text:
ULUTAGA NI VULI 4
Meda Vakaraitaka Tiko ga na Loloma
“Ni veilomani ena veilomani ni veitacini.”—ROMA 12:10.
SERE 109 Loloma Mai vu ni Lomada
KA ENA VULICI *
1. Eda kila vakacava ni sa yali vei ira e levu nikua na veilomani vakaveiwekani?
E PAROFISAITAKA na iVolatabu ni levu ena “yali vei ira na veilomani vakaveiwekani” ena iotioti ni veisiga. (2 Tim. 3:1, 3) Eda raica sara tu ga qori nikua. Kena ivakaraitaki, dua na iwiliwili levu ni veiwatini era sa veisere, era veicudruvi na itubutubu, ra qai sega ni vakila na gone nira lomani. Era sega mada ga ni veivolekati na vuvale era tiko vata ga ena dua na vale. E kaya e dua na daunivakasala ena bula vakavuvale, “sa sega ni qai veivosaki vakalevu o Ta, Na, kei ratou na gone, sa matadra tiko ga ena kompiuta, tablet, talevoni, se qito ena vidio. “Era tiko vata ga ena dua vale, ia era sega mada ga ni veikilai vinaka.”
2-3. (a) Me vaka e tukuni ena Roma 12:10, meda vakaraitaka vei cei na loloma? (b) Na cava eda na veivosakitaka ena ulutaga qo?
2 Eda sega ni via vakataki ira nikua ena nodra sega ni dau loloma. (Roma 12:2) Ia e vinakati meda vakaraitaka na veilomani ena noda vuvale, vakabibi vei ira eda vakabauta vata. (Wilika Roma 12:10.) Na cava na ibalebale ni veilomani e tukuni ena tikinivolatabu qo? Qo na ka era dau vakila na lewenivuvale era veivolekati. E bibi meda vakaraitaka tale ga na loloma qori ena noda vuvale vakayalo, ya o ira na tacida lotu vaKarisito. Nida veilomani, eda sa uqeta tiko na duavata ena noda qaravi Jiova.—Maika 2:12.
3 Me rawa nida bucina qai vakaraitaka na loloma qori,meda dikeva mada eso na ivakaraitaki vakaivolatabu eda na vuli kina.
E LOMANI KEDA VAKALEVU O JIOVA
4. Eda kila vakacava ena Jemesa 5:11 na levu ni nona lomani keda o Jiova?
4 E tukuni ena iVolatabu na itovo talei i Jiova. Kena ivakaraitaki, e kaya “ni Kalou ga na loloma.” (1 Joni 4:8) Na itovo qori e uqeti keda meda toro voleka vua. E kaya tale ga na iVolatabu ni o Jiova e “dau veikauaitaki.” (Wilika Jemesa 5:11.) Qori e vakaraitaka na levu ni nona lomani keda o Jiova!
5. E vakaraitaka vakacava o Jiova na yalololoma? Eda na vakatotomuri koya vakacava?
5 Dikeva ena Jemesa 5:11 e dua tale na itovo i Jiova e vakavolekati keda vua, ya na nona yalololoma. (Lako 34:6) Dua na sala e vakaraitaka kina nona yalololoma, ya ni dau vosota noda ivalavala ca. (Same 51:1) Na yalololoma e tukuni ena iVolatabu e sega ni vauca ga na veivosoti. Na yalololoma e vu sara ga mai lomada, nida raica e dua e vakaleqai tu eda na saga sara ga meda veivuke. E kaya o Jiova na levu ni nona kauaitaki keda e uasivia na loloma vakatina. (Aisea 49:15) Nida sotava na leqa, ena uqeti Jiova na nona yalololoma me vukei keda. (Same 37:39; 1 Kor. 10:13) Eda vakaraitaka tale ga na yalololoma vei ira na tacida nida vosoti ira, eda na sega ni katona na ca ke ra vakacudrui keda. (Efeso 4:32) Ia e bibi sara noda vakaraitaka na yalololoma nida tokoni ira na tacida nira sotava na veika dredre. Nida dau yalololoma, eda sa vakatotomuria sara tiko ga na nona dau veikauaitaki o Jiova. E lomani keda sara vakalevu.—Efeso 5:1.
“DUAVATA” O JONACANI KEI TEVITA ME RAU “VEITOKANI VOLEKA”
6. Erau vakaraitaka vakacava o Jonacani kei Tevita na veilomani?
6 Era talanoataki ena iVolatabu eso na dauveiqaravi i Jiova era sega ni uasivi 1 Sam. 18:1) A lumuti o Tevita me tui, me sosomitaki Saula. E vuvutaki Tevita o Saula qai saga me vakamatei koya. Ia e sega ni tokoni tamana o Jonacani ena sasaga qori. Erau veiyalayalati o Jonacani kei Tevita me rau veitokani tiko ga, me rau dau veivukei tale ga.—1 Sam. 20:42.me vakataki keda ga, ia era vakaraitaka na veilomani. Dikeva nodrau ivakaraitaki o Jonacani kei Tevita. E kaya na iVolatabu: “Erau duavata sara o Jonacani kei Tevita me rau veitokani voleka, e lomani Tevita sara o Jonacani me vaka ga nona lomani koya.” (
7. Na cava e rawa ni tarova na nodrau veitokani o Jonacani kei Tevita?
7 E talei dina na nodrau veilomani o Jonacani kei Tevita, vakabibi ni levu sara na ka e rawa ni tarova nodrau veitokani. Kena ivakaraitaki, e qase tiko o Jonacani vei Tevita ena rauta ni 30 na yabaki. E rawa sara ga ni nanuma ni sega ni dua na ka erau tautauvata kina kei Tevita, e lailai tale ga na ka e kila. Ia e sega ni beci Tevita o Jonacani.
8. Na cava eda kaya kina ni itokani vinaka i Tevita o Jonacani?
8 A rawa ni vuvutaki Tevita o Jonacani. Me vaka ni luvei Tui Saula, a rawa sara ga ni usuraka me sosomitaki tamana ena veiliutaki vakatui. (1 Sam. 20:31) Ia e yalomalumalumu o Jonacani, e yalodina tiko ga vei Jiova. E tokona gona na vakatulewa i Jiova me tui o Tevita. E yalodina tale ga vei Tevita ni cudruvi koya mada ga o Saula.—1 Sam. 20:32-34.
9. E vuvutaki Tevita o Jonacani? Vakamacalataka.
9 E dau lomani Tevita o Jonacani, e sega ni raici koya me kena meca. E dau vanataki dakaititi, e tamata qaqa tale ga ena ivalu. E kilai o Jonacani kei tamana o Saula ni rau “totolo sara vei ira na ikeli,” erau “kaukaua sara vei ira na laione.” (2 Sam. 1:22, 23) E rawa gona ni tukutukuni koya o Jonacani ena veika e rawata. Ia e sega ni veisisivi o Jonacani se veibeci. E qoroi Tevita ga ena nona yaloqaqa kei na nona nuitaki Jiova. Kena ivakaraitaki, ni oti ga nona vakamatei Koliaci o Tevita, e tekivu volekati koya sara ga vakalevu o Jonacani. Eda na vakaraitaka vakacava na loloma qori vei ira na tacida vakayalo?
EDA NA VAKARAITAKA VAKACAVA NIKUA NA VEILOMANI?
10. Ni tukuni me “vu sara ga mai lomamuni na nomuni veilomani,” na cava na kena ibalebale?
10 E kaya na iVolatabu me “vu sara ga mai lomamuni na nomuni veilomani.” (1 Pita 1:22) E ivakaraitaki vinaka vei keda o Jiova, e lomani keda vakalevu. Ke da yalodina vua, ena sega ni dua na ka e tawasei keda mai na nona loloma. (Roma 8:38, 39) Na vosa vaKirisi e vakadewataki ena tikinivolatabu qo me “vu sara ga mai lomamuni,” e kena ibalebale me vakarabailevutaki se me vakalevu sara. Ena rairai vinakati gona meda vakalevutaka noda veilomani me rawa nida lomani ira na tacida. Nida vakacudrui, ena vinakati meda vakaraitaka tiko ga noda ‘loloma ena noda dau veivosoti. Meda gumatua ni maroroya na duavata e vakavuna na yalo tabu, nida vauci vata ena veiyaloni.’ (Efeso 4:1-3) Nida guta meda “vauci vata ena veiyaloni,” eda na raibaleta nodra malumalumu na tacida. Eda na saga ena noda vinaka taucoko meda raici ira ena rai nei Jiova.—1 Sam. 16:7; Same 130:3.
11. Na cava e sega ni rawarawa kina meda veilomani ena so na gauna?
11 E sega ni dau rawarawa ena so na gauna meda lomani ira na tacida, vakabibi ke da kila tiko na nodra malumalumu. Era rairai sotava tale ga qo eso na tacida ena imatai ni senitiuri. Kena ivakaraitaki o Uotia kei Sainitiki. E kena irairai ni rau dau veimaliwai vinaka ni rau “tokoni [Paula] ena vuku ni itukutuku vinaka.” Ia e dua na ituvaki e vakavuna me rau sega ni veimaliwai vinaka. E uqeti rau gona o Paula me duavata na nodrau rai ena Turaga.—Fpai. 4:2, 3.
12. Eda na bucina vakacava na veilomani meda vakaraitaka vei ira na tacida?
12 Eda na bucina vakacava na veilomani ena gauna qo? Nida kilai ira vinaka na tacida, ena qai rawarawa meda kila nodra ivakarau ni rai, eda na lomani ira tale ga. Eda rawa ni veitokani ke duidui mada ga noda yabaki ni bula, se ivakarau vakavanua. O Jonacani e qase sara vei Tevita ena rauta na 30 na yabaki, ia erau veitokani voleka sara. Vakacava o rawa ni vakaraitaka ni o kauaitaka e dua e qase se gone vei iko? Ni o cakava qori, o vakaraitaka ni o “lomani ira na mataveitacini kece.”—1 Pita 2:17.
13. Na cava eda na rairai volekati ira kina vakalevu eso ena ivavakoso?
13 Nida lomani ira na tacida, vakacava e kena ibalebale qori ni tautauvata noda veivolekati kei ira kece na lewe ni ivavakoso? E sega ni rawa qori. E sega ni cala ke da volekati ira sara vakalevu eso, ni tautauvata na ka eda taleitaka. O Jisu e tukuna ni o iratou kece na yapositolo eratou nona “itokani,” ia e lomani Joni vakalevu. (Joni 13:23; 15:15; 20:2) E sega ni veivakaduiduitaki me tovaki Joni vakalevu. Kena ivakaraitaki, ni rau kerea o Joni kei Jemesa me dua nodra itutu ena Matanitu ni Kalou, e qai kaya vei rau o Jisu: “Au sega ni lewa se o cei me dabe ena yasaqu imatau se yasaqu imawi.” (Mari. 10:35-40) Nida vakatotomuri Jisu, eda na sega ni tovaki ira na noda itokani voleka. (Jeme. 2:3, 4) Qori ena vakavuna na duiyaloyalo, na ka e sega ni dodonu me yaco ena ivavakoso vaKarisito.—Juta 17-19.
14. Me vaka e tukuni ena Filipai 2:3, eda na qarauna vakacava na yalo ni veisisivi?
14 Nida lomani ira na tacida, ena sega kina na veisisivi ena ivavakoso. A sega ni vuvutaki Tevita o Jonacani me veiqatitaka na itutu vakatui. Eda rawa ni vuli kece ena nona ivakaraitaki. Meda kua ni vuvutaki ira na tacida ena vuku ni ka era rawata, ia meda ‘yalomalumalumu ga nida okati ira na kena vo mera uasivi keda.’ (Wilika Filipai 2:3.) Kua ni guilecava ni tiko kece na keda yaga na lewe ni ivavakoso. Nida yalomalumalumu, eda na raica na veika era vinaka kina tacida, da qai vuli ena nodra ivakaraitaki ni yalodina.—1 Kor. 12:21-25.
15. Na cava o vulica ena ka e sotava o Tanya kei na nona vuvale?
15 Nida sotava eso na ituvaki dredre e tawanamaki, ena vakacegui keda o Jiova ni vakayagataki ira na tacida. Ena sala cava? Era na vukei keda, eda na vakila tale ga nodra loloma. Dikeva na ka eratou sotava e dua na vuvale ni oti na porokaramu ena siga Vakarauwai ena dua na Soqo ni Veimatanitu e Merika ena 2019, e kena usutu “E Sega Vakadua ni Seavu na Loloma!” E kaya na tacida yalewa o Tanya e tolu na luvena, “Au a draiva tiko ena motoka me keitou lesu ena otela, eceba mai e dua na motoka qai coqai keitou. E sega ni dua e mavoa ia keitou mai duri tu yani e gaunisala ena levu ni neitou domobula. E qai kaci mai e dua ena tai ni gaunisala me keitou lako yani ena nona motoka. Qori e dua na tacida e lesu tale tiko ga mai ena soqo. Eratou kele tale ga yani e lima na tacida mai Suwiteni. Eratou gole mai na tacida yalewa qai mokoti au kei luvequ yalewa, e vakacegui keitou sara ga. Au tukuna vei ira na tacida mera kua ni leqataki keitou, ia era sega ni biubiu. Era tiko ga vata kei keitou me yacova ni gole mai na tabana ni bula. Keitou vakila sara ga na loloma i Jiova ena gauna dredre qori. Keitou sa qai lomani ira ga vakalevu na mataveitacini, dua na ka neitou vakavinavinaka vei Jiova, keitou sa qai lomani koya ga vakalevu.” O se nanuma e dua na gauna o sotava kina na leqa, e qai vakaraitaka e dua na tacida nona lomani iko?
16. Na cava meda dau veilomani kina?
16 Dikeva na ka e rawati nida veilomani. Eda vakacegui ira kina na tacida nira sotava na veika dredre. Eda uqeta noda duavata na tamata ni Kalou. E kilai kina nida tisaipeli i Jisu, qori ena uqeti ira na yalomalumalumu mera mai tomani keda ena sokalou dina. Koya e bibi sara, eda vakalagilagi Jiova kina “na Tama ni yalololoma, na Kalou e dau vakacegui keda ena ka kece.” (2 Kor. 1:3) Meda bucina mada ga na veilomani da qai vakaraitaka tiko ga e veigauna!
SERE 130 Dau Veivosoti
^ para. 5 E kaya o Jisu nira na kilai nona tisaipeli ena nodra veilomani. Eda dau saga kece meda vakaraitaka na loloma qori. E vinakati meda lomani ira na tacida me vaka sara ga noda lomani ira na lewe ni noda vuvale. Eda na veivosakitaka ena ulutaga qo na sala meda lomani ira tiko ga kina vakalevu na tacida ena ivavakoso.
^ para. 55 IVAKAMACALA NI IYALOYALO: E vuli na tacida qase ni ivavakoso gone vua na tacida qase matua. E marau na tacida qase matua ni gade yani na tacida qori ena nona vale. Erau vakaraitaka na qase kei na dui watidrau na loloma kei na lomasoli.


c: text/html

text:
Julai 23-29
LUKE 12-13
Sere 4 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Dou Uasivi Ira na Siparo”: (10 min.)
Lu 12:6—Na Kalou e sega ni guilecavi ira na manumanuvuka lalai (“siparo” ivakamacala ni vosa ena Lu 12:6, nwtsty)
Lu 12:7—Ni kilai keda vinaka o Jiova e dusia ni kauaitaki keda (“e kilai vinaka na iwiliwili ni drauniulumudou” ivakamacala ni vosa ena Lu 12:7, nwtsty)
Lu 12:7—O Jiova e vakamareqeti keda yadua (cl 241 ¶4-5)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Lu 13:24—Na cava na ibalebale ni ivakasala i Jisu? (“Ni saga ena nomuni igu kece” ivakamacala ni vosa ena Lu 13:24, nwtsty)
Lu 13:33—Na cava e cavuta kina o Jisu na vosa qo? (“ni sega ni vakatarai” ivakamacala ni vosa ena Lu 13:33, nwtsty)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Lu 12:22-40
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
iKarua ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Tekivu ena vakatutu ni veivosaki. Oti sureti koya ena soqoni.
iKatolu ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Digia nomu tikinivolatabu. Solia e dua na ivola ni vuli.
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) lvs wase 16 ¶4-5
NODA BULA VAKARISITO
Sega ni Guilecavi: (15 min.) Me saravi na vidio. Oti me veivosakitaki na taro qo:
Na ituvaki dredre cava eratou sotava na tolu na dautukutuku qo?
E vakaraitaka vakacava o Jiova ni sega ni guilecavi ratou?
Ratou qaravi Jiova tiko ga vakacava ni dredre na ituvaki, era vakayaloqaqataki vakacava eso ena nodratou ivakaraitaki?
O na lomani ira vakacava na itabaqase kei ira na tautauvimate ena nomu ivavakoso?
-
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 30
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 5 kei na Masu

