa 1:13) Tukuni tiko ga e ke ni sega ni dau vakatovolei keda na Kalou se vakavuna na ka rarawa e salavata mai. Ni “na sega ni caka ca na Kalou.”—Jope 34:12.
Ke sega ni vakavuna na Kalou noda rarawa, o cei ga me beitaki kina? Se cava e vakavuna? Eda dau veivakararawataki ga vakataki keda nida sega ni uasivi. (Dauvunau 8:9) Eda na rairai sotava tale ga na leqa ena vuku ni “ka e sega ni namaki” nida tu ena vanua cala kei na gauna cala. (Dauvunau 9:11, NW) E kaya na iVolatabu ni o koya sara ga na “turaga ni vuravura qo,” o Setani na Tevoro, e vakavuna na noda rarawa, ni “lewa tiko na Vunica na vuravura taucoko.” (Joni 12:31; 1 Joni 5:19) Me beitaki ga o Setani ena noda rarawa, sega ni Kalou.
E kauaitaka na Kalou na noda rarawa?
“E na nodra rarawa kecega sa rarawa kina ko koya.”—Aisea 63:9.
KA ERA TUKUNA ESO
Era nanuma eso ni sega ni kauaitaka noda rarawa na Kalou. E kaya e dua na dauvolaivola ni “sega ni lomani keda se nanumi keda” na Kalou “nida vakararawataki.” E kaya tale ga ke bula dina tiko na Kalou, ena sega ni “kauaitaki” keda.
KA E KAYA NA IVOLATABU
E sega ni va qori na rai ni iVolatabu me baleta na Kalou, e vakavulica ga ni dau kauaitaka na noda rarawa, sa vakarau vakaotia tale ga. Raica mada e tolu na ivakavuvuli ena iVolatabu e veivakacegui.
Kila vinaka tu na Kalou na noda rarawa. E kila tu o Jiova * na wainimata kece e tuturu ena gauna e tekivu rarawa kina na kawatamata ni “vakaraica tiko na matana” na ka kece. (Same 11:4; 56:8) Kena ivakaraitaki, nira vakararawataki na nona dauveiqaravi ena gauna makawa e kaya na Kalou: “Au sa raica dina na nodra rarawa na noqu tamata.” Vakacava, e kila ga vakatikina na nodra rarawa? Sega, e kaya tale: ‘Niu sa kila vinaka na nodra rarawa.’ (Lako Yani 3:7) Levu e vakacegui ira na itukutuku dina qori, ni kila vinaka tu na Kalou na noda rarawa kece, so mada ga era na sega ni raica se kila.—Same 31:7; Vosa Vakaibalebale 14:10.
E vakila noda rarawa na Kalou. E sega wale ga ni kila na Kalou o Jiova na noda rarawa, e vakila sara ga. Kena ivakaraitaki, e rarawa vakalevu nira vakararawataki na nona dausokalou ena gauna makawa. E kaya na iVolatabu: “E na nodra rarawa kecega sa rarawa kina ko koya.” (Aisea 63:9) E cecere vei keda na Kalou, ia e dau vakila na noda rarawa! “O Jiova [e] dau yalololoma qai dau veinanumi.” (Jemesa 5:11) E dau vukei keda tale ga meda vosota noda rarawa.—Filipai 4:12, 13.
Ena vakaotia na noda rarawa kece na Kalou. E kaya na iVolatabu ni na vakaotia na Kalou na nodra rarawa na kawatamata kece e dela i vuravura. Ena vakavinakataka na keda ituvaki o Jiova ni vakayagataka na nona Matanitu vakalomalagi. Ena gauna oya e yalataka na iVolatabu ni na “qusia tale ga na wainimata kece mai na matadra, sa na sega tale na mate, na lolosi, na tagiyaso, kei na mosi. Sa sega na veika e dau yaco e liu.” (Vakatakila 21:4) Vakacava o ira na sa takali? Ena vakaturi ira na Kalou e vuravura mera marautaka na bula ena sega kina na rarawa. (Joni 5:28, 29) Vakacava na veika rarawa sa sivi, ena dua tale e nanuma tiko? Sega, ni yalataka o Jiova: “Ena sega ni nanumi na ka eliu, ena sega ni curu tale ki na lomamudou.”—Aisea 65:17. *
^ para. 13 Qo na yaca ni Kalou ena iVolatabu.
^ para. 15 Ke o via kila na vuna e vakatara tiko kina na Kalou na veika rarawa ena dua na gauna, kei na ka ena cakava me vakaotia kina, raica na wase 8 kei na 11 ni ivola Na Cava Sara Mada e Kaya na iVolatabu? tabaka na iVakadinadina i Jiova.


text:
VAKATOTOMURIA NODRA VAKABAUTA | SERA
Vakatokai Koya na Kalou me “Raluve”
E MARAMA daucakacaka o Sera. Sa totolo sara ni karobo na vanua, ia e se cakacaka tiko ga o Sera kei ira na nona dauveiqaravi. Raitayaloyalotaka mada nona boboka toka na ligana, e rairai mosi mai na nona botana na yasana e kadresu ena nodratou valelaca. Sa siawa ena katakata ni siga kei na tau ni uca na isulu vuti ni me e caka kina nodratou valelaca. Qori e nanuma lesu kina o Sera na balavu ni nodratou veitokiyaki voli. E cegu vakalailai o Sera mai na nona cakacaka qai rai vaka ina vunilagi. E wadrava toka o Sera na vanua a biubiu kina vakamataka o Eparama. * Dua na ka nona marau na marama totoka qo ni sa basika mai o watina ena dua na ulunivanua voleka.
Sa sivi e tini na yabaki nona kauti ratou nona vuvale o Eparama mai na Uciwai na Uferetisi me yaco i Kenani. Dua na ka nona tokoni watina o Sera ena ilakolako qo ina vanua eratou vulagi kina. E kila ni tiko na itavi bibi i Eparama ena vakayacori ni loma i Jiova, me vakatubura e dua na kawa kei na matanitu. Ia na cava na itavi nei Sera? Sa yabaki 75, ia e se sega ni vakaluveni. Ena rairai veinanuyaka gona o Sera, ‘Ena vakayacori vakacava na yalayala i Jiova?’ Sega ni kurabuitaki ke kauai va qori o Sera se nanuma ni berabera na kena vakayacori na yalayala i Jiova.
Eda rairai dau vaqaqa tale ga na gauna ena vakayacora kina na Kalou nona yalayala. E ka ni sasaga meda vosota nida waraka tiko na kena vakayacori noda inuinui. Cava eda rawa ni vulica ena nona vakabauta na marama vakasakiti qo?
“E SEGA NI VAKATARAI AU O JIOVA”
Ratou se qai biuti Ijipita ga na vuvale i Eparama. (Vakatekivu 13:1-4) Eratou keba voli ena veiulunivanua ena tokalau kei Peceli se o Lusa, na yaca era kila na kai Kenani. E raica rawa mai keri o Sera na Vanua Yalataki, nodra koro na kai Kenani, kei na sala era dau muria na vulagi. Ia na ka kece e raica qori e sega ni vaka na vanua e cavutu mai kina. A susu o Sera e Uri ena siti o Mesopotemia qai rauta ni 1,900 na kilomita na kena yawa. Sa biuti ira tu yani na wekana, na vanua ni veivoli, kei na nona vale e vakapaipo vinaka! Ke da nanuma ni rarawa o Sera, vakanananu lesu ina nona vanua, se diva tale tiko na veika e sa biuta tu yani, eda sega ni kilai koya vinaka.
Dikeva na ka e uqeti me vola na yapositolo o Paula ena rauta na 2,000 na yabaki sa oti. Ni vakamacalataka nodrau vakabauta o Sera kei Eparama, e kaya: ‘Ke rau nanuma tiko ga na vanua erau a biuta mai, ke rawarawa sara nodrau lesu tale.’ (Iperiu 11:8, 11, 15) Ia rau sega ni vakasamataka tale o Sera kei Eparama na veika rau sa biuta tu yani. Qori ena vakavuna ga me rau via lesu ina nodrau vanua. Ke rau a lesu i Uri, rau na sega ni marautaka na veika totoka e yalataka tu vei rau o Jiova. Ena sega ni maroroi na kedrau ivolatukutuku, rau sega tale ga ni ivakaraitaki vinaka vei ira na vica vata na milioni era bula e muri.
E sega ni via vakasamataka o Sera na veika e sa biuta tu yani. E tokoni watina tiko ga ena nona ilakolako, e dau veivuke ena luva kei na biri ni valelaca, kei na nodra tokitaki na manumanu. E levu tale na ituvaki dredre kei na veiveisau e yaco ena nona bula. E vakadeitaka tale o Jiova nona yalayala vei Eparama, ia e sega ni bau cavuti Sera!—Vakatekivu 13:14-17; 15:5-7.
E nanuma o Sera me tukuna vei Eparama na ka e vakasamataka tiko. Raitayaloyalotaka mada na vusolo ni lomana ni kaya: “Isa yalovinaka! E sega ni vakatarai au o Jiova meu vakaluveni.” E qai kerei watina me veiyacovi kei Eka nona yalewa dauveiqaravi. Vakasamataka na rarawa i Sera ni kerei watina me cakava qori. Ena rairai malewa vei keda nikua na kerekere va qori, ia ena gauna ya e vakatarai vei tagane me veiyacovi kei na ikarua ni watina se watina lailai me dua kina nona kawa. * De dua e nanuma o Sera ni qori na sala ena vakayacori kina na inaki ni Kalou me vakatubura e dua na matanitu ena kawa i Eparama. Ia se mani cava e nanuma, e tu vakarau o Sera me cakava na cava ga e gadrevi me vakayacori kina na yalayala i Jiova. Na cava e cakava o Eparama? E “rogoca . . . na ka e tukuna o [Sera].”—Vakatekivu 16:1-3.
A sega ni vakatututaka o Jiova vei Sera na ka me kerea vei watina. Nona kerekere e laurai ga kina na rai vakatamata. E nanuma ni vakavuna na Kalou nona rarawa, ena sega tale ga ni walia. Na sala e nanuma o Sera me iwali ni leqa ena ikuri ga ni leqa vua kei na rarawa. Ia nona vakatutu e laurai tale ga kina na nona veinanumi. E levu nikua era vakaliuca ga na ka era vinakata, e ivakaraitaki vinaka kina o Sera ni sega ni nanumi koya ga. Eda na vakatotomuria na vakabauta i Sera ke da sega ni nanumi keda ga qai vakaliuca na inaki ni Kalou.
“O DREDRE DINA”
E mani vakabuketetaki Eka o Eparama. E nanuma o Eka ni vinaka cake vei Sera baleta ni sa bukete, mani tekivu beci nona marama. Dua na ka nona rarawa o Sera! Ia ena veivakadonui i Eparama kei na veitokoni ni Kalou, e totogitaki Eka o Sera. Ni toso na gauna, a vakasucuma o Eka na luvena tagane o Isimeli. (Vakatekivu 16:4-9, 16) Na gauna e vakatakila tale kina vei rau na veiwatini o Jiova e dua na itukutuku, sa yabaki 89 o Sera, o watina e yabaki 99. Dua na itukutuku vakasakiti a qai vakasavui vei rau!
E yalataka tale o Jiova vei Eparama ni na vakalevutaka nona kawa, e veisautaka tale ga na yacana. A kilai tu e liu me o Eparaama qai veisautaka na yacana o Jiova me o Eparama, kena ibalebale “Tamadra na Veimatanitu.” A vakayacori dina na ka e yalataka o Jiova vei Sera, a kilai tu e liu me o Serai qai rairai kena ibalebale “Dauveileti.” Ia e veisautaka o Jiova ena yaca kilai levu Sera, kena ibalebale “Raluve.” E vakamacalataka o Jiova na vuna e digia kina na yaca qori ni kaya: “Au na vakalougatataki koya, ena vakasucuma e dua na luvemu tagane, au na vakalougatataki koya, ena qai tinadra na veimatanitu, era na cadra mai vei koya na tui ni veimatatamata.”—Vakatekivu 17:5, 15, 16.
