text:
Vei kemuni na veiwekani moni wilika ni vakasamataka vakamalua, kua ni totolo na nomuni via coqa ni koni vakaraitaki kemuni ga se cava e tiko e lomamuni; na i naki ne i Vola Vanua, me vakasavasavataka na veika e vakalolomataki tu kina na noda vanua ka sa oti qo e vitusagavulu na yabaki; na vuni ni leqa me vaqarai, ni bera ni qai vaqarai na kena i wali.
Saturday, April 21, 2012
Tuesday, January 24, 2012
Volavanua 15
Janueri 2012
Au sa vakabula tiko yani ni Yabaki vou. Ni bula vinaka na Turaga na Tui Cakau, na Vuvu ni Vanua o Cakaudrove. Ni bula na Turaga na Tui Yacata kei kemudou na masi ni vanua. Ni bula vinka na Turaga na Talatala ni Tabacakacaka o Yacata, Tuirara Levu kei kemudou na qase ni lotu, kemudou na vakailesilesi ni matanitu, turaga, marama, na i taba gone, kei kemuni na gone lewe ni yavusa o Yacata.
Sa mai yabaki dua na buli ni Turaga Tui Yacata, dina beka ni da sega ni duavata kece kina. Ena noda dui dodonu vakatamatayadua (tabu yani) eso era sa biuta ena sala vakalawa ka oqori na noda dui dodonu. “ia ena qai yati ga mai na colo e kaya edua nai vosavosa vakaviti” na ka kece ena vakaitinitini.
Talanoa Rogo Eso.
Sa levu nai talanoa rogo vukavuka tu ka sega ni matata vei ira e levu na lewe ni Yavusa. Dua me baleta na Lisitaki ni qoliqoli mai Yacata ka sa muria mai na kena sa tuki na Bikini e loloma ka sa tarai kina na i qoliqoli. Sa tekivu na wavu mai Nasinu ka sa na tarava tale na vakatitobutaki ni sala ni waqa me baleti ira na waqa ni sara vanua. Au sega ni kaya ni ca na Bikini se ca na Wavu. Sa na yaco mai na kena gauna me toso mai kina na veivatorocaketaki vaka oqo.
Veivakatorocaketaki
Eda na sega ni tarova na veivatorocaketaki. I’a na ka e bibi na kena raici vaka-Ratu Sukuna. Kena i balebale-Rai Yawa, Vakatitobu. Na cava ena kauta mai na veika oqo? Vakarau ni bula ni tamata na i Yau bul. Na Baravi na i Qoliqoli se noda i kanakana.
• Era na kunea na tubu cake ena vei ka vinaka se lutu sobu mai na i vakatagede eda sa toka kina nikua?
• Ocei ena vakatoroicaketaki?
• Sa matata tu ga ni okoya ena nona na uro ni veivatorocaketaki, na i taukei ni bisinisi. Ena taura rawa na milioni na nona tubu ka lavo cava e qai noda?
Na i karua ni uciwai levu duadua mai PNG na Fly River ka kena i matai ena vuravura me levu duadua na wai e solia tiko ki wasawasa. I’a ena ulu ni uciwai levu qo era davodavo tu kina na kabani ni Keli Vatu Talei, na kabani ni Ta Kau. Na nodra benu kece e sova ki uciwai era gunu tiko kina e dua na i wase levu ni lewe ni vanua dravudravua. Era kudruvaka ni sega ga ni dua na veisau me caka. E toso ga na bisinisi me rawa tubu, veitalia na leqa ni qoliqoi se yau bula. Me rawa ga na tubu ni bisinisi. Oqori o vuravura nikua ena draki ni bisinisi.
Erau duidui na vosa e rua oqo. Na i matai ni vosa ka toka e cake Veivakatorocaketaki e golevi koya na dau ni Bisinisi (self-centred) e solia na nona i lavo me vakayagataki me rawata kina na nona tubu.(Business Focus). E sega ni dua na dau ni bisinisi me vinakata me lusi. Era vinakata kecega me tubu i’a me tubu vinaka. Se sala cava era cakava me rawa ga kina na tubu vinaka?
Veivakasaututaki
Nai Vola Tabu e dusia na nodra i yau na vutuniyau ena golevi kemudou. I’a na kena sala me kilai.
E levu na loya lelevu era tu oqo e Ositerelia kei NZ era kila ni veivosaki kei ira na i taukei ni bisinisi ena ka e dodonu me gole vei ira ka vakaleqai na nodra bula, se yau bula ena veivakatorocaketaki ni Bisinisi. O ira era kila na (Values) talei se bibi ni ka e yali se vakacacani mai na cicivaki ni dua na Bisinisi.
E sega kina ni dodonu me levu na ka me rawata na dau ni Bisinisi ka qai sega ni dua na ka e solia lesu me bau bonota na veika sa na yali yani vakadua mai vei keda. Na dau ni bisinisi vinaka sai koya e wasea vatautauvata me ra nanumi kina na lewe ni Vanua. Me bula na Bisinisi ka Bula na Vanua ka solia ki na vanua na kena i vakayaga ni vei ka sa yali vakadua.
Na Cava Soti e Sa Na Yali Mai Vei Keda?
• Na noda i tov -) ena veisau mai n ai tovo
• Noda i vakarau vakaitaukei - ena veisau mai na i vakarau. Ena yali na veidokai kei na vakarokoroko ni sa tawa na taga.
• Kenai valavala – na i valavala vou ena basika mai - na sere vou kei na meke vou.
• Vakarau ni bula - na gunu ti drau ni moli sa na oti mai, kakana ena veisau mai. Sa na bula mai e dua nai tabatamata vou ka ra na sega ni kila na umaumaki jaina vakasucu ena lolo ni niu.
• Na noda vakabauta - ena malumalumu mai na vakabauta, lala mai na vale ni lotu. Na i vakarau ni Lotu ena veisau mai.
• Na noda veiwekani – e na qiqo mai na veiwekani.
• Noda i vosavosa - ena levu na vosa vou ena basika.
• Noda i yau bula - na vanua kei na kena kawa bula.
• Nodai qoliqoli - yali na ika taga ni yabaki ni sa sokoti vakawasoma na wasawasa.
• Sisi kei na yavu ni Baravi se Bati ni uciwai - yali nai yatu niu mai na noda baravi.
• Yali na ika ni Taga ni Yabaki - na tugadra, na kanace kei na guru mai Nasinu
Na vei ka kece sa na yali oqo era sa na yali vakadua ka sega ni lesu tale mai vei keda. Au vosa tiko qo ni’u sa raica na yali ni vei ka talei kai yau talei ni tamata. Na vei ka e tamata kina na tamata (tabuyani) sa yali. I’a o ira na kena dau ni vakadidigo me baleta na tamata kei na veika e volita era na cakacakataka me wasei vakatautauvata na i yau bula e mai vakabisinisitaki e noda vanua.
E na vanua levu qo ko Ositerelia, keimami sotava kei ira na i taukei ni vanua ni mai keli edua na nodra tiki ni qele ka saumi vei ira na i taukei ni qele na i lavo e dodonu me soli vei ira me i vakayaga ni ka sa yali mai na nodra bula.
“Veika sa yali era sana yali vakadua”
Volitaki Vakatolu o Kaibu
Sa mai volitaki vakatolu o Kaibu. Mai siviyarataki na i qoliqoli ka talaraki na i bulubulu kei na yavu makawa(Sacred Places) ka sega ni dua na kena i vakayaga e soli kina Vanua o Yacata ni nona na i qoliqoli.
“E dodonu me suka vei Yacata na milioni na dola ke vaka eda kila na cava e dodonu me caka ka vagolei vei ira na kena dau me ra cakava”
Waqa Usa Dola
Ko ni dau veiwalitaka na vosa nei Yapai “Waqa Usa Dola”. Ko ni nanuma beka ni lialia o Yapai. E sega ni lialia ka sa qai veisau meda lialia ni da na sarava tu ga na waqa usa dola. Lako mai ka lako sega na ka e noda ni da sega ni kila na cava me da cakava. Sa qai dina kina na i vosavosa ya –“ era sa rai na mataboko, eda sa qai mataboko na rai”. Eda mataboko ni da sega ni raica na sala meda ciqoma kina na ka e dodonu me nona na Vanua.
Sa vakacegu yani o Yapai ka bula tu na nona i vosavosa sa qai noda ga na yacana! Sega ni loma ni Kalou meda vakalolomataki tu ka tawamudu. “Me soli vei Sisa na ka sa nei Sisa, vua na Kalou na ka e nona na Kalou” Solia vei Mila na ka e nei Mila, vei Yacata na ka sa nei Yacata”
Sa dei na yaloqu me’u kaya vei kemuni - ni dodonu me suka vei Yacata na ka e dodonu me nei Yacata. Au sa dusimaka oti na kena gaunisala. Mera qarava na kena dau era sa kila na kena i walewale ena vuravura lelevu ni Bisinisi.
Au a tukuna vei Johnson me kua ni solia na qa ni Pinati vei ira na lewei Yacata. E sega ni ciqoma na noqu vosa ni’u rarawataka na nona vakasausataka na i qoliqoli.
Sa baci mai basika tiko na qa ni Pinati me vaka dou saga tiko na lewe vica me soli kina Vanua. Kua ni kauta mai na nomu lailai kei na nomu lialia me mai lailai ka rairai vakaloloma kina na Vanua. E na ka dou cakava tiko na lewe vica, kua ni kauta mai me kila o vuravura. Maroroya me nomu duadua ga kei na nomu vuvale.
Sa mai rairai vakaloloma o Yacata vei kemuni eso ni mai via siova na cicivaki ni vanua ka sega ni kacivi kemuni na Kalou. I’a mo ni qarauna. “Sega ni ura me damu totolo” E so vei keda sa volitaki Yacata me rawata kina kena qa ni Pinati. Ni kua ni yalowai ena qa ni Pinati. E sega ni kaya na i Vola Tabu me keda na qa ni Pinati. Na lewe ni Pinati meda wasea vakatautauvata.
Baravi Totoka kei na Waitui
Na totoka ni noda baravi kei na i qoliqoli eda sega ni kila na kena (Values). Oqori na ka era taleitaka mai na Sara Vanua. Rawa meda wasea vata kei ira na Totoka qori me ra mai sisili kina ka gade voli kina. I’a me ra solia na kena i vakayaga kina Vanua.
Kemuni na wekaqu sa totoka na i sau lalai ko ni sataura toka qori. I’o e rawa me levu cake me veiganiti kei na gauna qo. Io e vagauna na ka kecega. Ena sega ni sa i koyakoya tikoga. Ena veisau mai vakamalua. I’a ni bera na veisau me sa dei na veika e dodnu me suka kina Vanua.
Na Veiyalayalati
Sa yaga me vaqarai e dua e kena dau ni vakasala vakalawa me veivakasalataki ena gauna oqo ka tu vei ira na kena kila mera qarava. Me dua na veiyalayalati ena kena vakayagataki na i qoliqoli baravi me i gadigadi ni SaraVanua. Me lesu kina Vanua ka vakaisosomitaki na veika sa mai yalivakadua vei keda. Ni bera ni mai veisau tale na i taukei ni yanuyanu, de yaga me sa qaravi me vadeitaki tu. Me lewa tudei ni sa vakayagataki nai qoliqoli nei Yacata ka sa mai yali e levu na i yau talei kei Yacata me vaka sa toqai toka mai cake.
Me’u tinia: me da yadrava na vei ka esa bau vo toka. Me da maroroya ka vola me kua ni yali. Me vakatavuvulitaka vei ira na luveda me ra kilai ira kei na wekadra. Vanuinui vinaka ni na yabaki vinaka me da bolei ena veika dredre ka me da tamata qaqa kina mai muri. Nomuni dau veiqaravi - VolaVanua.
Friday, December 9, 2011
VOLA VANUA 14
Monday, October 31, 2011
Vola vanua wase 13
- Era sa mai marau tu na luvei Yacata ena gauna oqo, ena nona veivakalougatataki na Kalou, ni kua ni guilecavi koya e solia tiko na veisaututaki oqo.
- Era sa mai vuka ena waqavuka e na i sau lailai sara era sa mai tauri lavo ena veimacawa, sega ni saumi na i vodovodo ni la’ki cakacaka - oqori na Kalou
Wednesday, September 21, 2011
Wase 12
- Vanuaso, Gau (Lomaiviti)
- Dau ni Moala (Moala, Lau)
- Vanuavatu (Lau)
- Narocivo (Nayau, Lau)
- Mago (Lau)
- Vanuabalavu (Lau).