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NA VALE NI VAKATAWA Nb. 2 2018 | Na Cava ena Yaco ena Gauna se Bera Mai?
NA CAVA ENA YACO ENA GAUNA SE BERA MAI?
O bau veinanuyaka ena vakacava nomu bula se na nodratou bula nomu vuvale ena gauna se bera mai? E kaya na iVolatabu:
“O ira na yalododonu era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.”—Same 37:29.
Na Vale ni Vakatawa qo ena vukei iko mo kila na inaki totoka ni Kalou me baleta na kawatamata, na vuravura, kei na ka mo cakava mo vakila kina na kena yaga.
Vatavatairalago me Baleta na Gauna se Bera Mai
Sa vica na udolu na yabaki nodra vatavatairalagotaka voli e levu na veika ena yaco ena gauna se bera mai. E yaco eso na ka e tukuni, eso tale e sega ni yaco.
E Nuitaki Nodra Vatavatairalago—Na Dauraikalokalo kei na Daurairai?
Era nuitaki na dauraikalokalo kei na daurairai?
Parofisai Era Yaco Dina
E veivakurabuitaki ni yaco dina na veika e parofisaitaka na iVolatabu.
iVakadinadina ni Donu na Parofisai
Dua na ivakananumi makawa e Roma e ivakadinadina ni donu na parofisai ena iVolatabu.
Yalayala ena Yaco Dina
Sa vakayacori oti e levu na parofisai ena iVolatabu, eso tale ena qai vakayacori ena gauna se bera mai.
O Rawa ni Bula Tawamudu e Vuravura
E vakamacalataki ena iVolatabu na inaki ni Dauveibuli me baleta na kawatamata.
E Bibi Nomu Vakatulewa!
Era vakabauta eso ni sa lewai oti tu nodra bula. Vakacava e dina ya?
“Era na Taukena na Vuravura na Yalomalumalumu”
E yalataka na iVolatabu ni na oti na veika ca kei na veika tawadodonu.


text:
Nuitaki Jiova Meda Bula!
“Mo nuitaki Jiova ena lomamu taucoko, mo kua ni vakararavi ena nomu yalomatua.”—VKAI. 3:5.
1. Na cava eda vinakata kina meda vakacegui?
NA CAVA eda vinakata kina meda vakacegui? De dua eda dau lomaleqa, rarawa, se nuiqawaqawa ena veisiga. Se da rarawataka tiko na bula vaqase, na tauvimate, se takali e dua na wekada voleka. Eso vei keda eda vakalolomataki. Sa qai levu tiko ga na itovo voravora. Eda vakadinata nida sa bula tu ena “iotioti ni veisiga” e ‘levu kina na ka dredre,’ sa voleka tale ga na vuravura vou. (2 Tim. 3:1) De dua sa dede noda waraka voli na vosa ni yalayala i Jiova, sa qai levu tiko ga na veika dredre. Eda na vakacegui gona vakacava?
2, 3. (a) Na cava eda kila me baleti Apakuki? (b) Cava eda dikeva kina na nona ivola?
2 Meda vakacegui, meda dikeva mada na ivola i Apakuki. E sega ni tukuni vakamatailalai ena iVolatabu na nona bula o Apakuki kei na ka e cakava, ia e vakayaloqaqataki keda na nona ivola. De dua na ibalebale ni yacana na “Veimoko Vakaukaua.” Qo e rawa ni vakaibalebaletaka na nona dau veivakacegui o Jiova, se na nodra dau nuitaki koya na nona Apak. 2:2.tamata. E vosa vei Jiova o Apakuki, e taroga e levu na taro me kila na kena isau. E taroga sara ga o Apakuki na ka eda dau lomatarotarotaka. Sa rauta me uqeti koya o Jiova me vola na taro qori ena nona ivola.—
3 Sega tale ni dua na ka e tukuna na iVolatabu me baleti Apakuki, na nodrau veitalanoataka ga kei Jiova na ka e rarawataka. E okati na nona ivola ena “ka kece e volai e liu” qai maroroi ena Vosa ni Kalou “me noda na inuinui e rawati mai na noda vosota kei na noda vakacegui mai na veika e volai ena iVolatabu.” (Roma 15:4) Ena yaga vakacava vei keda na ivola i Apakuki? Eda na kila kina na ibalebale ni noda nuitaki Jiova. E vakadeitaka tale ga ni rawa nida vakacegui se mani vakacava na levu ni veika dredre kei na rarawa. Meda dikeva mada na ivola i Apakuki.
MASUTI JIOVA
4. Na cava e vakararawataki Apakuki?
4 Wilika Apakuki 1:2, 3. E bula o Apakuki ena gauna dredre duadua. E vakararawataki koya na nodra itovo ca na tamata, ra qai voravora. De dua ena veinanuyaka: Ena oti ena gauna cava na ivakarau ca? Cava sa rui berabera kina o Jiova me yavala? E raica tu ga e veisiga o Apakuki na veika tawadodonu kei na nodra dau veivakasaurarataki na kainona. E yalolailai sara ga. Cava e qai cakava? E masuti Jiova me cakava kina e dua na ka. De dua ena veinanuyaka o Apakuki ni sa sega ni kauaitaki ira nona tamata o Jiova, e berabera tale ga ni yavala ena vukudra. Vakacava, o dau vakila tale ga qori?
5. Na cava eda vulica ena ivola i Apakuki? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
5 Vakacava e nuitaki Jiova tiko ga o Apakuki qai vakabauta na nona vosa ni yalayala? Io! E sega vakadua ni soro, e tukuna kece vei Jiova na nona leqa kei na nona nuiqawaqawa, e sega ni nuitaki ira na tamata. Ia e lomaleqa ga ni sega ni matata vua na vuna e sa rui berabera kina o Jiova me vakaotia na nona rarawa. Na cava e via vakavulica vei keda o Jiova ni uqeti Apakuki me vola na ka e nuiqawaqawataka? Meda kua vakadua ni rere ni tukuna vua na noda leqa kei na noda nuiqawaqawa. E uqeti keda meda sova yani vua na lomada ena masu. (Same 50:15; 62:8) E kaya tale ga na Vosa Vakaibalebale 3:5 meda “nuitaki Jiova ena [lomada] taucoko” meda kua ni “vakararavi ena [noda] yalomatua.” Qori sara ga na ka e cakava o Apakuki.
6. Na cava e bibi kina na masu?
6 E vakaliuliu o Apakuki me toro volekati Jiova na nona iTokani nuitaki, e Tamana tale ga. E sega ni lomaleqataka tiko ga o Apakuki na kena ituvaki, se me walia ga vakataki koya. E masulaka vei Jiova na ka kece e leqataka. Eda vuli dina ena nona ivakaraitaki. E uqeti keda na Daurogo masu o Jiova meda nuitaki koya nida tukuna kece vua na noda lomaleqa. (Same 65:2) Nida cakava qori, ena sauma o Jiova na noda masu. Ena vakacegui keda na nona veidusimaki kei na nona veitokoni. (Same 73:23, 24) Se mani ituvaki cava e vakararawataki keda, ena vukei keda o Jiova meda kila na nona rai. Nida masu mai vu ni lomada, eda vakaraitaka vei Jiova noda nuitaki koya.
VAKAROROGO VEI JIOVA
7. Na cava e cakava o Jiova ni tukuna vua o Apakuki na nona lomaleqa?
7 Wilika Apakuki 1:5-7. E tukuna kece vei Jiova o Apakuki na nona lomaleqa kei na nuiqawaqawa, ia de dua ena veinanuyaka se cava ena cakava kina o Jiova. Ni Tama dauveikauaitaki, e dauveinanumi tale ga o Jiova, e sega ni cudruvi Apakuki ni kila vinaka tu na nona ivakarau ni rai. E kila ni vinakata sara ga o Apakuki me vakacegui ena nona rarawa. Sa qai tukuna vua na ka ena vakarau cakava vei ira na Jiu tawayalodina. De dua e tukuna sara ga e liu o Jiova vei Apakuki ni sa vakarau vakaotia na ivakarau ca.
8. Na cava e sega ni namaka kina o Apakuki na isau ni nona masu?
8 E vakaraitaka o Jiova vei Apakuki ni sa vakarau totogitaki ira na tamata ca, era voravora. Ni tukuna o Jiova ni na vakayacora ena “nomuni gauna,” e vakadeitaka ni na tauca nona lewa ena gauna i Apakuki se o ira na Isireli ena gauna ya. E sega ni namaka o Apakuki na isau ni nona masu, ni vakadomobula na nodra itovo na kai Papiloni, era voravora ra qai veivakalolomataki. E ca sara nodra itovo vei ira na Isireli era kila na ivakatagedegede i Jiova. Na cava e vakayagataka kina o Jiova na matanitu lotu butobuto qo me totogitaki ira nona tamata? Ena levu ga kina na rarawa e Juta. * Ke o biuti iko ena ituvaki kei Apakuki, cava o na cakava?
9. Na cava e rairai lomatarotarotaka o Apakuki?
9 Wilika Apakuki 1:12-14, 17. Sa kila o Apakuki ni na vakayagataka o Jiova na matanitu o Papiloni me totogitaki ira na daucaka ca, ia se veilecayaki tiko ga. E yalomalumalumu qai vakadeitaka me nuitaki Jiova. E kaya vua ni nona “Uluvatu.” (Vkru. 32:4; Aisea 26:4) E nuidei o Apakuki ni o Jiova e Kalou dauloloma, e yalovinaka. E doudou kina me taroga tale: Na cava e vakatara kina na Kalou me torosobu tiko ga na ituvaki e Juta? Na cava e sega ni yavala totolo kina? E Kalou Kaukaua Duadua, ia na cava e vakatara kina na veika rarawa? Ena “galu” tiko ga ni yaco tiko na veika ca? O Jiova e Kalou “Yalosavasava,” sa rui ‘savasava na matana me raica na ka ca.’
10. E rawa vakacava ni tautauvata noda rai kei Apakuki?
10 Eso na gauna, ena rawa ni tautauvata noda rai kei Apakuki. Eda rogoca na ka e tukuna o Jiova. Eda nuitaki koya vakatabakidua nida wilika qai vulica na nona Vosa, e dei kina na noda inuinui. Eda kila tale ga na nona vosa ni yalayala nida rogoca na veidusimaki ni nona isoqosoqo. Ia de dua eda se vaqaqa tiko ga, ‘Ena oti ninaica na noda rarawa?’ Meda raica mada na ka e qai cakava o Apakuki.
WARAKI JIOVA
11. Na cava e vakadeitaka o Apakuki?
11 Wilika Apakuki 2:1. E vakacegui Apakuki sara ga nodrau veitalanoa kei Jiova. E vakadeitaka me waraki koya tiko ga. Vakavica nona kaya ena nuidei me “waraka ena vakanomodi na siga ni rarawa.” (Apak. 3:16) Era waraki Jiova tale ga nikua o ira na qaravi koya ena yalodina. Qori ena uqeti keda meda kua vakadua ni soro ni waraki Jiova.—Maika 7:7; Jeme. 5:7, 8.
12. Na cava eda vulica vei Apakuki?
12 Na cava eda vulica ena nona nuidei o Apakuki? Kena imatai, meda kua vakadua ni cegu ni masuti Jiova nida vakatovolei. Kena ikarua, meda rogoca na ka e tukuna o Jiova ena nona Vosa kei na nona isoqosoqo. Kena ikatolu, meda vosovoso ni waraki Jiova, nuitaka vakatabakidua ni na vakacegui keda ena gauna veiganiti. Me vakataki Apakuki, eda na lomavakacegu nida talaucaka na lomada vei Jiova ena masu, vakarorogo vua qai waraki koya. Qori ena vukei keda meda vosota. Se vakacava na levu ni noda rarawa, na noda inuinui ena uqeti keda meda vosota qai marau tiko ga. Ena vakanuideitaki keda na noda inuinui ni na yavala na Tamada vakalomalagi o Jiova.—Roma 12:12.
13. E veivakacegui vakacava na Apakuki 2:3?
13 Wilika Apakuki 2:3. E vakamarautaki Jiova dina ni waraki koya o Apakuki. E kila vinaka tu na Kalou Kaukaua Duadua na nona rarawa. E vakacegui koya o Jiova qai vakadeitaka vua ni na sauma na nona taro. Sa voleka ni oti na nona nuiqawaqawa. Vaka ga me tukuna tiko vua o Jiova: “Mo vosota, nuitaki au. Keu berabera mada ga, au na sauma nomu masu!” E tukuna o Jiova vei Apakuki ni sa lokuca tu na gauna me vakayacora kina nona vosa ni yalayala. E uqeti koya gona me wawa tiko ga, me kua tale ga ni yalolailai.
14. Na cava meda cakava nida rarawa?
14 Se vakacava na levu ni veika dredre kei na rarawa, eda na nuidei, da vakacegui tale ga nida waraki Jiova qai vakarorogo vua. E uqeti keda o Jisu meda nuitaki Jiova na Kalou ni Gauna, meda kua ga ni kauai ena “gauna kei na siga” sa lokuca tu. (Caka. 1:7) Meda kua gona ni soro, ia meda waraki Jiova tiko ga ena yalomalumalumu, vakabauta, kei na vosovoso. Meda vakayagataka vinaka na gauna sa vo meda qaravi Jiova kina ena noda vinaka taucoko.—Mari. 13:35-37; Kala. 6:9.
EDA NA BULA KE DA NUITAKI JIOVA
15, 16. (a) Na cava e yalataki ena ivola i Apakuki? (b) Cava eda vulica kina?
15 Na cava e yalataka o Jiova vei ira na yalododonu era nuitaki koya? “Na yalododonu ena bula ena nona yalodina,” ena ‘roboti vuravura tale ga na kena kilai na lagilagi i Jiova.’ (Apak. 2:4, 14) E yalataka o Jiova nira na vakabulai o ira na vosota kei ira na nuitaki koya.
16 Nida wilika na veika e yalataki ena Apakuki 2:4, eda na rairai nanuma ni sega soti ni bibi. Ia e vola vakatolu na yapositolo o Paula ena nona ivola ni vakadinata na bibi ni ka e yalataka o Jiova! (Roma 1:17; Kala. 3:11; Iper. 10:38) Ke dredre vakacava na ituvaki, eda nuidei nida na raica na vosa ni yalayala i Jiova ke da yalodina tiko ga, qai vakabauti koya. E vinakata o Jiova meda raica dei na noda inuinui se bera mai.
17. Na cava e vakadeitaka vei keda na ivola i Apakuki?
17 E yaga vei keda kece na bula ena iotioti ni veisiga qo na ivola i Apakuki. E yalataka o Jiova ni na bula tawamudu na yalododonu ena nona vakabauta Maciu 5:5; Iper. 10:36-39.kei na nona nuitaki koya. Se mani dredre vakacava na ituvaki, meda vaqaqacotaka tiko ga noda vakabauta kei na noda nuitaki koya. E vakadeitaka o Jiova ena gusu i Apakuki ni na tokoni keda, ena vakabulai keda tale ga. E vakamasuti keda meda nuitaki koya, meda waraka tale ga na gauna sa lokuca tu me liutaki vuravura kina na nona Matanitu. Qori na gauna era na tawana kina na vuravura na tamata mamarau kei ira na yalomalua.—
NUITAKI JIOVA ENA MARAU
18. E uqeti Apakuki vakacava na vosa i Jiova?
18 Wilika Apakuki 3:16-19. E uqeti Apakuki sara ga na ka e tukuna vua o Jiova. Ni dau vakananuma o Apakuki na veika vakatubuqoroqoro e cakava vei ira nona tamata ena gauna sa oti, sa qai dei ga nona vakabauta. E vakadeitaka ni sa voleka ni yavala o Jiova! E kila ni na rarawa tiko, ia e vakacegui koya na nona vosa. Sa oti na nona vakatitiqa, e marau ni nuitaki Jiova vakatabakidua me vakabulai koya. Na ka e cavuta o Apakuki ena tikina e 18, e rairai dua vei ira na ivakaraitaki vinaka duadua ni nona nuitaki Jiova e dua. Qo na ka era kaya eso na dauvakadidike me ibalebale ni tikinivolatabu qori: “Au na ladelade ena marau vua noqu Turaga; au cocowiriwiri niu marautaka na Kalou.” E veivakadeitaki dina! E tukuna vei keda o Jiova na ka e yalataka, e vakadeitaka tale ga ni ogaoga tiko ena gauna qo me vakayacora na nona yalayala.
19. Eda na vakacegui vakacava me vakataki Apakuki?
19 Na cava eda vulica ena ivola i Apakuki? Meda nuitaki Jiova. (Apak. 2:4) Eda na nuitaki Jiova tiko ga ke da vaqaqacotaka noda veiwekani kei koya. Qori ena noda (1) sega ni cegu ena masu nida tukuna vei Jiova na noda leqa kei na nuiqawaqawa; (2) meda muria na ka e tukuna o Jiova ena nona Vosa kei na veidusimaki ni nona isoqosoqo; (3) meda yalodina qai waraki Jiova tiko ga. Qori na ka e cakava o Apakuki. E vola ena itekitekivu ni nona ivola na nona rarawa, ia ni sa lai cava, dua na ka nona marau kei na nuidei. Meda vakatotomuria mada ga nona ivakaraitaki me rawa nida vakila tale ga na yalololoma i Jiova! Qori ena vakacegui keda ena vuravura ca qo.
^ para. 8 E volai ena Apakuki 1:5 na vosa “kemuni,” e dusia ni na vakarusai o Juta taucoko.


