text:
DIGITAKI O PAT CONROY ME MINISTER FOR THE PACIFIC AND INTERNATIONALDEVELOPMENT.
Written by Maikeli Radua on June 3, 2022
Ena matanitu vou mai Australia sa mai digitaki kina o Pat Conroy me sa Minister for the Pacific and International Development ena ruku ni matanitu vou mai Australia ka veiliutaki kina o Anthony Albanese.
E vakaritaka o Pat Conroy ena Twitter ni marautaka na i lesilesi vou ka sa soli qo vua.
Qo erua na tabana ni cakacaka  ka dau tutaka vakalevu o Australia ya na veitaqomaki, na bula ni tiko sautu, kei na bula torocake ni dua na matanitu ena i wasewase ena Pasifika kei na noda vuravura levu. E levu sara na ka e tu me vakavinakataki.
Sa veiqaravi oti o Conroy vaka Shadow Minister for the Pacific and International Development tekivu mai na yabaki 2019.
Kena i tukutuku matata varorogo tikoga mai ena Vitifm 92.2FM/92.6FM/92.0FM


c: text/html

text:
BULA VAKAIDEWADEWA SE BULI?
Na Kadi ni Vanua Dravuisiga
E VICA ga na manumanu era rawa ni bula ena vanua katakata. Dua vei ira qori na kadi e vakatokai na Saharan silver. Nira vakaruru ena sigalevu tutu na vo ni manumanu ena vanua dravuisiga na Sahara, e dau vaqara kena na kadi. E dau kania tale ga na manumanu lalai era mate ena kaukaua ni katakata ni siga.
Vakasamataka mada: Na kadi ni vanua dravuisiga e vakavutina na dakuna kei na tutuna ia na ketena e sega ni vakavutina. Qori e vukei koya me bula ena vanua katakata. E tatalivaliva na vuti ni kadi qai vaka na ibulibuli ni paipo yasaitolu e vakalomana. Na vutina e tadravisiga e varovaroa, ia na ketena e dravia. E rua na kena yaga qori. Kena imatai, e sega ni curu basika kina e dakuna kei na tutuna na katakata ni siga ni sa yaco koso ga e vutina. Kena ikarua, e kauta laivi mai yagona na katakata. Na ketena dravia e taqomaki koya mai na katakata ni vanua e butuka ni veilakoyaki voli ena vanua dravuisiga. *
E veivuke tale ga na vuti ni kadi me vakarauta ga kina na katakata ni yagona, me kua ni sivia na 53.6 na dikiri na celsius. Nodra qoroya na dauvakadidike na ka e cakava na kadi qo, e uqeti ira mera bulia eso na mataqali iyaya me isosomi ni iri ni cagi kei na so tale na ka e dau vakayagataki me vakabatabatataki kina na ka katakata.
Na cava o nanuma? E buli na vuti ni kadi ni vanua dravuisiga se vu mai na bula vakaidewadewa?
^ para. 4 Ena veivuke ni protein e tiko e yagona, e bula rawa kina na kadi se mani kaukaua vakacava na matanisiga. Na yavana babalavu e taqomaka na ketena dravia mai na katakata ni nuku qai totolo kina nona cici. Ni kila vinaka tale ga nona yasayasa, e kila kina na gaunisala lekaleka duadua ina nona qara.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
SERE VOU-KO YAMECI AU DAULOMANI-K3
Written by Ben Ravulo on July 13, 2022
MATASERE- “K3”-Na matasere oqo e cavutu mai na loma ni koro vakaturaga o Nananu,Vatukaloko mai Ra.Na “K3” e kau mai ena delani ulunivanua ka tiko ena ruku ni nodratou koro makawa ka yaca ni delana oya na Korotolu Mountain.Na matasere na “K3″e kenai liuliu tiko o Que Lomavatu,ka vuqa sara na nodratou sere sa dau rogoci,ka taleitaki sara tiko ena kena dau vakatagataki tiko ena VITIFM.
“KO YAMECI AU DAULOMANI”-Na sere oqo e kena sere edua na marama ni Nadroga kei na dua na turaga ni Kadavu,ka bucini na nodrau veidomoni ena nona dau matemateci turaga ni Kadavu tiko na marama ni Nadroga oqo.
Ena maqosa ni nonai vukivuki kei na nonai vosavosa na marama ni Nadroga oqo,e saga ena nonai gu taucoko me yameci koya na nona turaga tau mai Kadavu,ka mani yaco me vaka kina.
Sa taucoko sara na sokotaki ni vuvale vinaka oqo,ka yaco na gauna me sa sucu kina na nodrau ulumatua cauravou,ka rau marautaka sara vakalevu,ka sega ni dede,sa sucu tale na i karua ni luvedrau ka tagane talega.Ia,ni oti e 3 na vula e vuravura nai karua ni luvedrau,sa tekivu me sa duatani nai vakarau nei marama,ka sa vakila na turaga ni Kadavu qo,ni sa sega ni malele tiko mai kina nodrau bula ni vakawati ko tinadrau na gone.
Ena vula ka tarava ga,ka vula 4 kina na i karua ni luvedrau, sa biubiu talega kina na marama ni Nadroga oqo,ka sa qai rogovaki mai ni sa dro taki sara kina i dromudromu ni siga ki vua na tagane ka rau a se veivosaki tu mai ena gauna ni nona vuli.
Na sere oqo e buli ka talanoa tiko kina na turaga ni Kadavu oqo se cava sara mada e tekivuna kina na veidomoni oqo ni sega ni rawa ni rau tinia vata,ka koto ena Chrs ni sere qo-
“OSOBO CAVA GA KO TEKIVUNA KINA,NI RUI DREDRE VEI IKO MO NA LAKI TINIA”.
Sa qai qaravi rau tu na gone na Turaga ni Kadavu qo me yacova tu mai qo.
Vakarorogo mai ena VITIFM 92.2FM,92.6FM kei na 92FM.
VITIFM-E KAMICA QAI KACHII.


text:
Blog
Page: 4
E mai leqa edua na lewenivanua ka tiko na nona yabaki ni bula ena 80 vakacaca, ena kama ka yaco mai Varadoli,mai Ba ena mataka ni kua. E vakaraitaka na Tabana ni Ovisa ni kama oqo,e tekivu mai ena loma ni 2 na rumu ni moce ena loma ni nodratou vale ni rauta toka ni […]
Na cauravou ka lewena na timi ni noda vanua ka wing ni Leicester o Nemani Nadolo e sa na biuta tiko na Premiership champions ka sa lai lewena na mata timi ni Waratahs ena Australian Super Rugby season ena vula ko veverueri . Ciqomi rawa ni turaga yabaki 34 qo e a sucu ena noda […]
Ratou leqa e lewe 8 ka mavoa e 14 na lewenivanua ena uca bi kei na ualuvu e tara na Ceva kei Korea kei na kena koro turaga o Seoul. Vakilai na uca bi ena bogi ni Moniti ka luvu kina na gaunisala , vakadromuca sala ni sitima ni vanua kei na boko ni lilvaliva. […]
E vakasokomuni nai tukutuku ka tauri rawa ni vuqa na gonevuli era se laurai tiko ena city levu o Suva ena bogilevu, na gauna e dodonu mera sa tiko kina ena nodra dui veivale. Na vakadidike e laurai ni so talega na gonevuli era sa vakayagataka tiko na waigaga ni veivakamatenitaki kei na kena cerumi […]
E ratou sa mai vakama na ovisa e sivia ni 5 na tani (5 tonnes) na Maruana mai na yabaki 2018 kina yabaki sa oti ka kunei mai na yanuyanu o Kadavu, ka sivia ni 81 na udolu taucoko na vuni maruana, eratou a mai cavuraka rawa. E mai vakaraitaka na komisina ni ovisa,Brigadier – […]
Sa na tekivu volitaki tiko ena siga Lotulevu qo na tikite ni sara qito ena 2022 Coca Cola Games. Vakaraitaka na Fiji Secondary Schools Athletics Association General Secretary o Vuli Waqa, ni ra na vakaitavi tiko e rauta ni 2,500 na gonevuli mai na 135 na koronivuli ena Fiji Finals ena yabaki qo. Na Granstand […]
Sa mai leqa na marama dau lagasere ka vakatokai tu me – Australian pop music icon Olivia Newton-John. A vakaraitaki talega ena iyaloyalo yavala me vaka na Grease kei na Xanadu.Sa yabaki 73 ni bera nona mai leqa oqo. Mai vakadewataka na itukutuku oqo na turaga na watina o John Easterling, ka tabaki talega ena […]
Vakilai ena veimatanitu mai Urope na tubu ni katakata ni draki kei na kena maca na vei uciwai. Qo sa laki vakavuna na kena vakamanini taki na vakayagataki ni wai. Mai Netherlands e laurai ni lutu saraga na ivakarau ni wai , me vaka e tabaki toka ena i taba oqo e ra. Uciwai na […]
‘MATANIBOLA’-Na matasere oqo e liutaka tiko o Sai Navoty, ka ratou vakaitikotiko voli mai na yasayasa vaka- Ra me vaka ni vuqa vei ratou e veiqaravi voli ena otela ni saravanua. ‘SISI NI LAKEBA’-Oqo na sere ka talanoataki kina na nodrau veimusumusuki e dua na cauravou ni Yasawa, kei na dua na goneyalewa ni Lakeba […]
E 7 na koronivuli era na vakaitavi tiko ena sotasota ni Suva Zone 2 Secondary School, ena qito Netball ena siga vakaraubuka saraga qo. Era na vakaitavi tiko na vei koronivuli me vakataki Suva Grammar School, Gospel High School, Yat Sen Secondary School,John Wesley College, Suva Sangam College, DAV College kei na koronivuli mai Assemblies […]


text:
O Cei na Kalou?
E levu era kaya nira vakabauta na Kalou, ia ni o taroga o cei na Kalou, ena duidui nodra ivakarau ni rai. Era kaya eso ni turaganilewa cudrucudru, e dau totolo ni vakatauitotogi vei ira na cakacala. Eso tale era kaya se mani vakacava na levu ni ka era cakava, ena lomani ira qai vosoti ira tu ga na Kalou. Ia eso tale era nanuma ni sa rui yawaki ira na Kalou qai sega ni dau veikauaitaki. Ni duidui va qori na rai, levu era na nanuma kina ni sa na dredre tu ga me kilai na Kalou.
E bibi mo kila na Kalou? Io. Nomu kila vinaka na Kalou ena vakainaki kina nomu bula. (Cakacaka 17:26-28) Ni o volekati koya tiko ga, ena lomani iko qai tokoni iko vakalevu. (Jemesa 4:8) E bibi gona na kilaka dodonu me baleta na Kalou ni na rawati kina na bula tawamudu.—Joni 17:3.
O na kila vakacava na Kalou? Vakasamataka mada e dua o kila vinaka, me vaka na nomu itokani voleka. E tekivu vakacava nomudrau veitokani? De dua o saga mo kila na yacana, nona itovo, ka e taleitaka se cata, ka sa cakava, nona isausau kei na so tale. Qori sara ga na ka e vakavolekati iko vua, na nomu kila na veika me baleti koya.
O na kila vinaka talega na Kalou ni o dikeva e vica na taro qo:
Na inaki ni mekesini qo me saumi kina vakaivolatabu na taro kece qori. Ena vukei iko mo kila vinaka na Kalou, o na vulica tale ga na yaga ni nomu saga mo drau veivolekati.


text:
VANUA KEI NA LEWENA | LIECHTENSTEIN
Veisiko i Liechtenstein
E DUA vei ira na vanua lailai sara e vuravura, e tiko ena veiulunivanua na Alps ena tadrua i Suwitisiladi kei Austria. Ena veisenitiuri sa sivi era dau bula kina na kai Peritania makawa na Celts, ira na Rhaetians era a qali tu e Roma, ira na kai Roma, kei ira na tikitiki Jamani era vakatokai na Alemanni. E rauta ni rua na ikatolu ni lewe i Liechtenstein nikua era kawa ni yavusa na Alemanni, era mai vakatawana na vanua qo ena rauta na 1,500 na yabaki sa oti.
E vakayagataki e Liechtenstein na vosa vakaJamani, ia e duidui na vosa e kilai ena veikoro yadudua. Na kakana era dau saqara vakalevu na Tüarka-Rebel, e caka mai na sila, kei na Käsknöpfle, qo e caka mai na jisi kei na kena e waki vata na falawa, yaloka kei na wai, dau kilai me pasta.
E rawa nira sarava na vulagi na veiulunivanua e robota tu na ucacevata, vanua veibuca drokadroka, loganivaini, kei na veikau. Kena ivakaraitaki, ena veiulunivanua ni matanitu lailai qo era tubu tu kina vakaveitalia e voleka ni 50 na veimataqali senikau na orchid. E tu tale ga e Liechtenstein na vale ni iyau maroroi, vanua ni vakatasuasua kei na vale ni caka waini. Era dau gade kina na saravanua ena vulaikatakata vaka tale ga kina ena vulaililiwa.
iVolatabu vei ira na lewenivanua kei ira na saravanua ena gauna qo.Era sa tu e Liechtenstein ena veiyabaki ni 1920 na iVakadinadina i Jiova. E rauta ni 90 era veivakavulici tiko ena


text:
Ruci
Chapter 1
Ena nodra gauna na turaganilewa, sa yaco e dua na dausiga levu ena vanua. Sa dua na tamata mai Peceliema e Juta, sa lako cake kina vanua o Moapi, o koya kei na watina kei rau na luvena tagane.
2 Na yaca ni tamata oqo o Elimeleki, na watina o Naomi, oi rau na luvena o Maloni kei KilioniO e ratou kai Efiraca mai Peceliema e Juta. E ratou sa lako ki na vanua o Moapi, ka la'ki tiko kina.
3 Sa qai mate o Elimeleki na wati Naomi, sa qai bula tiko o koya keirau na luvena tagane.
4 Oqo, e rau sa qai vakawati kei na yalewa ni Moapi, na yacana e dua o Oripa kei na yacana nai karua o Ruci. E ratou sa tiko mai kea me tini na yabaki.
5 Rau sa qai mate ruarua o Maloni kei Kilioni, sa qai bula tikoga o Naomi kei rau na vugona yalewa.
6 Sa tucake o koya kei rau na vugona, me lako tani mai Moapi, ni sa rogoca o koya ni sa sikovi ira tiko na nona tamata o Jiova ka sa solia tiko na kedra madrai.
7 O koya oqo, sa lako tani kina o koya mai na vanua sa tiko kina, o koya, kei rau na vugona, e ratou sa lesu tale ki na vanua o Juta.
8 Sa qai vosa o Naomi veirau na vugona, "Drau lesu tale ki na vale nei tinamudrau. Me caka vinaka vei kemudrau o Jiova, me vaka drau sa caka vinaka veirau na mate kei au talega.
9 "O Jiova me solia vei kemudrau na vakacegu mai na vale ni watimudrau vou". Sa qai reguci rau, ka rau sa tagi sara vakadomoilevu.
10 E rau sa tukuna vua, "Keirau na lesu vakaidina kei iko ki vei ira na nomu tamata."
11 Sa tukuna o Naomi, "Drau lesu tale na vugoqu, na cava drau sa via lako kina kei au?
12 "Drau lesu tale na vugoqu, drau lako ena nomudrau salaOau sa qase sara, sa sega ni rawa me'u vakawatini tale. Kevaka mada ga me'u tukuna me sa dua na watiqu ena bogi ni kua me'u vakasucuma kina na gonetagane,
13 "Drau na wawa beka me rau cauravou mai? Drau na sega beka ni vakawati vakatotolo? E sega sara, kemudrau na vugoqu, au sa rui lomabibi ena vukumudrau, ni sa lako siviti au tiko na liga ni Kalou!"
14 E ratou sa veitagicaki vakalevu, o Oripa, sa qai reguci Naomi na vugona, o Ruci sa kabiti na vugona tiko ga.
15 Sa tukuna o Naomi, "Raica sa lesu tale o Oripa vei ira na kai nona, vei ira na nona Kalou, o koya oqo mo muri koya talega o iko."
16 Sa tukuna o Ruci, "Mo kua ni vakatara me'u laivi iko, me'u kua ni muri iko kina; Na vanua o na lako kina, au na lako kina, Na vanua o na tiko kina, au na tiko kina, o ira na nomu tamata era na noqu tamata, Na nomu Kalou ena noqu Kalou.
17 Na vanua o na mate kina, au na mate kina, mai kea talega au na bulu kina. O Jiova me cakava vei au, ka me vakalevu, kevaka me dua na ka me tawasei kedaru? Na mate duadua ga."
18 Ni sa raica o Naomi ni sa dei tiko ga na nona i le o Ruci, sa qai sega tale ni vosa.
19 E rau sa lako sara na lewe rua oqo, ka yaco ki Peceliema. A sa yaco, ni rau sa lako mai ki Peceliema, na koro taucoko sa ue ena vukudrau, era sa vei tukuna yaka na marama, "O Naomi beka oqo?"
20 Sa tukuna vei ira ka tukuna, "Dou kua ni kacivi au Naomi, dou kacivi au ga Mara. Ni sa cakacaka vakaca sara vei au o koya sa kaukauwa sara.
21 "Au a lako ni'u a sinai tu, ia, oqo o Jiova sa kauti au tale mai oqo ki vale ena lala. Na cava dou sa kacivi au kina Naomi ni o Jiova sa vakadinadinataka vei kemudou, ka sa vakararawataki au?"
22 Sa lesu mai o Naomi, kei Ruci na kai Moapi e rau sa lesu mai na vanua o Moapi, oqo e rau sa lako ki Peceliema ena i tekitekivu ni tatamusuki parile.