Ena vakasucuma o Sera e dua na gonetagane, ena vakayacori vua na veiyalayalati i Jiova me vakatubura e dua na kawa era na vakalougatataki kina na veimatanitu! E kaya na Kalou me yacana o Aisake, kena ibalebale “Dredre.” E “davo vakatoboicu . . . , e dredre” o Eparama ena gauna e kila kina ni na vakayacori na inaki i Jiova vua na gone ena vakasucuma o Sera. (Vakatekivu 17:17) E kurabui qai marau vakalevu o Eparama. (Roma 4:19, 20) Ia vakacava o Sera?
Eratou basika yani ena valelaca i Eparama ena dua na siga e tolu na vulagi. Dua na ka na katakata ni siga, ia e sega ni tarova qori na nodrau veikauaitaki na veiwatini. E kaya o Eparama vei Sera: “Totolo! Kauta mai e tolu na ivakarau falawa vinaka sara, balia qai bulia kina na madrai.” E levu na ka e dau cakava e dua ena gauna ya me vakaraitaka kina nona veikauaitaki. E sega ni vakalaiva o Eparama me cakava na ka kece o watina, e veivuke tale ga. E cici ina qelenimanumanu, lai vakamatea mai e dua na luvenibulumakau tagane. E vakarautaka eso tale na kakana kei na gunu. (Vakatekivu 18:1-8) O ratou na “tagane” qori eratou agilosi i Jiova! De dua a vakasamataka tiko na ituvaki qori na yapositolo o Paula ni vola: “Ni kua ni guilecava na veikauaitaki, eso mada ga era sega ni kila nira a vakacegui ira kina na agilosi.” (Iperiu 13:2) Vakacava o rawa ni vakatotomuria nodrau ivakaraitaki totoka ni veikauaitaki o Eparama kei Sera?
A vakarorogo toka mai o Sera ena nona valelaca ena gauna e tukuna tale kina vei Eparama e dua vei ratou na agilosi na yalayala ni Kalou, ni na vakasucuma o Sera e dua na gonetagane. Ni sega ni vakabauta ni rawa ni yaco qori ena vuku ni nona yabaki ni bula, e dredre lo o Sera qai kaya: “Au sa qase sara, sa qase tale ga o noqu turaga, au na marautaka dina qo?” E vakadodonutaki Sera na agilosi ena nona taroga: “E dua na ka e dredre vei Jiova?” E laurai ena ka e cakava o Sera na rere, vakatitiqa, kei na rai vakatamata. E mani kaya vua na agilosi: “Au sega ni dredre!” Ia e kaya na agilosi: “Io! O dredre dina.”—Vakatekivu 18:9-15.
Nona dredre o Sera e sega ni vakaraitaka ni lailai nona vakabauta. E kaya na iVolatabu: “Ena vakabauta tale ga i Sera, e soli kina vua na kaukaua me kunekunetaka na kawa, dina ni sa sivia na yabaki ni vakasucu gone, ni kila ni daudina o koya e yalataka.” (Iperiu 11:11) E kilai Jiova o Sera, e kila tale ga ni na vakayacora nona yalayala kece. E vinakati kece vei keda na vakabauta va qori. Ke da kila vinaka na Kalou e vakavuna na iVolatabu, eda na qai kila na vuna e vakabauta kina o Sera. E daudina o Jiova, e dau vakayacora kece nona yalayala. Ena rairai veivakadrukai se veivakurabuitaki na sala ena vakayacora kina qori vei keda ena so na gauna!
“MO ROGOCI KOYA”
Na ka e namaka voli mai ena dua na gauna balavu o Sera a qai yaco ni sa yabaki 90, yabaki 100 o Eparama! A vakasucuma e dua na luvedrau tagane, qai vakatoka na gone o Eparama me o Aisake se “Dredre” me vaka ga e kaya na Kalou. Raitayaloyalotaka mada nona wawale o Sera, ia e matadredredre ni kaya: “Sa vakavuna na Kalou meu dredre, era na dredre vata kei au o ira kece na rogoca na ka qo.” (Vakatekivu 21:6) Na iloloma uasivi qori i Jiova e vakamarautaki koya voli me yacova nona mate. E kila tale ga o Sera ni na sega ni rawarawa nona itavi.
Ni yabaki lima o Aisake, ratou vakarautaka nona vuvale e dua na magiti ni nona kali. Ia e sega ni vinaka nodratou veimaliwai vakavuvale. E kaya na iVolatabu ni “raica tiko ga” o Sera nona dau vakalialiai Aisake na luvei Eka o Isimeli e yabaki 19. E sega wale ga ni veivakanini o Isimeli, e uqeti vakalou na yapositolo o Paula me vola ni veivakararawataki na nona itovo. E kila o Sera ni tiko na itavi i luvena ena vakayacori ni inaki i Jiova. Ia ena nona rai, e rivarivabitaki na bula i luvena ni tiko o Isimeli. E mani lai tukuna vei Eparama me vakatalai rau o Eka kei Isimeli.—Vakatekivu 21:8-10; Kalatia 4:22, 23, 29.
Na cava na rai i Eparama? E kaya na iVolatabu: “Sa bau rarawataka dina o Eparama na ka e tukuna o koya me baleti luvena tagane.” E taleitaki Isimeli o Eparama, nona rarawataka na ka e tukuna o Sera e ivakaraitaki ga ni nona kauai e dua na tama. Ia e kila vinaka tu o Jiova na ka ena yaco, qai cakava kina e dua na ka. E kaya na iVolatabu: “E qai kaya na Kalou vei Eparama: ‘Mo kua ni rarawataka na ka e tukuna tiko o Sera vei iko me baleta na gonetagane kei na nomu yalewa bobula. Mo rogoci koya, ni na basika mai vei Aisake o koya ena qai okati me nomu kawa.’” E vakadeitaka o Jiova vei Eparama ni na vakarautaki na ka me rau bula kina o Eka kei na gonetagane. Na vakabauta i Eparama e cakava kina na ka e tukuni vua.—Vakatekivu 21:11-14.
Dua ga na yalewa e kilai ni wati Eparama o Sera, e marama nuitaki qai daudina. E sega ni tu suka me tukuna vei watina na veika mada ga e kila ni na sega ni duavata kina. E vosa vakadodonu vei Eparama ni raica na ituvaki e rawa ni vakaleqa nodratou vuvale kei na nodratou bula ena gauna se bera mai. Me kua ni nanumi ni sega ni veidokai ena nona vosa vakadodonu. Na yapositolo o Pita e dua tale ga na tagane vakawati, e vakatokai Sera me ivakaraitaki vinaka ni yalewa vakawati e doka vakalevu na watina. (1 Korinica 9:5; 1 Pita 3:5, 6) E sega ni dokai Eparama o Sera ke galuvaka toka ga na leqa, levu tale ga na ka rarawa ratou na sotava vakavuvale. E donu qai ivakaraitaki gona ni loloma na ka e cakava o Sera.
Levu na yalewa vakawati era taleitaka na ivakaraitaki i Sera. Era vulica kina mera dau vosa vakadodonu qai veidokai. De dua era na vinakata eso na yalewa vakawati me cakava e dua na ka o Jiova ena kedra ituvaki me vaka e cakava vei Sera. Ia se mani cava e yaco, ena yaga dina vei ira na ivakaraitaki vakasakiti ni vakabauta, loloma, kei na nona vosota o Sera.
Vakatokai Sera o Jiova me “Raluve,” ia e sega ni namaka me qaravi vaka na luvenitui
E sega ni namaka na marama qo me qaravi vaka na luvenitui, dina ga ni vakatokai koya o Jiova me “Raluve.” Sa rauta me “lolosi qai tagicaki Sera” o Eparama ena nona takali ni yabaki 127. * (Vakatekivu 23:1, 2) Dua na ka nona nanumi nona “Raluve” o Eparama. E nanumi koya tale ga na marama yalodina qori o Jiova, ena vakabulai koya tale ena vuravura parataisi. Sa na qai marautaka tawamudu na bula o Sera kei ira kece era vakatotomuria nona vakabauta.—Joni 5:28, 29.
^ para. 3 Rau a kilai tu me o Eparaama kei Serai, ia a veisautaka na Kalou na yacadrau. Ena vakayagataki ena ulutaga qo na yaca Eparama kei Sera.
^ para. 10 E vakatara o Jiova ena loma ni dua na gauna me dua e vica vata na watina kei na watina lailai, ia a dusimaki Jisu Karisito me vakalesuya tale mai na ituvatuva ni vakawati a tauyavutaki ena were o Iteni.—Vakatekivu 2:24; Maciu 19:3-9.
^ para. 25 Na marama duadua ga e volatukutukutaki ena iVolatabu nona yabaki ni bula ena gauna e takali kina o Sera.


text:
TUBU NA I SAU NI BATA NA REWA KEI NA SUCU POUTA
Written by Maria Solomone on June 24, 2022
Vakadeitaka na tabana ni Fijian Competition and Consumer Council ni na tubu tiko ena siga ni kua na i sau ni sucu na Rewa Powdered Milk kei na Rewa Butter.
Sa veivakadreti na FCCC ni tuvatuva eratou sa vakarautaka na matanitu kei na nodratou tabana ena sega ni walia rawa na leqa qo,ka sa dodonu me da vulica na bula ni maroroi.
Ia, me da namaka tiko na tubu ni sau ni kakana e vuravura,ka ratou sa raica tiko na tabana ni Reserve Bank ni na rawa ni tubu na i sau ni kakana ena 7 na pasede ni bera ni cava na yabaki qo.
Kaya na FCCC ni veika e yaco tiko ena veiyasai vuravura,ena vakavuna me na tubu tiko ga kina na veisau ni yaya ka tiko ena noda vanua.
source:fijivillage


text:
Android UHF TLV Tablet V V2515
Matailalai ni iYaya
iVakatakilakila ni iYau
Android UHF TLV Tablet V V2515
Product characteristics
This is an Android 7.1 rugged tablet with abundant functions . With its powerful Qualcomm CPU, 8 inch high-definition screen, 8000mAh battery and comprehensive data capture options like UHF RFID, barcode scanning, HF RFID/NFC, Iris and fingerprint recognition, etc., you can find this easy-to-deploy device a valuable helper to increase productivity in retail, logistics, warehousing, identity verification, meter reading, kei na so tale.
Specification parameter
VTWT
Q:O cei o keda?
A:Keitou a dua na daucakacaka UHF UHF dauveiqaravi ena Jaina ka levu sara na kena ka levu cake 10 yabaki. Keimami tiko mai Veisina, e dua na siti volekati HongGa.
Q: Na ivoli cava o cakava tiko?
A: e rawa ni da cakava na mataqali dauwiliwili UHF UHF, ivakatakata kei na itoka (vakamuria na ivakarau ni EPC C1G2 kei na ISO-18000/6C). keitou rawa ni vukei iko mo vakamatautaka na mataqali wiliwili kecega, ivakatakata kei na itoka.
Q: Na cava soti o na rawa-ka kina?
A: e vuqa tu na ka eda rawa ka kina.
Taumada, keimami sa vakanamata tiko ena R&D, vakatasuasua, ivoli kei na kena vakayagataki na dauwiliwili ni UHF UHF, iVakatakilakila ni UHF UHF na iVakatakata ni UHF UHF 10 yabaki.
iKarua ni gauna, keitou vinaka ena kena vakarautaki na veimataqali iwali taucoko ni YDV (VCD) me baleta na veimataqali cakacaka se ivolakerekere duidui.
iKatolu, sa volitaki na noda ivoli ki na veiyasai vuravura taucoko, era veiqaravi tiko ena matanitu, veisoqaqa lelevu, koronivuli, kabani ni buli iyaya lelevu kei na kabani buli vakatalega kina na manidia/lori kei na so tale.
iKava, e tiko na neitou vakailesilesi ni BULI, veitalia se na vakatasuasua cava, vakadidike se idinia se volivolitaki.
Q: Na cava na mataqali nomu tamata cakacaka?