text: 1 Ni sa mate o Eapi e vorati Isireli o Moapi.+2 E qai lutu o Esaia mai na isogoniqara ena nona rumu ena tabavale e cake mai Samaria mani mavoa. E talai ira na nona italai, e tukuna vei ira: “Moni lai tarogi Pealisipupi na kalou ni Ekironi+ seu na bula mai na mavoa qo se sega.”+3 Ia e vosa na agilosi i Jiova vei Ilaija*+ na turaga ni Tisipa: “Mo tucake, mo lai tavaki ira na italai nei tui Samaria, mo kaya vei ira, ‘Sa sega na Kalou e Isireli moni lai tarogi Pealisipupi kina na kalou ni Ekironi?+4 Qo na ka e tukuna o Jiova: “O na sega ni biuta na idavodavo o davo tiko kina, ni o na mate dina ga.”’” E lako sara yani o Ilaija.5 Nira lesu na italai vua na tui, e kaya sara vei ira: “Na cava oni lesuva mai?”6 Era kaya vua: “E mai tavaki keimami e dua na turaga, e kaya vei keimami, ‘Moni lako, moni lesu vua na tui e talai kemuni mai, moni tukuna vua, “Qo na ka e tukuna o Jiova: ‘Sa sega na Kalou e Isireli moni lai tarogi Pealisipupi kina na kalou ni Ekironi? O na sega ni biuta na idavodavo o davo tiko kina, ni o na mate dina ga.’”’”+7 E tarogi ira: “E vakacava na irairai ni turaga e lako cake mai me mai sotavi kemuni qai tukuna vei kemuni na vosa qo?”8 Era kaya vua: “E vakaisulu vutinimanumanu na turaga qo,+ e vakabeleti kulinimanumanu na tolona.”+ E kaya sara: “Qori o Ilaija na turaga ni Tisipa.”9 E mani tala na tui vei Ilaija e dua na turaga ni le 50 kei na nona le 50. Ni lako cake yani vua, e dabe toka o Ilaija ena dela ni ulunivanua. E kaya vua: “O iko na tamata ni Kalou dina,+ e tukuna na tui, ‘Mo lako sobu mai.’”10 Ia e kaya o Ilaija vua na turaga ni le 50: “Keu tamata ni Kalou, me lako sobu mai lomalagi na bukawaqa+ me yameci iko kei ira na nomu le 50.” E mani lako sobu mai lomalagi na bukawaqa qai yameci koya kei ira na nona le 50.11 E tala tale na tui e dua na turaga ni le 50 kei na nona le 50. E lai kaya vua: “O iko na tamata ni Kalou dina, qo na ka e tukuna na tui, ‘Mo lako sobu mai vakatotolo.’”12 Ia e kaya vei ira o Ilaija: “Keu tamata ni Kalou dina, me lako sobu mai lomalagi na bukawaqa me yameci iko kei ira na nomu le 50.” E mani lako sobu mai lomalagi na bukawaqa ni Kalou qai yameci koya kei ira na nona le 50.13 E tala tale na tui na ikatolu ni nodra turaga na le 50 kei na nona le 50. Ia e lako cake na ikatolu ni nodra turaga na le 50, e tekiduru e mata i Ilaija qai vakamasuti koya, e kaya: “Kemuni na tamata ni Kalou dina, me talei mada ga e matamuni na noqu bula kei na nodra bula na le 50 na nomuni dauveiqaravi qo.14 E lako sobu mai lomalagi na bukawaqa qai yameci rau na turaga ni le 50 kei na nodrau le 50, ia qo me talei mada ga e matamuni na noqu bula.”15 E kaya sara vei Ilaija na agilosi i Jiova: “Mo lako sobu vata kei koya. Kua ni rerevaki koya.” E duri o Ilaija me lako sobu vata kei koya vua na tui.16 E kaya vua na tui o Ilaija, “Qo na ka e tukuna o Jiova: ‘O talai ira na italai vei Pealisipupi na kalou ni Ekironi.+ Sa sega na Kalou e Isireli?+ Na cava o sega ni taroga kina na nona vosa? O na sega sara ni biuta na idavodavo o davo tiko kina, ni o na mate dina ga.’”17 E mani mate me vaka na vosa i Jiova e tukuna o Ilaija, ia ni sega na luvena, e tui sara o Jorami*+ me sosomitaki koya, ena ikarua ni yabaki i Jorami+ na luvei Josafati na tui Juta.18 Na vo ni itukutuku me baleti Esaia,+ na ka e cakava, e volai ena ivola ni itukutuku ni nodra gauna na tui Isireli.


text:
VANUA KEI NA TAMATA
Idonisia
E 17,000 na yanuyanu e kovuta na vanua o Idonisia. Era kilai na kai Idonisia nira dauveikauaitaki, yalomalua, veinanumi ra qai veidokai.
E kedra kakana taleitaki na raisi kei na so na kakana vakaisaluaki, era taleitaka tale ga na vuata. E dau kena ivakarau ena so na vanua e kea, mera dabe na vuvale ena ibe ra qai kana ga e ligadra. Era kaya e levu na kai Idonisia ni kana vinaka kina na kakana.
Era dau taleitaka na droini, cakacaka ni liga, danisi, kei na ivakatagi. Dua na iyaya ni ivakatagi era dau vakayagataka na anklong, e caka mai na bitu lalai ra qai lili ena dua na kau e vakaitautauri. Ena yavalati na bitu qori me kilai kina na kedra irorogo. Era na vakaitavi e le vica ena gauna me vakatagitaki kina, ia e tiko ga na gauna era na kurea kina nodra dui anklong.
Me tekivu mai na ika15 ni senitiuri S.K., a tete ena vanua o Idonisia na vakabauta vakaIdu kei na vakabauta vakaBuda. Ena ika16 ni senitiuri, a veisautaka na nodra ivakarau vakavanua na vakabauta vakaMusolomani. Era yaco tale ga yani ena gauna qori na kai Urope mera vaqara isaluaki ni kakana, mani tauyavu kina na lotu ni Veivanua vaKarisito.
A tauyavu e Idonisia na isoqosoqo ni iVakadinadina i Jiova ena 1931, era kilai e vuravura raraba nira dauveivakavulici ena iVolatabu. Ena gauna qo sa sivia e 22,000 na iVakadinadina i Jiova mai Idonisia. Era saga tiko mera vakavulici ira na didivara era vakaitikotiko ena vanua qori. A caka wale ga qo e dua na nodra soqo lavotaki ena vosa vagalu, mera vakananuma na mate i Jisu Karisito, era tiko kina e sivia e le 500.
E tabaki na Yadra! ena 98 na vosa, wili kina na vosa vakaIdonisia (vakatokai tale ga me Bahasa Indonesia)


text:
NODA BULA VAKARISITO
Sala me Dei Kina na Vakawati
Dua na veiwatini ivakaraitaki vinaka o Eparama kei Sera, erau dau veilomani, rau veidokai tale ga. (Vte 12:11-13; 1Pi 3:6) Sega ni kena ibalebale ni maravu tu ga na nodrau bula vakawati, erau vosota tale ga e levu na veika dredre. Na cava era vulica na veiwatini vei Eparama kei Sera?
Drau dau veivosaki. Vosa vakamalua ni cudru o watimu. (Vte 16:5, 6) Me tiko na gauna drau vakayagataka vata. Me kila o watimu ni o lomani koya ena ka o tukuna se cakava. Koya e bibi sara, mo drau vakaliuci Jiova ni drau vulica vata na iVolatabu, masu vata, sokalou vata tale ga. (Dvu 4:12) Ni dei na vakawati, ena rokovi kina o Jiova o koya e tauyavutaka na vakawati.
SARAVA NA VIDIO ME KAUKAUA TIKO GA NA IVAU NI VAKAWATI, OTI QAI SAUMA NA TARO QO:
-
E laurai vakacava eso na ivakatakilakila ni rau sa sega ni veivolekati o Shaan kei Kiara?
-
Na cava e bibi kina me rau veivosaki vakadodonu na veiwatini?
-
Na cava erau vulica o Shaan kei Kiara vei Eparama kei Sera?
-
Na cava rau cakava o Shaan kei Kiara me dei kina nodrau vakawati?
-
Na cava me rau kua kina ni namaka na veiwatini me maravu tu ga na bula vakawati?


text: 43 Ni tukuna oti o Jeremaia vei ira kece na tamata na vosa kece qo i Jiova na nodra Kalou, na vosa kece e talai koya kina o Jiova na nodra Kalou me tukuna vei ira,2 e kaya vei Jeremaia o Asaraia na luvei Osaia, o Joenani+ na luvei Karea, kei ira kece na tamata viavialevu: “E lasu na ka o tukuna tiko! E sega ni talai iko mai o Jiova na noda Kalou, me kaya, ‘Moni kua ni lako i Ijipita moni tiko kina.’3 Ia o Peruki+ na luvei Narai e uqeti iko tiko mo tukuna vei keimami na ka qo me soli keimami e ligadra na Kalitia mera vakamatei keimami, se mera kauti keimami vakavesu i Papiloni.”+4 E sega gona ni muria na vosa i Jiova o Joenani na luvei Karea, o ira kece na iliuliu ni mataivalu, kei ira kece na tamata mera tiko ga e Juta.5 O Joenani na luvei Karea kei ira kece na iliuliu ni mataivalu era kauti ira kece na ivovo ni Juta era lesu mai na veivanua kece era vakasavi kina mera tiko ena vanua o Juta.+6 Era kauta na tagane, na yalewa, o ira na gone, o ira na luvena yalewa na tui, kei ira kece e biuta tu o Nipusaretani+ na iliuliu ni yadra vei Kitalaia+ na luvei Eikami+ na luvei Safani,+ erau wili kina o Jeremaia na parofita kei Peruki na luvei Narai.7 Era lako yani ena vanua o Ijipita nira sega ni muria na vosa i Jiova, era yaco sara i Tapenesi.+8 E qai vosa vei Jeremaia o Jiova e Tapenesi, e kaya:9 “Mo taura e ligamu eso na vatu lelevu, mo vunia ena ibulu ena iyatu biriki ena icurucuru ni vale nei Fero e Tapenesi nira rai tu na Jiu.10 Mo tukuna vei ira, ‘Qo na ka e kaya o Jiova ni lewe vuqa* na Kalou ni Isireli: “Au na talatala me lako mai o Nepukanesa* na tui Papiloni na noqu italai,+ au na biuta na nona idabedabe vakaturaga ena delanivatu qo au vunia, ena birika e cake na nona valelaca vakaturaga.+11 Ena lako yani me valuta na vanua o Ijipita.+ O koya e tauva na mate rerevaki ena mate ena mate rerevaki, o koya me kau vakabobula ena kau vakabobula, o koya me mate ena iseleiwau ena mate ena iseleiwau.+12 Au na vakama na nodra vale* na kalou ni Ijipita,+ ena vakamai ira o koya qai kauti ira vakabobula. Ena ologi koya ena vanua o Ijipita me vaka na nona ologi koya na ivakatawanisipi ena nona isulu, ena biubiu mai kea o koya ena vakacegu.*13 Ena vorovorolaka na duru* e Pecisemesi* ena vanua o Ijipita, ena vakama tale ga na nodra vale* na kalou ni Ijipita.”’”


text:
E kerei Taito o Paula me “lesi ira . . . na qase ena koro yadua.” Na ivakaraitaki vakaivolatabu qori e muri tiko nikua nira veilesi na ivakatawa ni tabacakacaka ena ivavakoso.
ILAWALAWA DAUVAKATULEWA
Me vaka ena imatai ni senitiuri, na iLawalawa Dauvakatulewa e lesi ira na ivakatawa ni tabacakacaka ena dua na itavi bibi mera lesi ira na qase kei ira na dauveiqaravi ni ivavakoso.
IVAKATAWA NI TABACAKACAKA
Ena dikeva vinaka na ivakatawa ni tabacakacaka na yaca era vakatura na qase ni ivavakoso qai masulaka, oti ena qai lesi ira na rawata na kena ivakatagedegede.
QASE NI IVAVAKOSO
Ke lesi mada ga e dua me qase ni ivavakoso, e vinakati me rawata tiko ga na kena ivakatagedegede vakaivolatabu.


