text:
Rogoca e Veigauna na Vosa i Jiova
“Dou na qai rogoca e dua na vosa mai dakumudou ka vaka, oqo na sala.”—AISEA 30:21.
1, 2. E dusimaki ira vakacava nona dauveiqaravi o Jiova?
E LEVU na sala sa dau dusimaki ira voli kina nona dauveiqaravi ena gauna makawa o Jiova. Qori ena nona vakayagataki ira na agilosi, na raivotu se tadra, me vakaraitaka kina na ka e se bera ni yaco, me lesia tale ga na nodra dui itavi. (Tiko 7:89; Isik. 1:1; Tani. 2:19) E veidusimaki tale ga o Jiova ni vakayagataki ira na nona mata era veiqaravi tiko ena nona isoqosoqo e vuravura. Se mani sala cava era ciqoma kina na vosa i Jiova, era vakalougatataki ga o ira era muria nona ivakaro.
2 E dusimaki ira nona dauveiqaravi nikua o Jiova ni vakayagataka na iVolatabu, na yalona tabu, kei na ivavakoso. (Caka. 9:31; 15:28; 2 Tim. 3:16, 17) Na matata ni nona dusimaki keda e vaka ga eda ‘rogoca tiko e daligada e dua na vosa mai dakuda e kaya tiko: “Oqo na sala. Dou mai lako tu ga kina.”’ (Aisea 30:21) O Jisu tale ga e vaka me vakasavuya tiko na vosa i Jiova vei keda ena nona vakayagataka “na dauveiqaravi yalodina e vuku” me veidusimaki kina ena ivavakoso. (Maciu 24:45) Meda raica vakabibi na veidusimaki kei na veituberi qori baleta ni vakatau na noda bula tawamudu ena noda talairawarawa.—Iper. 5:9.
3. Na cava e rawa ni vakaleqa na noda muria na veidusimaki i Jiova? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
3 E rawa ni vakabulai keda na veidusimaki i Jiova, ia e via tarova qori o Setani na Tevoro. Na ‘lomada dauveivakaisini’ tale ga e rawa ni vakaleqa na noda muria vinaka na veidusimaki i Jiova. (Jere. 17:9) Meda veivosakitaka mada na sala eda rawa ni sabaya kina na ka e rawa ni vakadredretaka noda rogoca na vosa ni Kalou. Meda veivosakitaka tale ga na sala e rawa ni taqomaka kina noda veiwekani kei Jiova na noda dau veitaratara vakawasoma kei koya, se mani vakacava na keda ituvaki.
VALUTA NA IVADI I SETANI
4. E saga vakacava o Setani me vakamua na vakasama ni tamata?
4 E saga o Setani me vakamua na vakasama ni tamata ena nona vakasavuya na itukutuku lasu kei na ivakavuvuli veivakacalai. (Wilika 1 Joni 5:19.) Nikua e sega ni tabaki ga ena niusiveva, ivola se mekesini na itukutuku e veiyasa i vuravura, ia e sa vakayagataki tale ga vakalevu na retio, tivi, kei na Internet. E rawa ni yaga na sala ni vakauitukutuku qori, ia e rogoci se tabaki kina e levu na itovo kei na ivakatagedegede e veisaqasaqa kei na rai i Jiova. (Jere. 2:13) Kena ivakaraitaki, e vaka ga e donu tu ena tabana ni itukutuku kei na tabana ni veivakamarautaki na kena vakasavui na nodra vakawati na mataqali vata. E levu tale ga era raica ni sa rui kaukaua tale na ka e tukuna na iVolatabu me baleti ira na dau veimoceri vakatagane se vakayalewa.—1 Kor. 6:9, 10.
5. Na cava meda cakava meda kua ni vakamuai ena ivakavuvuli i Setani?
5 E rawa vakacava vei ira na taleitaka na yalododonu ni Kalou mera kua ni vakamuai ena ivakavuvuli i Setani e bini tu nikua? E rawa nira kila vakacava na ka e vinaka mai na ka e ca? ‘Ena nodra qaqarauni me salavata kei na vosa ni Kalou’! (Same 119:9) E tu ena iVolatabu na veidusimaki yaga eda rawa ni vakaduiduitaka kina na itukutuku dina mai na ivakavuvuli e veivakacalai. (Vkai. 23:23) E cavuta sara ga o Jisu ni na ‘bula na tamata ena vosa kece e lako mai ena gusu i Jiova.’ (Maciu 4:4) E bibi meda kila na sala eda rawa ni vakayagataka kina na ivakavuvuli vakaivolatabu ena noda bula. Kena ivakaraitaki, ni bera sara ni volatukutukutaka o Mosese na lawa i Jiova me baleta na veibutakoci, e kila vinaka tu na cauravou o Josefa ni cata na Kalou na ivalavala ya. A sega mada ga ni bau vakasamataka o Josefa me talaidredre vei Jiova ni saga o wati Potifa me temaki koya me caka ca. (Wilika Vakatekivu 39:7-9.) E bau dede toka na nona temaki Josefa o wati Potifa, ia e sega ni vakalaiva na vosa ni veitemaki qori me talaidredre kina ena vosa ni Kalou. Me rawa nida vakaduiduitaka na ka e donu mai na ka e cala, e vinakati meda rogoca na vosa i Jiova da qai kua ni rogoca na ivakavuvuli i Setani e dau rogo e veigauna.
6, 7. Na cava meda cakava meda kua kina ni rogoca na ivakasala ca i Setani?
6 Era veisaqasaqa e levu na ivakavuvuli kei na vakabauta vakalotu e vuravura, era raica kina e levu ni dredre me qarai na lotu dina. Ia e vakarautaka vakarawarawa o Jiova na nona veidusimaki vei ira era vinakata mera kila. E vinakati meda vakatulewataka o cei eda na via rogoca. E sega ni rawarawa meda rogoca e rua na domo ena dua ga na gauna, e bibi kina meda ‘kila na domo’ i Jisu da qai vakarorogo vua. E lesi koya o Jiova me vakatawai ira na nona sipi.—Wilika Joni 10:3-5.
7 E tukuna o Jisu, “Ni vakasamataka vinaka na ka oni rogoca tiko.” (Mari. 4:24) E matata qai donu na ivakaro i Jiova, e bibi kina meda vakasamataka vinaka da qai vakarogoca. Ia ena vinakati meda vakarautaka na lomada meda muria. Ke da sega ni qaqarauni, eda na lai rogoca tale na ivakasala ca i Setani, sega ni nona ivakasala vakayalololoma na Kalou. Kua vakadua ni laiva me lewai iko na veika era tu e vuravura me vaka na sere, iyaloyalo, porokaramu ni tivi, ilala, ira na kena qasenivuli, se o ira era nanumi tu nikua nira kenadau.—Kolo. 2:8.
8. (a) Sala cava e rawa ni vakarawarawataka kina na lomada me rawai keda o Setani? (b) Ke da sega ni yadrava na ivakatakilakila nida sa mua cala tiko, na cava e rawa ni yaco?
8 E kila o Setani ni tiko na noda malumalumu, e dau vakayagataka gona qori me temaki keda kina. Qori e rawa sara ga ni vakadredretaka na noda yalodina tiko ga. (Joni 8:44-47) Na cava meda cakava me kua ni yaco kina qori? Kaya mada ke dua e dau taleitaka na ivalavala e rawa ni tini ina valavala ca, ia ni oti ga vakalailai qori e rawa ni cakava sara e dua na ka ca a sega sara ga ni tadra me cakava. (Roma 7:15) Na cava e lai yaco kina na ituvaki rarawataki qori? De dua sa sega ni kauaitaka vakabibi na vosa i Jiova ni toso na gauna. A sega ni kidava na ivakatakilakila ni sa duatani tiko na ivakarau ni lomana se sa vakatulewataka ga me kua ni kauaitaka. Kena ivakaraitaki, de dua sa sega ni dau masu, sa sega ni guta vakalevu na cakacaka vakaitalatala, se sa tekivu calata na soqoni. Toso na gauna, e sa lai sikalutu sara, e cakava tale ga kina na ka e kila ni cala. E rawa nida levea na ivalavala torosobu va qori ke da dau yadrava na ivakatakilakila nida sa mua cala tiko da qai cakava sara na ka meda vakadodonutaka kina. Ke da rogoca tale ga na vosa i Jiova, eda na sega ni vakasamataka na nodra rai na vukitani.—Vkai. 11:9.
9. Na cava e bibi kina meda kila totolo na gagadre ca ni lomada?
9 E rawa ni vakabulai e dua e tauvimate ke kilai totolo na mate e tauvi koya. Eda na sega ni sotava tale ga na leqa ke da kila totolo na gagadre ca sa tiko vei keda e rawa ni vakavuna na noda temaki. Na gauna ga eda sa kila kina qori, e ka vakayalomatua meda yavala sara vakatotolo ni bera ni ‘cokoti keda bulabula o Setani meda cakava na lomana.’ (2 Tim. 2:26) Na cava meda cakava ke da siqema ni sa sega ni salavata tiko kei na ka e vinakata o Jiova na noda vakasama kei na noda gagadre? Meda yalomalumalumu ena noda lesu totolo vua, rogoci koya mai vu ni lomada da qai muria na nona ivakasala. (Aisea 44:22) E bibi meda kila ni vakatulewa cala eda cakava e rawa ni vakamavoataki keda sara vakaca, na kena revurevu ena tara tu noda bula taucoko. E vinaka gona meda yavala totolo me kua kina ni yacovi keda qori!
CATA NA DOKADOKA KEI NA KOCOKOCO
10, 11. (a) E rawa ni kilai vakacava na dokadoka? (b) Na cava eda vulica ena ka ca eratou cakava o Kora, Tecani kei Epairami?
10 E bibi meda kila ni rawa ni vakacalai keda na lomada. E kaukaua dina na kena rawa ni vakamuai keda na noda gagadre ca! Kena ivakaraitaki, vakasamataka mada na dokadoka kei na kocokoco. Dikeva mada na sala e rawa ni vakaleqa kina na noda rogoca na vosa i Jiova na rua na itovo qori, kei na kena rawa ni vakamuai keda ena dua na ituvaki leqataki. Na tamata dokadoka e daunanumi koya vakasivia. E nanuma ni tu vua na dodonu me cakava na ka ga e vinakata qai sega ni taleitaka me tukuni vua na ka me cakava. Ena sega kina ni via ciqoma na nodra veidusimaki kei na nodra ivakasala na tacina vakayalo, qase ni ivavakoso, se na isoqosoqo mada ga i Jiova. O ira qo era sa sega ni via rogoca vinaka na vosa i Jiova.
11 Nira gole tiko na Isireli ena vanualiwa, eratou saqata o Kora, Tecani, kei Epairami na nodrau lewa o Mosese kei Eroni. Na dokadoka e vakavuna me ratou muria ga na nodratou ituvatuva ni sokalou vei Jiova. Na cava e qai cakava na Kalou? E vakamatei ira . (Tiko 26:8-10) Dua dina ka bibi eda vulica ena ivolatukutuku makawa qori! Ni tusaqati o Jiova, ena yaco ga kina na leqa. Meda nanuma tale ga ni ‘liu na viavialevu qai muri na rusa.’—Vkai. 16:18; Aisea 13:11.
12, 13. (a) Tukuna e dua na ivakaraitaki e rawa ni veivakaleqai kina na kocokoco. (b) Ke da sega ni qaqarauni, e rawa ni tekivu totolo vakacava na kocokoco?