A: Me vaka e dua na dauniiyaya ni gacagaca ni YD (YD), eda cakacaka vata kei koya e duavata ena gacagaca ni parokaramu, ivakalesu se kabani ni parokaramu vakompiuta ni IT baleta ni rawa ni keitou vakarautaka vei ira na gacagaca ka rawa ni ra tauyavutaka na parokaramu vakompiuta ka tauyavutaka/vakacuruma/vakacokotaka na gacagaca kei na parokaramu ni komipiuta me baleti ira ga era na vakayagataka.
Q: Kevaka au vinakata me'u volia na nomu ivoli, na cava meda cakava taumada?
A: ni sa veivakarautaki tiko na ivoli ni YD (YDSO) (gadreva eso tale na vakatorocaketaki), o sa gadreva kina mo tukuna vei keitou na gagadre ni nomu cakacaka, me kena ivakaraitaki,
na cava na iyaya sa railesuvi?
Na cava e gadrevi kina na yawa ni wiliwili?
Na mataqali dauwiliwili cava o via vakayagataka ena nomu cakacaka?
Dauwiliwili tudei se dauwiliwili e ligana?
Ni keitou sa vakasavasavataka na veika o gadreva, keitou na vakauta yani vei iko na pepa ni itukutuku kei na vosacavuti me baleta na nomu idusidusi.
Ni oti na veivakadeitaki vakavinaka, keitou na vakauta yani vei iko na PI me saumi ilavo vei keitou ka keitou na qai vakauta yani vei iko na iyaya ena kena rawa ni saumi oti na sausaumi.
Q: O dau volia beka na parokaramu vakompiuta?
A: e sega na noda parokaramu vakompiuta ni veiliutaki, ia era tu na SDK ni dauwiliwili me baleta na nomuni vakatorocaketaka na kena isema vata kei na nomuni parokaramu vakomipiuta ni veiliutaki ena gauna oqo.
Q: Na cava na nomu gauna ni veivotai?
A: Kevaka era sa tiko rawa ena noda ivotavota, gauna ni kena vakau e 1-2 siga.
Kevaka e sega ni veirauti na noda ivotavota, na gauna ni kena vakau ena 3-10 siga, vakatau ena levu ni ota.
Q: Na ivakadei cava e tu vei ira na nomu ivoli?
A: na noda ivoli sa tiko kina na sitivikiti ni VVL kei na VVL.
Q: na cava na nomuni makete levu?
A: na neimami makete levu na Vualiku kei Amerika kei na Ceva kei Amerika, ICAI, Rusia, Aferika kei Esia kei na so tale.
Q: Na veiyauqaqa cava era UHF UHF e vakayagataki vakalevu ena gauna oqo?
A: Sa tara totolo sara tiko na UHF UHF na tutaki ni UHF, Na YDD e cakacaka vakacakacaka levu. mai na IOT, me vaka eda kila ni sa yaco mai vei keda na gauna levu ni itukutuku, E vakayagataka na UHF na LVD na madigi oqo me vakatorocaketaka totolo kina.
Q: na cava na sala ni nomu sausaumi
A: T/T , Duavata ena Ra , PayPal , Vakadeitaki ni veivoli nei Ali
Q: na cava na nomu ivakadinadina
A : na noda ivoli kece e tu 1 vakadeitaki ni yabaki kevaka e sega ni dua na tamata e vu
Please Send email to us if you want to get quotation of our products, or get support from our technical support engineers.


text:
NA VALE NI VAKATAWA Nb. 3 2018 | E Kauaitaki Iko na Kalou?
E Kauaitaki Iko na Kalou?
Ni yaco na leqa tubukoso, ni sotavi na ituvaki rarawataki se ni mate e dua, eda na rairai veinanuyaka ke raica qori na Kalou qai kauai. E kaya na iVolatabu:
“E wanonovi ira tiko na yalododonu na mata i Jiova, e vakarorogo tu na daligana ina nodra vakamamasu, ia e cati ira na daucaka ca na mata i Jiova.”—1 Pita 3:12.
E vakamacalataki ena Vale ni Vakatawa qo na sala e vukei keda kina na Kalou, kei na veika sa cakava tiko me vakaotia kina na rarawa kece.
“Na Cava e Sega ni Tarova Kina na Kalou?”
Vakacava o bau sotava e dua na ituvaki vakaloloma mo lomatarotarotaka kina ke kauaitaki iko dina na Kalou?
E Kauaitaki Iko na Kalou
Na ivakadinadina cava eda na kila kina ni kauaitaka na Kalou noda bula?
E Kilai Iko Vinaka na Kalou
Na vakasakiti ni nona kilai keda na Kalou kei na keda ibulicaki, e vakadeitaka ni kila na veika matailalai me baleti keda.
E Dauveinanumi na Kalou
E vakadeitaka vei keda na iVolatabu ni Kalou e kauaitaki keda, kilai keda qai nanumi keda.
Na Rarawa—E iTotogi ni Kalou?
Vakacava e itotogi ni Kalou vei ira na valavala ca na tauvimate se leqa e yaco tu ena gauna qo?
O Cei me Beitaki?
E vakaraitaka na iVolatabu e tolu na vuna eda sotava tiko kina na rarawa.
Sa Voleka ni Vakaotia Kece na Rarawa na Kalou
Eda kila vakacava ni sa voleka na gauna me vakaotia kina na Kalou na rarawa kei na veika tawadodonu?
Yaga ni Nona Kauaitaki Iko na Kalou
Na iVolatabu ena vaqaqacotaka noda vakabauta na yalayala i Jiova me baleta na gauna se bera mai.
Rai ni Kalou me Baleta Noda Rarawa
Na tikinivolatabu qo ena vukei iko mo kila na rai ni Kalou me baleta na rarawa.


text:
Ulunivanua kacabote mai Tonga – e kaukauwa duadua!
Written by Atu Kurumudu on May 16, 2022
Era sa vakadeitaka na dau vakadidike ni oqo na veika era raica rawa ena kena kacabote na ulunivanua mai Tonga.
“The eruption of the Tonga volcano in January has been confirmed as the biggest explosion ever recorded in the atmosphere by modern instrumentation.”
E tukuni mada ga ni kena kaukauwa, e sega mada ga ni dua na iyaragi me vaka na – atom bomb me tekivu mai nai karua ni valu levu [WWII] me yacova mai na gauna oqo me vakatautavata taki kaya. E kaukauwa talega mai vei ira kece na ulunivanua kacabote [volcano] ka ra kacabote ena i ka 20 ni senitiuri oqo – [bigger than any 20th Century volcanic event].
Oqo ni oti na nodratou biuta vata na nodratou i tukutuku na journal science ena vei itukutuku [data] kece eratou vaka-sokumuna vata.
Era vakayagataka na sainitisi na veika vakalivaliva se na sensors me solia vei ira nai tukutuku oqo, me vaka na – atmospheric pressure sensors, seismometers, hydro-phones, kei na satellite ka wadrava tu mai na veika e yaco tu ena noda vuravura.
Na kena ivakaraitaki ga oqo , na yawa ni vanua e ciciva se laki yacova na rorogo ni kena cabolo na kacabote ni ulunivanua [volacano] mai Tonga , era laki rogoca sara mai Alaska ka 10,000km na kena yawa.
source:bbc.com


text:
WASE 14
Meda Daudina ena Ka Kece
“Keitou vinakata me keitou dina ena ka kece.”—IPERIU 13:18.
1, 2. Cava e marau kina o Jiova nida saga meda daudina? Vakatauvatana.
NI RAU biubiu mai na sitoa e dua na veitinani, e tu vakadua o gone ni kidacalataka e dua na ka. E toka e ligana e dua na iyaya lailai ni vakatatalo a kauta mai na sitoa. A guilecava me biuta lesu ena vata se kerei tinana me volia. E rarawataka na ka e cakava qai kerei tinana me vukei koya. E vakatavitavi luvena, kauti koya me vakasuka tale ina sitoa na iyaya ni vakatatalo, me kere veivosoti tale ga. Na tina oya e marautaka qai sakitaka na ka e cakava o luvena. Cava na vuna?
2 Era dau marau na itubutubu nira saga na luvedra mera daudina. E marau tale ga na Tamada vakalomalagi “na Kalou daudina.” (Same 31:5) E marautaka noda saga meda daudina nida toso tiko meda matua vakayalo. Nida via vakamarautaki koya da qai tiko ga ena nona loloma, e bibi me tiko tale ga vei keda na nona rai na yapositolo o Paula: “Keitou vinakata me keitou dina ena ka kece.” (Iperiu 13:18) Meda veivosakitaka mada e va na basoga ni noda bula ena rairai vakatovolei kina noda daudina. Eda na qai veivosakitaka tale ga na veivakalougatataki e salavata mai.
MEDA KUA NI DAU VAKAISINI KEDA
3-5. E vakasalataki keda vakacava na Vosa ni Kalou me baleta na ca ni noda vakaisini keda ga? (b) Cava e ivukevuke meda kua ni vakaisini keda kina?
3 Na imatai ni ka meda vulica meda kua ni dau vakaisini keda. Ia ena sega ni rawarawa nida tamata ivalavala ca ga. A yaco qori vei ira mai Leotisea ni tukuna o Jisu era vakaisini ira ga ena nodra nanuma nira vutuniyau, ia era ‘dravudravua, era mataboko, ra qai luvawale’ vakayalo—e vakaloloma dina. (Vakatakila 3:17) Sa qai vakaleqa sara na ituvaki era tu kina na nodra vakaisini ira ga.
4 De o se nanuma tiko na ivakasala i Jemesa: “Ke dua e nanuma ni sa qarava tiko na Kalou ena iqaraqaravi e vakadonuya o koya ia e sega ni lewa vinaka na yamena, e vakaisina tiko ga na lomana, e tawayaga tale ga nona lotu.” (Jemesa 1:26) Eda vakaisini keda ga ke da sega ni lewa vinaka na yameda da qai nanuma ni na vakadonuya tiko ga o Jiova noda sokalou. E tawayaga noda qaravi Jiova ke da sega ni qarauna na vosa eda tauca. Cava meda cakava me kua ni yaco qori?
5 Eso na tikina ena wase ni nona ivola e cavuti mai cake, e vakatauvatana o Jemesa na ka dina ena iVolatabu ina iloilo. Eda vakasalataki kina meda ilovi keda ena lawa uasivi ni Kalou da qai cakava na veiveisau e gadrevi. (Wilika Jemesa 1:23-25.) Na iVolatabu e ivukevuke meda kua ni vakaisini keda, meda kila tale ga na ka e vinakati meda vakavinakataka. (Lele i Jeremaia 3:40; Akeai 1:5) E bibi tale ga meda kerei Jiova me vakalewa na keda ituvaki qai vakaraitaka vei keda na noda malumalumu meda vakavinakataka. (Same 139:23, 24) Na lasu e dau veicoriti, e bibi gona me tiko vei keda na rai i Jiova. E kaya na Vosa Vakaibalebale 3:32: “[E] sevaka o Jiova na tamata lawakica, ia e veitokani voleka kei ira na yalododonu.” Ena vukei keda o Jiova meda vakatotomuria na ivakarau ni nona raica na ka kei na nona rai me baleti keda. Meda nanuma tale ga na vosa i Paula: “Keitou vinakata me keitou dina.” Eda se ivalavala ca tiko ga, ia eda na saga vagumatua meda daudina ke vu dina mai lomada.
VUVALE
6. Cava mera daudina kina vei watidra o ira na vakawati? Na leqa cava era na sega ni sotava kina?
6 E dodonu me ivakatakilakila ni vuvale lotu vaKarisito na daudina. E bibi me rau dau veivosaki vakadodonu na veiwatini. Me rau cata tale ga na ivalavala dukadukali e rawa ni veivakararawataki me vaka na veiwedevi kei na dua e sega ni kedrau isa ena Internet se na saravi ni iyaloyalo vakasisila se wiliki ni kena ivola. So na lotu vaKarisito era cakava vuni qori ra qai sega ni tukuna vei watidra. Qori e wili me lasu. Nanuma na ka e tukuna na Tui yalodina o Tevita: “Au sega ni vakailala kei ira na dau veidabui, au yawaki ira tale ga na vunitaka na kedra roka dina.” (Same 26:4) Ke o vakawati, kua ni vunitaka vei watimu na cala o cakava!