text:
Luke
Chapter 21
A sa rai cake na matana ka raici ira na vutuniyau, nira sa solia na nodra soli kina taga ni soli,
2 Sa raica talega e dua na yada dravudravua ena nona solia kina e rua nai lavo lalai sara.
3 A sa tukuna o koya, au tukuna vakaidina vei kemudou ni yada dravudravua oqo e levu duadua e solia mai vei ira kece na mai soli,
4 O ira oqo, na levu ni lavo e tu vei ira, era qai solia ga e dua na kena i wase lailai vua na Kalou, ia na yada dravudravua oqo, nai lavo lalai e solia, o ya sara ga nai otioti ni lavo e toka vua me bula kina."
5 E so era sa vakasakita na vale ni soro, na kena vakamatalau na veivatu talei era ukutaki tu kina, kei nai solisoli loloma era soli mai, sa tukuna o koya,
6 Na veika dou sa raica tu oqori – ena yaco mai na gauna ena sega tale ni dua na vatu me tu, me vaka dou sa raica tu oqori era na talaraki sobu kece i ra."
7 A ra sa tarogi Koya, ka vaka, "Qasenivuli, na gauna cava beka ena qai yaco kina? A cava na kenai vakatakilakila ni gauna sa voleka ni yaco kina?"
8 Sa tukuna o Koya: "dou qarauni kemudou me kakua ni dou rawai. Ni lewe levu era na vakacavutaki Au, ka tukuna, sai au o koya, ia sa toro voleka mai na gauna. O koya oqo mo dou kakua ni la'ki muri ira.
9 Ia ni dou sa rogoca nai valu kei na rorogo ni veibolebolei, dou kakua ni taqaya kina; ni dodonu me yaco mada e liu na veika oqo, ia nai vakataotioti ena sega ni lako mai vakasauri."
10 A sa tukuna vei ira o koya, era na veivaluvaluti na veivanua eso kei na veimatanitu eso,
11 ena yaco na uneune lelevu ena veivanua eso, kei na dausiga kei na veimate vakarerevaki, ena qai basika eso na ka vakadomobula kei nai vakatakilakila lelevu mai lomalagi.
12 "Ia ni se bera na veika kece oqo, era na tauri kemudou mada ka vakararawataki kemudou, era na soli kemudou yani kina veivale ni lotu kei na vei vale ni veivesu. Dou na kau ena matadra na tui kei ira na turaga ni vanua ena vuku ni yacaqu.
13 "Ia na ka oqo me gaunisala ni nomudou tukuni Au kina.
14 "O koya oqo mo dou sa nakita rawa e lomamudou, me kakua ni dou vakasamataka na cava mo dou na la'ki tukuna,
15 Ni'u na solia vei kemudou e dua na gusu kei na vosa vakayalomatua, ka na sega kina ni rawa vei ira na kemudou meca mera sabaya se saqata.
16 Era na vakaisini kemudou o ira na nomudou qase kei ira na tacimudou kei ira na wekamudou kei ira na nomudou i tokani; ena so vei kemudou era na vakamatea.
17 "Dou na sevaki mai vei ira na tamata kecega ena vuku ni yacaqu.
18 Ia ena sega ni na yali e dua na vuti ni drau ni ulumudou.
19 "Dou na rawata na bula ni dou vosota tiko.
20 Ia ni dou sa raica nira sa tuvai valu na veimataivalu eso mai Jerusalemi, dou kila ni sa voleka na nona vakarusai.
21 "O ira sa tiko mai Jutia me dro kina ulunivanua, ka mera dro talega o ira sa tiko e loma ni koro, kei ira sa tiko ena taudaku ni koro mera kakua ni via curu i loma ni koro.
22 Ni oqori na siga me saumi kina vua na nona i valavala, ka vakataucokotaki kina na ka kece sa volai.
23 Ia era na leqa sara o ira sa bukete kei ira era vakasucuma na gone ena gauna o ya! Ni oqori ena dua na gauna ni rarawa levu vei ira, ni ra sa cudruvi na tamata oqo.
24 "Era na vakamatei ena i seleiwau, ka ra na qai kau vakabobula kina veimatanitu. Ena ravuti ka talaraki sobu o Jerusalemi mai vei ira na kai matanitu tani, me yacova ni sa vakataucokotaki ka sa mai cava na nodra gauna na kai matanitu tani.
25 "Na matanisiga, na vula, kei na kalokalo ena laurai kina eso na veivakatakilakila; na veimatanitu e vuravura ena sotava na veika rarawa, era na domobula ena vuku ni wasawasa voravora kei na tubu cake ni biau;
26 "Ena kani yatedra na tamata ni ra sa raica tu na veika ena tarai vuravura mai, ni na yavavala na vei vuni ka kaukauwa ni lomalagi.
27 Era sa na qai raica na luve ni tamata ni sa lako mai ena o, ena kaukauwa kei nai ukuuku levu.
28 "Na ka oqo ni sa tekivu me yaco mai, dou tacake sara ka vagelegelei kemudou, baleta na nomudou vakabulai sa voleka."
29 A sa tukuna vei ira e dua na vosa vakatautauvata: dou raica mada na vuni lolo, kei ira na kau kecega.
30 "Ni sa tubu tale mai na drauna, dou sa raica ka kila ni sa voleka na vula i katakata.
31 "Sa vaka kina oi kemudou, ni dou sa raica ni sa yaco na veika oqo, dou kila sara ni sa voleka na matanitu ni Kalou.
32 Au sa tukuna vakaidina vei kemudou, ena vakayacori mada e liu na veika oqo, ni bera nira yali nai tabatamata e daidai.
33 "O lomalagi kei vuravura ena yali tani, ia na Noqu vosa ena sega vakadua ni na yali tani.
34 "Ia dou vakatawa tiko, ni dou na sega ni namaka na siga Au na lako yani kina, ka mo dou qarauna na yalomudou de sa vakabibitaka na daukana, na daumateni kei na lomaocaocataka na veika ni bula oqo.
35 "Ni na yaco va kidacala vei ira kecega sa tiko e vuravura taucoko.
36 "O koya oqo mo dou yadra tiko, ka daumasu tikoga me soli kina vei kemudou na kaukauwa, mo dou drovaka kina na veika kece ena yaco mai, ka mo dou tu ena mata i Koya na luve ni tamata."
37 Ena siga sa dau vakatavuvuli o koya ena vale ni soro, ia ena bogi sa dau lako o koya kina ulunivanua ni veiolive me la'ki tu kina.
38 Ia ni se mataka caca, era sa lako mai Vua na tamata kina vale ni soro, mera mai vakarorogo Vua.


text:
Turaganilewa
Chapter 13
Era sa caka ca na luvei Isireli ena mata i Jiova, ka sa soli ira o Jiova ki na ligadra na kai Filisitia me vasagavulu na yabaki.
2 Sa dua na tamata mai Sora, ena mataqali nei Tani, na yacana o Manoa; ka sa yava na watina ka sa sega ni vakaluveni.
3 Sa rairai na Agilosi i Jiova vua na yalewa ka tukuna vua, "O sa yava ka sega ni vakaluveni, ia, o na kunekune.
4 "Mo qarauna vinaka mo kua ni gunuva na waini se na veigunu sa vaka kina, ka mo kua talega ni kania na veika dukadukali.
5 "Mo kila ni o na kunekune ka vakasucuma e dua na gonetagane. Sa tabu ni na koti na uluna, ni sa Tabu vei Jiova na gone oqo, mai na kete i Tinana; sa na tekivu o koya me sereki ira na Isireli mai na ligadra na Filisitia."
6 Sa lako mai na yalewa ka tukuna vua na watina ka vaka "sa lako mai vei au e dua ka sa vaka nai rairai ni agilosi ni Kalou, ka sa serau sara; au sa sega ni tarogi koya se sa lako, mai vei, ka sa sega talega ni tukuna vei au na yacana.
7 "Sa tukuna vei au, 'raica o na kunekune ka vakasucuma e dua na gonetagane, oqo mo kua ni gunu waini, se me dua na ka e vaka kina, mo kua talega ni kania e dua na ka e dukadukali, ni sa vakatabui na gone me nei Jiova mai na ketei tinana me yacova na mate.'"
8 Sa masu o Manoa vei Jiova ka vaka: "I Jiova na noqu Turaga, me lesu tale mada mai veikeirau na tamata ni Kalou o ni a tala mai, me mai vakavulici keirau ena veika me caka vua na gone sa na vakarau sucu."
9 Sa vakarorogo na Kalou ki na domo i Manoa ka sa lako tale mai vua na yalewa na Agilosi ni Kalou ena nona sa dabe tiko ena were; sa sega ni tiko vata kei koya o Manoa na watina.
10 Sa cici vakatotolo na yalewa me tukuna vei watina, ka vaka: "raica sa dua na tamata sa rairai vei au, oqo, o koya sa rairai vei au ena siga o ya!"
11 Sa tucake o Manoa ka muri watina, ni sa yaco vua na tamata, sa tarogi koya, "sai iko beka na tamata ka vosa vua na yalewa?" sa sauma o Koya, Io, "Oi Au."
12 Sa vosa o Manoa ka vaka: "me sa yaco na Nomu vosa! na cava me sai vakarau ni nona bula kei na nona cakacaka talega?"
13 Sa vosa vei Manoa na Agilosi i Jiova ka vaka: "me sa qarauna na yalewa na veika kece Au sa tukuna vua.
14 "Me kua ni kania e dua na ka sa lako mai na vaini, se gunuva na waini se na veigunu vata tukuna, se kania e dua na ka sa dukadukali. Na veika kece Au sa tukuna vua me qarauna vinaka."
15 Sa vosa mai o Manoa vua na Agilosi i Jiova ka vaka: "au vakamamasu Mo ni wawa mada, me keitou vakarautaka mada dua na me vei kemuni."
16 Sa vosa na Agilosi ni Kalou vei Manoa, "e dina ni o na vesuki Au tiko, Au na sega ga ni kania na ka o na vakarautaka, kevaka ga o na vakarautaka e dua nai soro kama, mo vakacabora ga vei Jiova."(Ni sa sega ni kila o Manoa ni sa Agilosi i Jiova.) "
17 Sa taro yani o Manoa vua na Agilosi i Jiova,"O cei na Yacamuni, baleta ni sa yaco na Nomuni vosa, me keirau mai vakarokoroko vei Kemuni?"
18 "Ena cava o sa taroga kina na Yacaqu, baleta ni sa rui vinaka?" sa sauma lesu mai na Agilosi i Jiova?"
19 Sa taura o Manoa na luve ni me kei nai soro sila, ka vakacabora ena dela ni vatu vei Jiova, sa cakava na Agilosi na veika e vakaqoroqoroi ni rau sa rai tu o Manoa kei watina - -
20 ni sa lako cake ki lomalagi na yameyame mai nai cabocabo ni soro - Sa qai yaco ni sa lako cake na Agilosi i Jiova ena yameyame mai nai cabocabo ni soro! Ni rau sa raica o Manoa kei watina, e rau sa cuva ki na qele.
21 Ni sa lako yani na Agilosi i Jiova ka sa sega ni kune tale, sa qai kila o Manoa kei watina ni sai Koya ga oqo na Agilosi i Jiova.
22 Sa tukuna o Manoa vei watina, "daru na mate vakaidina, ni daru sa raica na Kalou!"
23 Sa tukuna vua o watina, "kevaka sa vinakata o Jiova me daru mate, ena sega ni vinakata na nodaru i soro daru sa vakama vua ena ligadaru, ena sega talega ni vakaraitaka vei kedaru na veika kece oqo, se na sega talega ni via tukuna na ka kece oqo ena gauna oqo."
24 Sa vakasucuma e dua na gone na yalewa ka vakayacana o Samisoni; sa tubu cake na gone ka sa vakalouvinakataki koya o Jiova.
25 Sa tekivu me vakayavalati Samisoni na yalo i Jiova e Mane e Tani, ena kedrau veimama o Sora kei Esetaolo.


text:
Na Nodra Dau Vakamareqeti Na Bati
Ena itukutuku e vakarautaka o Sipiriano Nemani mai na Institute of Fijian Language & Culture ni Tabana iTaukei e tukuna kina ni na mataqali bati era vakatokai mera liga ni wau se “liga imatau ni turaga.”
Era dau colata na nona sau na turaga ena gauna ni valu, se na kena raici ni muri na itotogi e vakarota na turaga vua e dua e caka cala, se na kena vakarautaki e dua na magiti se solevu.
Na bati era nona inuinui na turaga baleta na nodra dau vavala ka gumatua. Na veika talega era vakatura se cakava na bati e vakatetea na kaukauwa ni nodra turaga.
Ni oti nai valu, e dau caka na kedra magiti.
A yaca ni magiti qo na dinunivalu. E dau kacivaki tale ga e liu na yacadra se na kedra iwasewase na bati ni wasei na iyau se na magiti levu ni vanua. Na nodra rerevaki, kei na bibi ni mataqali bati, e dau bili vei ira na iwasewase levu duadua. O koya gona era dau qaravi ira kina vakavinaka na bati, na gonedau.
- iTavi ni Bati
Ena gauna e liu ni se bera mai na lotu, e nodra itavi na bati mera dau ni vala ena gauna ni valu. Mera vakasoqoni ira na nodra lewe ni mataivalu mera lai vala ki na valu vakoro, yavusa se vanua.
- Ena gauna ni veibuli vua na turaga e nodra itavi mera “taqomaka” se vakatawana na turaga kei na soqo. E Ovalau, na gauna e dau vakayacori kina na veibuli vei Tui Lovoni, era dau yadra tu e tautuba ni vale e caka tiko kina na veibuli, o ira na bati.
E dau kacivaka tale ga e dua veiratou na bati na gauna e sa dau vakarau lose kina na yaqona ni veibuli. Ni caka oti na veibuli e dau nodra itavi na mataqali bati na nona taqomaki na turaga.
- E nodra itavi tale ga mera vakaukauwataka ka raica ni muri na lawa ni koro, yavusa se vanua.
E tukuna na turaganikoro mai Ucunivanua, Verata, o Ratu Sevanaia Verata ni ko ira na bati era dau vakamenemenei ka ra dau vakamareqeti.
Ena nodra a sa vakarautaka tiko na Bose ni Yasana o Tailevu ka laki vakayacori e Ucunivanua, e tukuna ni ratou na qaravi tani ga na bati mai Vugalei kei Taivugalei.
“Era na kana ka gunu ena nodra icili,” e tukuna o Ratu Sevanaia.
Ko iratou na neitou bati e tukuna o Ratu Sevanaia ni ratou na vakamareqeti iratou ena gauna ena vakayacori kina na bose.
E tomana o Verata, ni ratou na qaravi tani ga na bati mai na vanua e rua oqo me vaka na nodratou dau vakamenemenei.
E tukuna ni sa mai vakadaroi na bose ka sa na qai vakayacori ena vula o Noveba.
Feedback: maikab@fijisun.com.fj


text:
Author: Atu Kurumudu
Kacivaka o Putin na va na vanua vaka Ukraine me wili ki Rusia. Ena itukutuku tabaki e kaya kina o koya nira sa duavata kina na lewenivanua oqo. Na va na vanua ka kacivaki oqo , oya na vanua vaka Donetsk, Luhansk, Kherson kei na yasayasa vaka Zaporizhzhia. Ena vuku ni veika sa mai yaco […]
Mai vakadaroi na kena vukataki na waqa ni maliwa lala ka tukuni ni kena ka kaukauwa duadua me bulia na Nasa ena vuku ni cagilaba o Ian. Na yacana na Artemis I Moon rocket ka dodonu me vukataki mai na Kennedy Space Center e Florida ena Tusiti. Ia mai suruta na pusi nai tuvatuva oqori […]
Era sa drovaka na cauravou ni Rusia na nodra kacivi mera laki lewena na mataivalu ena vuku ni ivalu mai Ukraine. Vakaraitaka ko Peresitedi Vladimir Putin ena siga Vukelulu , nira na kacivi e 300,000 mera laki veitomani yani ena buca ni valu. Levu era vesu nira vakairaitaki kudru me baleta nai valu kei Ukraine. […]
Duatani tu ga na qase ni timi qo o Steyn ena nona na bai mona-taka toka na iyatu e muri ni Springboks ena macawa oqo. Steyn e dua ka lewena dede toka mai na timi ni Aferika ka laki vakarawarawa taka talega na cakacaka nei Jacques Nienaber na dauniveivakatavulici. Oqo ni oti na nona mai […]
Ena maliwa ni vutusenikau ena dela ni nodra kisi ni mate na Marama Bale – Queen Elizabeth II , e ciqi toka kina e dua na i vola ka vola saraga na luvedra ka Tui ko King Charles III. E volai toka vaka peritania ka vaka toka oqo -: “In loving and devoted memory. Charles […]
Ethan Nwaneri e se qai yabaki 15 ka cauravou gone duaduda ena itukutuku ni veigauna me qito ena sotasota ni Premier League ena nodratou a qaqa vei Brentford ena kai 3-0. Lewena tiko na cauravou oqo na timi ni Arsenal. Sucu ena Maji -2007, ka se qai yabaki 15 ka 181 na siga me voroka […]
Era vesuka na ovisa e dua na marama tina yabaki 42 ka vakabauti ni tinadrau na gone ka rau tawani matemate tu ena dua na kato. Qai kilai ga ena gauna e ratou a laki volia yani kina na kato oqo e dua na vuvale ena dua na vanua ni maroroi iyaya e Niusiladi. Se […]
Ena itukutuku ka vola ko Allan Little mai Edinburgh, e matata vinaka tu kina na veiwekani , na isema kei na itukutuku makawa ni matanitu e rua ko Sikoteladi kei Peritania. Na Marama na Ranadi e lako mai na kawa nei Robert the Bruce, ka Tui e Sikoteladi mai na yabaki 1306-kina 1329 ni bera […]
Levu tu na gaunisala ni noda veitalanoa se veitaratara oi keda kece na veika bula ena ruku ni matanisiga oqo. Ia ni rogoca qo , mai vei ira na chimpanzee. E kunei ni duatani na nodra sala ni veitaratara vei ira na nodra i tokani ka vaka toka beka me nodra ‘social media’ Era dau […]
Mavoa vakaca e dua na marama ena yasana o Madyha Pradesh ena gauna rau a vala kina kei na dua na taika me taqomaki luvena ka se qai vula 15 voli ga. Archana Choudhary – a vakayagataka ga na ligana me tarova kina na nona toqovi koya tiko mai na taika oya. Rauta ni rua […]