12 E vakarerevaki tale ga na kocokoco. Na tamata kocokoco e dau nanumi koya ga, ena siova se vinakata na ka e sega ni nona. A via soli iloloma vua na parofita o Ilaisa o Neamani, na iliuliu ni mataivalu kei Siria ni vakabulai oti ga mai na vukavuka, ia a sega ni ciqoma na parofita. Ia a kocova na iloloma qori o Kiesai, na dauveiqaravi i Ilaisa. A veinanuyaka tiko o Kiesai: “Me vaka sa bula ko Jiova, ka’u na cicimuri [Neamani], ka kauta mai vua e dua na ka.” A sega mada ga ni bau vakarogotaka vei Ilaisa, a qai cicimuri Neamani qai lasutaki koya ena nona kerea e ‘dua na taledi siliva kei na rua na isulu.’ Na cava e qai yaco vei Kiesai? A qai tauvi koya tale na vukavuka i Neamani!—2 Tui 5:20-27.
13 E rawa ni tekivu na kocokoco ena veika lalai ga. Ia ke sega ni qarauni, e rawa ni tini ena veika lelevu, rawa sara ni veisautaka nona bula e dua. E vakadinadinataki qo ena itukutuku kei Ekani. Dikeva mada na kena uqeti Ekani totolo na kocokoco. E tukuna kina: “Ni’u a raica sa tu vata kei nai tiko ni valu e dua nai tutuvi vinaka mai Sainari, kei na siliva e rua na drau na sikeli, kei na dua na uma koula sa limasagavulu na sikeli na kena bibi, au a qai kocova, ka kauta.” E sega ni valuta o Ekani na nona gagadre ca, e kocova qai butakoca ga na iyaya qori qai vunitaka ena nona valelaca. Ni sa kilai na ka ca e cakava o Ekani, e tukuna vua o Josua ni na sauma o Jiova na ka e cakava. Ena siga tiko ga ya, e vakaviriki o Ekani kei na nona vuvale me yacova ni ratou mate. (Josua 7:11, 21, 24, 25) E dua dina na ka rerevaki na kocokoco ni rawa ni lewai keda sara ga. Meda ‘qarauni keda gona ena ivakarau ni yalokocokoco kece.’ (Luke 12:15) De dua eda na vakasamataka eso na ka ca se ka vakasisila, e bibi meda lewa vakamatau na ka eda dau vakasamataka, da qai kua ni vakalaiva me matua na noda gagadre meda valavala ca sara kina.—Wilika Jemesa 1:14, 15.
14. Na cava meda cakava ke da raica ni sa tiko vei keda na yalo ni kocokoco kei na dokadoka?
14 E rawa ni veivakaleqai dina na dokadoka kei na kocokoco. Nida vakasamataka rawa na leqa ena yaco nida vakatulewa cala, ena vukei keda qori meda rogoca tiko ga na vosa i Jiova. (Vkru. 32:29) E vakayagataka na Kalou na iVolatabu me dusimaki keda ena ka dodonu, e vakamacalataka tale ga na yaga ni kena muri kei na ka ena yaco nida vakatulewa cala. Ke da temaki meda cakava e dua na ka ena vuku ni dokadoka se kocokoco, e ka vakayalomatua dina meda vakasamataka na ka e rawa ni yaco! E dodonu meda vakasamataka na kena rawa ni vakaleqai keda na ka ca eda cakava. Meda vakasamataka tale ga na kena rawa ni tarai ira na wekada lomani, qai vakabibi na noda veiwekani kei Jiova.
VEITARATARA TIKO GA KEI JIOVA
15. Na cava eda rawa ni vulica ena ivakaraitaki i Jisu?
15 E vinakata o Jiova me vinaka noda bula. (Same 1:1-3) E vakarautaka e levu na veidusimaki ena gauna sara ga eda vinakata kina. (Wilika Iperiu 4:16.) O Jisu mada ga e uasivi, ia e raica ni bibi vua me dau veitaratara vakalevu kei Jiova. E dau gumatua ena masu. O Jiova e dau tokoni koya qai dusimaki koya ena sala vakasakiti. E dau talai ira nona agilosi mera vukei Jisu, solia vua na yalona tabu, dusimaki koya tale ga ena nodratou digitaki na 12 na yapositolo. A rogo mai lomalagi na domo i Jiova, qori e vakaraitaka ni tokoni Jisu qai vakadonui koya. (Maciu 3:17; 17:5; Mari. 1:12, 13; Luke 6:12, 13; Joni 12:28) E dodonu meda talaucaka tale ga na lomada ena masu vei Jiova me vaka ga a cakava o Jisu. (Same 62:7, 8; Iper. 5:7) Ke da dau masu, eda na veivosaki wasoma kei Jiova da qai muria vinaka na ivakarau ni bula e rokovi kina o koya.
16. E vukei keda vakacava o Jiova meda rogoca nona vosa?
16 E vakarautaka vakarawarawa tu o Jiova na nona ivakasala, ia e sega ni vakasaurarataka e dua me muria. E vinakati meda kerea nona yalo tabu, ena qai solia vakayalololoma vei keda. (Wilika Luke 11:10-13.) Ia e bibi meda “dau rogoca vinaka na ka.” (Luke 8:18) Kena ivakaraitaki, eda na vakaisini keda tiko ga ke da kerei Jiova me vukei keda meda valuta na noda galeleta na ka vakasisila, ia da qai sarava tiko ga na itaba se iyaloyalo vakasisila. E bibi meda gole sara ga ena vanua e veidusimaki kina na yalo tabu i Jiova, me vaka na soqoni vakaivavakoso. Eda kila ni yalo tabu i Jiova e dau veidusimaki ena vanua qori. E levu gona na dauveiqaravi ni Kalou era sega ni sotava na leqa baleta nira vakarogoci Jiova ena soqoni. Era sa qai kila kina na gagadre ca e kadre tiko e lomadra ra qai vakadodonutaka sara.—Same 73:12-17; 143:10.
ROGOCA VINAKA TIKO GA NA VOSA I JIOVA
17. Na cava e ririkotaki kina na noda vakararavi ga ena noda vuku?
17 Vakasamataki Tui Tevita mada e Isireli makawa. Ni se gone, a vakadrukai Koliaci na tuwawa ni Filisitia. A yaco o Tevita me dua na sotia, tui, dauveitaqomaki, qai dauvakatulewa ena dua na matanitu. Ia ni vakararavi ga ena nona vuku, a vakacalai koya na lomana qai lai valavala ca bibi sara kina kei Pacisepa. A vakarota mada ga me vakamatei na wati Pacisepa o Uraia. Ni vakadodonutaki, e yalomalumalumu o Tevita me vakatusa nona cala qai vakavinakataka tale nona veiwekani kei Jiova.—Same 51:4, 6, 10, 11.
18. Na cava e rawa ni vukei keda meda rogoca tiko ga kina na vosa i Jiova?
18 Meda muria mada ga na ivakasala ena 1 Korinica 10:12 da qai kua ni nuitaki keda vakasivia. Me vaka nida sega ni ‘lewa rawa na noda ilakolako,’ ena dua ga vei rau qo eda na rogoca, e rawa ni o Jiova se nona Meca. (Jere. 10:23) Meda masu mada ga vakawasoma, muria na veidusimaki ni yalo tabu, da qai dau rogoca vinaka na vosa i Jiova.


c: text/html

text:
ITALANOA 26
Yalodina Vua na Kalou o Jope
O LOMANA beka na tamata tauvimate oqo? Na yacana o Jope, na yalewa oqori e watina. O kila na ka e kaya tiko vei Jope? ‘Vosavakacacataka na Kalou mo mate.’ Meda raica mada se cava e kaya kina na vosa oya, kei na vuna e sotava kina o Jope na bula dredre.
E tamata yalodina o Jope qai dau talairawarawa vei Jiova. E tiko ena vanua o Usi, volekati Kenani. E taleitaki Jope vakalevu o Jiova, ia e dua e dau sevaki koya. O kila beka se o cei?
Oqori o Setani na Tevoro. Nanuma tiko ni o koya na agilosi ca e cati Jiova. A vakavuna nodrau talaidredre o Atama kei Ivi, qai nanuma ni rawa ni cakava vei ira na tamata kece. Ia, a rawata beka? Sega. Vakasamataka mada na levu ni tagane kei na yalewa yalodina eda sa vulica oti mai. O cei so o nanuma rawa?
Ni rau sa mate o Jekope kei Josefa mai Ijipita, sa qai mai tamata yalodina tiko yani ena vuravura taucoko o Jope. A vinakata o Jiova me kila o Setani ni na sega ni rawai ira kece na tamata mera talaidredre, sa qai kaya: ‘Raici Jope mada e yalodina tiko ga vei au.’
E kaya o Setani: ‘E yalodina ga baleta ni o vakalougatataki koya tiko me levu kina na nona iyau, ia kauta tani mada ena qai vosavakacacataki iko.’
A qai kaya o Jiova: ‘Kauta tani kece mai vua qai vakararawataki koya. Sa na qai macala e na vosavakacacataki au se sega. Kua ga ni vakamatei koya.’
Na imatai ni ka a cakava o Setani vei Jope oya ni a vakavuna me butakoci na nona bulumakau kei na nona kameli, ra qai vakamatei na nona sipi. E vakamatei iratou na 10 na luvena ena cagilaba. Oti, sa qai tauvi Jope e dua na mate rerevaki. E rarawa vakalevu o Jope. Oqori sara ga na vuna a kaya kina na watina: ‘Vosavakacacataka na Kalou mo mate.’ Ia e sega ni vakarorogo vua o Jope. Sa ratou qai lako mai e tolu na nona itokani lasulasu, eratou kaya ni tamata ivalavala ca. Ia e yalodina tiko ga vua na Kalou o Jope.
E vakamarautaki Jiova na yalodina i Jope, e qai vakalougatataki koya vakalevu me vaka ga o raica tiko ena iyaloyalo oqori. E vakabulai koya mai na tauvimate. E 10 tale na luvena rairai vinaka, qai vakaruataki na iwiliwili ni nona bulumakau, sipi, kei na kameli.
Kevaka o dau yalodina tiko ga vei Jiova me vakataki Jope ena vakalougatataki iko tale ga o Jiova. O na rawa ni bula tawamudu ena gauna sa na caka kina na vuravura taucoko me rairai vinaka me vaka sara ga na were o Iteni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Vakaakaude
Na vakaakaude sa ikoya na ivakarau, kena cakacakataki, kei veitaratara ni veika vakailavo kei na sega ni veika vakailavo me baleta na veivakavatukani vakailavo me vaka na bisinisi kei isoqosoqo.
E rawa ni wasei na vakaakaude ena vica na iteitei oka kina na vakailavo vakaakaude, veiliutaki vakaakaude, taudaku dikevi fika, ivakacavacava ni vakaakaude kei saumi vakaakaude. Sa vakaakaude itukutuku ivakarau me tokona na qaravi ni vakaakaude cakacaka kei na itaviqaravi veiwekani. Vakailavo vakaakaude e vakanamata ena kena ripotetaki na itukutuku vakailavo ni dua na isoqosoqo, oka kina na vakarautaki vakailavo ni itukutuku, vei ira na taudaku era vakayagataka na itukutuku, me vaka na dauvakatubu ilavo, daunuitaki kei na dauvolivolitaki; kei na akaude ni veiliutaki e vakanamata ki na ivakarau, vakadidike kei na ripotetaki ni itukutuku me baleta na kena vakayagataki e loma ni veiliutaki. Na kena katoni na vakayagataki ni veika vakailavo, me rawa ni vakau kina na ivakaleleka ni vakailavo ena ripote ni veika vakailavo, e kilai me vakavunivola, ka sa ivakarau tudei sara na kena vakavunivola.
Na vakaakaude e veivakarautaki mai vei ira na mataisoqosoqo ni veika vakailavo me vaka na ivakarau tudei ni setters, na loya kei na yago vakacakacaka. Era dau dikevi fika na itukutuku vakailavo ena loya ni veika vakailavo, ka ra vakarautaki me vaka Ciqoma Vakararaba na Vakaakaude Ivakavuvuli (Generally Accepted Accounting Principles, GAAP). GAAP e dau tuvanaki mai na mataisoqosoqo tudei me vakataka na Vakailavo Vakaakaude Vava Ivakatagedegede Vava (Financial Accounting Standards Board, FASB) e Amerika vata kei na matabose ni ripotetaki ni vakaakaude ena Matanitu Cokovata.