7, 8. Na ivakaraitaki vakaivolatabu cava era na vulica kina na gone mera daudina??
7 E ka vakayalomatua mera vakayagataka na itubutubu na ivakaraitaki vakaivolatabu nira vakavulici luvedra mera daudina. Rawa ni tukuni vei ira na nona ivakaraitaki ca o Ekani ena nona via vunitaka nona butako; nona lasu o Kiesai me rawaka kina; kei na nona butako o Jutasa qai lasu me bukiveretaki kina o Jisu.—Josua 6:17-19; 7:11-25; 2 Tui 5:14-16, 20-27; Maciu 26:14, 15; Joni 12:6.
8 Ia era tu tale ga eso era ivakaraitaki vinaka. O Jekope a uqeti ratou na luvena tagane me ratou vakasuka tale na ilavo a tu ena nodratou taga ni nanuma ni a biu cala kina; vakayacora na bubului i Jefica o luvena yalewa, dina ga ni na vakuai koya mai na levu na ka; a sega ni tu suka o Jisu me soli koya vei ira na ilala dau veibuturaki me vakayacori kina na parofisai, ra taqomaki tale ga kina nona itokani. (Vakatekivu 43:12; Dauveilewai 11:30-40; Joni 18:3-11) Qori na ivakaraitaki vakaivolatabu e rawa nira vakavulici luvedra kina na itubutubu mera daudina.
9. Cava mera kua ni cakava na itubutubu ke ra vinakata mera daudina na luvedra? Cava e bibi kina nodra ivakaraitaki?
9 E dodonu mera raica vakabibi na itubutubu nodra itavi ni veivakavulici. A taroga na yapositolo o Paula: “Ia o iko o vakavulica tiko e dua tale, o sa bau vakavulici iko mada? O iko, o vunautaka tiko ‘Kua ni butako,’ o butako tiko?” (Roma 2:21) So na itubutubu era veivakaisini nira vakavulici luvedra mera daudina, ia era sega ni daudina o ira. Era na rairai vakaiulubaletaka nodra butakoca eso na ka e lailai ga na kena isau se ra ubia nodra lasu ena nodra kaya, “Sa kilai tu ni na butakoci na veika qo” se “Sega ni cala noqu lasu.” Se mani vakacava na lailai ni isau ni ka e butakoci sa wili ga me butako, se mani cava o lasutaka se o nanuma ni dua ga na ka lailai o lasu kina, o sa lasu ga. * (Wilika Luke 16:10.) E dau rawarawa sara mera kidava na gone na veivakaisini qai rawa ni vakaleqai ira. (Efeso 6:4) Se mani vakacava na kena takalevu tu nikua na lasu, era na tubu cake na gone mera vakalagilagi Jiova ena nodra daudina ke ra daudina na itubutubu.—Vosa Vakaibalebale 22:6.
IVAVAKOSO
10. Cava meda qarauna nida veivosaki vakadodonu kei ira na tacida vakayalo?
10 E gauna vinaka ni noda vulica na daudina na noda veimaliwai kei ira na tacida lotu vaKarisito. Eda sa veivosakitaka mai na Wase 12, ni dodonu meda qarauna na vosa eda tauca, vakauasivi vei ira na tacida vakayalo. Na veitalanoa sega na betena e rawa ni tini ena kakase kei na vakaucaca! Ke da sega ni vakadeitaka e dua na italanoa, e vinaka meda lewa vinaka na tebenigusuda de da qai lasu. (Vosa Vakaibalebale 10:19) Ena yasana adua, noda kila mada ga ni dina e dua na italanoa e sega ni kena ibalebale ni yaga me talanoataki. De dua e sega ni dua kina noda bisinisi, e sega tale ga ni ka vakayalololoma meda talanoataka. (1 Cesalonaika 4:11) So era vakaulubaletaka nodra veibeci ena nodra tukuna nira vosa ga vakadodonu, ia e dodonu meda vosa vakayalovinaka e veigauna.—Wilika Kolosa 4:6.
11, 12. (a) (a) Cava e dau ikuri ni leqa vei ira eso era cala bibi? (b) Na lasu cava e vakavurea o Setani me baleta na cala bibi, eda na vorata vakacava? (c) Eda na dina vakacava ina isoqosoqo i Jiova?
11 E bibi meda daudina vei ira na veivakatawani ena ivavakoso. So era cala bibi ra qai vunitaka se ra lasu vei ira na qase nira tarogi, sa qai ikuri ga ni nodra leqa. Sa dau lai rua sara nodra ivakarau ni bula, era kaya nira qaravi Jiova ia ra tomana tiko ga nodra caka ca. Ena sega ni vakabauti na ka era tukuna se cakava. (Same 12:2) So tale era tukuna ga vei ira na qase ni ivavakoso eso na ka, ia era vunitaka na ka bibi e dodonu me kilai. (Cakacaka 5:1-11) Na nodra lasu e vu mai na nodra dau vakabauta na lasu e vakavurea o Setani me baleta na cala bibi.—Raica na kato “ Lasu i Setani Me Baleta na Cala Bibi.”
12 E bibi meda daudina ina isoqosoqo i Jiova ena noda vola vakadodonu na isaunitaro e tarogi me baleti keda. Nida vakalewena na ripote ni noda cakacaka vakaitalatala, meda kua ni lasutaka na ka eda vola. E vaka tale ga kina noda vakalewena na fomu ni so na taba ni veiqaravi tabu. Meda dau vola vakadodonu na keda ituvaki se so tale na ka e vinakati me kilai baleti keda.—Wilika Vosa Vakaibalebale 6:16-19.
13. Eda na dina vakacava ena noda veidinadinati vakabisinisi kei ira na tacida vaKarisito?
13 Na noda daudina vei ira na tacida vaKarisito e vauci tale ga kina na ka vakabisinisi. So na gauna era dau cakava na lotu vaKarisito na veidinadinati vakabisinisi kei ira na tacidra tale eso. Mera qarauna me kua ni veivosakitaki qori ena Vale ni Soqoni se gauna ni cakacaka vakaitalatala. Kaya mada ke lotu vaKarisito o boso ni cakacaka qai vakacakacakataki ira eso na tacina vakayalo. E dodonu me saumi ira ena kena gauna donu, solia na isau e yalataka vei ira kei na veika tale eso e vauci ena veidinadinati se lavaki vakalawa. (1 Timoci 5:18; Jemesa 5:1-4) Ke da cakacaka tiko vua e dua na tacida, e dodonu me veiraurau vinaka na levu ni ka eda cakava kei na keda isau. (2 Cesalonaika 3:10) Meda kua tale ga ni namaka me duidui na ka e caka vei keda baleta ni boso na tacida vakayalo, meda nanuma ni dodonu meda cegu ena gauna ga eda vinakata se soli vei keda eso na ka e sega ni soli vei ira na kena vo.—Efeso 6:5-8.
14. Cava mera qarauna na lotu vaKarisito era vakailavotaka e dua na sasaga vakabisinisi, cava na vuna?
14 Vakacava ke da kerei meda vakailavotaka eso na sasaga vakabisinisi, meda solia se dinautaka e dua na uma ilavo? E veivakasalataki na iVolatabu ena dua na ivakavuvuli bibi: Me vakaivolataki na ka kece e caka! Qori sara ga na ka e cakava o Jeremaia, a biuta vakaivola na tikiniqele a volia, cakava na kena veidinadinati e matanalevu qai maroroya vinaka me ivakadinadina ke mani tarogi e muri na dodonu ni ka e caka. (Jeremaia 32:9-12; raica tale ga na Vakatekivu 23:16-20.) Noda vakaivolataka na veidinadinati vakabisinisi kei ira na tacida qai tiko na kena ivakadinadina, e sega ni kena ibalebale nida sega ni nuitaki ira. Ia ena sega ni basika kina na nanuma cala, na rarawa se veiba e rawa ni tini ena veisei. Mera nanuma na lotu vaKarisito era veidinadinati vakabisinisi kei ira na tacidra vakayalo ni na tawayaga nodra caka bisinisi vata ke vakaleqai kina na duavata kei na veiyaloni ena ivavakoso. *—1 Korinica 6:1-8.
VANUA NI CAKACAKA
15. Cava na rai i Jiova me baleta na lasu ena bisinisi? Cava nodra rai na lotu vaKarisito me baleta na kena sa takalevu tu qori nikua?
15 E sega ni vinakati ga meda daudina ena ivavakoso. E kaya o Paula: “Keitou vinakata me keitou dina ena ka kece.” (Iperiu 13:18) E kauai vakalevu na Dauveibuli ena noda daudina tale ga ena ka vakabisinisi e vanua ni cakacaka. E cavuti vakavica vata ena Vosa Vakaibalebale na ivakarau bibi e veidabui. (Vosa Vakaibalebale 11:1; 20:10, 23) Ena gauna makawa e vakayagataki na ivakarau ena ka ni bisinisi me vakarautaki kina na bibi ni veika e voli kei na ilavo e saumi kina. Era dau lawaki eso na dauveivoli ena nodra vakayagataka e rua na ivakarau, dua e ivakarau lasu mera vakaisini se lawakitaki kina na volivoli. * Na ivalavala qori e cata o Jiova! Meda cata gona na ivalavala kece e okati me lasu ke da via tiko ga ena loloma ni Kalou.
16, 17. Cava eso na ituvaki e takalevu kina nikua na lasu, cava era nakita dei na lotu vaKarisito mera cakava?
16 E sega nida kurabuitaka na takalevu ni lasu nikua baleta ni iliuliu ni vuravura qo o Setani. Eda temaki e veisiga meda lawaki. Ni vakaleweni na ivola kerekere ni cakacaka, levu era dau vakuria se bulia eso na ka era vola mera lasutaka kina nodra kila vakacakacaka kei na nodra vakaivola ena dua na taba ni cakacaka. Mera rawata na ka era vinakata, eso era sega ni dau sauma vakadodonu na taro nira vakalewena na fomu ni curuvanua, ivakacavacava, inisua, kei na so tale. Ena gauna ni veitarogi se ni vinakati mera vakamacala ena dua na ulutaga, levu na gonevuli era dau lawaki ena nodra kopitaka na nodra cakacaka eso tale mai na Internet me nanumi ga nira cakava. Eso tale era dau vaqumi ira na vakailesilesi mera rawata kina na ka era vinakata. Sega ni kurabuitaki na laurai ni itovo va qori nikua ni levu era “dau lomani ira ga . . . era na lomana na ilavo, . . . era na sega ni vinakata na ka e dodonu.”—2 Timoci 3:1-5.
17 Era vakadeitaka na lotu vaKarisito mera kua ni vakaitavi ena veika va ya. E sega ni rawarawa ena so na gauna meda daudina ni levu era rawaka ena nodra dau lasu. (Same 73:1-8) Ia e rawa nida vakaleqai vakailavo na lotu vaKarisito nida vinakata meda daudina “ena ka kece.” E yaga beka noda vakuai keda mai na so na ka me rawa ga nida daudina? Io! Cava na vuna? Na ka ni veivakalougatataki cava e salavata mai na daudina?
VEIVAKALOUGATATAKI NI DAUDINA
18. Cava e talei kina na daudina?
18 E sega ni levu sara na ka e tautauvata kei na nona kilai e dua me daudina qai nuitaki. (Raica na kato “ Au Daudina e Veigauna?”) E rawa ni vinaka kece na keda irogorogo! Ia e sega ni vakatau qori ena taledi e tu vei keda, iyau, keda irairai, ivakatagedegede ni bula, se so tale na ka o sega ni lewa rawa. E levu era sasagataka me vinaka na kedra irogorogo ia e tu tu yadua mera rawata. (Maika 7:2) So era na vakalialiai iko, ia eso tale era na taleitaki iko ni o daudina, era na nuitaki iko qai dokai iko tale ga. Era vakadinadinataka e levu na iVakadinadina i Jiova ni vinaka nodra bula vakailavo ena nodra daudina. Nira sake eso era lawaki, era vakacakacakataki tiko ga na iVakadinadina se ra kunea vakatotolo na cakacaka ni vinakati e dua e daudina.
