text:
Joni
Chapter 21
Sa oti oqo, sa vakaraitaki Koya tale o Jisu vei ira na Nona tisaipeli ena wasawasa mai Taiperia, sa vakaraitaki Koya vakaoqo;
2 O Saimoni Pita, o Tomasi (Titimo), o Nacanieli mai Kena e Kaleli na luvei Sepete kei na rua tale na tisaipeli e ratou sa tiko vata.
3 Sa tukuna vei iratou o Saimoni Pita, "Au sa lako mada ki siwa." E ratou sa tukuna talega mai, "keitou na lako talega vata kei iko." E ratou sa lako yani ena waqa ka sega ni rawata e dua na ka ena bogi o ya.
4 Ni sa kida mai na mataka, sa tucake tu mai baravi o Jisu; e ratou sa sega ni kila na tisaipeli ni sai Jisu o ya.
5 Sa tukuna yani vei iratou o Jisu, "Ragone sa tiko beka e dua na kakana?" E ratou sa sauma Vua, "E sega sara ga."
6 Sa tukuna vei iratou, "Dou viritaka na lawa ena yasai matau ni waqa, dou na kunea kina e so." E ratou sa cakava vakakina ka ratou sa sega ni dreta rawa na lawa ni sa levu sara na ika.
7 Na tisaipeli sa daulomana vakalevu o Jisu sa tukuna vei Pita, "Sai Koya na Turaga oqo!" Ni sa rogoca o Pita ni sa Turaga o ya, sa vakaisulu ka rika yani ki wai.
8 Era sa lako mai na vo ni tisaipeli ena waqa (ni ra sa sega ni yawa sara mai vanua) rauta ni ruanadrau na i yate – era sa yarataka mai na lawa ni sa rui levu na ika.
9 Ni ratou sa lako sara mai ki vanua, e ratou sa raica ni ra sa waqa tu na qilaiso, sa tavu tale tu ga na ika kei na madrai.
10 Sa tukuna sara yani o Jisu, "Me kau mai e so na ika dou se qai rawata ga."
11 Sa lako yani o Pita ka dreta sara na lawa ki vanua, sa sinai sara ena ika, sa duanadrau limasagavulu katolu na malea, e dina ga sa levu sara na malea, ia, sa sega ga ni bote na lawa.
12 Sa tukuna vei iratou o Jisu, "Dou lako mai ka mai kana." Sa sega ni dua vei ira na tisaipeli e via tarogi Koya me vaka: "O cei sara mada o iko" – ni ratou sa kila ni sai Jisu ga oqo.
13 Sa taura na madrai o Jisu ka solia vei iratou, sa vakatalega kina na ika.
14 Oqo, sai katolu ni gauna sa vakaraitaki Koya kina o Jisu vei iratou na Nona tisaipeli ni sa tucake tale mai na mate.
15 Ni ratou sa katalau tiko, sa tukuna o Jisu vei Pita, "Saimoni na luvei Jona o sa lomani Au vakalevu mai na ka kece oqo?" Sa sauma mai, "Io Turaga, o ni sa kila ni'u sa lomani Kemuni." Sa dina Pita, -"vakani ira na Noqu Lami."
16 Sa tukuna tale vua ena i katolu ni gauna, "Saimoni na luvei Jona, o sa lomani Au se sega?" sa tukuna o koya, io Turaga, o ni sa kila ni'u sa lomani Kemuni. Sa sauma mai o Jisu – "Vakaraica na Noqu sipi."
17 Sa tukuna tale vua ena i katolu ni gauna, "Saimoni na luvei Jona, o sa lomani Au?" Sa sauma mai o koya ka vaka: "Turaga, o ni sa kila na ka kecega. O ni sa kila ni'u sa lomani Kemuni." Sa tukuna vua o Jisu, "vakani ira na Noqu Sipi."
18 "Sa dina sara, Au sa tukuna vei iko, ni o a gone, o dau vakarautaki iko ka veilakoyaki ena vanua o sa vinakata ga, ni o sa qase mai – ona dodoka na ligamu ka na dua tale ena vesuki iko ka kauti iko ki na vanua o sa sega ni vinakata."
19 Sa tukuna oqo o Koya na mate ena laveti kina na Kalou. Ni sa vosa oti sa tukuna vua, "Muri Au mai."
20 Sa vuki yani o Pita ka raica na tisaipeli sa daulomana o Jisu ni sa muri tiko. O koya talega oqo sa dau ravi tiko ena serei Jisu ena vakayakavi ka dau taroga tiko, "Turaga o cei ena veretaki Kemuni?"
21 O Pita, ni sa raici koya tiko, sa tukuna vei Jisu, "Turaga sa na vakacava na tamata oqo?"
22 Sa tukuna vua o Jisu – kevaka Au sa lewa me bula tiko me yacova na Noqu lesu mai, a cava oqo vei iko? O iko ga mo muri Au mai."
23 Sa lako yani na vosa oqo vei ira kece na veitacini – ni na sega ni mate na tisaipeli oqo, ia o Jisu ea sega ni tukuna vua ni na sega ni mate – ia, "Kevaka Au sa lewa me bula tiko me yacova na Noqu lesu mai, A cava oqo vei kemudou?"
24 Sai koya oqo na tisaipeli sa vakadinadinataka na veika oqo, ka vola talega na veika oqo ka keimami sa kila ni sa Dina na nona i Vakadinadina.
25 Sa levu tale na veika sa cakava o Jisu – kevaka era sa volai vakayadudua, Au sa kila ni o vuravura oqo ena sega ni rawata – ni na osota na vuravura na kena i vola ena volai kina. Emeni.