text:
KATO NI VEIVAKAVULICI 10C
Vukei Meda Toso Tale
EDA rawa ni vakayaloqaqataki nida vakasamataka na ka eda vulica ena raivotu vakatubuqoroqoro ena Isikeli 37:1-14, eda na vakila na kena yaga. Na cava ya?
Eda na rairai sega ni taqea rawa ena so na gauna na veivakatovolei kei na nuiqawaqawataki ni bula, eda lai yalolailai kina da qai sasaga meda toso tiko ga. Ia eda na rawa ni vakaukauataki ena gauna va qori nida vakasamataka na raivotu matata i Isikeli ena kena vakalesui mai na ka kece. Na vuna? Eda rawa ni vulica ena parofisai qo ni tu vua na Kalou na kaukaua me vakabula tale mai na sui mate, e rawa gona ni solia vei keda na kaukaua eda gadreva meda vosota kina na dredre, na kena mada ga e dredre ena rai vakatamata.—Wilika Same 18:29; Fpai. 4:13.
Eda na rairai nanuma lesu na gauna ni bera sara na siga i Isikeli, a tukuna kina na parofita o Mosese ni sega wale ga vei Jiova na kaukaua, e vinakata sara ga me vakayagataka qori ena vukudra na nona tamata. E vola o Mosese: “E ivakaruru na Kalou mai na gauna makawa sara, e tabei kemuni na ligana tawamudu.” (Vkru. 33:27) Ke da goleva gona na noda Kalou ena gauna ni rarawa, ena tabei keda na ligana dauloloma, ena vakaduri keda qai vukei keda meda toso tale.—Isik. 37:10.


text:
ULUTAGA NI VULI 31
“Eda Sega ni Soro”!
“O koya gona eda sega ni soro.”—2 KOR. 4:16.
SERE 128 Vosota me Yacova na iCavacava
KA ENA VULICI *
1. Eda na vakacavara vakacava na lotu vaKarisito na veitaucici ni bula?
EDA vakaitavi tiko na lotu vaKarisito ena veitaucici ni bula. Ke se qai tekivu ga noda vakaitavi se sa vakayabaki, e bibi meda cici tiko ga meda vakacavara sara. Na ivakasala i Paula vei ira na lotu vaKarisito e Filipai ena vakayaloqaqataki keda meda vakacavara na veitaucici. Eso ena ivavakoso qori e sa vakayabaki na nodra veiqaravi, era yalodina tale ga vei Jiova. Ia e vakadreti ira o Paula ni bibi mera cici tiko ga ena vosota. E vinakata mera vakatotomuria nona “saga tiko na isausau.”—Fpai. 3:14.
2. E yaga vakacava na ivakasala i Paula ina ivavakoso e Filipai?
2 E yaga dina na ivakasala i Paula vei ira na lotu vaKarisito e Filipai. E tusaqati vakalevu na ivavakoso ena gauna e tauyavu kina. E tekivu qori ni rau yaco yani i Filipai o Paula kei Sailasa rauta na 50 G.V., ni rau muria na veidusimaki me rau ‘lako i Masitonia.’ (Caka. 16:9) Rau sotava e Filipai e dua na marama o Litia, “e vakarorogo tiko” ni rau vakamacala, e qai “dolava na lomana o Jiova me rogoca” na itukutuku vinaka. (Caka. 16:14) E papitaiso sara kei na nona vuvale. Ia e sasaga na Tevoro me vakavu ca. Era yarataki Paula kei Sailasa na lewenikoro vei ratou na vakailesilesi ni mataveilewai mera beitaki rau ni rau vakavuleqa. Rau mani kuitataki, bala e valeniveivesu qai kerei me rau biuta na koro. (Caka. 16:16-40) Vakacava erau soro? Sega vakadua! Vakacava o ira na mataveitacini ena ivavakoso tauyavu vou? Era ivakaraitaki vinaka tale ga nira vosota! E macala ga ni vakayaloqaqataki ira na nodrau ivakaraitaki vinaka o Paula kei Sailasa.
3. Na cava e kila o Paula? Na taro cava eda na veivosakitaka?
3 E vakadeitaka o Paula me kua vakadua ni soro. (2 Kor. 4:) Ia e kila ni bibi me vakasamataka tiko ga na nona isausau me vakacavara kina na veitaucici. Ena yaga vakacava vei keda na ivakaraitaki i Paula? Eda kila vakacava ena nodra ivakaraitaki na tacida yalodina nikua nida rawa ni vosota na veika dredre? Ena vakayaloqaqataki keda vakacava na noda inuinui meda kua vakadua ni soro? 16
YAGA VEI KEDA NA IVAKARAITAKI I PAULA
4. E gumatua tiko ga vakacava o Paula ni vesu tu?
4 Vakasamataka mada na veika e vosota voli o Paula ni volavola ina ivavakoso e Filipai. A vesu tu ena dua na vale e Roma, e sega ni rawa gona ni lai vunau ena veivanua. Ia e vunau tiko ga vei ira na veisiko yani, e volavola tale ga vei ira na ivavakoso tu yawa. Levu tale ga na lotu vaKarisito nikua era sega ni rawa ni biuta nodra vale ena vuku ni kedra ituvaki, ia era gumatua ni wasea na itukutuku vinaka vei ira na gole yani. E dau veiuqeti tale ga na nodra ivola vei ira na itaukeinivale e dredre mera sota ena cakacaka vakavunau.
5. Me vaka e vola o Paula ena Filipai 3:12-14, e dei tiko ga vakacava ena nona isausau?
5 E sega ni vakawelei o Paula ena veika e rawata ena veigauna sa oti kei na nona cala makawa. E kaya ni bibi me “guilecava na ka sa sivi” me “tadolova na ka e tu mai liu,” oya me vakacavara vinaka na veitaucici. (Wilika Filipai 3:12-14.) Na cava eso na ka e rawa ni vakawelei Paula? Kena imatai, a rawaka vakalevu o Paula ena lotu vakaJiu ni bera ni mai lotu vaKarisito. Ia e okata kece qori me “tawayaga.” (Fpai. 3:3-8) Kena ikarua, e sega ni rarawataka tiko ga na veika e dau cakava e liu, oya nona dau vakacacani ira na lotu vaKarisito. Kena ikatolu, e sega ni nanuma ni sa qarava oti e dua na itavi levu vei Jiova me sa kua kina ni gumatua. E vuavuaivinaka nona cakacaka vakaitalatala ena gauna mada ga e curu kina e valeniveivesu, mokulaki, vakaviriki, ni voca ena waqa, ni sega na kena, lailai tale ga na nona isulu. (2 Kor. 11:23-27) E levu na ka e rawata, e vosota tale ga e levu na veika dredre, ia e kila ni bibi me saga tiko ga nona isausau. Meda vakatotomuri koya tale ga.
6. Na cava eso “na ka sa sivi” e rairai vinakati meda guilecava?
6 Eda na ‘guilecava vakacava na ka sa sivi’ me vakataki Paula? Eso ena rairai vinakati mera kua ni rarawataka vakasivia nodra cala makawa. Ke da vakila qori, vakacava meda vulica vakataki keda eso na ulutaga me baleta na isoro ni veivoli i Karisito? Nida vulica, da vakasamataka vakatitobu qai masulaka, ena rawa ni seavu yani noda rarawa ni sega ga ni yaga. De dua ena oti kina noda rarawataka tiko na cala sa vosota o Jiova. Dikeva e dua tale na ka eda vulica vei Paula. Eso tale era rairai biuta nodra cakacaka saulevu mera vakarabailevutaka nodra veiqaravi vei Jiova. Ke o cakava qori, o na guilecava na ka sa sivi ni o sega tale ni diva tiko na veika o vakuai iko kina. (Tiko 11:4-6; Dauv. 7:10) E rawa ni okati tale ga ena “ka sa sivi” na veika eda rawata ena noda qaravi Jiova kei na veika dredre eda vosota rawa. E macala ni dau vaqaqacotaki noda veiwekani kei Jiova nida vakasamataka nona veivakalougatataki kei na veitokoni ena veiyabaki sa sivi. Ia meda kua ni nanuma ni dua na itavi levu eda sa qarava vei Jiova meda sega kina ni gumatua.—1 Kor. 15:58.
7. Me vaka e tukuna o Paula ena 1 Korinica 9:24-27, na cava meda cakava meda qaqa ena veitaucici ni bula? Vakatauvatana.
7 E matata vinaka vei Paula na ibalebale ni ka e tukuna o Jisu: “Ni saga ena nomuni igu kece.” (Luke 13:23, 24) E kila o Paula ni dodonu me sasaga ena nona igu me vakataki Karisito ena nona bula taucoko. E vakatauvatana gona na noda bula na lotu vaKarisito kei na veitaucici. (Wilika 1 Korinica 9:24-27.) O koya e vakaitavi kina ena saga me vakacavara sara, ena sega tale ga ni vakawelei. Kena ivakaraitaki, ena rairai caka na veitaucici nikua ena loma ni tauni e levu kina na sitoa kei na ka e rawa ni veivakawelei. Vakacava ena lai cegu ena sitoa e dua vei ira na daucici me raica na ka e volitaki? Ena sega ni cakava qori ke vinakata me qaqa! Meda qarauna tale ga na ka e veivakawelei ena veitaucici ni bula. Ke da dei tiko ga ena noda isausau nida saga ena noda igu kece me vakataki Paula, eda na rawata na icovi!
VOSOTA NA VEIKA DREDRE
8. Na ituvaki dredre cava eda na veivosakitaka?
8 Meda veivosakitaka mada e tolu na ituvaki dredre e rawa ni vakayalolailaitaki keda. Qori na kena daro na ka eda namaka, malumalumu ni yagoda, kei na noda vakatovolei me vica vata na yabaki. Ena yaga vei keda na ka era cakava eso mera vosota.—Fpai. 3:17.
9. Na cava e yaco ni daro na ka e namaki?
9 Daro na ka eda namaka. E macala ga nida nanamaki tu ena veika vinaka e yalataka o Jiova. Ena gauna mada ga e vakaraitaka kina na parofita o Apakuki nona vinakata me vakaotia o Jiova na veika torosobu e Juta, e kaya vua o Jiova me “waraka tiko ga.” (Apak. 2:3) Ni sega ni yaco na ka eda rairai namaka ena gauna qo, eda na rawa ni yalolailai, eda sega tale ga ni gumatua me vaka e liu. (Vkai. 13:12) A yaco qori ena itekitekivu ni ika20 ni senitiuri. Era nanamaki tu e levu na lotu vaKarisito lumuti mera rawata nodra icovi ni bula i lomalagi ena 1914. Ia ni sega ni yaco qori, era dei tiko ga vakacava o ira na yalodina?
10. Erau yalodina vakacava e dua na veiwatini ni daro na ka erau namaka?
10 Dikeva mada nodrau ivakaraitaki e rua na tacida yalodina erau sotava qori. O Brother Royal Spatz e papitaiso ena 1908 ni yabaki 20. E nuidei ni sa vakarau rawata nona icovi ni bula i lomalagi. Ena gauna mada ga e vosaki Pearlkina me watina ena 1911, e kaya vua: “O kila vinaka na ka ena yaco ena 1914. Ke daru nanuma gona me daru vakamau, daru cakava totolo!” Ia vakacava ni rau sega ni rawata na nodrau ni icovi ni bula i lomalagi ena 1914, erau soro ena veitaucici ni bula? Sega. E bibi ga vei rau nodrau yalodina ni cakava na loma ni Kalou, sega ni kena rawati nodrau icovi. Rau vakadeitaka me rau cici tiko ga ena vosota. Erau yalodina tiko ga o Royal kei Pearl, rau gumatua tale ga me vicasagavulu tale na yabaki me yacova ni rau vakacavara nodrau bula e vuravura. E macala ni o vinakata me vakarokorokotaki na yaca i Jiova, me vakadinadinataki na dodonu ni nona veiliutaki, me vakayacori tale ga na nona yalayala kece. Mo nuidei ni na yaco qori ena nona gauna lokuci. Mo gumatua tiko ga ni qaravi Jiova me yacova na siga qori, kua tale ga ni yalolailai ke daro na ka o namaka.