text:
News Page
Page: 7
Tomani tiko ena gauna qo na veivaqaqai ena kena mai kune e dua na gone dramidrami ena vanua ni vakacegu ena Valenibula e Valelevu ena yakavi ena noa. Eya kunea na gonetagane lailai oqo e dua na marama yabaki 30. Ciqomi nia qai rivotetaki na veika oqo ena Valelevu Police Station. E ratou sa maroroi […]
E a mai leqa e dua na marama ena kama ka yaco mai Mulau mai Rakiraki ena bogi , ka tukuni ni marama qo e tiko na nona yabaki ni bula ena 40. Sa mai vakaraitaka na Tabana ni Ovisa, ni rau a dro rawa mai ena vale oya nai taukei ni vale yabaki 41, […]
Sa oti vinaka oqo e 500 vakacaca na yabaki sa qai basika tale e dua na draki mamaca mai Urope ka vakilai saraga ena rua nai katolu ni veimatanitu mai kea. Na vakadidike mai vei ratou na Global Drought Observatory , e laurai kina ni 47% ni vanua mamaca e vakila na tubu ni katakataka […]
Tubu na kauwai ena kena rawa ni yaco na veivoli me baleta e dua na yanuyanu ki vua e dua na lewe ni vanua mai Jaina. Na yaca ni yanuyanu oqo na Conflict Islands – ka davo koto ena wasawasa vakatokai na Coral Sea e ciri koto ena tokalau ni baravi kei Ositerelia. Era ririko […]
Sa mai vakaraitaka na dau ni veivakatavulici ena noda Timi ni lewe ya Vitu o Ben Gollings,ni na dua na malumalumu levu kevaka eratou sega ni saga meratou rawata nai ulu ni covi ni HSBC 7 series, ena nodratou na lai vakaitavi ena sotasota ni LA 7s. E ratou sa qarava oti na noda Timi […]
Era mai leqa e rauta ni 32 na lewenivanua ena Siga Vakaraubuka ena ualuvu ,tau bi ni uca kei na sisi ni qele mai na vualiku kei Idia. Ciqomi rawa nai tukutuku ena dredre era vakila na veikoro mai kea ena kuitaki ni nodra vale kei na veika era vakanuinui tu kina me baleta na […]
Ratou sa vaqarai tiko e lewe 4 mai vei ira na ovisa e Papua New Guinea ena vuku ni veika vakadomobula ka yaco e Mendi ena macawa sa oti. A mai mate kina e dua na lewenivanua , vakamai talega na veivale kei na iyau , ka toka sara ena udolu vakacaca na ‘kina’ nai […]
” CAGI NI DELAI YATOVA” – Oqo na matasere ka liutaka tiko o Ledua Cakacaka ka ratou cavu tu mai ena loma ni koro vakaturaga o Avea, Vanuabalavu mai na Yatu Lau, ka vuqa sara na nodratou sere me vaka na ‘ COKA KO DABEA, URA BUTA, kei na vuqa tale e dau taleitaki ka […]
E kunei ena mataka nikua e dua na yago ni tamata ena dua na otela mai Nadi, ia, e mai vakaraitaka na Gusunivosa ni Tabana ni Ovisa, o Ana Naisoro, ni lewenivanua oqo ea vulagi tiko ena otela mai Nadi. Sa mai vakaraitaka talega o Naisoro, ni ratou na sega ni rawa ni vakarautaka […]
Era mai leqa e 21 na lewenivanua ena otela na Mogadishu’s Hayat Hotel mai Somalia. E ratou veivuke na dau yadra mai kea vei ira na lewe 106 ka ra tao tu ena otela ni oti na veivanavanai kei na kacabote ni gausaukuro. Namaki tiko na kena rawa ni na tubu na wiliwili ni […]


text: 2 Qo o ratou na tagane na luvei Isireli:+ o Rupeni,+ o Simioni,+ o Livai,+ o Juta,+ o Isakari,+ o Sepuloni,+2 o Tani,+ o Josefa,+ o Penijamini,+ o Nafitalai,+ o Kata+ kei Aseri.+3 O ratou na tagane na luvei Juta o Eri, o Onani, kei Sela. E vakasucumi ratou na luvei Sua na yalewa ni Kenani.+ Ia o Eri na ulumatua nei Juta e sega ni taleitaki koya o Jiova, mani vakamatei koya.+4 E vakasucumi Feresi+ kei Sira vei Juta o Tema+ na vugona. Eratou le lima kece na tagane na luvei Juta.5 O rau na tagane na luvei Feresi o Esironi kei Emuli.+6 O ratou na tagane na luvei Sira o Simirai, o Icani, o Imani, o Kalikoli, kei Tara. Eratou le lima kece.7 Na tagane na luvei* Kamai o Ekari,* o koya e kauta mai na leqa vei Isireli,+ e tawayalodina ena ka me vakarusai.+8 Na tagane na luvei* Icani o Asaraia.9 O ratou na tagane na luvei Esironi o Jiramieli,+ o Rami,+ kei Kilupai.*10 O Rami e qai tamai Aminatapi.+ O Aminatapi e tamai Nasoni+ na nodra turaga na kawa i Juta.11 O Nasoni e tamai Salima.+ O Salima e tamai Poasa.+12 O Poasa e tamai Opeti. O Opeti e tamai Jese.+13 O Jese e tamai nona ulumatua o Iliapi, o Epinatapi+ na kena ikarua, o Semea na kena ikatolu,+14 o Nicaneli na kena ikava, o Ratei na kena ikalima,15 o Osemi na kena ikaono, kei Tevita+ na kena ikavitu.16 Na ganedratou o Seruaia kei Apikali.+ O ratou na tagane na luvei Seruaia o Apisai,+ o Joapi+ kei Asaeli,+ eratou le tolu.17 E vakasucumi Amasa+ o Apikali, na tamai Amasa o Jica na luvei Isimeli.18 O Kelepi* na luvei Esironi eso na luvena tagane vei Asupa na watina kei Jirioci, qo o ratou na luvena: o Jeseri, o Sopapi, kei Eritoni.19 Ni mate o Asupa, e vakawatitaki Efiraca+ o Kelepi, e luvena kina o Ure.+20 O Ure e qai tamai Urei. O Urei e tamai Pisalieli.+21 Oti e veiyacovi o Esironi kei na luvei Mekiri+ na tamai Kiliati.+ E vakawatitaki koya ni sa yabaki 60, e luvena kina o Sikupi.22 O Sikupi e tamai Jairi,+ e 23 na nona koro ena vanua o Kiliati.+23 Oti erau qai tauri Avoci-jairi+ vei ira na tiko kina o Kesuri+ kei Siria,+ vaka kina o Kinaci+ kei na kena tauni lalai,* e 60 na koro. O ira kece qo na kawa i Mekiri na tamai Kiliati.24 Ni sa mate o Esironi+ mai Kelepi-efiraca, e vakasucumi Asuri+ na tamai Tikoa+ o Apaija na wati Esironi.25 O ratou na tagane na luvei Jiramieli na ulumatua nei Esironi, o Rami na ulumatua, o Puna, o Oreni, o Osemi, kei Eaija.26 E qai dua tale na wati Jiramieli na yacana o Atara, e tinai Onama.27 O ratou na tagane na luvei Rami na ulumatua nei Jiramieli o Measi, o Jamini, kei Ika.28 O rau na tagane na luvei Onama o Samei kei Jeta. O rau na tagane na luvei Samei o Netapi kei Episuri.29 Na yaca i wati Episuri o Epaieli, e qai luvena kina o Apani kei Moliti.30 O rau na tagane na luvei Netapi o Seleti kei Epaimi. Ia e mate o Seleti qai sega na luvena.31 Na tagane na luvei* Epaimi o Isai. Na tagane na luvei* Isai o Sesani, na tagane na luvei* Sesani o Alai.32 O rau na tagane na luvei Jeta na taci Samei o Jica kei Jonacani. Ia e mate o Jica qai sega na luvena.33 O rau na tagane na luvei Jonacani o Peleci kei Sasa. O ira qo na kawa i Jiramieli.34 O Sesani e sega na luvena tagane, e vakaluveni yalewa ga. E dua tiko na dauveiqaravi nei Sesani e kai Ijipita, na yacana o Jera.35 E qai solia o Sesani na luvena yalewa vei Jera na nona dauveiqaravi me watina, e qai luvena kina o Atai.36 O Atai e qai tamai Necani. O Necani e tamai Sapati.37 O Sapati e tamai Efilali. O Efilali e tamai Opeti.38 O Opeti e tamai Jeu. O Jeu e tamai Asaraia.39 O Asaraia e tamai Ilesi. O Ilesi e tamai Iliasa.40 O Iliasa e tamai Sisemei. O Sisemei e tamai Salumi.41 O Salumi e tamai Jikamaia. O Jikamaia e tamai Ilisama.42 Na tagane na luvei Kelepi*+ na taci Jiramieli, o Mesa na nona ulumatua e tamai Sifi, kei ira na luvei Maresa na tamai Epironi.43 O ratou na tagane na luvei Epironi o Kora, o Tapua, o Rekemi, kei Sema.44 O Sema e qai tamai Reami na tamai Joakiami. O Rekemi e tamai Samei.45 Na tagane na luvei Samei o Maone, o Maone e qai tamai Pecisuri.+46 O Ifa na watina lailai o Kelepi e vakasucumi Karana, Mosa, kei Kesesi. O Karana e tamai Kesesi.47 O ratou na tagane na luvei Jatei o Rikemi, o Jocame, o Keseni, o Pelati, o Ifa, kei Seafi.48 O Meaka na watina lailai o Kelepi e vakasucumi Seperi kei Tirena.49 E vakasucumi Seafi tale ga na tamai Matimana,+ kei Seva na tamai Makipena kei Kepa.+ Na yalewa na luvei Kelepi+ o Akesa.+50 O ratou na kawa nei Kelepi qo.O ratou na luvei Ure+ na ulumatua nei Efiraca,+ o Sopali na tamai Kiriaci-jiarimi,+51 o Salima na tamai Peceliema,+ o Arefi na tamai Pecikateri.52 Eso na luvei Sopali na tamai Kiriaci-jiarimi: o Eroe kei na veimama na lewe i Maneaca.53 O ira na vuvale i Kiriaci-jiarimi o ira na Iceri,+ o ira na luvei Pua, o ira na Sumasi kei ira na luvei Misira. O ira qo era vu mai kina na luvei Sora+ kei ira na luvei Esitaoli.+54 O ratou na tagane na luvei Salima o ira na lewe i Peceliema,+ o ira na lewe i Nitofa, o ira na lewe i Ataroci-peci-joapi, e veimama na lewe i Maneaca, kei ira na luvei Sora.55 Na nodra vuvale na vunivola era tiko mai Jepesi, o ira na Tiraci, o ira na luvei Semea, kei ira na Sukaci. Qori o ira na Kenaiti+ era lako mai Emaci, na tamadra na vuvale i Rekapi.+


text:
WASE 14
iSevu ni Tisaipeli i Jisu
-
RATOU TOMANI JISU NA ISEVU NI TISAIPELI
Oti e 40 na siga ena vanua talasiga, ni bera tale ga ni lesu i Kalili, a gole tale o Jisu vei Joni a papitaisotaki koya. Ni raici Jisu o Joni, e dusi koya vei ira na tiko voli e kea qai kaya: “Raica na Lami ni Kalou ena kauta tani na nodra ivalavala ca na kai vuravura! O koya ga qo au a vakaibalebaletaka tiko niu kaya: ‘O koya e muri au mai e uasivi au ni a bula e liu vei au.’” (Joni 1:29, 30) E qase vei Jisu o Joni, ia e kila ni a bula e liu vua o Jisu ni se dua tu na kabula vakayalo mai lomalagi.
Ena vica na macawa yani e liu ni mai papitaiso o Jisu, a sega ni vakadeitaka sara o Joni ni o Jisu ena Mesaia. E kaya o Joni: “Au sega mada ga ni kilai koya, ia au veipapitaisotaki ena wai mera kilai koya kina na Isireli.”—Joni 1:31.
Sa qai vakamacalataka o Joni vei ira na vakarorogo na veika a yaco ni papitaisotaki Jisu: “Au raica ni lako sobu mai lomalagi na yalo tabu me vaka na ruve, e mai toka vua. Au sega mada ga ni kilai koya, ia e kaya vei au o koya e talai au mai meu veipapitaisotaki ena wai: ‘O koya ga o raica ni lako sobu vua na yalo tabu qai lai toka vua, o koya qo ena veipapitaisotaki ena yalo tabu.’ Au raica sara ga, au vakadinadinataka tale ga ni o koya ga qo na Luve ni Kalou.”—Joni 1:32-34.
E duri tu o Joni kei na rua nona tisaipeli ena siga tarava ni gole tale yani o Jisu. E kaya o Joni: “Raica, na Lami ni Kalou!” (Joni 1:36) Erau muri Jisu sara na tisaipeli i Joni na Dauveipapitaisotaki. E dua vei rau o Adriu, na kena ikarua o koya sara ga e volatukutukutaka na veika qo, na yacana tale ga o Joni. De dua o Joni qo erau veitatacini kei Jisu, na luvedrau o Sepeti kei Salome na taci Meri.
Ni raica o Jisu ni rau muri koya tiko o Adriu kei Joni, e taroga: “Na cava drau vaqara?”
“Rapai,” erau tarogi koya, “oni vakaitikotiko i vei?”
E sauma o Jisu: “Drau lako mai, drau na qai raica.”—Joni 1:37-39.
Sa rairai va toka na kaloko ena yakavi, rau qai tiko vata kei Jisu o Adriu kei Joni ena vo ni siga qori. Dua na ka nona marau o Adriu, e vaqarai tacina sara o Saimoni, e dau kilai tale ga me o Pita qai kaya vua: “Keirau sa kunea na Mesaia.” (Joni 1:41) Sa qai kauti Pita vei Jisu o Adriu. O Joni tale ga e vaqarai Jemesa na tacina qai kauti koya vei Jisu; e sega ni okata o Joni na itukutuku qo ena veika e vola.
Ena siga tarava, e raici Filipi e dua na kai Peciseita o Jisu. Na koro ya e toka ena vualiku ni baravi ena Wasa o Kalili, e nodrau koro tale ga o Adriu kei Pita. E sureti Filipi o Jisu: “Muri au mai.”—Joni 1:43.
Erau sota o Filipi kei Nacanieli, e kilai tale game o Pacolomiu, qai tukuna vua: “Keitou sa kunei Jisu na luvei Josefa mai Nasareci, o koya e vola o Mosese ena Lawa kei ira tale ga na Parofita.” E vakatitiqa o Nacanieli qai tukuna vei Filipi: “Ena bau kune e dua na ka vinaka mai Nasareci?”
E uqeti koya o Filipi: “Lako mai mo raica.” Ni raici Nacanieli o Jisu, e kaya sara: “Raica, e dua na kai Isireli dina, e sega ni dau lawaki!”
“Oni kilai au vakacava?” e taroga o Nacanieli.
E sauma o Jisu: “Au a raici iko ni o tiko ena ruku ni vunilolo ni bera ni kacivi iko o Filipi.”
E kurabuitaka qori o Nacanieli qai kaya: “Rapai, o kemuni ga na Luve ni Kalou, oni Tui Isireli.”
E taroga sara o Jisu: “O vakabauta ena vuku wale ga ni noqu tukuna niu raici iko ena ruku ni vunilolo?” “O na raica e levu tale na ka e uasivia qori.” Sa qai yalataka o Jisu: “Au tukuna vakadodonu vei kemudou, dou na raica ni tadola na lomalagi, dou na raici ira na agilosi ni Kalou nira lako cake ra lako sobu tale ga vua na Luve ni tamata.”—Joni 1:45-51.
Oti ga qori e biubiu o Jisu kei ratou na isevu ni nona tisaipeli mai na Buca kei Joritani ratou gole i Kalili.