19. Ena yaga vakacava ena noda lewaeloma kei na noda veiwekani kei Jiova na daudina?
19 Ke o mani vakalougatataki se sega ena cakacaka, e levu tale na ka ni veivakalougatataki e salavata mai na daudina. Ena vinaka kina nomu lewaeloma. E kaya o Paula: “Keitou nuitaka ni vinaka na neitou lewaeloma.” (Iperiu 13:18) Sega ni guilecava na Tamada vakalomalagi na keda irogorogo ni dau taleitaki ira na daudina. (Wilika Same 15:1, 2; Vosa Vakaibalebale 22:1.) Eda na tiko ga ena loloma ni Kalou ke da daudina, qori na icovi cecere duadua meda na rawata. Meda veivosakitaka mada e dua tale na basoga ni daudina: Na rai i Jiova me baleta na cakacaka.
^ para. 9 Ke dau lasu e dua ena ivavakoso me vakavu ca kina, ena rairai vinakati me vakatulewa na komiti ni veilewai.
^ para. 14 Raica na iKuri “Wali na Veileti Vakabisinisi,” me baleta na ka me caka ke lusi na bisinisi.
^ para. 15 Era dau vakayagataka na dauveivoli e dua na ivakarau ni bibi me baleta na volivoli kei na dua tale ena volivolitaki, ia era rawa tubu ruarua kina. Era na rairai vakayagataka tale ga na ivakarau ni bibi e balavu se bibi toka e dua na ligana mera lawakitaki kina na volivoli.


text:
Vakadeitaki vei Jekope na yalayala ni Kalou (13-15)
28 E mani kacivi Jekope o Aisake, e vosa vakalougatataki koya, qai vakaroti koya: “Mo kua sara ni taura me watimu e dua vei ira na goneyalewa ni Kenani.+2 Mo lako i Petani-erama ina vale i Pecueli na tama i tinamu, mo taura mai kea e dua na luvei Lepani+ na ganei tinamu me watimu.3 Ena vakalougatataki iko na Kalou Kaukaua Duadua, o na vakawa qai tubu vakalevu, o na yaco sara mo dua na ivavakoso ni veimatatamata.+4 Ena qai tauca vei iko kei na nomu kawa na veivakalougatataki i Eparama,+ mo taukena na vanua o tiko vulagi kina, sa solia vei Eparama+ na Kalou.”5 E qai talai Jekope yani o Aisake, qai gole o koya i Petani-erama vei Lepani, na luvei Pecueli na kai Arame,+ na ganei Repeka,+ na tinai Jekope kei Iso.6 E raica o Iso ni vosa vakalougatataki Jekope o Aisake qai talai koya i Petani-erama me lai kauta mai kea e dua na watina, ni vosa vakalougatataki koya e qai vakarota, “Mo kua ni taura me watimu e dua vei ira na goneyalewa ni Kenani,”+7 e talairawarawa o Jekope vei tamana kei tinana qai gole i Petani-erama.+8 E qai liaca o Iso ni sega ni taleitaki ira na goneyalewa ni Kenani na tamana o Aisake,+9 mani lako vei Isimeli o Iso qai taura me watina o Melaci na luvena yalewa o Isimeli, na luvena tagane o Eparama na ganei Nepeioci, me ikuri ni watina sa tu rawa.+10 E biubiu mai Pieri-sepa o Jekope me sasaga yani i Karana.+11 E mani yaco sara ena dua na vanua qai vakavakarau me moce e kea ena bogi ni sa dromu na siga. Mani taura e dua na vatu ni vanua oya qai biuta me taqa kina na uluna, e davo sara e kea.+12 E qai tadra, raica! e tu e dua na ikabakaba e vuravura, na muanaicake e yaco sara i lomalagi, era sirova qai cabeta tiko na ikabakaba oya na agilosi ni Kalou.+13 Raica! e tu mai cake o Jiova, qai kaya:“O yau o Jiova na Kalou i Eparama na tamamu kei na Kalou i Aisake.+ Na qele o davoca tiko qori au na solia vei iko kei na nomu kawa.+14 Na nomu kawa ena yaco dina me vaka na kuvuniqele kei vuravura,+ o na tete tale ga vaka ina ra kei na tokalau, ina vualiku kei na ceva, ia ena vukumu, ena vuku tale ga ni nomu kawa, era na vakalougatataki*+ dina kina na vuvale kece kei vuravura.15 Au na tiko kei iko, au na maroroi iko ena vanua cava ga o lako kina, au na qai kauti iko lesu mai ina vanua qo.+ Au na sega ni biuti iko me yacova sara niu sa vakayacora na ka au yalataka vei iko.”+16 Mani yadra mai na moce o Jekope qai kaya: “E tiko dina ena vanua qo o Jiova ia au sega ni bau kila.”17 E tuburi koya na rere qai kaya tale: “Sa dua dina na vanua vakatubuqoroqoro qo! Qo sara ga na vale ni Kalou,+ qo tale ga na matamata i lomalagi.”+18 E yadra vakamataka o Jekope, taura na vatu a taqa tu kina na uluna, tekia me duru qai livia e delana na waiwai.+19 E mani vakatoka na vanua oya me o Peceli,* ia a dau yaca tu ni koro oya o Lusa.+20 E qai bubului o Jekope ni kaya: “Ke tomani au na Kalou, maroroi au ena noqu ilakolako qai solia vei au na kequ madrai kei na isulu meu tokara,21 meu qai suka ena vakacegu ina vale i tamaqu, sa na qai vakadinadinataka sara ga o Jiova ni noqu Kalou.22 Na vatu au sa tekia qo me duru, ena yaco me vale ni Kalou,+ ia na ka kece oni solia vei au, au na solia dina ga vei kemuni na kena ikatini.”


text:
WASE DUA
Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu me Baleta na Kalou?
-
E kauaitaki iko na Kalou?
-
E Kalou vakacava? O cei na yacana?
-
Rawa nida veivolekati kei na Kalou?
1, 2. Na cava e vinaka kina meda dau taro?
KE O dau veivosaki kei ira na gone, sega ni vakabekataki ni o vakadinadinataka ni dau levu nodra taro. Levu e dau tekivu nodra vakatataro nira se qai kilavosa ga. Nira tarogi iko, era na raici iko cake qai laurai e matadra nodra via kila dina na ka. Era na taroga na taro: Na cava e karakarawa kina na lomalagi? O cei e vakavulici ira na manumanu mera dau sere? Era buli ena cava na kalokalo? De o solia nomu vinaka kece mo sauma nodra taro, ia e sega ni dau rawarawa. Nomu isaunitaro vinaka duadua e rawa ni vakavurea e dua tale na taro: Baleta?
2 Sega nira dau taro ga na gone. Nida tubu cake meda tamata bula, eda dau taro nida via kila na ka, me matata vei keda na ka meda cakava, meda kila na leqa e rawa ni basika kei na kena iwali, me vakacegui tale ga noda lomatarotaro. Ia e levu era sega ni dau via taro, era sega mada ga ni taroga na veika bibi mera kila. Ke votu mada ga e lomadra eso na taro, e sega ni dau gu na yalodra mera vakasaqara na kena isau.
3. Levu sa oti vakadua nodra via vakasaqara na isau ni taro bibi eso. Baleta?
3 Vakasamataka mada na taro ena waqa ni ivola qo, na taro ena ivakamacala taumada, se na kena ena itekitekivu ni wase. Qo eso na taro bibi dina. E levu sa oti vakadua nodra via vakasaqara na isau ni taro va qo. Baleta? E tiko ena iVolatabu na kedra isau? Era nanuma eso ni rui dredre mera kila na ka e kaya na iVolatabu me baleta na ka qo. So tale era nanuma ni ka vakamadua na taro. So tale era kaya ni taro va qo e dodonu ga mera kauaitaka na iliuliu ni lotu kei ira na qasenivuli, e sega ni yaga meda via lai kila. Na cava o nanuma?
4, 5. Na cava eso na taro bibi eda dau vakataroga? Na cava meda saga kina meda kila na kedra isau?
4 De tiko eso na taro bibi o dau via kila na kedra isau. So na gauna o dau vaqaqa se ‘Cava na inaki ni noda bula? Kena inaki ga meda sucu mai, da qase yani, da mate tale? Ke tiko na Kalou, e Kalou vakacava?’ E ka vakayalomatua meda taroga na taro qori, e bibi tale ga meda saga meda kila na kedra isau dodonu. A kaya na qasenivuli rogo o Jisu Karisito: “Kerekere tiko ga, ena qai soli vei kemudou, vaqaqara tiko ga, dou na qai kunea, tukituki tiko ga, ena qai dolavi vei kemudou.”—Maciu 7:7.
5 Ke o “vaqaqara tiko ga” mo kila na isau ni taro bibi eso, o na vakadinata ni ka ni veivakalougatataki dina nomu vakasaqaqara. (Vosa Vakaibalebale 2:1-5) Kua ni kauaitaka na ka era vakatukuna eso, baleta ni tiko dina ena iVolatabu na isau ni taro eda dau vakataroga. Sega ni dredre mo kila na kedra isau. Nomu kila tale ga ena vakacegui iko, o na nuidei qai vakainaki nomu bula. Ia meda tekivu mada nida dikeva e dua na taro e dau sega ni matata vei ira e levu na kena isau.
E YALODUA NA KALOU QAI SEGA NI DAU VEIKAUAITAKI?
6. Na cava era nanuma kina e levu ni sega ni kauaitaki keda na Kalou?
6 Levu era kaya ni isau ni taro qo na io. Era nanuma ni dodonu me vinaka cake na vuravura ke kauaitaki keda naKalou! Eda raica e veiyasa i vuravura na ivalu, veicati, na bula vakaloloma. O keda yadua eda dau tauvimate, eda rarawa, ra qai takali tiko yani na wekada. Era kaya kina e levu, ‘Ke kauaitaki keda na Kalou qai kauaitaka noda leqa, ena tarova me kua ni yaco.’
7. (a) Era vakavuna vakacava na iliuliu ni lotu mera vakabauta e levu ni dau yalodua na Kalou? (b) Na cava mada e kaya na iVolatabu me baleta na ka vakaloloma eda dau sotava ena so na gauna?
7 Kuria oya nira vakavuna na iliuliu ni lotu mera vakabauta na lewenivanua ni yalodua na Kalou. Ena sala cava? Ni yaco na leqa tubukoso, era dau kaya ni inaki ni Kalou. Nira vakayacora qo era tukuna tiko kina ni bale vua na Kalou na veika vakaloloma e dau yacovi keda. Vakacava, qori na ka dina me baleta na Kalou? Na cava mada e kaya na iVolatabu? E sauma na Jemesa 1:13: “Ni vakatovolei e dua me kua ni kaya: ‘E vakatovolei au na Kalou.’ Ni sega ni vakatovolei rawa na Kalou ena ka ca, e sega tale ga ni vakatovolea e dua o koya.” Kena ibalebale qo ni sega vakadua ni vakavuna na Kalou na veika ca e yaco tu ena veiyasa i vuravura. (Wilika Jope 34:10-12.) E vakalaiva o koya me yaco na veika ca. Ia e duidui sara nona vakalaiva e dua na ka me yaco mai na nona vakavuna me yaco.
8, 9. (a) O na vakamacalataka vakacava na duidui ni nona vakalaiva e dua na ca, kei na nona vakavuna na ca? (b) Na cava meda kua kina ni vakalewa na vakatulewa ni Kalou me vakalaiva meda muria na sala ca eda digia?
