text:
Ni sa tiko na Vunisa na Tui Raviravi,
Na Turaga na Tui Sawau,
Na Turaga na Tui Rukua,
Na Turaga na Tui Lawaki,
Na Turaga na Tui Daga,
Na lewe ni vanua o Beqa kei Yanuca,
Na Qasenivuli kei na Gonevuli, kei
Kemuni na Cakacaka Vakamatanitu.
Ni sa Bula Vinaka!
Au vakavinavinaka vakalevu e na veikidavaki vakaturaga sa mai qaravi rawa e na vuku ni Matanitu .
Au marautaka ni’u tiko rawa e na nomudou yanuyanu e na siga nikua ka dua talega na siga guiguilecavi dredre vei kemuni na lewenivanua o Beqa kei Yanuca e na kena mai dola na Koronivuli na Beqa/Yanuca Secondary, Raviravi Nursing Station, Rukua Solar Smart Grid kei na Bai ni Ua mai Dakuni.
Au gadreva me’u taura na gauna oqo, me’u vakavinavinakataki kemuni na Turaga ni veiyavusa e na nomuni vakadonuya me mai duri edua na koronivuli e na nomuni yanuyanu me baleti ira na i sausauvou ni nodatou vanua turaga.
Au gadreva talega, me’u vakavinavinakataki ira na iTaukei ni qele e na kena soli vakarawarawa na tiki ni qele ka dabe tiko kina na koronivuli oqo.
E dodonu meda kila deivaki tiko ni nona vuli e dua na gone, e tiko kina na i tavi ni tubutubu, vanua, lotu kei na Matanitu. Kevaka e dua vei ira oqo e na sega ni qarava vinaka na nona i tavi me baleta na vuli, e na rawa ni yaco kina na luluqa ni rawaka, ka na vakila na kena revurevu na nomuni matavuvale, itikotiko vakoro kei na noda vanua lomani o Viti.
E a mai tauyavu na koronivuli na Beqa/Yanuca e na yabaki 2010, ka tekivu e na dua na valenivuli e na koronivuli e koto e ra, na Rukua Raviravi Primary School.
E a tekivutaki e na Fomu tolu mai vei ira e lewe 30 na gone mai na nodatou koronivuli e na primary e va e Beqa kei Yanuca, kei na lewe lima na kena qasenivuli, ka ratou vakavaletaki talega e na i tikotiko e ra, oya ni se tara tiko na veivale kei na valenivuli e na delana qo.
E na yabaki sa oti, e na i karua ni macawa e na i matai ni wasewase ni vuli, a sa tokitaki cake mai kina na vuli e na Delana oqo, ka sa mai so tale na valenivuli vou e mai tara rawa, ka da mai soqo tiko kina e daidai e na kena dolavi na nodatou koronivuli vou qo.
A mai tauyavu taumada na koronivuli oqo e na tiki ni sasaga ni Matanitu me kau vakavoleka mai na vuli vei ira na lewenivanua me veisemati ki na Duru Naba 9 ni Yavutu ni Veisau kei naToso ki liu – “Me ra vuli vinaka kece na lewe i Viti”.
Oqo na vakabauta ni Matanitu, ni vuli e na kauta mai na rarama me vaka, ni na rawa ni walia eso na leqa eda sotava tiko mai vakabalavu e na noda vanua.
Na dei ni vakabauta qo e sa toqai talega ena Yavu ni Vakavulewa vou – ena kena vakabibitaki na nodra dodonu na gone, ka vaka kina na dodonu ni veika vakavuli: e na kena vakarawarawataki vei ira me ra vakaotia na nodra sasaga vakavuli, kei na kena laveti cake na i vakatagedegede ni veiqaravi vakavuli e soli vei ira. Ka sa umani kina na i tuvatuva ni vuli wale se Free Education mai vei ira na kalasi 1 me yaco ki na fomu 7 me tekivu ena yabaki mai oqo.
Oqo me i kuri ni so na veivuke era sa vakayagataka rawa tiko na noda gone, me vaka na i vodovodo ni basi ,lori se waqa; na i vola ni vuli soli wale (free textbook) e na primary, na veivuke e na valenivuli tara vou se ilavo ni vakavinakataki ni valenivuli (repair), kei na vuqa tale.
Na i wasewase levu duadua ni uma i lavo ni Matanitu ni yabaki mai oqo (2014 Budget) me wasei kina dua na Minisitiri e wasei kina Tabacakacaka ni Vuli – e $541.5m me rawa ni vakavotukana kina na gagadre se tatadra ni Matanitu oqo.
Ni da raica na veivuke ni Matanitu, sa sega tale ni dodonu me qai dua vei ira na luveda me na vuli vakavo se biu vuli dole e na gauna oqo.
Au gadreva me’u vakararamataki kemuni e na vica na tikina ka dodonu kina mo ni na vakauti ira mai kina na luvemuni ki na koronivuli me vakataki Beqa/Yanuca Secondary School.
Na kena i matai, me vakamamadataka na nomuni i colacola na i tubutubu kei na dauniveisusu e na kena qaravi na vuli me vakatauvatani kei na kena e liu, e na nodra vakauti tiko yani vakayawa kina veikoro vakavavalagi. E sa kau mai vakavoleka vei keda na vuli me vakarawarawataka vei keda na veiqaravi, ka sa dodonu ga kina me da vakayagataka vinaka na veiqaravi oqo.
Na kena i karua, oya na kena gadrevi me ra tiko volekati keda ga na i tubutubu o ira na luveda.
E sa levu sara na uma i lavo sa vakayagataka oti na Matanitu e na kena vakatorocaketaki na koronivuli oqo me vaka na kena sa tara e 2 na valenivuli, 3 na vale ni qasenivuli, 2 na bure, na kena valenikana kei na kena vale lailai.
Au vinakata mo ni kila, ni sega ga ni cava e keri na veivuke ni Matanitu. E sa tu tale e so na i tuvatuva me baleta na nomuni koronivuli, ia au kerea ga na nomuni veitokoni e na kena qaravi vakavinaka na cakacaka ni veivakatorocaketaki qo, na nodra maroroi vakavinaka o ira na luveda, kei na nodra maroroi o ira na liga ni veiqaravi se o ira na i Vakalesilesi Vakamatanitu.