text:
Ra iTubutubu
—Ni Vakatawai Luvemuni
‘Mo kila vinaka na irairai ni nomu qelenisipi.’—VKAI. 27:23.
1, 2. (a) Na itavi cava e qarava e dua na ivakatawanisipi e Isireli makawa? (b) Era tautauvata vakacava kei ira na ivakatawanisipi na itubutubu?
E DAU dredre na nodra bula na ivakatawanisipi e Isireli makawa. Nira vakatawa sipi tiko, era vakila na katakata kei na batabata ni draki. Ia ena vinakati tale ga mera taqomaka nodra qelenisipi mai na manumanu kila kei ira na meca. Era na dau vakaraica vinaka nodra sipi ra qai vukei ira era tauvimate se mavoa. Era na kauaitaki ira dina na luve ni sipi, nira kila nira se malumalumu ra qai sega ni kaukaua me vakataki ira na kena vo.—Vkte. 33:13.
2 O ira tale ga na itubutubu lotu vaKarisito era vaka na ivakatawanisipi. Era na vakaraitaka na itovo e dau laurai vei ira na ivakatawanisipi. E nodra itavi mera tuberi luvedra “ena ivakavuvuli kei na ivakasala i Jiova.” (Efeso 6:4) Vakacava e rawarawa na itavi qori? Sega! Nira dau vakamuai vakalevu na gone ena ivakavuvuli i Setani kei na gagadre ni yagodra ivalavala ca. (2 Tim. 2:22; 1 Joni 2:16) Ke o vakaluveni, o na vukei ira vakacava? Meda veivosakitaka mada e tolu na ka o rawa ni cakava mo vakatawai luvemu kina—mo kilai ira, vakani ira, qai tuberi ira.
KILAI LUVEMU
3. Na cava na ibalebale ni nodra ‘kila vinaka na irairai’ i luvedra na itubutubu?
3 Na ivakatawa vinaka ena vakaraica yadudua na nona sipi, me vakadeitaka ni bulabula vinaka tiko. O rawa ni cakava tale ga qori vei luvemu. E tukuna na iVolatabu: ‘Mo kila vinaka na irairai ni nomu qelenisipi.’ (Vkai. 27:23) Me rawa qori, ena vinakati mo dau vakaraica na ka e cakava o luvemu, na ka e vakasamataka kei na ivakarau ni lomana. O na cakava vakacava qori? Dua na sala vinaka duadua oya mo veivosaki vakalevu kei luvemu.
4, 5. (a) Na iwalewale yaga cava ena rawa ni vukei ira na gone mera talaucaka na lomadra vei ira na itubutubu? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Vakamacalataka eso na ka o sa cakava me rawa ni vosa vei iko o luvemu.
4 Era liaca eso na itubutubu ni sa qai dredre ga na veivosaki kei luvedra nira sa itabagone—era sa na rairai mamadua se dredre mera talaucaka na lomadra. Ke laurai qori vei luvemu, na cava o rawa ni cakava? O na sega ni vakasaurarataki koya mo drau veivosaki, se me veivosakitaki vakadede eso na ulutaga bibi, o na vosa ga vua ena gauna e rawa ni talaucaka kina vakarawarawa na lomana. (Vkru. 6:6, 7) Kena ivakaraitaki, ni drau taubale vata, volivoli, qito, se drau cakava vata eso na cakacaka e vale. Ia ena rairai vinakati na sasaga mo drau cakava vata qori. Ke caka qori, ena nuidei o luvemu qai rawarawa me talaucaka na lomana.
5 Vakacava ke sega tiko ga ni via vosa o luvemu? Ena vinaka mo tovolea e dua tale na iwalewale. Kena ivakaraitaki, kua ni tarogi luvemu yalewa se cava a cakava ena siga ya. Ena vinaka mo talanoataka ga na ka o sotava. De dua ena qai talanoataka tale ga na ka e cakava se sotava ena siga ya. Ke o via kila se cava na rai i luvemu me baleta e dua na ituvaki, taroga na taro ena sega ni vakaibalebaletaki vua. Kena ivakaraitaki, o rawa ni tarogi koya se cava era nanuma nona itokani me baleta na ituvaki qori. Oti mo qai tarogi koya se ivakasala cava ena tukuna vei ira na nona itokani.
6. Na cava e kena ibalebale mo tu vakarau qai torovi rawarawa?
6 Ena rawa ga ni talaucaka o luvemu na lomana ke kila ni o dau tu vakarau mo vakarorogo, o torovi rawarawa tale ga. Ke ra osooso tu ga na itubutubu, ena dredre mera talaucaka nodra leqa na itabagone. Ia vakacava na torovi rawarawa? Ena sega ni vinakati meda tukuna, “O rawa ni raici au ena gauna ga o vinakata.” Ena vinakati me kila o luvemu ni o na sega ni raica vakamamada nona leqa se kauaitaka tale vakasivia. E levu na itubutubu era vakaraitaki vinaka ena tikina qo. E kaya o Kayla e yabaki 19: “Au rawa ni tukuna vei ta na ka ga au via veivosakitaka. E sega ni vosa takoso, se vakalewai au, e dau vakarorogo ga. Oti qai dau vakasalataki au vinaka.”
7. (a) Na iwalewale veiraurau cava e rawa ni muria e dua na itubutubu ni veivosakitaki na veika e vauca na veibuku? (b) E rawa vakacava nira vakararawataki luvedra na itubutubu?
7 Ni veivosakitaki na ulutaga bibi me vaka na veibuku, nanuma tiko mo kua ni lai vakabibitaka vakasivia na qaqarauni. Ni caka qori, o na sega kina ni vakavulici luvemu me yalomatuataka na ituvaki qori. Kena ivakaraitaki: Kaya mada ke o gole ena dua na valenikana, o qai raica ni sinai ga ena ivola ni kakana (menu) na ivakasala ni qaqarauni mai na kakana e vagagai. De dua o na via vaqara tale e dua na valenikana. Qori na ka e rawa ni cakava o luvemu ke mai kerea nomu ivakasala o qai vuki vakasalataki koya tiko ga. (Wilika Kolosa 3:21.) De vinaka me veiraurau na iwalewale o vakayagataka. E tukuna e dua na tacida goneyalewa: “Erau na sega vakadua ni tukuna e dua na ka ca me baleta na veibuku na noqu itubutubu. Erau tukuna ga ni ka marautaki meda veikilai kei na dua, e marautaki tale ga meda qara e dua na isa ni vakawati. Qori e vakarawarawataka sara ga noqu torovi rau. Keu veibuku, au na sega ni vunitaka vei rau e dua na ka.”
8, 9. (a) Na cava meda dau vakarorogo kina qai kua ni vosa takoso? (b) Na ka vinaka cava o vakila ni o vakarogoci luvemu?
8 Me salavata kei na ka e cavuta o Kayla, o na vakaraitaka ni o torovi rawarawa ke o dau vakarogoci luvemu. (Wilika Jemesa 1:19.) E tukuna o Katia, e dua na itubutubu le dua: “Ena gauna sa oti, au dau sega ni tauri au ni vosa vei au o luvequ. Dau totolo ga noqu vosa takosovi koya. Sega ni draki ni noqu bula na vakarorogo, sega tale ga niu vinakata me dua e vakaosoosotaki au. Ia ni sa veisau na ivakarau ni noqu vosa vei luvequ, sa laurai tale ga vua e dua na veisau levu. Sa dau volekati au sara ena gauna qo.”
9 A sotava tale ga o Ronald vei luvena goneyalewa na ituvaki ya. “Dua na ka noqu rarawa ena gauna e tukuna kina vei au ni sa veidomoni tiko kei na dua na gonetagane erau vuli vata. Ia niu vakasamataka nona yalorawarawa o Jiova vei ira nona tamata, qai tu vakarau me veivosoti, e uqeti au sara ga meu solia vua na gauna me talaucaka mai na lomana ni bera niu vakadodonutaki koya. Au marau niu cakava qori! Qo na imatai ni gauna meu qai kila kina na veika e tu e lomai luvequ. Niu rogoca oti na veika e tukuna, e rawarawa sara meu vukei koya vakayalololoma. Au kurabui ni marautaka noqu ivakasala qai tukuna ni na veisautaka nona ivakarau.” Io, eda na kila na veika e tu nodra vakasama na luveda kei na ivakarau ni lomadra ke da dau veivosaki vakalevu. Qori na sala o na vukei luvemu kina me vakatulewataka vakayalomatua na veika e vauca nona bula. *
VAKANI LUVEMU
10, 11. O na vukei luvemu vakacava me kua ni ciri tani?
10 Ena kila na ivakatawa vinaka ni na lako sese e dua na sipi mai na qelenisipi. De taleitaka na drokadroka ni co e toka voleka ga, eso ena rairai yawa sara, ena vakavuna me lai yawaka na qelenisipi. Ena rawa ni ciri vakamalua tale ga va qori na gone ena gaunisala rerevaki vakayalo, ni temaki ena ilala ca se ka ni veivakamarautaki torosobu. (Vkai. 13:20) O na tarova vakacava na leqa qo?
11 Ni o vakavulici luvemu, mo vuki totolo ke o kila na nona malumalumu. Saga mo vakadeitaka na itovo vaKarisito e vakaitovotaka o luvemu, ia ena vinakati me vaqaqacotaki. (2 Pita 1:5-8) E gauna vinaka mo vakayacora kina qori oya ena nomudou sokalou vakavuvale. E vakamacalataki na ituvatuva qo ena Cakacaka Vakaitalatala ni Okotova 2008: “Era uqeti na ulunivuvale mera qarava na nodra itavi e lesi ira kina o Jiova ni muri e dua na ituvatuva dei ni vuli vakavuvale. Bibi tale ga mera vakani vakayalo na luvedra.” O sa muria vinaka tiko na ituvatuva vakayalololoma qo? Mo nuidei nira na marautaka vakalevu na luvemu ni o vakaliuca na veika vakayalo.—Maciu 5:3; Fpai. 1:10.
12. (a) E yaga vakacava vei ira na itabagone na sokalou vakavuvale? (Raica na kato “ Rau Marautaka.”) (b) E yaga vakacava vei iko na sokalou vakavuvale?
12 Rogoca mada na ka e tukuna e dua na itabagone na yacana o Carissa me baleta na nodratou Sokalou Vakavuvale. “Au taleitaka neitou dau dabe me keitou veivosaki. Qo e vakavuna me keitou veivolekati vakavuvale, gauna marautaki dina. E sega ni dau calata o ta na neitou Sokalou Vakavuvale. E veivakauqeti dina qori qai vakavuna meu raica tale ga vakabibi. Au sega ni dokai koya ga ni tamaqu, au raici koya tale ga ni noqu iliuliu vakayalo.” E kaya e dua na tacida yalewa o Brittney: “Na sokalou vakavuvale e vakavolekati au vei rau na noqu itubutubu. E vakaraitaka ni rau via rogoca na noqu leqa, rau qai kauaitaki au. E yaga dina me kaukaua qai duavata na neitou vuvale.” Ni o vakani luvemu gona ena kakana vakayalo ena nomudou sokalou vakavuvale, o vakaraitaka tiko ni o dua na ivakatawa vinaka. *
TUBERI LUVEMU
13. Ena uqeti vakacava e dua na gone me qaravi Jiova?
13 Na ivakatawa vinaka ena vakayagataka na ititoko me dusimaka se taqomaka na nona qelenisipi. Dua nona itavi levu me dusimaka na nona qelenisipi ina “vanua veico vinaka.” (Isik. 34:13, 14) Ni o dua na itubutubu, e nomu isausau tale ga vakayalo qori. O na uqeti luvemu me qaravi Jiova. O na vinakata me vakila o luvemu na ka e vola na daunisame: “Au sa reki me’u kitaka na ka ko ni sa vinakata, noqu Kalou: io, na nomuni vunau sa tu e na vu ni yaloqu.” (Same 40:8) O ira na itabagone era bucina na rai va qori era na yalataka na nodra bula vei Jiova ra qai papitaiso. E macala ga nira na vakatulewataka mera vakayacora qori ena gauna era sa matua kina qai lomadra dina mera qaravi Jiova.
14, 15. (a) Na cava me nodra isausau na itubutubu lotu vaKarisito? (b) Na cava ena rairai vakatitiqataka kina e dua na itabagone na sokalou dina?
14 Ia vakacava ga nira sega ni toso vakayalo na luvemu, de ra vakatitiqataka na nodra vakabauta? Mo saga mo tugana e lomadra mera lomani Jiova, mera vakaraitaka tale ga nodra vakavinavinakataka na veika vinaka e sa cakava. (Vkta. 4:11) Nida vakayacora qori, ena vakarawarawataka nodra vakatulewa mera qarava na Kalou ena gauna veiganiti vei ira.
15 Vakacava ke ratou sa tekivu vakatitiqa na luvemu? O na vukei ratou vakacava me ratou kila ni sala vinaka duadua me vakayagataki kina noda bula oya noda qaravi Jiova, eda na marau tale ga kina? Tovolea mo kila na vu ni nodratou vakatitiqa. Vakacava e sega ni vakabauta dina o luvemu na ivakavuvuli ni iVolatabu? Se dau madua ga ni vakamacalataka nona vakabauta vei ira nona icaba? Vakacava o luvemu yalewa, e sega ni kila dina na ivakatagedegede i Jiova? Se dau galili ga ra qai sega ni taleitaki koya nona icaba?
16, 17. Era na vukei luvedra vakacava na itubutubu mera taura dei na ka dina?
16 Se mani cava e vakavuna, o na rawa ni vukei luvemu me vakasamataka vakabibi na vu ni nona vakatitiqa. O na cakava vakacava qori? Mera kila na loma i luvedra, levu na itubutubu era raica ni yaga dina nodra tarogi luvedra ena taro qo: “O marautaka tiko ni o dua na lotu vaKarisito? O bau vakila na kena yaga? Na ka dredre cava o sotava? O raica ni lailai sara na veika dredre o sotava ni vakatauvatani kei na levu ni ka vinaka o vakila ena gauna qo, kei na veika e yalataki me baleta na gauna se bera mai? Ena sala cava?” E macala ga ni o na taroga na taro va qori ena nomu vosa ga, me tau vakayalovinaka, me veiuqeti, ia mo kua ga ni vaka e dua na dauveivaqaqai. Ni drau veivosaki tiko, o rawa ni vakamacalataka na Marika 10:29, 30. Eso na itabagone era na via vola na nodra nanuma, na veika dredre era vakila kei na kena yaga. Nira raica qori ena rawa nira kila na leqa ra qai saga mera walia. Ke da raica ni bibi meda vakavulici ira na tataleitaki ena ivola na Kaya na iVolatabu kei na “Tiko ga ena Loloma,” sa qai bibi sara o ira na luveda! O sa vakayacora tiko qori?
17 Toso na gauna, era na vakatulewataka na luvemu se o cei mera qarava. Mo kua ni nanuma nira na muria nomu vakabauta baleta ga nira luvemu. Bibi mera taura dei na ka dina. (Vkai. 3:1, 2) Ke o raica ni dredre vua na gone me vakayacora qori, vakacava mo lesu tale ina yavu ni ivakavuvuli? Vukei koya me vakasamataka na taro qo: “Au kila vakacava ni bula tiko na Kalou? E uqeti au vakacava nona kauaitaki au na Kalou o Jiova? Na cava meu vakabauta kina ni yaga vei au na ivakatagedegede i Jiova?” Mo vakaraitaka ni o dua na ivakatawa vinaka ni o tubera vakamalua na luvemu me vakadinata ni sala i Jiova na ivakarau ni bula vinaka duadua. *—Roma 12:2.
18. Era na vakatotomuri Jiova vakacava na itubutubu, ni o koya na iVakatawa Cecere Duadua?
18 Eda vinakata kece na lotu vaKarisito dina meda vakatotomuria na iVakatawa Cecere Duadua. (Efeso 5:1; 1 Pita 2:25) Bibi mera kila vinaka na itubutubu na irairai ni nodra qelenisipi, oya na luvedra vakamareqeti, mera tuberi luvedra ena nodra vinaka kece ina veivakalougatataki e vakarautaka tu vei ira o Jiova. Mo vukei ira gona na luvemu ni o tuberi ira tiko ga ena gaunisala ni dina!
^ para. 9 iKuri ni vakamacala raica, na Vale ni Vakatawa, 1 Okosita, 2008, tabana e 10-12.
^ para. 12 iKuri ni ivakamacala, raica na ulutaga “Sokalou Vakavuvale—Bibi ni Rawati Kina na Bula!” ena Vale ni Vakatawa 15 Okotova, 2009, tabana e 29-31.
^ para. 17 E vakamacalataki tale ga na tikina qo ena Vale ni Vakatawa 1 Feperueri, 2012, tabana e 18-21.