c: text/html

text:
IKURI
Mera Raici Vakacava na Vakasivoi
E dau mositi keda nona vakasivoi mai na ivavakoso e dua na wekada se itokani voleka e sega ni veivutunitaka nona cala. Noda rai me baleta na ivakasala vakaivolatabu ena tikina qo, ena laurai kina na titobu ni noda lomani Jiova kei na noda yalodina ina veika e tuvanaka. * Meda veivosakitaka mada eso na ka eda dau lomatarotarotaka.
Meda raici ira vakacava na vakasivoi? E tukuna na iVolatabu: “Moni kua ni vakailala tiko kei na dua e vakatokai me tacida e dauveiyacovi tawadodonu, se daukocokoco, se dauqaravi matakau, se dauveivakasewasewani, se daumateni, se dau kovea na ka, ni kua mada ga ni kana vata kei koya.” (1 Korinica 5:11) E tukuni tale ga me baleti koya e “sega ni dei tiko ga ena ivakavuvuli i Karisito”: “Ni kua ni vakacurumi koya ina nomuni vale se vakabula vua. O koya e vakabula vua sa vakaivotavota ena nona ivalavala ca.” (2 Joni 9-11) Eda na sega ni veimaliwai se veitalanoataka na ka vakayalo kei ira na sivo. Na Vale ni Vakatawa, 15 Seviteba, 1981, tabana e 25 e tukuni kina: “Nomu vakabula wale ga vua e rawa ni imatai ni kalawa mo drau veitalanoa kina se veitokani sara. Vakacava eda via taura na imatai ni kalawa ya meda vakabula vua?”
E dodonu beka meda vakayawaki keda sara ga mai vua? Io, e tiko na vuna meda cakava kina qori. Kena imatai, e vakaraitaka noda yalodina vua na Kalou kei na nona Vosa. Eda na talairawarawa vei Jiova ena veigauna, dina ni na dredre ena so na gauna. Noda lomana na Kalou ena uqeti keda meda muria na nona ivunau kece nida kila ni dodonu nona ivalavala, e dauloloma, qai yaga vei keda na nona lawa. (Aisea 48:17; 1 Joni 5:3) Kena ikarua, noda vakayawaki keda mai vua e sega ni veivutunitaka nona ivalavala ca ena taqomaki keda qai taqomaka tale ga vakayalo na ivavakoso me kua ni rogorogo ca. (1 Korinica 5:6, 7) Kena ikatolu, noda dei ena ivakavuvuli vakaivolatabu ena yaga vua e vakasivoi. A sega ni via ciqoma nodra veivuke na qase ni ivavakoso, ia ena rawa ni veiuqeti vua noda tokona na vakatulewa ni komiti ni veilewai. Noda tagutuva na noda veimaliwai kei na dua eda dau veivolekati ena rawa ni uqeti koya me “kilai yalona tale,” me raica na bibi ni cala e cakava, qai saga me vakadonui koya tale o Jiova.—Luke 15:17.
Vakacava ke vakasivoi e dua na wekada voleka? Ena vakatovolei ena gauna qori se bibi cake noda veilomani vakaveiwekani se noda yalodina vei Jiova kei na nona lawa. Meda raica vakacava na nona vakasivoi na wekada? Ena sega ni veivosakitaki ena ivola qo na ituvaki kece ena rairai sotavi, ia meda raica mada ga e rua.
Ena so na ituvaki, o koya e vakasivoi ena rairai tiko e vale kei ira na vo ni lewenivuvale. E sega ni tagutuva na ivau ni veiwekani na nona vakasivoi, ratou na cakava vata tiko ga na veika e vauca na bula ni vuvale e veisiga. Ia ena vuku ni cala e cakava, sa na tagutuvi na kedratou ivau vakayalo. Ni ratou lomani Jiova ratou qai yalodina vua na lewenivuvale, ratou na sega ni vakatara me vakaitavi o koya e vakasivoi ena veika e vauca na sokalou. Kena ivakaraitaki, ena sega ni vakaitavi ke tiko ena sokalou vakavuvale. Ke gone o koya e vakasivoi, se nodrau itavi tiko ga na itubutubu me rau vakavulici koya, rau vunauci koya tale ga. Erau rawa ni tuvanaka tale ga me rau vulica vata kei koya na iVolatabu. *—Vosa Vakaibalebale 6:20-22; 29:17.
Ena so tale na ituvaki, ena rairai vakasivoi e dua na wekada e sega ni tiko kei keda e vale. De na gadrevi ena so na gauna me veivosakitaki eso na ka e vauca na vuvale, ia e dodonu me yalani na veimaliwai. O ira na lewenivuvale lotu vaKarisito yalodina era na sega ni vaqara ulubale mera veimaliwai kina kei na wekadra e vakasivoi e sega ni tiko e vale. Ia na nodra yalodina vei Jiova kei na nona isoqosoqo e uqeti ira mera doka na ituvatuva vakaivolatabu me baleta na veivakasivoi. Nodra muria dei na lawa i Jiova me baleta na veivakasivoi ena uqeti koya e cala qai yaga vua nona vunauci. *—Iperiu 12:11.
^ para. 1 Na ivakavuvuli vakaivolatabu me baleti ira na vakasivoi e vauci ira tale ga na vakanadakuya na ivavakoso.
^ para. 2 Ena ikuri ni ivakamacala me baleta na nodra sivo na gone era tiko e vale, raica Na Vale ni Vakatawa, 1 Okotova, 2001, tabana e 16-17, kei na Vale ni Vakatawa, 15 Noveba, 1988, tabana 20.
^ para. 3 Me kuri na ivakamacala e vauca na rai e dodonu me tiko vei keda me baleti ira na wekada era vakasivoi, raica na ivakasala vakaivolatabu e veivosakitaki ena Vale ni Vakatawa, 15 Epereli, 1988, tabana e 26-31, kei na 15 Seviteba, 1981, tabana e 26-31.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
WASE 6
Sala me Digitaki Kina na ka ni Veivakamarautaki
“Moni cakava na ka kece me vakalagilagi kina na Kalou.”—1 KORINICA 10:31.
1, 2. Na cava meda qarauna kina na ka ni veivakamarautaki?
KAYA mada ni o vakarau kana vuata, ia o qai raica ni luca tu e dua na tikina. Cava o na cakava? O na kania ga? O na viritaka laivi? Se o na seleta laivi na kena e luca qai kania na kena e vinaka?
2 Na ka ni veivakamarautaki e via va tale ga na vuata qori. E rawa ni marautaki eso, ia e levu era vakasisila, era voravora se ka vakatevoro. Ni o digia gona na ka ni veivakamarautaki, vakacava o dau kaya: “E vakatau gavei au na ka ni veivakamarautaki au digia.” Se o na kaya: “Era ca kece na ka ni veivakamarautaki.” Se o cata na ka ni veivakamarautaki e ca, qai digia o koya e vinaka.
3. Na cava meda vakasamataka tiko nida digia na ka ni veivakamarautaki?
3 Eda dau vinakata kece na lasa kei na marau, ia meda digia vinaka tale ga. Bibi kina meda vakasamataka se na tara vakacava noda qaravi Jiova na ka ni veivakamarautaki eda digia.
“MONI CAKAVA NA KA KECE ME VAKALAGILAGI KINA NA KALOU”
4. Na ivakavuvuli vakaivolatabu cava ena yaga nida digia na ka ni veivakamarautaki?
4 Nida yalayala vei Jiova, eda sa yalataka nida na qaravi koya ena noda bula taucoko. (Wilika Dauvunau 5:4.) Eda yalataka nida na “cakava na ka kece me vakalagilagi kina na Kalou.” (1 Korinica 10:31) Kena ibalebale qori ke da mani marautaka na ka ni veivakamarautaki se da vakacegu, da tiko ena soqoni se cakacaka vakaitalatala, eda sa yalataki keda tu vua na Kalou.
5. Me vakacava na noda sokalou vei Jiova?
5 Na ka kece eda cakava ena noda bula e sema ena noda qaravi Jiova. E vakamacalataka qo o Paula ni kaya: “Moni solia na yagomuni me isoro bula, e savasava, e vakadonuya na Kalou.” (Roma 12:1) E tukuna o Jisu: “Mo lomani Jiova na nomu Kalou ena lomamu taucoko, ena nomu vinaka taucoko, ena nomu vakasama taucoko, kei na nomu kaukaua taucoko.” (Marika 12:30) Eda dau via solia vei Jiova noda vinaka taucoko. E vinakati e Isireli makawa me vinaka na manumanu e cabori vei Jiova. Ke leqa na ka e cabori, ena sega ni vakadonuya na Kalou. (Vunau ni Soro 22:18-20) E rawa tale ga ni sega ni vakadonuya o Jiova na noda sokalou. Ena sala cava?
6, 7. E rawa vakacava ni tara noda qaravi Jiova na ka ni veivakamarautaki eda digia?
6 E tukuna vei keda o Jiova: “Moni savasava niu savasava o yau.” (1 Pita 1:14-16; 2 Pita 3:11) Ena ciqoma ga o Jiova noda veiqaravi ke savasava. (Vakarua 15:21) Ena sega ni savasava noda veiqaravi ke da cakava na ka e cata o Jiova, me vaka na ka vakasisila, ivalavala kaukaua se ka e sema ena vakatevoro. (Roma 6:12-14; 8:13) Ena sega tale ga ni marau o Jiova ke da raica me ka ni lasa na ka va qori. Ena sega ni savasava kina noda sokalou qai sega ni vakadonuya. Rawa sara ga ni vakaleqa noda veiwekani kei koya.
7 Eda na digia vakayalomatua vakacava na ka ni veivakamarautaki? Na ivakavuvuli cava ena veivuke meda kila kina na ka ni veivakamarautaki e donu se cala?
CATA NA KA CA
8, 9. Na ka ni veivakamarautaki cava eda na cata? Na vuna?
8 E levu na ka ni veivakamarautaki sa tu nikua. Eso era ganiti keda na lotu vaKarisito, levu tale e sega ni veiganiti. Ia meda kila mada e liu na kena meda cata.
9 E dau basika vakalevu ena iyaloyalo, internet, porokaramu ena tivi, qito ena vidio, kei na sere na ka vakasisila, ivalavala kaukaua, se ka vakatevoro. E dau Cakacaka 15:28, 29; 1 Korinica 6:9, 10) Nida cata na ka ni veivakamarautaki qori, eda vakaraitaka kina vei Jiova nida cata na ka ca.—Same 34:14; Roma 12:9.raici vakalevu na ka ca me lasa qai sega ni dua na kena leqa. Ia eda na qarauna na lotu vaKarisito meda cata na ka ni veivakamarautaki e sega kina na ivakatagedegede savasava i Jiova. (
10. Na cava e rawa ni yaco ni digitaki cala na ka ni veivakamarautaki?
10 Ia eso era nanuma ni sega ni ca na ka ni veivakamarautaki e tu kina na ivalavala kaukaua, ka vakasisila se vakatevoro. Era nanuma: ‘Na cava na kena ca? Au na sega ni lai cakava sara.’ Eda na vakaleqai keda ga ke va qori noda rai. E kaya na iVolatabu: “E dau veivakaisini duadua ga na loma ni tamata qai rerevaki.” (Jeremaia 17:9) De dua eda na kaya nida cata na ka e sega ni vakadonuya o Jiova, ia cava eda lai marautaka tale tiko kina? Na levu ga ni noda marautaka, eda na lai raica kina nira sega ni cala. Toso na gauna sa na malumalumu noda lewaeloma, sa na sega ni vakasalataki keda nida vakarau vakatulewa cala.—Same 119:70; 1 Timoci 4:1, 2.
11. E yaga vakacava na Kalatia 6:7 ena kena digitaki na ka ni veivakamarautaki?
11 E kaya na Vosa ni Kalou: “Ka kece e kaburaka e dua ena tamusuka tale ga.” (Kalatia 6:7) Ke da dau raica vakamamada na ka ni veivakamarautaki e ca, eda rawa ni lai cakava tale ni toso na gauna. Kena ivakaraitaki, eso era dau marautaka vakalevu na ka ni veivakamarautaki vakasisila, oti ra lai cakava sara. Ia e vakarautaka o Jiova na sala meda digia kina vakayalomatua na ka ni veivakamarautaki.
VAKAYAGATAKA NA IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU
12. Na cava ena vukei keda ena vakatulewataki vinaka ni ka ni veivakamarautaki?
12 E matata tu vei keda ni so na ka ni veivakamarautaki e sega ni vakadonuya o Jiova, eda kila tale ga ni dodonu meda cata. Ia vakacava ke sega ni matata? O Jiova e sega ni vakarautaka na lisi ni ka meda sarava se sega, na ka meda rogoca se wilika. E vinakata ga meda vakayagataka noda lewaeloma e vakavulici vakaivolatabu. (Wilika Kalatia 6:5.) E vakarautaka o Jiova na ivakavuvuli. Qori na yavu ni ka dina eda vulica kina nona rai. Ena yaga ena vakavulici ni lewaeloma, eda na kila tale ga kina se “cava na loma i Jiova.” Eda na vakatulewataka kina na ka ena vakamarautaki koya.—Efeso 5:17.
13. Na cava e duidui kina noda vakatulewa na lotu vaKarisito ena ka ni veivakamarautaki? Ia na cava me bibi vei keda?
13 Levu na gauna e dau duidui na ka ni veivakamarautaki eda digia na lotu vaKarisito. Na vuna? Ni duidui na ka eda dau taleitaka. Na ka ena donu vua e dua, ena rairai sega ni donu vua e dua tale. Ia me vinaka noda vakatulewa, e bibi me dusimaki keda na lotu vaKarisito na ivakavuvuli vakaivolatabu. (Filipai 1:9) Qori ena vukei keda ena digitaki ni ka ni veivakamarautaki e vakadonuya na Kalou.—Same 119:11, 129; 1 Pita 2:16.
14. (a) Na cava meda vakasamataka vakabibi me baleta na vakayagataki ni gauna? (b) Na cava e veivakasalataki kina o Paula vei ira na lotu vaKarisito?
Maciu 6:33.) Ia ke da sega ni liaca, eda rawa ni vakalaiva na ka ni veivakamarautaki me kania e levu noda gauna. E vakasalataki ira na lotu vaKarisito o Paula: “Ni qarauna . . . na nomuni ilakolako, ni kua ni vakataki ira na lialia, ni vakataki ira ga na vuku, ni vakayagataka vakavinaka na nomuni gauna.” (Efeso 5:15, 16) E vinakati kina me vakaiyalayala ga na gauna eda vakayagataka ena ka ni veivakamarautaki, da qai dau vakadeitaka ni bibi duadua ena noda bula na qaravi Kalou.—Filipai 1:10.14 E dua tale na ka meda vakasamataka oya na levu ni gauna e vakayagataki ena ka ni veivakamarautaki. Ni qori eda na kila kina ke bibi vei keda na ka ni veivakamarautaki. Nida lotu vaKarisito, me bibi duadua ena noda bula o Jiova. (Wilika
15. Eda na taqomaki keda vakacava ena ka ni veivakamarautaki e rawa ni vakaleqa noda veiwekani kei Jiova?
15 E bibi meda cata na ka ni veivakamarautaki eda kila ni sega ni vakadonuya o Jiova. Ia vakacava na kena eda na rairai lomatarotarotaka? E se vinakati tiko ga meda qaqarauni? Vakasamataka mada qo. Ke o taubale tiko ena ulunivanua, vakacava o na toro volekata yani na batibatina? Sega. Ke o kauaitaka nomu bula, o na sega sara ga ni via volekata yani na vanua rerevaki. E va tale ga qori noda digia na ka ni veivakamarautaki. E tukuna na Vosa ni Kalou: “Mo tarova na yavamu mai na ca.” (Vosa Vakaibalebale 4:25-27) Eda na sega gona ni cata ga na ka ni veivakamarautaki eda kila ni ca, ia na kena tale ga eda rairai lomatarotarotaka, ni rawa tale ga ni vakaleqa noda veiwekani kei Jiova.
KILA NA RAI I JIOVA
16. (a) Na cava eso na ka e cata o Jiova? (b) Eda na vakaraitaka vakacava nida cata na ka e cata o Jiova?
16 E vola na daunisame: “O kemuni na lomani Jiova, ni cata na ka ca.” (Same 97:10) Na iVolatabu e vakavulici keda ena rai kei na nanuma i Jiova. E vinaka mo taroga se vukei iko vakacava na ka o vulica me tiko kina vei iko na rai i Jiova. Kena ivakaraitaki, eda vulica ni cata o Jiova “na yame daulasu, na liga e vakadavea na nodra dra na sega ni cala, na yalo e nakita na ka ca, na yava e ciciva totolo na ca.” (Vosa Vakaibale) Eda vulica meda cata na “veiyacovi tawadodonu, . . . qaravi matakau, qaravi tevoro, . . . vuvu, cudru, . . . veivuvutaki, daumateni, marau vakalialia, kei na veika va ya.” ( bale 6:16-19Kalatia 5:19-21) O raica rawa na yaga ni ivakavuvuli vakaivolatabu qo ena digitaki ni ka ni veivakamarautaki? Eda via muria na ivakatagedegede kece i Jiova nida veimaliwai se da tiko duadua. (2 Korinica 3:18) Na ka gona eda vakatulewataka nida tiko duadua ena kilai kina se da mataqali tamata vakacava.—Same 11:4; 16:8.
17. Ni bera nida digia na ka ni veivakamarautaki, na cava meda taroga?
17 Nida digia na ka ni veivakamarautaki, e vinaka meda taroga: ‘Ena tara vakacava na noqu veiwekani kei Jiova? Vakacava noqu lewaeloma?’ Meda dikeva mada eso tale na ivakavuvuli vakaivolatabu ena yaga ena digitaki ni ka ni veivakamarautaki.
18, 19. (a) Na ivakasala cava e solia o Paula vei ira na lotu vaKarisito? (b) Na ivakavuvuli cava ena vukei keda ena digitaki ni ka ni veivakamarautaki?
18 Na ka ni veivakamarautaki eda digia e dusia sara tiko ga na ka eda vakatawana ena noda vakasama. E vola o Paula: “Ni dau vakananuma na ka kece ga e dina, na ka kece ga e bibi, na ka kece ga e dodonu, na ka kece ga e savasava, na ka kece ga e uqeta na veilomani, na ka kece ga e rogo vinaka, na ka kece ga e kilikili, kei na ka kece ga e ganita me vakacaucautaki.” (Filipai 4:8) Nida vakatawana noda vakasama na ka vinaka va qori, eda rawa ni kaya: “Na vosa ni gusuqu, kei na vakanananu ni lomaqu me talei vei kemuni, i Jiova.”—Same 19:14.
Efeso 5:5; 1 Timoci 1:5, 19) E vinaka na lomaqu niu masu vei Jiova? Vakacava au vakasamataka na ivalavala kaukaua se ka vakasisila ena ka ni veivakamarautaki qo? (Maciu 12:33; Marika 7:20-23) Ena ka ni veivakamarautaki au digia, au sa “muria [kina] na ivakarau ni veika vakavuravura qo”?’ (Roma 12:2) Na noda isaunitaro ena uqeti keda meda raica na ka bibi meda cakava me dei kina noda veiwekani kei Jiova. Eda via masu me vakataki koya na daunisame: “Ni vagolea tani na mataqu meu kua ni raica na ka tawayaga.” *—Same 119:37.19 E vinaka mo taroga: ‘Na cava au vakatawana tiko ena noqu vakasama? Niu sarava oti e dua na iyaloyalo se porokaramu, e dau vinaka noqu vakasama, e veiuqeti? Vakacava au lomavakacegu, ni vinaka noqu lewaeloma? (
DAUVEINANUMI
20, 21. Na cava meda kauaitaka kina nodra rai eso tale ena digitaki ni ka ni veivakamarautaki?
20 E dua tale na ivakavuvuli bibi meda nanuma tiko: “E tara na ka kece, ia e sega ni veiuqeti na ka kece. Me kua ni dua e qara na ka e yaga ga vua, me qara tale ga na ka e yaga vei ira tale eso.” (1 Korinica 10:23, 24) Ni soli tu na galala meda cakava e dua na ka, e sega ni kena ibalebale meda lai cakava sara. E bibi meda vakasamataka vinaka ni rawa ni tarai ira na tacida na ka eda vakatulewataka.
21 E sega ni tautauvata kece noda lewaeloma. Kena 1 Korinica 8:12) Eda sega ni via cakava e dua na ka mera tarabe kina na tacida.—Roma 14:1; 15:1; 1 Korinica 10:32.ivakaraitaki, de na vakatara nomu lewaeloma mo sarava e dua na porokaramu ena tivi. Ia o qai kila ni porokaramu qori e vakaleqa nona lewaeloma na tacimu vakayalo. Na cava o na cakava? Ke mani tu mada ga na dodonu mo sarava, o rawa ni vakatulewataka mo kua ni sarava. Na vuna? Ni o sega ni via ‘vakacalai ira na tacimu’—se mo ‘cala tiko ga vei Karisito.’ (
22. Eda na yalorawarawa vakacava ena nodra vakatulewa eso tale na tacida?
22 Ia vakacava ke sega ni vakatara nomu lewaeloma mo sarava, wilika, se cakava na ka e donu vua e dua tale? Ni o lomani ira na tacimu, o dokai ira tale ga, o na sega ni vakasaurarataki ira mera duavata kei na nomu vakatulewa. E dua e dau draiva motoka e kila nira tiko eso na draiva era totolo se berabera vua, ia era dau draiva vinaka. E va tale ga qori o iko kei na dua na tacimu vakayalo. Drau rawa ni muria ruarua tiko na ivakavuvuli vakaivolatabu, ia ena via duidui nomudrau rai ena ka ni veivakamarautaki e donu.—Dauvunau 7:16; Filipai 4:5.
23. Na cava ena veivuke me digitaki vinaka na ka ni veivakamarautaki?
23 Na cava gona ena veivuke meda digia vinaka kina na ka ni veivakamarautaki? Nida vakayagataka noda lewaeloma e vakavulici ena iVolatabu, da qai kauaitaki ira dina na tacida. Eda na marau tale ga nida sa cakava tiko na “ka kece me vakalagilagi kina na Kalou.”
^ para. 19 Eda rawa ni raica e levu tale na ivakavuvuli yaga ena digitaki ni ka ni veivakamarautaki ena Vosa Vakaibalebale 3:31; 13:20; Efeso 5:3, 4; kei na Kolosa 3:5, 8, 20.