Au sa nuitaka ni na marautaki ka vakayagataki vakavinaka na i solisoli levu ni Matanitu qo kina nomuni vanua, e na vukudra na noda i solisoli, o ira na veisosomitaki vei keda e na veisiga ni mataka.
B) Tikotiko ni Nasi Vou e Raviravi/Yanuca
Nikua e siga marautaki talega e na tikina vakaturaga ko Raviravi kei Beqa taucoko e na kena sa na mai dola tiko kina na itikotiko ni veiqaravi ni Nasi vou.
E bucini na vakanananu me mai tara na vale ni wai e Raviravi e na loma ni vica na yabaki sa oti e na kena vakadeitaki ni gadrevi dina me dua na vale ni nasi me veiqaravi e na tikina ko Raviravi ka wili kina na yanuyanu ko Yanuca.
E mani vakatututaki me sa tara e na yabaki sa oti, 2012 ka mani mai vakadaroi tale e na vuku ni kena vagolei na ilavo ni veivuke kina Yasayasa Vakara me ra vukei na wekada kara vakaleqai sara vakaca e na vuku ni waluvu.
Io, e na yabaki oqo, 2013, e sa mai tara rawa na vale ni Nasi ka sa mai vakadinadinataki toka nikua e dua na sasaga yaga ni Matanitu sa i koya na kena kau vakavoleka mai vei kemuni na lewe ni vanua na Veiqaravi ni Tabacakacaka ni Bula.
Na vale ni Nasi qo e Raviravi e na qaravi kemuni toka e rauta ni 900 na iwiliwili ni lewenivanua mai na 5 na koro ka wili kina na yanuyanu ko Yanuca. E rua tiko na kena secondary school, 3 na primary school, 1 na settlement ka 4 tiko na kena otela. E rua na koro ka rau wili tiko kina tikina o Sawau sa i Naceva kei Naseuseu e rau na qaravi talega e na Vale ni Nasi vou e Raviravi.
Sa vakavinavinakataki vakalevu na lewe ni Mataqali Matalevu e na nodratou solia vakarawarawa na nodratou tiki ni qele me mai tara kina na vale ni Nasi vou qo e Raviravi.
Sa vakavinavinakataki vakalevu talega na nodra cakacaka vata na valenivolavola ni Talai Veivuke e na Wasewase e Loma kei na Veitabana Vakamatanitu e na kena sa mai vakavotukanataki na sasaga yaga ni Matanitu qo e na nomuni qaravi vakavinaka na lewe ni vanua e na nodatou Tikina oqo.
E rauta tiko ni $400,000 e solia na Matanitu me tara kina na Valeniwai vou qo. Sa koto na vakanuinui ni Matanitu ni na maroroi na Valeniwai vou qo kei na nona na maroroi talega na marama se turaga nasi ka sa na digitaki me mai veiqaravi eke.
Sa nuitaki ni da na marautaka na vei sasaga yaga ka sa mai vakavotukana tu nikua ka’u sa vakanuinui tu ni na noda vata na marau ni Siga ni Sucu kei na Tawase ni Yabaki me vaka e da sa vakanamata tiko yani kina qo.
E na vica na mala ni vosa oqo e sa ka dokai kina vei au me’u mai dolava na Vale ni Nasi vou e na nodatou vanua.
Vinaka Vakalevu.


c: text/html

text:
Fiji's Family Network
A cava mada na nomuni rai na wekada ena kena sa mai tamusuki laivi na Matabose Vakaturaga? E dodonu li se sega? Na cava tale e rawa nida qai cibitaka na kai Viti? se na cava ena rawa ni vakatakilakilataki kina na noda i tovo na kai Viti ke sa sega na matabose Vakaturaga?
Au kila o au ni bera na matanitu, era asa veiliutaki tu mai na Turaga,qai yaco mai na lotu, e a vakayagataki na sala vakavanua ena gauna era veiliutaki kina na noda veituragha bale ena veiyasai Viti. Ia qo ni sa mai tukuni me tamusuki a cava ena qai caka ke dua na soqo vakamatanitu me caka. me vaka na Vakananumi ni Tuvakaikoya, se gade mai na Ranadi, etc.
Ni yalovinaka ni solia mai na nomuni nanuma ena vuku ni vakasama qoka. Vinaka!
Views: 7257
Ena gauna sara mada ga qo, ena vuku ni veika sa mai vakayacora na matanitu me baleta na BLV, na ulu ni veika ka vauci keda vata tu ena noda i vakarau vakavanua, tovo vakavanua kei na veika eda dau vakasasamenitaka tu va kawa i taukei, sa mai tagutuvi. Eda sa vaka e dua na toa ka sa musu na domona qai biu me veiciciyaki voli. Na noda i tovo Vakaviti e tiko ga na kena kaukauwa kei na kenai vakadei vei ira na noda turaga ni vanua.
Eda se sega tiko ni se taura rawa (ena gauna qo) na kena titobu kei na kena bibi ni "veivakalolomataki" vei keda na kawa i taukei na veika sa yaco qo.
The integrity of the Fijian tradition and culture has now being compromised and reduced to nothing more than just lip service. It will die a slow death and disappear for good..... BUT WAIT... all is not lost JUST YET!!
O keda na lewe ni vanua (taukei) e tiko vei keda na kaukauwa. Kevaka e mani veisau na matanitu, se veisau na veiliutaki ..... ena rawa nida na vakacokotaka tale na veika sa mai basuraki qo. Meda kua ni yalolailai nai taukei. Kevaka eda lotu Vakarisito se sega, as long as the Fijian blood runs in our veins, the Fijian institutions that has now been abolished by law, will continue to be part of our everyday lives.
The BLV will be resurrected, if not today, then it will be tomorrow.
GOD BLESS FIJI.
-------------------------------------------------------------------------------------------------
Statement from the head of the Fijian Govt .....
http://www.fiji.gov.fj/index.php?option=com_content&view=articl...
COMMODORE JOSAIA VOREQE BAINIMARAMA
CF(Mil),OSt.J,MSD,jssc,psc
Prime Minister and Minister for Finance, Strategic Planning, National Development and Statistics, Public Service, Peoples Charter for Change and Progress, Information, i-Taukei Affairs, Provincial Development, Sugar Industry, Lands and Mineral Resources
NA NODRA VOSA NA TURAGA NA PRIME MINISTER ME BALETA NA BOSE LEVU VAKATURAGA
Sa vakadonuya na noda Peresitedi, Ratu Epeli Nailatikau na bokoci vakalawa ni Matabose Levu Vakaturaga ka tauyavutaki ena gauna ni veiliutaki ena matanitu va-koloni, ka mai yaco me curuma ka vagagai ena ile vakapolitiki, mai na kena sagai me liutaki o Viti ena dodonu kei na galala vakatautauvata ni lewenivanua.