text:
Ruci
Chapter 4
Sa lako cake o Poasa ka la'ki dabe toka ena matamata ni koro; ka raica, sa lako mai na wekana sa vosa kina o koya. Sa kacivi koya o Poasa, ka tukuna "Dabe sobu na wekaqu" sa qai lako mai vakatikitiki okoya ka dabe sobu.
2 Sa kaciva tale mai o koya e tini tale na qase ena koro, ka tukuna "Mo ni dabe eke".Era sa dabe sara era.
3 Sa qai vosa vei koya na wekana voleka, "O Naomi ena nona lesu mai ena vanua o Moapi, sa volitaka na tikini qele e nei Elimeleki na tacidaru.
4 "Au sa nanuma me'u tukuna vei iko, 'Mo volia ena matadra na qase ni tamata, mo volia ga; kevaka o sa via volia. Kevaka sa sega, mo qai tukuna; me'u volia oi au'". Au sa tarogi iko kevaka o sa sega, "Au na volia oi au."
5 Sa vosa o Poasa, "Na siga o sa volia kina na qele mai na ligai Naomi, mo volia talega na yalewa ni Moapi o Ruci, sa mate na watina, mo vakatubura e dua me wili veikoya nai votavota."
6 Sa tukuna na wekana voleka, "au sa sega ni rawa ni volia oqo, de'u qai vakacacana na noqu i votavota. Mo volia ga o iko, Poasa, na ka sa noqu vakadodonu, ni'u sa sega ni rawa ni volia"
7 Oqo sa kena i vakarau vei ira na Isireli me baleta na veivoli kei na veisau ni ka, me vakadeitaki oqo: Me luvata na nona i vava e dua ka solia yani vei koya ka dua. Sa vaka oqo na kenai vakarau vei ira na Isireli.
8 Sa vosa vaka oqo na wekana voleka vei Poasa, "Mo volia ga o iko, " sa qai luvata na nonai vava.
9 Sa qai vosa o Poasa, vei ira na qase kei ira kecega na tamata, "o ni sa vakadinadina e daidai ni'u sa volia na ka kecega sa nei Elimeleki kei na ka kece sa nei Kilioni kei Maloni mai na ligai Naomi.
10 "Oqo, o Ruci na kai Moapi na wati Maloni, au sa taura me watiqu, me vakatura na yacadra na mate ena nona i votavota, me kua ni yali kina na yacadra mai vei ira na wekana ena matamata ni nona i tikotiko, o ni sa kena i vakadinadina e daidai."
11 Era sa tukuna kece na tamata era sa tu ena matamata kei ira na qase, "Keimami sa kena i vakadinadina. Jiova me cakava vua na yalewa sa lako mai ki na nomu vale me vaka sa cakava vei Raijieli kei Lia oi rau oqo e rau sa tara cake na vale nei Isireli; mo tamata yaco e Efiraca, ka mo tamata rogo e Peceliema.
12 "Me yaco na nomu vale me vaka na nei Feresi, o koya sa vakasucuma o Tamari vei Juta, me vakakina nai vurevure ena solia vei iko o Jiova mai vua na yalewa oqo."
13 Sa tauri Ruci o Poasa me watina; sa curu vua ka sa kunekune sara, sa vakatubura e dua na gonetagane mai vei Jiova.
14 Era sa tukuna vei Naomi na marama, "Me vakacaucautaki o Jiova," ni sa sega ni vakatara me sega na wekamu voleka; me levu ka cecere na yacana e Isireli!
15 "O koya me solia lesu vei iko na bula, me dau vakani iko ena nomu veigauna ni qase; ni sa vakasucuma mai e dua na gonetagane vei koya na vugomu daulomani ka uasivi cake vei iratou na luvemu tagane e vitu."
16 Sa taura na gone o Naomi, sa biuti koya e lomaserena, ka sa susugi koya.
17 O ira kece na yalewa ni vanua o ya era sa solia vei koya na yaca ka ra tukuna, "Sa sucu vei Naomi e dua na gonetagane." Era sa vakatoka me yacana o Opeti. Sai koya na tamai Jese, na tamai Tevita.
18 Oqo na kawa i Veresi, o Veresi na tama i Eseroma;
19 O Eseroma na tama i Rami, kei Rami na tamai Amenatave;
20 O Amenatave na tama i Nasoni, kei Nasoni na tama i Salimoni;
21 O Salimoni na tamai Poasa, kei Poasa na tama i Opeti;
22 O Opeti na tama i Jese, kei Jese na tama i Tevita.


text:
Turaganilewa
Chapter 18
Ena gauna koya sa sega na tui e Isireli. O ira na yavusa Tani era sa vakasaqara e dua nai votavota me ra tiko kina, ena gauna koya e se bera ni wasei vei ira e dua nai votavota me vaka vei ira na luvei Isireli.
2 O ira na Tani era sa tala yani e lima na nodra tamata qaqa mai Sova kei Esitaoli me vakaraica ka vakadikeva na vanua. Era sa tukuna vei iratou, "Dou lako ka vakaraica na vanua." E ratou sa lako ki na veiulunivanua nei Ifereimi, ki na vale nei Maika ka tiko kina.
3 Ni ratou sa tiko ena vale nei Maika, e ratou sa kila na domo i koya na luvei Livai oqo. E ratou sa lako vakatikitiki ka tarogi koya, "O cei sa kauti iko mai ki ke? Na cava o cakava tiko eke? Na cava e tiko eke e nomu?"
4 Sa sauma vei iratou, "Na ka oqo kei na ka o ya sa cakava vei au o Maika. Sa saumi au o koya, ka'u sa nona bete."
5 E ratou sa kerei koya, "Mo tarogi Jiova mada me keitou kila, se, na vuavuai vinaka nai lakolako keitou lako tiko kina oqo se sega?
6 Sa sauma vei iratou na bete ka vaka: "Dou lako ena vakacegu. Ena vakaraitaki koya tiko na Kalou vei kemudou kei nai lakolako talega ena sala."
7 E ratou sa lako na lewe lima oqo ki Laisi. E ratou sa raici ira na tamata era sa tiko mai kea ni ra sa tiko vinaka, me vakataki ira ga na kai Saitoni, e vakagagalu ka malumu yani. Sa sega na vakaveiliutaki ena vanua me rawa ni ratou vakamaduataki kina ena dua na ka. E ratou sa yawa sara mai vei ira na kai Saitoni ka ratou sa sega ni vesuki vua e dua.
8 E ratou sa lesu tale mai na daunivakasaqaqara oqo ki vei ira na wekadratou e sova e Esataoli ka ratou sa tarogi sara, "Sa cava na nomudou i tukutuku?"
9 E ratou sa sauma yani, "Me da tucake ka lako yani ka veivorati kei ira, keitou sa raica na vanua, io, sa dina sara,sa vanua vinaka. Ena sega beka ni caka e dua na ka? Me kua na vakariri na lako, me da lako yani ka taukena na vanua.
10 "Ni kemuni sa lako, o ni yaco ki vei ira eso na tamata vinaka kei na vanua e levu. Na Kalou sa solia ki na ligamuni na vanua sa sinai tu kina na ka kecega sa sinai tu e vuravura."
11 Era sa lako mai e ono na drau na tagane mai vei ira na Tani mai Sova kei Esitaoli ka vakaiyaragi ni valu.
12 Era sa lako cake ka la'ki tiko vakawawa e Kirijaci – Jaerimi e Juta. Sa vakayacani na vanua o ya me Maena-Tani me yacova na siga oqo. (Oqori na ra kei Kirijaci – Jaerimi.)
13 Era sa lako mai kea ki na veiulunivanua e Ifereimi ka lako mai ki na vale nei Maika.
14 O iratou na lewe-lima sa lako mai e liu me vakaraica na vanua, sa vosa yani vei ira, "O ni sa kila beka ni sa tiko ena vale oqo e dua na matakau sa buli? Mo ni lewa mada na veika mo ni cakava."
15 E ratou sa gole mai kea ki na vale sa tiko ki na na Livai gone oqoOoqori na vale nei MaikaOka vakabula vua.
16 O ira na ono na drau na tagane sa vakaiyaragi tu ena i yaragi ni valu, o ira na luvei Tani, era sa tucake ka wawa tu ena matamata ni koro.
17 Ni ratou sa curu yani ki vale, e ratou sa taura na ka ceuti oqo, na efoti, na matakau ni vuvale, na matakau veiwaki. Sa tucake tu na bete gone oqo kei ira na ono na drau na tamata vakaiyaragi.
18 Ni ra sa lako oqo ki na vale nei Maika ka sa taura tiko na matakau ceuti oqo,na efoti, na matakau ni vuvale, na matakau sa buli ena ka veiwaki, sa vosa vei iratou na bete ka vaka: "Na cava dou sa cakava?"
19 E ratou sa tukuna vua, "Mo galu ga, tabonaka na gusumu ena ligamu, ka lako vata mai kei keitou, e vinaka mo bete ga ni dua na yavusa e Isireli?"
20 Sa marau na yalona na bete oqo, ka sa taura na efoti, na matakau ni vuvale oqo ka sa taura na nonai tutu ena kedra maliwa na tamata.
21 Era sa vuki ka lesu yani, ka ra sa biuti ira na gone, na manumanu kei na nodra i yaya me liu tiko ka ra sa qai muri yani.
22 Ni ra sa yawa sara mai na vale mei Maika, o ira sa tiko volekati Maika, era sa soqoni vata ka cici muri ira ka toboki ira.
23 Era sa kaci yani vei ira na luvei Tani. Era sa vuki mai ka vosa vei Maika, "Na cava sa yacovi io mo kauti ira kina mai oqo?"
24 Sa sauma mai, "O ni sa kauta tani mai na noqu kalou o koya au sa bulia kei na kena bete, ka sa lako tani. Na cava sa qai vo tu vei au? O ni sa tukuna vakacava, 'Na cava au sa leqa kina?'"
25 Era sa sauma vua na luvei Tani ka vaka, "Me kua ni rorogo na domomu ena keda maliwa, de era qai samuti iko na tamata oqo ka yali na nomu bula, kei ira na nomu vuvale!"
26 Era sa lako ga yani na luvei Tani. Ni sa raica o Maika na kedra lewe levu, sa lesu tale ki nona vale.
27 Era sa kauta na veika sa bulia o Maika kei na kena bete ka lako ki Laisi,na kena tamata era sa dau tiko malua ga, era sa vakamatei ira ena i seleiwau ka vakama na nodra koro.
28 Sa sega e dua me vakabulai ira rawa, ni ra sa veiwekani kei na dua tale. Oqo na buca sa nei Beci-Reobi. Era sa tara na koro levu oqo ka tiko kina.
29 Era sa vakatoka na koro o ya me o Tani, ka vakayacani ga vei Tani na tamadra o koya sa vakasucumi vei Isireli. Na yaca ni koro o ya e liu o Laisi.
30 O ira na Tani era sa vakaduria vei ira nai vakatakarakara oqo; o Jonacani na luvei Keresomi, na luvei Manasa kei ira na luvena era a bete tu ena yavusa o Tani me yacova na veisiga ni veivakabobulataki ena vanua.
31 Era sa vakaduria vei ira na vakatakarakara sa ceuti, ena gauna sa tiko kina na vale ni Kalou mai Sailo.


text:
Teitei
Na teitei sai koya na ivakarau ni kena tubu ka teivaka na kau me tiki ni iteitei. Ena veisenikau, era dau tubu na kau ukuuku ena nodra senikau, yalowai, se irairai raraba; na veivunikau yaga, me vaka na drau ni drau ni drau, vuanikau, kei na co, era tubu me vakayagataki, me vakayagataki me vaka na waini, se me vakayagataki kina na wainisele se vakadroini.
Na veisenikau ni teitei e vaka na veivunikau vuata, ki na dua na gaunisala balavu me dua se sivia na veimataqali tiki ni kau, vunikau, kei na veivunikau, ki na veisenikau e muri, oka kina na veico kei na tei ni yavu, kei na loga ni tei ena loma se tautuba. Na teitei e rairai vakamatau sara, ka dua ga na mataqali kau era tubu, se okati kina e vica na itei duidui ena veico duavata ni tei. E okati kina e dua na vakaitavi vagumatua ena kena tubu na kau, ka dau vakavuqataki kina na veiqaravi vakacakacaka, ka vakaduiduitaka mai na vanua ni teitei se na veikauwaitaki.
Veigacagaca ni bula veimaliwai[veisau | edit source]
E rawa ni ra vakaraitaka na tamata na nodra nanuma vakapolitiki se veimaliwai ena nodra iteitei, ena nodra nakiti se sega. Na ilavelave ni lomanibai kei na iteitei e dau vakayacori ena ituvatuva ni veikoro lelevu me sa veivosakitaki tiko kina na "ivakavuvuli ni qele" me vakatulewataki kina na vakayagataki ni qele e loma ni vanua kei na kena vakayagataki vakamatanitu (⇨) (me vakatau ena noda vakatulewa), se dodonu me vakatarai na qele me tu ena kena ivakarau ni bula vakawawa. Ena dua na kisi kena kilai na Kenada Charter of Rights, "Sandra Bell v. City of Toronto", 1997, na dodonu me vakabulabulataka na veimataqali vanua taucoko, e levu sara mada ga na veimataqali veimataqali era nanuma ni sega ni tautauvata se onaona, a taurivaki me tiki ni dodonu ni vosa galala.
Era dau vakavolivoliti ira na tamata na nodra vale kei na iteitei ena dua na bai. Na veivunikau kilai levu era vunikau vakarauta, hawthorn, beech, ivakasinati, leyland cypress(⇨), hemlock, arborvitae, barberry, box, semi, oleander(⇨),caka kei bauga(⇨). Na vakasama ni iteitei e sega na kena bai ena rairai tawayaga vei ira era marautaka na nodra vakaitaukei. Na vakatasuasuataki ni Kakana Berabera ena so na matanitu me vakuri kina na lomanibai ni koronivuli kei na veivalenivuli ni iteitei ena vuli, me vaka na kena e Vinaka mai Ontario, na vanua a vakuri kina dua na koronivuli raraba me vakaikuritaki kina na rumu ni vuli e valenikuro. Na veiwasei ena iteitei, ena vanua era vakatara kina na dauteitei na dauteitei me ra tubu ena nodra iyauqaqa me isau ni dua na wase ni tatamusuki, e semati vata kei na gagadre me vakatulewataka na ituvaki ni kakana ni dua, ka ra semati vata tale kei na qele kei na itikotiko.[1]
Ena kena ivakavakayagataki e Amerika kei Peritania, na kena buli na tei iukuuku ena veivale e vakatokai na ukutaki ni qele, maroroi ni qele se lomanibai, ka vakayagataki ena veivanua tani na vosa ni teitei me baleta na itaviqaravi vata ga oqo.
Na kena rawati na taleitaki sai koya na vakasama ni "Green Gardening" ka okati kina na tubu ni tei ena nodra vakayagataka na dau teivaki ca kei na wainimate me rawa kina na icakacaka ni teitei – se na senikau kei na vuanikau e vu mai kina – ena sega ni vakacacana na ituvaki ni bula se ituvaki ni bula ni tamata ena kena ivakarau cava ga.
Veika Yaga[veisau | edit source]
Na ivakarau ni teitei era nanuma e vuqa na tamata me dua na itaviqaravi ni vakacegu. E vuqa talega na vakadidike me baleta na revurevu vinaka ni tiko bulabula ni vakasama kei na yago me baleta na teitei.[2] Vakatabakidua, na teitei e nanumi me vakalevutaka na nona dokai koya ka vakalailaitaka na lomaocaoca.[3] Me vaka ni a vola ka qasenivuli tu e liu o Sarah Bkana, na nona iteitei e dua na tamata e rawa ni yaco me dua na "ocemoce lailai me laki vakacegu kina ka vakatakatari tale na bateri ni dua."[4]
Veitikina[veisau | edit source]
- ↑ Meet the urban sharecroppers The Guardian, 4 September 2008
- ↑ Soga, Masashi; Gaston, Kevin J.; Yamaura, Yuichi (2017-03-01). "Gardening is beneficial for health: A meta-analysis". Preventive Medicine Reports (in English). 5: 92–99. doi:10.1016/j.pmedr.2016.11.007. ISSN 2211-3355. PMC 5153451. PMID 27981022.
- ↑ "8 Surprising Health Benefits of Gardening | UNC Health Talk". healthtalk.unchealthcare.org (in English). 2020-05-18. Retrieved 2021-02-20.
- ↑ Biddle, Sarah (2020-06-12). "Gardens Simultaneously Calm and Reinvigorate". Objective Standard Institute (in English). Retrieved 2021-02-20.