11-12. Na cava se rawa nida qaravi Jiova tiko ga kina nida malumalumu vakayago? Tukuna e dua na ivakaraitaki.
11 Malumalumu ni yagoda. E sega ni tukuni meda kaukaua me vakataki ira na daucici me qai kaukaua kina noda vakabauta, meda gumatua tale ga ena noda qaravi Jiova. Levu mada ga era malumalumu vakayago era vakadeitaka mera solia tiko ga nodra vinaka taucoko vei Jiova. (2 Kor. 4:16) Kena ivakaraitaki o Brother Arthur Secord. * Ena gauna e yabaki 88 kina, sa 55 na yabaki nona veiqaravi e Peceli. E sa malumalumu qai tautauvimate. Dua na siga e gole yani e dua na nasi me qaravi koya, e nanumi koya vakalevu mani tukuna: “Brother Secord, sa bau vakayagataki vinaka sara ga na yago malumalumu qo ena veiqaravi vei Jiova.” Ia e sega ni vakasamataka vakalevu o Arthur na veika e rawata ena gauna sa oti. E raica na mata i nasi, e matadredredre qai tukuna: “Io e dina qori. Ia e sega ni bibi na veika eda sa cakava mai, e bibi ga meda yalodina tiko ga vei Jiova ena gauna qo.”
12 De dua sa vakayabaki nomu qaravi Jiova voli mai, sa sega ni levu tale ga na ka o cakava rawa ena nomu veiqaravi me vaka e liu ena vuku ni tautauvimate. Kua ni yalolailai. Mo nuidei ni mareqeta o Jiova nomu veiqaravi ena yalodina ena veigauna sa oti. (Iper. 6:10) Ia e dua na ka mo nanuma tiko ena gauna qo, na noda veiqaravi mai vu ni lomada e sega ni vakatau ena levu ni ka eda cakava vei Jiova. Eda vakaraitaka noda lomani koya ni donu tiko ga noda rai da qai cakava na ka eda rawata. (Kolo. 3:23) E kila vinaka o Jiova na keda ituvaki, e sega gona ni namaka vakasivia na ka vei keda.—Mari. 12:43, 44.
13. E uqeti keda vakacava na nodrau vosota o Anatoly kei Lidiya meda yalodina tiko ga ke levu na veivakatovolei?
* ni se qai yabaki 12 sa vesu o tamana qai kau i Siberia, qori e sivia ni 7,000 na kilomita mai Moldova eratou tiko kina nona vuvale. Oti ga e dua na yabaki, eratou kau vakavesu tale ga i Siberia o Anatoly, o tinana, kei rau na itubutubu nei tinana. Dua na gauna e muri, eratou gole rawa ina dua na koro me ratou tiko ena soqoni. Ia eratou taubale me 30 na kilomita ena ucacevata qai dua na ka na levu ni batabata. Dua tale na gauna e vesu o Anatoly me tolu na yabaki, rau mai tu yani na nona veitinani o Lidiya na watina kei na luvena yalewa yabaki dua. Eratou sotava na ituvaki dredre o Anatoly kei na nona vuvale me vica vata na yabaki, ia eratou qaravi Jiova tiko ga ena yalodina. Nikua sa yabaki 82 o Anatoly, e lewe ni Komiti ni Tabana e Esia e Loma. Me vakataki rau o Anatoly kei Lidiya, meda qaravi Jiova tiko ga ena noda vinaka taucoko, meda vosota tiko ga me vaka ena veigauna sa oti.—Kala. 6:9.13 Vakatovolei me vica vata na yabaki. Eso na dauveiqaravi i Jiova era vosota na ituvaki dredre kei na veivakacacani me vicasagavulu na yabaki. Kena ivakaraitaki o Anatoly Melnik,
VAKAYALOQAQATAKI ENA NODA INUINUI
14. Na cava e kila o Paula ni vinakati me cakava me rawata nona isausau?
14 E nuidei o Paula me vakacavara na veitaucici qai rawata na nona isausau. Ni lotu vaKarisito lumuti, e vakanamata tu me rawata “na icovi ni veikacivi ni Kalou i lomalagi.” Ia e kila ni vinakati me “saga tiko” ga. (Fpai. 3:14) E vakamacalataka o Paula vei ira e Filipai e dua na vosa vakatautauvata veiuqeti mera dei tiko ga ena nodra isausau.
15. E vakayagataka vakacava o Paula na ivakatautauvata ni lewenivanua me uqeti ira e Filipai mera “saga tiko” ga nodra isausau?
15 E vakadreti ira na lotu vaKarisito e Filipai o Paula nira lewenivanua mai lomalagi. (Fpai. 3:20) Na cava e bibi kina mera nanuma tiko qori? Levu ena gauna ya era vinakata mera lewenivanua e Roma nira kila na kena yaga. * Ia era lewena na lotu vaKarisito lumuti e dua na matanitu e vinaka cake qai uasivi na kena yaga. Na matanitu vakalomalagi e uasivia sara na matanitu o Roma! E tukuna kina vei ira e Filipai o Paula mera “vakaitovotaki [ira] ga ena itovo e salavata kei na itukutuku vinaka i Karisito.” (Fpai. 1:27) Na vosa “vakaitovotaki” e kena ibalebale na “itovo ni lewenivanua” se “bula me vaka na lewenivanua” ni matanitu vakalomalagi. Era ivakaraitaki vinaka na lotu vaKarisito lumuti nikua nira saga tiko ga nodra isausau ni bula i lomalagi.
16. Ke noda inuinui na bula i lomalagi se vuravura, na cava meda cakava tiko ga me vaka e tukuni ena Filipai 4:6, 7?
16 Ke noda inuinui na bula i lomalagi se vuravura, e dodonu meda saga tiko ga meda rawata na isausau qori. Se mani vakacava na ituvaki, meda guilecava na ka sa sivi, me kua tale ga ni dua na ka e tarova noda qaravi Jiova. (Fpai. 3:16) De dua ena vaka me berabera na ka eda namaka, se sa malumalumu mai na yagoda. Eda rairai vosota tale ga na veika dredre kei na veivakacacani me vica vata na yabaki. Se mani vakacava na keda ituvaki, meda “kua ni lomaocaocataka e dua na ka.” Ia meda vakaraitaka qori vua na Kalou ena vakamamasu kei na kerekere, ena vakacegui keda ena sala eda sega ni bau vakasamataka.—Wilika Filipai 4:6, 7.
17. Na cava eda na vulica ena ulutaga tarava?
17 Me vaka na daucici e sasaga vagumatua ni volekata yani na icavacava ni veitaucici, meda dei tiko ga ena noda isausau meda vakacavara na veitaucici ni bula. Meda sasaga vagumatua me salavata kei na ka eda rawata kei na keda ituvaki, da qai cakava tiko ga qori meda rawata na veika totoka ena gauna se bera mai. Na cava meda cakava me mua donu tiko ga kina noda sasaga da qai dei tiko ga? Ena uqeti keda na ulutaga tarava ena ka meda vakaliuca, meda ‘vakadeitaka tale ga na veika era bibi sara.’—Fpai. 1:9, 10.
SERE 79 Vakavulici Ira Mera Tudei
^ para. 5 Ke sa dede mada ga na noda qaravi Jiova, eda vinakata meda matua vakayalo da qai vakavinakataka tiko ga noda veiqaravi. E uqeti ira na tacina vaKarisito na yapositolo o Paula mera kua ni soro ni cakava qori! Nida wilika na nona ivola vei ira e Filipai, ena vakayaloqaqataki keda meda vosota na veitaucici ni bula. Eda na vulica ena ulutaga qo na sala meda muria kina na ka e vakamacalataka o Paula.
^ para. 11 Raica na italanoa ni nona bula o Brother Secord ena ulutaga, “My Part in Advancing Right Worship,” ena Vale ni Vakatawa vakavalagi ni June 15, 1965.
^ para. 13 Raica na italanoa ni nona bula o Brother Melnik ena ulutaga, “Taught From Childhood to Love God,” ena Yadra! vakavalagi ni Okotova 22, 2004.
^ para. 15 Ni qali i Roma o Filipai, era marautaka gona na lewena eso na dodonu vakalewenivanua ni matanitu o Roma. E matata gona vei ira na lotu vaKarisito e Filipai na ivakamacala nei Paula.


text: 24 Oti e lima na siga sa qai lako sobu mai na bete levu o Ananaiasa,+ eso na qase, kei na loya o Teritulu mera mai beitaki Paula vua na kovana.+2 Ni sa kacivi mai, sa qai beitaki Paula o Teritulu, e kaya:“Keimami bula vakacegu ena vukumuni, e levu tale ga na veisau vinaka ena matanitu qo ena nomuni raiyawa,3 keimami vakila qo ena veigauna kece kei na veivanua kece, keimami vakavinavinaka vakalevu vei kemuni Filikesa na Turaga Dokai.4 Ia au na sega ni taura vakabalavu na nomuni gauna, au kerei kemuni moni yalovinaka ni rogoci keimami mada vakalekaleka.5 Ni keitou raica na tamata qo e dauvakavuca,+ ena nona veivakauqeti era tikoyavavala+ sara ga kina na Jiu kece ena veiyasa i vuravura, e nodra iliuliu na matalotu ya mai Nasareci,+6 a via vakadukadukalitaka tale ga na valenisoro, keimami mani vesuki koya.+7* ——8 Na ka kece keimami beitaki koya kina qo oni na vakadinadinataka ke oni tarogi koya sara ga.”9 Ni cavuta oti ya, era sega ni bera na Jiu ena nodra veitokoni, era kaya ni dina kece na itukutuku ya.10 Ni deguvacu vei Paula na kovana me vosa, e kaya:“Au kila vinaka ni vica vata na yabaki nomuni turaganilewa voli ena matanitu qo, e rawarawa kina vei au meu vakamacalataki au vei kemuni, meu sauma na veibeitaki.+11 E rawa moni kila mai na nomuni itutu, ni se bera mada ga ni 12 na siga na dede ni noqu lako cake meu lai sokalou i Jerusalemi,+12 era sega mada ga ni raici au niu veiba tiko kei na dua ena valenisoro se meu liutaka e dua na ilala mera vakacaca ena nodra valenilotu se na nodra lomanikoro.13 E sega mada ga ni rawa nira vakadinadinataka vei kemuni ena gauna sara ga qo na ka era beitaki au kina.14 Ia au vakatusa qo vei kemuni, niu muria dina tiko na ivakarau ni lotu era vakatoka me matalotu ribatani, meu qarava* kina na nodra Kalou na noqu qase,+ niu vakabauta kece na ka e volai tu ena Lawa kei na nodra ivola na Parofita.+15 Au nuitaka na Kalou me vaka era nuitaka tale ga o ira qo, nira na vakaturi+ mai na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.+16 Oya na vuna au dau saga kina me vinaka tiko ga noqu lewaeloma ena mata ni Kalou, vei ira tale ga na tamata.+17 Sa oti qo e vica na yabaki au sa qai lako mai meu soli iloloma+ vei ira ena noqu vanua, meu vakacaboisoro tale ga.18 Niu qarava tiko na itavi qo era mani raica niu sa vakasavasavataki oti ena valenisoro me vaka e vakarota na Lawa,+ e sega ga ni dua na ilala e tu e kea, sega tale ga ni dua na maue. Eso ga na Jiu mai na yasana o Esia19 e dodonu mera mai vosa e matamuni ke dua na ka era beitaki au kina.+20 Ke sega, mera vosa sara ga o ira na tu qo mera vakamacalataka se cava na noqu cala niu a tu ena mata ni Sanadrini,21 vakavo ga noqu a tukuna vakadomoilevu niu a tucake tu ena kedra maliwa: ‘Au mai lewai tiko qo e matamuni ena vuku ni inuinui ni nodra vakaturi na mate!’”+22 Ia e sega ni vulagi o Filikesa ena ka e baleti ira na muria tiko Na Sala,+ mani vakasukai ira yani qai kaya: “Gauna ena lako sobu mai kina o Laisiasa na komada ni mataivalu, au sa na qai vakatulewataka na ka e baleti kemuni.”23 E mani vakaroti na turaganivalu me se vesu tiko ga o Paula ia me soli vua eso na galala, mera vakatarai tale ga na wekana mera solia na ka e vinakata.24 Oti e vica na siga, e gole mai o Filikesa kei Tarusila na watina, e Jiu. Mani talatala me lako mai o Paula qai vakamacalataka vua na veika e vauca na nona vakabauti Karisito Jisu.+25 Ni vakamacalataka o Paula na yalododonu, na lewamatau, kei na veilewai se bera mai,+ e rere sara ga o Filikesa, mani kaya: “Mo se lako mada, dua na gauna vinaka au na qai talatala tale yani.”26 Ena gauna vata ya e nanamaki tiko o koya me soli ilavo vua o Paula. Oya na vuna e kacivi koya kina vakawasoma me rau veivosaki.27 Ni oti e rua na yabaki, sa mai sosomitaki Filikesa o Porisiu Fesito. Se vesu tu ga o Paula ni via vakayalovinakataki ira na Jiu o Filikesa.+


text:
E Bula na Vosa ni Kalou
—Mo Vakayagataka!