text: 2 E vakarota sara o Solomoni me tara e dua na vale ena yaca i Jiova+ kei na dua na nona vale* ni matanitu.+2 E digia o Solomoni e 70,000 na tamata cakacaka,* e 80,000 na dauta vatu ena ulunivanua,+ kei na 3,600 me nodra iliuliu.+3 E talatala tale ga o Solomoni vei Airami+ na tui Taia: “Mo cakava vei au na ka o cakava vei Tevita na tamaqu ni o vakauta vua na kau sitari me tara kina e dua na vale* me tiko kina.+4 Ia qo au sa tara e dua na vale ena yaca i Jiova na noqu Kalou meu vakatabuya me nona, meu vakama e matana na ka boivinaka sara,+ me tu tale ga kina na madrai yatuni,*+ me cabori kina na isoro kama ena mataka kei na yakavi,+ ena Siga ni Vakacecegu,+ ena vula vou,+ kei na gauna kece ni soqo+ vei Jiova na neimami Kalou. Qo na nodra ilesilesi na Isireli me tawamudu.5 Na vale au tara ena uasivi, ni uasivi ira kece na vo ni kalou na neimami Kalou.6 O cei ena tara rawa vua e dua na vale? Ni sega ni rauti koya mada ga na lomalagi kei na veilomalagi,+ o cei o yau meu tara vua e dua na vale, na vanua me vakamai kina na isoro?7 Mo tala mai vei au e dua na matai e kenadau ena cakacaka ni koula, na siliva, na kopa,+ na kaukamea, na vutinisipi lokaloka, na wa damudamu kata, na wa karakarawa, kei na dua e kila na ceuceu. Ena cakacaka mai Juta kei Jerusalemi kei ira na noqu era kenadau ena cakacaka vakamatai, e digitaki ira o Tevita na tamaqu.+8 Mo vakauta mai vei au na kau sitari, na junipa+ kei na yasi+ mai Lepanoni niu kila vinaka nira kenadau na nomu dauveiqaravi ena ta kau ni Lepanoni.+ Era na cakacaka vata na noqu dauveiqaravi kei ira na nomu dauveiqaravi+9 mera vakarautaka vakalevu vei au na kau, ni vale au tara qo ena totoka vakaoti.10 Raica! Au na vakarautaka na kedra kakana na nomu dauveiqaravi+ era dauta kau: e 20,000 na ko* witi, e 20,000 na ko varile, e 20,000 na paca* waini, kei na 20,000 na paca waiwai.”11 E vola o Airami na tui Taia na itukutuku qo qai vakauta vei Solomoni: “Ni lomani ira na nona tamata o Jiova e digi iko kina mo nodra tui.”12 E qai kaya o Airami: “Me vakacaucautaki ga o Jiova na Kalou ni Isireli e bulia na lomalagi kei na vuravura, ni solia vei Tui Tevita e dua na gone vuku,+ e yalomatua qai tu vua na kila,+ ena tara na vale i Jiova kei na dua na nona vale ni matanitu.13 Ia au sa tala yani e dua na matai, e tu vua na kila, na Airamiapi,+14 e luvena tagane e dua na yalewa ni Tani, ia na tamana e turaga ni Taia, e kenadau ena cakacaka ni koula, ena siliva, ena kopa, ena kaukamea, ena vatu, ena kau, ena vutinisipi lokaloka, ena wa karakarawa, ena isuludina, kei na wa damudamu kata.+ E kenadau ena veimataqali ceuceu, me ceuta na ibulibuli e soli vua.+ Ena cakacaka vata kei ira na nomu matai o koya, kei ira na matai ni noqu turaga o Tevita na tamamu.15 Me solia mada na noqu turaga na witi, na varile, na waiwai, kei na waini e yalataka vei ira na nona dauveiqaravi.+16 Keimami na taya na kau mai Lepanoni+ me vaka na kena levu o vinakata, keimami na vakauta yani vei iko e wasawasa me vaka na bilibili me yaco i Jopa,+ o na qai kauta cake i Jerusalemi.”+17 Ia o Solomoni e mani wiliki ira kece na vulagi era tiko ena vanua o Isireli+ me vaka ga e cakava o Tevita na tamana,+ e laurai nira le 153,600.18 E lesia sara e 70,000 mera tamata cakacaka,* e 80,000 mera dauta vatu+ ena veiulunivanua, kei na 3,600 na iliuliu me raici ira na cakacaka tiko.+


text:
ITALANOA 6
Na Cauravou Vinaka kei na Cauravou Ca
RAICI Keni mada kei Epeli, erau sa cauravou. O Keni e dauteitei, e tei covuata, kauvuata, kei na kakana draudrau.
O Epeli e dauvakatawa sipi, qai taleitaka na qaravi ira na lami. Nira sa lelevu mai na sipi sa na vakatawa o Epeli e dua na qelenisipi.
Ena dua na siga rau a kauta vua na Kalou na nodrau isolisoli o Keni kei Epeli. E kauta yani e so na vuaniqele o Keni. O Epeli na nona sipi vinaka duadua. A marautaki Epeli kei na nona isolisoli o Jiova, ia e sega ni marautaka na isolisoli i Keni. O kila na vuna?
E sega wale ga ni vinaka cake na isolisoli i Epeli, ia e tamata vinaka tale ga. E dau lomani Jiova kei na tuakana. Ia e ca o Keni ni sega ni lomani tacina.
A tukuna gona na Kalou vei Keni me veisautaka na nona itovo. Ia e sega ni via vakarorogo o Keni. E cudru vakalevu baleta ni taleitaki Epeli na Kalou. Sa qai kaya o Keni vei Epeli, ‘Daru lako ina were.’ Ni rau sa tiko taurua ga a qai mokuti Epeli vakaukaua o Keni, mani mate sara kina. Sa dua dina na ka vakaloloma.
Dina ni sa mai mate o Epeli, ia e sega vakadua ni guilecavi koya na Kalou. E se nanumi koya tiko ga baleta ni a tamata vinaka. O koya gona, dua na siga ena vakabulai koya tale mai o Jiova. Sa na rawa ni mai bula e vuravura me tawamudu. Sa na totoka dina meda veikilai kei ira na tamata vinaka me vakataki Epeli, se vakaevei?
Na Kalou e sega ni taleitaki ira na vakataki Keni. Ni a vakamatei tacina, e totogitaki koya na Kalou ena nona vakatalai koya tani mai vei iratou na nona vuvale. Nona lako tani o Keni me lai tiko ena dua na yasa i vuravura, a kauta e dua na ganena me watina.
Yaco na gauna me rau vakaluveni o Keni kei watina. Era vakawati tale ga ra qai vakaluveni na vo ni luve i Atama kei Ivi. Sega ni dede sa ra le levu na tamata e vuravura. Meda raica mada e so vei ira.


text:
17
Inavoso te Netani koe Devita
(2 Samuela 7:1-17)
1 Sipu ele koa pa nana vetu baṉara se Devita, si zama si asa koe Netani sa poropita, “Hiera si arau korapa koa pa keke vetu sapu ta tavetae huda sida, ba sa Bokese Vinariva Egoi te Zihova si ta kopue pa keke ipi mo!”
2 Olaṉa se Netani, “Mu tavetia gua sapu koa pa mua binalabala, sina sa Tamasa si koa Nana koa goi.”
3 Ba pa boṉi tugo asa si zama koe Netani se Zihova, 4 “La mamu tozi nia sa qua nabulu Devita sapu Arau si zama guahe koa sa, ‘Lopu agoi kaqu tavetia sa Zelepade pude vasina koa si Rau. 5 Podalae tu pa totoso sipu harupi Rau sari na tinoni pa Izipi kamoa kamahire, si lopu hite koa pa Zelepade si Rau, ba koa mo pa ipi sapu rizu pa keke vasina la pa keke vasina. 6 Koari doduru Qua inene somanae koari na tinoni Izireli, si namu lopu hite tepa ia Arau si keke rina koimata saripu ele huhuki Rau, sapu “Na vegua ke lopu tavete poni Nau gamu si keke Zelepade sapu ta tavetae huda sida?” ’ gua!
7
Ke tozi nia sa Qua nabulu Devita sapu Arau se Zihova Tadi na Qeto Minate si zama koa sa: ‘Arau si vagi igo sipu korapa kopu sipi si goi pa pezara duduli meke va palabatu igo Arau koari na qua tinoni Izireli. 8
Meke koa turaṉa igo Arau pa ninae vasina pu la agoi, meke va kilasi Arau sari na mua kana, sipu raza la i goi. Kaqu va arilaemu igo Rau si goi gugua ari na koimata nomadi pa kasia popoa. 9-10
Ele vizatia Rau si keke vasina tadi na Qua tie Izireli meke ele va koa i Rau vasina, vasina pu kaqu koa si arini meke lopu kaqu ta ṉoṉovala pule. Podalae pa totoso sipu nuquria rini sa popoa hie, si ta raza lamo koari na tie kaleadi si arini, ba lopu kaqu ta evaṉa pule sapu gua asa. Va tatara nia Rau sapu kaqu va sare igo Rau si goi koari doduru mua kana meke kaqu kuri ponigo e Zihova si keke vetu.* 11
Pana mate si goi meke ta pomunu turaṉae koari na tiatamamia, si kaqu va baṉaria Rau si keke rina tumu meke kaqu va koa hola ia Rau sa nana binaṉara. 12
Asa kaqu kuria sa Zelepade Taqarau, meke kaqu va koa hola ia Arau sa nana binaṉara ninae rane ka rane. 13
Arau si kaqu na Tamana sa, meke kaqu na Tuqu koreo Rau si asa. Lopu kaqu vagi pania Rau koasa sa Qua tataru gua sapu evaṉia Rau koasa pu va baṉara kekenu ia Rau koa goi.* 14
Ba kaqu va baṉaria Rau pude kopu nia sa Qua vetu meke sa Qua binaṉara ninae rane; meke sa nana binaṉara si loke vinabetona.’ ”
15 Tozi beto lani Netani koe Devita sari doduru gua pu tozi nia Tamasa koa sa.
Vinaravara Zinama Leana te Devita
(2 Samuela 7:18-29)
16 Meke sipu avosia Devita sa zinama te Zihova koe Netani, si nuquru sa baṉara Devita pa korapa ipi pa kenuna e Zihova. Habotu si asa meke varavara: “Ke Zihova, Tamasa, lopu garoqu rau gua sapu ele tavete mae ni Goi koa rau, gua tugo koari na qua tatamana. 17 Ba sapu tavetia Goi kamahire si noma hola latu Zihova Tamasa. Ke Zihova Baṉara, na va tatara nia Goi sa tutiqu rau, sa Mua nabulu, koari na vuaheni na sinage pu korapa mae tu! 18 Na sa si kote boka zama nia pule arau? Gilanau Mua mo, na Mua nabulu si rau, ba va lavata au tu Agoi. 19 Na Mua hiniva meke pa laena sa Mua nabulu Goi pude tavete mae nia si hie koa rau, meke pude vata gilana nia koa rau sari na Mua vina tatara nomadi hire. 20 Loke tamasa pule si gugua Agoi, Zihova; meke pa taliṉa mami avosi gami sapu Agoi mo telemu sa Tamasa. 21 Loke butubutu pule pa pepeso si gugua Izireli, sapu vata rupahi Goi pa tinoa pinausu, pude vata evaṉae ni na Mua tinoni soti. Sari na tinavete arilaedi na variva magasadi pu tavete poni ni Goi si vata gilana nia sa inavosomu Goi pa kasia popoa. Harupi Goi pa Izipi sari Mua tie meke hadu pani Goi sari kaiqa butubutu sipu korapa ene la sari na Mua tinoni. 22 Meke vata evaṉae ni na Mua tie soti Goi sari na tie Izireli ninae rane ka rane, meke Agoi Zihova, si ta evaṉae na dia Tamasa soti.
23 Meke kamahire, Zihova, va gorevura ia ninae rane ka rane sa Mua vina tatara sapu ele tavete mae nia Goi koa rau meke koasa tutiqu. Tavetia gua sapu ele zama nia Goi. 24 Sa inavosomu Goi si kaqu arilaena hola, meke kaqu zama guahe sari na tie ninae rane, ‘Zihova Tadi na Qeto Minate, sa Tamasa, si na Tamasa tadi pa Izireli.’ Meke sa tutiqu sa Mua nabulu, arau se Devita, si kaqu kopu nia Goi pa ninae totoso. 25 Agoi qua Tamasa, va mataqara au si rau pude varavara atu koa Goi, sina ele va bakali tu Goi koa rau, na Mua nabulu, sapu kaqu na baṉara sari na tutiqu. 26 Zihova, Agoi mo sa Tamasa, meke ele va tatara nia Goi sa ginugua tolavaena hie koa rau. 27 Ego, ele mana nia Goi sa tutina sa Mua nabulu pude lopu makudo sa binaṉara tanisa tutiqu. Ura Agoi, Zihova, ele mana nia, ke ele koa ta manae si asa ninae rane ka rane.”