c: text/html

text:
O Cei na Yacadra e Volai ena “iVola ni Bula”?
Me Download
Kena iSau Vakaivolatabu
“Na ivola ni bula,” e kilai tale ga me “ivolavivigi ni bula” se “ivola ni ivakananumi,” e volai kina na yacadra era vakanuinui tu mera rawata na bula tawamudu. (Vakatakila 3:5; 20:12; Malakai 3:16) E vakadeitaka na Kalou na yaca qori ena nodra yalodina ni talairawarawa vua.
E sega ni guilecavi ira na nona dauveiqaravi yalodina na Kalou, e vaka sara ga e vola tiko na yacadra ena ivola, mai na “ivakatekivu kei vuravura.” (Vakatakila 17:8) Na imatai ni tamata yalodina e rairai volai na yacana ena ivola ni bula o Epeli. (Iperiu 11:4) E sega ni volai ga me rawa na yaca, ia na vola ni bula e vakaraitaka ni o Jiova e Kalou dauloloma e “kilai ira na nona tamata.”
E rawa ni boko na yaca ena “ivola ni bula”?
Io. E kaya na Kalou me baleti ira na Isireli talaidredre ena gauna vakaivolatabu: “O koya ga e valavala ca vei au, au na bokoci koya laivi mai na noqu ivola.” (Lako Yani 32:33) Ia ke da yalodina tiko ga, eda na volai tiko ga ena “ivola ni bula.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Na Cava au Tavalaki au Kina?
Na cava na ibalebale ni nona tavalaki koya e dua?
Na cava era cakava kina qori eso?
Ke o dau cakava, o na walia vakacava?
Vakatarogi
Taro mo vakasamataka
Noqu ivola ni tikinivolatabu
Na cava na ibalebale ni nona tavalaki koya e dua?
Qo na nona vakamavoataki koya ga e dua ni vakayagataka na isele gata. Qo e dua na kena iwalewale. E tiko tale eso na iwalewale me vaka na nona vakamai koya, yacaraka, se mokulaka na yagona. Na ulutaga qo e vakatabakidua ga ena nona tavalaki koya e dua, na kena ivakavuvuli e vauca eso tale na iwalewale.
Kilakila mada: Dina se Lasu.
O ira ga na goneyalewa era dau tavalaka na yagodra.
O koya e tavalaka na yagona e beca na ivakaro ni iVolatabu ena Vunau ni Soro 19:28, e kaya: “Ni kua ni tavalaka na yagomuni.”
Kena isau:
Lasu. Dau matau vei ira na goneyalewa mera tavalaka na yagodra, ia eso tale ga na cauravou era dau tavalaki ira se vakamavoataki ira nira muria eso tale na iwalewale.
Lasu. Na ka e tukuni ena Vunau ni Soro 19:28 e dusia na ivakarau butobuto ena gauna makawa, e sega ni dusia na tikina e vakamacalataki ena ulutaga qo. Io, e tiko gona na vuna vinaka e sega ni vinakata kina na Dauveibuli dauloloma meda vakamavoataki keda ga.
—1 Korinica 6:12; 2 Korinica 7:1; 1 Joni 4:8.
Na cava era cakava kina qori eso?
Kilakila mada: Na iyatuvosa cava o nanuma ni donu?
Era tavalaki ira eso . . .
mera vosota kina na nodra rarawa.
nira via vakamatei ira ga.
Kena isau: A. Levu era tavalaki ira era sega ni via mate. Era via vakaceguya ga na nodra yalolailai.
Rogoca mada na ka era tukuna eso na itabagone me baleta na nodra tavalaki ira.
E kaya o Celia, sa yabaki 20: “E vakacegui au sara ga.”
E kaya o Tamara, sa yabaki 16: “E vaka me noqu icegucegu. E vinaka me mosi na yagoqu, me kua ga ni mosi na yaloqu.”
E kaya o Carrie, sa yabaki 18: “Au sega ni vinakata meu rarawa. Niu tavalaki au e vakaseavutaka na noqu rarawa, au qai vakila ga na mosi ni yagoqu.”
E kaya o Jerrine, sa yabaki 17: “Na gauna kece au tavalaki au kina, e vaka ga meu sega ni vakila na ka e yaco wavokiti au tiko, au guilecava vakadua na noqu leqa. Au ciqoma na veisau.”
Ke o dau cakava, o na walia vakacava?
E dua na kena iwali vinaka, mo masu vua na Kalou o Jiova. E kaya na iVolatabu: “Moni biuta vua na nomuni lomaocaoca kece, ni kauaitaki kemuni o koya.”
Vakatutu: Mo masu ga vakalekaleka, o rawa ni tukuna vei Jiova, “Au vinakata moni vukei au.” Toso na gauna, o na qai talaucaka na lomamu vua “na Kalou e dau vakacegui keda ena ka kece.”
Na masu e sega wale ga ni vakacegui iko, o sa veivosaki sara tiko ga kei na Tamamu vakalomalagi, e yalataka: “Au na vukei iko, au na tokoni iko ena ligaqu imatau daudina.”
Era vakacegui e levu e nodra malumalumu mera tavalaki ira nira vosa vua e dua na itubutubu, se dua e qase cake era nuitaka. Rogoca mada qo na ka eratou tukuna e tolu na goneyalewa eratou cakava qori.
Taro mo vakasamataka
Ni o qara veivuke, o cei mo vakaraitaka vua?
Na cava mo tukuna vei Jiova ni o masulaka na tikina qori?
O rawa ni tukuna e rua na iwalewale (e sega ni veivakamavoataki) mo vakayagataka me seavu kina nomu nuiqawaqawa?


text:
LESONI 12
E Rawa Vakacava mo Toro Voleka Vua na Kalou?
1. E rogoca na Kalou na masu kece?
E sureti ira na tamata kece o Jiova mera toro voleka vua ena masu. (Same 65:2) Ia e sega ni rogoca se vakadonuya na masu kece. Kena ivakaraitaki, ena tarovi na nona masu na tagane e dau vakalolomataki watina. (1 Pita 3:7) A sega tale ga ni rogoca na Kalou na nodra masu na Isireli baleta nira sega ni muduka na nodra ivakarau ca. Qori e vakaraitaka me kua ni raici vakamamada na masu. Ia ke dua e cala bibi qai veivutuni dina, ena rogoca na Kalou na nona masu.
2. Meda masu vakacava?
Na masu e tiki ni noda sokalou, e dodonu gona meda masu ga vua na noda Dauveibuli o Jiova. (Maciu 4:10; 6:9) Nida ivalavala ca tale ga, e bibi meda masu ena yaca i Jisu ni a mate ena vuku ni noda ivalavala ca. (Joni 14:6) E sega ni vinakata o Jiova meda cavuta tiko ga na qaqanimasu e wiligusutaki se volai, ia e vinakata meda masu mai vu ni lomada.
E rawa mada ga ni rogoca na noda Dauveibuli na masu lo. (1 Samuela 1:12, 13) E sureti keda meda masu e veigauna, kena ivakaraitaki ena mataka se nida vakarau moce, ena gauna ni kana, se gauna eda sotava kina na leqa.
3. Na cava era dau soqoni vata kina na lotu vaKarisito?
E sega ni rawarawa na noda toro voleka vua na Kalou nida maliwai ira era sega ni vakabauti koya ra qai vakasewasewana na nona yalayala me baleta na bula sautu e vuravura. (2 Timoci 3:1, 4; 2 Pita 3:3, 13) E bibi kina meda dau veivakayaloqaqataki nida veimaliwai kei ira eda vakabauta vata.
Na noda veimaliwai kei ira era lomana na Kalou ena vukei keda meda toro voleka vua. Na nodra soqoni na iVakadinadina i Jiova e vanua vinaka me vakayaloqaqataki kina e dua ena nodra vakabauta eso tale.
4. E rawa vakacava mo toro voleka vua na Kalou?
O rawa ni toro voleka vei Jiova ke o vakasamataka vakatitobu na ka o vulica ena nona Vosa. Vakananuma na ka o rawa ni vulica ena ka e cakava, nona ivakasala, kei na veika e yalataka. Nida masu qai vakasama vakatitobu, eda na rawa ni kila na levu ni nona loloma na Kalou kei na nona vuku.
O na rawa ga ni toro voleka vua na Kalou ke o nuitaki koya, o vakabauti koya tale ga. Ia na vakabauta e vaka e dua na kabula e vinakati me vakani tiko ga. E dodonu mo vakania wasoma se mo vakaukauataka tiko ga na nomu vakabauta ni o railesuva na veika e yavutaki kina.
5. Ena yaga vakacava na nomu toro voleka vua na Kalou?
O Jiova e kauaitaki ira era lomani koya. E rawa ni taqomaki ira mai na veika ena vakaleqa na nodra vakabauta kei na nodra inuinui ni bula tawamudu. (Same 91:1, 2, 7-10) E vakasalataki keda ena veika e rawa ni vakaleqa na noda bula kei na noda marau. E vakavulici keda o Jiova ena ivakarau ni bula vinaka duadua.
VULICA ESO TALE NA KA
POROKARAMU NI VULI IVOLATABU
Vuna mo Vulica Kina na iVolatabu
Na iVolatabu e sa vakacegui ira e milioni e veiyasa i vuravura ena veika era dau lomatarotarotaka tu me baleta na bula. O via vakacegui tale ga ena nomu lomatarotaro?
Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu?
Toro Voleka Vua na Kalou ena Masu
E rogoca na Kalou nomu masu? Me saumi na taro qori, ena vinakati mo kila na ka e kaya na iVolatabu me baleta na masu.


text:
- Fiji Warriors - Jale Koroi, Isireli Temo, Alefoso Yalayalatabua, Viliame Seuseu, Apisai Turukawa, Vereniki Sauturaga, Viliame Veikoso, Samuela Anisi, Keveriele Bulivorovoro, Sikeli Donu, Mosese Vasuitoga, Rupeni Nasiga, Sailasa Rabonaqica, Aca Ratuva, Wate Vocevoce, Sakiusa Matadigo, Timoci Vakadranu, Aporosa Vata, Waisale Vatuvoka, Waisea Luveniyali, Jonetani Ralulu, Vuniani Ratu, Josefa Satini, Saula Radidi, Epeli Vuicuvu, Patrick Osborne, Nacanieli Nabobo, Timoci Nagusuca, Vilitati Vereimi, and Iliesa Keresoni;
- Fiji Barbarians - Sikeli Gavidi, Sakeo Latianara, Warui Aritema, Tiko Matawalu, Sisari Tagivakatini, Aseri Buli, Eseroma Cakacaka, Mosese Fatiaki, Filipe Kuruvoli, Joeli Lutumailagi, Alusio Nailiko, Samu Bola, Mitieli Cama, Aminiasi Nava, Kolinio Vasu, Aca Bibi, Josefa Nagatalevu, Kelemedi Bola, Nemia Kanatale, Aminiasi Bosenawai, Ravai Fatiaki, Tikiko Uluiviti, Timoci Mule, Masi Naoma, Ropate Ratu, Alusio Buto, Eneri Kuru, Vima Tuidraki, Apisalome Waqabaca and Simeli Koniferedi.
This blog looks at promoting Suva, the capital of Fiji, as a tourist destination. It contains information on what is happening in and around Suva. It also posts commercial and sponsored advertisements for merchants and traders from Fiji and overseas, which are targetted at our wider readership base.


text:
Wednesday, May 7, 2008
VAKARUKU NI IVI
FIJIAN VERSION: VAKARUKU NI IVI
E dau cavu ki na vale e sega soti ni caka vinaka ena kena delavuvu, ka dau turu ena gauna ni tau ni uca.
ENGLISH VERSION: LIKE BEING UNDER THE IVI TREE (TAHITIAN CHEST-NUT)
Said of a house, the roof of which is badly constructed and leaks. The ivi tree has large leaves and looks like a good tree to provide shelter from the rain, but the rain drips through very quickly.
Posted by Fijituwawa News at 3:55 AM No comments:
Friday, November 9, 2007
VOSAVOSA VAKA-VITI
Oqo e so na i Vosavosa Vaka-Viti e kumuni rawa mai ka nuitaka ni ko ni na marautaka na vakawilika ka veiwasei taka yani me ra kila na luveda kei ira na i tabagone. Vinaka vakalevu.
Maca na wai ka koto na qere
Ni sa oti na soqo se marau, sa qai yaco na leqa ni sa oti na ka e da dau maroroya tu. E dau i vakarau tudei vei keda na i taukei na veisisivi me o cei ena levu taudua na ka e vakarautaka ena gauna ni veisolevuti. E da dau solia taucoko na noda maqosa veitalia me da qai lai leqa e muri ni sa oti na soqo se marau.
Makutu i vale tani
E so era dau makutu i vale ni tani se koro tani ka sega ni vaka kina ena nodra dui vale se koro. E so era dau vakaraitaka na nodra maqosa me vinaka vei ira na tani ia e ra dau sakuca se vucesa mai nodratou vale se koro.
E so era dau makutu i vale ni tani se koro tani ka sega ni vaka kina ena nodra dui vale se koro. E so era dau vakaraitaka na nodra maqosa me vinaka vei ira na tani ia e ra dau sakuca se vucesa mai nodratou vale se koro.
E na qai vakuri tale yani...Fijituwawa Research Team
Posted by Fijituwawa News at 3:07 PM No comments:
VOSAVOSA VAKA-VITI
Oqo tale na i kuri ni Vosavosa-Vakaviti. Nuitaki ni ko ni na taleitaka tiko na vakawilika na kedra i balebale.
E da mata vata ga, eda dui tobutobu se nubunubu
E da tamata vata ga ia e duidui na lomada kei na veika eda dui vinakata. E dau tau tale ga na i vosavosa oqo vei ira e da nauma ni tautauvata na i tovo ni yaloda, ia ni sa dede na tiko e da qai raica ni levu na noda duidui e na veika eda gadreva.
E da sa mai tarai Burotukula sara
E da sa mai yacova sara na vanua e da tatadrataka tu mai. O Burotukula na yanuyanu ni tadra ka dau talanoataki vei ira na tukada ni ciri volekati Matuku ka ra levu kina na marama kei na goneyalewa rairai totoka. Ni rawati e dua na ka e dau tatadrataki tu mai vakabalavu se kune e dua na ka e dau kunekune dredre, e dau vakayagataki kina na i vosavosa oqo.
Ena qai kuri tale yani....Fijituwawa.com Research Team
Posted by Fijituwawa News at 3:57 AM No comments:
VOSAVOSA VAKA-VITI
Oqo e so nai Vosavosa-Vakaviti e dau kilai raraba tu vei keda na i Taukei mai Viti. E da dau kila ni dau vakayagataki vakalevu na veivosavosa oqo ena i vola ni talanoa ka dau lagati talega ena sere me vakamacalataki kina na kedrai balebale. Nuitaki ni ko ni na marautaka na kedra sa mai vakamatatataki sara to oqo e na Fijituwawa.com
Au sa ciciva oti na cere
Na i vosavosa e dau cavuti ni cakacaka taki oti e dua na ka dredre ena dua na gauna balavu. E ra dau cavuta vakawasoma o ira e ra qase cake vei keda se ko ira era sa cakava oti na veika dredre ka ra kila na kena dredre ni rawati e dua na ka. E dau tukuni vei ira e ra se qai tovoleya vakadua ka dau caka me vakayaloqaqataki ira me ra rawata tale ga.
Baca kuita
Vakayagataka na ka e taleitaka me vakagarogaroi kina e dua na tamata. E dau vakayagataki vakalevu na baca kuita vei ira na ika, baleta ni dau yavavala e loma ni wai ka sega ni toka vakamalua. E ra dau totolo sara na nodra ciqoma na ika na baca ka ra mani coko sara kina. E vaka kina o ira e ra sega ni dau yalomatua me ra dau vakarogoca nai vakasala mai vale, ka ra dau lai coko ena nodrai vakavuvuli na tani ka mani yaco vei ira e muri na leqa.
Vakayagataka na ka e taleitaka me vakagarogaroi kina e dua na tamata. E dau vakayagataki vakalevu na baca kuita vei ira na ika, baleta ni dau yavavala e loma ni wai ka sega ni toka vakamalua. E ra dau totolo sara na nodra ciqoma na ika na baca ka ra mani coko sara kina. E vaka kina o ira e ra sega ni dau yalomatua me ra dau vakarogoca nai vakasala mai vale, ka ra dau lai coko ena nodrai vakavuvuli na tani ka mani yaco vei ira e muri na leqa.
Balolo ni vakananu
Ni dua e dau nanumi koso ga ena dua na ka ni sa vo tu. Na Balolo e kakana ni yabaki ka dau lako ga mai vakadua ena loma ni yabaki. Ni sa vakayagataki oti e da dau qai mai vakananuma toka yani me yacova tale na yabaki ka tarava. E dau qai vakayagataki kina na i vosavosa oqo e na noda nanuma e dua na wekada ni sa vo tu na magiti se kakana.
Ni dua e dau nanumi koso ga ena dua na ka ni sa vo tu. Na Balolo e kakana ni yabaki ka dau lako ga mai vakadua ena loma ni yabaki. Ni sa vakayagataki oti e da dau qai mai vakananuma toka yani me yacova tale na yabaki ka tarava. E dau qai vakayagataki kina na i vosavosa oqo e na noda nanuma e dua na wekada ni sa vo tu na magiti se kakana.
E na qai vakuri tale yani ......Fijituwawa Research Team
Posted by Fijituwawa News at 3:35 AM 1 comment:
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Me tekivu mai na nodra yaco taumada mai na kai vavalagi e Viti, ka yacova sara na yabaki 1950, era dau kacivi kece tu ga (na tagane kei na yalewa), ena vosa ‘Misi’.
“Sa sega na nona loloma e dua na tamata me uasivi cake ena ka oqo, me solia na nona bula ena vukudra na wekana.”Joni 15:13.
Ni oti ga e lima na vula ena nodrau sa mai cakacaka voli ena veiyasa i Suva o i rau na veiwatini Daukaulotu oqo, sa yaco me rawai John na tauvimate ka ciba ena 1892.
E dina ni sa takali ka mai kacikaci ni cagi koto ena noda vanua na turaga yaloqaqa oqo, ia na nona sorovaka na nona bula sa yaco me vakauqeti ira na vakailesilesi mai Natovata, Ositerelia kei Niu Siladi; me ra sa tekivu kauwaitaka na nodra qaravi na vei yatuyanuyanu ena Ceva ni Pasifika.
Ena yabaki 1895, ni oti koto ga e rua na yabaki nona mai leqa o John I. Tay, e rau sa sobu e Suva e rua tale na i Talatala Daukaulotu mai Natovata.
O John E. Fulton, nona marama, kei Agnes na luvedrau goneyalewa. Tomani iratou tiko mai na veitamani oqori ko John Cole kei na nona marama.
Sivi koto ga e rua na yabaki mai na nodrau yaco taumada mai o Misi Fulutoni kei Misi Koulu, e ratou sa sobu mai ena i ka 17 ni Okosita, 1898 e dua tale na i Talatala Daukaulotu mai Natovata. O Calvin H. Parker, o Myrtle na nona marama, kei Ramona na luvedrau yalewa.
Na nodratou yaco mai na veitamani oqo sa mai vakatotolotaka sara na tete ni kena vunautaki na i “Tukutuku Vinaka” ena noda vanua.
Ena yabaki 1903 e a vakauta kina ko Misi Fulutoni na nona kerekere ki na vuni cakacaka mai Ositerelia ni gadrevi e Viti e dua e vaka-i-vola ena tabana ni bula me rawa ni mai tomani iratou. Rau sa qai talai mai na veiwatini o Louis kei Lizzie Currow.
Tomani rau tiko mai na veiwatini oqo, o Eva Edwards, e dua na goneyalewa yabaki 19, e a se qai rawata tikoga mai Avondale na nona i Vola tara ni veivakavulici. Eratou kele mai i Suva ena yabaki tikoga ko ya, ka mai tekivu sara na nodratou cakacaka.
Na gagadre levu ni via vuli kei na gadrevi ni Talatala kei na i vakavuvuli sa babasika mai ena veiyasai Viti ena gauna ko ya; sa vakavotuya vakamatata vua na Qase Levu o Misi Fulutoni, ni dua bulu ga na ka ena rawa ni walia na leqa ko ya. Aya me sa tauyavu e dua na koro ni vuli.
Veitaudonui vinaka kei na gagadre sa koto yani e Viti na nona sa sobu mai e Suva ena yabaki 1904 ko Septimus W. Carr e dua na cauravou e se qai rawata tale tikoga mai Avondale ena yabaki ko ya na nona i vola tara ni veivakavulici.
Ena veiliutaki ni Kalou sa laki kunea o Misi Fulutoni e dua na qele mai Bureta ena yanuyanu turaga ko Ovalau. Rau sega tale ni qai bera ena nodrau sa yavala o Misi Fulutoni kei Misi Ka; ka sa tauyavu sara na i matai ni koro ni vuli ni Lotu ni Kavitu e Viti ena yabaki 1904.
Sa tara na vale ni vuli kei na dua na bure ena i naki me ra vuli ga kina na cauravou. E kunei votu na veiliutaki ni Kalou ena cakacaka sa vakayacori tiko, ka ni qai yacova yani na vula ko Tiseba, sa cava vata kei na kena sa vakarau na veika kece.
Sa dola na vuli ka tekivu sara na veiqaravi ni koro ni vuli ni Lotu ni Kavitu mai Buresala, ena i matai ni gauna ena yabaki 1905.
Namaka na kena i kuri e tarava
Na vuvale nei Misi Fulutoni, ni se bera ga vakalailai na nodratou gole mai i Viti
Picture from “Fulton’s Footprints in Fiji” by Eric Hare, Pacific Press (1985)