8 Kena ivakaraitaki, vakasamataka mada e dua na tama dauloloma se tiko vata voli ga kei na luvena cauravou. Ni viavialevu mai na luvena qai via biubiu e vale, ena sega ni tarova o tamana. Lai lako vakaca o gone, sotava tale ga e levu na leqa. Vakacava, me beitaki o tamana ni vakavuna na leqa nei luvena? Sega. (Luke 15:11-13) Na Kalou tale ga e sega ni tarovi keda nida digia meda muria na sala ca, ia e sega ni vakavuna o koya na rarawa eda sotava ena vuku ni sala ca eda digia. E macala gona ni sega ni dodonu me beitaki na Kalou ena leqa lelevu e sotava na kawatamata.
Wase 11. Ia mo nanuma tiko ni sega ni bale vua na Kalou na leqa eda sotava. E kena veibasai sara ni o koya duadua ga e vakarautaka vei keda na kena iwali!—Aisea 33:2.9 E tiko na vuna vinaka e vakalaiva kina na Kalou meda muria na sala ca eda digia. E sega ni vinakati vua na Dauveibuli vuku qai kaukaua me vakaraitaka vei keda na vuna. Ia e vakaraitaka vei keda ena vuku wale ga ni nona loloma. O na raica eso na vuna ena
10. Na cava eda nuidei kina ni na vakaotia vakadua na Kalou na veika ca?
10 E Kalou savasava tale ga o koya. (Aisea 6:3) Kena ibalebale qo ni yalododonu, e sega ni vakamelei rawa. E sega ni kune vua e dua na ca. E rawa gona nida vakararavi vakatabakidua vua. Sa sega tu ga ni rawa ni tukuni qori vua na tamata ni vaka me tiki ni noda bula na veidabui kei na lawaki. Ke saga mada ga ena nona vinaka kece e dua na iliuliu me cakava na ka e dodonu, ena sega ga vua na kaukaua me vakavinakataka kina na leqa e mai vakavuna e dua tale. Ia e kaukaua duadua na Kalou. E rawa ni kauta tani na veika ca e mai bika tu na kawatamata, e yalataka tale ga ni na vakayacora. Ia ni sa na vakayacora dina, ena qai takali vakadua na veika ca kece!—Wilika Same 37:9-11.
E RAICA VAKACAVA NA KALOU NA VEIKA TAWADODONU EDA SOTAVA?
11. (a) E raica vakacava na Kalou na veika tawadodonu? (b) E raica vakacava na Kalou na veika rarawa o dau sotava?
11 E raica vakacava na Kalou na veika e yaco tiko e vuravura, kei na veika o sotava tiko ena gauna qo? E tukuna na iVolatabu ni dau “taleitaka na lewadodonu” na Kalou. (Same 37:28) E kauaitaka vakalevu na ka e dodonu kei na ka e sega ni dodonu. E cata na veika tawadodonu kece. E kaya na iVolatabu ni ‘rarawa na lomana’ ena gauna e roboti vuravura kina na veika ca ena dua na gauna sa oti. (Vakatekivu 6:5, 6) E sega ni veisau na Kalou. (Malakai 3:6) Se cata tiko ga na veika ca e vakavuna na rarawa ni kawatamata ena gauna qo. E sega tale ga ni taleitaka me raici keda nida rarawa. E kaya na iVolatabu ni dau “kauaitaki” keda o koya.—Wilika 1 Pita 5:7.
12, 13. (a) Na cava e tu kina vei keda eso na itovo vinaka me vaka na loloma? E vakacava noda raici vuravura ena vuku ni noda loloma? (b) Na cava eda vakabauta kina ni na vakayacora dina ga na Kalou e dua na ka ena leqa sa tarai vuravura tu?
12 Eda vakadeitaka vakacava ni cata na Kalou meda rarawa? Qo eso tale na kena ivakadinadina. E kaya na iVolatabu ni buli na tamata me ucuya na Kalou. (Vakatekivu 1:26) E mai tiko gona vei keda na itovo vinaka baleta ni qo na itovo e kilai tani kina na Kalou. Me kena ivakaraitaki, e dau mositi iko ni o raica nodra vakararawataki na sega ni cala? Ke o kauaitaka na veika tawadodonu va qo, sa na qai wacava nona kauai na Kalou!
13 Na loloma e dua na noda itovo vakasakiti. Qo na itovo ga ni Kalou. E kaya na iVolatabu ni “Kalou ga na loloma.” (1 Joni 4:8) Eda loloma baleta ni dau loloma na Kalou. Vakacava, ena uqeti iko nomu loloma mo vakaotia na rarawa kei na veika tawadodonu o raica nikua e vuravura? Ke tu vei iko na kaukaua, o na vakayacora sara ga! Se vakaevei? Qo tale ga na ka ena cakava na Kalou. Ena muduka na veika rarawa kei na veika tawadodonu. Na vosa ni yalayala era volai ena ivakamacala taumada ni ivola qo e sega ni tadra wale ga se da vakanuinuikara wale tu ga kina. Na vosa ni yalayala ni Kalou ena sega ni daro! O na qai vakabauta na vosa ni yalayala kece qo ke o kila vinaka na Kalou a yalataka.
VINAKATA NA KALOU MO KILAI KOYA
14. O cei na yaca ni Kalou? Na cava meda vakayagataka kina?
14 Ke dua e via kilai iko, na cava o na cakava? O na tukuna vua na yacamu. Vakacava na Kalou, e tiko na yacana? Levu na lotu era kaya ni yacana na “Kalou” se “Turaga,” ia qo e sega ni yaca. E icavuti, me vaka ga na “tui” kei na “peresitedi.” E tukuna na iVolatabu e levu na kena icavuti na Kalou. Na “Kalou” kei na “Turaga” e rua ga vei ira na icavuti qo. E tukuna tale ga na iVolatabu ni yaca ni Kalou o Jiova. E kaya na Same 83:18: “O kemuni, na yacamuni ga o Jiova, o kemuni ga oni Cecere Duadua e vuravura taucoko.” Ke sega ni tiko ena nomu iVolatabu na yaca qo, e vinaka mo raica na iKuri ena tabana e 195-197 ni na vakamacalataka na vuna. E macala gona ni volai vakavica na udolu ena ivolavivigi makawa ni iVolatabu na yaca ni Kalou. Ni vinakata sara ga o Jiova mo kila na yacana, mo vakayagataka. E rawa nida kaya ni vakayagataka o koya na iVolatabu mo kilai koya kina.
15. Na cava na ibalebale ni yaca, Jiova?
15 Na Kalou e vakatokai koya ena dua na yaca e titobu sara na kena ibalebale. Na yaca, Jiova, e kena ibalebale ni rawa ni vakayacora na Kalou nona vosa ni yalayala kece qai vakayacora na veika sa nakita tu. * E duatani duadua na yaca ni Kalou, e vakasakiti. O koya duadua ga e vakatokai ena yaca ya. Levu na sala e duatani duadua kina o Jiova. Na sala cava soti?
16, 17. Na cava eda vulica me baleti Jiova ena vica na kena icavuti qo: (a) “Kaukaua Duadua”? (b) “Tui ni veitabagauna”? (c) “Dauveibuli”?
16 E tukuni ena Same 83:18 me baleti Jiova: “O kemuni ga oni Cecere Duadua.” E kilai tale ga me “Kaukaua Duadua.” E kaya na Vakatakila 15:3: “E cecere qai veivakurabuitaki na nomuni cakacaka, Jiova na Kalou, oni Kaukaua Duadua. E dodonu, e dina na nomuni sala, na Tui ni veitabagauna.” Na icavuti “Kaukaua Duadua” e dusia ni kaukaua duadua o koya. E sega ni dua e tautauvata kaya ena kaukaua, e sega ni vakatauvatani rawa. Eda kila tale ga na kena icavuti na “Tui ni veitabagauna” ni sega ni vakatauvatani rawa kei na dua. O koya duadua ga e sega nona itekitekivu. E kaya na Same 90:2: “Mai na gauna tawamudu ina gauna tawamudu oni Kalou tu ga.” Qo e vakatubuqoroqoro dina, se vakacava?
17 Dua tale na sala e duatani kina o Jiova oya ni o koya ga na Dauveibuli. E kaya na Vakatakila 4:11: “E ganiti kemuni Jiova, na neimami Kalou, me nomuni na lagilagi, na vakarokoroko, kei na kaukaua, ni oni bulia na ka kece, ena nomuni lewa era bula, era buli kina.” Na ka kece o rawa ni vakasamataka, na veika bula vakayalo mai lomalagi se veikalokalo era sausauriva ena bogi, se vuata ena kena veimataqali, se na ika ena loma ni wasaliwa kei na uciwai, e bulia kece o Jiova!
O RAWA NI VOLEKATI JIOVA?
18. Na cava era nanuma kina eso ni sega tu ga ni rawa nira toro voleka vua na Kalou? Ia na cava e kaya na iVolatabu?
18 Eso era sega ni marau nira wilika na itovo qoroi i Jiova. Era nanuma ni rui cecere na Kalou, e dredre nira toro voleka vua. Era nanuma tale ga ni sega ni kauaitaki ira. E dina na vakasama qo? E duatani sara na ka e tukuna na iVolatabu. E kaya me baleti Jiova: “Ni sega ni yawa o koya vei keda yadua.” (Cakacaka 17:27) Sa rauta me uqeti keda na iVolatabu: “Toro voleka vua na Kalou ena qai toro voleka mai vei kemuni o koya.”
19. (a) O na toro voleka vakacava vua na Kalou? Na cava na kena yaga? (b) Na idivi cava kei Jiova o taleitaka vakalevu?
19 Na cava mo cakava mo toro voleka kina vua na Kalou? Tomana tiko ga na ka o sa tekivuna qo, nomu vulica na veika e baleti koya. A kaya o Jisu: “Ena rawata na bula tawamudu, o koya e vulica tiko ga na veika me baleti kemuni na Kalou dina duadua ga, kei Jisu Karisito oni tala mai.” (Joni 17:3) Io, e kaya na iVolatabu nida vulica na veika e baleti Jiova kei Jisu eda na rawata kina na “bula tawamudu”! Me vaka ga sa tukuni oti, na “Kalou ga na loloma.” (1 Joni 4:16) E levu tale tu na idivi kei Jiova. Me kena ivakaraitaki, e kaya na iVolatabu ni o Jiova e “Kalou dauyalololoma qai dauveinanumi, e berabera ni cudru, qai vuabale ena loloma e dei kei na dina.” (Lako Yani 34:6) E “vinaka qai tu vakarau me veivosoti.” (Same 86:5) E Kalou dauvosota. (2 Pita 3:9) E yalodina. (Vakatakila 15:4) Ni o wilika na iVolatabu, o na vakadinadinataka nira laurai dina vei Jiova na itovo totoka qo kei na levu tale.
20-22. (a) Vakacava, me vakadredretaka noda toro voleka vua na Kalou nida sega ni raici koya? Vakamacalataka. (b) Na cava era na saga o ira era lecava na veika vinaka o vulica tiko? Ia na cava mo cakava?
20 Eda na sega ni raica rawa na Kalou baleta ni ka bula vakayalo tawarairai. (Joni 1:18; 4:24; 1 Timoci 1:17) Ia eda na kilai koya vinaka nida vulica na veika e baleti koya ena iVolatabu. Me vaka e kaya na daunisame, eda rawa ni “sarava na lagilagi i Jiova.” (Same 27:4; Roma 1:20) Na levu ga ni nomu vulici Jiova na levu tale ga ni nomu lomani koya, o na vinakata tale ga mo toro voleka vua.
21 O na qai kila na vuna e kaya kina na iVolatabu meda okati Jiova me Tamada. (Maciu 6:9) E sega wale ga ni vakavuna noda bula, e vinakata tale ga meda marautaka noda bula me vaka ga nona vinakata e dua na tama dauloloma vei ira na luvena. (Same 36:9) E tukuna tale ga na iVolatabu nida rawa ni itokani i Jiova. (Jemesa 2:23) Vakasamataka mada, o rawa ni veitokani kei koya e bulia na lomalagi kei na vuravura!
22 Ni o vulica tiko na iVolatabu, de ra lecava eso na veika vinaka o vulica kina ra qai saga mera tarova nomu vuli. Era rairai leqataka ni o na veisautaka nomu vakabauta. Ia kua sara ni vakalaiva me dua e vakalatilati ena nomu bucina na veiwekani vinaka duadua, nomu veiwekani kei na Kalou.