“E bula na vosa ni Kalou qai kaukaua.”—IPER. 4:12.
1, 2. Na itavi cava e lesi Mosese kina o Jiova? Na cava e vakadeitaka vua o Jiova?
NA CAVA mada o na vakasamataka ni o duri tu e matana na iliuliu kaukaua duadua e vuravura, mo qai vosa ena vukudra na tamata i Jiova? De dua o na beci iko, lomaleqa qai rere. O na vakarautaka vakacava na nomu ivakamacala? Ni o matataka na Kalou kaukaua duadua, na cava o rawa ni cakava me veiuqeti kina nomu ivakamacala?
2 Qori sara ga na ituvaki e tu kina o Mosese, na tamata e “uasivi e na yalomalumalumu, vei ira na tamata kecega sa tiko e vuravura.” A tukuna vua o Jiova ni na talai koya vei Fero me sereki ira na nona tamata ena nodra tu vakabobula e Ijipita. (Tiko 12:3) A qai vakadinadinataki ni sega ni dau veidokai o Fero, e turaga qaciqacia tale ga. (Lako 5:1, 2) Ia e vinakata vei Mosese o Jiova me vakaroti Fero me sereki ira na vica vata na milioni na nona bobula mera biuti Ijipita! Sa qai tarogi Jiova o Mosese: “Ko cei koi au, me’u lako kivei Fero, me’u kauti ira talega na Isireli mai Ijipita?” De dua a beci koya o Mosese qai nanuma ni sega ni ganiti koya na itavi ya. Ia e vakadeitaka vua na Kalou ni na tokoni koya. E tukuna o Jiova: “Au na tiko vakaidina kei iko.”—Lako 3:9-12.
3, 4. (a) Na cava e lomaleqataka o Mosese? (b) Na ituvaki cava eda rawa ni tautauvata kina kei na ka e sotava o Mosese?
3 Na cava e lomaleqataka o Mosese? A leqataka de na qai sega ni vakarorogo o Fero vua na italai ni Kalou o Jiova. A leqataka tale ga nira na sega ni vakabauta na Isireli ni digitaki koya o Jiova me kauti ira tani mai Ijipita. Koya gona, e tukuna o Mosese vei Jiova: “Raica, era na sega ni vakadinati au, se rogoca na domoqu: era na kaya ga, Sa sega ni rairai vei iko ko Jiova.”—Lako 3:15-18; 4:1.
4 Dua na lesoni bibi eda vulica ena ka e qai cavuta o Jiova vei Mosese kei na ka e yaco e muri. Eda na rairai sega ni lai duri tu ena matana e dua na vakailesilesi vakamatanitu. Ia vakacava nida dau vosa vei ira na tauvanua, o ira eda dau sotava e veisiga? Eso na gauna e dau sega ni rawarawa qori, se vakaevei? Vakasamataka gona na ka eda rawa ni vulica ena ka e sotava o Mosese.
“NA CAVA OQORI E NA LIGAMU?”
5. E vakarautaki Mosese vakacava na Kalou? E vukei koya vakacava qori ena nona lomaleqa? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
5 Ni lomaleqataka o Mosese ni na sega ni rogoci na nona vosa, sa qai vakarautaki koya o Jiova ena veika me cakava. E volatukutukutaki ena Lako Yani: “A sa kaya vua ko Jiova, A cava oqori e na ligamu? A sa kaya ko koya, Ai titoko. A sa kaya ko koya, Viritaka ki na qele. A sa viritaka ki na qele, a sa vuki me gata; a sa drotaka ko Mosese. A sa kaya vei Mosese ko Jiova, Mo dodoka na ligamu, ka taura na buina: a sa dodoka na ligana, ka taura, a sa vuki mei titoko e na ligana: me ra vakabauta kina ni sa rairai vei iko ko Jiova.” (Lako 4:2-5) Io, e vakarautaki Mosese na Kalou me vakadinadinataka ni talai koya o Jiova. Na ka e nanumi me ititoko wale ga, e qai vuki me gata ena kaukaua ni Kalou! Sa bau yaga sara ga vei Mosese na cakamana qori, ni na vakadinadinataka kina ni tokoni koya o Jiova! A tukuna kina o Jiova: “Ko na kauta e ligamu nai titoko oqo, ko na kitaka kina na veivakatakilakila.” (Lako 4:17) Sa rawa gona vei Mosese me doudou ni gole vei Fero, me matataka tale ga na Kalou dina ena vukudra na Isireli.—Lako 4:29-31; 7:8-13.
6. (a) Na cava me tiko e ligada nida vunau? Na cava na vuna? (b) Vakamacalataka se ‘bula vakacava na Vosa ni Kalou,’ kei na sala e “kaukaua” kina?
6 Nida vunautaka tiko na vosa ni Kalou, de dua era na taroga tale ga na tamata: “A cava oqori e na ligamu?” Levu na gauna, ena tiko sara ga e ligada na iVolatabu meda vakayagataka. Eso era rairai nanuma ni iVolatabu e dua wale ga na ivola, ia e vosa vei keda o Jiova ena nona Vosa volai. (2 Pita 1:21) E vakamacalataki kina na yalayala ni Kalou me baleta na veika ena yaco ena veiliutaki ni nona Matanitu. Oya na vuna e vola kina na yapositolo o Paula: “E bula na Vosa ni Kalou qai kaukaua.” (Wilika Iperiu 4:12.) Era vakayacori tiko na yalayala kece i Jiova baleta ni cakacaka tiko ga o koya me vakayacori kina na nona inaki. (Aisea 46:10; 55:11) Ni dua e kila qori me baleta na Vosa i Jiova, ena uqeta na nona bula na kaukaua ni ka e wilika.
7. Eda rawa vakacava ni ‘wasea vakadodonu na ivakavuvuli dina’?
7 Me vaka ni bula na vosa volai i Jiova, e solia gona vei keda me vakaraitaka ni dina na noda itukutuku, e vu tale ga mai vei koya. Sa rauta ni oti nona volavola o Paula vei ira na Iperiu, e uqeta na nona itokani gone o Timoci me ‘gumatua sara me wasea vakadodonu na ivakavuvuli dina.’ (2 Tim. 2:15) Eda na muria vakacava na ivakasala i Paula? Nida wilika vakadomoilevu na tikinivolatabu e digitaki vinaka me tara na lomadra na vakarorogo. Ena vukei keda meda cakava qori na tikidua a sevutaki ena 2013.
WILIKI NA TIKINIVOLATABU E DIGITAKI VINAKA!
8. Na cava e tukuna e dua na ivakatawa ni cakacaka me baleta na tikidua?
8 E tautauvata vinaka na kedra vakarautaki na tikidua vou qori. Nida sa kila na iwalewale ni kena vakayagataki e dua na tikidua, sa rawa tale ga nida kila na kedra ivakavakayagataki kece. Vakacava e dredre na kena vakayagataki? E vola e dua na ivakatawa ni cakacaka e Hawaii, Merika: “Au sega ni kila ni mana sara vakalevu na iyaragi vou qo ena vunau e veivale kei na vunau e matanalevu.” E raica na tacida qori ni volai na tikidua ena sala mera tukuna kina vakarawarawa na nodra nanuma na itaukeinivale, rawa sara ni lai uqeta na veivosaki. E nanuma ni vakavuna qori na taro kei na vica na kena isau e tiko ena tabana e liu ni tikidua. Ena sega ni leqataka kina o itaukeinivale ke cala na nona isaunitaro.
9, 10. (a) E vukei keda vakacava na tikidua meda vakayagataka na iVolatabu? (b) Na tikidua cava o raica ni mana duadua ena nomu cakacaka, na vuna?
9 Na tikidua kece e uqeti keda meda wilika e dua na tikinivolatabu e digitaki vinaka. Kena ivakaraitaki, dikeva mada na tikidua Ena Rawa ni Oti na Rarawa? Ke sauma na taro qori o taukeinivale ena “io,” “sega,” se “de dua,” kua ni vakamacala tale, cega ga na tikidua qai tukuna “Qo na ka e kaya na iVolatabu.” Wilika sara na Vakatakila 21:3, 4.
10 Eda rawa ni cakava tale ga qori nida vakayagataka na tikidua Na Cava o Nanuma me Baleta na iVolatabu? Ke duidui mada ga nodra isaunitaro na itaukeinivale, eda rawa ni cega ga na tikidua qai kaya, “E tukuna na iVolatabu ni ‘vakavuna na Kalou na volai ni iVolatabu kece.’” O rawa ni tomana, “E levu tale na ka e tukuni ena tikinivolatabu qori.” Cega na nomu iVolatabu, wilika na 2 Timoci 3:16, 17.
11, 12. (a) O rawa ni vakayagataka vakacava na tikidua mo marautaka kina nomu cakacaka vakaitalatala? (b) Ena yaga vakacava na tikidua mo vakavakarau kina ena veisikovi lesu?
11 Na nomu wilika kei na nomu veivosakitaka na tikidua kei itaukeinivale ena vakatau vakalevu ena nona tataleitaki. Ia ena veigauna kece, eda na sega ni solia wale ga na tikidua, eda na marautaka meda wilika eso na tikinivolatabu vei ira na itaukeinivale, ke mani dua ga se rua ena imatai ni veisiko. Ni oti qori, sa rawa ni o tomana na veivosaki.
12 E tiko ena daku ni tikidua na ulutaga “Vakasamataka mada” kei na tikinivolatabu e rawa ni veivosakitaki ena veisikovi lesu. Ni o vakayagataka na tikidua Na Cava o Nanuma me Baleta na Veisiga Nimataka?, o rawa ni taroga ena veisiko tarava “Ena veisautaka vakacava na Kalou na noda vuravura me vinaka cake?” E volai tiko kina na Maciu 6:9, 10 kei na Taniela 2:44. Na tikidua Era na Bula Tale na Mate? e tarogi kina na taro “Na cava eda qase kina da qai mate?” E volai kina na Vakatekivu 3:17-19 kei na Roma 5:12.