Na Matabose Levu Vakaturaga e dua na iyaragi nuitaki ena gauna ni veiliutaki ni matanitu vaka-koloni, ia e dodonu vei Viti me vakanamata ki na veiliutaki e yavutaki ena nodra matataki vakatautauvata na lewenivanua raraba.
Kevaka e gadrevi me kilai na lomadra na lewenivanua kece ena gauna ni veitalanoa me baleta na yavu ni vakavulewa vou, ia e dodonu me rogoci na domodra yadua na lewenivanua ka matataki vakakina.
Ena 1875 e tauyvutaka kina na veiliutaki ni matanitu va-koloni e dua na matabose era lewena ga na Turaga iTaukei ka vakatokai me ‘Native Council’ me nona itavi me vakadavo lewa ena vukui Viti. Oira era lewena na matabose oqo, emuri a qai mai vakatokai me Matabose Levu Vakaturaga, ka soli tale ga vei ira e so na yavu vakalawa mera vakatulewa kina.
Ena loma ni 20 vakacaca na yabaki sa oti, a mai curuma na matabose vakaturaga kei na kena valenivolavola na veivagagai ni politiki ka yavutaki mai na nodra ile oira na turaga era lewena ka ra vakaitavi tu ena veisoqosoqo vakapolitiki.
E ka ni rarawa ni mai vakatanitaki na inaki ni matabose ka ra veitalia kina na lewena ena nodra ile ka vakabibi na nodra vakaitavi ena veika vakapolitiki kara kalawaca kina na inaki dina a tauyavutaki kina.
Na veika maroroi me baleti keda na iTaukei e yavu matua ni noda itovo ena veika eda vakamareqeta, na tikina oqo e sega ni bolei, sega tale ga ni tarogi. Ia nona sega ni maroroya na Matabose Levu Vakaturaga na veika e nuitaki kina, e talaraki sara ga ena kaukauwa ni ile vakapolitiki ka dewavi ira na lewenivanua na kena revurevu.
E dodonu me da vakasaqara na noda duavata kei na dodonu ni lewenivanua me vaka nida lewe ni dua na matanitu, ka kua ga ni da raica na veika ena tawasei keda.
Sa vuqa na ka e vakayacora na matanitu oqo ena veiyabaki sa sivi, me kauta laivi na dredre eso era sotava tiko na kawa itaukei me vaka na wasei vakatautauvata ni ilavo ni qele kei na vakaqaqacotaki ni lawa eso ena noda Matanitu.
Donu vinaka ... .@Talemaikanacea
Au duavata kei kemuni. Na veika ni vakaraitaka tiko qori e dodonu saraga me vakabibitaki ena gauna e vakacokotaki tale kina na BLV. O ira ga talega ka dodonu mera lewena mera tiko ena matabose qo. Me kua ni so na viavia turaga. O ira ga na turaga dina ni vanua mera lewena.
vinaka vakalevu.
Dua na tikina vinaka o ni kauta cake mai qori Isireli, ena vuku ni veika era dauveivosakitaka na lewe ni Matabose, kei ira era digitaki mai mera mai lewena na Matabose.
Ena noqu kila o au mai nai tekivu ni gauna e sega na tamata walega (tabu yani) me lewena na Matabose Vakaturaga. Era lewena saraga na noda Turaga mai na veiyasana e 15 ena veiyasai Viti.
Au vakabauta ni sa dua na leqa levu na kena curu mai na polotiki ena Matabose Vakaturaga, sa qai mai veisautaki kina e vuqa na ka vaqo.
O ir ga na sega ni Turagaka ra dausureti mera tiko kina o ira na i Liuliu ni Veitabana Vakamatanitu kara Daunivakasala walega, they don't vote etc.
Vinaka Vakalevu Talemaikanacea, totoka.
Vinaka kemudrau, ena vude taucoko na ka e caka vuni tiko qoka, ena kacivaki e delavuvu me rogoca na vuravuara na veika e tukuni lo ena loma ni rumu, e sega ni ura me damu ga nikua, dua na siga ena vakabasikataka na Kalou na dina. Veiwekani e sega ni mataboko na Kalou eda masuta tiko, ni yalovinaka meda masu vakalevu, meda qai sarava ni sa yavala na Kalou levu qo.
Vinaka Lote/ Isireli na nomudrau cau, be patient and wait for God to act!!!
Kiti Tui
Au vakabauta na maroroi ni noda i tovo kei nai vakarau e ka sara ga ni tamata yadudua,sega ni tukuni me sa boko na matabose vakaturaga me sa luluqa kina,dua na kenai vakaraitaki qo,vuqa na yasana,yavusa,mataqali,era se wasea tiko ga na nona i wasewase ni lisi na nodra turaga dina ni sa mai bokoca na matanitu na kena lawa me sa vakatautauvata na lisi,kakua soti ni loma bibi kina,ya na matabose,sega ni sa mai boko na nomu Adi kei na nomu Ratu .O ira na noda turaga(Ratu,RO) kei na marama(Adi,RO) dua na gauna vinaka qo vei ira,me ra dabe ra dikeva na nodrai tutu,kei na nodra qarava na nodra vanua,me ra vosa ia ena ka ga e dodonu me ra vosa kina.
Always a bright future in Gods Time.
Totoka na veika ni vakaraitaka toka baleta na bibi ni veituberi mai vale. Ia kua ni da guilecava ni vuruvura qo e cowiri tiko, e da tubu tiko, ka da toso tiko i liu. Eda sa bula tiko qo ena gauna ni "INFORMATION AGE" oni sa vakayagataka tiko qori na computer, sa oti na gauna ni volavola ena tikidua, sa oti na gauna ni dabe kei na davo ena ibe, sa gauna ni mocemoce, teveli/dabedabe.
Vuqa era sa lotu ga ena TV, kei na Internet on live cast. Na gauna eda bula kina qoka sa duatani, ia nai TOVO KEI NAI VALAVALA NI BULA VAKAVANUA E SEGA NI DODONU ME VEISAU.