23, 24. (a) Ni toso tiko nomu vuli, na cava mo dau taro tiko ga kina? (b) Na cava ena vakamacalataki ena ulutaga e tarava?
23 E macala ni tiko eso na ka ena taura na gauna mo qai kila. Ia me kua ni tarova nomu dau taro. Qo ena vinakati kina mo yalomalumalumu, mo kua tale ga ni madua. E kaya o Jisu meda dau yalomalumalumu me vakataki ira na gone lalai. (Maciu 18:2-4) Eda sega tale ga ni vulagi vei ira na gone lalai, ni dau nodra cakacaka na taro. E vinakata na Kalou mo kila na isau ni taro o dau via kila tu me baleti koya. Oya na vuna era vakacaucautaki kina ena iVolatabu o ira na dau via kila na Kalou. O ira qo era dikeva vakavinaka na iVolatabu mera vakadeitaka kina na veika era vulica.
24 Na sala vinaka duadua eda na kilai Jiova kina oya meda vulica na iVolatabu. E sega tale ni dua na ivola e tautauvata kei na iVolatabu. Ena sala cava? Ena vakamacalataki qo ena ulutaga e tarava.
^ para. 15 Na ikuri ni ivakamacala me baleta na ibalebale ni yaca i Jiova kei na kena icavucavuti, raica na iKuri ena tabana e 195-197.


text: 10 O yau o Paula, au vakamasuti kemuni ena yalovinaka kei na yalololoma i Karisito,+ e malumalumu na kequ irairai niu tiko vata kei kemuni,+ ia au doudou vei kemuni niu sega ni tiko.+2 Au vinakata meu kua ni doudou sara niu tiko vata kei kemuni, deu tauca eso na lewa kaukaua vei ira eso, o ira na dau vakalewai keitou nira nanuma ni vakayago na neitou itovo.3 E dina ni keitou tamata ga, keitou sega ni vala tiko ena ivalu vakayago.4 E sega ni vakayago+ na neitou iyaragi ena ivalu qo, era iyaragi kaukaua ga e solia na Kalou,+ me talaraki kina na veika sa vakawakana tu.5 Keitou talaraka na nanuma cala kei na ka kece e vakacerecerei me sabaya na vuku ni Kalou,+ keitou vakamalumalumutaka na nanuma kece me talairawarawa vei Karisito,6 keitou tu vakarau tale ga me keitou totogitaka na talaidredre kece,+ ena gauna ga oni vakadinadinataka kina na nomuni talairawarawa.7 Oni dau raica ga na ka e sau. Ke dua e vakadeitaka ni nei Karisito, me nanuma tiko na tikina qo: Me vaka ni nei Karisito o koya, o keitou tale ga.8 Au na sega ni vakamadualaki keu sakitaka vakalevu cake na kaukaua e solia vei keitou na Turaga, me keitou vakauqeti kemuni kina qai sega ni vakayalolailaitaki kemuni.+9 Ia e sega ni noqu inaki meu vakarerei kemuni ena noqu ivola.10 Nira kaya: “E lutubi qai warumisa na nona ivola, ia ni tiko vata kei keda e maloku sara qai vakasevaki na nona vosa.”11 Me nanuma o koya e va ya nona rai, e sega sara ga ni duidui na vosa keitou vola yani ni keitou yali kei na ka keitou na cakava ni keitou tiko vata kei kemuni.+12 Keitou sega ni via wili vata kei ira eso, se vakatauvatani keitou kei ira na dau vakadonui ira ga.+ Nira via muria ga nodra ivakatagedegede mera lewai ira vakataki ira qai vakatauvatani ira vakataki ira, era sega sara ga ni kila e dua na ka.+13 Keitou na sega ga ni sakitaki keitou me sivia na iyalayala ni vanua e lesi vei keitou, ia keitou na sakitaki keitou ena ka keitou rawata ena loma ni yalava e lesia vei keitou na Kalou, qo e okati mada ga kina na nomuni vanua.+14 Keitou sega ni sivia na neitou yalava ena neitou lako yani vei kemuni, ni keitou a liu sara ga yani vei kemuni me keitou tukuna na itukutuku vinaka kei Karisito.+15 Sega, keitou sega ni sakitaka na ka era cakava eso tale ena taudaku ni neitou yalava, keitou nuitaka ga ni na dei vinaka na nomuni vakabauta, ena vuavuaivinaka tale ga neitou cakacaka ena neitou yalava. Sa na qai vuavuaivinaka sara,16 na neitou tukuna na itukutuku vinaka ena veivanua ribayawa, me keitou kua ni sakitaki keitou ena duatani tale na yalava sa cakacakataki oti.17 “Ia o koya e sakitaka e dua na ka, me sakitaki Jiova* ga.”+18 Ni sega ni vakadonui o koya e vakadonui koya ga,+ e vakadonui ga o koya e vakadonuya+ o Jiova.*


text:
10 Erau qai dui kauta o Netapi kei Epaiu+ na luvei Eroni na nodrau itawatawa ni bukawaqa, rau tawana kina na bukawaqa qai biu e delana na ka boivinaka.+ Erau qai tekivu cabora ena mata i Jiova na bukawaqa e sega ni vakadonui,+ na ka e sega ni vakarota vei rau.2 E lako sobu mai vei Jiova na bukawaqa qai yameci rau,+ rau mani mate ena mata i Jiova.+3 E qai kaya o Mosese vei Eroni: “Qo na ka sa kaya o Jiova, ‘Au na savasava vei ira era voleka vei au,+ au na vakalagilagi tale ga ena matadra na tamata kece.’” E galu voli ga o Eroni.4 E mani kacivi Misaeli kei Elisapani o Mosese, o rau na luvena tagane o Usieli,+ na nona tata lailai o Eroni, qai kaya vei rau: “Drau lako mai, laveti rau na tacimu mai na mata ni vanua tabu ina dua na vanua ena taudaku ni keba.”5 Erau mani gole yani qai laveti rau ena nodrau isulu balavu ina dua na vanua ena taudaku ni keba me vaka ga e tukuna vei rau o Mosese.6 E kaya sara o Mosese vei Eroni kei rau na luvena tagane tale e rua, o Eliesa kei Icama: “Me kua ni sakuca na drauniulumudou se dresulaka na nomudou isulu,+ mo dou kua kina ni mate, me kua tale ga ni cudruvi ira kina na isoqosoqo taucoko na Kalou. O ira na tacimuni ena mataqali taucoko e Isireli, era na tagicaki ira sa vakamatea o Jiova ena bukawaqa.7 Dou kua ni lako tani mai na icurucuru ni valelaca ni veitavaki, de dou na mate, ni sa lumuti kemudou+ o Jiova ena waiwai ni veilumuti.” Eratou cakava sara ga me vaka na vosa i Mosese.8 E qai kaya vei Eroni o Jiova:9 “Kua ni gunu waini se so tale na alakaolo, o iko kei rau na luvemu tagane, ni dou curu ina valelaca ni veitavaki,+ mo dou kua kina ni mate. Qo na lawa tudei ena nomudou itabatamata kece.10 Qo me vakaduiduitaka na ka e tabu kei na ka e sega ni tabu, na ka e dukadukali kei na ka e savasava,+11 qai vakavulici ira na Isireli ena ivakaro kece e tukuna vei ira o Jiova ena gusu i Mosese.”+12 E qai kaya o Mosese vei Eroni, vei rau tale ga o Eliesa kei Icama, na luvena tagane rau se vo tiko: “Kauta na isoro kakana e vo mai na isoro e cabori vei Jiova ena bukawaqa, qai kania vaka na madrai sega ni vakaleveni volekata na icabocabonisoro,+ ni ka tabu sara.+13 Dou kania ena dua na vanua tabu,+ ni qori na nomu iwasewase kei na nodrau iwasewase na luvemu tagane mai na isoro e cabori vei Jiova ena bukawaqa, ni qo na ka au vakaroti kina.14 Dou na kania tale ga na sarisari ni isoro yalovaki kei na yava ni ivotavota tabu+ ena dua na vanua savasava, o iko kei rau na luvemu tagane, kei ira na luvemu yalewa,+ ni sa soli qo me nomu iwasewase, me nodrau iwasewase tale ga na luvemu tagane, mai na nodra isoro ni veiyaloni na Isireli.15 Era na kauta mai na yava ni ivotavota tabu kei na sarisari ni isoro yalovaki kei na uro e cabori ena bukawaqa me yalovaki kina na isoro yalovaki ena mata i Jiova, ena qai nomu iwasewase tudei kei ira na luvemu tagane,+ me vaka e vakarota o Jiova.”16 E qai vaqara matua o Mosese na me ni isoro ni ivalavala ca,+ e qai kila ni sa vakamai. E cudruvi rau sara ga na luvei Eroni tagane erau se vo, o Eliesa kei Icama, e kaya:17 “Na cava drau sega ni kania kina na isoro ni ivalavala ca ena vanua tabu,+ ni qori na ka tabu sara, e solia o koya vei kemudrau mo drau saumitaro kina ena nodra cala na isoqosoqo, me sorovaki ira kina ena mata i Jiova?18 Raica! Na kena dra e se sega ni curutaki ena loma ni vanua tabu.+ Dodonu mo dou kania sara ga ena vanua tabu, me vaka ga e vakaroti vei au.”19 E qai kaya vei Mosese o Eroni: “Raica! Era sa cabora na nodra isoro ni ivalavala ca kei na nodra isoro kama nikua ena mata i Jiova,+ ia se yacovi au ga na veika qo. Keu kania na isoro ni ivalavala ca nikua, vakacava ena taleitaka qori o Jiova?”20 Ni rogoca qori o Mosese, e lomavakacegu sara ga.
iVakamacala e ra
VAKADEWA NI VURAVURA VOU (VAKADEWA VAKAVOUTAKI NI 2013)


text:
Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na Cudru?
Kena isau vakaivolatabu
E kaya na iVolatabu ni o koya e sega ni lewa vinaka na nona cudru ena vakaleqai koya ga, kei ira na volekati koya tiko. (Vosa Vakaibalebale 29:22) Eda na rairai nanuma ni donu vinaka noda cudru ena so na gauna, ia e kaya na iVolatabu ni na sega ni vakabulai o koya e dau cudru. (Kalatia 5:19-21) E tu ena iVolatabu na ivakavuvuli ena vukea e dua me lewa vinaka nona cudru.
E cala meda dau cudru?
Sega. Ena so na gauna ena donu vinaka noda cudruvaka eso na ka. Kena ivakaraitaki, e “cudru vakalevu” na turaga yalodina o Niemaia ni rogoca na nodra vakalolomataki eso era vakabauta vata.—Niemaia 5:6.
E dau cudru tale ga ena so na gauna na Kalou. Kena ivakaraitaki, “e waqa mai na cudru i Jiova” vei ira nona tamata nira beca na veidinadinati ra qai sokaloutaka tu na kalou lasu. (Dauveilewai 2:13, 14) Qori e sega ni nona itovo uasivi na Kalou o Jiova. E donu vinaka na nona cudru, e cakava tale ga ena gauna veiganiti.—Lako Yani 34:6; Aisea 48:9.
Gauna cava e cala kina na cudru?
E cala na cudru ni sega ni lewai vinaka, se sega ni donu na kena inaki me vaka e dau laurai vei ira e levu nikua. Kena ivakaraitaki:
“E . . . tuburi Keni na cudru” ni sega ni vakadonuya na Kalou na nona isoro. E vakalaiva o Keni nona cudru me lewai koya mani tini labati tacina kina.—Vakatekivu 4:3-8.
“Dua na ka na nona cudru katakata” na parofita o Jona ni vakaraitaka na Kalou nona yalololoma vei ira na kai Ninive. E vakadodonutaki Jona na Kalou ni sega ni ‘dodonu me cudru vakalevu,’ ia me vakaraitaka ga na yalololoma vei ira na veivutunitaka nodra cala.—Jona 3:10–4:1, 4, 11. a
E ka ni vuli vei keda na tamata ivalavala ca na ivakaraitaki qori ni “sega ni kauta mai na yalododonu ni Kalou na cudru ni tamata.”—Jemesa 1:20.