text:
Wase 28
Na veika sa vakatakilai yani mai vei Josefa Simici na Parofita ki vei Oliva Kaudari, mai Feieti e Niu Ioka, ena Sepiteba, 1830. E tiko vei Airame Peji e dua na lewenilotu, e dua na vatu ka kaya ni sa veivuke tiko ena kena vakatakilai mai na veika me tara cake kina ko Saioni kei na ivakarau ni kena cicivaki na Lotu. E vica na lewenilotu era sa vakacalai ena itukutuku oqori, sa vakacalai sara tale mada ga kina ko Oliva Kaudari. Ni voleka me vakayacori e dua na koniferedi ka sa tuvai oti koto mai, a mani laki vakatataro vagumatua kina vua na Turaga na Parofita ena vuku ni ka oqo, ka qai basika kina na ivakatakila oqo.
1–7, Sa taura tu ko Josefa Simici na idola ni veika vuni e so, ia ko koya duadua ga ena ciqoma na ivakatakila me baleta na Lotu; 8–10, Ko Oliva Kaudari me vunau vei ira na Leimanaiti; 11–16, Sa vakaisini Airame Peji ko Setani, ia sa solia vua na ivakatakila lasulasu.
1 Raica au sa kaya vei iko, aOliva, ni na soli vei iko mo na rogoci ena lotu ena veika kece sara ko na bvakavuvulitaka vei ira mai vua na cDauveivakacegui, me baleta na ivakatakila kei na ivakaro au sa solia.
2 Ia, raica, e dina, e dina au sa kaya vei iko, sa asega tale e dua sa lesi me ciqoma na ivakaro kei na ivakatakila ena lotu oqo, io ko bJosefa Simici Lailai, ga na noqu tamata, ni sa ciqoma ko koya me vakataki Mosese.
3 Ia mo talairawarawa ki na noqu ivakaro kece au na solia vua, me vaka a dau kitaka ko aEroni, mo vunautaka ena yalodina na ivakaro kei na ivakatakila, ena kaukauwa kei na bdodonu vei ira na lewe ni lotu.
4 Ia kevaka ko sa vakauqeti mai vua na Dauveivakacegui mo avosa se mo veivakavulici, se ena veigauna kecega ko vakaroti mo vakayacora vakakina vei ira na lewe ni lotu, mo kitaka sara vakakina.
5 Ia mo kakua ni volavola ena veivakaroti, ia ena yalomatua ga;
6 Ka mo kakua ni vakaroti koya sa liu vei iko, io ko koya na iliuliu ni lotu;
7 Raica au sa solia vua na aidola me kila kina na veika bvuni, kei na ivakatakila ka se dregati tu, me yacova ni’u sa lesia tale e dua me kena isosomi.
8 Ia oqo, raica, au sa kaya vei iko mo lako vei ira na aLeimanaiti ka vunautaka vei ira na noqu bkosipeli; ia kevaka era sa ciqoma na nomu ivakavuvuli, mo qai tauyavutaka sara vei ira na noqu lotu; ena qai soli vei iko eso na ivakatakila, ia mo kakua ni vola me ivakaro.
9 Ia oqo, raica, au sa kaya vei iko ni se bera ni vakatakilai, ka sega ni dua na tamata e kila na vanua me na tara kina na akoro ko bSaioni, ia ena qai vakatakilai ena dua na gauna e muri. Raica, au sa kaya ga vei iko, ena tara ga ena iyalayala ni nodra vanua na Leimanaiti.
10 Mo kakua mada ni biuta na vanua oqo me yacova ni sa oti na koniferedi; raica ena lesi ko Josefa na noqu tamata me vakatulewa ena koniferedi, me vaka na nodra domovata na lewena, ia mo na tukuna ga na veika ena tukuna vei iko ko koya.
11 Ia mo kauti Airame Peji tale na wekamu mo drau veivosaki ataurua ga, ia mo tukuna vua ni veika a vola mai na vatu koya, e sega ni vu yani mai vei au, ka sa bvakaisini koya kina ko cSetani;
12 Ia, raica, sa sega ni lesi vua me kila na veika oqori, ka na sega tale ga ni vakatakilai vua e dua tale ena lotu oqo, me voroka kina na veiyalayalati ni lotu.
13 Ia ena vakayacori na veika kecega me vaka na kena ivakarau, ia me ra avakadonuya kece na lewe ni lotu, ena masu ni vakabauta.
14 Ka mo veivuke ena kena vakadodonutaki na veika oqo, me vaka na veiyalayalati ni lotu, ni bera ni ko qai laki vunau vei ira na Leimanaiti.
15 Ka na qai asoli vei iko ena gauna ko sa lako kina, me yacova na gauna ko sa lesu tale mai kina, na veika mo la’ki kitaka.
16 Mo na dolava tiko na gusumu ena veigauna kece, ka vunautaka tiko na noqu kosipeli ena yalomarau Emeni.


text:
WASE 55
Me Laukana na Lewe i Jisu qai Gunuvi Nona Dra
-
LAUKANA NA LEWENA QAI GUNUVI NONA DRA
-
LEVU ERA TARABE RA QAI SEGA NI MURI KOYA
E tukuna o Jisu ena nona veivakavulici ena valenilotu mai Kapenaumi ni o koya na madrai dina mai lomalagi. Qori e ikuri ga ni nona ivakamacala vei ira na lewenivanua era lesu mai na tokalau ni Wasa o Kalili, era vakani ena madrai kei na ika.
E tomana o Jisu na veivosaki ni kaya: “Era kania na mana na tukamuni ena vanua talasiga, ia era sa mate tale.” Sa qai kaya: “O yau na madrai bula e lako sobu mai lomalagi. Ke dua e kania na madrai qo ena bula tawamudu, na madrai au na solia na lewequ ga, me bula kina o vuravura.”—Joni 6:48-51.
Ena vulaitubutubu ni 30 G.V., a tukuna o Jisu vei Nikotimo ni solia mai na Kalou na Luvena me iVakabula ena levu ni nona lomani vuravura. Sa qai vakabibitaka o Jisu me laukana na lewena, oya me vakaraitaka e dua ni vakabauta nona isoro. Qori na sala ena rawati kina na bula tawamudu.
Era sega ni duavata na lewenivanua kei na vosa i Jisu. Era taroga: “Ena solia vakacava na lewena o ka qo meda kania?” (Joni 6:52) E vinakata o Jisu mera kila ni ivakatakarakara ga na kena laukana na lewena, sega ni tukuni me caka dina. Sa qai kilai na ibalebale ni nona vosa ena ka e vakamacalataka tarava.
“Ke oni sega ni kania na lewe ni Luve ni tamata, moni gunuva tale ga na nona dra oni na sega ni bula. O koya e kania na lewequ, e gunuva tale ga noqu dra ena bula tawamudu, . . . ni kakana dina na lewequ qai ka ni gunu dina na noqu dra. O koya e kania na lewequ e gunuva tale ga noqu dra e duavata kei au.”—Joni 6:53-56.
Sa na vakacudrui ira mada ga na Jiu na ka era rogoca qori. De dua era na nanuma ni uqeta tiko o Jisu na veikanikani se me beci na lawa ni Kalou me baleta na laukana ni dra. (Vakatekivu 9:4; Vunau ni Soro 17:10, 11) Ia e sega ni tukuna o Jisu me laukana dina na lewena se gunuvi dina nona dra. E vakaraitaka tiko ga ni o ira kece era via bula tawamudu mera vakaraitaka nira vakabauta na nona isoro ena cabora kina na yagona uasivi qai liviraki kina na nona dra. Era sega mada ga ni kila e levu nona tisaipeli na ibalebale ni nona ivakavuvuli. Eso era kaya: “E dredre me vakabauti na vosa qo, o cei ena muria?”—Joni 6:60.
Ni kila o Jisu nira vosakudrukudru eso na nona tisaipeli, e taroga: “Oni tarabe ena ka qo? Ena vakacava ke oni raica na Luve ni tamata ni lako cake ena vanua a tiko kina e liu? . . . Na ka au tukuna vei kemuni e ka vakayalo, e vu ni bula tale ga. Ia eso vei kemuni era sega ni vakabauta.” Era biubiu e levu na tisaipeli, era sega tale ni muri Jisu.—Joni 6:61-64.
Sa qai tarogi ratou na 12 nona yapositolo o Jisu: “Dou via lako tale ga?” E sauma o Pita: “Turaga, me keitou qai lako tale vei cei? Na nomuni vosa ga e vosa ni bula tawamudu, keitou vakabauta, keitou kila tale ga ni o kemuni na Yalosavasava ni Kalou.” (Joni 6:67-69) E ivakaraitaki vinaka ni yalodina qori, ni ratou sega tale ga ni kila vinaka tu o Pita kei na vo ni yapositolo na ibalebale ni ka e vakavulica o Jisu!
E marautaka o Jisu na vosa i Pita, e kaya ga: “Au a digitaki kemudou na le tinikarua, se sega? Ia e dua vei kemudou e dau vakaucaca.” (Joni 6:70) E tukuni Jutasa Isikarioti tiko o Jisu. De dua sa kidava rawa o Jisu ni sa tekivu muri cala o Jutasa.
E marautaka o Jisu ni ratou muri koya tiko ga o Pita kei na vo ni yapositolo, ratou sega ni cegu ni vakaitavi ena cakacaka ni veivakabulai e cakava tiko.


text:
WASE 48
Cati e Nasareci
MACIU 9:27-34; 13:54-58 MARIKA 6:1-6
-
VAKABULA O JISU NA MATABOKO KEI NA GALU
-
CATI E NASARECI
E osooso dina o Jisu. A soko mai na Tikapoli, a vakabula na yalewa e lako tu ga vua na dra, vakaturi luvei Jairo tale ga. Sega ni kena ibalebale ni sa oti e kea na ka e cakava o Jisu. Ni biubiu mai na vale i Jairo o Jisu, erau muri koya e rua na mataboko rau qai kacivaka: “Ni lomani keirau, Luvei Tevita.”—Maciu 9:27.
Nodrau vakatokai Jisu me “Luvei Tevita” e vakaraitaka ni rau vakabauta ni Mesaia o Jisu, ena soli vua na idabedabe vakatui i Tevita. E sega ni kauaitaka o Jisu nodrau vakamamasu, rairai e via raica ke rau na kerekere tiko ga. Qori sara ga na ka e yaco. Erau muri Jisu ina dua na vale e curu kina. Sa qai tarogi rau o Jisu: “Drau vakabauta niu rawa ni cakava na ka drau kerea?” Erau kaya ena nuidei: “Io, Turaga.” E tara sara na matadrau o Jisu qai kaya: “Me yaco na ka drau kerea ena vuku ni nomudrau vakabauta.”—Maciu 9:28, 29.
Erau sa rai tale na tagane e rua! Me vaka ga e cakava o Jisu vei ira eso tale e liu, e vakaroti rau tale ga na tagane qo me rau kua ni talanoataka na ka e cakava. Ia ena levu ni nodrau marau, rau lai talanoa kina ena yasayasa kece ya.
Ni rau biubiu na le rua, e kau yani vei Jisu e dua na galu e curumi timoni. E vosa rawa tale na galu ni vakasava o Jisu na timoni. Era kurabuitaka qori na ilala levu, ra kaya: “Se sega ni bau laurai e dua na ka va qo e Isireli.” Era raica tale ga na cakamana qori na Farisi. Nira sega ni tukuna rawa e dua na ka, era beitaki Jisu tale ena nodra ile e liu: “O ka qori e vakasavi ira na timoni ena nona kaukaua na nodra iliuliu na timoni.”—Maciu 9:33, 34.
E lesu o Jisu ina nona koro o Nasareci, ratou qai tomani koya na nona tisaipeli. Sa oti toka e dua na yabaki nona veivakavulici ena valenilotu mai kea. Era qoroya na lewenivanua na ka e tukuna, ia e muri era sega ni taleitaka na nona ivakavuvuli ra qai via vakamatei koya. Ena saga tale qo o Jisu me lai vukei ira na kainona.
E lako tale ena valenilotu ena Siga ni Vakacecegu me veivakavulici. Era kurabui e levu, era taroga: “E rawata mai vei na tamata qo na nona vuku kei na cakacaka veivakurabuitaki? E sega ni luve ni matai o koya? E sega ni yaca i tinana o Meri kei ratou na tacina o Jemesa, Josefa, Saimoni, kei Jutasa? Eratou tiko tale ga qo na ganena! E rawata ga mai vei na ka kece qo?”—Maciu 13:54-56.
Era nanuma na lewenivanua ni o Jisu e vakataki ira ga. De dua era na vakasamataka se rawa vakacava ni Mesaia ni a susu ga ena nodra yasayasa. Na levu ni vuku i Jisu kei na nona cakacaka veivakurabuitaki e ivakadinadina ni Mesaia, ia era cati koya na kai Nasareci. Era tarabe tale ga ena vukuna na wekana nira kilai koya vinaka, e kaya kina o Jisu: “E dokai na parofita ena veivanua kece, vakavo ga ena nona vanua kei na nona vuvale.”—Maciu 13:57.
E kurabuitaka o Jisu nira sega ni vakabauta. E sega ni cakamana kina e kea, “e tarai ira ga e vica na tauvimate ra qai bula.”—Marika 6:5, 6.


text:
Me 22-28
JEREMAIA 44-48
Sere 35 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Kua ni ‘Qara na Veika Lelevu’”: (10 min.)
Jr 45:2, 3—E vakavu rarawa tale vei Peruki na nona rai cala (jr 104-105 ¶4-6)
Jr 45:4, 5a—E vakadodonutaki Peruki vakayalololoma o Jiova (jr 103 ¶2)
Jr 45:5b—E vakabulai o Peruki ni dei tiko ga ena veika me vakabibitaki (w16.07 8 ¶6)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Jr 48:13—Na cava e “maduataki Kimosi” kina o ira na kai Moapi? (it-1-E 430)
Jr 48:42—Na cava e veivakayaloqaqataki kina na nona vakataulewa o Jiova vei Moapi? (it-2-E 422 ¶2)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Jr 47:1-7
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
iMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 2 na miniti) hf—Me dua na yavu ni veisikovi lesu.
Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) hf—Me dua na yavu ni veisiko e tarava.
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) lv 199 ¶9-10—Vakaraitaka vakalekaleka vei gonevuli na sala me vakekeli kina ena ituvaki dredre e sotava tiko.
NODA BULA VAKARISITO
Ra iTabagone—Ni Kua ni Qara na Veika Lelevu: (15 min.) Me saravi qai veivosakitaki na vidio Ra Taroga na iTabagone—Na Cava Au na Cakava ena Noqu Bula?—Rai Lesu.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) kr “iWasewase 4—Qaqa na Matanitu ni Kalou—Vakalawataki na Vunautaki ni Matanitu ni Kalou” “wase 13 ¶1-10”
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 61 kei na Masu