Au taro mada, vakacava mai nomuni vale, oni sega ni bau voli daledale kei nai mocemoce? Au vakabauta ni tiko mai vale na veiyaya vakakoya, dou sa cina livaliva, sa oti na gauna ni karasini, se vaevei? In life we are moving forward, ia ena i tovo kei nai valavala e dodonu meda kua ni veisau. Ni sa leqa ga na veivakaturagataki sa oti o Viti........ veitalia na vuli kei na na rawaka, sana sega ni qai kilai tale vakadua na kawa tamata, eda VAKATOKAI NAI TAUKEI!!! Vinaka vakalevu.
Mai na vakatekivu...a sega ni dua na bose levu vakaturaga...Ira noda qase era maroroya dina na noda itovo na kawa itaukei...kila i tani kina dua dua o keda na kai viti...Sega ni tkainaki mesa boko na BLV sa oti ina noda i tovo...Noda i tovo na taukei e tu vinaka sara tuga e na i vola tabu...Sega ni fiji times,se sun ti se dua tale na i vola ni vanua,se kani vaka lawa va taukei...au doudou na tukuna kivei kemuni na wekaqu lomani...na noda i tovo dina na i taukei kei viti e tiko ga e na vosa bula sa koya na i vola tabu...na vosa ni kalou.
Bainimarama is an uneducated fool thats why he does not understand what hes doing..There is no point in mentioning the british as they were doing a very big favour for the fijians in establishing the GCC.
The GCC has a similar story as the King Of Maori ..Have a look at the year the GCC was established ..1876...Now have a look at the time the Maori King was established which is in 1850..It was 20 years later then the GCC was established but the role was similar .The British learned their lesson after their experience in New Zealand with the land and wealth distibution with the Maoris owning a very tiny percentage of their own land..This resulted in the Maori chiefs marching down in unified battle and massacared the british really badly that led to the u turns in many things by the british .
Maori King History.(wikipedia)
The Māori King Movement or Kīngitanga is a movement that arose among some of theMāori tribes of New Zealand in the central North Island in the 1850s, to establish a role similar in status to that of the monarch of the colonising people, the British, as a way of halting the alienation of Māori land.
The position of Māori monarch was constituted in 1858 by chiefs (rangatira) from many tribes, predominantly in the central North Island.[1] Since the 1850s the role has been vested in theTainui tribe (iwi) who pledged through the first Māori king, Pōtatau Te Wherowhero, to guard the position.[2] The current Māori monarch, Tuheitia Paki was elected in 2006.[3] His official residence is Tūrongo House at Tūrangawaewae marae in the town of Ngaruawahia.
History of the GCC
The Council was established in 1876 under the governorship of Sir Arthur Gordon. The decision was taken following consultations with chiefs, who advised Sir Arthur on how best to govern the colony's indigenous population. In the words of anthropologist Robert Norton, it "embodied the privileged relationship of trust and protection established between the Fijians and the British".
The british then replicated that maori idea in Fiji by the establishment of the GCC .In my view it is very sad .Fijian generation in the hundreds of years to come will be lost and confused .This is why is very important to understand our history profoundly .
Vinaka Tabua, totoka dina nai lalakai qoka; to be frank and honest with you, this is one of my greatest fear. O ira na turaga ni noda veiyasana era tu qo, erawa nira vakatoboicutaka na Military Govt e cici tiko nikua. Na Kaukauwa e tiko vei-ira na Turaga is an untapped power. Baleta nira na Vosa ga kama yavu na veivale ni matanitu, mai vei ira na wekada kara tu mai na noda veikorokoro ka ra rokova tu na lewa vakavanua, qai kena i lotua ni vuqa era sega sara tuga ni lotu vinaka sara.
E vinaka cake na ka era cakava na Maori vei ira na kai Peritania, io qo ena vakavuna tale na valu ni Matanitu kei na vanua. Sa noqu masu tiko nina sega ni yaco me vaka kina.
Fiji Regime To Nominate Chairperson of Provincial Councils.
Bainimarama is clearly showing the type of democracy that he wants for Fiji, in which citizens will not be required to make important decisions that contribute to their well-being. This authoritative decision making being championed by Bainimarama might serve its purpose inside a military camp, but it has no place in a democratic civilian society.
The decision for the provinces not to elect their leader is an extension of the military regime interference in the Lau Provisional Council, where Adi Ateca Ganilau was forced out of the position. The same interference was planned for the Rewa Provincial council but the loyalty of the delegates to their chief was the main obstacle to the military’s plan coming into fruition. Consequently, the province of Rewa is suffering because development is not forthcoming from this illegal government.
As a right, all provinces should have access to the development funds made available by government. Discrimination based on non-support for the interim administrators should cease.
While the motives are clear, control of the provincial council and development for the province is only dependent on the support for the regime. This is not democracy. It is blackmail and one of the worst forms of corruption. We remind Bainimarama that Kunatuba and his colleagues were convicted for a similar offence 2006.
Bainimarama should know that the citizens of Fiji must be allowed to decide who their leaders are and that must be respected. The representatives of the vanua should freely decide which persons can best serve their interests and welfare, including the economic development of their province.
There is no reason to carry out the consultation on the constitution because Bainimarama is slowly and surely building the blocks to secure his continual leadership of Fiji.
With the control of the Provincial councils secured, this illegal regime will appoint sympathetic leaders to support their cause under the guise of the indigenous Fijians.
There is comfort in the saying, “everything that goes up, must come down.” There will be an end to this circus and the due process of law will return to judge Bainimarama and his cohorts.
We remind Bainimarama that members of all the provinces in Fiji are more than capable to decide who their leaders should be.
We urge him to stop treating Fijians as soldiers in his camp who jump at every command he makes. Rather, allow them to be free in raising their concerns through the leaders they choose for their provinces. Respect the indigenous landowners of Fiji and do not patronize them.
To all Fijians, do not accept this unilateral and unsound decision and we urge you to continue to value your traditional structures that has contributed to your uniqueness as an indigenous people of the world.
We humbly request our chiefs not to accept this decision, but continue to look after the interests of the common people.
God Bless Fiji.