text:
WASE 13
E Vakadonuya na Kalou na Soqo Kece ni Marau?
“Vakadeitaka tiko ga na ka e vakadonuya na Turaga.”—EFESO 5:10.
1. Na cava meda cakava me vakamarautaki Jiova na noda sokalou, na vuna?
E KAYA o Jisu: “Mera sokalou . . . vakayalo vei Tamada o ira era sokalou dina, ena yavutaki tale ga ena dina nodra sokalou, ni o ira sara ga qo e qara o Tamada mera qaravi koya.” (Joni 4:23; 6:44) O keda kece meda “vakadeitaka tiko ga na ka e vakadonuya na Turaga.” (Efeso 5:10) Ia e sega ni dau rawarawa qori. Ena saga tiko ga o Setani me vakacalai keda meda cakava na ka ena vakacudrui Jiova.—Vakatakila 12:9.
2. Vakamacalataka na ka e yaco volekata na Ulu i Saineai.
2 Ena saga vakacava o Setani me vakacalai keda? Dua oya nona vakavuna meda lomatarotarotaka na ka e donu kei na ka e cala. Dikeva mada na ka e yaco ina matanitu o Isireli nira keba volekata na Ulu i Saineai. A gole cake ena ulunivanua o Mosese, ra qai waraki koya toka na Isireli me lesu mai. Nira oca na wawa, sa ra qai tukuna vei Eroni me bulia e dua na nodra kalou. E bulia e dua na matakau koula me vaka na irairai ni luvenibulumakau. Sa ra qai marautaka na tamata. Era meke ra qai cuva ina luvenibulumakau. Era nanuma ni nodra cuva qori era sa sokalou tiko kina vei Jiova. Lako Yani 32:1-6, 10, 28) Cava eda vulica kina? Meda kua ni vakacalai. “Kua ni tara na ka e sega ni savasava,” me vakavulici iko o Jiova ena ka e dodonu kei na ka e cala.—Aisea 52:11; Isikeli 44:23; Kalatia 5:9.Ia e sega ni donu nodra nanuma ni soqo qo e okati me “dua tiko na soqo vei Jiova.” E raica qori o Jiova me qaravi matakau, ra qai mate kina e le levu. (
3, 4. Na cava meda dikeva kina eso na itekitekivu ni soqo ni marau?
3 Ni bula tiko e vuravura o Jisu a vakavulici ratou na nona tisaipeli me ratou ivakaraitaki ena sokalou savasava. Ni sa takali, eratou vakavulica tiko ga na yapositolo na ivakavuvuli i Jiova vei ira na tisaipeli vou. Na gauna ratou mate kina na yapositolo, e basika sara o ira na dau vakavulica na ka lasu, ra vakacuruma tale ga na ivalavala ni lotu butobuto kei na kena soqo ena ivavakoso. Era veisautaka eso na yaca ni soqo ni lotu butobuto me soqo vaKarisito. (2 Cesalonaika 2:7, 10; 2 Joni 6, 7) E se dau vakananumi tiko ga ena gauna qo eso na soqo qori, ra qai uqeta na vakabauta lasu kei na veika vakatevoro. * —Vakatakila 18:2-4, 23.
4 Levu nikua era raica me tiki bibi ni nodra bula na soqo kei na olodei. Ni o vulica tiko ga na rai i Jiova, de o na raica ni dodonu mo veisautaka nomu rai me baleta eso na soqo. Rairai ena dredre me caka qo, mo nanuma tiko ga ni na vukei iko o Jiova. Meda dikeva mada qo na itekitekivu ni so na soqo ni marau meda kila kina na rai i Jiova.
NA ITEKITEKIVU NI KIRISIMASI
5. Na cava e vakadinadinataka ni a sega ni sucu o Jisu ena ika25 ni Tiseba?
5 Levu ena veiyasa i vuravura, era dau vakananuma na Kirisimasi ena ika25 ni Tiseba, nira nanuma ni qo na tikinisiga a sucu kina o Jisu. E sega ni tukuni ena iVolatabu na siga se na vula e sucu kina o Jisu, e tukuna ga na ka e dau yaco ena gauna ya. E vola o Luke ni gauna e sucu kina o Jisu e Peceliema, eratou “tu e tautuba” na ivakatawanisipi ni ratou vakatawana tiko nodratou qelenisipi. (Luke 2:8-11) Dau batabata na vula o Tiseba e Peceliema, tautau na uca qai lutu na ucacevata, era na sega gona ni tu e tuba ena bogi na ivakatawanisipi. Na cava eda vulica kina? A sucu o Jisu ni daumaka tu na draki, sega ni vula o Tiseba. E kilai mai na iVolatabu kei na itukutuku makawa ni a sucu o Jisu donuya na gauna eda kila tu nikua me Seviteba kei na Okotova.
6, 7. (a) E tekivu vakacava e levu na ivalavala ni Kirisimasi? (b) Cava me inaki ni noda soli iloloma?
6 E tekivu gona vakacava na Kirisimasi? E tekivu mai na soqo ni lotu butobuto, me vaka na nodra soqo na kai Roma e vakatokai na Saturnalia, na soqo e lagiti kina o Saturn na kalou ni teitei. E tukuni ena ivola na Encyclopedia Americana: “Na Saturnalia, e dua na soqo vakaRoma e dau caka ena loma ni vula o Tiseba, qo na soqo e vakaraitaki kina na ivalavala ni kena marautaki na Kirisimasi. Na soqo qo e vakabulabulataka na kana magiti, soli iloloma, kei na waqa kadrala.” Dau caka tale ga ena ika25 ni Tiseba nona siganisucu na kalou ni matanisiga e Perisia o Mithra.
2 Korinica 9:7, ni “Kalou e taleitaki koya e soli ka ena marau.” E sega ni vinakata o Jiova me vakatikinisigataki noda soli ka. Era dau marautaka na tamata i Jiova na soli ka ra qai dau veimaliwai kei ira nodra itokani, kei na nodra vuvale ena veiyabaki, era sega ni namaka me dolei lesu vei ira na ka era solia. Era soli ka nira dau loloma.—Luke 14:12-14.7 Nikua levu era sega ni vakasamataka ni tekivu mai na lotu butobuto na marautaki ni Kirisimasi. Era vakanamata ga kina mera dau marau vata vakavuvale, kana magiti kei na soli iloloma. Ia eda lomani ira dina na noda vuvale kei ira noda itokani, e vinakata tale ga o Jiova mera dau loloma na nona tamata. E tukuna na
8. Eratou a kau iloloma vei Jisu na dauraikalokalo ena gauna ga sa qai sucu kina? Vakamacalataka.
8 E levu era tokona na soli iloloma ena Kirisimasi nira kaya ni ratou a kau iloloma e tolu na turaga vuku ni sucu oti o Jisu ena valenimanumanu. Eratou a kau iloloma dina me ratou lai raici Jisu. E dau caka qori ena gauna vakaivolatabu vua e dua e rogo. (1 Tui 10:1, 2, 10, 13) Vakacava o bau kila ni tukuni ena iVolatabu ni ratou na turaga ya eratou dauraikalokalo, eratou dau cakaisausau qai sega ni qaravi Jiova? Eratou sega tale ga ni sikovi Jisu ena gauna ga sa qai sucu kina ena valenimanumanu. Eratou qai sikovi koya ni sa tiko na “gone” e lomanivale.—Maciu 2:1, 2, 11.
RAI NI IVOLATABU ME BALETA NA SIGANISUCU
9. Na siganisucu nei cei e cavuti ena iVolatabu?
9 Dua na siga marautaki nona sucu e dua na gone. (Same 127:3) Sega ni kena ibalebale qori meda marautaka kina na siganisucu. Vakasamataka ga va qo: E rua ga na siganisucu e cavuti ena iVolatabu. E dua na nona siganisucu o Fero mai Ijipita, kei na dua tale na nei Tui Eroti Anitipasa. (Wilika Vakatekivu 40:20-22; Marika 6:21-29.) E sega ni dua vei rau qori e qaravi Jiova. Eda sega tale ga ni kunea ena iVolatabu ni dua e qaravi Jiova me vakananuma nona siganisucu.
10. Cava nodra rai na lotu vaKarisito taumada me baleta na siganisucu?
10 E tukuni ena World Book Encyclopedia nira raica na lotu vaKarisito taumada ni “kena vakananumi nona siganisucu e dua e nodra ivakarau na lotu butobuto.” Na ivakarau qo e yavutaki ena vakabauta lasu. Me kena ivakaraitaki, era vakabauta na kai Kirisi ena gauna makawa ni dau veitaqomaki e dua na yalo ena gauna e sucu kina e dua. Ra qai nanuma ni yalo ga qori e sema tiko kei na kalou e sucu ena tikinisiga vata ga ya. Me ikuri ni vakabauta ni lotu butobuto qo, e sema tale ga ina dauraikalokalo kei na horoscope na siganisucu.
11. Na cava na rai i Jiova me baleta na noda lomasavu?
11 Levu era nanuma me gauna bibi ni nodra bula na nodra siganisucu, qo na gauna mera vakavinavinakataki kina ra qai lomani. Eda rawa ni vakaraitaka noda lomani ira noda vuvale ena veigauna kece, sega ni vinakati me dua na kena tikinisiga. O Jiova e vinakata meda yalololoma da qai lomasavu ena veigauna. (Wilika Cakacaka 20:35.) Eda vakavinavinakataka vua na isolisoli ni bula ena veisiga, sega ni siga ga eda sucu kina.—Same 8:3, 4; 36:9.
12. E vinaka vakacava noda siga ni mate mai na siga eda sucu kina?
12 E kaya na Dauvunau 7:1: “E vinaka na yaca rogo vinaka e ca na waiwai talei, e vinaka na siga ni mate e ca na siga ni sucu.” E vinaka vakacava na noda siga ni mate mai na siga eda sucu kina? Nida se qai sucu eda se bera ni kilai ena dua na ka, na ka vinaka se ka ca. Na gauna ga eda tekivu qaravi Jiova kina da qai caka vinaka vei ira eso tale, eda sa bucina kina na “yaca e rogo vinaka,” se na irogorogo, ena qai nanumi keda kina o Jiova ena gauna mada ga eda sa mate kina. (Jope 14:14, 15) O ira na tamata i Jiova era sega ni dau vakananuma nodra siganisucu se na nei Jisu. Na soqo duadua ga e tukuna o Jisu meda dau vakananuma oya na iVakananumi ni nona mate.—Luke 22:17-20; Iperiu 1:3, 4.
NA ITEKITEKIVU NI EASTER
13, 14. E sema ina cava na Easter?
13 Levu era vakabauta ni nodra marautaka na Easter era sa vakananuma tiko nona vakaturi o Jisu. Ia na marautaki ni Easter e sema tiko ina nodra kalou yalewa na kai Jamani o Eostre, e kalou ni vulaitubutubu kei na rarama. Na Dictionary of Mythology e vakamacalataki koya tale ga me kalou yalewa ni vakatubukawa. Qo e sema tiko ena so na ivakarau ni Easter. Me kena ivakaraitaki, e kaya na Encyclopædia Britannica, ni yaloka “e dusia na bula vou kei na tucake tale.” Na ravete e dusia na vakatubukawa ena sokalou butobuto. Macala gona ni sega ni sema ina nona vakaturi o Jisu na Easter.
14 Vakacava e marautaka o Jiova ni raica nira bosoki vata na ivakarau ni lotu lasu kei na nona vakaturi na Luvena? E sega sara ga. (2 Korinica 6:17, 18) O Jiova e sega vakadua ni tukuna meda vakananuma nona vakaturi o Jisu.
NA CAVA NA HALLOWEEN?
15. E tekivu vakacava na Halloween?
15 E kilai tale ga na Halloween me All Hallows’ Eve se na bogi ni bera na All Saints’ Day, era sema ena bui tevoro, veli kei na yalo. E sega ni qai marautaki ga nikua na soqo qo. Ni taucoko tu na vula ni voleka na imatai ni Noveba, era dau marautaka na kai Peritania makawa kei Ailadi na soqo na Semhain. Era vakabauta ni gauna qo e lesu i vuravura na yalodra na mate. Era na vakarautaka na kakana kei na gunu nira nanuma ena marau kina na yalo. Gauna qo niradara na isulu na gone ra qai veisiko e veivale era na cavuta tiko “Trick or treat,” ia era sega ni kila nira sa vakatotomuria tiko na ivalavala ni vakatevoro ni gauna makawa.
VAKAMAU E VAKAMARAUTAKA NA KALOU
16, 17. Na cava meda vakasamataka ke da tuvanaka noda vakamau?
16 E gauna marautaki na siga ni vakamau. Levu tale ga na kena ivalavala e caka kina e veiyasa i vuravura. Levu era sega ni dau vakasamataka na vanua e tekivu kina na ivalavala ni vakamau, era na sega gona ni kila ni so na ivakarau qori e yavutaki ena vakabauta ni lotu butobuto. Ia o rau na lotu vaKarisito erau lalawataka tiko me rau vakamau, me rau vakadeitaka ni ka e caka kina ena vakamarautaki Jiova. Ke rau kila na itekitekivu ni vakarau vakavanua ni vakamau, ena rawa ni vinaka na ka erau vakatulewataka.—Marika 10:6-9.
17 Eso na ivakarau vakavanua ni vakamau e nanumi ni kauta mai na ‘kalougata’ vei rau na veiwatini vou. (Aisea 65:11) Me kena ivakaraitaki, ena so na vanua e dau kolotaki na raisi se dua tale na ka vei rau na veiwatini. Na kena caka qori e nanumi ni na vakavuna me rau vakaluveni, marau, rau bula balavu, ena taqomaki rau tale ga mai na ka ca. Mera qaqarauni gona na lotu vaKarisito ena itovo vakavanua e sema ina lotu lasu.—Wilika 2 Korinica 6:14-18.
18. Na cava tale eso na ivakavuvuli vakaivolatabu e yaga ena siga ni vakamau?
18 Erau na vinakata na veiwatini lotu vaKarisito me Vosa Vakaibalebale 26:18, 19; Luke 6:31; 10:27) Ena sega ni vakabibitaki ena vakamau ni lotu vaKarisito nona “dokadokataka e dua na ka e taukena.” (1 Joni 2:16) Ke o tuvanaka nomu soqo ni vakamau, mo nanuma tiko mo raica lesu ena marau nomu siga ni vakamau.—Raica na iKuri ni iVakamacala 28.marautaki qai dokai na nodrau soqo, mera marau tale ga na tiko kina. O ira na sureti ena soqo era na sega ni tauca na vosa mosimosi, veiwali velavela, se mera cakava e dua na ka e sega ni veidokai vei rau na veiwatini kei na so tale. (
LAVE BILO NI VAKANUINUI VINAKA (TOASTING)
19, 20. E tekivu vakacava na lave bilo ni vakanuinui vinaka?
19 Dau kena ivakarau ena vakamau kei na so tale na soqo na lave bilo ni vakanuinui vinaka. Ena gauna qori ena tukuna nona vakanuinui vinaka e dua nira laveta na nodra bilo na kena vo. Cava na nona rai na lotu vaKarisito?
20 E tukuna na International Handbook on Alcohol and Culture ni tekivu mai na ivalavala makawa ni lotu butobuto na lave bilo ni vakanuinui vinaka, “na gauna e dau cabori kina vei ira na kalou na wai tabu.” E caka qo “me yaco kina na ka e divi, na masu e cavuti kina ‘bula balavu!’ se ‘mo bulabula vinaka mada ga!’” Ena gauna makawa, era na laveta nodra bilo na tamata mera kerea na veivakalougatataki ni nodra kalou. Ia qori e sega ni sala e veivakalougatataki kina o Jiova.—Joni 14:6; 16:23.
“O KEMUNI NA LOMANI JIOVA, NI CATA NA KA CA”
21. Na soqo cava tale me cata na lotu vaKarisito?
21 Ni bera ni o vakatulewataka mo vakaitavi ena dua na soqo, vakasamataka mada na yalo kei na itovo e uqeta. Me kena ivakaraitaki, eso na soqo e caka kina na danisi veivagarogaroi, gunu vakasivia kei na itovo dukadukali. E rawa tale ga ni laurai kina na veiwatini vakayalewa se vakatagane, ena uqeta sara mada ga na boletaki vanua. Ke da vakaitavi ena soqo va qo, vakacava eda cata dina tiko na ka e cata o Jiova?—Same 1:1, 2; 97:10; 119:37.
22. Ena vakatulewataka vakacava na lotu vaKarisito na soqo me vakaitavi kina?
22 Meda qarauna vinaka na lotu vaKarisito meda kua ni vakaitavi ena soqo e sega ni rokovi kina na Kalou. E vola na yapositolo o Paula: “Se oni kana se gunu se cava ga oni cakava, moni cakava na ka kece me vakalagilagi kina na Kalou.” (1 Korinica 10:31; raica na iKuri ni iVakamacala 29.) Ia na soqo kece e sega ni sema ina itovo dukadukali, lotu lasu se boletaki vanua. Ke sega ni cala vakaivolatabu, meda dui vakatulewa yadua ke ganita meda vakaitavi kina se sega. Meda nanuma tale ga se na moica vakacava nodra rai eso tale na noda vakatulewa.
ROKOVI JIOVA ENA KA O TUKUNA KEI NA KA O CAKAVA
23, 24. Eda na vakamacalataka vakacava noda vakatulewa vei ira na wekada era sega ni tiko ena dina me baleta eso na soqo?
23 De o sa sega ni vakaitavi ena soqo e sega ni rokovi kina o Jiova. Qori era na rairai nanuma kina eso e vale era sega ni tiko ena dina ni o sega ni taleitaki ira se Vosa Vakaibalebale 11:25; Dauvunau 3:12, 13) De o rawa ni sureti ira ena dua tale na gauna.via veimaliwai tale kei ira. Era na rairai nanuma ni gauna ga eda dau sota kina vakavuvale na gauna ni olodei. Na cava o na rawa ni cakava? E levu na sala o rawa ni vakadeitaka kina nomu lomani ira, era se bibi tiko ga vei iko. (
24 Ke ra via kila na wekamu na vuna o sa sega ni vakaitavi kina ena so na olodei, o rawa ni qara veivuke ena so na noda ivola tabaki kei na jw.org mo vakamacalataka vei ira. Kua ni vakaraitaka ni o via qaqa ga ena veiba se mo togoraka na nomu nanuma. Vakamacalataka vei ira eso na ka o sa vakasamataka, oti o sa qai vakatulewa. Tauri iko vakamalua, qai “vosa ena yalovinaka ena gauna kece, me vakamasima.”—Kolosa 4:6.
25, 26. Era na vukei luvedra vakacava na itubutubu mera taleitaka na ivakatagedegede i Jiova?
25 E bibi me matata tiko vei keda na vuna eda sega ni vakaitavi kina ena so na soqo. (Iperiu 5:14) Me noda inaki meda vakamarautaki Jiova. Ke da itubutubu, meda solia noda gauna meda vakavulici luveda mera kila ra qai taleitaka na ivakavuvuli vakaivolatabu. Ke ra kila ni bula dina tiko o Jiova, era na vinakata tale ga mera vakamarautaki koya.—Aisea 48:17, 18; 1 Pita 3:15.
26 E marau o Jiova ni raica nida solia noda vinaka kece ena noda qaravi koya ena sala e savasava, e dina tale ga. (Joni 4:23) Ia e levu era nanuma nida sega ni rawa ni dina ena vuravura tawayalodina qo. Vakacava e dina qori? Meda veivosakitaka mada ena wase tarava.
^ para. 3 O rawa ni raica na ivakamacala ni so na soqo ena Watch Tower Publications Index, ena iDusidusi ni Vakadidike ni iVakadinadina i Jiova, kei na jw.org.