text:
Ni oti na tau ni lewa ni mataveilewai ecake (Appeals Court) ka vakacalai kina na lewa ni Turaga na Peresitedi me vakaduria na matanitu ka liutaka ko Bainimarama mai na Janueri 2007, era a sega ni muria na ivakasala ni mataveilewai na Turaga na Peresitedi ko Ratu Josefa I.Uluivuda, ka ra a bokoca na Yavu ni Vakavulewa ni 1997 ena Decree No.1 ka tabaki ena i ka 10 ni Epereli 2009. Ena bokoci ni Yavu ni Vakavulewa ni 1997, kei na buli kei na veisautaki ni so na lawa ena kena ivakarau vaka-decree, e vu kina na rivarivabi eso me vaka oqo:
1. Na Qele Ni Taukei
E taqomaki koto na kena rawa ni yavalati se veisautaki ni lawa ni qele ni Taukei ena tikina e 185-(1) ni Yavu ni Vakavulewa ni 1997. Ena kena mai bokoci na Yavu ni Vakavulewa ni 1997, esa mai kauta tani edua na inuinui dei vakalawa ena kena maroroi na kaukauwa ni veisautaki ni lawa ni Qele ni Taukei ka me ra vakadonuya taumada na mata ni Bose Levu Vakaturaga ena Seneti (Senate).
E sega walega ni kautani na inuinui ni maroroi ni lawa ni Qele Maroroi. Ena Decree No. 31 ni 2009, esa veisautaki kina na lawa ni Qele Maroroi ni Taukei ka tamusuki na kaukauwa ni vakatulewa ni Bose Levu Vakaturaga ena digitaki ni lewe lima (5) me ratou lewe ni Matabose ni Qele Maroroi ka sa soli na kaukauwa vata oqori kina vakatulewa ni Minisita ni Veika Vaka-iTaukei (Minister for Indigenous Affairs) ka tara tiko ena gauna oqo na Prime Minister ko Bainimarama.
Esa rogo vakavuqa ni vinakata na matanitu e veiliutaki tiko oqo meda vakatautauvatataki. Esa rogo talega ni lalawataki ni rawa ni taura na itutu ni Peresitedi eso tale ka ra sega ni kawa iTaukei. Ena lawa ni Qele Maroroi na Native Land Trust Act, na Peresitedi e iliuliu se Chairman ni Matabose ni Qele Maroroi. Kevaka esa yaco na lalawa me taura edua ka sega ni kawa iTaukei na itutu vaka Peresitedi, esa na kauta tani mai na iTaukei na ulu ni lewa ena vakatulewataki ni bose ni Qele Maroroi.Na lewa ni vukici ni lawa ni Qele Maroroi ka sega ni vakatulewa kina na Bose Levu Vakaturaga e rivarivabitaki ni na rawa ni na yaco kina eso na lewa ka sega ni taqomaka na dodonu ni iTaukei kina nona qele. Na kautani mai na Bose Levu Vakaturaga ka soli vua na Prime Minister, se na Minister vaka-iTaukei na digitaki ni lewe 5 na lewe ni bose ni Qele Maroroi ni Taukei esa kauta tani na maroroi ni lewa ni maroroi ni qele ena ligadra na noda Turaga ena vukuda na iTaukei. E lewe tini taucoko na mata didgitaki era lewena na Matabose ni Qele Maroroi; na lewa me kauta tani na vakatulewa ni Bose Levu Vakaturaga e voroka sara ga na vakasama ni maroroi ni nodra digitaki na veimama ni mata kina Matabose ni Qele Maroroi mera tutaka na vakasama ni mareqeti kei na karoni ni dodonu ni Taukei kina nodra uma qele. Oqori esa basuka sara ga na bai me baleta na iTaukei me vaka era viria na Turaga kei na matanitu veiliutaki ena veigauna sa oti.
2. Na Lawa Ni Curuvanua
Ena decree no. 23 ni 2009, esa mai bokoca kina na Peresitedi na lawa ni curu vanua na Fiji Citizenship Act 1998. Ena lawa sa mai boko oqo, esega ni vakatarai vua edua na lewei Viti me lewe ni duatale na vanua. Ia ena lawa vou ka vakatokai na Citizenship of Fiji Decree No. 23 ka buli ena I ka 8 ni Julai 2009, esa vakatarai vei ira na lewei Viti ka ra sa laki tu ena veivanuatani, me ra kerekere ka mera lewenivanua tale e Viti ni ra tu ga mai vanua tani era tu kina. E dina ni se bera ni buli na lawa ni veidigidigi, e tiko na rivarivabi ni kena vakatarai mera lewenivanua ko ira era sa laki tu ena veivanua tani ka ra sa lewe ni veivanua tani, ena rawa talega ni vu ni nodra na vakaitavi tale ena veidigidigi e Viti, ka na rawa ni vu ni tiko yavavala vei keda.Ena wili lewenivanua ena 2007, a laurai ni limasagarua na pasede (52%) ni lewenivanua e iTaukei, tolusagawalu na pasede (38%) na Idia, ka tini na pasede (10%) na veimata-tamata tale eso. Kevaka era na vakayagataki na lewenivanua era sa biu vanua ka ra lewe tu ni veimatanitu tani ena veidigidigi me rawa walega ni tauri kina na veiliutaki e Viti, oqori ena vakavuna walega na tiko yavavala ka na sega ni na vakavinakataka na veiwekani vinaka ni mata-tamata duidui eda tu e Viti.
3. Na Vakatarai Ni Tiko Vata Vaka-Yalewa se Vaka-Tagane (Homosexual Relationships)
Na lawa na Penal Code (Cap 17) e matata koto kina na cala vakalawa ni tiko vata vakatagane se vakayalewa. Esa mai bokoci na lawa oqo na Penal Code ena i ka 5 ni Noveba 2009. Ena lawa vou na Crimes Decree 2009 ka tabaka na Peresitedi ena 05 Noveba 2009, esa sega ni cala se vakatabui vakalawa na tiko vata vaka-tagane se vakayalewa kevaka erau vakadonuya vata orau erau vakayacora.
4. Na Vukici Ni Lawa Ni Yaqona Ni Vavalagi (Liquor Act)
Na lawa na Liquor Act 2006 e virikotora ni tabu na soli ni yaqona ni vavalagi vei ira e lailai sobu na nodra yabaki mai na 21. Ia ena lawa vou na Liquor Amendment Decree 2009, esa vakatarai na soli ni yaqona ni vavalagi vei ira era yabaki 18 ka lako cake.
Esa kacivaka raraba na vu ni lawa ko Aiyaz Khaiyum na kena vakadeitaki ni taurivaki ni lewa me na vakabalavutaki na gauna ni volitaki ni yaqona ni vavalagi me vakaoqo:
a. Ena vei otela – ena 24 na auwa dua na siga, vitu na siga dua na macawa
b. Ena ‘taverns’ – 11am ki na 1am ena veisiga
c. Esa rawa ni ra volitaki gunu na vei vale ni kana vakalaiseni me yacova na 12 ena bogi levu
d. Era sa na dola na veivale ni danisi ka volitaki kina na gunu (nightclubs) mai na 5pm ki na 1am, ia ena so na vanua me vaka e Suva, Nadi ka vakatokai na ‘special zones’ era rawa ni dola tu me 24 na auwa, vitu na siga dua na macawa.
E dau saqata na Vanua kei na Lotu na kena gunuvi sivia ni yaqona ni vavalagi ena vica na vuna ka wili kina:
1) Na rai ni ca na kena gunuvi vakasivia
2) Na tarovi ni so na leqa vakavuvale, vakaitikotiko eso
3) Na maroroi ni lavo mai na mateni kei na gunuvi ni yaqona ni vavalagi me yaga kina vuvale
4) Na maroroi ni bula vakayago mai na mate e rawa ni veitauvi ena gunuvi sivia ni yaqona ni vavalagi
5) Na rokovi ni Siga Tabu
6) Na maroroi ni tovo kilikili kei na veirokovi ena noda veitikotiko me i dusidusi tiko vei ira na luveda me baleta na nodra veigauna ni mataka.