text:
Author: Mika Qalobula
‘MATANIBOLA’-Na matasere oqo e liutaka tiko o Sai Navoty, ka ratou vakaitikotiko voli mai na yasayasa vaka- Ra me vaka ni vuqa vei ratou e veiqaravi voli ena otela ni saravanua. ‘SISI NI LAKEBA’-Oqo na sere ka talanoataki kina na nodrau veimusumusuki e dua na cauravou ni Yasawa, kei na dua na goneyalewa ni Lakeba […]
E ra sa mai leqa le lewe 15 na lewe ni vanua ka vuqa sara e ra mavoa ena dua na gasau kuru ka vukataka yani o Isireli vei Palisitaina ka tau sara ga so na vai vale taba vica vata e Gaza, ena Tokalau ni baravi mai kea. Na veilecalecavi oqo,e sala muria tiko […]
E ratou na tomana tiko na Tabacakacaka ni ovisa na nodratou yadrayadravaki ena kena vakayagataki tiko na gaunisala vei kemuni na dau vakau lori. Oqo e sala muria tiko na nodratou na vakayacora tiko na breathalyzer checks,ena mua ni macawa oqo ena noda vei tolo ni gaunisala,ka ratou sa vakamamasu tiko kina vei keda na […]
E lade ena reki na dau ni lave ka bi(weightlifting),o Don Opeloge mai Samoa,ena nona mai rawata na nodratou i matai ni metali koula ena sotasota levu ni Commonwealth Games,ka vakayacori tiko mai Birmingham,mai Igiladi. Na nona mai qaqa oqo e ra marautaka kece o i ra na kai Samoa e ra sarasara tu ena […]
E ra mai leqa e leqa 37 na lewe ni vanua mai Kentucky,e dua na state ena Ceva i Cake kei Amerika,ena vuku ni ualuvu ka tarai ira ena loma ni vica na siga na oti,ka vu mai ena tau bi ni uca kei na kaukauwa ni cagi. E vakadeitaki mai na tabana ni ovisa […]
E sa mai kacivi na nona bula o Lote Cokanasiga,e dua na dau lagasere ena noda vanua ka dau totoka sara na domona ni dau veivakamarautaki. E mai leqa ni oti e dua na tauvimate lekaleka ka tauvi koya voli. O Lote Cokanasiga e cavutu mai na koro vakaturaga o Nasau,Koro mai Lomaiviti,ka ratou tauyavutaka […]
Na matasere na ‘SALUSALU DOMONI KEI NAULUVATU’,e liutaka tiko o Sitiveni Yabakidrau,ka kilai levu sara ena butrara ni veivakamarautaki,ka levu sara na sere e bulia,era sere ga ni vude,ka dau taleitaki sara vakalevu. ‘SUDE MAMA’ – Na sere oqo e bulia o Stivieni Yabakidrau,ka vakananuma me se dua mada na sere ni ‘VUDE’,ka me wavokiti […]
E mai coqa e dua na motoka ka draivataka tu yani e dua na gone yabaki 15,mai na Vua I Cake kei Philadelphia,na City levu kei Pennsylvania,ka tukuni na nia yaco na coqa oqo,ni oti e 1 na auwa ena kena a ripotetaki ni sa yali mai na vanua ka vakelea tu kina na kena […]
E ratou mai leqa e lewe 15 na lewe ni vanua mai Karachi,na City levu duadua mai Pakistan,ena vuku ni taubi ni uca mai ena mua ni macawa sa oti,ka luvu kina e vuqa sara na vanua mai kea. Ni vakarautaki nai vakatagedegede ni uca ka tau ena bogi ni sigatabu,e laki yacova sara na […]
E a kacabote ena bogi mai Sakurajima,ena Ceva kei Javani e dua na Volcano kaukauwa ka toka ena vakatagedegede 5(level 5),ka ratou veivakadeitaki mai kina na Japan Meteorological Agency (JMA),ka yaco ni rauta toka ni sivi na 8 ena 5 na miniti(8.05pm). Sa yaco na veivakasalataki mai vei i ra na na tiko volekata na […]


text:
Marautaki Nida Duavata ena iVakananumi
‘Sa dua na ka vinaka qai marautaki nida tiko ena duavata!’—SAME 133:1.
1, 2. Na soqo cava e veivakaduavatataki ena 2018, na vuna? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
NI DROMU na siga ena ika31 ni Maji, 2018, era na soqo vata na tamata ni Kalou kei na levu tale mera vakananuma e veiyabaki na iVakayakavi ni Turaga. Ni veisau na siga, e vica vata na milioni era na vakananuma na mate i Karisito. Qo e dua na soqo e dau veivakaduavatataki e veiyabaki e vuravura!
2 Eda rawa ni raitayaloyalotaka nodrau marau na veitamani o Jiova kei Jisu, nira soqoni vata ena veiaua e vica vata na milioni na lewe i vuravura mera tiko ena soqo bibi qo. E tukuni ena iVolatabu ni “dua na isoqosoqo levu, e sega ni dua na tamata e wilika rawa, mai na veimatanitu kece, veiyavusa, veimatatamata, kei na duivosavosa” era na kailavaka: “E vakabulai keimami na neimami Kalou e dabe tiko ena idabedabe vakaturaga, na Lami tale ga.” (Vkta. 7:9, 10) Sa na marautaki mada ga ni rau rokovi o Jiova kei Jisu ena kena soqovi na iVakananumi!
3. Na taro cava ena saumi ena ulutaga qo?
3 Ena saumi ena ulutaga qo e va na taro. (1) Sala cava eda na dui vakavakarau kina ena iVakananumi, ena yaga vakacava noda tiko? (2) Ena vakaduavatataki ira vakacava na tamata ni Kalou na iVakananumi? (3) Eda na veitokoni vakacava? (4) E tiko na iotioti ni iVakananumi? Ena gauna cava?
KA ME CAKA ME YAGA NODA TIKO
4. Na cava e bibi kina noda tiko ena iVakananumi?
4 Meda vakasamataka na bibi ni noda tiko ena iVakananumi. Nanuma ni bibi ena noda sokalou na soqoni ni ivavakoso. E kila vinaka o Jiova kei Jisu na noda sasaga meda tiko ena soqo namaki qo. Eda na via vakaraitaka vei rau nida na sega ni calata, vakavo ke vakaleqai na ituvaki ni yagoda, se yaco e dua na ka e vakadredretaka noda tiko. Nida vakaraitaka ni bibi na noda sokalou, eda sa vakaraitaka tiko vei Jiova na vuna me volai kina na yacada ena nona “ivola ni ivakananumi,” oya na “ivola ni bula” e tu kina na yacadra era na rawata na bula tawamudu.—Mala. 3:16; Vkta. 20:15.
5. Ni bera na iVakananumi, eda na kila vakacava nida ‘tudei tiko ena vakabauta’?
5 Ni vo e vica na siga me vakayacori na iVakananumi, eda rawa ni vakatikitikitaka na gauna meda masulaka qai dikeva tale na noda veiwekani kei Jiova. (Wilika 2 Korinica 13:5.) Eda na cakava vakacava? Meda ‘dikevi keda tiko ga se da tudei tiko ena vakabauta se sega.’ E vinaka meda dui taroga: ‘Au vakabauta dina niu sa lewena tiko na isoqosoqo duadua ga e vakadonuya o Jiova me vakayacora na lomana? Au sa gumatua tiko ni vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu kei na veivakavulici? E laurai ena noqu ivalavala niu vakabauta dei nida sa bula tu ena iotioti ni veisiga, sa vakarau cava tale ga na veiliutaki i Setani? Au se nuitaki Jiova tiko ga kei Jisu me vaka ga na gauna au yalataka kina noqu bula?’ (Maciu 24:14; 2 Tim. 3:1; Iper. 3:14) Nida vakasamataka vakatitobu na taro qori eda na kilai keda vinaka kina.
6. (a) Na sala cava ena rawati kina na bula? (b) E dau vakarautaki koya vakacava ina iVakananumi e dua na qase, o na muria vakacava nona ivakaraitaki?
6 Meda wilika da qai vakasamataka vakatitobu na wase ni iVolatabu e vakamacalataka na bibi ni iVakananumi. (Wilika Joni 3:16; 17:3, vmr.) Na sala duadua ga e rawati kina na bula tawamudu oya meda “kilai” Jiova, da qai “vakaraitaka [noda] vakabauti” Jisu, na Luvena duabau ga. Ni o vakavakarau ena iVakananumi, vakacava mo digia eso na ulutaga ena uqeti iko mo toro volekati Jiova kei Jisu? Rogoca mada na ka e dau cakava e dua na tacida sa dede nona veiqaravi vaqase. E dau kumuna na ulutaga ni Vale ni Vakatawa e vakamacalataki kina na iVakananumi kei na loloma erau vakaraitaka vei keda o Jiova kei Jisu. Ni vo e vica na macawa me vakayacori na iVakananumi, e dau wilika tale na ulutaga qori qai vakasamataka vakatitobu na bibi ni soqo qo. Ena so na gauna, e dau kumuna e dua tale se rua na ulutaga vou. E tukuna na qase qo ni dau vulica e levu sara na ka vou e veiyabaki ni taleva na ulutaga qori, e wilika na tikinivolatabu ni iVakananumi qai vakasamataka vakatitobu. Koya e bibi sara, ni sa qai lomani Jiova tiko ga vakalevu kei Jisu e veiyabaki. Na vuli va qori ena rawa ni vakalevutaka nomu loloma kei na nomu vakavinavinakataki Jiova kei Jisu, ena yaga tale ga kina nomu tiko ena iVakananumi.
VAKADUAVATATAKI KEDA NA IVAKANANUMI
7. (a) Na cava e masulaka o Jisu ena imatai ni iVakayakavi ni Turaga? (b) Eda kila vakacava ni rogoca o Jiova na nona masu?
7 Ena imatai ni bogi ni iVakayakavi ni Turaga, e masulaki ira nona imuri o Jisu mera duavata kece, mera marautaka tale ga na duavata erau mareqeta vakaveitamani. (Wilika Joni 17:20, 21) A rogoca dina o Jiova na masu nei Luvena, nira vakabauta kina e vica vata na milioni nikua ni talai koya mai o Jiova. Na iVakananumi e sega ni tautauvata kei na soqoni tale eso era dau vakayacora na tamata ni Kalou, ni vakavotui kina na noda duavata na iVakadinadina i Jiova. Era soqoni vata e veiyasa i vuravura na duikaikai mai na veivanua. Ena so na vanua, e dau vakawaleni se beci na noda soqo vata na duikaikai ena soqo ni lotu. Ia na noda duavata e talei ena mata i Jiova kei Jisu!
8. Na itukutuku cava me baleta na duavata e vakasavuya o Jiova vei Isikeli?
8 E sega ni vou vei keda na tamata ni Kalou na noda duavata, ni sa tukuna makawa tu mai o Jiova. Vakasamataka mada na itukutuku e vakasavuya vua na parofita o Isikeli me baleta na kena semati e rua na kau, na “nei Juta” kei na “nei Josefa.” (Wilika Isikeli 37:15-17.) E vakamacalataki ena “Taro na Dauwiliwili” ena Vale ni Vakatawa ni Julai 2016: “O Jiova e tukuna vei Isikeli e dua na itukutuku marautaki. E yalataka ni na vakaduavatataki na matanitu o Isireli nira sa lesu ina Vanua Yalataki. E parofisaitaki tale ga kina na nodra vakaduavatataki na tamata ni Kalou ena iotioti ni veisiga.”
9. E vakadinadinataki vakacava ena iVakananumi na parofisai ena Isikeli?
9 Tekivu mai na yabaki 1919, sa tuvanaki ira vakamalua na lumuti o Jiova, e vakaduavatataki ira tale ga nira vakatakarakarataka na kau “nei Juta.” Nira lewe levu tiko ga na nuitaka na bula e vuravura, era vakatakarakarataka na kau “nei Josefa” mera tokoni ira na lumuti, era sa “dua ga na qelenisipi.” (Joni 10:16; Saka. 8:23) E yalataka o Jiova me semai rau na kau qori me sa dua ga e ligana. (Isik. 37:19) Rau sa veiqaravi tiko ena duavata na ilawalawa qo ena veiliutaki ni dua ga na Tui o Jisu Karisito sa vakalagilagi oti, a cavuti vakaparofisai me o “Tevita.” (Isik. 37:24, 25) E dau laurai e veiyabaki na duavata vakairogorogo e cavuti ena Isikeli nira soqoni vata na ivovo ni lumuti kei ira na ‘so tale na sipi’ mera soqova na iVakananumi ni mate i Karisito! Na cava gona eda na cakava yadudua meda tokona da qai taqomaka na duavata qori?
SALA EDA UQETA KINA NA DUAVATA
10. Eda na uqeta vakacava na duavata vakamataveitacini?
10 Dua na sala eda uqeta kina na duavata, oya nida bucina na yalomalumalumu. Ni se bula e vuravura o Jisu, e vakasalataki ira na nona tisaipeli mera vakamalumalumutaki ira. (Maciu 23:12) Ke da muria qori, ena sega ni rawai keda na yalo ni vuravura na qaciqacia. Ia nida yalomalumalumu eda na talairawarawa vei ira na liutaki keda, ni na uqeta na duavata. Ena marautaka tale ga o Jiova na noda yalomalumalumu, ni “cati ira na viavialevu na Kalou, ia e vakaraitaka nona loloma soli wale vei ira na yalomalumalumu.”—1 Pita 5:5.
11. Ena uqeta vakacava na duavata noda vakasamataka vakatitobu na ibalebale ni madrai kei na waini?
11 Na ikarua ni sala eda uqeta kina na duavata, oya nida vakasamataka na ibalebale 1 Kor. 11:23-25) Na madrai e dusia na yago uasivi i Jisu e cabora, na waini e dusia na nona dra e vakadavei. Ia e sega ni vinakati meda kila wale ga na kena ibalebale. Nanuma tiko ni okati ena isoro i Karisito e rua na ivakaraitaki levu ni loloma. Na loloma i Jiova ni solia na Luvena ena vukuda, kei na loloma i Jisu ni yalorawarawa me mate ena vukuda. Nida vakasamataka na nodrau loloma, ena uqeti keda meda lomani rau tale ga. Na noda lomani Jiova kei ira na tacida e vaka na ivau e tauri keda vata, ena vaqaqacotaka tale ga na noda duavata.ni madrai kei na waini ena iVakananumi. Ni bera na bogi oya vaka kina ena bogi sara ga ya, vakasamataka na bibi ni madrai sega ni vakaleveni kei na waini damudamu. (
12. E vakamatatataka vakacava o Jisu ena nona vosa vakatautauvata ni vinakata o Jiova meda dau veivosoti?
12 Na ikatolu ni sala eda uqeta kina na duavata, oya nida yalorawarawa meda veivosoti. Nida vosoti ira era vakacudrui keda, e vakaraitaka nida marautaka ni vosoti noda ivalavala ca yadua ena isoro i Karisito. Vakasamataka na vosa vakatautauvata i Jisu ena Maciu 18:23-34. Mo taroga: ‘E gu na lomaqu meu muria na ka e vakavulica o Jisu? Au dau yalovosovoso qai nanumi ira na taciqu vakayalo? Au tu vakarau meu vosoti ira era cala vei au?’ E duidui na ivalavala ca, eso sa bau dredre sara ga meda vosota. Ia eda vulica na rai nei Jiova ena vosa vakatautauvata qori. (Wilika Maciu 18:35.) E vakamatatataka o Jisu ni na sega ni veivosoti o Jiova ke da yalodredre ni vosoti ira na tacida. Qori e dua na ka meda vakasamataka! Eda na taqomaka na noda duavata nida veivosoti me vaka e vakavulici keda kina o Jisu.
13. E uqeta vakacava noda duavata nida guta na veiyaloni?
13 Nida dau veivosoti, e vakaraitaka nida guta na veiyaloni. Nanuma na ivakasala ni yapositolo o Paula meda ‘gumatua ni maroroya na duavata e vakavuna na yalo tabu, nida vauci Efeso 4:3) Ena vula ni iVakananumi kei na bogi eda vakananuma kina, e bibi meda vakasamataka na noda ivakarau vei ira eso tale. Mo taroga: ‘E laurai niu dau katona na ca? E kilai niu dau guta na veiyaloni kei na duavata?’ Qo na taro bibi meda vakasamataka ena gauna qori.vata ena veiyaloni.’ (
14. Eda na vakaraitaka vakacava nida ‘dauveivosoti ena loloma’?
14 Na ikava ni sala eda uqeta kina na duavata, oya nida dau loloma me vakataki Jiova, na Kalou dauloloma. (1 Joni 4:8) Eda sega ni via cavuta qo me baleti ira na tacida, “Io au na lomani ira, ia au sega ga ni taleitaki ira”! Qori e veibasai kei na ivakasala i Paula me “laurai tale ga na nomuni loloma ena nomuni dauveivosoti.” (Efeso 4:2) E sega ni tukuna wale ga meda “dauveivosoti.” E tukuna ga ni dodonu meda cakava qori ena “loloma.” E tiko na kedrau duidui. Ena ivavakoso era tiko kina na duikaikai e vagolei ira mai o Jiova ni lomani ira. (Joni 6:44) Ni vagolei ira mai mera qaravi koya, kena ibalebale ni mareqeti ira. Ena rawa vakacava meda tukuna nida sega ni lomani ira na tacida? Me kua gona nida bureitaka na loloma e vakarota o Jiova meda vakaraitaka vei ira!—1 Joni 4:20, 21.
IOTIOTI NI IVAKANANUMI —GAUNA CAVA?
15. Gauna cava sa na sega tale kina ni vakayacori na iVakananumi?
15 Dua na gauna sa na sega tale ni vakayacori na iVakananumi. Eda kila vakacava? E vola o Paula na imatai ni nona ivola vei ira na lotu vaKarisito lumuti e Korinica nira vakananuma na mate i Jisu e veiyabaki, era “vakatakila tiko kina na mate ni Turaga me yacova nona lako mai.” (1 Kor. 11:26) Na vosa “lako mai” e cavuti eke e tautauvata ga kei na “lako mai” e cavuta o Jisu ena nona parofisai me baleta na gauna ni icavacava. E kaya me baleta na veivakararawataki levu sa tu qo e matada: “Ena qai basika mai lomalagi na ivakatakilakila ni Luve ni tamata, era na qai tavimabu ena vakaisaisa na yavusa kece e vuravura, era na raica tale ga na Luve ni tamata ni lako mai ena o kei lomalagi ena lewa kei na lagilagi e sega ni tukuni rawa. Ena qai talai ira nona agilosi ena domo ni biukila rogo levu, era na kumuni ira vata na nona digitaki mai na matanicagi vava, mai na iyalayala ni lomalagi e dua ina iyalayala ni lomalagi adua.” (Maciu 24:29-31) Na nodra ‘kumuni na digitaki’ e dusia na gauna era na rawata kina na nodra icovi ni bula vakalomalagi na lumuti kece era se bula tiko e vuravura. Ena yaco qori ni cava na itekitekivu ni veivakararawataki levu, ni bera toka ga na ivalu na Amaketoni. Era na qai tomani Jisu na le 144,000 mera vakamalumalumutaki ira na tui ni vuravura. (Vkta. 17:12-14) Ena vakayacori na iotioti ni iVakananumi ni bera toka ga nodra kumuni na lumuti i lomalagi, sa kena iotioti tale ga ni sa na “lako mai” o Jisu.
16. Na cava mo kua ni calata kina na iVakananumi ena yabaki qo?
16 Meda vakadeitaka gona me yaga noda tiko ena iVakananumi ena ika31 ni Maji, 2018. Meda masuti Jiova tale ga me vukei keda meda uqeta tiko ga na noda duavata! (Wilika Same 133:1.) Nanuma, dua na gauna sa na sega tale ni vakayacori na iVakananumi. Ena gauna mada ga qo, meda saga meda tiko kina da qai mareqeta na talei ni noda duavata ena iVakananumi.