text:
ITALANOA 45
Takosovi na Uciwai na Joritani
RAICA! era sa takosova tiko na Uciwai na Joritani na Isireli! Ia sa e vei ga na wai? E se qai sinai wale tu ga na wai ena vica na miniti sa oti, ni a tau tu vakalevu na uca. Ia sa maca! Era takoso tiko na Isireli ena qele mamaca, me vaka ga mai na Wasa Damudamu! Sa lako kece e vei na wai? Meda raica mada.
Nira sa lako tiko na Isireli mera sa takosova na Uciwai na Joritani, e vakaroti Josua o Jiova me tukuna vei ira: ‘Me ratou colata tiko e liu vei keda na bete na kato ni veiyalayalati. Ni tara ga na yavadratou na wai ena Joritani, ena mudu na drodro ni wai.’
Eratou sa qai colata na kato ni veiyalayalati na bete, ratou qai liu yani e matadra kece na tamata. Ni ratou yacova yani na bati ni Joritani e titobu qai kaukaua na kena drodro na wai. Ia ena gauna ga e tara kina na yavadratou na wai e tekivu mudu sara na kena drodro! E veivakurabuitaki dina! E tarova tu o Jiova na ulu ni wai. Sega ni dede sa sega tale ni qai dua na wai e kune ena uciwai!
Eratou colata tu na bete na kato ni veiyalayalati ena loma ni uciwai sa mamaca. Raici iratou mada ena iyaloyalo oqori. Ni ratou se tu ga e keri, era takoso kece na Isireli i tai adua ni uciwai!
Nira sa yaco kece i tai adua, e vakaroti Josua o Jiova me kaya sara vei ira e lewe 12 na tamata kaukaua: ‘Dou lai kauta mai e 12 na vatu mai na vanua eratou duri tu kina na bete. Dou bulia kina e dua na suva ena vanua dou na tiko kina ena bogi edai. Nira na taroga e muri na ibalebale ni vatu oqo na luvemudou, dou kaya ni a tarovi na drodro ni wai ena gauna e colati takoso tiko kina na kato ni veiyalayalati i Jiova ena Joritani. Dou na vakananuma tale na cakacaka mana ena vatu oqo!’ A tuvana tale ga o Josua e 12 na vatu ena boto ni uciwai mamaca ena vanua eratou a duri tu kina na bete.
Sa qai tukuna o Josua vei iratou na bete eratou colata tiko na kato ni veiyalayalati: ‘Dou lako tani mai na Joritani.’ Oti ga oya sa qai drodro tale na wai.


text:
5 E mani dua na nodra kudru levu na tamata kei na watidra me baleti ira na tacidra Jiu.+2 Era kaya eso: “Keimami sa lewe levu, o keimami kei ira na luvei keimami tagane kei ira na luvei keimami yalewa. Me keimami rawata na covuata me keimami kania me keimami bula tiko kina.”3 Era kaya eso: “Keimami solia na neimami were kei na neimami loganivaini, kei na neimami vale me ivakadei me keimami rawata kina na covuata ena gauna ni leqa ni kakana.”4 Era kaya tiko eso tale: “Keimami kere ilavo me saumi vua na tui na ivakacavacava ni neimami were kei na neimami loganivaini.+5 Keimami lewe vata kei ira na taci keimami, keimami dra vata,* era tautauvata na luvei keimami kei na luvedra, ia keimami soli ira na luvei keimami tagane kei ira na luvei keimami yalewa mera bobula, eso na luvei keimami yalewa era sa bobula+ tu. E sega na neimami kaukaua me keimami tarova nira taukena eso tale na neimami were kei na loganivaini.”6 Au cudru vakalevu niu rogoca na nodra kudru kei na vosa qo.7 Au mani vakasamataka qo e lomaqu, au veivosakitaka kei ira na turaga kei ira na ivukevuke ni turaga, au kaya vei ira: “O kemuni yadua oni lavaka tiko na tubu vei ira na tacimuni.”+Au tuvanaka tale ga mera kumuni mai na lewe levu ena vukudra.8 Au kaya vei ira: “Keimami sasaga me keimami voli ira lesu mai na tacida Jiu era volitaki ina veimatanitu, ia qo oni na volitaki ira na tacimuni,+ mera volitaki tale vei keimami?” Nira rogoca qori era galu, e sega na ka mera tukuna rawa.9 Au kaya tale vei ira: “E sega ni vinaka na ka oni cakava tiko. Vakacava, e dodonu moni doka* na Kalou+ mera kua kina ni vakalialiai keda o ira na lewe ni veimatanitu era keda meca?10 O yau tale ga, o ira na taciqu, kei ira na noqu dauveiqaravi keimami solia vakadinau vei ira na ilavo kei na covuata. Yalovinaka, meda muduka na noda lavaka tiko na tubu.+11 Au kerea moni vakasuka vei ira nikua na nodra were,+ na nodra loganivaini, na nodra veiolive, na nodra vale, na ikadrau* ni ilavo kei na covuata, na waini vou, kei na waiwai oni lavaka tiko vei ira me tubu.”12 Era mani kaya: “Keimami na vakasuka na ka qo, keimami na sega ni taroga lesu e dua na ka. Keimami na vakayacora sara ga me vaka na ka o tukuna.” Au kacivi ira sara na bete mera bubuluitaka nira na vakayacora na vosa ni yalayala qo.13 Au ceburaka tale ga na ilobi ni noqu isulu,* au kaya: “O ira kece na sega ni muria na vosa ni yalayala qo, me ceburaki ira va qo na Kalou dina mai na nona vale kei na ka e taukena, me ceburaka va qo me kua ni dua na ka e vo.” Era mani kaya na lewe ni ivavakoso taucoko: “Emeni!”* Era vakacaucautaki Jiova na lewenivanua, era vakayacora na ka era yalataka.14 Tekivu tale ga ena siga e lesi au kina meu nodra kovana+ ena vanua o Juta, mai na ika20 ni yabaki+ ina ika32 ni yabaki+ i Tui Atakisekise,+ e 12 na yabaki, o yau kei ira na taciqu keimami sega ni kania na kakana e kena na kovana.+15 Ia o ira na kovana era liu vei au era vakaicolacolataki ira na lewenivanua, era taura tiko ga mai vei ira e 40 na sikeli siliva* me ivoli ni madrai kei na waini e veisiga. Era vakasaurarataki ira tale ga na lewenivanua na nodra dauveiqaravi. Ia au sega ni vakayacora qori+ niu doka* na Kalou.+16 Au veivuke tale ga ena tara ni bai qo, ia keimami sega ni rawata e dua na were.+ Era soqoni vata e kea na noqu dauveiqaravi mera cakacaka.17 Era kana ena noqu teveli e 150 na Jiu kei ira na ivukevuke ni turaga, vaka kina o ira na lako mai vei keimami mai na veimatanitu.18 Ena veisiga e vakarautaki vei au* e dua na bulumakau, e ono na sipi digitaki kei na manumanuvuka, qai vakarautaki vakadua ga ena loma ni tini na siga na veimataqali waini. Ia ena ka kece qo, au sega ni lavaka na kakana e kena na kovana, ni sa bibi rawa tu na nodra itavi na lewenivanua.19 Moni nanumi au kemuni na noqu Kalou meu vinaka kina ena ka kece au vakayacora ena vukudra na tamata qo.+
iVakamacala e ra
^ Ipe., “na lewedra na taci keimami e vaka na lewei keimami.”