text:
Vakacava o nanuma lesu na gauna vinaka o marautaka kei ira na dauveiqaravi i Jiova—na soqoni veivakauqeti, soqo levu marautaki, irogo totoka ena cakacaka vakavunau, se nomudrau veivosaki kei na dua na tacimu? O sega ni guilecavi Jiova, e sega tale ga ni guilecavi iko o koya. E nanuma vinaka nomu veiqaravi ena yalodina. E vinakata sara ga me vukei iko mo lesu vua.
E kaya o Jiova: “Au na vaqarai ira ga na noqu sipi, au na karoni ira. Au na karoni ira na noqu sipi me vaka na ivakatawa e kunea na nona sipi era veiseyaki qai vakani ira. Au na vakabulai ira mai na vanua kece era veiseyaki kina.”—Isikeli 34:11, 12.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Au sa Rawa ni Biubiu Mai Vale?
Na cava na kena inaki?
Au sa vakarautaki au?
Au na tini i vei?
Na inaki taumada ni Kalou vei ira na itabagone mera na biuti tamadra kei tinadra nira sa uabula mera tauyavutaka na nodra vuvale. (Vakatekivu 2:23, 24; Marika 10:7, 8) Ia o na kila vakacava ni o sa rawa ni biubiu mai vale? Vakasamataka e tolu na taro qo.
Na cava na kena inaki?
Raica mada e vica na ituvaki qo. Tarogi iko, ‘Cava na inaki levu ni noqu via biubiu mai vale?’
Drovaka na leqa mai vale
Meu lewa ga na ka au via cakava
Mera taleitaki au kina na noqu itokani
Vukea na noqu itokani ni vinakata e dua me rau tiko vata
Veivuke ena vanua e vinakati kina na veivuke
Kila e levu na ka
Meu kua ni vakaogai rau noqu itubutubu
So tale
E sega ni ca na veika e vakatututaki qori. Na taro mo nanuma, cava na inaki ni nomu via biubiu? Kena ivakaraitaki, ke o biubiu ga ni o via drovaka na lawa e vale, o na sotava leqa!
O Danielle, e vulica e levu na ka ni biubiu mai nodratou ni se qai yabaki 20. E kaya: “Levu na ka eda na sega ni cakava rawa. Ni o tiko duadua, ena lewai iko na nomu cakacaka kei na ilavo lailai o rawata.” Me kua ni dua e vakatulewa ena vukumu mo biubiu totolo mai vale.
Au sa vakarautaki au?
Nomu biubiu mai vale e vaka ni o taubale duadua ena loma ni veikauloa. Vakacava o na via lako duadua ena dua na vanua, ni o sega mada ga ni kila na biri valelaca, vakawaqa buka, vakasaqa, se wilika na mape? Sega! Ia e levu na itabagone era kila sara vakalailai na cakacaka ni vale nira biubiu mai.
E kaya na Tui vuku o Solomoni ni “o koya e yalomatua e vakasamataka na nona ilakolako kece.” (Vosa Vakaibalebale 14:15) Mo kila ke o sa rawa ni biubiu mai vale, raica mada e vica na tikina qo:
Lewa vinaka nomu ilavo: E kaya o Serena, sa yabaki 19, “Au se sega ni tovolea na sausaumi. Au sega ni via biubiu mai vale, niu kila niu na lewa na vakavakayagataki ni noqu ilavo.” O na vakayagataka vakacava na nomu ilavo?
E kaya na iVolatabu: “Na tamata vuku e vakarorogo ena vulica e levu na ka.” (Vosa Vakaibalebale 1:5) Ena vinaka mo tarogi rau nomu itubutubu ena levu ni ilavo rau vakayagataka ena dua na macawa ena saumi rede, dinau ena baqe, isau ni kakana, na isau ni vakau motoka se so tale na sala ni veilakoyaki. Oti qai kerei rau me rau vukei iko ena sala mo maroroi ilavo kina kei na sausaumi.
Kila na cakacaka ni vale: E kaya o Brian, sa yabaki 17, ni sega ni via biubiu mai vale ni dredre me savata ga na nona isulu. O kila vakacava ni o sa rawa ni qaravi iko ga? Qo na vakatutu nei Aron, sa yabaki 20: “Saga ena dua na macawa mo vakatovotovotaka ni o sa tiko taudua. Kania ga na kakana o vakarautaka, o volia ga vakataki iko, o sauma ga ena nomu ilavo. Dara ga na isulu o savata, o yania. Samaka na lomanivale. Qara nomu ilakolako ena vanua o via lako kina, me kua ni dua e kauti iko se lai kauti iko mai.” Ni o muria na vakatutu qori ena yaga ena rua na sala: (1) O na kila kina eso na cakacaka yaga: (2) O na marautaka vakalevu na nodrau veiqaravi na nomu itubutubu.
Veimaliwai: O dau veimaliwai vinaka kei rau na nomu itubutubu kei ratou na tacimu? Ke sega, de o nanuma ni na rawarawa na bula ni drau tiko vata kei na nomu itokani. Rogoca mada na ka e kaya o Ivi sa yabaki 18: “Rau lai saumi vale na noqu itokani. Rau veitokani vinaka ni bera ni rau lai vale vata, ia e dredre me rau bula vata. E dua e maqosa, e dua tale e dau sakuca. Dua e dau vakabibitaka na veika vakayalo, dua tale e sega. E dredre dina!”
Na kena iwali? E kaya o Erin sa yabaki18: “O rawa ni vulica na veimaliwai ni o tiko e vale. O vulica na sala me wali kina na leqa kei na sala mo veiyaloni kina. Au raica ni o ira na biubiu mai vale nira sega ni veimaliwai vinaka kei na nodra itubutubu, e dau dredre mera walia na leqa.”
Noqu ituvatuva vakayalo: Era biubiu eso nira via drovaka na ituvatuva vakayalo mai vale. Eso tale era vakamuria vinaka na ituvatuva ni vuli iVolatabu kei na sokalou, sega ni dede era vakaitovotaka na itovo ca. Na cava mo cakava me kua kina ni ‘voca nomu vakabauta’?
Me dua nomu ituvatuva ni vuli iVolatabu kei na sokalou qai dei kina. Vakacava mo vola na nomu ituvatuva ni vuli ena ivolanivula qai dei kina, me rau kua tale ni weroka na nomu itubutubu?
Au na tini i vei?
Vakacava, o biubiu mai vale ni o via drovaka na leqa se mo galala mai na nodrau lawa na nomu itubutubu? Ke vaka kina, o sa kauaitaka tiko ga na nomu biubiu, o sega ni kauaitaka na vanua o lakova. Qori e vaka ni o draiva o qai raica tiko ga na iloilo lailai ni motoka, o kauaitaka tiko ga na vanua o sa biuta mai, o sega kauaitaka na nomu gaunisala. Ka ni vuli? Kua ni kauaitaka tiko ga nomu biubiu mai vale, mo kauaitaka ga na nomu isausau.
Se mani cava na nomu isausau, mo vakasamataka vakavinaka. E kaya na iVolatabu: “Na lalawa ni tamata gumatua ena tini vinaka ga, ia o ira kece era vakusakusa era na dravudravua.” (Vosa Vakaibalebale 21:5) Rogoca nodrau ivakasala na nomu itubutubu. (Vosa Vakaibalebale 23:22) Masulaka. Vakasamataka na vakavuvuli vakaivolatabu sa cavuti oti.
Kua ni taroga Au sa rawa ni biubiu mai vale? Ia mo taroga ga Au sa rawa ni qarava na noqu vuvale? Ke o vakaiotaka na ikarua ni taro, o sa rawa ni qaravi iko.


text:
Friday, January 4, 2008
2008 Welcome
Au marau tiko vakalevu ni sa vaka me malumu talega mai na caka danisi e caka wavoki tiko e na noda community e na gauna ni siga ni sucu kei na vakatawase. Au vakananuma lesu e na yabaki rua sa ni a mai leqa e dua na wekada e na nona a lai danisi tu e na dua na vanua ni soqo ni danisi ni kai viti, mateni mai qai rau sota vata kei na dua na duru ni cina. Leqa kina vaka dua na nona bula.
Sa tu na vakanuinui ni na dua na yabaki vuavuai vinaka vei keda kece sara na yabaki oqo. Me nomuni na veivakalougatataki ni yabaki oqo mai vua na Tamada sa cecere sara.
"Domomu"
Thursday, December 20, 2007
Kau talanoa lasu
E sa mai toso na bula e Mereke toso vata kei na nodra tubu eso kivei ira na wekada. Ia e dua na ka e sa bau dau vakatubu rarawa dina o ya sai koya na kena dau vakayacori na i veitalanoa lasu mai vei ira saraga na wekada e da tu voleka. Qo sa dua dina na mate sa veitauvi sara vaka levu e Mereke ka dodonu me tarovi.
Dua na kena vakaraitaki ni rogo mai nai talanoa me baleti ira na wekada e ra beitaki ni ra taura na nodrai lavo na qase e ra qarava.
O ni sa kerei na wekada me dau qarauni na kena kau na veitalanoa vakaoqo baleta na dina ni i talanoa oya e kila ga e tolu na tamata (O koya na Kalou, o koya na tamata cakacaka kei koya na i taukei ni cakacaka).
E sega e kea na nodra baigani o iratou na gunu yagona tiko mai Santa Rosa se Sacramento se Marin se i vei ga baleta na dina ni talanoa oya e ratou kila tiko ga o ira na tolu ya.
Sa kerei me da dui lewa mada ga na noda dui bula eke ka da qarauna me da kua ni coko e na lawa.
Sa dri yani!!
Wednesday, December 12, 2007
Qarauni iko deo vakau i Viti.
Ni o sa kerei na veiwekani me da qaqarauni e na vanua e da gole kina me kakua ni da lai vakalolomataki tu e na nodrau naki vuni na veiwatini oqo.
E na tiko na gauna o ni na taura kina na qiri mai na dua na "private se restricted" me qai tarogi na nona naba ni talevoni na wekamu oya. nanuma ni sa rawa ni o coko e na nodrau i vadi ca.
Kakua ni solia na nomu address ni vale ni cakacaka. Lotu ga vakaukauwa tiko vaka malua.
Sa wavoki tiko qori na laione.
Tuesday, December 11, 2007
Vesu tale e dua na kai Viti
Sa tekivu talega me ra rere na marama kei ira na turaga ka sega tu na nodra pepa e na vanua oqo ni sa tekivu ra lako tiko vakayauyau na tamata sega na nodra pepa e Amerika. E rauta ni 90% na lewenivanua mai Viti e ra tu vakai loa tu e Amerika.
E ratou sa kerekere na veiliutaki e na veimatai soqosoqo lotu e Amerika me dau qarauni na caka soqo ni tiko e so sara e na keda maliwa e ra sa veiripote taki tiko ka soli i address tiko kina immigration department.
Na mate sa veitauvi tiko e na gauna oqo e Mereke na "butako i lavo"
Na cava beka e na rawa ni caka me vakalailaitaki kina na leqa e da mai sotava tiko oqo. Na leqa ni "kena tauri vakai loa na nodrai lavo na qase".
E vacava me da veitalanoa mada.
Sa dri yani.
Monday, December 10, 2007
Na cava e sa leqa tiko kivei keda na kaiviti e Mereke.
Sa qai mai kenai kuri tu yani na tatawase ni veivalenilotu e na veimatai soqosoqo lotu e ra tu eke.
Au nanuma ni mai rogo eke na domoqu e na vinaka meu na tukuna vakadodonu eke ni sa dodonu me da veisau.
Au na qai taura vakamatailalai e na noqui vola ka tarava.
(to be cont.)
Thursday, December 6, 2007
34 reasons why you should drink Himalayan Goji Juice
Himalayan Goji Juice
Besides its anti aging powers this fruit has been proven to be instrumental in:
1. Extending your life expectancy.
2. Increasing your energy and your strength
3. Making you look and feel younger
4. Lowering your blood pressure
5. Preventing cancer
6. Maintaining healthy cholesterol levels
7. Balancing your blood sugar and managing diabetes
8. Enhancing your libido and sexual functioning
9. Losing weight
10. Relieving headaches and dizziness
11. Helping you sleep better
12. Improving your vision
13. Strengthening your heart
14. Inhibiting lipid periodation
15. Resisting disease
16. Improving your immune response
17. Managing and fighting cancer
18. Protecting your precious DNA
19. Inhibiting tumor growth
20. Reducing the toxic effects of chemotherapy and radiation
21. Building strong blood
22. Improving your lymphocyte count
23. Fighting information and arthritis
24. Supporting your liver
25. Treating menopausal symptoms
26. Preventing morning sickness
27. Improving fertility
28. Strengthening your muscles and bones
29. Supporting kidney health
30. Improving your memory
31. Relieving chronic dry cough
32. Relieve eating anxiety and stress
33. Improving digestion
34. Brightening your spirit


text:
Radio Fiji One Events
-
- Rf1 Open Day
- Ni bula vinaka!!! Sa na dola vei kemuni na lewe ni vanua na nomuni valeniwalesi.Siga Vakarauwai nai ka 25 ni siga mai 9am kina 3pm.Mai sotavi ira na liga ni veiqaravi ka na vakarautaki tale tu ga na ka ni veivakamarautaki eso.Da mai sota!!!!
-
- Rf1 Las Vegas Sevens.
- Eda sa na baci nanamaki tiko yani kina dua tale na mua ni macawa ni rakavi mai Canada na Las Vegas Sevens.Mai na ka 4 kina i 6 ni siga ni vula mai qoni rogoca mai na kena i tukutuku ena Radio Fiji One ka sarava talega ena Fbctv.
-
- Rf1 Wawa i Katalau.
- Ni qai namaka na nodrau veiqaravi na veiwekani erau dau veikacivi Dreu, o Meliki Lagi kei Samuela Savali me tekivu ena mataka ni Moniti 27/2 mai na 5.45am – 10am.Nai vakasala,na veitalanoa ena veiulutaga eso kei na veisere kilai tani kina na Radio Fiji One.
-
- Rf1 Vakasigalevu.
- Sa na dau rogoci tiko o Pio Ratuwaqa ena veisigalevu mai na 1pm-4pm Moniti kina Vakaraubuka.Na veitalanoa kei ira na vakailesilesi mai na Tabana ni veiqaravi eso ena noda vanua, nodra gauna na Gone ka vaka kina na rogo sere.
-
- Rf1 Dre Ko Malolo
- Ni dau taleitaka na rogo sere kei na veinanumi?Namaki Nimi ena rogo sere ni dau laki dre sobu yani vakamalua ko Malolo ka na dau ciqomi tale tu ga na veinanumi.Sa na tekivu tiko na veiqaravi ena 4pm-7pm ena Dre Ko Malolo.