text:
Raica na Kena Duidui
“Oni na raica . . . na kedrau duidui na tamata yalododonu kei na tamata ca.”—MALA. 3:18.
1, 2. Na cava era vakila nikua na dauveiqaravi ni Kalou? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
LEVU na vuniwai era qaravi ira na tauvi matedewa. Era via veivuke, ia era qaqarauni me kua ni dewavi ira. E va tale ga qori nikua, levu era vakaitikotiko se cakacaka kei ira era vakaitovotaka na ivakarau e sega ni vakalou. Qo e ka ni sasaga.
2 Sa qai torosobu ga na itovo ena iotioti ni veisiga qo. E vakamacalataka na yapositolo o Paula ena ikarua ni nona ivola vei Timoci na nodra ivalavala se itovo o ira na yawaka na Kalou. Ena qai laurai levu ga qori ena gauna sa tu qo e matada. (Wilika 2 Timoci 3:1-5, 13.) De dua ena votivoti vei keda, ia eda na rawa ni rawai ena itovo kei na nodra ivakarau ni rai. (Vkai. 13:20) Eda na veivosakitaka ena ulutaga qo na kena veibasai na itovo era vakaitovotaka e levu ena iotioti ni veisiga qo kei na nodra itovo na dauveiqaravi ni Kalou. Eda na vulica tale ga na sala meda taqomaki keda kina me kua nida rawai ena itovo ca nida veivuke tiko vakayalo.
3. O cei era vakaitovotaka na itovo e vakamacalataki ena 2 Timoci 3:2-5?
Roma 1:29-31. Na ka e vakamacalataki ena nona ivola vei Timoci, e volai kina na itovo e sega ni laurai ena dua tale na ivola ena iVolatabu vaKirisi. E vola o Paula na itovo ca qai tekivuna ena matavosa ‘o ira na tamata era na dau . . . ’ Na vosa “tamata” e dusi ira na “lewenivanua,” wili kina na tagane kei na yalewa era vakaitovotaka qori. E sega ni dusi ira na lewenivanua kece. Ia e duidui na nodra itovo na lotu vaKarisito.—Wilika Malakai 3:18.3 E vola na yapositolo o Paula: “Ni na duatani sara na iotioti ni veisiga, ena vakilai kina e levu na ka dredre.” E qai vola tarava e 19 na itovo ca era na vakaitovotaka e levu ena gauna qo. Qori e tautauvata kei na itovo e volai ena
NODA RAI
4. O na vakamacalataki ira vakacava na dokadoka?
4 Ni cavuta oti o Paula nira na lomani ira ga e levu, era na lomana na ilavo, e vola tale ga nira na dau tukutukuni ira, qaciqacia, era na dokadoka. E laurai ena nodra itovo nira via uasivi ira na kena vo ena ka era rawata, kedra irairai, iyau, se itutu. Dua na ka nodra vinakata mera dokai se qoroi kina. E vola e dua na vuku me baleti koya e dau va qori: “E tiko e lomana e dua na icabocabonisoro lailai me dau cuva kina.” Era kaya eso ni sega ni taleitaki na itovo na dokadoka. O ira mada ga na dau dokadoka era vuvu nira raica na itovo qori vei ira eso tale.
5. Era rawai vakacava ena dokadoka o ira na yalodina?
5 E sevaka o Jiova na dokadoka. E cata na “mata viavialevu.” (Vkai. 6:16, 17) Ni vakadredretaka na itovo qori meda torova na Kalou. (Same 10:4) E itovo ni Tevoro. (1 Tim. 3:6) Ka ni rarawa nira rawai kina eso na dauveiqaravi ni Kalou. Kena ivakaraitaki o Usaia na tui Juta. A yalodina tu me vica vata na yabaki. “Ia” e kaya na iVolatabu, “ni kaukaua ga o koya, e qaciqacia mai na lomana me leqa kina, e sega ni yalodina vei Jiova na nona Kalou ni curu ena valenisoro i Jiova me vakama na ka boivinaka ena icabocabo ni ka boivinaka.” E rawai tale ga o Tui Esekaia ena qaciqacia, ia ena dua ga na gauna lekaleka.—2 Vei. 26:16; 32:25, 26.
6. Vakacava a rawa ni dokadoka o Tevita? Na cava e yalomalumalumu tiko ga kina?
6 Eso tale era dokadokataka na kedra irairai, irogorogo, kenadau ena ivakatagi, kaukaua, se itutu. Na ka kece qori e kilai kina o Tevita, ia e yalomalumalumu tiko ga ena nona bula taucoko. Ni vakamatei Koliaci oti o Tevita, a soli vua na luvei Tui Saula me watina, e kaya: “O cei o yau, o cei o ira na wekaqu, na vuvale i tamaqu e Isireli meu vugona na tui?” (1 Sam. 18:18) Na cava e uqeti Tevita me yalomalumalumu tiko ga? E kila ni ka vinaka kece e taukena e solia vua o Jiova. Nona itovo, ka e rawata, kei na itavi e lesi vua, e rawa ga qori ni “cuva sobu” na Kalou se yalomalumalumu me kauaitaki koya.—Same 113:5-8; vakatauvatana 1 Korinica 4:7.
7. Na cava ena uqeti keda meda yalomalumalumu?
7 Era vakatotomuri Tevita na tamata i Jiova nikua nira vakaraitaka na yalomalumalumu. Eda qoroqoro ga nida kila ni dau yalomalumalumu na Kalou o Jiova, na Turaga Cecere Duadua ni lomalagi kei na vuravura. (Same 18:35) Meda nanuma matua na ivakasala qo: “Moni vakaisulu ena yalo ni veikauaitaki dina, yalololoma, yalomalumalumu, yalomalua, kei na vosovoso.” (Kolo. 3:12) Eda kila tale ga ni loloma e “sega ni tukutukuni koya, e sega ni dokadoka.” (1 Kor. 13:4) Nida dau yalomalumalumu, era na via kilai Jiova e levu. Me vaka ga na kena rawa ni veisautaki ira na tagane vakawati na nodra itovo vinaka na watidra, era na via toro voleka vua na Kalou eso tale nira raica nodra yalomalumalumu na nona tamata.—1 Pita 3:1.
NODA VEIMALIWAI
8. (a) E raici vakacava nikua nodra talaidredre na gone vei rau na itubutubu? (b) Cava e vakaroti ira kina na gone na iVolatabu?
8 E vakamacalataka o Paula na ivakarau ni bula ena iotioti ni veisiga qo. E vola ni o ira na gone era na talaidredre vei ira nodra itubutubu. Ena so na gauna e vakaraitaki se uqeti vakalevu na itovo qori ena iyaloyalo, ivola, kei na porokaramu ni tivi ena gauna qo. Ia na talaidredre ena sega ni dei kina na vuvale. Sa balavu sara na kena kilai voli mai na ivakavuvuli qo. Kena ivakaraitaki e Kirisi makawa, ena kau tani na nona dodonu vakalewenivanua o koya e mokuti rau na nona itubutubu. Ena lawa ni Roma, o koya e mokuti tamana e tautauvata ga kei na laba. Koya gona e vakaroti ira na gone na iVolatabu mera rokovi ira na nodra itubutubu.—Lako 20:12; Efeso 6:1-3.
9. Na cava ena uqeti ira na gone mera talairawarawa vei rau na itubutubu?
9 Nira vakasamataka na gone na ka era cakava na nodra itubutubu ena vukudra, era na qarauna mera kua ni rawai ena yalo ni talaidredre. Era na vakavinavinaka ga vakalevu nira kila ni vinakata o Jiova, na Tamada kece mera talairawarawa. Nira talanoataka na veika vinaka me baleta nodra itubutubu, ena uqeti ira na vo ni gone me donu nodra rai me baleta nodra itubutubu. Macala ga ke ra sega ni vakaraitaka na itubutubu vei luvedra na veilomani vakaveiwekani, ena dredre mera talairawarawa mai vu ni lomadra. Ia ni kila na gone ni lomani koya dina na nona itubutubu, ena uqeti tale ga me vakamarautaki rau ni temaki mada ga me talaidredre. E kaya o Austin: “So na gauna au nanuma ni na sega ni kilai na ka au cakava, ia rau dau vakamacalataka vinaka noqu itubutubu na idusidusi kei na vuna rau biuta kina eso na lawa, keitou dau veivosaki tale ga. E vukei au meu dau talairawarawa. Au raica ni rau kauaitaki au dina, au via vakamarautaki rau tale ga.”
10, 11. (a) Na itovo cava e laurai kina nodra sega ni dau veilomani e levu? (b) Ena vakacava na rabailevu ni noda loloma na lotu vaKarisito dina?
10 E vola tale o Paula eso na itovo ca e laurai kina nira sega ni dau veilomani e levu. Sa rauta me veitaravi na sega ni vakavinavinaka kei na “talaidredre vei ira nodra itubutubu” ni dusia na nodra itovo o ira na sega ni dau vakavinavinaka. Era na sega ni yalodina. Era na sega ni via okati ena dua na veiyalayalati, e dusia na nodra yalodredre mera veiyaloni. Era na dau veibeci, era na dau veiliumuritaki, era na dau vosavakacacataka eso tale, vaka kina na Kalou. Era na dau vakauvosa, nira kaseta e dua me rogo ca kina. *
11 Levu nikua era sega ni dau veilomani, ia o ira na sokaloutaki Jiova era Maciu 22:38, 39) E tukuna tale ga o Jisu nida kilai tani na lotu vaKarisito dina ena noda dau veilomani. (Wilika Joni 13:34, 35.) Eda na vakaraitaka mada ga na loloma qori vei ira na keda meca.—Maciu 5:43, 44.vakaraitaka na veilomani dina. Sa vakadinadinataki qori. E kaya o Jisu ni mataqali loloma na a·ga’pe, ya noda lomana na kainoda e ikarua ni ivakaro levu duadua ena Lawa e vola o Mosese, e veitaravi ga kei na noda lomana na Kalou. (
12. E vakaraitaka vakacava o Jisu na loloma?
12 Dua na ka na loloma e vakaraitaka o Jisu. E lako ina veikoro me kacivaka na itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. E vakabulai ira na mataboko, lokiloki, vukavuka, didivara, kei ira na mate. (Luke 7:22) E levu era cati koya, ia e solia mada ga nona bula ena vukuda. E ucui Tamana vinaka o Jisu ena nona dauloloma. Eda vakaraitaka gona na iVakadinadina i Jiova na loloma qori e veiyasa i vuravura.
13. Ena veiuqeti vakacava na noda loloma mera qaravi Jiova kina eso tale?
13 Na loloma eda vakaraitaka ena uqeta eso tale mera kila na Tamada vakalomalagi. Kena ivakaraitaki e dua na turaga ni Tailadi. E uqeti koya na nodra veilomani na tacida ena dua na soqo ni veiwasewase. Ni lesu i nodratou, a kerea me vulica vakarua na iVolatabu e veimacawa. E vunau vei ira kece na wekana, oti tale e ono na vula, sa vakaitavi ena wili iVolatabu ena Vale ni Soqoni. E bibi meda kila na ivakarau ni noda loloma, nida taroga: ‘Au sa saga tiko meu vukei ira noqu vuvale, ena ivavakoso, kei ira ena yalava? Au saga meu raici ira ena rai i Jiova?’
OLIFA KEI NA LAMI
14, 15. Na itovo vakamanumanu cava era dau vakaraitaka e levu, ia era veisau vakacava?
14 Eso tale na itovo e laurai nikua ena vinakati sara ga kina vei keda na lotu vaKarisito meda yawaki ira na vakaitovotaka. O ira na tawavakabauta era nasega ni vinakata na ka dodonu, se tukuni ena so tale na vakadewa nira “cata na ka vinaka” se “sevaka na ka vinaka kece.” Era na sega ni lewa vinaka na yalodra, era na voravora. Eso tale era na domoqa, se vakatulewa vakariri se vakaveitalia.
15 Era sa veisau na dau vakaitovotaki ira ena itovo vakamanumanu va qori. Sa tukuni makawa tu ena iVolatabu na veisau qori. (Wilika Aisea 11:6, 7.) Eda wilika kina na nodra veilomani na manumanu kila me vaka na olifa kei na laione, kei na manumanu manoa me vaka na lami kei na luvenibulumakau. Ena yaco dina na bula vakacegu “ni na robota na vuravura na kilaka me baleti Jiova.” (Aisea 11:9) Nira sega ni vulica rawa na manumanu na veika me baleti Jiova, kena ibalebale ni dusi keda na tikinivolatabu qo.
16. E veisautaka vakacava na iVolatabu na nodra itovo e levu?
16 Levu tale era dau voravora e liu me vaka na olifa, ia era sa veiyaloni nikua. E tiko na kedra italanoa ena ulutaga “E Veisautaka na Bula na iVolatabu” ena jw.org. Era duatani o ira na kilai Jiova ra qai qaravi koya, ni vakatauvatani kei ira na vakarairai ga na nodra qarava na Kalou, e sega vei ira na kena dina. O ira na dau voravora e liu, era sa “tokara na tamata vou e buli me vaka na loma ni Kalou e vauci kina na yalodina kei na yalododonu.” (Efeso 4:23, 24) Nira vulica na veika me baleta na Kalou, era kila ni vinakati mera muria na nona ivakatagedegede. Era uqeti mera veisautaka nodra vakabauta, rai, kei na itovo. E ka ni sasaga mera veisau, ia era veisau rawa ga ena veidusimaki ni yalo tabu, ni dau tokoni ira na via vakayacora na loma ni Kalou.
“LAKO TANI MAI VEI IRA E VA QO NA NODRA IVAKARAU”
17. Na cava eda na cakava meda kua ni rawai ena itovo ca?
17 Sa qai kilai levu ga na kedra duidui o ira na qarava na Kalou kei ira na sega ni qaravi koya. E bibi meda qarauna o keda na qarava na Kalou me kua nida rawai ena itovo tawadodonu. E ka vakayalomatua meda muria na ivakasala vakalou meda lako tani mai vei ira e vakamacalataki ena 2 Timoci 3:2-5. E macala ni dredre meda lako tani vakadua vei ira e ca nodra itovo. De dua eda cakacaka vata kei ira, vuli vata, se tiko kei ira. Ia meda qarauna me kua ni takavi keda na nodra rai kei na ivakarau. Eda na cakava qo nida vaqaqacotaka noda vakabauta nida vulica na iVolatabu da qai maliwai ira era vakadeitaka mera qaravi Jiova.
18. Ena yaga vakacava na noda vosa kei na itovo?
18 Meda saga tale ga ni vukea eso tale. Qara na gauna meda vunau kina, meda masuti Jiova me vukei keda meda tukuna na ka dodonu ena gauna veiganiti. Meda vakaraitaka nida iVakadinadina i Jiova. Na noda itovo vinaka ena vakalagilagi kina na Kalou, ia eda na sega ni qoroi kina. Eda vakavulici meda “biuta na ka kece e sega ni salavata kei na loma ni Kalou kei na gagadre ca vakavuravura, e vakavulici keda tale ga meda yalomatua, meda yalododonu, meda qarava na Kalou nida tu ena vuravura qo.” (Taito 2:11-14) Ni vinaka na noda itovo, era na raici keda eso ra qai kaya: “Keitou via lako vata kei kemudou, ni keitou rogoca ni tiko vata kei kemudou na Kalou.”—Saka. 8:23.
^ para. 10 Na di·aʹbo·los e vosa vaKirisi ni “vakauvosa” se “beitaka,” e volai ena iVolatabu me kena icavuti o Setani, ni vakaucacataka na Kalou.