13. O na vakayagataka vakacava na tikidua me tauyavutaki kina na vuli iVolatabu?
13 Mo vakayagataka na tikidua me tauyavutaki kina na vuli iVolatabu. Ni dua e vakayagataka nona mobail me wilika (se scan) na QR code * e tiko ena daku ni tikidua, ena qai vagolei koya ina dua na ulutaga ena noda Web site e rawa ni uqeti koya me vulica na iVolatabu. E tabaki tale ga ena tikidua na brochure na iTukutuku Vinaka Mai Vua na Kalou! E tabaki ena tikidua kece na lesoni e tiko ena brochure qori. Kena ivakaraitaki, na tikidua O Cei e Lewa Dina Tiko na Vuravura? e vagolei keda ena lesoni 5 ni brochure qori. Na tikidua Ena Marau Vakacava na Vuvale? ena vagolei keda ena lesoni 9. Nida vakayagataka na tikidua ena inaki e vakarautaki kina, eda sa vakamatauni keda sara tiko ga ena vakayagataki ni iVolatabu ena imatai ni gauna eda veivosaki kina, vaka kina ena veisikovi lesu. Qori ena rawa ni tauyavutaki kina e levu tale na vuli iVolatabu. Na cava tale o rawa ni cakava mo vakayagataka kina vakavinaka na Vosa ni Kalou ena cakacaka vakaitalatala?
VEIVOSAKITAKA NA ULUTAGA ERA KAUAI KINA NA LEWENIVANUA
14, 15. O na vakatotomuri Paula vakacava ena cakacaka vakaitalatala?
14 Dua na ka nona vinakata o Paula me vunau ‘vei ira e levu’ ena nona cakacaka vakaitalatala. (Wilika 1 Korinica 9:19-23.) Nanuma tiko ni vinakata o Paula me ‘rawai ira na Jiu, ira era vauci ena lawa, ira era sega ni vauci ena lawa, kei ira na malumalumu.’ Io, a vinakata o Paula me vunau vei ira na ‘tamata kece ga me bau vakabula kina eso.’ (Caka. 20:21) Eda na vakatotomuri Paula vakacava nida vakavakarau tiko meda wasea na ka dina vei ira na “veimataqali tamata kece” ena noda yalava?—1 Tim. 2:3, 4.
15 E veivula e dau tabaki ena Noda Cakacaka Vakaitalatala eso na vakatutu. Vakacava mo tovolea mada. Ia ke so tale na ulutaga era dau kauaitaka na tiko ena yalava, me veiuqeti na ivakamacala eda vakarautaka me ganiti ira. Vakasamataka na vanua o tiko kina, o ira na vakaitikotiko e kea, kei na ka era dau kauaitaka vakalevu. Vakasamataka sara na tikinivolatabu e ganiti ira. Rogoca mada qo na ka e tukuna e dua na ivakatawa ni tabacakacaka ena nodrau dau vakayagataka vakaveiwatini na iVolatabu: “Levu na itaukeinivale era vakadonuya meda wilika e dua na tikinivolatabu ke da vakamacalataka na tikina bibi, me qai lekaleka ga. Nida vakabula oti ga, meda wilika sara na iVolatabu sa cegai rawa tu e ligada.” Ena veivosakitaki ena vica na parakaravu qo eso na ulutaga, taro kei na tikinivolatabu sa vakayagataki oti qai mana ena yalava, o rawa tale ga ni vakayagataka ena nomu cakacaka vakaitalatala.
16. Eda na vakayagataka vakacava na Aisea 14:7 ena noda cakacaka vakaitalatala?
16 Ke o vakaitikotiko ena vanua e dau levu kina na basulawa, o na rairai taroga vua e dua: “Vakacava ke ulunitukutuku ena dua na niusiveva na ulutaga qo: ‘Ena qai vinaka o vuravura taucoko. Era na sere ena marau na tamata’? Qori sara ga na ka e tukuna na iVolatabu ena Aisea 14:7. E volai ena iVolatabu e levu na yalayala ni Kalou me baleta na veigauna vinaka e se bera mai.” Wilika sara e dua vei ira na yalayala ena iVolatabu.
17. O na vakayagataka vakacava na Maciu 5:3?
17 Ke o raica ni levu na tagane ena nomu itikotiko e dredre mera vakarautaka na ka mera bula kina na nodra vuvale, o rawa ni tekivutaka na veivosaki ena nomu taroga: “Me vakacava na levu ni ilavo me rawata e dua na tagane me marau kina nona vuvale?” Ni sauma oti nomu taro, tukuna sara: “E lailai sara qori ni vakatauvatani kei na levu ni ilavo era rawata eso na tagane, ia era sega ni lomavakacegu nodra vuvale. Na cava mada e vinakati vei ira?” Wilika sara na Maciu 5:3, sureti koya me vulica na iVolatabu.
18. O na vakayagataka vakacava na Jeremaia 29:11 mo vakacegui ira kina eso tale?
18 Vakacava era rarawataka tiko o ira ena nomu yasayasa e dua na leqa e se qai yaco oti ga? O rawa ni tekivu ena nomu tukuna: “Dua na itukutuku veivakacegui au via wasea vei kemuni. (Wilika Jeremaia 29:11.) Eda raica e ke ni tolu na ka e vinakata na Kalou meda rawata. Na ‘tiko vinaka,’ ‘inuinui,’ kei na ‘veigauna vinaka se bera mai.’ Eda marautaka ni vinakata sara ga na Kalou me vinaka noda bula, se vakaevei? Ia ena rawati vakacava qori?” Vakamua sara na veivosaki ena dua na lesoni veiganiti ena brochure na iTukutuku Vinaka.
19. O na vakayagataka vakacava na Vakatakila 14:6, 7 vei ira na daulotu?
19 O tiko ena dua na yasayasa era levu kina na daulotu? Ke vaka kina, o rawa ni tekivu ena nomu taroga: “Ke vosa vei iko e dua na agilosi, o na muria na ka e tukuna? (Wilika Vakatakila 14:6, 7.) E tukuna sara ga na agilosi qo meda ‘rerevaka na Kalou.’ Vakacava oni nanuma ni bibi meda kila se Kalou cava a vakaibalebaletaka tiko na agilosi ya? Qo na ka e cavuta na agilosi me baleta na Kalou qori, ni ‘o koya e bulia na lomalagi kei na vuravura.’ O cei na Kalou qori?” Wilika sara na Same 124:8, e tukuni kina: “A nodai vukevuke na yaca i Jiova, O koya ka buli lomalagi kei vuravura.” Kuria nomu ivakamacala ena nomu tukuna vei itaukeinivale ni o rawa ni vakamacalataka vua eso tale na ka me baleti Jiova.
20. (a) Eda na vakayagataka vakacava na Vosa Vakaibalebale 30:4 meda vakavulica kina e dua ena yaca ni Kalou? (b) Na tikinivolatabu cava e dau laulau ni o vakayagataka?
20 Ni o veivosaki tiko kei na dua na itabagone, o rawa ni tekivu ena nomu tukuna: “Au taleitaka meu wilika vei iko e dua na tikinivolatabu e tarogi kina e dua na taro bibi. (Wilika Vosa Vakaibalebale 30:4.) E sega sara ga ni vakaibalebaletaki tiko na tikinivolatabu qori vua e dua na tamata, kena ibalebale e rawa ni dusi koya na Dauveibuli. * Eda na kila vakacava na yacana? Au na marautaka meu vakaraitaka vei iko ena iVolatabu.”
VAKAYAGATAKA NA KAUKAUA NI VOSA NI KALOU
21, 22. (a) E rawa ni veisautaka vakacava nona bula e dua na tikinivolatabu e digitaki vinaka? (b) Na cava o nakita dei mo cakava ena nomu cakacaka vakaitalatala?
21 Eda sega ni kila na sala ena uqeti ira kina na vakarorogo na tikinivolatabu e digitaki vinaka. Kena ivakaraitaki, erau tukituki ena nona katuba e dua na yalewa e rua na iVakadinadina e Ositerelia. E taroga sara e dua vei rau, “O kila na yaca ni Kalou?” oti sa qai wiliki na Same 83:18. E tukuna na yalewa ya: “Au kurabui sara ga! Ni rau biubiu, au draiva sara rauta ni 56 na kilomita ina dua na sitoa ni volitaki ivola meu lai raica eso tale na ivakadewa ni iVolatabu, meu raica tale ga na yaca ni Kalou ena ivolavosa. Niu vakadeitaka ni yaca ni Kalou o Jiova, au liaca sara ga ni tiko eso tale na ka au sega ni kila.” Me tekivu mai na gauna ya, e vulica o koya na iVolatabu, vaka kina na tagane rau veivosaki tiko, oti rau qai papitaiso.
22 E kaukaua na Vosa ni Kalou, ni veisautaka nodra bula o ira na wilika ra qai vakabauta kina na yalayala vakasakiti i Jiova. (Wilika 1 Cesalonaika 2:13.) E kaukaua cake sara na itukutuku ni Vosa ni Kalou ni vakatauvatani kei na ka eda na via tukuna meda tara kina na lomadra eso tale. E bula na Vosa ni Kalou, oya na vuna meda vakayagataka kina ena gauna veiganiti kece!
^ para. 13 Qo na ivakatakilakila vakadonui ni Denso Wave Incorporated.
^ para. 20 Raica na Vale ni Vakatawa ni 15 Me, 2002, tabana e 5.


text:
Neutron kalokalo
Na Neutron kalokalo na kasura ni dua na kalokalo tuwawa ni bera ni kabebe e levu sara na na ena maliwa ni 10 kei 29 solar tawavanua. Na kalokalo Neutron sa ikoya na kalokalo lailai ka butobuto, veivakuwai loaloa fokise, vakatokai vulavula fokise, quark na kalokalo kei na kalokalo duatani. Neutron na kalokalo e dua na radius ena ota ni 10 na kilomita (6.2 Mi) kei na dua na na me baleta na 1.4 solar tawavanua. Era lako mai ena kacabote supernova ni dua na kalokalo vakaitamera, ka cokovata kei idre kabebe, ka compresses na uto ni veika vulavula sa sivi dwarf na kalokalo ni tawana ena atomic ni nuclei.


text:
WASE 4
Bukete o Meri, ia e Sega ni Vakawati
-
KILA O JOSEFA NI SA BUKETE O MERI
-
VAKAWATI O MERI KEI JOSEFA
Sa vula va na bukete i Meri. O se rairai nanuma tiko ni gauna se qai bukete kina, a lai sikovi Ilisapeci ena veidelana e Jutia. Ia qo sa lesu o Meri ina nona koro o Nasareci, sega ni dede era sa na kila na lewe ni nona koro ni sa bukete. Sa na leqataka mada ga na ituvaki qori!
E ikuri ni lomaleqa nodrau sa veimusumusuki tu o Meri kei na matai o Josefa me rau vakawati. E kila tale ga o Meri ni tukuni ena lawa ni Kalou vei ira na Isireli ni na vakaviriki mate na yalewa sa musuki tu vua e dua na tagane, qai veiyacovi kei na dua tale. (Vakarua 22:23, 24) A sega ni vakayacora o Meri na ivalavala tawakilikili, ia ena rairai veinanuyaka se na vakamacalataka vakacava vei Josefa na nona bukete kei na cava ena yaco.
Ni lako tu o Meri me vula tolu, macala ga ni na via raici koya sara ga o Josefa. Gauna rau sota kina, ena rairai tukuna vua o Meri na kena ituvaki qai saga ena nona vinaka taucoko me vakamacalataka ni a bukete ena vuku ni yalo tabu ni Kalou. Ia sa na dredre mada ga me ciqoma qai vakabauta o Josefa na itukutuku qori.
E kila o Josefa ni yalewa vinaka o Meri qai vinaka na kena irogorogo. Dua tale ga na ka na levu ni nona lomani koya. Ia se mani cava e tukuna, ena rairai vakasamataka ga o Josefa ni vakabuketetaki koya e dua tale na tagane. E sega ni vinakata o Josefa me vakaviriki mate se me vakamaduataki e matanalevu. Sa mani nanuma me sereki koya vuni. E rua erau veimusumusuki ena gauna ya e vaka ga rau sa vakamau, qai vinakati na veisere me muduki kina na veimusumusuki.