text:
“Ia sa we ni kena kuita dou sa vakabulai kina.”
– 1 Pita 2:24
Au vakavinavinaka vua na Kalou e na dra talei ka a dave e na kauveilatai e na gauna makawa o ya, me daru vueti kina, o iko kei au, mai na ivesu ni lawa, ka me daru bula ga e na Nona loloma soli wale. Oqo e sega ni vosa ni tatadra walega, ia e sa dua na dina vakayalo. E a taura na dra i Jisu Karisito ka a dave e na kauveilatai me rawa kina ni nodaru na vakacegu, na veivakabulai kei na veisereki.
Na kaukauwa veivakurabuitaki ni Kalou e rau mai sota kei na nona kaukauwa na meca. E rau coqa mamaca na kaukauwa ruarua oqo, me vaka beka ni rau saqa e rua na sitima ni vanua, ka qai kakaseresere vakamatailalai na nona cakacaka kece na tevoro.
NA NODA VUNIWAI LEVU
E na veigauna kece ko vosataka kina na dau-lewa ni dra i Jisu Karisito, ka ko qai tutaka na kaukauwa ni veiyalayalati vaKalou, a dua na ivalu levu e na valataki mai lomalagi kei vuravura talega. Ni ko tu vakadoudou, ka vakatusa na Nona vosa na Kalou bula, mo kila ni na yaco na veika lelevu:
E na yaca i Jisu, era na vakasavi na yalo velavela, ka ra na vakabulai na tauvi mate. E na vuku ni dra, e na yaco na cakacaka mana, na veika e vuqa ka veivakurabuitaki, ka ra na yaco, mai na nodra cabo masu na Nona tamata.
Eda sa raica oti mai, ni dra e i sasabai ka itataqomaki ni yago. E valuta na veimate vakayago. E sa iyatu e liu ni isasabai mai na kabakoro ni veimanumanu ni mate e vuqa. E solia e dua na ituvatuva maqosa ni tataqomaki mai na veika mai taudaku ka rawa ni vakavuna na leqa.
Ia, sa vakatalega kina na dra talei ni Lami, e na kena taqomaki ira ka ra sa ubi tu e na dra. E solia na bula na Lami ka ni sa Vuniwai Levu o Koya. E vakavuqa na noqu sa raica na nodra vakabulai na tauvi mate kei na lokiloki, e na yaca i Jisu kei na Nona dra mai na kauveilatai.
VAKABULAI E NA WE NI KENA KUITA
E na dua na siga, e a vosa vei au na Yalo Tabu, ka kaya vei au me’u lako ki na nodra vale-ni-bula na gone, me’u la’ki masulaka e dua na gone. Au sega ni kila e dua na gone ka curu tu e vale-ni-bula o ya, ia au a mani rogoca ga ka muria na ivakaro ni Yalo Tabu. E a tuberi au na Yalo Tabu me’u muria sobu na loma ni vale-ni-bula, ki na dua na rumu ka rogo tiko mai kina na nona tagi e dua na gone. Au a curu sara ki na rumu o ya, ka’u sa tovolea sara me’u vakadulai koya. E qai kaya vei au na domo i Jisu, “Mo biuta na ligamu e ketena, ka vakatusa na Noqu veiyalayalati ni dra e vukuna.”
Au a cakava me vaka e tukuni vei, ka vakalailai ga, sa lutu sara na nona moce na gone o ya. E na nodratou qai vakadikeva e muri na vuniwai na nona x-ray, ratou kurabui ni ratou sa sega ni kunea e dua na mate vua na gone. E sa vakayacora na nona cakacaka na dra i Jisu Karisito.
E a kaya na parofita ko Aisea,
“Sa vakamavoataki ko koya e na vuku ni noda talaidredre, ka sa qaqi e na vuku ni noda caka cala: sa tau vua na cudruvi sa vu ni noda veivinakati tale; ia e na we ni kena kuita eda sa vakabulai kina.”
E na tau kece ni kuita ka dresulaka na kuli ni dakuna, e a wali kina na kedra mate e udolu vakaudolu na tamata tauvi mate, kei ira era vakaleqai tu vakayago. Era rai na mataboko e na kuita yadua ka tau. Era vosa na galu, era lako na lokiloki, ka vakabulai taucoko na veimataqali leqa ni yago duidui, e na kena tau na kuita yadua e yagona.
E na dua tale na gauna, au a vakasavi ira tiko na yalo velavela, ka’u veivesu ka veisereki tale tikoga,, ni’u a qai tekivu lomaleqataka e dua ka’u masulaka tiko, ni sega ni laurai vua e dua na veisau. E a qai vakauqeti au na Yalo Tabu me’u kaciva sobu mai vua na kaukauwa ni dra talei ni Lami.
Au sa tekivu kaya sara, “E na bula kei na kaukauwa e taukena na dra i Karisito Jisu, au sa taura tani vei iko na lewa Setani. E na yaca ni Turaga, ko na sereka na tamata oqo ka laivi koya me lako. E na dra ni Lami ka a vakadavea me sereki keimami kina mai na kaukauwa ni meca, au sa taura me noqu na lewa ni veivakabulai.”
E na noqu vakatusa na dra ka taura na lewa ni veivakabulai, au sa tekivu raica sara na veisau vua na tamata o ya. Mai na gauna o ya, au sa vakayagataka wasoma voli mai na masu vata o ya e na nona vakauqeti au na Yalo Tabu. E na kaukauwa ka tu e na dra i Jisu, era sereki kina na tamata mai na i vesu ni yalo velavela, ka ra lako e na bula galala. E vakabulai ira ka vakavinakataka na nodra bula na kaukauwa ni Kalou. Au sa bau raica talega na kena vakavinakataki na mavoa vakayago kei na kena vakacacani na lewe.
Mo karalaki Setani e na kaukauwa ni dra ni lami, ka na sega ni cakava rawa e dua na ka; ia e na dro tani ga. E sega ni rawa me tiko tale na meca e na gauna ko kacivaka ka tutaka vakadoudou kina na Vosa ni Kalou. E na we ni kuita kece nei Jisu, o ira na kuita warumisa ka a tau vei Koya me noda kina na veivakabulai – na Nona kaukauwa e se mana tu ga nikua, me vaka e na veigauna sa sivi yani. E na sega ni malumalumu rawa na Nona dra!
Back to Table of Contents


text:
Cava Oni Sega ni Vakaitavi Kina ena iValu na iVakadinadina i Jiova?
Keimami sega ni dau vakaitavi ena ivalu ni keimami:
Talairawarawa vua na Kalou. Na iVolatabu e tukuna nira ‘na tukitukia na nodra iseleiwau me batinisiviyara’ qai ‘sega ni vulica tale na ivalu,’ na nona tamata.—Aisea 2:4.
Talairawarawa vei Jisu. A kaya vei Pita o Jisu: ‘Daramaka na nomu iseleiwau ina kena taga, nira na mate ena iseleiwau o ira era vakayagataka na iseleiwau.’ (Maciu 26:52) E vakaraitaka vakamatata i keri o Jisu nira na sega ni taura na iyaragi ni veivaluvaluti na nona imuri.
Era talairawarawa na imuri i Jisu ena nona veivakaroti mera “sega ni vakavuravura” ena nodra sega ni vakaitavi ena veika vakapolitiki. (Joni 17:16) Era na sega ni vakaitavi ena vakaduduile vei ira na mataivalu se tarovi ira na via curu ena mataivalu.
Lomani ira na tani. E vakaroti ira nona tisaipeli o Jisu mera “veilomani.” (Joni 13:34, 35) Koya gona era na lewena e dua na mataveitacini e vuravura raraba qai sega ni dua ena via valuti tacina.—1 Joni 3:10-12.
Nodra ivakaraitaki na lotu vaKarisito taumada. E tukuni ena Encyclopedia of Religion and War: “Era cata na ivalu qai sega ni curu ina mataivalu na imuri taumada i Jisu,” era kila ni qori e “veicalati kei na loloma e vakavuvulitaka o Jisu kei na ivakaro mera lomana na kedra meca.” Qori tale ga na ka e tukuna na daunicioloji mai Jamani o Peter Meinhold me baleti ira na imuri taumada i Jisu: “Na lotu vaKarisito ena sega ni rawa ni sotia.”
Keimami dau vukei ira na lewenivanua
E yaga raraba na neimami cakacaka na iVakadinadina i Jiova, keimami sega tale ga ni ilawalawa rerevaki. Ia keimami dokai ira na veiliutaki, ni salasalavata qori kei na ka e vakarota na iVolatabu:
‘Mera talairawarawa na tamata kece vei ira na veiliutaki.’—Roma 13:1.
‘Ni solia vei Sisa na ka e nei Sisa, vua na Kalou na ka e nona na Kalou.’—Maciu 22:21.
Keimami talairawarawa gona ina lawa, saumi ivakacavacava, qai tokona na sasaga ni matanitu ena kena vakavinakataki na ka ni bula vei keda kece.