Loruama Tawawili
President
DFFM,USA
na yavu ni veibeitaki e vovodeya ka kune levu kina na veibeitaki sega na kena yavu.Me matata tiko vei keda ni da dua na kawa tamata,tiko na yavutu ni noda bula,tiko na yavu ni bula vakaitikotiko,yavu ni bula kei na noda vakabauta,yavu talega ni noda veimaroroi ena vukudra na noda kawa mai muri.E dodonu me da kua ni vakalaboci ena nai dua nai tukutuku sega ni yavutaki e na dua na ka dina me talaraka na noda bula nai taukei.E vuqa vei ira e mai tokona tiko na ka e yaco oqo e sega ni da raica kina na yalomatua kei na vakananu e titobu me baleti keda na kawa i taukei.Na leqa e sega ni matabose rokovi oqo, na leqa na Mataivalu kei ira na bisinisi lelevu kara vakailavotaki ira na mataivalu me ra valuti keda tale.E kunei ena 1987,2000,2006 na mataivalu ga koya yavalati keda tiko.Tukuni me ratou kua ni tiko se vakaitavi na matanitu Vanua, ia na Mataivalu e vakayagataki rau na Taukei movement stalwart Bole kei Kubuabola.Sega ni leqa eke na GCC na mataivalu kei na vakatulewa veivukiyaki.
Ni yaco na lomadra na so kei na veitkoni vakaivalu oqo na leqa ka sa biligi ke da sara tiko vakayawa mai na vei yavu au sa kaya oti e cake. Au rui rarawataka na totolo kei na doudou sa tu vei keda na gone ni Viti na vosa beci ira na noda Turaga.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
?NA noqu matanitu e sa bucina me tara na veivale me kaukauwa ka vinaka cake sara mai na veika e vakacacana na cagilaba o Winstone na vula o Veverueri e na yabaki sa oti.?
Oqori na veimala ni vosa e cauraka tiko na noda i liuliu ni matanitu o Voreqe Bainimarama e na gauna e dolava kina na rara ni qito mai Tavua.
Taumada na nona vakavinavinakataka na Paraiminisita na nona tiko rawa e na kena dolavi tale na garvey Park.
E kaya o Bainimarama ni ratou a cakacaka veivolekati sara na nona matanitu kei na matabose ni tauni ko Tavua, ka tomana ni na vakayagataki sara vakavinaka na rara oya e na soqo cava ga e gadrevi kina.
Kuria o Bainimarama ni kila vinaka na yaga ni vakaukauwa yago, e dua na i vosavosa e vaqo ri ne: ?Kevaka o na dau vakaukauwayago vakavinaka, o na sega ni kaukauwa walega, e sa na bau dredre talega na vakadrukai iko.?
Tomana na noda Paraiminisita ni kena vakavinakataki na rara e Tavua, e na vukei ira sara vakalevu na turaga kei na marama e na gauna ni vakaukauwa yago, ka kena i karua e na vakalailaitaka na mate sureti ka sa veivakaleqai tiko e na noda vanua e na gauna oqo.
E kaya o Bainimarama ni i yaya ni vakaukauwa yago e tiko e na rara oya, e sega ni baleti ira ga na dau qito, ka ni rawa talega ni ra vakayagataka na lewe ni vanua era tiko e na yasayasa vaka Tavua.
Tomana ni kena vakavinakataki na rara kei na kena i yaya ni vakaukauwa yago e taura walega e dua na yabaki, ia, e qaravi sara ga vakavinaka e na kena i vakatagedegede sara e cake.
Kuria na turaga Paraiminisita e na nona kaya ni cagilaba o Winston solia vei keda e dua na i vakaro, ni dodonu meda tara na veivale me rawa ni taura na kaukauwa ni vakatagedegede ni cagi, ka kauta mai o Winston, ka so e na kaukauwa cake sara.
Sa dodonu ga meda tu vakarau e na veigauna kece, ka tara na i vakatagedegede ni vale kei na koronivuli me rawa ni taura na cagilaba.
?Ki veikemuni na turaga kei na marama, sa dodonu me da raica vakayalomatua na tikina oqo, ka meda tara na veivale e rawa ni taura na kaukauwa ni cagi e na veigauna sa tu mai liu. Na rara oqo na Garvey Park, e vakatorocaketaka na matanitu ena kena vakadaberi na cina ramase me baleta na qito e na bogi, vakakina na kena vakabaitaki wavoki ka o ni taqomaki kina na lewe ni vanua.
Keitou tara talega e dua na vale levu me rawa ni vakayacori kina na qito, ka vaka talega kina na veisoqo tale e so ka kena i sau vakailavo e volekata e veimama na milioni na dola.
?Sa tu na noqu vakanuinui ni ko ni na vakayagataka sara vakavinaka na vei iyaya ni tereni me rawa ni kune kina na tiko bulabula e na nomuni vanua, e da dau taleitaka sara vakalevu na qito kei na vakaukauwa yago ka rawa ni da sota vata kei ira na timi e na veiyasai vuravura, ka sa dodonu kina me da maroroya ka taqomaka na veika kece o ni sa mai raica e na siga e daidai,? e kaya.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
Na mataivalu kei Viti. Na mataivalu kei Viti. Na mataivalu kei Viti.
Au cavuta vakatolu oqo me rawa kina vei kemuni na lewe ni mataivalu ni noda vanua mo ni kila na vanua e dodonu mo ni tu kina. O kemuni na mataivalu kei Viti. Na sotia dina ni vanua ko Viti. O ni sega ni mataivalu nei Bainimarama. O ni sega ni mataivalu nei Ului se nei Driti se nei Leweni. O kemuni na mataivalu kei Viti, na i sasabai ni vanua mai vei ira na kena meca, na bati ni vanua ka tu kina na vakanuinui ni kena tamata. Na mataivalu e kaciva na vanua me taqomaka ka maroroya na vanua.
Sa kaci tiko na lewe ni vanua. Sega beka ni o ni rogoca. Sa tagi tiko na dra ni kawa i taukei. Sega beka ni o ni rogoca. E sega ni tagica me dave tale na dra, ia, e tagica tiko ga mo ni tu tale mada vakadua ka tu vakadodonu, veiraiyaki ka sarava lesu mada na vanua o ni sa goleva oti. Vakataroga mada ke sa donu tiko na sala o ni sa muria tiko qo. Ke sega, ia sa noqu masu mo ni suka lesu mai. Suka lesu mai me da mai tomana vata tale nai lakolako oqo. Nai lakolako ni veivosovosoti. Nai lakolako ni veilomani. Nai lakolako ni veisereki baleta ni i lakolako ni dina. Na dina ga ena qai veisereki. Na dina ga ena qai tukuni koya. Na dina e sa tukuni koya tiko qo. Tu tale mada vakadua. Vakanomodi. Vakarorogo. Vakarogoca tale mada vakadua na yalomu. Baleta ki na vuni yalomu ga o na rogoca kina na dina.