O na lewa vinaka vakacava nomu cudru?
Kila na ka e rawa ni yaco ke sega ni lewai vinaka na cudru. Era nanuma eso ni ivakaraitaki ni kaukaua na cudru. Ia na kena dina oya ni na laurai kina nona malumalumu e dua. “E vaka na koro e botei ni sega na kena bai, na tamata e sega ni lewa vinaka na nona cudru.” (Vosa Vakaibalebale 25:28; 29:11) Ia nida vosota noda cudru eda sa vakaraitaka tiko na yalomatua kei na kaukaua. (Vosa Vakaibalebale 14:29) E kaya na iVolatabu: “E vinaka o koya e berabera ni cudru, e ca na tamata qaqa .”— Vosa Vakaibalebale 16:32.
Vulica mo vosota nomu cudru mo kua kina ni veivutunitaka e dua na ka o cakava. E kaya na Same 37:8: “Mo biuta na cudru qai vakanadakuya na katakata,kua ni rarawa qai goleva na caka ca.” Na gauna eda cudru kina e rawa nida vakatulewataka meda kua ni cudru ni na rawa ni lai tini ena “caka ca.” E kaya na Efeso 4:26: “Ni o cudru, mo kua ga ni valavala ca.”
Saga mo biubiu ni o tekivu cudru. E kaya na iVolatabu: “Ni tekivu na veileti e vaka na dola ni baniua, ni bera ni tubu na veiba mo biubiu.” (Vosa Vakaibalebale 17:14) E ka vakayalomatua me wali totolo na veileqaleqati, ia ena vinaka me qai caka ni sa seavu nomudrau cudru.
Kila na kena dina. E kaya na Vosa Vakaibalebale 19:11: “Na nona yalomatua na tamata e berabera kina ni cudru.” E ka vakayalomatua meda kila mada na dina ni ka e yaco ni bera nida cakava e dua na ka. Nida vakasamataka vakavinaka na ka kece e yaco eda na sega ni cudru kina vakaveitalia.—Jemesa 1:19.
Kerea ena masu na vakacegu ni vakasama. Ena vukei iko na masu mo vakila na “vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece.” (Filipai 4:7) Na masu e dua na sala ena vukei keda kina na yalotabu ni Kalou meda vakaitovotaka na itovo me vaka na vakacegu, yalomalua, qai lewai keda vinaka.—Luke 11:13; Kalatia 5:22, 23.
Digi ira vinaka na nomu itokani. Eda na vakatotomuria ga na ka era cakava o ira eda dau veimaliwai vata. (Vosa Vakaibalebale 13:20; 1 Korinica 15:33) E vakasalataki keda na iVolatabu: “Mo kua ni veitokani kei na tamata cudrucudru se veimaliwai vata kei na dua e cudru katakata.” Na vuna? “De o vulica na nona ivalavala o qai coriti kina.”—Vosa Vakaibalebale 22:24, 25.
a E yalomalumalumu ni muria na veivakadodonutaki qori o Jona, seavu nona cudru katakata, qai vakayagataki koya tale na Kalou me vola e dua na ivola ena iVolatabu e vakatokayacataki vua.


text: 3 E vagauna na ka kece ga,Na gauna ni ka kece e caka e ruku i lomalagi:2 Na gauna ni sucu kei na gauna ni mate,Na gauna ni teitei kei na gauna me cavu kina na ka e tei,3 Na gauna ni veivakamatei kei na gauna ni veivakabulai,Na gauna ni basubasu kei na gauna me tara kina,4 Na gauna ni tagi kei na gauna ni dredre,Na gauna ni tagilagalaga kei na gauna ni meke,*5 Na gauna ni kolotaki vatu kei na gauna ni bini vatu,Na gauna ni veimoko kei na gauna me kua kina na veimoko,6 Na gauna ni vaqaqara kei na gauna me cegu kina ni sa yali,Na gauna ni mamaroroi kei na gauna ni vakasabusabu,7 Na gauna ni dresudresu+ kei na gauna ni culacula,Na gauna ni tikolo+ kei na gauna ni vosa,+8 Na gauna ni veilomani kei na gauna ni veicati,+Na gauna ni ivalu kei na gauna ni sautu.9 Na cava na yaga ni nona sasaga kece na dau cakacaka?+10 Au sa raica na cakacaka e lesia na Kalou vua na luve ni tamata mera vakaogai ira kina.11 E cakava na ka kece me rairai vinaka* ena kena gauna.+ E biuta mada ga e lomadra na gauna e sega ni mudu, ia era na sega ni katuma rawa na tamata na ka e cakava na Kalou dina mai na kena itekitekivu me yacova na kena itinitini.12 Au qai kila ni vinaka ga mera marau, mera caka vinaka ena nodra bula taucoko,+13 mera kana tale ga mera gunu na tamata yadua, me marautaka na nona cakacaka kaukaua kece. Qo na isolisoli ni Kalou.+14 Au kila ni na tu ga me sega ni mudu na ka kece e cakava na Kalou. E sega na ka me kuri kina, e sega na ka me kau tani mai kina. E cakava va qo na Kalou dina, mera na dokai koya kina na tamata.+15 Na ka e yaco tiko qo sa yaco oti, na ka se bera ni yaco sa yaco oti,+ ia e qara tiko na Kalou dina na ka e kakavaki.*16 Au raica tale ga qo ena ruku ni matanisiga: E tiko na ca ena vanua ni lewadodonu, e tiko tale ga na ca ena vanua ni ivalavala dodonu.+17 Au kaya lo ga: “Na Kalou dina ena lewai ira na ivalavala dodonu kei ira na tamata ca,+ ni vagauna na ka kece e vakayacori kei na cakacaka kece.”18 Au kaya lo tale ga me baleti ira na luve ni tamata ni na dikevi ira na Kalou dina me vakaraitaka vei ira nira vaka ga na manumanu,19 ena yacovi ira na tamata na ka ena yacovi ira na manumanu, e tautauvata ga na ka ena yacovi ira kece.+ Ni mate qo, e mate tale ga oya, e dua ga na nodra icegu.*+ E sega gona ni uasivia na manumanu na tamata, ni ka wale na ka kece.20 Era na lako kece ina dua ga na vanua.+ Era kuvuniqele kece,+ era na lesu kece ina kuvuniqele.+21 O cei e kila ni na lako cake na icegu ni luve ni tamata, se lako sobu i vuravura na icegu ni manumanu?+22 Au raica ni sega ni dua tale na ka e yaga vua na tamata, me marautaka ga na nona cakacaka,+ ni oya na kena isau.* O cei ena kauti koya lesu mai me raica na ka ena yaco ni sa yali?+


text: 18 Oti ya e biuti Aceni me lako i Korinica.2 E qai sotava e dua na Jiu na yacana o Akuila,+ e kai Ponito, kei Pirisila na watina. Erau se qai lako ga mai Itali ni a vakarota o Kilotiu vei ira kece na Jiu mera biuti Roma. Mani lako vei rau o Paula,3 lai tiko sara ena nodrau vale me ratou cakacaka vata,+ ni ratou daucula valelaca kece.4 E dau vunau ena valenilotu+ ena siga ni vakacecegu kece,+ e rawai ira na Jiu kei ira na kai Kirisi mera vakabauta.5 Ni rau siro mai Masitonia o Sailasa+ kei Timoci,+ sa qai ogaoga sara o Paula ena nona vunautaka na vosa vei ira na Jiu me vakadinadinataka kina ni o Jisu na Karisito.+6 E ceburaka nona isulu+ ena vuku ni nodra veivorati kei na nodra vosavakacaca, qai kaya vei ira: “Sa na tarogi ga vei kemuni na nomuni dra.+ Au na sega ni beitaki ena nona dra e dua.+ Tekivu qo au sa na lako vei ira na lewe ni veimatanitu.”+7 Mani gole sara ina nona vale e dua na turaga na yacana o Taitusi Jusitu, e dau qarava na Kalou, e toka tarava na valenilotu na nona vale.8 Ia e qai vakabauta na Turaga na ivakatawa ni valenilotu o Kirisipo,+ era vakabauta tale ga o ira kece na lewe ni nona vuvale. Era vakabauta tale ga e levu na kai Korinica era rogoca na itukutuku vinaka ra qai papitaiso.9 E qai kaya tale na Turaga vei Paula ena raivotu ena bogi: “Kua ni rere, vunau tiko ga, kua ni galu,10 niu tiko vata kei iko,+ ena sega ni dua e tarai iko me vakamavoataki iko, ni levu na noqu tamata ena koro qo.”11 Mani tiko e kea me yabaki dua vula ono, e vakavulici ira ena vosa ni Kalou.12 Ia ena gauna e mata* kina o Kalio ena yasana o Akaia,* era qai lomavata na Jiu mera vorati Paula, ra kauti koya sara ina idabedabe ni veilewai13 era kaya: “O ka qo e uqeti ira na lewenivanua mera qarava na Kalou ena kena iqaraqaravi e veisaqasaqa kei na lawa.”14 Ni vakarau vosa o Paula, sa vosa yani vei ira na Jiu o Kalio: “Kemuni na Jiu, ke dua dina nona cala se cakava e dua na ka e torosobu, au na tu vakarau sara ga meu rogoci kemuni.15 Ia ke oni beitaki koya ena vuku ni vosa, na yaca, kei na nomuni lawa,+ qori e nomuni moni qai lewa. Au sega ni via vakatulewa ena ka qori.”16 Mani vakatalai ira mai na idabedabe ni veilewai.17 Era sa qai tauri Sosiceni,+ na ivakatawa ni valenilotu, ra qai mokulaki koya ena mata ni idabedabe ni veilewai. Ia e sega ni kauaitaka vakalailai o Kalio na ka era cakava.18 Ni oti e vica tale na siga nona tiko e kea, sa qai vakamoce o Paula vei ira na veitacini me soko i Siria kei rau o Pirisila kei Akuila. E kotiva vakalekaleka na drauniuluna mai Kenikiria+ ena vuku ni nona bubului.19 Ni ratou yaco i Efeso e biuti rau e kea o Paula, lai curu sara ina valenilotu qai veivosaki vata kei ira na Jiu.+20 Era kerei koya me tiko tale mada, ia e sega ni vakadonuya,21 e vakamoce ga vei ira qai kaya: “Au na lesu tale mai vei kemuni ke inaki i Jiova.”* E biuti Efeso sara me soko22 sobu i Sisaria. E lako cake* me lai vakabula ina ivavakoso, sa qai gole sobu i Anitioki.+23 E tiko e kea ena loma ni dua na gauna, sa qai biubiu me lako ina yasana o Kalatia kei Firijia+ me vakayaloqaqataki ira na tisaipeli kece.+24 Ena gauna ya, e yaco yani kina i Efeso e dua na Jiu na yacana o Apolosa,+ e kai Alekisadria, e tagane gusumacala, e bau kila vinaka tale ga na iVolatabu.25 A vakavulici* ena sala i Jiova,* qai gumatua ena veiuqeti ni yalo tabu me tukuna, me vakavulica tale ga vakadodonu na veika me baleti Jisu, ia se kila ga na veipapitaisotaki i Joni.26 E vosa ena doudou o koya ena valenilotu. Ni rau rogoci koya o Pirisila kei Akuila+ erau kauti koya sara, rau qai vakamacalataka vakadodonu vua na sala ni Kalou.27 Oti ya sa qai via lako i Akaia o Apolosa, era mani volavola na veitacini vei ira na tisaipeli mera ciqomi koya ena marau. Ni yaco yani e vukei ira sara vakalevu na veiwekani era sa mai vakabauta ena vuku ni loloma soli wale ni Kalou.28 E gumatua ni vakadinadinataka e matanalevu nodra cala na Jiu, e vakaraitaka tale ga mai na iVolatabu ni o Jisu na Karisito.+