text:
YAVUTU NI VEISAU, BULA SAUTU KEI NA TOSO KI LIU (PEOPLE’S CHARTER) - NA YAVU NI DUIDUI, SEGA NI DUAVATA (An Instrument of Division, not Unity)
26-Aug-2008
Sa vakadonuya na Yavutu ni Toso ki Liu (People’s Charter) na matabose ni National Council for Building a Better Fiji (NCBBF). Sa vakarau me veisoliyaki nai vola oqo vei keda na lewenivanua me da vakatulewa kina – eda vakadonuya se sega. Sa tukuni vei keda ni na vakadeitaki na noda duavata kei na Charter ni da sainitaka na kena i vola ka na vakarautaki ena veibose kece me baleta na Charter.
Na gaunisala walega e rawa ni vakalawataki kina na Charter, ko ya, me vakadonui ena Palimedi ka ra digitaka na lewenivanua, se ena noda digidigi raraba (referendum) ka vakayacori ena kena gaunisala dodonu ka savasava. Na gaunisala tale e muri ena taudaku ni gaunisala e rua oqo ena sega na kena kaukauwa vakalawa.
Na People’s Charter ena wasea na noda vanua ka na sega ni vakaduavatataki keda na lewenivanua. E na vakarabailevutaka na duidui ena kedrau maliwa na kawa tamata lelevu ni noda vanua, Taukei kei na Idia; ena tawasea na “vanua” mai na matanitu; ka na rawa ni vakavuna na duidui ni veimatalotu, ka rawa ni vakadredretaka na noda i lakolako ki na bula sautu.
Kevaka e vakayacori na vakatutu ena Charter ni bera ni vakayacori na veidigidigi levu, sa na voroka na noda dodonu me da vakatulewa ena veika bibi eso me vaka e vakatututaki tu ena Charter. Vei keda nai Taukei sa na voroka na noda dodonu me da vakatulewa ena veika e baleta na noda qele (land reforms), kei na noda dodonu me duatani nai vakarau ni noda veiliutaki (Fijian Administration).
Eso na vakatutu sa na veisaqasaqa kei na noda Yavu ni Vakavulewa (Constitution).
E vuqa na ka e cala ena vakarautaki ni People’s Charter, ka vica vei ira oqo:
• E sega na veivakadonui mai vei keda na lewenivanua me vakarautaki e dua nai tuvatuva ena Charter;
• Eda sega ni matataki vakavinaka na lewenivanua ena NCBBF. E levu ga era lewe ni Fiji Labour Party, New Alliance Party, na matanitu tu vakawawa, vata kei ira era tokona na vuaviri ni 2006;
• Nai naki ni NCBBF me veisautaki nai vakarau ni veidigidigi ni bera ni vakayacori na veidigidigi, ena veisaqasaqa kei na Yavu ni Vakavulewa;
• Nai naki ni matanitu tu vakawawa me na vauci ira na veimatanitu digitaki mai muri na People’s Charter ena sega ni dodonu, ka na veisaqasaqa kei nai vakarau ni veiliutaki vakalewenivanua.
Sa vakamacalataki vakaleleka era na vakatutu kei na veika eso ena People’s Charter. Ena vakayagataki na veiulutaga bibi eso ka lewe ni Charter.
Kena I Kau (Preamble):
Nai tekivu ni i kau (Preamble) ni Charter e kaya ni noda “Yavu ni Vakavulewa e lawa cecere duadua ni noda vanua, ka virikotora na yavu ni cakacaka ni matanitu kei keda na lewena”. Ia, e kaya na Paraiminisita ni matanitu tu vakawawa, Commodore Voreqe Bainimarama, ni vakarau ni veidigidigi vou ka vakatututaki ena Charter sa na ciqomi ka vakadonui taumada ni bera ni vakayacori na veidigidigi levu. Oqo sa na veisaqasaqa kei na lawa ni veidigidigi ka virikotori tu ena Yavu ni Vakavulewa.
E kaya talega na Charter ni ko ira na vei liuliu eso me ra “tokona na People’s Charter me vaka ni vakaraitaka na noda gagadre na lewenivanua”. Nai tukutuku oqo e nanuma ni Charter eda na vakadonuya na lewenivanua. Na noda nanuma na lewenivanua e rawa walega ni vakataudeitaki ena lewa ni Palimedi, se ena dua na “referendum” me da digidigi kina na lewenivanua. Kevaka e sega ni muri e dua vei rau na gaunisala oqo, sa macala ni na vakasaurarataki vei keda na lewenivanua na Charter.
E veivakacalai na kena tukuni ni noda vanua e “Dua na Matanitu, Dua na Matatamata”. E levu na veimatatamata era lewe i Viti. Na noda vanua era lewena e vuqa na kawa tamata duidui, ka sega ni dodonu me biu vakatikitiki na tikina oqo. E dodonu cake me da kaya ni noda vanua e “Duidui kawa tamata, Dua na Matanitu”. Oqo ena vakaraitaka na duidui ni noda i tovo kei nai vakarau, ka vakasaututaka na noda vanua kei na noda veivakatorocaketaki.
E dua na vakasama ka tusanaki ena Charter, ko ya, na noda “tautauvata na lewenivanua taucoko ena veivuke ni veivakatorocaketaki ni matanitu, ka me vakatau ki na noda rawata na veika e lavaki”. Na vakasama oqo ena veisaqasaqa kei na dodonu ni nodra vukei na sega ni rawa ka (affirmative action) vakalevu mai vei ira na noda lewenivanua. Ena vakavuna na nodra bera sara vakalevu ko ira na dravudravua ka sega ni rawa ka.
E dua na tikina bibi ka lutu mai na People’s Charter, ko ya na nodra dodonu nai Taukei ni vanua (Indigenous Rights). Na dodonu ni Taukei edua na tiki ni dodonu ni tamata yadua (human rights), ia e rau duidui. Sa vakadonuya ko Viti na “United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples”. E dodonu me curu na dodonu oqo ena People’s Charter.
E dodonu talega me na vakalawataki na tikina bibi oqo ni sa dua tale na noda Palimedi.
Duru 1 :
Vakadeitaka na Matanitu ni Lewenivanua kei na Veiuliutaki Vinaka (Ensuring Sustainable Democracy and Good and Just Government).
Na veisau levu ka vinakati ena Duru 1, ko ya, na veisau ni lawa kei nai vakarau ni veidigidigi levu ki na Bose Lawa. Sa vakatututaki tiko nai vakarau ni veidigidigi ka vakatokai na “Open List Proportional Representative Electoral and Voting System”. Oqo na veisau eso ka na kauta mai:
• Sa na sega nai dabedabe vakawatamata (communal seats);
• Sa na sega nai dabedabe ka wasei vakayasana me vaka ni sa sega nai dabedabe vakawatamata;
• Sa na taurivaki na veidigidigi, dua na tamata dua na digidigi (one man, one vote), ka sega ni vakaduiduitaki kina na veimatatamata;
• E tautauvata na kaukauwa ni noda digidigi yadua;
• E sega ni vakataudeitaka nai vakarau vou ni veidigidigi oqo ni na veiliutaki tikoga nai Taukei ena nona vanua;
• Ena rawarawa na nodra sega ni matataki ki na Bose Lawa ko ira na veimatatamata lewe lailai.
• Ena rawarawa na kena vakayacori na veidigidigi levu ena gauna e dau vinakati kina.
Na tikina bibi meda kauwaitaka, ko ya, na veisau ni vakarau ni veidigidigi ka vakaturi tiko oqo, ena vinakati kina na veisau ni Yavu ni Vakavulewa (Constitution) kei na lawa ni veidigidigi (Electoral Act). Ena rawa walega ni veisau ruarua oqo kevaka e vakadonuya na Palimedi. Kevaka e vakayacori na veisau ena lewa e duatani, sa na cala vakalawa ka sega na kena kaukauwa.
E dua tale na veisau ena Duru 1 ka dodonu me da kauwaitaka ko ya, na vakatutu me vakarabailevutaki nai tavi ni mataivalu (RFMF). Nai tavi ni mataivalu, e matata tu ena Yavu ni Vakavulewa. Nai tavi ni mataivalu me dau veitaqomaki. Ia, era na vakaitavi walega kevaka e kerea na veivuke na Tabacakacaka ni Ovisa. Na mataivalu e vakarorogo ki na matanitu digitaki vata kei na Palimedi ni noda vanua. E sega nai tavi ni mataivalu ena cicivaki ni matanitu kei na bula vakapolitiki ni noda vanua.
Na vakatutu ena People’s Charter, ko ya, me vakarabailevutaki nai tavi ni mataivalu. E vinakati me vakaitavi na mataivalu ena veivakatorocaketaki ka ra qarava na veitabacakacaka eso; ena “National Youth Service”; kei na veiqaravi tale eso ka dau qarava na matanitu. Oqo sa na rairai vinakati kina na vakalevutaki ni lewe ni mataivalu; na wasei vakalevu ni lavo; vata kei na voli tale ni yaragi eso. Me vaka ni a vakaitavi na mataivalu ena vuaviri taucoko sa yaco oti, na vakarabailevutaki ni tavi ni mataivalu sa na rawa ni vakavuna na nuiqawaqawa ni vuaviri ena veigauna sa bera mai.
Duru 2 :
Me dua na Yaca raraba me kilai kina na lewe i Viti taucoko kei na bula veimaliwai duavata (Developing a National Common Identity and Building Social Cohesion)
Ena dua na vakatutu ena Duru 2, ko ya, me yacada raraba na lewe i Viti na “Fijian”.
Tekivu mai na gauna a vakayagataki kina na “Fijian”, na yaca oqo e baleti keda vakatabakidua nai Taukei kei na veika e baleti keda. Sa oti oqo e 100 vakacaca na yabaki. Sa tiki ni noda vakasama na “Fijian”, sa tiki ni noda bula, ka tiki ni yagoda.
Kevaka e vakayagataki na “Fijian” ena dua tale na kena i balebale, ia sa dodonu ga me ra vakatulewa kina nai Taukei.
Sa tiko rawa na yacada raraba e Viti, na “Fiji Islander”. Na yaca oqo sa vakadeitaki tu ena noda Yavu ni Vakavulewa. Ko ira na kai
Na “Fijian” sa rauti keda ga nai Taukei.
E dua tale na vakatutu ena Duru 2 e kauwaitaki vakalevu, ko ya, “me yaco na veivosaki vakamatalotu duidui, ka meda veiwasei ena bula vakayalo”. E rawa ni kauta mai na duidui na vakatutu oqo, ka rawa talega ni vakavuna na veisei vakamatalotu. Na lotu Vakarisito, eda vakabauta na noda Kalou ko JIOVA, na Kalou nei Eparama, Aisake, Jekope. Ko Jiova e nodra Kalou na Isireli kei na tamata kecega. E sega tale ni dua na Kalou, ko Jiova duadua ga.
E duatani na nodra Kalou na lotu Musulomani, na lotu “Hindu”, kei na vakabauta tale eso ka ra tu e Viti ena gauna oqo. Sa dredre sara ki na lotu Vakarisito me qarava e dua na kaloutani, kevaka e yaco na veiwasei ni bula vakayalo me vaka e vakatututaki tiko. Nai valavala ca levu vua edua na lotu Vakarisito kevaka e vakaitavi ena qaravi ni dua na kaloutani.
E vinaka me soli ga na galala ki na veimatalotu me ra qarava ga na nodra dui vakabauta. Ena rawa ni vakavuna na veisei kevaka era vakasaurarataki me ra veiwasei ena bula vakayalo.
Edua na vakatutu e rarawataki, ko ya, na kena vinakati me “Bokoci vakadua na maroroi vakamatatamata ni i vola kei na rejisita vakamatanitu”. E okati beka eke nai “Vola ni Kawa Bula” (VKB)? Kevaka e vaka kina e dodonu, me da saqata vakaukauwa nai Taukei. E vakaevei nai Vola ni Sucu, nai Vola ni Mate, nai Vola ni Vakamau? Nai vola kece oqo e wasei tani kina nai Taukei me vaka ni volai kina na noda koro, yavusa, mataqali, etc. Oqo nai tukutuku ka dau lavetaki ki na VKB.
Sa na bokoci beka na noda i Vola ni Kawa Bula? Sa na qai vakacava na noda taukeni qele? Na noda i tutu vakavanua?
Duru 3 :
Vakadeitaka na Veiliutaki Vinaka (Ensuring Effective, Enlightened and Accountable Leadership).
Duru 4 :
Vakavinakataka na Veiqaravi ni Matanitu kei na veitabana ni matanitu (Enhancing Public Sector Efficiency, Performance Effectiveness, and Service Delivery.
Duru 5 :
Rawata na kaukauwa ni bula vakailavo, ka me tudei (Achieving High Economic Growth While Ensuring Sustainability.
Na vakatutu ena Duru 3, 4, 5 e sega ni solia vei keda e dua na ka vou. Na vakatutu ena Duru 3, 4 e vakaraitaka na veika eso era a dau vakayacora tiko mai na matanitu sa veiqaravi oti ena noda vanua.
Na vakatutu ena Duru 5 e rarawataki, baleta ni veika kecega era sa vakayacora mai na matanitu era sa veiqaravi oti ena noda vanua. A dau vakalewa na NCBBF na malumalumu ni bula vakailavo ni noda vanua. Ia, e sega ni dua na ka e vakatura na Charter me rawa ni da vakanuinui kina ni na vakaukauwataka na noda bula vakailavo ena veigauna sa bera mai. Na kenai balebale oqo ni na levu tikoga na sega ni cakacaka; lailai nai lavo ni veivuvale; na levu ni dravudravua kei na dredre tale eso.
Kevaka walega a dikeva na NCBBF na “5-year Strategic Development Plan: 2007 – 2011” vata kei na “National Export Strategy” ni 2007, ke a rawa ni ra vulica kina na veika eso e rawa ni vakayacora na matanitu. Nai tuvatuva ruarua oqo a vakadonui ena “National Economic Summit” ni 2006, ka vaka kina ena Palimedi. A vakarautaka nai tuvatuva ruarua oqo na “Multi-Party Cabinet” a veiliutaki kina na SDL.
Duru 6:
Me vakarautaki e levu tale na qele me ia kina na veivakatorocaketaki (Making More Land Available for Productive and Social Purposes).
E vica na vakatutu ena Charter ena
• Na “Land Use Advisory Board;
• Na “Native Land Register”.
• Na “Land Use Development Plan”.
Na vakatutu oqo e nanumi ni matavulo ni i naki ni
E dodonu me da kila vinaka ni Native Land Trust Act (NLTA) e lawa ka vauca na qele ni taukei. Ia, na Agricultural Landlord and Tenant Act (ALTA) e dua na lawa, ka kauta tani na kaukauwa eso ka tiko ena NLTA. Oqo e kauta tani kina na kaukauwa ni Matabose ni Qele Maroroi (NLTB) ka sa tokitaki ki na ALTA. Na ALTA e sega ni vakatulewa kina nai taukei ni qele me vaka na NLTB. Kevaka e tauyavutaki edua na LUC, sa rawa ni kauta tani tale eso na kaukauwa ka koto ena NLTA vata kei na NLTB.
Na ALTA edua na lawa ca vei ira nai taukei ni qele, baleta ni sa rui lailai na rede ni qele e virikotori kina (up to 6% of UCV). Vei ira na lisitaki qele e 30 walega na yabaki na balavu ni dua na lisi. Mai na yabaki 1976 ka vakalawataki kina na ALTA era a dau taura tiko mai nai taukei ni qele e dua nai lavo lailai sara me rede ni nodra qele ena veiyabaki.
E rua na ka e vinaka me ra sasagataka nai taukei ni qele ni teitei. Kenai matai, me tokitaki tale ki na NLTA na kaukauwa vakalawa ka koto oqo ena ALTA. Kenai karua, me toso cake na rede ni qele ki na 10% se sivia. Me ra rawata taumada ni bera ni veivosakitaki na vakayagataki ni qele. Na kenai kuri, na veika kece e baleta na qele ni taukei me koto ga ena NLTA na kena lawa, ka kakua tale ni dua na lawa e vauca.
Duru 7 :
Tauyavutaki ni dua na gacagaca ni veivakatorocaketaki ena vei Yasana (Establishing an Integrated Development Structure at the Provincial Level).
Na vakatutu me tauyavutaki na matabose ni veivakatorocaketaki ena vei Yasana, me rau cokovata kina na Bose ni Yasana vata kei na “Advisory Council”, ena rawa ni vakadewataki ni sai matai ni kalawa me bokoci kina na Matanitu i Taukei. Enai vakatekivu ni vakamacala ni Duru 7, e vakalolovirataka kina na NCBBF na yaga ni Matanitu i Taukei. E tukuna na NCBBF ni leqa vakalevu na Matanitu i Taukei ena cakacaka ni veivakatorocaketaki ena vei Yasana. E sega ni dina nai tukutuku oqo, ka vakaraitaka na lecaika ni NCBBF ena veivakatorocaketaki e vakayacori tiko ena vei Yasana. Na Matanitu i Taukei sa vakaitavi mai vakalevu ena cakacaka ni veivakatorocaketaki ena veikoro ena veitabana kece sara me vaka na vuli, na tiko bulabula, na taqomaki ni lawa, kei na veivakatorocaketaki eso ena veikoro. E vuqa na cakacaka oqo era vakailavotaka ga na lewenivanua, ena veivakauqeti kei na veitokoni ni Matanitu i Taukei.
Na cokovata ni Bose ni Yasana vata kei na “Advisory Council” ena vakamalumalutaka na Bose ni Yasana. Sa na rawa ni tekitekivu ni kena biu vakatikitiki na Matanitu i Taukei, kei na kena bokoci vakadua. Na vakasama oqo me da qarauna vinaka na i Taukei.
Duru 8 :
Na vakalailaitaki ni Dravudravua ki na dua na i vakatagedegede sara era ena 2015. (Reducing Poverty to a Negligible Level by 2015). Na vakatutu me lutu na dradravua ki na dua nai vakatagedegede e ra sara ena 2015, sa dua na gagadre vinaka, ia ena dredre me rawa. Ena 2006 e rauta ni 34% ni lewenivanua era bula dravudravua. Ena rawa beka me lutu nai wiliwili oqo ena 1% se 2% dua na yabaki; kevaka e vagolei kina vakalevu nai lavo ni matanitu.
Na vakatutu me dua nai yalayala era ni sau ni tamata cakacaka e ka vinaka, ia ena dredre na kena vakayacori. Na vuna ni duidui na veitabana ni cakacaka, ka duidui vata kei na nodra rawa i lavo. Ena rairai rawarawa cake me virikotori nai yalayala era ni sau ni cakacaka yadua, ka kakua ni dua nai sau me baleta na veicakacaka taucoko.
Duru 9 :
Ko Viti me dua na vanua yavutaki ena vuli kei na kila ka (Making Fiji a Knowledge – based society)
Duru 10 :
Na tiko Bulabula kei na Veiqaravi vinaka (Increasing Health Service Delivery).
Duru 11 :
Vakavinakataki ni veimaliwai kei na veivanua tani (Enhancing Global Integration and International Relations)
Na vakatutu ena Duru 9, 10, kei na 11 sa dau vakayacori ena veigauna, ka sega ni dua na ka vou e vakaraitaki kina.
Kena I Tinitini (Conclusion):
E vica na vakatutu bibi ena Charter ka na
• Na veisau ni vakarau ni veidigidigi sa na kauta tani nai dabedabe ni Taukei ena Bose Lawa; ena kauta tani na dabedabe vakayasana; ka sa na sega na veidigidigi vakawatamata;
• Na vakayagataki ni “Fijian” me yaca raraba ni lewenivanua taucoko e Viti;
• Na vakatutu me baleta na duavata ni veimatalotu, kei na veiwasei ni bula vakayalo;
• Na veisau e vinakati ena vakayagataki ni qele ni Taukei;
• Na veisau ni veivakatorocaketaki ena veiyasana, ka na tara na Matanitu i Taukei;
• Na vakatutu me bokoci vakadua nai vola se rejisita ni Matanitu, ka vakaduiduitaki kina na kawa tamata, me vaka nai Vola ni Kawa Bula (VKB).
Au vakadeitaka tale ni dodonu ga me veivosakitaki na vakatutu kece oqo ena loma ni Palimedi ka ra digitaka na lewenivanua. Na gaunisala cava tale ena muri ena sega na kena kaukauwa vakalawa.
Me da kakua ni vakadonuya na People’s Charter.
http://www.fijidailypost.com/na_i_volasiga.php?section=1&fijidailynews=387


text:
Au na Cakava Vakacava na Lesoni Kece e Lesi Mai Koronivuli?
Ka o rawa ni cakava
Digia e dua na vanua vakanomodi. Me kua ni tu kina na ka e dau veivakawelei. Rawa ni o vakayagataka na desi. Me boko na tivi ena gauna qori.
Vakadeitaka na ka e bibi. E bibi na nomu vuli, vakadeitaka gona mo cakava eliu na lesoni e lesi mai koronivuli.
Kua na lokuyara. Me dua na nomu ituvatuva, qai saga mo dei kina.
Ka mo cakava. Raica na lesoni mo cakava eliu qai vola veitaravi ena dua na ivola. Vola tale ga na gauna mo vakayagataka ena dua na lesoni. Toqa sara ni sa oti.
Tovolea mo cegu. Ke o vakila ni sega ni malele na nomu vakasama ena lesoni o cakava tiko, cegu va lailai, oti qai tekivu tale.
Tovolea mo nuidei. Nanuma, nomu dua na gonevuli vuku se sega ena vakatau vakalevu ena nomu cakacaka vagumatua. (Vosa Vakaibalebale 10:4) E rawa ni toso vinaka nomu ka ni vuli. Mo gumatuataka ga, o na qai taura na kena icovi.