text:
E Vakacava na Dei ni Nomu Veiwekani kei Jiova?
“Toro voleka vua na Kalou ena qai toro voleka mai vei kemuni o koya.”
1. Na cava me dei tiko ga kina noda veiwekani kei Jiova?
O SA yalataki iko qai papitaiso mo dua na iVakadinadina i Jiova? Ke vaka kina, sa tiko vei iko e dua na iyau talei, oya na nomu veiwekani sara ga kei na Kalou. E rawa ni vakaleqa na veiwekani qori na vuravura e lewa tu o Setani kei na noda malumalumu vakayago. Eda sotava kece na dredre qo na lotu vaKarisito. O koya gona e bibi me dei tiko ga noda veiwekani kei Jiova.
2. (a) Na cava na ibalebale ni veiwekani? (Raica na ivakamacala e ra.) (b) Eda na vaqaqacotaka vakacava noda veiwekani kei Jiova?
2 O raica vakabibi na nomu veiwekani kei Jiova? O vinakata mo vaqaqacotaka? E tukuna vei keda na Jemesa 4:8 na sala meda cakava kina qori: “Toro voleka vua na Kalou ena qai toro voleka mai vei kemuni o koya.” E vinakati na cakacaka vata. * Nida sasaga meda toro voleka vua na Kalou, ena toro voleka tale ga mai o koya. Na levu ni noda cakava qo, na kena dei na noda veiwekani kei Jiova. Eda na raica me ka bibi na veiwekani qori. Eda na lomadei me vakataki Jisu, ni kaya: “E bula dina o koya e talai au mai, . . . au kilai koya.” (Joni 7:28, 29) Ia na cava mo cakava mo volekati Jiova kina?
3. Eda veivosaki vakacava kei Jiova?
3 Dua na ka e bibi ena nomu volekati Jiova oya na nomu veivosaki vakawasoma kei koya. O na veivosaki vakacava kei na Kalou? O dau veivosaki vakacava kei na nomu itokani e tu vakayawa? De dua o volavola vakawasoma, se vosa vua ena talevoni. O vosa vei Jiova ni o masuti koya vakawasoma. (Wilika Same 142:2.) Ena vosa vei iko o Jiova ni o wilika vakawasoma na nona Vosa volai qai vakananuma vakatitobu. (Wilika Aisea 30:20, 21.) Meda dikeva mada na sala e vaqaqacotaka kina noda veiwekani kei Jiova na ivakarau ni veivosaki qo, me dei kina noda veiwekani kei koya.
VULI IVOLATABU —VOSA VEI IKO O JIOVA
4, 5. E vosa vakacava vei iko o Jiova ni vakayagataka nona Vosa volai? Tukuna e dua na ivakaraitaki.
4 E macala ga nida duavata ni tiko ena iVolatabu na itukutuku ni Kalou vua na kawatamata. Ia vakacava, e vakaraitaka na iVolatabu na sala mo volekati Jiova kina? Io. Ni o wilika vakawasoma na iVolatabu o qai vulica, vakasamataka mada nomu rai me baleta na ka o wilika. Mo vakasamataka na sala mo bulataka kina. Ni o cakava qori, e vosa kina vei iko o Jiova ena nona Vosa. Qo e vakavuna mo drau veiwekani vakavoleka.—Iper. 4:12; Jeme. 1:23-25.
5 Me kena ivakaraitaki, wilika qai vakananuma vakatitobu na vosa i Jisu mo “kua ni kumuna e vuravura na nomu iyau.” Ke o vakila ni o vakaliuca tiko na Matanitu ni Kalou, o kila sara ni marautaki iko o Jiova. Ena yasana adua, ke o nanuma mo bula rawarawa ga mo vakaliuca kina na Matanitu ni Kalou, qori sa uqeti iko tiko o Jiova ena tikina mo cakacaka kina mo rawa ni volekati koya.—Maciu 6:19, 20.
6, 7. (a) E yaga vakacava na vuli iVolatabu ena noda lomani Jiova kei na nona lomani keda? (b) Na cava me inaki ni noda vuli vakataki keda?
6 E vakavinakataka na noda bula 1 Korinica 8:3.vakayalo na noda vulica na iVolatabu. Eda taleitaka tale ga vakalevu na itovo i Jiova, eda lomani koya kina vakalevu. Nida lomana vakalevu na Kalou, ena lomani keda tale ga vakalevu o koya, ena vaqaqacotaka kina noda veiwekani.—Wilika
7 Meda toro voleka vei Jiova, e bibi me donu na inaki ni noda vuli. E kaya na Joni 17:3: “Ena rawata na bula tawamudu, o koya e vulica tiko ga na veika me baleti kemuni na Kalou dina duadua ga, kei Jisu Karisito oni tala mai.” E noda inaki gona meda vuli meda “kilai” Jiova vinaka.—Wilika Lako Yani 33:13; Same 25:4.
8. (a) Na cava eda na lomatarotaro kina ena ka e cakava o Jiova vei Tui Asaraia me vaka e volai ena 2 Tui 15:1-5? (b) E vakaseavutaka vakacava na noda lomatarotaro na noda kilai Jiova vinaka?
8 Nida sa kilai Jiova vinaka, eda na sega ni lomatarotarotaka kina eso na ka e cakava. Kena ivakaraitaki, o raica vakacava na ka e cakava o Jiova vei Tui Asaraia e Juta? (2 Tui 15:1-5) Era “cabora tiko ga na lewenivanua na isoro kei na isoro kubou ena vanua cecere,” ia o Asaraia “e vakayacora tiko ga na ka e donu ena mata i Jiova.” E mani “totogitaka na tui o Jiova, e vukavuka tiko ga me yacova na siga e mate kina.” Na vuna? E sega ni tukuni na vuna. Vakacava, e dodonu meda vaqaqa na vuna e totogitaki Asaraia kina o Jiova, ni sega na kena yavu vinaka? Ena sega ni va qori noda rai nida kila vinaka na sala i Jiova. Eda kila tale ga ni “vakarauta ga” nona dau veivakadodonutaki o Jiova. (Jere. 30:11) Ke da sega mada ga ni kila na vuna e totogitaki Asaraia kina o Jiova, eda kila deivaki ni dodonu tu ga na nona lewa.
9. Na cava eso na itukutuku e vakaraitaka na vuna e vukavuka kina o Asaraia?
9 Ia ena ituvaki qo, e laurai eso tale na itukutuku ena so tale na tikinivolatabu. E kilai tale ga o Tui Asaraia me o Tui Usaia. (2 Tui 15:7, 32) Dua tale na kena itukutuku e laurai ena 2 Veigauna 26:3-5, 16-21, eda raica ni a dodonu na nona ivalavala o Usaia ena mata i Jiova, ni toso na gauna e “qaciqacia mai na lomana me leqa kina.” E saga ena yaloqaciqacia me siova na nodra itavi na bete. Era saqati koya e 81 na bete, ra qai saga mera vakadodonutaki koya. E raica vakacava qo o Usaia? E vakaraitaka o koya na nona dokadoka. E ‘cudruvi ira vakalevu’ na bete. Sa rauta me totogitaki koya o Jiova ena vukavuka!
10. Na cava meda kua ni lomatarotarotaka kina na ka e dau cakava o Jiova? Na cava meda cakava meda nuitaka tiko ga kina na sala dodonu i Jiova?
10 Meda kua ni lecava na tikina bibi e vulici e ke. Vakacava ke sega ni tiko eso tale na itukutuku ena Vosa ni Kalou, me vaka e laurai ena so na italanoa leleka vakaivolatabu? O na lomatarotarotaka tiko ga na yalododonu ni Kalou? Se o raica ni sa tiko ena iVolatabu na itukutuku e vinakati meda vakadeitaka kina ni o Jiova e dau caka dodonu, e kotora tale ga na ivakatagedegede ni ka e dodonu kei na ka e cala? (Vkru. 32:4) Nida kilai Jiova vinaka, eda na lomana tale ga vakalevu na nona sala da qai vakavinavinakataka, eda na sega kina ni via vakataroga na ka kece e cakava. Ena toso tiko ga noda vakavinavinaka nida vulica qai vakananuma vakatitobu na ka e tukuna na Kalou ena nona Vosa volai. (Same 77:12, 13) Qo ena vaqaqacotaka ga na noda veiwekani kei Jiova, ena dei tiko ga.
MASU—O VOSA VEI JIOVA
11-13. O kila vakacava ni dau rogo masu o Jiova? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
11 Eda na volekati Jiova nida masu. Eda vakacaucautaki koya, eda vakavinavinakataki koya, eda kerea nona veidusimaki. (Same 32:8) Me dei noda veiwekani kei Jiova, meda nuidei ni dau rogo masu o koya.
12 Eso era vakabauta ni masu e vakavinakataka na ivakarau ni noda vakasama. Era kaya ni kevaka o nanuma ni sa saumi na nomu masu, kena ibalebale ga oya ni o vakaraitaka na lomamu, na nomu leqa, o qai qara na sala mo walia kina. Qori eso na ka vinaka e vu mai na masu, ia o kila vakacava ni rogoca dina o Jiova nomu masu mai vu ni lomamu?
13 Vakasamataka mada qo: Ni bera ni mai bula vakatamata o Jisu, e raica sara ga o koya na sala e dau sauma kina o Jiova na nodra masu na nona dauveiqaravi e vuravura. Ni cakacaka vakavunau e vuravura o Jisu, e dau masu me talaucaka na lomana vua na Tamana vakalomalagi. Ena sega ni cakava qori ke nanuma ni sega ni dau rogo masu o Jiova. Dua na gauna e masu ena bogi taucoko. (Luke 6:12; 22:40-46) Vakacava, ena vakavulici ratou na nona tisaipeli me ratou masu ke nanuma ni masu e vakavinakataka ga na vakasama? E macala ni kila o Jisu ni sala dina ni veivosaki kei Jiova na masu. E kaya ena dua na gauna o Jisu: “Tamaqu, au vakavinavinakataki kemuni ni oni rogoci au. Au kila ni oni dau rogoci au.” Eda nuidei tale ga ni o Jiova e “Daurogo masu.”—Joni 11:41, 42; Same 65:2.
14, 15. (a) E yaga vakacava noda tukuna vakamatata na ka eda vinakata nida masu? (b) Yaga vakacava nona masu e dua na tacida yalewa me vaqaqacotaka nona veiwekani kei Jiova?
14 Ni o tukuna vakamatata na ka o vinakata ena masu, o na vakadinadinataka na sala e dau rogo masu kina o Jiova, de dua ena sega ni laurai levu na kena saumi na masu. O na kila ni bula dina tiko o koya ni sa rogoci na nomu masu. Kena ikuri, na levu ga ni nomutalaucaka na lomamu vei Jiova, na levu ni nona volekati iko.
15 Vakasamataka mada na ivakaraitaki nei Kata. * A dau vakaitavi vakalevu ena cakacaka vakaitalatala, ia e sega ni marautaka. E kaya: “Au sega ni taleitaka na vunau. Meu tukuna vakadodonu, au sega sara ga ni taleitaka. Niu sa cegu mai na cakacaka saumi, e uqeti au e dua na qase niu rawa ni painia tudei. A solia mada ga vei au na kena fomu. Au vakatulewataka sara meu painia, au masu tale ga e veisiga me uqeti au o Jiova meu taleitaka na vunau.” Vakacava, e rogoca o Jiova nona masu? E kaya: “Sa ikatolu ni yabaki ni noqu painia. Ni levu na gauna au cakacaka vakavunau kina kei na noqu vuli vei ira na taciqu, au raica ni sa vinaka mai na iwalewale ni noqu vunau. Nikua, au sega wale ga ni taleitaka, au marautaka dina. Koya e bibi sara, niu volekati Jiova vakalevu ni vakatauvatani kei na gauna e liu.” Macala ga ni nona dau masu o Kata e vakadeitaka na nona veiwekani kei Jiova.
NOMU ITAVI
16 Me tiki ni noda bula noda veiwekani vakavoleka kei Jiova. Meda cavuikalawa meda volekata na Kalou ke da vinakata me toro voleka mai vei keda. Meda veivosaki gona vakawasoma kei na Kalou nida vulica na iVolatabu kei na noda masu. Noda veiwekani vakavoleka tiko ga kei Jiova ena rawa kina nida vosota na dredre.
16, 17. (a) Na cava meda cakava meda veivolekati tiko ga kina kei Jiova? (b) Na ituvaki cava eda na veivosakitaka ena ulutaga tarava?
17 Ia ena dredre toka ke sega ni oti na leqa eda dau masulaka. Ena gauna va qori, e rawa ni luluqa noda nuitaki Jiova. Eda na rairai veinanuyaka se rogoca dina o Jiova na noda masu, se okata meda veiwekani tiko ga kei koya se sega. Eda na walia vakacava na ituvaki va qo da qai nuidei ni vinaka tiko ga noda veiwekani kei na Kalou? Ena veivosakitaki qori ena ulutaga tarava.
^ para. 2 Na vosa “veiwekani” e rawa ni vakaibalebaletaka na nodrau veikilai e rua qai okati kina nodrau veikilai itovo kei na ivakarau ni rai. E vinakati vei rau ruarua na sasaga.
^ para. 15 Sa veisau na yaca.