text:
Ni oti e dua na macawa mai na dua na ilesilesi ena dua na gauna lekaleka sa oti me laki tauyavu na imatai ni iteki e Moscow mai Rusia,1 au a laki tiko ena dua na koniferedi ni tikina mai St. Petersburg. Niu tukuna tiko na noqu vakavinavinaka ena vukudra na daukaulotu taumada kei ira na veiliutaki e kea ka ra kauta mai na igu ki na Lotu e Rusia, au a mani cavuta na yacai Vyacheslav Efimov. O koya na imatai ni saumaki mai ki na Lotu mai Rusia a yaco me peresitedi ni kaulotu. Erau a veiqaravi sara vakavinaka ena ilesilesi oya kei na watina. Sega ni dede mai na gauna ka mai cava kina na nodrau veiqaravi, keimami sa mai rarawataka sara vakalevu, na nona a mai takali yani vakasauri o Peresitedi Efimov.2 Se qai yabaki 52 walega.
Niu tukuna tiko me baleti rau na veiwatini painia oqo, au a vakauqeti meu tarogi ira na ivavakoso kevaka e tiko voli e kea o Sisita Efimov. A tucake mai na mua ni rumu e muri e dua na marama. Au sureti koya me lako mai ki na gusunivosa. Io, o Sisita Galina Efimov. A vosa ena yalodei ka wasea e dua na ivakadinadina qaqa me baleta na Turaga, na Nona kosipeli, kei na Nona Lotu vakalesui mai. Erau sa vauci kei na watina ena valetabu. E kaya ni rau sa duavata tu me tawamudu. Erau se veitokani voli ga vakadaukaulotu, o koya ena yasa ni ilati oqo kei na watina ena yasana kadua.3 Ena wainimata ni reki a vakavinavinaka vua na Kalou ena vuku ni veiyalayalati tabu ni valetabu. A drodro talega na wainimataqu, ena noqu kila vakamatata tu ni duavata tawayalani erau sa kena ivakaraitaki na veiwatini yalodina oqo sai koya na vua dodonu ni kena caka, maroroi ka rokovi tiko na veiyalayalati tabu.
E dua vei ira na vakasama bibi duadua ni lotu vakatakilai mai sai koya na veiyalayalati tabu. Ena vosa vakalawa, na veiyalayalati sai koya na nodrau veidinadinati e rua se sivia na tamata. Ia ena vakasama vakalotu, e bibi cake sara na veiyalayalati. Sai koya na yalayala tabu vua na Kalou. E vakadavora o Koya na kena ivakarau. E rawa vei keda na tamata yadua me da digia me da ciqoma na ivakarau oqori. Kevaka e ciqoma e dua, na ivakarau ena veiyalayalati ka talairawarawa ki na Nona lawa na Kalou, ena rawata o koya na veivakalougatataki e sala vata kei na veiyalayalati. Eda kila ni “da sa muria e dua na ivakaro, ena vakalougatataki keda na Kalou ena veika sa yalataki tu kina.”4
Ena veitabayabaki kece sa dau cakava na Kalou na veiyalayalati kei ira na Luvena.5 Sa dau yaco tiko na Nona veiyalayalati ena loma ni ituvatuva taucoko sara ni veivakabulai ka ra sa tiki ni taucoko ni Nona kosipeli.6 Me vaka oqo, a yalataka na Kalou ni na tala mai e dua na nodra iVakabula na Luvena,7 ka kerea me kena isau na nodra talairawarawa ki na Nona lawa.8
Ena iVolatabu eda wilika kina me baleti ira na tagane kei na yalewa ena Vuravura Makawa ka ra kilai me luve ni veiyalayalati. Na veiyalayalati cava beka? “Kei na vosa ni veiyalayalati ka cakava na Kalou vei ira na noda qase, ni sa kaya vei Eparama, ena kalougata na veimataqali kecega e vuravura ena vuku ni nomu kawa.”9
Ena iVola i Momani eda wilika kina me baleti ira na tamata ena Vuravura Vou ka ra a kilai talega me luve ni veiyalayalati.10 A kaya kina vei ira na Turaga sa vakaturi cake mai na mate: “Ia dou sa nodra kawa na parofita; dou sa yavusa i Isireli; dou sa tamata ni veiyalayalati ka cakava ko Tamaqu vei ira na nomudou qase, ni a kaya vei Eparama: Ena kalougata na veimatanitu kecega e vuravura ena vuku ni nomu kawa.”11
A vakamacalataka na iVakabula na bibi ni kedra ivakatakilakila ni ra luve ni veiyalayalati. E kaya kina, “Sa vakaturi au cake ko Tamaqu ka talai au meu vakalougatataki kemudou, ia mo dou saumaki mai na nomudou ivalavala ca, ni dou sa gone ni veiyalayalati.”12
Na veiyalayalati a cakava na Kalou vata kei Eparama13 ka qai vakadeitaka tale e muri vei Aisake14 kei Jekope15 e duatani sara na kena bibi. E tiko kina e vica na yalayala, ka oka kina na:
-
Ni na sucu mai ko Jisu Karisito ena kawa i Eparama.
-
Ena sega ni wili rawa na kawa i Eparama, ka na tubu me tawamudu era na taura talega na matabete.
-
Ena yaco ko Eparama me tama ni vuqa na veimatanitu.
-
Era na taukena na nona kawa na veivanua eso.