text:
WASE WALU
Na Cava na Matanitu ni Kalou?
Na cava e tukuna na iVolatabu me baleta na Matanitu ni Kalou?
Na cava ena cakava na Matanitu ni Kalou?
Gauna cava ena vakayagataka kina na Kalou na nona Matanitu me cakava na lomana e vuravura?
1. Na masu kilai levu cava eda na dikeva?
DUA na iwiliwili levu ni lewe i vuravura era kila vinaka na Masu ni Turaga. Na masu kilai levu qo e cavuta sara ga na turaga o Jisu Karisito me ivakaraitaki vei ira na nona imuri. Qo e dua na masu titobu. Nida dikeva mada ga na imatai ni tolu na ka e cavuta ena nona masu, sa na matata vei keda e levu tale na ka e vakavuvulitaki ena iVolatabu.
2. Na cava e tolu na ka e vakavulica o Jisu me ratou masuta na nona tisaipeli?
2 Ena itekitekivu ni nona masu, e vakavulici ira kina na rogoci koya o Jisu ena nona kaya: “Mo dou masu gona va qo: ‘Tama i keimami mai lomalagi, me vakarokorokotaki na yacamuni. Me yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.’” (Maciu 6:9-13) Na cava na ibalebale ni tolu na ka e cavuta qo?
3. Na cava e bibi meda kila me baleta na Matanitu ni Kalou?
3 Levu sara na ka eda sa vulica me baleta na yaca ni Kalou o Jiova. Eda sa vulica tale ga mai eso na ka e vauca na inaki ni Kalou, na veika e sa cakava oti, kei na veika e se vo me cakava ena vukuda na kawatamata. Ia na cava e vakaibalebaletaka o Jisu ena nona tukuna meda masu va qo: “Me yaco mai na nomuni Matanitu”? Na cava na Matanitu ni Kalou? Ena vakaitavi vakacava na Matanitu qo ena vakarokorokotaki ni yaca ni Kalou? E veisemati vakacava na yaco mai ni Matanitu ni Kalou kei na vakayacori ni loma ni Kalou?
NA MATANITU NI KALOU
4. Na cava na Matanitu ni Kalou, o cei na kena Tui?
4 Na Matanitu ni Kalou e dua dina na matanitu e tauyavutaka sara ga na Kalou o Jiova, e digia tale ga na kena Tui. O cei na Tui ni Matanitu ni Kalou? O Jisu Karisito. Na itutu vakatui i Jisu e uasivia na veiliutaki kece vakatamata, sa rauta me vakatokai me “nodra Tui o ira na veiliutaki vakatui, e nodra Turaga tale ga o ira na veiliutaki vakaturaga.” (1 Timoci 6:15) Na kaukaua e tu vua e rawa ni cakava kina na ka vinaka ena sega ni cakava rawa e dua na iliuliu vakatamata, veitalia na vinaka ni nona sasaga.
5. Ena veiliutaki mai vei na Matanitu ni Kalou, ena vakilai e vei na kena lewa?
5 Ena veiliutaki mai vei na Matanitu ni Kalou? Ena rawarawa noda sauma na taro qo ke da kila na vanua e tiko kina nikua o Jisu. Eda kila ni a vakamatei ena kaunirarawa, oti e vakaturi. Dua na gauna lekaleka e muri sa qai lako cake i lomalagi. (Cakacaka 2:33) Koya gona, oya sara ga na vanua ena veiliutaki kina na Matanitu ni Kalou—mai lomalagi. Oya na vuna e vakatoka kina na Matanitu ni Kalou na iVolatabu me “Matanitu vakalomalagi.” (2 Timoci 4:18) Ena tiko mai lomalagi na Matanitu ni Kalou, ia ena lewai vuravura mai.—Wilika Vakatakila 11:15.
6, 7. Na cava ena Tui uasivi kina o Jisu?
6 Na cava ena Tui uasivi duadua kina o Jisu? Kena imatai, ni na sega ni mate rawa. Ni vakatauvatani Jisu na iVolatabu kei ira na tui vakatamata, e kaya me baleti Jisu ni “o koya ga e sega ni mate rawa, e tiko ena rarama e sega ni torovi rawa.” (1 Timoci 6:16) Kena ibalebale ni veika vinaka kece e vakayacora o Jisu ena tudei. Eda kila tale ga ni na vakayacora e levu sara na ka vinaka vei ira na nona tamata.
7 Vakasamataka mada na parofisai qo ni iVolatabu me baleti Jisu: “Ena sobuti koya na yalo i Jiova, na yalo ni vuku kei na yalomatua, na yalo ni ivakasala kei na kaukaua, na yalo ni kilaka kei na dokai Jiova. Ena marautaka me dokai Jiova. Ena sega ni vakatulewa ena ka e raica e matana, se veivunauci ena ka e rogoca e daligana. Ena lewai ira vakadodonu na vakaloloma, ena veivunauci vakadodonu ena vukudra na yalomalumalumu e vuravura.” (Aisea 11:2-4) E tukuni ena veivosa qo ni na lewa mai vakayalololoma na kawatamata o Jisu, ena Tui yalododonu tale ga. Vakacava, o vinakata me liutaki iko e dua na iliuliu va qo?
8. O cei ena lai veiliutaki vata kei Jisu?
8 Qo tale e dua na itukutuku dina me baleta na Matanitu ni Kalou: Ena sega ni veiliutaki duadua o Jisu. Eso era na veiliutaki vata kei koya. Kena ivakaraitaki, a kaya vei Timoci na yapositolo o Paula: “Ke da vosota tiko ga, eda na veiliutaki vata tale ga vakatui.” (2 Timoci 2:12) Io, na Kalou sa lesi Paula, Timoci, kei na so tale na tamata yalodina mera lai veiliutaki vata kei Jisu ena Matanitu vakalomalagi. E vica era na lesi ena ilesilesi qo?
9. Lewe vica era na lai veiliutaki vata kei Jisu, ena gauna cava sa tekivu digitaki ira kina na Kalou?
9 Eda sa dikeva ena Wase 7 ni ivola qo ni a vakavuna na Kalou me raivotutaka na yapositolo o Joni na “Lami [Jisu Karisito] ni tucake tu e Ulu i Saioni [nona itutu vakatui mai lomalagi], era tucake vata tu kei koya e 144,000, e volai e yadredra na yacana kei na yaca i Tamana.” O cei o ira na le 144,000 qo? E sauma vei keda o Joni: “Era muria tiko ga na Lami se mani vanua cava e lako kina. Era voli mai ena kedra maliwa na kawatamata mera isevu vua na Kalou kei na Lami.” (Vakatakila 14:1, 4) Io, qo o ira na imuri yalodina i Jisu Karisito era digitaki sara ga mera veiliutaki vakatui vata kei koya i lomalagi. Nira sa na vakaturi mai na mate mera lai bula i lomalagi, era na lai tomani Jisu mera “liutaka na vuravura.” (Vakatakila 5:10) Tekivu mai na nodratou gauna na yapositolo na nona sa digia tiko eso na lotu Vakarisito yalodina na Kalou mera lewena na ilawalawa le 144,000.
10. Na cava eda kaya kina ni ituvatuva vakayalololoma na nona digitaki o Jisu kei ira na le 144,000 mera lewa mai na kawatamata?
10 E ituvatuva vakayalololoma na nona digitaki o Jisu kei ira na le 144,000 mera lewai keda mai na kawatamata. Ena vuku ni cava? E sega ni vulagi o Jisu ena ivakarau ni bula vakatamata, e sega tale ga ni lecava na rarawa eda dau sotava. E kaya o Paula me baleti Jisu: “E sega ni noda bete levu o koya e sega ni nanuma na noda malumalumu, o koya ga e vakatovolei ena ka kece me vakataki keda, ia e sega ni bau ivalavala ca.” (Iperiu 4:15; 5:8) Era sotava tale ga na veika dredre o ira na veiliutaki vata kei koya nira se bula voli kina vakatamata. Kena ikuri, era sa vakila kece na dredre ni bula ivalavala ca kei na tauvimate. Sega ni vakabekataki ni nodra veiliutaki ena vakilai kina na veinanumi kei na veikauaitaki!
VEIKA ENA VAKAYACORA NA MATANITU NI KALOU
11. Na cava a kaya o Jisu ni dodonu me ratou masulaka na nona tisaipeli me baleta na loma ni Kalou?
11 Ena gauna e kaya kina o Jisu mera masulaka na nona tisaipeli me yaco mai na Matanitu ni Kalou, a kaya mera masulaka tale ga me caka na loma ni Kalou “e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.” E tiko mai lomalagi na Kalou, eda kila tale ga nira dau vakayacora na lomana na nona agilosi yalodina. Ia eda vulica ena Wase 3 ni ivola qo ni a sega ni cakava na loma ni Kalou e dua na agilosi, lai temaki rau tale ga o Atama kei Ivi me rau ivalavala ca. Eda na vulica ena Wase 10 eso tale na ka e tukuna na iVolatabu me baleti koya na agilosi ca oya, eda sa mai kila nikua me o Setani na Tevoro. A vakatarai o Setani kei ira na agilosi era sa digia mera muri koya—era vakatokai mera timoni—mera tiko vakalailai tale mai lomalagi. Kena ibalebale oya ni sega ni o ira kece mai lomalagi ena gauna oya era vakayacora tiko na loma ni Kalou. Ia e veisau ena gauna sa tekivu lewa kina na Matanitu ni Kalou. Sa yavala na Tui lumuti vou o Jisu Karisito me vala kei Setani.—Wilika Vakatakila 12:7-9.
12. Cava e rua na ka bibi a yaco e vakamacalataki ena Vakatakila 12:10?
12 Qo na veika e yaco me vaka e parofisaitaki: “Au rogoca sara e dua na domolevu mai lomalagi, e kaya: ‘Raica! E sa veivakabulai na Kalou! E kaukaua dina ga o koya! Sa tauyavu na nona Matanitu! Sa tekivu lewa na nona Karisito ni sa kolotaki sobu o koya [Setani] e dau beitaki ira na tacida, o koya e dau beitaki ira ena siga kei na bogi ena mata ni noda Kalou!’” (Vakatakila 12:10) O raica rawa e rua na ka bibi e tukuni ena tikinivolatabu qo ni yaco? Kena imatai, sa tekivu lewa na Matanitu ni Kalou ena veiliutaki i Jisu Karisito. Kena ikarua, sa kolotaki sobu mai vuravura o Setani ni sa sega nona tikina mai lomalagi.
13. Na cava e yaco ni sa kolotaki mai lomalagi o Setani?
13 Na cava e vakilai ena vuku ni rua na ka e yaco qo? Me baleti lomalagi, eda wilika: “O koya gona, moni marau na lomalagi kei kemuni na tiko kina!” (Vakatakila 12:12) Io, era marau na agilosi yalodina mai lomalagi ni sa yali mai kea o Setani kei ira nona timoni, sa ra tawani lomalagi ga o ira na yalodina vua na Kalou o Jiova. Era veiyaloni ra qai vakila na vakacegu dina. Sa qai vakayacori na loma ni Kalou mai lomalagi.
14. Na cava e yaco ni sa kolotaki sobu e vuravura o Setani?
14 Vakacava o vuravura? E kaya na iVolatabu: “Drau na rarawa na vuravura kei na wasawasa, ni sa lako sobu vei kemudrau na Tevoro, e cudru vakalevu, ni kila tiko ni sa lekaleka nona gauna.” (Vakatakila 12:12) Dua na ka na cudru nei Setani ni sa kolotaki laivi mai lomalagi, sa lekaleka tale ga na nona gauna. Na levu ni nona cudru e sa mai vakavuna kina e levu sara na “rarawa” e vuravura. Eda na vakadeuca na veika “rarawa” qo ena wase e tarava. Ia me vaka ni sa kolotaki e vuravura o Setani qai vakavuna e levu sara na “rarawa,” e rawa nida taroga: Na cava ena vakayacora na Matanitu ni Kalou me caka kina na loma ni Kalou e vuravura?
15. Na cava na loma ni Kalou me baleta na vuravura?
15 Nanuma tiko na inaki taumada ni Kalou me baleta na vuravura. O vulica qo ena Wase 3. A vakaraitaka mai Iteni na Kalou ni a nona inaki taumada me parataisi na vuravura qo, ra qai bula tawamudu kina na tamata yalododonu. E qai vakavuna o Setani me rau ivalavala ca o Atama kei Ivi, qo e vakaleqa sara ga na vakayacori ni loma ni Kalou e vuravura, ia e sega ga ni vakaseva. Se loma ni Kalou tiko ga mera ‘taukena na vuravura o ira na yalododonu, mera bula tawamudu kina.’ (Same 37:29) Ena vakayacora qo na Matanitu ni Kalou. Ena sala cava?
16, 17. Na cava e tukuna vei keda na Taniela 2:44 me baleta na Matanitu ni Kalou?
16 Vakasamataka mada na parofisai e volai ena Taniela 2:44. E kaya: “Ena nodra gauna na tui oya ena vakarautaka na Kalou ni lomalagi e dua na matanitu ena sega sara ni vakarusai. Ena sega ni soli na matanitu qo vua e dua tale na tamata. Ena vurumemeataka, ena vakawabokotaki ira na veimatanitu kece qori, ena tu ga me tawamudu.” Na cava eda vulica eke me baleta na Matanitu ni Kalou?
17 Kena imatai, e tukuna vei keda ni na basika na Matanitu ni Kalou “ena nodra gauna na tui oya,” se gauna era veiliutaki voli kina na veimatanitu vakatamata. Kena ikarua, e tukuna vei keda ni na veiliutaki me tawamudu na Matanitu ni Kalou. Ena sega ni vakavuai rawa se me sosomitaki tale. Kena ikatolu, eda raica eke ni na vala na Matanitu ni Kalou kei na veimatanitu e vuravura. Ena qaqa na Matanitu ni Kalou. Sa na yaco me matanitu duadua ga e lewa mai na kawatamata. Ena vakarurugi na kawatamata ena matanitu vinaka duadua era dau tatadrataka voli.
18. Na cava na yaca ni iotioti ni ivalu me na vakasota kina na Matanitu ni Kalou kei na veimatanitu e vuravura?
18 E levu sara na ka e vakamacalataka na iVolatabu me baleta na iotioti ni ivalu oya, me na vakasota kina na Matanitu ni Kalou kei na veimatanitu e vuravura. Kena ivakaraitaki, e tukuna ni gauna sa na voleka kina na ivakataotioti, era na qai vakatetea na lasu na yalo velavela mera vakacalai ira kina “na tui kei vuravura.” Na cava na nodra inaki? Me “vakasoqoni ira ina ivalu ni siga levu ni Kalou Kaukaua Duadua.” Era na vakasoqoni mai na tui e vuravura “ina vanua e vakatokai ena vosa vakaIperiu o Amaketoni.” (Vakatakila 16:14, 16) Ena vuku ni veika e tukuni ena rua na tikinivolatabu qo, e vakatokai kina na iotioti ni nodrau vakasota na veimatanitu e vuravura kei na Matanitu ni Kalou me ivalu na Amaketoni.
19, 20. Na cava e sega ni caka tiko kina e vuravura ena gauna sara ga qo na loma ni Kalou?
19 Na ka vinaka cava ena rawata na Matanitu ni Kalou ena ivalu na Amaketoni? Vakasamataka tale mada na loma ni Kalou me baleta na vuravura. E loma ni Kalou me parataisi o vuravura, mera tawana ga na tamata uasivi era yalodina ena nodra qaravi koya. Ia na cava e sega ni yaco tiko kina ena gauna sara ga qo? Kena imatai, eda se bula ivalavala ca tiko na tamata, oya na vuna eda tauvimate kina, da mate yani. Ia eda vulica ena Wase 5, ni mai mate ena vukuda o Jisu me rawa nida bula tawamudu. De dua o rawa ni nanuma na veivosa e volai ena Kosipeli i Joni. E tukuni kina: “Na levu ni nona lomani vuravura na Kalou e solia kina na Luvena e duabau ga e bulia, mera kua ni rusa kina o ira na vakaraitaka nodra vakabauti koya, mera rawata ga na bula tawamudu.”—Joni 3:16.
20 E dua tale na vuna e sega ni vakayacori tiko kina nikua na loma ni Kalou oya ni levu era via cakava ga na ka ca. Era lasu, era veidabui, era vakayacora tale ga e levu na ivalavala vakasisila. E sega ni lomadra mera vakayacora na loma ni Kalou. O ira na cakava na veika torosobu vaka qo era na vakarusai ena ivalu ni Kalou na Amaketoni. (Wilika Same 37:10.) Ia e dua tale na vuna e sega ni vakayacori tiko kina e vuravura na loma ni Kalou, oya na ivakarau ni veiliutaki ni matanitu vakatamata. Levu na matanitu e voravora na nodra veiliutaki, so e rui malumalumu na nodra vakatulewa, eso tale e nodra cakacaka ga na veidabui. E tukuna vakamatata na iVolatabu: “Ena gauna kece era veiliutaki kina na tamata e tini ga ina leqa.”—Dauvunau 8:9.
21. Na cava ena cakava na Matanitu ni Kalou me caka kina e vuravura na loma ni Kalou?
21 Ni oti na Amaketoni, sa na dua ga na matanitu e liutaka na kawatamata, na Matanitu ni Kalou. Na Matanitu oya ena vakayacora na loma ni Kalou, ena kauta tale ga mai e levu sara na ka ni veivakalougatataki. Me kena ivakaraitaki, ena vakatikitikitaki Setani kei ira na nona timoni. (Vakatakila 20:1-3) Sa na qai yaga vei ira na tamata talairawarawa na isoro i Jisu, sa na sega tale kina ni dua e tauvimate se mate. Sa na rawa ni bula tawamudu na tamata yadua ni sa na veiliutaki na Matanitu ni Kalou. (Wilika Vakatakila 22:1-3.) Ena veisautaki o vuravura me parataisi. Ena sala qo ena qarava sara tiko ga kina na Matanitu ni Kalou na vakayacori ni loma ni Kalou e vuravura kei na kena vakarokorokotaki na yaca ni Kalou. Na cava e kena ibalebale qo? Ena veiliutaki ni Matanitu ni Kalou, ena yaco na gauna mera na vakarokorokotaka na yaca i Jiova na tamata kece era bula e dela i vuravura.
GAUNA CAVA ENA YAVALA KINA NA MATANITU NI KALOU?
22. Eda kila vakacava ni se sega ni yaco mai na Matanitu ni Kalou ni tiko e vuravura o Jisu, se gauna ga e lesu kina i lomalagi?
22 Na nona tukuna vei ira nona tisaipeli o Jisu mera masuta “me yaco mai na nomuni Matanitu” e dusia ni se sega ni yaco mai na Matanitu ni Kalou ena gauna oya. A veiliutaki ena gauna ga e lesu kina i lomalagi o Jisu? Sega, baleta ni rau tukuna ruarua o Pita kei Paula ni a vakayacori vei Jisu na parofisai e cavuti ena Same 110:1 ni sa vakaturi oti. E tukuna na Same oya: “E tukuna o Jiova vua na noqu turaga: ‘Dabe ena ligaqu imatau me yacova niu biuti ira na kemu meca me itutu ni yavamu.’” (Cakacaka 2:32-35; Iperiu 10:12, 13) Kena ibalebale, e taura toka e dua na gauna me qai veiliutaki na Matanitu ni Kalou.
Ni sa veiliutaki duadua ga na Matanitu ni Kalou, sa na qai vakayacori na loma ni Kalou e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi
23. (a) Tekivu veiliutaki ena gauna cava na Matanitu ni Kalou? (b) Na cava ena veivosakitaki ena wase tarava?
23 E vakacava na balavu ni gauna oya? Ena ika19 kei na ika20 ni senitiuri, sa qai matata mai vakamalua ina dua na ilawalawa era dau vulica vagumatua na iVolatabu ni gauna oya ena cava ena yabaki 1914. (Raica eso tale na kena ivakamacala ena iKuri, tabana e 215-218.) Na veika e yaco e vuravura me tekivu mai na 1914 e vakadeitaka ni a donu vinaka na gauna e vakatakilai ina ilawalawa qo e dau vulica vagumatua na iVolatabu. Na yaco ni parofisai ena iVolatabu e dusia ni tekivu veiliutaki vakatui o Karisito ena 1914, sa tekivu veiliutaki tale ga mai lomalagi na Matanitu ni Kalou. O koya gona, eda bula tiko qo ena ‘gauna lekaleka’ e se vo vei Setani. (Vakatakila 12:12; Same 110:2) Eda rawa ni tukuna ena nuidei ni dua ga na gauna qo ena yavala kina na Matanitu ni Kalou me mai cakava na loma ni Kalou e vuravura. Vakacava, e itukutuku rogorogo vinaka oya vei iko? O vakabauta ni dina? O na raica ena wase tarava ni qo dina na veika e tukuna na iVolatabu.
VULICA ESO TALE NA KA
POROKARAMU NI VULI IVOLATABU
Vuna mo Vulica Kina na iVolatabu
Na iVolatabu e sa vakacegui ira e milioni e veiyasa i vuravura ena veika era dau lomatarotarotaka tu me baleta na bula. O via vakacegui tale ga ena nomu lomatarotaro?