text:
O Bau Kila?
E dina ni rawa ni dua e kaburaka na itei ni co ca ena nona loganiwiti e dua tale ena gauna makawa?
E KAYA o Jisu ena Maciu 13:24-26: “Na Matanitu vakalomalagi e vaka na dauteitei e kaburaka na itei vinaka ena nona were. Nira moce tiko nona tamata, e lako mai na kena meca qai kaburaka na itei ni co ca ena loganiwiti, oti a lesu. E kadre na witi, lai vua sara, e kadre tale ga na co ca.” Era vaqaqa na dauvolaivola na dina ni vakatautauvata qori, e volai ena veika vakalawa e Roma makawa ni dina na vakasama qori.
“Ni kaburaki na co ca ena inaki me veisausaumitaka na ca . . . ena raici me vaka na basulawa ena lawa vakaRoma. Kena vakayagataki na lawa eda rawa ni kaya kina ni qo e dua na ka e dau caka tiko,” e kaya e dua na ivolavosa ni iVolatabu. E vakamacalataka e dua na vuku o Alastair Kerr ena 533 G.V., ni vola nona ivola o Empara Justinian e Roma, qai vakatoka me Digest, e vakamacalataki kina vakalekaleka na lawa vakaRoma kei na so na ka e vola e dua na kenadau ena veika vakalawa ni gauna vaKirisi kei na gauna vakaRoma (rauta na 100-250 S.K.). E vakamacalataki ena ivola qori (Digest, 9.2.27.14), ni a tukuna o Ulpian, e kenadau ena veika vakalawa, e dua na kisi a vakatulewa kina e dua na iliuliu e Roma ena ikarua ni senitiuri o Celsus. A kaburaki na co ca ena nona itei e dua, mani vakacacani kina na ka e tea. E vakamacalataki ena Digest na lawa era rawa ni vakayagataka na itaukei ni itei se o ira na dau teitei me sauma kina o koya e vakavuna na leqa na veika sa vakalusi ena itei.
Na veika ca e dau vakayacori qori ena matanitu o Roma ena gauna makawa e vakaraitaka ni dau yaco dina na ituvaki e cavuta o Jisu.
E vakacava na levu ni galala e vakatara o Roma vei ira na iliuliu vakaJiu e Jutia ena imatai ni senitiuri?
DONUYA na gauna qori, a vakarurugi tu o Juta ina matanitu o Roma. E tala e dua na nona mata o Roma me tiko e kea kei na nona mataivalu. Na ka ga e kauaitaka o koya na soqoni ni ivakacavacava me kau i Roma, me kua tale ga na tiko yavavala. E cata o Roma na cakacaka vakatawadodonu, ke dua tale ga e vakavuna na tiko yavavala ena totogitaki. Ke sega, ena laiva ga o Roma na cicivaki ni siga yadua vei ira na iliuliu ni yasana.
Na Sanadrini e nodra mataveilewai cecere na Jiu, e vakatulewa tale ga me baleta na veika e vauca na nodra lawa na Jiu. Era tu tale ga e Jutia na mataveilewai e ra. E dau vakatulewataki kina e levu na kisi e vauci ira ga na lewenivanua kei na so na dau basulawa, ena sega ni siova qori na matanitu o Roma. E yalani ga ena nodra mataveilewai na Jiu na nodra vakamatei na dau basulawa—na dodonu e nona ga na matanitu o Roma. Dua na kena e kilai levu oya na nodra lewai Sitiveni na Sanadrini ra qai vakaviriki koya me mate.—Caka. 6:8-15; 7:54-60.
E dau sivia tale na ka era cakava e levu na Jiu ena Sanadrini ena ka e vauca na lawa. “Na kena e ca duadua,” e kaya e dua na vuku o Emil Schürer, “oya ni matanitu qo o Roma, e dau rawarawa tu ga nona vakatulewa ke dua e kilakasamitaki ni saqata na veika vakapolitiki.” Dua na kena ivakaraitaki a yaco ena gauna e veiliutaki tiko kina na komada ni mataivalu o Claudius Lysias, ena nona vesuki Paula, e lewenivanua e Roma.—Caka. 23:26-30.


text:
Vakatutu ni Veivosaki
●○○ IMATAI NI VEISIKO
Taro: Eda na kila vakacava na gauna se bera mai?
Tikinivolatabu: Ais 46:10
Vakatutu: Na parofisai vakaivolatabu cava sa vakayacori tiko?
○●○ IMATAI NI VEISIKOVI LESU
Taro: Na parofisai vakaivolatabu cava sa vakayacori tiko?
Tikinivolatabu: 2Tm 3:1-5
Vakatutu: Na cava e yalataka na Kalou ena marautaki ena gauna se bera mai?
○○● IKARUA NI VEISIKOVI LESU
Taro: Na cava e yalataka na Kalou ena marautaki ena gauna se bera mai?
Tikinivolatabu: Ais 65:21-23
Vakatutu: Na cava ena cakava o Jisu me rawati kina na veivakalougatataki qori?


text:
IVOLA NI SOQONI–NODA BULA VAKARISITO KEI NA CAKACAKA VAKAITALATALA Tiseba 2017
Vakatutu
Vakatutu ni Yadra! kei na vakavulica na ka dina me baleta na mate. Vakayagataka na kena vakasama mo bulia kina nomu vakatutu.
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
Vakasaqarai Jiova ni se Bera Nona Siga ni Cudru
Me vakabulai keda o Jiova ena siga ni nona cudru, e dodonu meda talairawarawa ina ka e tukuna o Sefanaia vei ira na Isireli.
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Taura Matua na Nona iSulu Balavu e Dua na Jiu”
Era gole mai na lewe ni veivanua mera tomani ira na lumuti lotu vaKarisito ena nodra sokaloutaki Jiova. Na sala cava eda tokoni ira kina na lumuti?
NODA BULA VAKARISITO
Meda Maqosa Tiko ga ena Cakacaka Vakaitalatala—Vosa Vei Ira Kece ena Yalava
Eda saga meda vunautaka na itukutuku vinaka vei ira kece ena yalava. Eda na cakava vakacava?
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
Tiko ga ena “Buca ni Ulunivanua”
Na cava e vakatakarakarataka na “buca ni ulunivanua”? Era na dro vakacava na lewenivanua ina buca qo ra qai tiko ga kina?
NODA BULA VAKARISITO
iVukevuke Vou ena Soqoni ena Lomanimacawa
Vakayagataka na ivakamacala ni vosa kei na iyaloyalo ena iVolatabu ni vuli na New World Translation ena jw. org me yaga ena nomu vakavakarau ena soqoni, mo toro volekati Jiova tale ga.
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
E Marautaka o Jiova Nomu Vakawati?
Ena gauna i Malakai, e sega ni vakadonuya na Kalou o Jiova nodra sokalou o ira era vakaisini kedra isa. Era na yalodina tiko ga vakacava nikua na veiwatini?
NODA BULA VAKARISITO
Na Cava na Dodomo Dina?
E vinakata o Jiova me dei na vakawati. E vakarautaka na idusidusi mera muria na lotu vaKarisito nira digia vinaka na kedra isa, me marautaki tale ga kina nodra vakawati.


text:
RA TAROGA NA DAUWILIWILI . . .
Na Cava e Cala Kina na iValavala e Dau Vakayacori ena Kirisimasi?
E dau kilai levu na Kirisimasi me nodra soqo na lotu vaKarisito me marautaki kina na sucu i Jisu. Ia e levu na ivalavala e dau vakayacori ena soqo qori eda vaqaqa kina se ra mai okati tu mada vakacava ena nona sucu o Jisu.
Kena imatai na kena itukuni o Santa Claus se o Father Christmas. Dau vakatayaloyalotaki tu ena gauna qo me turaga mamarau, e kumi vulavula levu, balubalu tale ga, e vakaisulu damudamu. E toso vinaka mada ga e dua na bisinisi ni volitaki gunu e Noca Amerika ena 1931 ni vakayagataki o Father Christmas ena itukutuku ni kena volitaki. Ia era saga eso na lewe i Brazil ena veiyabaki ni 1950 me sosomitaki o Father Christmas ena dua na turaga e kilai levu ena nodra itukuni makawa o Grandpa Indian. Cava e yaco? E taleitaki ga vakalevu o Father Christmas, bau “sivita tale ga na gone o Jisu me vakayagataki ena soqo e dau vakayacori ena ika25 ni Tiseba,” e kaya o Parofesa Carlos E. Fantinati. Ia e sega ni cala duadua e kune ena Kirisimasi na itukuni kei Father Christmas. Ena vinaka meda dikeva tale mada na ka era dau cakava na lotu vaKarisito taumada.
E kaya na Encyclopedia Britannica: “Ena imatai ni rua na senitiuri ni lotu vaKarisito, a saqati vakalevu na nodra siganisucu o ira era bolemate ena vuku ni nodra vakabauta, wili kina o Jisu.” Na vuna? Nodra rai na lotu vaKarisito ni siganisucu e nodra ivalavala na lotu butobuto, me kua sara ga ni soqovi. E sega mada ga ni kune ena iVolatabu na tikinisiga e sucu kina o Jisu.
Ena ikava ni senitiuri G.V., era tauyavutaka ga na lotu Katolika na Kirisimasi, ra sega ni bau kauai ena nodra cata na lotu vaKarisito taumada na ivalavala e dau muri me soqovi kina na siganisucu. E vinakata o lotu me rogo mani kauta tani na ka sara ga e vakalatilati tiko vua—qori na nodra soqo kilai levu na lotu butobuto vakaRoma kei na nodra dau marautaka na vulaililiwa. Ena veiyabaki mai na ika17 ni Tiseba ina imatai ni Janueri, e kaya na ivola Christmas in America, e vola o Penne L. Restad “nira kana na lewe i Roma, ra qito, ra marau, ra tayabe, ra qai tiko ena so tale na soqo mera vakaraitaka kina nodra doka na nodra kalou.” Ena ika25 ni Tiseba era soqova kina na lewe i Roma na sucu ni Matanisiga Qaqa. E tauyavutaka kina o lotu na Kirisimasi, qai vakamarici ira e levu na lewe i Roma mera marautaka na sucu i Jisu me kua na sucu ni matanisiga. E vola e dua na ivola o Gerry Bowler, e yacana na Santa Claus, a Biography, qai tukuna kina nira se “marautaka tiko ga” na lewe i Roma “na veisiwati ni soqo ni vulaililiwa qo.” Era “sega ni wasea na siga vou kei na ivalavala makawa.”
E matata kina ni leqa levu ni soqo ni Kirisimasi oya ni sega ni dodonu na sala e tauyavutaki kina. E kaya o Stephen Nissenbaum ena nona ivola The Battle for Christmas me baleta na Kirisimasi “ni qo na soqo ni lotu butobuto e kena ubi ga na lotu vaKarisito.” E sega ni dokai gona na Kalou kei na Luvena ena Kirisimasi. Vakacava, me raici tu ga vakamamada qori? E taroga na iVolatabu: “Erau na veitokani vakacava na yalododonu kei koya e sega ni yalododonu? Se rau tautauvata vakacava na rarama kei na butobuto?” (2 Korinica 6:14) Me vaka ga na tolo ni kau sa sega ni tubu rawa tale vakadodonu, sa va sara tu ga qori na soqo ni Kirisimasi ni “sa bau dredre sara ga me vakadodonutaki” tale.