text:
WASE 23
“Ni Rogoci Au Mada”
Tutaka na ka dina o Paula e matadra na ilawalawa cudrucudru kei na Sanadrini
Yavutaki ena Cakacaka 21:18–23:10
1, 2. Na cava e lako kina i Jerusalemi na yapositolo o Paula? Na ituvaki dredre cava e sotava?
SA TIKO tale e Jerusalemi o Paula! E taubale ena tolonisala rabalailai qai osooso. Ena kedra ivolatukutuku na tamata i Jiova, e sega tale ni dua na koro e tautauvata kei Jerusalemi. Era dau sakitaka na kena irogorogo na lewenivanua. E kila o Paula ni levu vei ira na lotu vaKarisito era sega ni via biuta na ivalavala ni sokalou makawa, ra sega ni via toso vata kei na inaki i Jiova. E kila nira vinakata na veivuke vakayago, e raica tale ga ni vinakati mera vukei vakayalo. (Caka. 19:21) E kila tale ga ni na vakararawataki, ia e sega ni tu suka me vakayacora na nona inaki.
2 Na cava ena sotava e Jerusalemi o Paula? Dua oya nodra sa vakabauta tu na mataveitacini na italanoa lasu me baleti koya. Dua tale, na nodra veitusaqati na meca i Karisito. Era na beitaki koya, mokulaki koya, ra qai saga mera vakamatei koya. E gauna vinaka qori me tutaka kina na ka dina o Paula. Na nona yalomalumalumu, doudou, kei na vakabauta e ivakaraitaki vinaka dina vei keda na lotu vaKarisito nikua. Meda dikeva sara mada.
“Era Vakalagilagia na Kalou” (Caka. 21:18-20a)
3-5. (a) Na cava e lai bosea i Jerusalemi o Paula? (b) Na cava eda vulica kina?
3 Ni yaco i Jerusalemi o Paula kei ratou na nona itokani, eratou lako sara vei ira na qase ni ivavakoso ena siga tarava. E sega ni cavuti eke o ratou na yapositolo eratou bula tiko ena gauna oya, de dua eratou lai veiqaravi tu ena so tale na vanua. Ia e se tiko ga e kea o Jemesa na taci Jisu. (Kala. 2:9) Kena irairai ni a liutaka o Jemesa na bose e tiko kina o Paula kei ira “na qase kece.”—Caka. 21:18.
4 E kidavaki ira na qase o Paula “qai vakamatatataka na ka e cakava na Kalou vei ira na veimatanitu ena nona cakacaka vakaitalatala.” (Caka. 21:19) E veivakauqeti dina qori vei ira. Nikua tale ga, eda marau vakalevu nida rogoca na toso ni cakacaka ena veivanua tale eso.—Vkai. 25:25.
Caka. 21:20a) Nikua tale ga era marau qai vakavinavinaka na tacida era vakaleqai ena leqa tubukoso se tauvimate bibi nira veivakayaloqaqataki qai veivuke na mataveitacini.5 De dua e qai tukuna o Paula na cau e kauta mai Urope. Era marau qai vakavinavinaka na mataveitacini ena nodra kauai na tacidra era tu mai vakayawa. Sa rauta me tukuni: “Era vakalagilagia na Kalou [o ira na qase]”! (
Levu Era se ‘Muria Vagumatua na Lawa’ (Caka. 21:20b, 21)
6. Na leqa cava e qai mai kila o Paula?
6 Era mani vakaraitaka vei Paula na qase ni tiko e dua na leqa, e okati kina o koya. Era kaya: “Taci keimami, Paula, o sa na raica na nodra sa vakabauta e vica vata na udolu na Jiu, ra qai muria kece vagumatua na Lawa. Ia era rogoca na Jiu qori ni o sa vakavulici ira tiko na Jiu kece ena veimatanitu ena dua na ka e veisaqasaqa kei na Lawa e vola o Mosese, mera kua ni cilivi na luvedra se mera kua ni muria na ivakarau vakaJiu.” *—Caka. 21:20b, 21.
7, 8. (a)Na cava e cala kina nodra rai na lotu vaKarisito e Jutia? (b) Na cava e sega ni okati kina me vukitani na nodra rai cala eso na lotu vaKarisito Jiu?
7 Na cava era se via muria tiko kina e levu na lotu vaKarisito na Lawa a soli vei Mosese, ni sa oti e 20 na yabaki na kena bokoci? (Kolo. 2:14) Nira bose ena 49 G.V. na yapositolo kei ira na qase mai Jerusalemi, era vola ina veivavakoso ni sega ni vinakati mera cili se muria na Lawa a soli vei Mosese o ira na kai veimatanitu era sa mai vakabauta. (Caka. 15:23-29) Ia e sega ni cavuti kina o ira na Jiu vakabauta, qai levu vei ira era sega ni kila ni sa boko na Lawa a soli vei Mosese.
“Sega ni Dina na iTukutuku Vuka” (Caka. 21:22-26)
9. Na cava e vakavulica o Paula me baleta na Lawa a soli vei Mosese?
9 Vakacava na itukutuku vuka ni vakavulici ira tiko na Jiu ena veimatanitu o Paula “mera kua ni cilivi na luvedra se mera kua ni muria na ivakarau vakaJiu”? A nodra yapositolo na kai veimatanitu o Paula. E duavata kei na vakatulewa ni sega ni vinakati mera muria na kai veimatanitu na Lawa. E vakavotuya tale ga na nodra cala o Kala. 5:1-7) E vunau tale ga o Paula vei ira na Jiu ena koro e lako kina. Macala ga ni na vakamacalataka vei ira na yalomalumalumu ni sa bokoca na Lawa na nona mate o Jisu ra qai okati mera yalododonu ena vuku ni vakabauta, sega ni kena muri na Lawa.—Roma 2:28, 29; 3:21-26.ira na saga mera cili na kai veimatanitu vakabauta, me ivakatakilakila ni nodra muria na Lawa e soli vei Mosese. (
10. Na rai donu cava e tiko vei Paula me baleta na Lawa kei na veicilivi?
10 E nanumi ira tale ga na lewenivanua era se muria tiko eso na ivakarau vakaJiu o Paula , me vaka na Siga ni Vakacecegu se nodra sega ni kania eso na kakana. (Roma 14:1-6) E sega tale ga ni bulia o Paula e dua na lawa me baleta na cili. A vinakata ga me cili o Timoci mera ciqomi koya kina na Jiu, ni kai Kirisi o tamana. (Caka. 16:3) E vakatulewa ni tamata yadua na cili. E kaya vei ira mai Kalatia: “E sega ni bibi na cili se tawacili, na vakabauta ga e yavutaki ena loloma.” (Kala. 5:6) Kena ibalebale, ke dua e nanuma me cili me rawa kina ni muria na Lawa se me vakadonui koya o Jiova, e dusia ni sega vua na vakabauta.
11. Na cava era vakaroti Paula kina na qase? Cava e okati kina? (Raica tale ga na ivakamacala e ra.)
11 E sega ni dina na itukutuku vuka, ia era sega ni lomavakacegu tiko ga na Jiu vakabauta. Era mani vakaroti Paula na qase: “E tiko qo e va na tagane eratou a bubului. Mo lako vata kei ratou na tagane qo, mo dou vakasavasavataki kemudou me vaka na kena ivalavala e vakarota na Lawa, mo sauma na ka kece me na saumi, me tasi tale ga na uludratou. Era na qai kila kece kina ni sega ni dina na itukutuku vuka era rogoca me baleti iko, ni *—Caka. 21:23, 24.dodonu na nomu ivalavala o qai muria tiko na Lawa.”
12. E yalorawarawa qai muria vakacava o Paula nodra ivakasala na qase e Jerusalemi?
12 A rawa sara ga ni tukuna o Paula ni sega ni vu ni leqa na itukutuku vuka, e leqa ga o ira na Jiu vakabauta era guta na muri ni Lawa a soli vei Mosese. Ia e yalorawarawa me veisau o Paula, me kua ga ni beca na ivakavuvuli vakalou. A vola taumada o koya: “Vei ira na vauci ena lawa, au okati au meu vaka e dua e vauci ena lawa, e dina niu sega ni vauci ena lawa, meu rawai ira kina era vauci ena lawa.” (1 Kor. 9:20) Ena ituvaki qo, e tokoni ira na qase mai Jerusalemi o Paula qai yaco me “vauci ena lawa.” E ivakaraitaki vinaka vei keda nikua meda dau tokoni ira na qase, da qai kua ni vakau noda.—Iper. 13:17.
“E Sega ni Yaga me Bula!” (Caka. 21:27–22:30)
13. (a) Na cava era uqeta kina eso na Jiu na tikoyavavala ena valenisoro? (b) E qai vakabulai vakacava o Paula?
13 A sega ni yaco na ka eratou namaka ena valenisoro. Ni sa voleka ni oti na bubului, era qai raici Paula na Jiu mai Esia. Era beitaki koya ni kauti ira mai na kai veimatanitu ina valenisoro, era mani uqeta na tikoyavavala. E kalougata ni a tataro na komada ni mataivalu ni Roma, ke sega ena moku mate o Paula. E vesuki Paula sara. De dua ena rawa ni qai sereki ni oti e va na yabaki se sivia. E se ririkotaki tiko ga na bula i Paula. Ni tarogi ira na Jiu na komada se cava era mokulaki Paula kina, e levu na ka era beitaki koya kina. E sega sara ga ni taura rawa na komada na ka era tukuna ena levu ni nodra maue. Era mani kauti koya vakatotolo na sotia. Ni vakarau curu ina keba ni mataivalu o Paula kei ira na sotia ni Roma, e tukuna o Paula vua na komada: “Au vakamasuti kemuni moni solia mada vei au na gauna meu vosa kina vei ira na lewenivanua.” (Caka. 21:39) E vakadonuya sara na komada qai vosa ena doudou o Paula me tutaka nona vakabauta.
14, 15. (a) Na cava e vakamacalataka o Paula vei ira na Jiu? (b) Na cava e cakava na komada ni Roma me kila kina na vu ni nodra cati Paula na Jiu?
14 E tekivuna o Paula ni kaya: “Ni rogoci au mada meu vakamacala.” (Caka. 22:1) Era galu na ilala levu ni vosa vakaIperiu vei ira o Paula. E vakamacalataka vakadodonu na vuna sa mai dua kina na imuri i Karisito. E cakava qori ni maqosataka na nona ivakamacala mera qai vakadinadinataka na Jiu ke ra vinakata. A vakavulici Paula na turaga kilai levu o Kamelieli. E dau tusaqati ira tale ga na imuri Karisito o Paula, rairai era kila vinaka qori eso era tu e kea. Ia ena nona ilakolako i Tamasiko, a raivotutaka o Paula nona vosa vua na Karisito sa vakaturi oti. Era raica na rarama lelevu na itokani era salavata kei Paula ra qai rogoca e dua na domo, ia era sega kila na ka e tukuni. (Caka. 9:7; 22:9.) E vakamatabokotaki o Paula ena raivotu, era sa qai tuberi koya na nona itokani i Tamasiko. E qai vakabulai koya vakacakamana o Ananaiasa, e tiko ena yasayasa qori ra qai kilai koya vinaka na Jiu.
15 Sa qai vakamacalataka o Paula ni gauna e lesu kina e Jerusalemi, a rairai vua ena valenisoro o Jisu. Dua na ka nodra katakatataki Paula na Jiu nira rogoci koya tiko, era mani kailavaka: “Me kau tani e vuravura na tamata va qo, e sega ni yaga me bula!” (Caka. 22:22) Me rawa ni bula o Paula, e kauti koya sara ina keba ni mataivalu na komada. E via kila na komada na vu ni nodra cati Paula na Jiu, e mani vakarota me mokulaki me rawa ni tukutuku. Ia e vakayagataka o Paula na nona dodonu vakalawa me taqomaki kina, mani vakaraitaka ni lewenivanua e Roma. Eda vakayagataka tale ga nikua na dauveiqaravi i Jiova na dodonu vakalawa meda taqomaki kina nida tutaka noda vakabauta. (Raica na kato “Na Lawa vakaRoma kei Ira na Lewenivanua” kei na “Veilewai ena Gauna Qo.”) Ni rogoca ga na komada, ni lewenivanua e Roma o Paula, e liaca sara ni dodonu me qara e dua tale na sala me tukutuku kina o Paula. Ena siga tarava e kauti Paula ena dua na bose ena Sanadrini, oya na nodra mataveilewai cecere na Jiu.
“O Yau qo na Farisi” (Caka. 23: 1-10)
16, 17. (a) Vakamacalataka na ka e yaco ni vosa o Paula ena Sanadrini. (b) Ni lausaba o Paula, e vakaraitaka vakacava na yalomalumalumu?
16 E tekivu vakamacala o Paula ena mata ni Sanadrini, ni kaya: “Kemuni na wekaqu, e savasava sara tu ga na noqu lewaeloma ena mata ni Kalou me yacova mai nikua.” (Caka. 23:1) E tukuni na kena itukutuku: “Ni rogoca ya o Ananaiasa na bete levu, e qai vakaroti ira na tucake volekati Paula mera sabaka na gusuna.” (Caka. 23:2) Dua dina na itovo lolovira! Laurai votu sara ga na nodra veitovaki, era kaya ni tamata lasulasu ni bera mada ga nira rogoca e dua na ivakadinadina! Sa rauta me sauma o Paula: “Ena yaviti iko na Kalou, o iko na lalaga boro vulavula. O dabe mo lewai au me vaka ena Lawa, o qai beca tale na Lawa ena nomu vakarota meu lausaba?”—Caka. 23:3.
17 Era kurabuitaka eso na ka e cakava o Paula! Era tarogi koya: “O karaca tiko na bete levu ni Kalou?” Na isaunitaro i Paula e vakaraitaka na yalomalumalumu kei na nona doka na Lawa. E kaya: “Kemuni na wekaqu, au sega ni kila ni bete levu. Ni volai, ‘Mo kua ni vosavakacacataki koya e liutaki kemuni.’” * (Caka. 23:4, 5; Lako 22:28) E veisautaka o Paula na nona iwalewale, e kila vinaka nira lewe ni Sanadrini na Farisi kei na Setoki, e mani kaya: “Kemuni na wekaqu, o yau qo na Farisi, au luve ni Farisi. Au mai lewai tiko qo ena vuku ni inuinui ni veivakaturi.”—Caka. 23:6.
18. Na cava e vakatokai koya kina o Paula me Farisi? Eda na vakayagataka tale ga vakacava na ile va qori ena so na gauna?
18 Na cava e vakatokai koya kina o Paula me dua na Farisi? Ni “luve ni Farisi,” era lewe ni ilawalawa qori na nona vuvale. Levu gona era se * Ia e rawa vakacava ni vakabauta o Paula nodra ivakavuvuli na Farisi me baleta na veivakaturi? Era vakabauta na Farisi ni bula tiko ga na yalo ni mate na tamata, era vakabauta tale ga ni yalodra na yalododonu e lai bula tale mai vakatamata. Ia e sega ni vakabauta qori o Paula. E vakabauta na veivakaturi e vakavulica o Jisu. (Joni 5:25-29) E duavata ga kei ira na Farisi ni tiko na inuinui ni bula ni oti na mate—na ka era sega ni vakabauta na Setoki, era sega ni vakabauta na bula ena gauna se bera mai. E rawa nida vakayagataka na ile va qori nida veitalanoa kei ira na lotu Katolika se lotu Tawase. Eda rawa ni kaya nida vakabauta tale ga na Kalou. Na kena duidui ga nira vakabauta na Letoluvakalou, eda vakabauta na Kalou e tukuni ena iVolatabu. Ia e tautauvata na ka eda vakabauta, ni bula dina tiko e dua na Kalou.raici koya tiko ga me dua na Farisi.
19. Na cava e wase rua kina na Sanadrini?
19 Na vosa i Paula e wasea rua sara ga na Sanadrini. E tukuni: “E mani tubu na kaikaila, era tucake eso na nodra vunivola na Farisi, e kaukaua nodra veiba, era kaya: ‘Keimami sega ni raica e dua nona cala na tamata qo, ia o cei e kila de vosa vua e dua na kabula vakayalo, se agilosi.’” (Caka. 23:9) Era sega ni vakabauta na agilosi na Setoki, era saqata kina na ka era tukuna na Farisi ni vosa vei Paula e dua na agilosi! (Raica na kato “O ira na Setoki kei na Farisi.”) Tubu tale ekea na maue, mani vakabulai Paula tale na komada. (Caka. 23:10) Ia se leqataki ga na bula i Paula. Cava sa na yaco vua na yapositolo qo? Ena saumi qori ena wase tarava.
^ para. 6 De dua a caka na soqoni ena so na vale, nira sa lewe levu na lotu vaKarisito Jiu.
^ para. 8 Ni oti tale e vica na yabaki, sa qai volavola o Paula vei ira na Iperiu me vakadinadinataka kina na uasivi ni veiyalayalati vou. E vakamatatataka ni sa sosomitaka na veiyalayalati makawa na veiyalayalati vou. Me ikuri ni ka e vakadeitaka vei ira na lotu vaKarisito Jiu, e tukuna tale ga kina eso na ile era rawa ni vakayagataka vei ira na Jiu era dau muria vagumatua na Lawa a soli vei Mosese. Nona vosa vakadodonu o Paula e vaqaqacotaka nodra vakabauta eso na lotu vaKarisito era dau vakaliuca na Lawa a soli vei Mosese.—Iper. 8:7-13.
^ para. 11 Era kaya na dauvakadidike ni ratou bubului vakaNasaraiti na tagane qori, ni ratou muria na Lawa a soli vei Mosese. (Tiko 6:1-21) Sa bokoci na Lawa qori, ia e nanuma o Paula ni sega ni cala ke ratou bubului vei Jiova. E sega tale ga ni cala me sauma na nodratou ilakolako qai tomani ratou. E sega ni matata se mataqali bubului vakacava a caka. Eda kila ga ni sega ni tokona o Paula na isoro manumanu (me vaka era cakava na Nasaraiti) ni nanumi ni na savasava kina nodratou ivalavala ca na tagane. Sa mai bokoca na vakacaboisoro kece qori na isoro uasivi i Karisito. Koya gona e sega ni cakava o Paula e dua na ka me vakaleqa nona lewaeloma.
^ para. 17 Eso era kaya ni buawa na matai Paula, ni sega ni raica rawa na bete levu. Eso tale era kaya ni sega ni kilai bete levu ni sa dede nona yali mai Jerusalemi. Eso tale ga era kaya ni rairai sega ga ni raica o Paula se o cei a vakarota me lausaba.
^ para. 18 Ena 49 G.V., nira bosea na yapositolo kei ira na qase mera vakarurugi se sega na kai veimatanitu ina Lawa, eso vei ira na lotu vaKarisito era tiko ena bose era “lewe tu ni nodra ilawalawa vakalotu na Farisi era sa mai vakabauta.” (Caka. 15:5) Koya gona, eso na gauna era dau vakatokai na lotu vaKarisito qori mera Farisi.