text:
Veika Vakalawa
Copyright
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, Inc. Tabu ni tabaki vakailoa.
E tabaka qai qarava na website qo na Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. (“Watchtower”). Na ka kece e volai kei na itukutuku kece e lewe ni website qo e taukena na Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Vakavo ga ke vakatakilai toka.
iVakatakilakila
Na ivakatakilakila ni Adobe, na Adobe logo, Acrobat, kei na Acrobat logo e nona ivakatakilakila na Adobe Systems Incorporated. Na iTunes kei na iPod e ivakatakilakila vakalawataki ni Apple Inc. Na ivakatakilakila tale eso kei na ivakatakilakila vakalawataki e taukena na kena dui itaukei.
iVakavakayagataki kei na Veivakadonui
Na idusidusi qo e baleta na iwalewale ni kena vakayagataki na website qo. Ni o vakayagataka na website, e kena ibalebale ni o sa duavata kei na kena iVakavakayagataki. Ke o sega ni duavata kei na dua na tikina, mo kua ni vakayagataka na website qo.
Cava e okati ena kena vakayagataki donu? O rawa ni raica, download se tabaka na ka e vakarautaki me vaka na ivola, sere, itaba, na ka e volai se vidio, ia me baleti iko ga, sega ni volitaki. Ni download na ka e vakarautaki, o sa vakadinata ni o na sega ni veisoliyaka se vakauta ena dua tale na site mo rawa ilavo kina. E sega ni dodonu mo:
Biuta eso na ka mai na website qo ina dua tale na vanua ena Internet (se mani website cava, wasei ni itukutuku se so tale na ka, se sala ni veitaratara eso ena internet);
Tabaka na ka e tu ena website qo ina dua tale na porokaramu;
Tabaka, lavetaka, se bisinisitaka eso na ka e tabaki tu kina se mo rawa ilavo (ke sega mada ga na tubu), okati kina na veisoliyaki ni porokaramu ni kompiuta e vakayagataka se sema ina website qo;
Vakayagataka na site qo ena inaki mo lavetaka na source code, na veika era tu kina (tools), mo kumuna kina na itukutuku kece ni kena vakayagataki na website;
Vakayagataka vakatani na website se na veika e vakarautaki kina;
Vakayagataka na website qo ena sala me beci se mo vakadredretaka nodra vakayagataka eso tale se dua na ka e tabu se cala vakalawa, lasutaki, se veivakaleqai;
Vakayagataka na website qo mo veivoli kina.
Sega ni Muri na Kena iVakavakayagataki
Ke mani sega ni muri na kena iVakavakayagataki donu, e tu na dodonu ina Watchtower me tarova na nomu curu ena website, ena vakayagataka na nomu IP address mo kua ni dolava rawa. Ena veitaratara tale ga kei ratou na tabana dau vakarautaka na internet me ratou sogota na nomu curu ina website, se na biu ena tabana ni lawa.
Veiveisau
Na Watchtower ena rawa ni veisautaka na iVakavakayagataki ni website ni toso na gauna. Ena gauna ga e basika kina na veisau qori, me muri sara. Yalovinaka mo dau wilika na tikina qo, mo rawa ni kila na veiveisau sa vakayacori.
Lawa kei na Vakatulewa
Na iVakavakayagataki ni website qo e yavutaki ena lawa ni vakavulewa e Niu Yoka mai Merika. Ke oni via kauta ena mataveilewai e dua na ka me baleta na website qo, ni kauta ena dua na mataveilewai e vakarurugi ena lawa ni vanua o Niu Yoka mai Merika.
Dodonu kei na Kena Lawa
Ke lewa e dua na mataveilewai ni dua na tikina ena ivakamacala ni iVakavakayagataki qo me tawayaga, sega ni veiganiti, se cala vakalawa, na vo ni ivakamacala ena iVakavakayagataki qo e dodonu me muri tiko ga. Ke sega ni vakayacora na Watchtower e dua na ka ena kena gauna totolo duadua ni beci e dua na ivakamacala ena iVakavakayagataki, e sega ni kena ibalebale ni ratou na sega vakadua ni dina ena ka ratou yalataka.
Veidinadinati
Qo e okati kina na nomu veidinadinati kei na Watchtower ena kena vakayagataki na website, e sosomitaka tale ga na veidinadinati makawa me baleta na vakayagataki ni website qo.


text:
Friday, July 3, 2009
Stall Ni Veimasi Naba 110 E Na Flea Market e Suva
Ni sa bula, Ni mata vinaka mai na mai sikova na Stall Ni Veimasi kei na Veivakabulai ni turaga kei na marama ena Stall Naba 110 e na Flea Market e Suva.
E rau taba koto oqori ko Sevuloni Bukavotovoto Korotini (yabaki 68) mai Tabuya, Nabukelevu, Kadavu kei na nona marama radinivale ko Lako Delai Korotini (60) mai Natokalau, Cicia, Lau. E rau dau veimasi ka soli wai ni veivakabulai. E rau vakaitikotiko mai Nadonumai, ka rau veiqaravi tiko mai na 1995 e tau ya $15 na masi ena 30 na miniti ka 50 na sede e dua na bilo wai ni veivakabulai. Na nodrau talevoni na 7103869 kei na 3631757 kei na 8726340 na naba nei Koto, na nodrau cauravou. E rawa talega ni rau siko yani ki na nomuni vale.
Ko radinivale e dau tali ibe, cori salusalu ena gauna e rau dau veiwaraki koto kina, ka uasivi sara na nona cakacaka ni liga. E rawa ni talia na ibe ka tiko na kena isau mai na $50 ki na $100 ka vakatau ena raba kei na balavu ni ibe, na kula kei na somo. Na noke, na iri, ketekete, ilalakai, na bilo ni waibuta kei na kena itutu totoka e matai sara kina.
E ratou taba koto oqo kei na dua na turaga ni se qai masi oti ga ka gunu wai ni bula. E rau dau qarava vinaka na vovoleka tiko ni "stroke", kei ira era sa "stroke oti, o ira e tubu na nodra dra, na mate ni suka, na mate ni uto, na wawale ni yago kei na curumi batabata.
Posted by Tavenisa Diri at 8:14 PM No comments:
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Na Veiyalayalati Makawa
From Wikipedia
Ai Vola Tabu: A yaca ni veivola yadua e Na Veiyalayalati Makawa[Veisautaki | edit source]
- Ai matai ni vloa i Mosese sa vakatokai nai Vakatekivu
- Ai karua ni vola i Mosese sa vakatokai na Lako Yani
- Ai katolu ni vola i Mosese sa vakatokai na Vunau ni soro
- Ai kava ni vola i Mosese sa vakatokai na Tiko voli mai na lekutu
- Ai kalima ni vola i Mosese sa vakatokai nai Vakarua
- Ai vola kei Josua
- A kedrai tukutuku na Dauveilewai
- Ai vola kei Ruci
- Ai matai ni vola i Samuela
- Ai karua ni vola i Samuela
- Ai matai ni Kedrai vola na Tui
- Ai karua ni Kedrai vola na Tui
- Ai matai ni vola ni Veika sa caka e na veiguna
- Ai karua ni vola ni Veika sa caka e na veiguna
- Ai vola i Esera
- Ai vola i Niemaia
- Ai vola kei Esiteri
- Ai vola kei Jope
- Ai vola na Same
- Ai vola na vosa Vakaibalebale
- A nonai vola na Dauvunau
- na sere i Solomoni
- Ai vola i Aisea na Parofita
- Ai vola i Jeremaia na Parofita
- Ai vola i Isikeli na Parofita
- Ai vola i Taniela na Parofita
- Ai vola i Osea na Parofita
- Ai vola i Joeli na Parofita
- Ai vola i Emosi na Parofita
- Ai vola i Opetaia na Parofita
- Ai vola i Jona na Parofita
- Ai vola i Maika na Parofita
- Ai vola i Neumi na Parofita
- Ai vola i Apakuki na Parofita
- Ai vola i Sefanaia na Parofita
- Ai vola i Akeai na Parofita
- Ai vola i Sakaraia na Parofita
- Ai vola i Malakai na Parofita