-
Era na vakalougatataki na veimatanitu kecega ni vuravura ena vuku ni nona kawa.16
-
Ena tawayalani na veiyalayalati oqori—io ka yacova “na itabatamata e udolu.”17
Eso vei ira na yalayala oqo sa vakayacori; eso tale se bera. Au cavuta mada e dua na parofisai taumada ena iVola i Momani: “Ia a sega ni vosa ko tamadatou [Liai] me baleti ira walega na nodatou kawa, ia sa baleti ira taucoko na mataqali i Isireli, ka sa tukuna na veiyalayalati ena vakayacori ena siga mai muri; io na veiyalayalati ka cakava na Turaga vua na tamada ko Eparama.”18 E sega beka ni vakasakiti oya? Rauta ni 600 na yabaki ni bera ni sucu mai Peceliema ko Jisu, era sa kila tu na parofita ni na qai vakayacori ga na veiyalayalati vaka-Eparama ena siga mai muri.
Me vakayacori na yalayala oya, a rairai mai na Turaga ena veisiga e muri oqo me vakavouya na veiyalayalati vaka-Eparama. A kaya kina na iVakavuvuli vua na Parofita o Josefa Simici:
“A sa yalataki vei Eparama ni na tubu tikoga na nona kawa kei na vua ni tolona—ia ko iko Josefa na noqu tamata, … ko sa nona kawa talega. …
“Ia ena yaco talega vei iko na ka sa yalataki oqo vei Eparama.”19
Ena kena vakavoui oqo, eda sa ciqoma kina, me vakataki ira ena gauna makawa, na matabete tabu kei na kosipeli tawayalani. Sa tu vei keda na dodonu me da ciqoma na taucoko ni kosipeli, marautaka na veivakalougatataki ni matabete, ka rawata me noda na nona veivakalougatataki cecere duadua na Kalou—sai koya na bula tawamudu.20
Eso vei keda eda kawa dina i Eparama; eso tale eda vakasoqoni vata mai ki na nona matavuvale ena veivakubeci. E sega ni vakaduiduitaka na Turaga.21 Eda na rawata vata na veivakalougatataki yalataki oqo—kevaka eda vakasaqara na Turaga ka talairawarawa ki na Nona ivakaro.22 Ia kevaka e sega, eda na sega ni rawata na veivakalougatataki ni veiyalayalati.23 Me vukei keda, sa vakarautaki ena Nona Lotu na veivakalougatataki vakapeteriaki me soli kina vei ira era ciqoma e dua na rai me baleta na nodra veigauna ni mataka, ka vakakina e dua na isema ki na veigauna sa oti, io e vakadeitaki talega kina na keda isema me yacovi iratou yani o Eparama, Aisake kei Jekope.24
O ira na tagane ni veiyalayalati e tu vei ira na dodonu me ra vakaivotavota ena bubului kei na veiyalayalati ni matabete.25 Kevaka o “yalodina ki na ilesilesi ruarua vakabete au sa tukuna … ka vakayacora vakavinaka na [nomu] itavi ena vakasavasavataki [iko] na Yalo Tabu ka [ko na] vakavoui.”26 E sega ni o koya ga oqori. O ira na tagane era ciqoma ena kilikili na matabete era sa ciqoma na Turaga o Jisu Karisito, ia ko ira era ciqoma na Turaga era sa ciqoma na Kalou na Tamana.27 ia ko ira era ciqoma na Tamana era sa ciqoma na veika kece e taukena ko Koya.28 Na veivakalougatataki vakaiyanaqa e drodro mai na bubului kei na yalayala ni matabete oqo vei ira na tagane, yalewa, kei na gone bula kilikili e vuravura taucoko.
Sa noda itavi me da veivuke ena kena vakayacori na veiyalayalati vaka-Eparama. Na noda na kawa sa tabaki taumada mai ka vakarautaki me vakalougatataki ira na tamata kecega e vuravura.29 Oqori na vuna e oka kina ena itavi ni matabete na cakacaka ni kaulotu. Ni oti e rauta ni 4,000 na yabaki ni nanamaki kei na vakavakarau, oqo na siga sa lesi me kau yani kina na kosipeli vei ira na matatamata kecega e vuravura. Oqo na gauna sa yalataki tu ni na vakasoqoni kina o Isireli. Eda sa vakaitavi kina! E sega beka ni taleitaki oya? Sa vakanuinui tu vei keda kei ira na luveda tagane na Turaga—ka sa vakavinavinaka talega vakalevu ena vukudra na luveda yalewa—ka ra veiqaravi ena bula kilikili vakadaukaulotu ena gauna cecere oqo ni kena vakasoqoni vata o Isireli.
Na iVola i Momani sa ivakatakilakilaka rawa ni laurai ni sa tekivuna na Turaga na nodra vakasoqoni vata na Luvena ni veiyalayalati mai Isireli.30 Na ivola oqo, ka volai me baleta na noda gauna, e tukuna me vaka ni dua na kena inaki me “dou na qai kila ni sa tekivu vakayacori na veiyalayalati a cakava ko Tamada vei ira na Isireli. … raica ena vakayacora vakaidina na Turaga na veiyalayalati a cakava vei ira na nona tamata, na yavusa i Isireli.”31
Sa dina sara, e sega ni se guilecava na Turaga! Sa vakalougatataki keda ko Koya kei ira tale eso e vuravura raraba ena iVola i Momani. E dua na kena inaki me ra “kila kina na Jiu kei ira na Veimatanitu Tani ni Karisito ko Jisu.”32 E vukei keda me da veiyalayalati kei na Kalou. E sureti keda me da dau nanumi Koya ka kila na Luvena Lomani. E dua tale na ivakadinadina kei Jisu Karisito.
E tu na nodra dodonu na luve ni veiyalayalati me ra ciqoma na Nona ivunau ka kila na ituvatuva ni veivakabulai. Era na taura me nodra ena nodra vakayacora na veiyalayalati bibi sara na kena tabu. E kaya kina o Brigham Young: “O ira kece na Yalododonu Edaidai era sa curuma na veiyalayalati vou ka tawayalani ena nodra curu mai ki na Lotu oqo.… Era na curuma na veiyalayalati vou ka tawavakaiyalayala me ra tokona na Matanitu ni Kalou.”33 Era na maroroya na veiyalayalati ena nodra talairawarawa ki na Nona ivakaro.