text:
NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Okosita 2014
O Ciqoma Tiko na ‘Kakana ena Kena Gauna Donu’?
Vakacava e dodonu me tiko kece vei keda na ulutaga e tabaka na dauveiqaravi yalodina meda kaukaua tiko ga kina vakayalo?
Nodra iTavi na Yalewa ena iNaki i Jiova
Vulica na sala e tarai ira kina na tagane kei na yalewa na veivorati. Vakasamataka na kedra italanoa na yalewa yalodina ena gauna makawa. Vulica tale ga na sala era vakaitavi kina na yalewa vaKarisito ena cakacaka vakalou.
Sala e Toro Volekati Keda Kina o Jiova
E bibi meda veiwekani voleka kei Jiova. Vulica na kena vakadinadinataki ena ivoli kei na iVolatabu ni dau cakava na ka o Jiova meda torovi koya kina vakavoleka.
Rogoca e Veigauna na Vosa i Jiova
Kila na bibi ni noda rogoca na vosa i Jiova kei na noda veivosaki kei koya. Ena vukei keda na ulutaga qo na sala meda valuti Setani kina kei na noda gagadre ca me vakaleqa na noda vakarogoci Jiova.
‘Lesu mo Vakaukauataki Ira na Tacimu’
Ke dua na tacida sa sega tale ni qai veiqaravi vaqase, vakacava e rawa tale vua me “qarava na itavi vakaivakatawa”?
Taro Na Dauwiliwili
Ni tukuna o Jisu ni o ira na vakaturi “era na sega sara ni vakawati,” vakacava e dusi ira tiko na vakaturi e vuravura?
VANUA E MAROROI KINA NA KEDA ITUKUTUKU MAKAWA
Na “Eureka Drama” e Vukei Ira e Levu Mera Kila na Ka Dina ena iVolatabu
Na ivakaleka qo ni “Photo-Drama of Creation” e rawa ni saravi ena vanua ribayawa, ke sega mada ga na livaliva.


text:
WASE 21
Valenilotu e Nasareci
-
WILIKA O JISU NA IVOLAVIVIGI NEI AISEA
-
VIA VAKAMATEI JISU NA KAI NASARECI
Era maue na kai Nasareci. Ni bera ni lako vei Joni o Jisu me papitaisotaki ena dua na yabaki vakacaca sa oti, a dau cakacaka tu vakamatai e Nasareci. Ia sa kilai ena gauna qo ni dau cakava na ka veivakurabuitaki. Era via raica sara ga na lewenivanua me cakava vei ira eso na ka qori.
Era sa qai nanamaki ga vakalevu ni gole o Jisu ina valenilotu me vaka na nona ivakarau. E vakayacori e kea na masu, wiliki tale ga na ivola i Mosese me vaka na kena ivakarau “ena valenilotu ena siga ni vakacecegu kece.” (Cakacaka 15:21) E dau wiliki tale ga eso na nodra ivola na parofita. Ni tucake o Jisu me wilivola, de dua ena kilai ira eso sa dau raici ira voli ena veiyabaki sa sivi ena valenilotu qo. E soli vua na ivolavivigi nei Aisea, qai kunea na vanua e cavuti kina o koya e lumuti ena yalo i Jiova. Na tikinivolatabu qori e sa kilai nikua me Aisea 61:1, 2.
E wilika sara o Jisu ni o koya e parofisaitaki qo ena kacivaka na veisereki vei ira na vesu tu, nodra rai na mataboko, kei na yabaki vinaka i Jiova. E vakasuka o Jisu na ivolavivigi vua na dauveiqaravi, lai dabe tale. Era wanonovi koya kece na tiko ena valenilotu. Oti sa qai dua nona ivakamacala balavu, qai okata kina na itukutuku bibi qo: “Sa vakayacori nikua na tikinivolatabu oni se qai rogoca.”—Luke 4:21.
Era qoroya na lewenivanua “na totoka ni vosa e lako mai gusuna” ra qai veitarogitaka: “E sega ni o koya ga qo na luvei Josefa?” Ni kila nira via raica na veika veivakurabuitaki era sa dau rogoca voli ni cakava, e tukuna tale o Jisu: “Oni na tukuna sara ga vei au na ivosavosa qo, ‘Vuniwai, vakabulai iko mada. Ni cakava tale ga e ke, ena nomuni vanua na ka keimami rogoca ni caka mai Kapenaumi.’” (Luke 4:22, 23) Era na rairai nanuma o ira era dau yasayasa vata kei Jisu e liu, ni dodonu me tekivu na veivakabulai ena nona vanua, me yaga taumada vei ira na kainona. De dua era nanuma kina ni beci ira o Jisu.
Ni kila na nodra vakanananu o Jisu, e vakamacalataka sara eso na ka e yaco e Isireli. E kaya ni levu na yada e Isireli ena gauna i Ilaija, ia e sega ni talai o Ilaija vei ira qori. E talai ga vua e dua na yada e sega ni Isireli, e vakaitikotiko mai Sarifaci, na tauni volekati Saitoni. A vakayacora e keri o Ilaija na cakamana e vakabula kina e dua. (1 Tui 17:8-16) Era tu tale ga e Isireli e levu na vukavuka ena gauna i Ilaisa, e qai vakasavasavataki Neamani ga na kai Siria na parofita.—2 Tui 5:1, 8-14.
Era nanumi ira ga na kai Nasareci qai lailai nodra vakabauta, nira nanuma e veivakaduiduitaki o Jisu. Cava era qai cakava? Era cudru sara vakalevu o ira na tiko e valenilotu, era tucake ra qai dretaki koya ina taudaku ni koro. Era kauti koya sara ina bati ni ulunivanua e tara toka kina o Nasareci mera cokataki koya sobu. Ia e dro bula rawa o Jisu. E gole sobu sara i Kapenaumi, ena vuaira ni baravi ni Wasa o Kalili.


text:
NODA BULA VAKARISITO
Vakavulici Keirau o Jiova ena iTavi Vakaitubutubu
Na cava era vulica na veiwatini vua na Tamada vakalomalagi o Jiova me yaga ena nodra veisusu? Sarava na vidio Vakavulici Keirau o Jiova ena iTavi Vakaitubutubu, qai sauma na taro baleti Abilio kei Ulla Amorim:
-
Na cava rau sotava ni rau se gone e yaga ena nodrau veisusu?
-
Na cava ratou vakasamataka lesu na luvedrau ni ratou se gone?
-
Rau muria vakacava o Abilio kei Ulla na Vakarua 6:6, 7?
-
Na cava rau sega ni usuraka kina na lawa vei ratou na gone?
-
Rau vukei ratou vakacava na gone me ratou vakatulewa ga vakataki ratou?
-
Rau dau uqeti ratou na gone ena veiqaravi vakatabakidua, ia na cava rau na rairai vakuai rau kina? (bt 178 ¶19)


text:
Okotova 10-16
VOSA VAKAIBALEBALE 7-11
Sere 32 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Me Kua ni Galeleta na Lomamu”: (10 min.)
Vvb 7:6-12—Era na vakaleqai vakayalo o ira na sega ni yalomatua (w00 15/11 29-30)
Vvb 7:13-23—Ena vakaleqai keda na vakatulewa cala (w00 15/11 30-31)
Vvb 7:4, 5, 24-27—Ena taqomaki keda na vuku kei na yalomatua (w00 15/11 29, 31))
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
Vvb 9:7-9—Na cava ena kilai me baleti keda ena ivakarau ni noda ciqoma na ivakasala? (w01 15/5 29-30)
Vvb 10:22—Na cava soti na veivakalougatataki i Jiova eda vakila nikua? (w06 15/5 26-30 ¶3-16)
Na cava au vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na tikina cava au rawa ni vakayagataka ena cakacaka vakaitalatala?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Vvb 8:22–9:6
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITAKATALA
iMatai ni Veisiko: (Me kua ni sivia na 2 na miniti) g16.5 waqana—Sureti koya ena soqoni ena muanimacawa.
Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) g16.5 waqana—Sureti koya ena soqoni ena muanimacawa.
Vuli iVolatabu: (Me kua ni sivia na 6 na miniti) bh 176 ¶5-6—Sureti koya ena soqoni ena muanimacawa.
NODA BULA VAKARISITO
Sere 83
Ka Era Kaya Eso na iTabagone—Mobail (Vvb 10:19): (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Saravi na vidio Ka Era Kaya Eso na iTabagone—Mobail. (Gole ena vidio, raica na NODA SOQONI KEI NA CAKACAKA VAKAITALATALA). Veivosakitaka tale ga na ulutaga ena jw.org ““Na Cava Meu Kila me Baleta na Vakauitukutuku?” Vakabibitaka na ulutaga lailai “iVakasala me baleta na vakauitukutuku.”
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) kr wase 2 ¶13-22
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 152 kei na Masu
Me nanumi: Vakatagitaki ga vakadua na sere vou ni bera ni lagati.