Ni yadra o Josefa, ena vakavinavinaka sara ga ni sa qai matata vua na ka e yaco vei Meri! E sega ni weletaka na ivakasala ni agilosi, e kauti Meri sara ina nona vale. Ni vakayacori qori e matanalevu, sa vaka ga na vakamau qai vakaraitaki kina ni rau sa vakawati o Josefa kei Meri. Ia a sega ni veiyacovi kei Meri o Josefa ena gauna a buketetaki Jisu voli kina.
Oti e vica na vula, erau vakavakarau o Josefa kei Meri sa bukete levu tu ena gauna ya me rau biuta nodrau koro o Nasareci. Me rau lako i vei ni sa voleka tu ni sucu o Meri?


text:
O na Muria e Lomamu na ka e Volai?
“Na ka kece. . . e volai tale ga me ivakasala vei keda eda bula donuya na icavacava ni veika vakavuravura.”—1 KOR. 10:11.
1, 2. Na cava meda veivosakitaka kina na ka ratou cakava na tui e Juta?
KE O raica e dua e sisi qai lutu e gaunisala, macala ga ni o na qaqarauni ni o muri koya tiko. Nida vakasamataka na nodra cala eso tale, ena uqeti keda meda qaqarauni. E va tale ga qori noda bula vakayalo. Eda na vuli ena nodra cala eso tale, okati kina o ira na volatukutukutaki ena iVolatabu.
2 E vulici ena ulutaga sa oti e va na tui e Juta, ratou qaravi Jiova ena lomadratou taucoko. Ia e ratou cakava eso na cala bibi. Na cava eda vulica kina? Eda na qaqarauni vakacava? Nida vakasamataka vakatitobu na ka ratou cakava ena yaga kina vei keda na ka e volai ena iVolatabu.—Wilika Roma 15:4.
VEIVAKALEQAI NA NUITAKI NI VUKU VAKATAMATA
3-5. (a) E qaravi Jiova mai vu ni lomana o Esa, ia na cava e qai cakava? (b) Na cava e rairai vakavuna nona nuitaki ira na tamata o Esa ni via kabai Juta o Pasa?
3 Meda veivosakitaki Esa mada kei na sala e veisautaka kina nona bula na Vosa ni Kalou. A nuitaki Jiova o Esa nira kabai Juta na duanamilioni na kai Iciopea. Ia a sega ni 2 Vei. 16:1-3) E muri e nuitaka ga o Esa nona vuku qai vaqumi Tui Penietati mai Siria me ravuti Pasa. Vakacava e yaga na ka e cakava o Esa? E tukuni ena iVolatabu “ni rogoca ga qori o Pasa” e “cegu sara nona tarai Rama tiko, e mudu tale ga na nona cakacaka.” (2 Vei. 16:5) Nida vakasamataka, e yaga toka na sasaga i Esa!nuitaki Jiova ni kabai Rama o Tui Pasa mai Isireli, ni a toka ena yalayala kei Juta o Rama. (
4 Ia e raica vakacava o Jiova na ka e cakava o Esa? E talai Ananai me vunauci Esa ni a sega ni nuitaki Jiova. (Wilika 2 Veigauna 16:7-9.) E kaya o Ananai: “Me tekivu qo oni na valuti tiko ga.” Io, sa gole o Pasa, ia e valuti tiko ga o Esa kei ira na nona tamata ena gauna kece e veiliutaki kina.
5 Eda veivosakitaka mai ena ulutaga sa oti ni dikeva na Kalou na loma i Esa, e kila ni taucoko na lomana vua. (1 Tui 15:14) Ena rai i Jiova, e vinaka na sokalou i Esa, e yacova na ivakatagedegede vakalou. Ia ena sotava mada ga na ca ni nona vakatulewa. Na cava e vakavuna me nuitaki koya ga o Esa kei Penietati, sega ni o Jiova? De dua a nanuma ni na yaga cake me nuitaka nodra veitokoni na veimatanitu se nodra mataivalu ni vakatauvatani kei na nona veivuke na Kalou. A rairai muria na ivakasala cala.
6. Na cava eda vulica ena cala i Esa? Vakamacalataka.
6 Vakacava e rawa ni uqeti keda na italanoa kei Esa meda dikeva na ka eda dau cakava? E dau rawarawa meda nuitaki Jiova nida sotava e dua na ituvaki ena rairai dredre meda vosota. Ia vakacava ni basika e veisiga eso na ituvaki e rairai sega ni dredre sara? Eda dau muria na rai vakatamata meda walia ga vakataki keda? Se da nuitaka na sala i Jiova nida rai ena ivakavuvuli vakaivolatabu da qai muria sara? Kena ivakaraitaki, ena so na gauna era na rairai tusaqati iko nomu vuvale ni o tiko ena soqoni se soqo lelevu. O na kerea nona veidusimaki o Jiova, me vukei iko tale ga mo vakatulewa vinaka. Vakacava ke o cegu mai na cakacaka, qai dredre mo kunea tale e dua. Ni o veitalanoa kei na boso se itaukei ni cakacaka, vakacava o na tukuna vua ni o na sega ni via calata na soqoni e veimacawa? E duidui na keda ituvaki, ia meda muria mada ga na ka e tukuna na daunisame: “Tataunaka na nomu sala vei Jiova, vakararavi vua, ena qai yavala ena vukumu o koya.”—Same 37:5.
KA E RAWA NI YACO NIDA VAKAILALA CA
7, 8. Na cala cava e cakava o Josafati? Cava e yaco kina? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
7 Vakacava na luve i Esa o Josafati? E laurai vua e levu na itovo vinaka. Levu tale ga na ka vinaka e cakava o Josafati ni nuitaka na Kalou. Ia a vakatulewa cala tale ga. Kena ivakaraitaki, e bukia na isema ni vakawati kei na tui ca o Eapi ena matanitu ena vualiku. A vakasalataki koya tale ga na parofita o Maikaia, ia e tokoni Eapi mera valuti na kai Asiria. A voleka sara ni mate o Josafati ena veiraravui qori. Oti e mani lesu i Jerusalemi. (2 Vei. 18:1-32) E tarogi koya sara na parofita o Jeu: “Vakaevei, e dodonu moni vukei ira na dau caka ca, moni lomani ira na cati Jiova?”—Wilika 2 Veigauna 19:1-3.
8 Vakacava sa na vuli o Josafati? E via vakamarautaki Jiova dina, ia e veitokani tiko ga kei Eapi, sega tale ga ni 2 Vei. 20:35-37.muria na ivakasala i Jeu. E bukia tale e dua na isema ni veitokani kei na meca ni Kalou, na luvei Eapi, na tui ca o Esaia. Rau ta waqa o Josafati kei Esaia, ia e qai voca nodrau waqa, e seva kina na nodrau inaki.—
9. Ena rawa ni vakaleqa vakacava noda bula na vakailala ca?
9 Nida wilika na italanoa kei Josafati, e dodonu me uqeti keda meda dikeva noda bula. Ena sala cava? Ni dikevi na ka kece me baleti Josafati, eda rawa ni kaya ni tui vinaka. E cakava na ka e dodonu qai “vaqarai Jiova ena lomana taucoko.” (2 Vei. 22:9) Ia e vakaleqai koya na nona vakailala ca. Nanuma na vosa vakaibalebale qo: “O koya e vakailala kei ira na vuku ena vuku, ia o koya e veitokani kei ira na lialia ena tini ca.” (Vkai. 13:20) Eda na rairai nanuma ni noda vakailala kei ira, ena taleitaki kina na ka dina. Ia nona vakailala ca o Josafati kei Eapi e voleka sara kina ni mate. Ena veivakaleqai tale ga na noda veimaliwai tiko kei ira na sega ni qaravi Jiova.
10. (a) Na cava eda vulica me baleta na vakawati ena italanoa kei Josafati? (b) Cava meda nanuma tiko nida temaki meda vakailala ca?
10 Na cava eda vulica ena italanoa kei Josafati? Ena rairai domona e dua na lotu vaKarisito e dua e sega ni lomani Jiova, ni nanuma ni sega ni tiko ena ivavakoso e dua e veiganiti me watina. Se ra vakasaurarataka e dua na tacida o ira na wekana sega ni tiko ena dina me vakawati ‘de qai bera.’ Eso tale era na rairai vakataki koya e dua na tacida yalewa ni tukuna: “Eda vinakata meda lomani, meda veitokani tale ga.” Na cava me cakava na lotu vaKarisito ena ituvaki kece qori? Ena yaga nida vakasamataka vakatitobu na ka e yaco vei Josafati. E dau qara na veidusimaki ni Kalou. (2 Vei. 18:4-6) Ia na cava e yaco ni vakailala kei Eapi na turaga e sega ni lomani Jiova? A dodonu me kila o Josafati ni o Jiova e dau vakaraici ira e taucoko na lomadra vua. Nikua tale ga, e ‘veiraiyaki tiko e vuravura taucoko’ na Kalou, e tu vakarau me “vakaraitaka na nona kaukaua” ena vukuda. (2 Vei. 16:9) E kila vinaka o Jiova na keda ituvaki, e lomani keda tale ga. Vakacava o vakabauta ni na vakaceguya na Kalou na noda dau vinakata meda lomani, meda veitokani tale ga? Mo nuidei ni na cakava qori ena dua na gauna!
ME KUA NI VIAVIALEVU NA LOMADA
11, 12. (a) E vakaraitaka vakacava o Esekaia na ka e tu e lomana? (b) Na cava e sega ni cudruvi Esekaia kina na Kalou?
11 Na veika eda vulica vei Esekaia e okati kina na ivakarau ni lomada. Ni dau dikeva na lomada o Jiova, dua na gauna a vakatakila na ka e tu ena loma i Esekaia. (Wilika 2 Veigauna 32:31.) Ni tauvimate bibi o Esekaia, a tukuna vua na Kalou na ivakatakilakila ni na bula, oya na kena suka i muri na iyaloyalo. E mani talai ira nodra mata na turaga ni Papiloni mera vaqaqa na ivakatakilakila qori. (2 Tui 20:8-13; 2 Vei. 32:24) Ni “biuti koya” na Kalou me tu taudua ga, e vakatakila o Esekaia na ka e tu e lomana ni vakaraitaka vei ira na kai Papiloni na “nona valeniyau taucoko.” Nona cakacaka vakalialia e kilai kina “na ka kece e tu e lomana.”
12 E sega ni tukuna na iVolatabu na vuna e sa lai viavialevu kina o Esekaia. De rairai vakavuna nona vakadrukai ira na Asiria se nona vakabulai koya vakacakamana na Kalou. Se na ‘levu ni nona iyau kei na nona rogo vakalevu.’ Ena nona viavialevu, a “sega ni vakavinavinakataka o Esekaia na ka vinaka e caka vua.” E rarawataki dina! Macala ga ni rawa ni tukuna o Esekaia vua na Kalou ni dau qaravi koya mai lomana taucoko, ia a vakararawataki Jiova tale ga ena dua na gauna. E muri e “vakamalumalumutaki koya,” e sega kina ni sotava kei ira nona tamata na cudru ni Kalou.—2 Vei. 32:25-27; Same 138:6.
13, 14. (a) Gauna cava ena rairai ‘biuti keda taudua’ o Jiova me ‘vakatovolei’ keda? (b) Na cava meda cakava nida vakacaucautaki?
13 Ena yaga vakacava noda wilika kei na noda vakasamataka vakatitobu na italanoa kei Esekaia? E qai laurai nona viavialevu ni oti nona vakadrukai Senakaripi o Jiova kei na nona vakabulai vakacakamana o Esekaia ena kena mate. Ke o dau qarava vinaka nomu itavi, e rawa ni ‘biuti iko taudua’ o Jiova me ‘vakatovolei’ kina na ka e tu e lomamu. Kena ivakaraitaki, ena rairai sasaga e dua na tacida tagane me vakarautaka vinaka nona ivunau. Levu era na vakacaucautaki koya ena totoka ni nona itavi. Ia na cava ena cakava?