Ena gauna ni papitaiso eda sa yalataka kina me da qarava na Turaga ka muria na Nona ivakaro.34 Ni da vakayagataka na sakaramede, eda vakavouya kina na veiyalayalati oya ka vakadeitaka na noda sa tu vakarau me da taura na yaca i Jisu Karisito. O koya eda sa vakubeci kina me da Luvena tagane kei na yalewa ka da kilai me da veitacini ka veiganeni. O Koya na tama ni noda bula vou.35 Ka kena ilutua, ena loma ni valetabu, sa rawa ni yaco me da vakaivotavota vata ena veivakalougatataki ni matavuvale tawamudu, me vaka a yalataki ena dua na gauna vei Eparama, Aisake, kei Jekope, kei ira na nodratou kawa.36 Oqori na vuna, e veiyalayalati kina ni bula vakacerecerei na vakamau vakaselesitieli.
Ena gauna eda kila kina ni da sa luve ni veiyalayalati, eda sa kilai keda ka kila na veika e namaka vei keda na Kalou.37 Sa volai tu e yaloda na Nona lawa.38 O Koya na noda Kalou ka da Nona tamata o keda.39 O ira na luve ni veiyalayalati yalodina era na tudei, ena loma sara mada ga ni veika dredre. Ni sa tei vakatitobu ki yaloda na ivunau oqori, na batigaga sara mada ga nei mate ena vakamanoataki ka qaqaco cake na noda igu vakayalo.
Na veivakacaucautaki cecere duadua eda rawa ni rawata ena bula oqo me da kilai tu ni da dau maroroya na veiyalayalati. Na isau ni dau maroroya na veiyalayalati ena vakilai eke ka vakakina ni oti eke. E tukuna na ivolanikalou ni “mo ni dau nanuma tiko ni ra sa kalougata ka marau ko ira sa muria na vunau ni Kalou. Raica era sa vakalougatataki ena veika, … ia kevaka era sa yalodina tiko me yacova na ivakataotioti, era na curu ki lomalagi … ka tiko marau vata kei na Kalou me tawamudu.”40
E bula na Kalou. O Jisu na Karisito. Sa vakalesui mai na Nona Lotu me vakalougatataki kina na tamata kecega. Na Nona parofita nikua o Peresitedi Thomas S. Monson. O keda, me vaka ni da luvena yalodina ni veiyalayalati, eda na vakalougatataki ena gauna oqo ka tawamudu. Au vakadinadinataka ena yaca i Jisu Karisito, emeni.


text:
Fiji's Family Network
Bula maleka mataqali....maleka na veiciqomi..me qai nomuni na marau ni siga ni sucu kei na tawase ni yabaki.....
Vinaka vakalevu na wekaqu e na nomu dau veikawaitaki. E taro 'o Masasa ni 'ocei koi kemuni. Au tukuna 'oya na wekamu. Loloma.
Vinaka vakalevu Mata na nomu dau veikawaitaki.Au vakadewataka vei Manasa na nomu vakanuinui vinaka ka sa marau kina vakalevu. Loloma.
Vinaka vakalevu na wekaqu Nabobo.Rau na drua,dua e veivacu ka dua e qito Football e na University.Au tukuna vei rau ke vaka e sa levu na nodrau i lavo,me vakagolei ena kena tarai cake na Matanitu ni Kalou e na noda vanua mai Viti. Loloma.
Vinaka vakalevu na veiwekani tiko OB... totoka na mai sota tale tiko, sa dede nai lakolako mai Central Fijian... nuitaka ni toso vinaka tiko na bula kei na qaraviu ni itavi vaka cakacaka...
Sa levu tu yani na loloma kei na veinanumi tiko ena masu... me sobu tiko na veivakalougatataki ni Kalou ki na nomu bula kei na vuvale...
God bless...
...
Bula vinaka na wekaqu! Au via wasea ga e na kena gunuvi na Yaqona.Au se tubu cake mai e na 1950 ka via wasea na ka au raica.Gunu ga na turaga ka rabe na matanivanua.1956 na nodra lesu mai na noda sotia mai Maleya,e sa qai gunuvi vakawasoma.E dodonu me lewai vinaka na kena vakayagataki se gunuvi.Me matata vinaka vei keda ni 'o keda eda i bulibuli kecega ni Kalou. E da kalougata ni lako mai na lotu,se cilavi keda na rarama me da cakava kina e dua na ka.Ke da sa vuli se i talatala me da tuberi ira na wekada e na ka e dina. Loloma.
Vinaka Viliame, isa vosota au sa mai raica tale na comment o tukuna tiko...lol, Vinaka take care and GB!
Bula Vili...which comment?
cenx 2 u moi fren.... :)
isa vinaka valevu na veiciqomi!!!kalougata jiko na qaravi tavi...
Vinaka na add for friends in Matavuvale Mr Nabvobo. I am honored to be your friend. I am now a Permanent Resident of the USA and am now living in Oshkosh City in the State of Wisconsin. E dua keirau veiganeni e qase ni vuli tale tiko ga ina Marshall Islands o Ruci . Loloma yanji ka me toso vinaka tu ga na sasaga ena nona veivuke na Tamada mai lomalagi.
vinaka vili........kalogata jiko na qaravi tavi........
bula vinaka Naita....isaaaaaaa nuitaka ni du bulabula vinaka tiko mai Marshall Islands ka toso vinaka tu na qaravi tavi...da qai sota toka e loma qoka, u mai vakairoiro la i nomuni rumu...su qai tale mada la va qo!!!!!
Kalougata tiko na qaravi i tavi mai na Marshall.


text:
Oqo na magiti e dau cabo me kedra na vulagi ni ra sa qai tadu mai. E magiti buta ka vakaicoi vakavinaka. E dau vakarautaki na i vakacoa me baleta na gone vou, se dua na turaga e sa qai lesu mai e na nona i lakolako vakayawa kei na vulagi vakavanua.
Na i Vakacoa Tawake
Na nodra meke na marama e na kena udu mai e dua na waqa ni Viti ka kauti ira mai e so na vulagi, e ra sa kilai tiko yani e vanua se dua na Turaga.
Na i Wawa
Na magiti e waraki ira tiko yani na vulagi ka ra sa kilai tiko ni ran a yaco mai. E dau cabo na magiti oqo.
Na i Vosai
Na kakana e takitakitaki se laki kerei mei veivale me kedra na vulagi e ra coraki cala mai ka ra sa calata na gauna ni kana. E na sega ni cabo, e vakamaluataki ga.
Na Takitaki
Na kau ni kakana buta kina dua na vale se kina dua na soqo ka vakaitavi kina e dua ga se rua se sivia na marama.
E na qai vakuri tale yani....Fijituwawa.com Research Team