text:
ITALANOA 49
Tu Vakadua na Matanisiga
RAICI Josua mada. E kaya tiko: ‘Matanisiga, tu vakadua!’ Sa qai tu vakadua na matanisiga. E tu vakadua me rauta ni dua taucoko na siga. E vakavuna o Jiova na ka oqori. Ia da raica mada se cava e vinakata kina o Josua me cila tiko ga na siga.
Era sa mai valuti Kipioni na lima na tui ca ni vanua o Kenani. Ra qai lai kere veivuke vei Josua na kai Kipioni: ‘Lako mai vakatotolo vei keimami! Mai vakabulai keimami! Era sa mai valuti keimami na tui kece ni veidelana.’
Sega tale ni qai wawa o Josua kei ira na nona sotia. Era taubale yani ena loma ni bogi taucoko. Nira yaco yani i Kipioni, era sa dro e so na sotia ni lima na tui nira sa rere. Sa qai vakaliwava mai lomalagi o Jiova e dua na cagi kaukaua e tau vata mai na ucavatu. E levu era a mate ena ucavatu oqo, era lewe lailai ga na mate ena ligadra na sotia i Josua.
E raica rawa sara o Josua ni gauna ena buto mai kina na vanua ni sa dromu na siga, era na dro kece na sotia ni lima na tui ca oqo. Oqori na vuna a masuti Jiova kina o Josua qai kaya: ‘Matanisiga, tu vakadua!’ Era vakaotia gona kina na ivalu na Isireli ra qai qaqa tale ga ni cila tiko ga na siga.
E levu tale na tui ca e Kenani era dau cati ira na tamata ni Kalou. Rauta beka ni ono tale na yabaki sa qai vakamalumalumutaki ira na 31 na tui e Kenani o Josua kei na nona mataivalu. Ni oti oya sa qai wasea o Josua na vanua o Kenani vei ira na yavusa e se bera tu ni dua na nodra tikiniqele.
Oti tale e vica vata na yabaki, sa qai mate o Josua ni sa yabaki 110. Ena gauna taucoko a bula tiko kina o koya kei ira na nona ilala, era dau talairawarawa na Isireli vei Jiova. Ia ni sa takali yani o Josua kei ira na nona ilala, era se baci cakava tale na ka ca na Isireli. Era dau sotava ga kina na leqa. Oqori na gauna e vinakati dina kina na veivuke ni Kalou.


text:
Jeremaia
Chapter 15
Sa qai tukuna vei au o Jiova, "Ke rau tu e mataqu o Mosese kei Samuela, ke sega ni gole rawa kina na lomaqu vei ira na tamata oqo: biuti ira tani Me'u kua ni raica, me ra lako tani ga.
2 "Ia kevaka era taroga vei iko, 'Me keimami lako yani kivei?' Mo qai tukuna vei ira, 'Sa tukuna vakaoqo o Jiova; "O ira sa lesi ki na mate, ki na mate ga; kei ira sa lesi ki nai seleiwau, ki nai seleiwau ga; kei ira sa lesi ki na viakana, ki na viakana ga; kei ira sa la'ki vakabobulataki, ki na veivakabobulataki ga."'
3 "Ia e va na ka Au na lesia me rawai ira, sa tukuna o Jiova. "Nai seleiwau me ia na veivakamatei, kei na koli me ia na veidresulaki, kei na manumanu vuka, kei na manumanu ni vanua, me kania ka vakarusai ira.
4 "Ia Au na soli ira me ra veikauyaki ki na veimatanitu kecega e vuravura, e na vuku i Manasa na luve i Esekaia na tui Juta, e na vuku ni ka sa cakava e Jerusalemi.
5 "Ia o cei li ena lomani iko, Jeusalemi? Se o cei me na tagicaki iko? Se o cei me na lesu tani me la'ki taroga, se sa vakaevei na nomu tiko?
6 O iko o sa biuti Au," sa tukuna o Jiova, "O sa lako ki muri: O koya oqo Au na dodoka kina na ligaqu vei iko, ka vakarusai iko; Au sa oca e na veivutuni!
7 Ia Au na irivi ira e nai iri e na matamata-nikoro ni vanua; Ka'u na vakayalitaki ira, Ka'u na vakarusai ira na Noqu tamata, ni ra sa sega ni saumaki mai na nodra i valavala.
8 Sa ka levu tu na nodra yada, ka lailai na mata ni nuku ni wasawasa; Au sa vakayacora vei ira, io, vua na tinadra na cauravou e dua na dauvakacaca e na siga levu: Au sa vakavuna na nona sikiti koya vakidacala, kei na ka ni veivakarerei ki na koro.
9 "Sa malumalumu mai o koya sa vakasucuma e lewe vitu, sa ciba o koya, sa dromu na nona matanisiga ni sa siga toka, sa madua ka taqaya o koya. Ia na kedra vo Au na solia ki nai seleiwau e na matadra na kedra meca," sa tukuna o Jiova.
10 Ulei oi au, na tinaqu, ni o sa vakasucumi au me'u tamata dauveileti ka tamata dauveivala kei vuravura kecega! Au a sega ni soli lavo me saumi, ka me levu talega na kenai kere. Ia sa sega na tamata me cakava vakakina vei au, ia o ira kece era sa rukaki au.
11 Sa tukuna o Jiova, "E dina, na vo ni nomu bula ena vinaka ga; e dina, Ni'u na vakauqeti ira na meca me ra caka vinaka vei iko e na gauna ni ca kei na gauna ni rarawa.
12 Me dua li na kaukamea me vorota na kaukamea vaka tokalau kei na varasa?
13 Na nomui yau kei na nomu ka talei Au na solia ga me kautani wale, me sega na kenai voli, io e na vuku ni nomui valavala ca kecega e na nomui yalayala kecega.
14 Ia Au na vakauti kemudou kei na nomudou meca ki na vanua dou sa sega ni kila, ni sa dua na buka sa tutuvaki e na Noqu cudru, ena kati kemudou."
15 Oi kemuni, Jiova, o ni sa kila: mo ni nanumi au, ka mai raici au, ka cudruvaki au vei ira era vakacacani au; e na vuku ni Nomuni dauvosota, kakua ga ni kauti au tani; Ni kila ga, ni sai Kemuni ka'u sa vakarogocataki kina.
16 Sa kune na nomuni vosa, ia Au a kania; ka sa yaco na nomuni vosa me ka ni reki kei na ka ni marau ki na lomaqu; Ni'u sa vakatokai e na Yacamuni, Jiova na Kalou ni lewe vuqa.
17 Au a sega ni tiko e na nodra i soqosoqo na dauveivakalialiai, se'u marau tiko; au a tiko duaduaga e na vuku ni Ligamuni, ni kemuni sa vakasinaiti au e na cudru levu.
18 Na cava sa sega ni mudu kina na noqu rarawa, kei na noqu mavoa me sega ni bula rawa, ka sa sega ni via bula? O ni na vaka dina sara beka e dua na daulasu vei au, ka vaka na wai sa yali ga?
19 O koya oqo sa tukuna kina o Jiova, "Kevaka o na saumaki mai, Au na qai vakayacori iko tale, mo mai tu ga e Mataqu. Ia kevaka o na wasea tani na ka talei mai na ka sa sega ni yaga, o na qai vaka ga na Gusuqu, me ra saumaki mai vei Au o ira, ia o iko mo kakua ni saumaki vei ira.
20 Ia Au na qisi iko mo bai varasa vei ira na tamata oqo. Era na veivala kei iko, ka ra na sega ni gumatua vei iko, Ni'u sa tiko vata kei iko me'u vakabulai iko, ka kaliraki iko, " sa tukuna o Jiova.
21 "Ia Au na kaliraki iko mai na ligadra na tamata ca, ka vakabulai iko mai na ligadra na daurerevaki."


text: 26 Sa dede era qai lako na lewe i Sifi+ vei Saula e Kipea,+ era kaya: “Vakacava, e vuni tiko o Tevita ena delana o Ekaila donui Jesimoni?”*+2 E tucake sara o Saula me lako sobu ina veikau e Sifi kei na 3,000 na tagane digitaki ni Isireli, mera vaqarai Tevita ena veikau e Sifi.+3 E keba tiko o Saula ena delana o Ekaila donui Jesimoni ena batinisala. E tiko o Tevita ena veikau qai kila ni muri koya tiko yani o Saula ena veikau.4 E tala sara eso na yamata o Tevita mera vakadeitaka ni lako dina tiko yani o Saula.5 Oti e lako o Tevita ina vanua e keba tiko kina o Saula, e raica sara o Tevita na vanua e davo tiko kina o Saula kei Apineri+ na luvei Neri, na iliuliu ni nona mataivalu. E moce tiko ena loma ni keba o Saula kei ira na sotia era keba wavoliti koya tiko.6 E qai kaya o Tevita vei Eimeleki na Itaiti+ kei na luvei Seruaia+ o Apisai,+ na taci Joapi: “O cei ena lako sobu vata kei au vei Saula ena keba?” E kaya o Apisai: “Au na lako sobu vata kei iko.”7 E lako sara ena bogi o Tevita kei Apisai vei ira na sotia, erau raica ni moce tu o Saula ena loma ni keba qai coba tu ena qele na nona moto volekata na uluna, e davo wavokiti koya tu o Apineri kei ira na sotia.8 E kaya sara vei Tevita o Apisai: “Sa solia nikua na Kalou na kemu meca e ligamu.+ Ia qo, yalovinaka meu cokai koya ga vakadua ena moto ina qele, au na sega ni vakaruataka.”9 E kaya o Tevita vei Apisai: “Kua ni vakamatei koya, o cei me dodoka na ligana vua na lumuti i Jiova+ me qai sega ni cala?”+10 E kaya tale o Tevita: “Me vaka ni bula dina tiko o Jiova, ena mokuti koya ga o Jiova,+ se na yaco nona siga+ me mate kina, se na lako sobu ina ivalu me mate kina.+11 Ena rai i Jiova, au na sega tu ga ni dodoka na ligaqu vua na lumuti i Jiova!+ Me kau ga na moto e toka volekata na uluna kei na saqa wai me daru lako yani.”12 E taura sara o Tevita na moto kei na saqa wai e toka volekata na ulu i Saula, rau lako yani. E sega ni dua e kila+ se raici rau, se yadrava nira moce kece tu, ni vakavuna o Jiova me bi na nodra moce.13 E lako sara yani o Tevita ena yasana adua qai lai duri mai vakayawa ena dela ni ulunivanua, e yawa mai vei ira.14 E qai kaci yani o Tevita vei ira na sotia nei Saula kei Apineri+ na luvei Neri, e kaya: “O na rogo mai, Apineri?” E sauma o Apineri: “O cei o iko mo kaciva na tui?”15 E kaya vei Apineri o Tevita: “O iko na tagane? O cei e vakataki iko e Isireli? Na cava o sega ni yadrava tiko kina na nomu turaga na tui? Ni a lako yani e dua na sotia me vakamatea na nomu turaga na tui.+16 E sega ni vinaka na ka o cakava. Me vaka ni bula dina tiko o Jiova, e dodonu mo dou mate ni dou sega ni yadrava tiko na nomudou turaga, na lumuti i Jiova.+ Dou veiraiyaki! I vei na nona moto na tui kei na saqa wai+ a tiko volekata na uluna?”17 E qai kila o Saula na domo i Tevita, e kaya: “Na domomu qori Tevita na luvequ?”+ E kaya o Tevita: “Io na domoqu ga, noqu turaga na tui.”18 E kaya tale: “Na cava e cemuria tiko kina na nona dauveiqaravi na noqu turaga,+ na cava au cakava, na cava noqu cala?+19 Yalovinaka, me rogoca noqu turaga na tui na vosa ni nona dauveiqaravi: Ke uqeti kemuni o Jiova moni vorati au, me vakadonuya* mada o koya na isoro kakana au cabora. Ia ke ra uqeti kemuni na tamata,+ mera cudruvi ena mata i Jiova nira cemuri au nikua meu kua ni duavata kei na ivotavota i Jiova,+ era kaya, ‘Lako, lai qarava na kalou tani!’20 Ia qo moni kua ni vakadavea na noqu dra ina qele ena mata i Jiova, ni lako yani na tui Isireli me vaqara e dua na kutu+ me vaka ga ni vakasavi toa ni veikau ena veiulunivanua.”21 E qai kaya o Saula: “Au sa valavala ca.+ Mo lesu mai na luvequ Tevita, au na sega ni caka ca tale vei iko, ni talei+ e matamu na noqu bula ena siga qo. Io, au sa cakacaka vakalialia, au sa cala vakalevu.”22 E kaya o Tevita: “Qo na nona moto na tui. Me lako mai e dua na cauravou me mai kauta yani.23 O Jiova ga ena sauma na noda dui yalododonu+ kei na noda yalodina, ni soli kemuni nikua o Jiova e ligaqu, ia au sega ni via dodoka na ligaqu vua na lumuti i Jiova.+24 Raica! Me vaka ga ni talei vei au na nomuni bula ena siga qo, me talei mada ga va qori na noqu bula ena mata i Jiova qai vakabulai au ena ka rarawa+ kece.”25 E kaya vei Tevita o Saula: “Mo kalougata mada ga na luvequ Tevita. O na cakava sara ga na ka lelevu, o na rawata vinaka sara.”+ E qai lako yani o Tevita, e lesu o Saula ina nona itikotiko.+