14 Nida vakacaucautaki, eda na muria na ka e tukuna o Jisu: “Ni dou sa cakava na ka kece e lesi vei kemudou, mo dou qai kaya: ‘Keitou dauveiqaravi tawayaga. Na ka keitou cakava e dodonu ga me keitou cakava.’ ” (Luke 17:10) Eda rawa ni vuli ena ivakaraitaki i Esekaia. E laurai nona viavialevu ni a “sega ni vakavinavinakataka . . . na ka vinaka e caka vua.” Nida vakasamataka vakatitobu na levu ni ka e cakava ena vukuda na Kalou, eda na qarauna kina na itovo e cata o koya. Me laurai ena ka eda tukuna nida vakavinavinakataki Jiova. E vakarautaka na iVolatabu kei na yalona tabu me tokoni ira na nona tamata.
VAKASAMA VINAKA NIDA VAKATULEWA
15, 16. Na cava e sega ni taqomaki kina o Josaia?
15 Na cava eda vulica ena ka e yaco vei Tui Josaia? Meda dikeva mada se cava e 2 Veigauna 35:20-22.) E gole o Josaia “me valuti” Tui Niko e Ijipita, ia sa tukuna vei Josaia o Tui Niko ni rau sega ni veileqaleqati. Na iVolatabu tale ga e tukuna ni ka e cavuta qori o Niko e “cavuta na gusu ni Kalou.” Ia na cava e gole ga kina o Josaia me vala? E sega ni tukuni ena iVolatabu.vakavuna nona druka kei nona mate. (Wilika
16 Ena kila vakacava o Josaia ni vu vakalou na vosa i Niko? A rawa sara ga ni tarogi Jeremaia e dua na parofita yalodina. (2 Vei. 35:23, 25) E sega ni tukuni ena iVolatabu ni a cakava qori. Kena ikuri, a gole o Niko e Kakimisi me valuta “e dua tani na mataqali,” sega ni vala kei Jerusalemi. A sega tale ga ni okati ena ivalu qo na yaca ni Kalou, ni a sega ni vakalialiai Jiova se o ira na tamata i Niko. A vakatulewa cala o Josaia me valuti Niko. Na cava eda vulica e ke? Nida sotava e dua na ituvaki dredre, meda qara mada ga na rai i Jiova me baleta na tikina qori.
17. Nida sotava e dua na leqa, eda na qarauna vakacava meda kua ni vakatotomuri Josaia?
17 Ni basika na leqa, meda qara na ivakavuvuli vakaivolatabu e tiko kina na kena iwali da qai muria sara. Ena so na gauna, de dua eda na via tarogi ira na qase. Eda na rairai vakasamataka na ka eda kila me baleta na ituvaki qori, de dua eda na vakekeli tale ga ena noda ivola. E tiko eso tale na ivakavuvuli vakaivolatabu meda kauaitaka, era rawa ni vukei keda kina na qase. Kena ivakaraitaki, ena kila e dua na tacida yalewa ni nona itavi me vunautaka na itukutuku vinaka. (Caka. 4:20) Ia vakacava ke nanuma me lako ena cakacaka vakavunau ena dua na siga, ia e vinakata o watina me tiko ga e vale. Ni sega ni levu na gauna erau dau vakayagataka, nanuma kina o tagane me rau cakava vata vakaveiwatini eso na ka. De dua ena gole mai na vakasama i yalewa na tikinivolatabu veiganiti, me vaka na noda talairawarawa ina ivakaro ni Kalou kei na noda vakaroti meda veivakatisaipelitaki. (Maciu 28:19, 20; Caka. 5:29) Ia ena vinakati me vakasamataka tale ga nona vakamalumalumu vei watina kei na bibi ni yalorawarawa. (Efeso 5:22-24; Fpai. 4:5) Vakacava e dau tusaqata o watina nona gole ena cakacaka vakavunau, se vinakata ga me rau cakava vata e dua na ka ena siga ga ya? Bibi me veiraurau noda rai nida cakava na loma ni Kalou, meda guta tale ga me vinaka noda lewaeloma.
VEIQARAVI TIKO GA ENA MARAU MAI VU NI LOMAMU
18. Ena yaga vakacava na nomu dikeva na kedratou italanoa na va na tui ena ulutaga qo?
18 Nida sega ni uasivi, de dua eda na cakava tale ga ena so na gauna na cala ratou cakava na va na tui eda veivosakitaka mai. Eda na rairai (1) sega ni nakita noda nuitaka na vuku vakatamata, (2) vakailala ca, (3) viavialevu, se (4) sega ni dikeva e liu na rai ni Kalou nida vakatulewa. Sa bau Kalou yalololoma dina o Jiova me raica na ka eda vinaka kina, me vaka ga e raica vei ratou na va na tui! E raica tale ga na levu ni noda lomani koya, kei na levu ni noda via qaravi koya mai vu ni lomada. E vakarautaka na ivakaraitaki meda qaqarauni kina, meda kua ni cala bibi. Meda vakasamataka mada ga vakatitobu na italanoa vakaivolatabu qori, da qai vakavinavinakataka vei Jiova nona vakarautaka ena vukuda!


text:
Wase 62
Na ivakatakila sa soli yani mai vei Josefa Simici na Parofita, ena bati ni uciwai na Misuri, mai Seritoni, Misuri ena 13 ni Okosita, 1831. Era a sota ena siga ko ya na Parofita kei rau na nona ivukevuke ka ra lako tiko mai Inidipenideni ki Katiladi, kei ira na italatala qase era lako tiko ki na vanua ko Saioni, era sa veimarautaki oti qai vakatakilai vua na veika oqo.
1–3, Sa volai mai lomalagi na nomudou ivakadinadina; 4–9, Me ra lako ka vunau yani na italatala qase ena sala era sa digia, me vaka na vakatulewa kei na veivakauqeti ni Yalo.
1 Dou vakatudaliga ka vakarorogo mai na italatala qase ni noqu lotu, sa kaya na Turaga na nomudou Kalou, io ko Jisu Karisito na nomudou adautataro, sa kila ko koya na malumalumu ni tamata, kei na sala me bvukei ira kina era sa ctemaki.
2 Ia na mataqu sa wanonovi ira vakaidina tiko na noqu tamata era sa bera ni lako ki na vanua ko Saioni; o koya sa bera ni vakacavari kina na nomudou itavi.
3 Ia dou sa kalougata koi kemudou, ni sa avolai mai lomalagi na nomudou bivakadinadina me ra dikeva na agilosi; io era sa rekitaki kemudou ka sa vosoti na nomudou civalavala ca.
4 Mo dou ia tiko ga yani ena nomudou ilakolako. Ia mo dou la’ki soqoni vata ki na vanua ko aSaioni; io me vakayacori na nomudou soqoni ka mo dou vakavinavinaka vata ka cabora na sakaramede vei Koya sa Cecere Sara.
5 Mo dou qai lesu ka vunau voli, io mo dou qai lewa, mo dou lako vata yani se lakolako yarua, sa vakatau ga vei kemudou; ia mo dou yalodina tiko ga ka avunautaka yani na itukutuku rekitaki vei ira na lewei vuravura, se vei ira na tamata ivalavala ca.
6 Raica koi Au na Turaga, au sa soqoni kemudou vata mai me vakayacori kina na vosa ni yalayala, ia ko koya sa yalodina tiko ga vei kemudou, ena maroroi me ra la’ki marau vata ena vanua ko Misuri. Ia koi Au na Turaga au sa yalataka vakaidina na veika oqo vei ira na tamata yalododonu, ka’u sega ni dau alasu.
7 Ia, koi Au na Turaga au na vakatara, kevaka dou gadreva mo dou vodo ena ose, se vodo ena meuli se ena qiqi, ka dou na vakalougatataki kina, io kevaka dou sa avakavinavinakataka ena yalodina vua na liga ni Turaga na veika kecega sa soli vei kemudou.
8 Raica sa tukuni vei kemudou na ivakaro oqo, ia sa vakatau ga ki na nomudou vakatulewa kei na veivakauqeti ni Yalo.
9 Au sa solia vei kemudou na amatanitu. Raica au na btiko ga kei ira sa yalododonu me tawamudu. Io ena yaco vakakina. Emeni.


text:
Author: Atu Kurumudu
Page: 5
Dau vakavudua tu me vakilai na uca bi ena veimatanitu ena Gulf. Ia ena macawa oqo , e vakilai saraga na bi ni uca e United Arab Emirates ka luvu saraga na vei tolo ni gaunisala kei na so nai tikotiko. Mai Fujairah e tukuni ni levu cake na uca e tau ena loma ni […]
Ratou mai leqa e 4 na lewenivanua kara mavoa e 60 ena dua na uneune kaukauwa ka kuretaka na vualiku kei Philippines ena Vukelulu. Na vatu lelevu mai delana e Bauko, Philippines, Jiulai 27. Koto na kena kaukauwa ena 7.0-magnitude ena i tukutuku mai na US Geological Survey (USGS). Yavala na yanuyanu o Luzon. Oqo […]
Butakoci na i yau talei nei dua na dau vunau rogo o Lamor Whitehead yabaki 44, ka rauta ni 1 na milioni na dola na kena i sau vakailavo mai New York. Curuma yani na valenilotu na daubutako qo vata kei na dakai ni bera ni vakayacora na lomana ena gauna ni lotu e valenilotu […]
Era sa tekivu vakaiyaragi taki ira na ovisa mai Japani ena nodra i vukivuki na maqe ka nira sa veivakamavoataki tiko ena gauna oqo. Ena vica na macawa sa oti , lewe 42 na lewe ni vanua ena koro levu o Yamaguchi era mavoa ena nodra i tovo na ilala maqe. Oka talega vei ira […]
Dua na Sigatabu teleitaki vei Jason Ryan ena itukutuku e ciqoma. Cakacaka tu mai vakabalavu ena itutu ni vukevuke ni dauniveivakatavulici timi ni Crusaders na turaga oqo ni bera ni mai soli vua na itutu ni dauniveivakatavulici ni iyatu e liu ni All Blacks. Kacivaki na yacai Ryan ena tutu oqo ka sa mai vakasakei […]
Vica na veisau ena timi ni All Blacks ena vakavakarau kina Rugby Championship , ka dei tikoga ena i tutu ni coach o Ian Foster. Rau kacivi lesu tale kina timi o Ethan De Groot kei Shannon Frizell.Vakadeitaki koya talega ena i tutu ni kavetani o Sam Cane. Ratou na vuka tiko ki Sauca Aferika ena […]
E sa mai taura na i cocovi ni Oceania Rugby Women’s Championship na noda mata timi ni Viti ena vakatagedegede vei ira na goneyalewa ena sotasota ni qito rakavi, ena nodrau a mai sota tiko kei na mata timi ni Samoa . Photo: Fiji Rugby Ena nodrau mai sota na mata timi […]
Sega ni vakatao taki Sue Curran na yabaki ni bula e tiko kina ena nona vakavakarau kina sotasota levu ni Commonwealth Games. Marama oqo sa yabaki 75, ka qase daudua me mata-taki Niusiladi ki Birmingham. Ena vakaitavi tiko o Curran ena B2-B3 mixed pairs. stuff.co.nz
Muria na sala vuni nona veisau me lotu vakarisito na qaqa ni sere ka dau rogoca voli . E kaya ni dau tarai koya na titobu kei na bibi ni qaqa ni sere oqo; “Not with gold and silver, You redeemed me with Your love and sacrifice.” Oqo na sere ni vakacacabo se na worship […]
Vola itukutuku taki na Timi ni Ireland ena qito ena bogi ena nodratou qaqa veitaravi ena valataki vanua kei na timi ni All Blacks ena kai 32-22. Qito oqo a vakayacori ena Sky Stadium. Ena veiliutaki nei coach Andy Farrell, ratou liu toka na timi ni Ireland ena imatai ni veimama ena 22-3 ni bera […]