text:
Luke
Chapter 16
Sa tukuna talega vei ira na Nona tisaipeli: a sa dua na tamata vutuniyau sa tiko e dua na nona dauveiqaravi, ka sa beitaki na dauveiqaravi oqo ena nona vakasabusabutaka na nona i yau.
2 "A sa kacivi koya mai ka tukuna vua, vakacava na veika au rogoca me baleti iko? Mo sa solia mada mai e dua nai vola tukutuku ni nomu veiqaravi, ni sa sega ni ganiti iko mo mai dauveiqaravi.
3 Sa tukuna e lomana na dauveiqaravi, na cava beka me'u na cakava? Ni o koya na noqu turaga sa kauta tani vei au na noqu i tutu vakadauveiqaravi. Sa sega ni rawa me'u teitei, au madua na la'ki kerekere.
4 'Au sa qai kila rawa na cava me'u cakava, ni'u sa vakasivoi tani mai na dauveiqaravi me rawa ni ra ciqomi au tale na tamata kina nodra veivalevale.
5 Sa qai kacivi ira kece mai na dinau tu vua na nona turaga, ka tukuna vei koya na kena i matai, e vica sara mada o dinautaka tu vua na noqu turaga?
6 "Sa tukuna o koya, e dua na drau nai vakarau waiwai, a sa tukuna vua, 'Mo taura na nomu i vola ni dinau, ka dabe vakatotoloira mo vola me limasagavulu.'
7 "Sa taroga tale e dua, e vica mada o dinautaka?' Sa tukuna o koya, e dua na drau nai vakarau valawa. A sa tukuna vua, 'Mo taura na nomu i vola ni dinau ka vola me walusagavulu.'
8 A sa vosa vakacaucautaki koya kina na nona turaga, ena vuku ni cakacaka vaqaseqase sa cakava. Ni ra sa qaseqase sara na gone ni vuravura ena veika vakavuravura mai vei ira na gone ni rarama.
9 "Ia ka'u tukuna vei kemudou, dou veitokani yani kei ira eso me vakayacori kina na veika e sega ni dodonu, na veika oqo sa rawa li ni dou curu kina nomudou vale Sega ni mudu?
10 "O koya sa dina ena ka lailai ena dina talega ena ka levu, kei koya sa sega ni dina ena ka lailai ena sega ni dina talega ena ka levu.
11 Kevaka dou sa sega ni dina mada ga ena i yau vakavuravura, ocei me qai vakabauti kemudou, me soli koya ena iyau dina sa tu mai lomalagi?
12 "Kevaka mo dou sa sega ni dina ena nona i yau e duatani tale, o cei me qai solia vei kemudou na ka e dodonu me nomudou?
13 "Sa sega ni dua na dauveiqaravi me qarava e lewe rua na turaga; ni na sevaka e dua ka lomana e dua, se me dina vua e dua ka lawaki vua e dua. Na Kalou kei nai yau e sega ni rawa ni dou qaravi rau ruarua."
14 O ira na farisi era dau lomana sara vakalevu nai lavo, ni ra sa rogoca na ka kecega oqo, a ra sa vakadredrevaki Koya.
15 Sa tukuna o Koya vei ira, oi kemudou dou sa kitaka na ka mera dokai kemudou kina na tamata, ia na Kalou sa kila na yalomudou. Na ka era vakaturagataka na tamata e ka vakasisila ena mata ni Kalou.
16 Dou a tuberi voli mai ena i vunau kei ira na parofita, me yacova ni basika o Joni. Ena nona sa qai mai vunautaka ni sa voleka na matanitu ni Kalou, ka lewe vuqa era sa sasaga mera rawata.
17 "E rawa ni toso laivi o lomalagi kei vuravura mai na kena tosoi tani e dua na mala ni vosa lailai mai na i vunau.
18 O koya sa biuta na watina yalewa ka la'ki vakawati tale kei na dua na yalewa sa dauyalewa; kei koya sa vakawatitaka na yalewa qo sa dautagane.
19 A sa dua na tamata vutuniyau sa dau vakaisulu ena i sulu lokaloka kei na lineni matailalai, a sa dau kana, gunu, ka marau ena veisiga.
20 Ia mai na nona matamata sa dau dabe ka kerekere tiko kina e dua na tamata dravudravua, na yacana o Lasarusa sa tauva kece na yagona na karokaro boica.
21 "Ena nona dabe tu e kea sa dua na ka nona mateca, me bau kania mada ga eso na meme ni kakana e lutu mai na teveli ni tamata vutuniyau. Ka kenai kuri vua ena nodra dau lakovi koya mai na koli me ra mai vakadramica na nona karokaro.
22 "A sa mate na tamata dravudravua dau kerekere oqo, ka ra sa keveti koya na agilosi kina lomasere i Eparaama. A sa mate talega na tamata vutuniyau ka ra sa buluti koya.
23 A sa lako na yalona ki Etesi ka sa vakararawataki, ni sa tacake me rai yani sa raici Eparaama ni tucake sara tu mai vakayawa kei Lasarusa e lomaserena.
24 "A sa kaci ka tukuna, 'Isa tamaqu Eparaama, ni lomani au mai, ni talai Lasarusa mada mai, me tonisua walega na vuso ni nona i qaqalo ena wai me mai vakabatabatataka na yamequ; ni'u sa vakararawataki ena yameyame ni buka oqo.
25 "Ia sa tukuna o Eparaama, 'Luvequ, nanuma mada na nomu se bula voli e vuravura ni veika vinaka kecega e nomu, o Lasarusa e nona kece na veika ca; ia sa mai vakayacori eke vua na veivakamenemenei o iko sa nomu na veivakararawataki.
26 E dua talega na ka, e dua nai keli levu ka titobu e davo tu oqo ena keda maliwa, ka sa dredre kina me dua eke e rawa ni lako yani ekeri, ka vaka kina mai keri e dredre ni lako rawa mai eke.'
27 "Sa qai tukuna o koya, isa tamaqu, au sa kerei iko sara ga vakabibi, mo talai koya kina vale nei tamaqu,
28 Ni sa lewe lima na taciqu, me la'ki vakasalataka vei ratou na ka me ratou cakava, de ratou qai lako talega mai ena vanua ni veivakararawataki oqo.
29 "Sa tukuna vua o Eparaama, o Mosese kei ira na parofita sa tu ga vei iratou; me ratou rogoci ira ga.
30 "Sa tukuna o koya, e sega ni rawa, tamaqu Epaarama; ia kevaka me dua sara ga vei ira na mate me lako vei iratou, e ratou na qai veivutuni.
31 "Ia sa tukuna vua o koya, kevaka me ratou sa sega ni rawa mada ga ni rogoci Mosese kei ira na parofita, me ratou qai vakabauta vakacava ke dua e sa mate me qai la'ki vunau vei iratou."


text:
NODA BULA VAKARISITO
Meda Marau ni Vakacaucautaki Jiova ena Sere
Erau vakacaucautaki Jiova ena sere o Paula kei Sailasa ni rau vesu tu. (Cak 16:25) Qori e vakayaloqaqataki rau sara ga me rau vosota. Vakacava o keda nikua? Na noda sere ni sokalou kei na sere ena jw broadcasting e vakayaloqaqataki keda, e uqeti keda tale ga meda yalodina nida vakatovolei. Koya e bibi sara, e vakacaucautaki kina o Jiova. (Sm 28:7) Eda dau uqeti meda kila vinaka e vica mada ga noda sere. Vakacava o sa bau tovolea? Eda rawa ni vakatovotovo ena sokalou vakavuvale, qai vulica vinaka na qaqana.
SARAVA NA VIDIO ERA VAKACAUCAUTAKI JIOVA NA GONE ENA SERE QAI SAUMA NA TARO QO:
-
Ena yaga vakacava nida lagata noda sere?
-
E dau vakavakarau vakacava na Tabana ni Vidio kei na Katokatoni ni katoni e dua na sere?
-
Era vakavakarau vakacava na gone kei na nodra vuvale ena katokatoni?
-
Na sere cava o taleitaka, na vuna?


text:
NODA BULA VAKARISITO
Kidavaki Ira Vakayalololoma
O cei me kidavaki? O ira kece na tiko ena soqoni vaKarisito—ira na ka vou kei ira eda sa veikilai tu. (Rom 15:7; Ipe 13:2) Era okati tale ga kina o ira na tacida era rairai gade mai ena dua tale na vanua se o ira na malumalumu tu vakayalo era soqoni tale ni oti e vica na yabaki. Vakasamataka mada ke o tu ena kedra ituvaki. Macala ga ni na tarai iko na nodra veikauaitaki, se vakaevei? (Mac 7:12) Koya gona, vakacava mo vakararai ena loma ni Vale ni Soqoni mo kidavaki ira ni bera se ni suka na soqoni? Qori ena uqeta na veilomani kei na duavata e rokovi kina o Jiova. (Mac 5:16) Macala ga nida na sega ni rawa ni vosa kece vei ira na tiko ena soqoni. Ia ke da cakava noda itavi era na sega ni vakavulagitaki ira se mera madua. *
Na veikauaitaki dina ena sega ni laurai ga ena soqo bibi me vaka na iVakananumi. Nira raica na ka vou na noda veilomani vaKarisito, ena uqeti ira mera vakacaucautaka na Kalou, mera tomani keda tale ga ena sokalou dina.—Jn 13:35.


text:
TEKIVU NA VULI VEIKEMUNI NA GONEVULI ENA YEAR 8 – YEAR 13 ENA MONITI.
Written by Maikeli Radua on January 21, 2022
Minister for Education Premila Kumar.
Sa na tekivu tale na vuli veikemuni na gonevuli ena Year 8 – Year 13 ena Moniti ni macawa mai qo na i ka 24 ni Janueri 2022.
Vakaraitaka na Minisitiri ni Vuli ni na rawa ni railesuvi tale na tikinisiga qo ke na mani dua na veisau ni draki.
Sa kerea na Minisitiri ni Vuli meda vakaitavi na i tubutubu, dauniveisusu,qasenivuli,liuliu ni veikoronivuli kei na lewenivanua taucoko ena nodra taqomaki na gone ena nodra sa na lesu tale qo ki vuli.
Kevaka e tauvimate tiko o luvemu ka se sega ni bula vinaka sa kerei me se tikoga mada ga i vale o luvemu.
Koronivuli kece sa ra vakarau tu mera dola vakavo ga na koronivuli na Maramarua District School me vaka ni se vakayagataki tikoga me i drodro ena gauna qo.
Vakarorogo tikoga mai ena VitiFM 92.2FM/92.6FM/92.0FM ena kena na kacivaki tale yani na tikinisiga ena tekivu kina na vuli vei ira tale na vo ni veikalasi ya mai na Early Childhood kina Year 7.


text:
Ghana zoo: Yaco na leqa ni via butako luveni laione.
Written by Atu Kurumudu on August 30, 2022
Tekivu na nodra vaqaqa nai vakalesilesi mai Ghana nona mai mate e dua na tagane ena nona a kabata yani na vanua era susu tu kina na laione. Yaco na veika oqo ena koro turaga e Accra.
Era vakabauta nai vakalesilesi ni ‘zoo’ oqo ni rairai a vinakata beka me butakoca e rua na luveni laione ka rau susu tiko kina.
E sa mai sogo tiko ena gauna oqo na Accra Zoo , ena vuku ni veika vakadomobula a yaco kina. Se bera tiko ni macala na gauna cava mena qai dola tale kina.
source:bbc


text:
WASE 90
“Veivakaturi kei na Bula”
-
YACO YANI O JISU NI SA TAKALI O LASARUSA
-
“VEIVAKATURI KEI NA BULA”
A biubiu mai Peria o Jisu qai gole sara i Pecani, dua na koro rauta ni rua na maile ena ceva kei Jerusalemi. Erau lolosi tiko o Meri kei Marica ni se qai takali ga na ganedrau o Lasarusa. Era mani gole yani e levu mera lai vakacegui rau.
E tukuni sara vei Marica ni sa voleka yani o Jisu, sega ni bera nona gole me lai tavaki koya. E tukuna vei Jisu na ka erau rairai vakasamataka voli vakaveitacini ena va na siga sa oti: “Turaga, ke oni a tiko eke, ke a sega ni mate o ganequ.” Sega ni kena ibalebale qori ni sega na inuinui i Marica ni a kaya: “Au kila ena gauna mada ga qo ni ka kece oni kerea vua na Kalou ena solia vei kemuni.” (Joni 11:21, 22) E vakabauta ni rawa ni cakava o Jisu e dua na ka vei ganena.
E sauma o Jisu: “Ena tucake tale na ganemu.” A nanuma o Marica ni vakaibalebaletaka tiko o Jisu na veivakaturi e vuravura ena gauna se bera mai, na inuinui e vakanamata kina o Eparama kei na so tale. E vakabauta o Marica ni na yaco dina, e kilai qori mai na ka e cavuta: “Au kila ni na tucake tale ena gauna ni veivakaturi ena iotioti ni siga.”—Joni 11:23, 24.
Vakacava ena rawa ni cakava o Jisu e dua na ka ena gauna sara ga ya? E tukuna o Jisu vei Marica ni solia vua na Kalou na kaukaua me vakamalumalumutaki mate, ena nona kaya: “O koya e vakaraitaka ni vakabauti au, ke mani mate, ena bula tale. O koya tale ga e bula tiko qai vakaraitaka ni vakabauti au ena sega sara ni mate.”—Joni 11:25, 26.
E sega ni tukuna tiko o Jisu nira na bula tu ga nona tisaipeli. A tukuna mada ga vei ratou na nona yapositolo ni na mate o koya. (Maciu 16:21; 17:22, 23) E vakabibitaka tiko ga nira na bula tawamudu o ira na vakabauti koya. Levu era na qai rawata qori nira sa vakaturi. Ia o ira na yalodina era bula donuya na icavacava ni ituvaki qo era na rairai sega sara ni mate. Se mani cava e yaco, mera vakadeitaka o ira na vakabauti Jisu nira na bula tawamudu.
Se qai cavuta oti ga o Jisu “o yau na vu ni veivakaturi kei na bula,” ia vakacava e rawa ni vakabulai Lasarusa ni sa vica tu na siga nona mate? E tarogi Marica o Jisu: “O vakabauta?” E sauma o Marica: “Io Turaga, au vakabauta ni o kemuni ga na Karisito na Luve ni Kalou, o koya ena lako mai vuravura.” E vakabauta o Marica ni rawa vei Jisu me cakava e dua na ka ena siga tiko ga ya, e mani vakatotolo i vale me lai tukuna vei tacina: “Sa tiko qo na Qasenivuli, e tarogi iko tiko.” (Joni 11:25-28) E biubiu sara mai vale o Meri ra qai muri koya eso tale nira nanuma ni gole ena ibulubulu i Lasarusa.
E gole ga o Meri vei Jisu, cuva sobu i yavana, e tagi qai cavuta na ka vata ga e kaya o tacina: “Turaga, ke oni a tiko eke, ke a sega ni mate o ganequ.” E tarai Jisu ni raica na nona tagi o Meri kei ira na ilala levu. E vusolo na lomana qai tagi. Nira raica qori o ira na tu e kea, era luluvu tale ga. Ia eso era taroga: “Na cava a sega ni tarova rawa kina o koya na nona mate na tamata qo ni a vakavuna mada me rai na mataboko?”—Joni 11:32, 37.


text:
NODA BULA VAKARISITO
Na Bula Vinaka Duadua
Levu na itavi e rawa nira qarava na itabagone ena isoqosoqo i Jiova. Sarava na vidio Na Bula Vinaka Duadua, e vakamacalataki kina nona vakayagataka vinaka o Cameron nona bula vakaitabagone. Oti qai sauma na taro e ra. (Gole ina jw.org, qai rai ena IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU > ITABAGONE.)
-
Na cava e dau vakabibitaka o Cameron?
-
Gauna cava e nanuma kina me vakarabailevutaka nona cakacaka vakaitalatala? E cakava vakacava?
-
E vakarautaki koya vakacava me veiqaravi ena vanua e vinakati kina na veivuke?
-
Na ituvaki dredre cava e sotava ni veiqaravi ena vanua yawa?
-
E yaga vakacava meda qaravi Jiova ena vanua eda vulagi kina?
-
Na veivakalougatataki cava e marautaka o Cameron?
-
Na cava eda kaya kina ni bula vinaka duadua na noda qaravi Jiova?
-
Na itavi cava tale e rawa nira qarava na itabagone ena isoqosoqo i Jiova?


text:
Wase 66
Na veika sa vakatakilai yani mai vei Josefa Simici na Parofita mai Airame, Oaio, ena 29 ni Okotova, 1831. A vakatakekere vuni vua na Turaga o Viliame E. Makilelini me vakatakila mai vua na Parofita na isau ni lima na taro, ka sega tiko ni kila o Josefa Simici. Ena kerekere nei Makilelini, a vakatataro kina na Parofita vua na Turaga ka ciqoma na ivakatakila oqo.
1–4, Na veiyalayalati tawavakaiyalayala sai koya na taucoko ni kosipeli; 5–8, Me ra vunau, vakadinadina, ka vakamacala vei ira na tamata na italatala qase; 9–13, Na cakacaka vagumatua ena veiqaravi vakalotu ena vakadeitaki kina na noda ivotavota vakawa ena bula tawamudu.
1 Raica, sa kaya vakaoqo na Turaga vua na noqu tamata ko Viliame E. Makilelini—Ko sa kalougata ni ko sa gole tani mai na nomu caka cala, ka ciqoma na noqu dina, sa kaya na Turaga na nomu Dauveivueti, na iVakabula kei vuravura, io vei ira kecega era sa avakabauta na yacaqu.
2 Au sa kaya vakaidina vei iko, ko sa kalougata ni ko sa vakabauta na noqu aveiyalayalati tawavakaiyalayala, io na taucoko ni noqu kosipeli, sa kau yani vei ira na luve ni tamata, me ra rawata na bbula ka me yaco me ra vakaivotavota ena veika lagilagi ena vakatakilai mai ena veisiga mai muri, me vaka era a tukuna na parofita kei na iapositolo ena gauna e liu.
3 Au sa kaya vakaidina vei iko, Viliame na noqu tamata, ko sa savasava, ia sa sega ni taucoko sara; o koya, mo veivutunitaka na ka sa sega ni kilikili vei au, sa kaya na Turaga, ni na avakaraitaka vei iko na Turaga.
4 Ia oqo, koi Au na Turaga, au na vakatakila vakaidina na noqu lewa me baleti iko se na veika au sa lewa me baleti iko.
5 Raica, au sa kaya vakaidina vei iko, ni sa noqu lewa mo avunautaka yani na noqu kosipeli mai na dua na vanua ki na dua tale na vanua, ka vakakina mai na dua na koro levu ki na dua tale na koro levu, io, ena veiyasana vakavolivolita ka se bera ni vunautaki kina.
6 Mo kakua ni tiko vakadede ena veivanua oqori; tei kakua mada ni lako cake ki na vanua ko Saioni; ia kevaka e rawa ni ko vakauta eso na ka, mo vakauta; kevaka e sega kakua ni nanuma na nomu iyau.
7 aLako ki na veivanua mai na tokalau, wasea na nomu bivakadinadina ena veivanua kecega, vei ira na tamata kecega ena nodra valenilotu, io mo vakamacala kina vei ira na tamata.
8 Mo drau lako vata kei Samuela H. Simici na noqu tamata, ia mo kakua sara ni biuti koya, mo vakaroti koya ga ena ka me kitaka; ia ko koya sa yalodina ena avakaukauwataki ena ka kecega; ia koi Au na Turaga, au na sala vata tiko kei kemudrau.
9 Drau tabaki ira na tauvimate ena aligamudrau, era na bvakabulai. Drau kakua ni lesu mai, me yacova ni’u sa kacivi kemudrau mai, koi au na Turaga. Drau vosota na veika rarawa. Drau ckerekere, ka na soli vei kemudrau; drau tukituki, ka na dolavi vei kemudrau.
10 Mo kakua ni vakaosoosotaki iko. Biuta tani sara na veika kecega e sega ni dodonu. Mo kakua ni ia na aveibutakoci—na ka ko sa dau temaki rawarawa kina.
11 Mo amuria tiko na ivakavuvuli oqo, ni sa dina ka dodonu; ka mo vakalevulevuya na nomu itavi, ka biligi ira yani vakalevu na tamata ki bSaioni ena csere ni marau ka tawavakaiyalayala e uludra.
12 Mo agumatuataka na veika oqo me yacova na ivakataotioti, ena qai nomu na bisala vakatui ni bula tawamudu ena liga imatau nei Tamaqu, ko koya sa sinai ena loloma soli wale kei na dina.
13 Sa kaya vakaoqo na Turaga na nomu aKalou ka nomu Dauveivueti, io ko Jisu Karisito. Emeni.


text: 11 Ena itekitekivu* ni yabaki, na gauna era dau lako kina ena ivalu na tui, e talai Joapi o Tevita, o ira na nona dauveiqaravi kei na mataivalu taucoko ni Isireli mera vakamatei ira na Amoni, era qai viribaiti Rapa+ ni tiko mai Jerusalemi+ o Tevita.2 Ena dua na yakavi e duri mai o Tevita ena nona loga qai veilakoyaki voli ena delanivale ni tui. E raica sara mai delanivale e dua na marama ni sili tiko, e marama totoka dina.3 E tala o Tevita e dua me taroga na marama qori, e mai tukuna: “Vakaevei, qo na luvei Ilami,+ o Pacisepa+ na wati Uraia+ na Itaiti?”+4 Oti oya e tala eso na italai o Tevita mera lai kauti yalewa mai.+ E mani lako yani vua, e mocevata kei koya o Tevita.+ (E yaco qo ni se vakasavasavataki koya tiko o Pacisepa mai na nona dukadukali.*)+ Oti e lesu ina nona vale.5 E bukete na yalewa, e vakauta sara na itukutuku vei Tevita: “Au sa bukete.”6 E qai vakauitukutuku o Tevita vei Joapi: “Talai Uraia mai na Itaiti vei au.” E talai Uraia sara vei Tevita o Joapi.7 Ni lako yani vua o Uraia e taroga sara o Tevita se vakacava tiko o Joapi, o ira na sotia, kei na ka e yaco tiko ena ivalu.8 E qai kaya o Tevita vei Uraia: “Lako sobu ina nomu vale lai vakacegu.”* E biubiu mai na valenitui o Uraia, qai vakau yani e muri na nona iloloma* na tui.9 Ia e moce ga o Uraia ena matamata ni valenitui kei ira kece na vo ni dauveiqaravi ni nona turaga, e sega ni lako sobu ina nona vale.10 E tukuni sara vei Tevita: “E sega ni lako sobu ina nona vale o Uraia.” E qai kaya vei Uraia o Tevita: “O se qai lesu ga mai ena dua na ilakolako. Na cava o sega ni lako sobu kina ina nomu vale?”11 E kaya vei Tevita o Uraia: “E tiko ena valetabanikau na Kato,+ o ira na Isireli, kei ira na Juta, e keba tale tiko ga ena veico na noqu turaga o Joapi kei ira na dauveiqaravi ni noqu turaga. Meu lako vakacava ina noqu vale meu kana, meu gunu, meu mocevata kei watiqu?+ Me vaka ni oni bula dina tiko, au na sega ni cakava na ka qo!”12 E qai kaya vei Uraia o Tevita: “Mo tiko tale ga eke nikua, au na qai talai iko nimataka.” E mani tiko ga e Jerusalemi o Uraia ena siga oya kei na siga tarava.13 E qai talatala o Tevita me lako yani me kana me gunu vata kei koya, e vakamatenitaki koya o Tevita. Ia ena yakavi e lai davo o Uraia ena nona imocemoce kei ira na dauveiqaravi ni nona turaga, e sega ni lako sobu ina nona vale.14 Ena mataka e vola e dua na ivola o Tevita vei Joapi, qai solia ena liga i Uraia me kauta.15 E vola ena ivola: “Dou biuti Uraia ena iyatu e liu, na vanua e katakata sara tiko ga kina na ivalu. Dou suka tani vua e dakuna, me moku mate.”+16 E yadrava vinaka tiko na koro o Joapi, e biuti Uraia ena vanua e kila nira tiko kina na tagane qaqa.17 Nira lako mai tuba na lewenikoro oya mera vala kei Joapi, era mate kina eso na dauveiqaravi i Tevita, e mate tale ga kina o Uraia na Itaiti.+18 E tukuna sara o Joapi vei Tevita na ka kece me baleta na ivalu.19 E vakarota na italai: “Ni o tukuna oti vua na tui na ka kece me baleta na ivalu,20 de dua ena cudru na tui qai tukuna vei iko, ‘Na cava oni lai vala volekata kina na koro? Dou sega ni kila nira na vanai kemuni mai na delanibai?21 O cei e mokuti Apimeleki+ na luvei Jirupeseci?+ Na yalewa e kolotaka vua mai na delanibai na vatuniqaqaqi* qai mate kina e Tipesi? Na cava moni lako volekata kina na bai?’ Mo qai kaya, ‘E mate tale ga na nomuni dauveiqaravi o Uraia na Itaiti.’”22 E mani lako na italai qai tukuna vei Tevita na ka kece e talai koya kina o Joapi.23 E tukuna na italai vei Tevita: “Era kaukaua vei keimami na nodra tamata, era lako mai mera valuti keimami ena veico, ia keimami cemuri ira lesu me yaco ina icurucuru ni matamatanikoro.24 Era vanalaki ira tiko na nomuni dauveiqaravi ena delanibai o ira na dauvana, era mate kina eso na dauveiqaravi ni tui, e mate tale ga kina na nomuni dauveiqaravi o Uraia na Itaiti.”+25 E kaya sara o Tevita vua na italai: “Mo tukuna qo vei Joapi: ‘Mo kua ni lomaleqataka na ka qo, ni na veivakamatei ga na iseleiwau. Mo valuta sara vakaukaua na koro, mo vakadruka.’+ Mo vakayaloqaqataki koya.”26 Ni rogoca na wati Uraia ni sa mate o Uraia na watina, e tagicaki watina sara.27 Ni oti na gauna ni lolosi, e talatala o Tevita me kau yani na yalewa ina nona vale me watina,+ qai vakasucuma e dua na luvena tagane. Ia e sega ni taleitaka o* Jiova+ na ka e cakava o Tevita.


text:
Ena qai tikici ga nai lavo ni lisi, oya ni sa solia oti na nona veivakadonui e sivia ni onosagavulu na pasede (60%) na lewe ni tokatoka, mataqali se yavusa, me musuki e dua nai wase ni lavo ni lisi ka vagolei kina dua na akaude e vakatabakidua na kenai naki, ni se bera ni veivotayaki na vo ni lavo vei ira na lewe ni tokatoka, mataqali se yavusa era se bula tiko.
Oqo e vakalawataki ena wase e 14 ni iTaukei Land Trust Act ka vakakina na Equal Rent Distribution Policy.
Oqo eso nai naki e rawa ni tikici kina nai lavo ni lisi, ia e sega ni yalani walega vei iratou na kena oqo:
Nai naki levu ni kena dau tikici tani e dua nai wase ni lavo ni lisi, oya:
- Veivakavaletaki
- Dinau ni veivakatoroicaketaki
- Dau tara vale (Building contractor)
- Dau volitaki motoka (Motor Vehicle dealer)
Veika e Gadrevi Kavaka e Vinakati me Tikici e Dua nai Lavo ni Lisi
- Me rawa ni vukei ira nai taukei ni qele me dau tiko e dua na nodra tobu e rawa ni ra dau tara i lavo mai kina me veivuke ena vuli, qaravi ni tavi ena vanua, veivakatoroicaketaki e nakoro kei na veika tale eso.
- Me ra vakaduri bisinisi nai taukei ni qele.
- Dua nai vola kerekere mai vei ira nai taukei ni qele ka vakamatatataki mai kina nai naki ni kerekere.
- Nai vola kerekere me kabi vata mai kei na macala ni bose ni dua na tokatoka, mataqali se yavusa ka a vakadounui kina nai naki e kerei mai.
- Na fomu na “TLTB 5b” me vakaleweni mai vakamatau, salavata na saini ni sivia e onosagavulu na pasede (60%) na lewe ni tokatoka, mataqali se yavusa.
- E dua nai vola mai na baqe kevaka e gadrevi na dinau.
Esa na qai dikeva na kerekere na Matabose (TLTB) ka veidutaitakavata kei nai lavo e dau rawati ena vei yabaki sa oti. Kevaka esa vakadonui, esa na qai tekivu na musuki ni lavo ena vei vula.


text: 36 Ena ika14 ni yabaki i Tui Esekaia, e lako cake o Senakaripi na tui Asiria+ me valuta kece na nodra koro vakabai na Juta qai vakadruka.+2 E tala na Rapisake*+ kei na dua na mataivalu levu na Tui Asiria mai Lakisi+ vei Tui Esekaia e Jerusalemi. Era lai tu volekata na isalisaliniwai ni tobu e cake+ ena gaunisala levu e gole ina nodra vanua na dausavaisulu.+3 E qai lako yani vua o Eliakimi+ na luvei Ilikaia, e lewa tiko na vale,* o Sepina+ na vunivola, kei Joa na luvei Esafa e dauvola na ka ni matanitu.4 E mani kaya vua na Rapisake: “Yalovinaka mo dou tukuna vei Esekaia, ‘Qo na ka e tukuna na tui levu, na tui Asiria: “Na cava o vakanuinui tiko kina?+5 O kaya tiko, ‘E tu vei au na vuku kei na kaukaua meu vala kina,’ ia qori e vosa wale ga. O cei o nuitaka mo beci au kina?+6 Raica! O nuitaka na ititoko gasau dasila qo o Ijipita, ke dua e ravita ena lauta qai suaka na qeteqeteniligana. Qori na ivalavala i Fero na tui Ijipita vei ira kece era nuitaki koya.+7 Ke o tukuna vei au, ‘Keimami nuitaki Jiova na neimami Kalou,’ ia sega ni o koya ga e taukena na vanua cecere kei na icabocabonisoro e kauta tani o Esekaia+ qai tukuna vei Juta kei Jerusalemi, ‘Moni cuva ena mata ni icabocabonisoro qo’?”’+8 Ia qo mo bolea mada na noqu turaga na tui Asiria:+ Au na solia vei iko e 2,000 na ose ke o kunea rawa na tamata mera vodoka.9 O na vakadruka vakacava e dua na kovana e dauveiqaravi lailai duadua ni noqu turaga, ni o vakanuinui vei Ijipita me solia vei iko na qiqinivalu kei ira na dauvodo ose?10 Ia qo e sega ni vakadonuya o Jiova meu lako cake mai meu valuta na vanua qo meu vakarusa? O Jiova ga e tukuna vei au, ‘Mo lako cake mo valuta na vanua qo, mo vakarusa.’”11 Eratou kaya sara vua na Rapisake+ o Eliakimi kei Sepina+ kei Joa: “Yalovinaka, moni vosa vei keitou na nomuni dauveiqaravi ena vosa vakaArame*+ ni keitou kila, moni kua ni vosa vei keitou ena vosa vakaJiu nira na rogoca o ira na tu ena bai.”+12 Ia e kaya na Rapisake: “Vakacava, e talai au mai na noqu turaga meu tukuna ga na vosa qo vei kemudou kei na nomudou turaga? E sega ni talai au tale ga vei ira na dabe tiko ena bai, mera kania na nodra benu ra qai gunuva na nodra suasua vata kei kemudou?”13 E duri sara na Rapisake qai kacivaka ena domolevu ena nodra vosa na Jiu,+ e kaya: “Moni rogoca na vosa ni tui levu, na tui Asiria.+14 Qo na ka e tukuna na tui, ‘Me kua ni lawakitaki kemuni o Esekaia, ni na sega ni vakabulai kemuni rawa.+15 Me kua ni rawai kemuni o Esekaia moni nuitaki Jiova+ ni kaya: “Ena vakabulai keda dina o Jiova, ena sega ni soli na koro qo e liga i tui Asiria.”16 Moni kua ni vakarorogo vei Esekaia, ni qo na ka e tukuna na tui Asiria: “Meda veiyaloni, moni soro vei au, moni soli kemuni mai,* me kania na tamata yadua na nona vuanivaini kei na nona vuanilolo, me gunuva tale ga na wai ena nona mataniwai,17 meu lako mada yani meu kauti kemuni ina dua na vanua e vaka ga na nomuni vanua,+ na vanua ni covuata kei na waini vou, na vanua ni madrai kei na loganivaini.18 Me kua ni vakacalai kemuni o Esekaia ni kaya, ‘O Jiova ena vakabulai keda.’ Era bau vakabula na kalou ni veivanua na nodra vanua mai na liga i tui Asiria?+19 I vei na kalou ni Emaci kei Apati?+ I vei na kalou ni Sefavemi?+ Sa ra bau vakabulai Samaria mai ligaqu?+20 O cei mada vei ira kece na kalou ni veivanua qori sa vakabula na nodra vanua mai ligaqu, me vakabulai Jerusalemi kina o Jiova mai ligaqu?”’”+21 Ia era galu tiko ga, era sega ni sauma na nona vosa ni vakarota na tui, “Moni kua ni sauma na nona vosa.”+22 Eratou lako sara yani vei Esekaia o Eliakimi na luvei Ilikaia e lewa tiko na vale,* o Sepina+ na vunivola, kei Joa na luvei Esafa e dauvola na ka ni matanitu, ni dresulaki tu na nodratou isulu, eratou tukuna sara vua na ka e kaya na Rapisake.