text:
Luke
Chapter 24
Ia ni sa matai ni siga ni dua na macawa, ni se malamalawa na mataka o iratou kei na so tale na yalewa e ratou tiko vata, e ratou sa kauta mai nai saluwaki boi totoka e ratou sa vakarautaka kina i bulubulu.
2 Ia e ratou sa raica na vatu ni sa vaqiqici tani mai nai bulubulu.
3 A ratou sa curu ki loma ka sega ni kunea na yago ni Turaga o Jisu.
4 A ratou sa kidrowataka sara vakalevu na ka oqo, ka raica, e lewe rua na tamata sa tucake tu e yasadratou ena i sulu lumilunisa.
5 E ratou sa rere ka vakacuva na matadratou ki na qele, e rau sa tukuna vei iratou, a cava dou mai vakasaqarai Koya sa bula ena kedra maliwa na mate?
6 "Sa sega eke o Koya, ia sa tucake tale! Dou nanuma na Nona a tukuna vei kemudou ni se tiko mai Kaleli,
7 "Ni sa tukuna, na luve ni tamata ena soli yani vei ira na tamata i valavala ca, ka na vakoti kina kauveilatai, ena i katolu ni siga ena tucake tale."
8 A ratou sa qai nanuma na Nona vosa.
9 E ratou sa lako tani mai ena i bulubulu ka tukuna na veika kece oqo, vei ira na lewe tinikadua kei ira na kena vo tale.
10 O Meri Makitalena, Joana, Meri na tinai Jemesa kei na so tale na yalewa, sa i iratou oqo sa tukuna na veika sa yaco vei ira nai apositolo.
11 Na nodra rogoca na nodratou vosa na yalewa oqo vei ira, e vaka e dua nai talanoa ucu mai duru vei ira, a ra sa sega kina ni via vakadinata.
12 Ia sa tucake o Pita ka cici kina i bulubulu; ni sa cuva sobu ira sa raica nai sole lineni ni sa davo duadua no ga; ka sa lesu tale yani ka kurabui ena vuku ni ka sa yaco.
13 Ka raica, ena siga tikoga o ya e lewe rua vei iratou sa taubale kina koro o Emeo, e vitu na maile ki Jerusalemi.
14 Ka rau veitalanoataka na veika kece sa yaco.
15 Ni rau se veitalanoa ka veiwaseitaka tiko sa toro mai e yasadrau o Jisu ka taubale vata kei rau.
16 Ia na matadrau sa vakabuwawataki me rau sega kina ni kilai Koya.
17 A sa tukuna vei rau, "Na mataqali veiwasei cava drau sa wasea tiko ni drau taubale ka luluvu?"
18 E dua vei rau na yacana o Kaliovasa sa tukuna, ka vaka, o iko duadua beka ga o vulagi e Jerusalemi, ka ni o sega tu ni kila na ka e a yaco kina.
19 A sa tukuna o Koya vei rau, "Na cava e yaco?" A rau sa tukuna vua, na veika me baleti Jisu na kai Nasareci, a parofita sa levu ena cakacaka kei na vosa ena mata ni Kalou kei ira kecega na tamata,
20 a ra sa qai soli Koya me vakamatei ena Nona lauvako ena kauveilatai, o ira na bete levu kei ira na neimami turaga.
21 Ia keimami sa nuitaka tu ni o Koya ga ena vakabulai ira na Isireli. Ka sa yacova mai oqo nai ka tolu ni siga ena ka a vakayacori.
22 Ka so vei iratou na yalewa vei keimami e ratou sa lako ena mataka lailai kinai bulubulu, ka ratou vakidacalataki keimami.
23 "A ratou sa sega ni raica na yagona, ka ratou tukuna, ni ra a raici ira na agilosi ka ra tukuna vei iratou ni sa bula o Koya.
24 Ka so keimami dau tikovata era a mani lako talega kina i bulubulu, ka ra vakadinadinataka na ka e ratou tukuna na yalewa; ia era sega ga ni raici Koya.
25 Sa tukuna o koya vei rau, "Oi kemudou na tamata lialia sa rui berabera na nomudou kila ka vakabauta na nodra vosa na parofita.
26 "Sa dodonu me sotava na veika oqo na Karisito ka me qai curu kina Nona i ukuuku?"
27 Tekivu mai vei Mosese kei ira kece na parofita, me vakamacalataka vei rau na veika kece e tukuna nai Vola Tabu me baleti Koya.
28 Ni ratou sa volekata yani na koro e rau lako tiko kina, sa qai lakoi liu o Koya me siviti rau.
29 Ia e rau sa kerekere vua, ka vaka, mo tiko vata mada ga kei keirau, ni sa yakavi mai na vanua, ka sa kala na siga." A sa qai lako o Koya me tiko vata kei rau.
30 Ia ni sa ratou dabe e na teveli me vakarau na kana, a sa taura o Koya na madrai, sa masulaka ka dovia ka solia vei rau.
31 A sa qai rai na matadrau ka rau sa kilai Koya; ia a sa yali tani o Koya mai vei rau.
32 A rau sa veitukunitaka, a sega li ni katakata na yalodaru e na nodatou a veivosaki tiko mai gaunisala, kei na Nona a wasea vei kedaru nai Vola Tabu?
33 A rau sa tucake ena auwa o ya ka lesu ki Jerusalemi, ka rau kunei iratou na lewe tinikadua kei ira na kena vo ni ra se soqoni vata tikoga.
34 A rau sa tukuna, "Sa tucake dina na Turaga, a sa rairai vei Saimone!"
35 Rau sa qai tukuna na veika e a yaco mai gaunisala, kei nai valavala ni nodrau a qai kilai Koya ni sa dovia na madrai.
36 Ni ra se veivosakitaka tiko na veika oqo, a sa tucake sara tu ga o Jisu ena kedra maliwa, ka tukuna vei ira, "Dou vakacegu."
37 Ia era sa domobula ka rere, ka ra nanuma ni ra raica e dua na yalo.
38 A sa tukuna o koya vei ira, a cava mo dou taqaya kina? A cava me vakatitiqa tiko kina na yalomudou?
39 "Dou raica na ligaqu kei na yavaqu, sai Au ga oqo. Dou taura ka raica, ni sa sega ni vakalewe ka vaka suina na yalo me vaka dou sa raica tu oqo vei Au.
40 Ni sa tukuna oti, sa qai vakaraitaka vei ira na ligana kei na yavana.
41 Ia ena levu ni nodra reki kei na qoroqoro era sega kina ni vakadinata, sa tukuna o Koya vei ira, "Se vo eke eso na kakana vei kemudou?"
42 A ra sa solia vua e dua na tiki ni ika tavu kei na so mai na sova ni oni.
43 A sa taura o Koya ka kania e matadra.
44 A sa tukuna o Koya vei ira, "Oqo na vosa Au sa dau tukuna vei kemudou ni datou se bula vata, ni veika kece e volai me baleti Au ka vola nai vunau i Mosese, kei ira na parofita kei na same taucoko, ena vakataucokotaki."
45 Sa qai dolava o koya na nodra vakasama mera kila sara nai Vola Tabu.
46 Sa qai tukuna vei ira, "Ni sa volai, sa kilikili kei koya na Karisito me vakararawataki ka tucake mai ena mate ena i katolu ni siga.
47 Ka me vunautaki ena veivanua kecega me tekivu sara ga e Jerusalemi, na veivutuni kei na vakabokoci ni valavala ca.
48 "Oi kemudou mo dou vakaraitaka yani na veika oqo.
49 "Ka raica, Au sa tala vei kemudou na ka sa yalataka o tamaqu; ia mo dou wawa tikoga e Jerusalemi me yacova ni sa curumi kemudou na kaukauwa mai cake."
50 A sa kauti ira tani yani me yacovi Pecani, a sa qai dodoka cake na ligana ka vosavakalouvinakataki ira.
51 Ia ni sa vosavakalouvinakataki ira tiko, sa qai kautani mai vei ira ka kaucake ki lomalagi.
52 A ra sa lotu vua, ka ra lesu tale ki Jerusalemi ena reki,
53 ka ra sa gumatua ena lotu kei na vakavinavinaka vua na Kalou ena vale ni soro. Emeni.


text:
Turaganilewa
Chapter 4
Ni sa mate o Euti, o ira na luvei Isireli era sa cakava na ka ca ena mata i Jiova.
2 O Jiova sa volitaki ira ki na ligai Jabini na tui Kenani, sa veiliutaki tiko mai Eseri. Nai liuliu ni nona mataivalu o Sisera o koya sa tiko mai Anasieci Akoimi.
3 Era sa tagi vei Jiova o ira na luvei Isireli; sa ciwa na drau na levu ni nona qiqi ni valu kaukamea, ni ena loma ni ruasagavulu na yabaki sa dau vakalolomataki ira tiko na Isireli o koya.
4 O Tepora na parofita yalewa na wati Lepadoci, sa turaga-ni-lewa tiko e Isireli ena gauna o ya.
5 Sa dau dabe tiko ena ruku ni vunibalabala o Tepora, ena kedrau veimama o Roma kei Peceli ena veiulunivanua o Ifereimi.Era sa dau lako cake mai vua na luvei Isireli me lewai mai vei koya.
6 Sa talatala yani me lako mi vei koya o Peraki na luvei Abinoami mai Ketesa e Nafitalai, ka tukuna vua, "Sa sega beka ni vakarota tiko na Kalou o Jiova Nona tukuna tiko, 'Mo ni vakauta na mataivalu kina Ulunivanua o Tepori, "mo kauta e tini na udolu na tagane mai vei Navitalai kei ira na luvei Sevuloni;
7 'Na kemuni meca, au na vakarautaki Sisara na turaga ni valu nei Jabini, kei na nona qiqi ni valu kei ira na nona i valu ena Uciwai o Kisoni; au na soli koya ki na ligamu'?"
8 Sa sauma vua o Peraki, "Kevaka o na lako mai vata kei au, au na lako talega; au na sega ni lako kevaka o sa sega ni lako!"
9 Sa tukuna o Tepora, "Au lako vata kei iko; ena sega na lagilagi vei iko ena i lakolako o sa lako tiko kina oqori, ni o Jiova ena volitaki Sisara kina ligana e dua na yalewa." Sa tucake o Tepora ka lako vata kei Peraki ki Ketesi.
10 O Peraki sa kacivi Sevuloni kei Navitalai ki Ketesi; sa lako cake vata kei ira e tini na udolu na tagane ena ruku ni nona veiliutaki ga, sa lako cake vata kei koya o Tepora.
11 O Epa na kai Kenani, mai vei ira na luvei Obaba na momo nei Mosese, sa tawasei koya tani mai vei ira na kai Kenani, sa mai birika na nona vale laca voleka e Sanaimi e Ketesi ga.
12 Era sa tukuna vei Sisera ni o Peraki na luvei Abinaomi sa lako cake ki na Ulunivanua o Tabori.
13 Sa qai vakasoqona kece o Sisera na nona qiqi ni valu, e ciwa taucoko na drau na qiqi kaukamea, kei ira kece na tamata sa tiko vata kei koya, mai na Ososeci Akoimi kin a Uciwai o Kisoni.
14 Sa tukuna o Tepora vei Peraki, "Tucake oqo na siga sa solia o Jiova mo tauri Sisera kina ena ligamu, sa sega beka ni liu tiko vei iko o Jiova?" Sa qai lako sobu mai na ulunivanua o Tabori kei na tini na udolu na tagane era sa muri koya voli.
15 Sa vakadrukai Sisera o Jiova kei na nona qiqi ni valu kei na nona mataivalu kecega na i seleiwau nei Peraki; o Sisera sa biuta na qiqi ni valu ka dro e yavana.
16 O Peraki sa cici muria na qiqi ni valu kecega me yaco sara ki Aroseci Akoimi, era sa vakamatei kece e na i seleiwau na mataivalu i Sisera; sa sega ni vo tale e dua na tamata.
17 O Sisera sa dro kina vale nei Joeli na wati Epa na kai Kenani; ni sa tiko e dua na veiwekani vinaka vei Jabina na tui Esori kei na vuvale nei Epa na kai Kenani.
18 O Joeli sa lako yani me sotavi Sisera ka tukuna vua, "Mo gole mai vei au, mo gole mai, kua ni rere." Ni rau sa gole kina vale laca, sa ubi koya sara o Joeli, ena dua nai tutuvi.
19 Sa tukuna vei Joeli, "Mo solia vei au na wai me'u gunu mada, ni'u sa via gunu." Sa qai dolava e dua na joke ni sucu ka solia vua me gunu, ka qai ubi koya tale ena i tutuvi.
20 Sa vosa o Sisera vei Joeli ka vaka; "Mo tucake tu ena katuba, kevaka sa lako mai e dua me tarogi iko ka vaka, 'sa tiko beka e ke e dua na tagane?' Mo qai tukuna,'ni sa sega.'"
21 O Joeli na wait Epa, sa taura e dua nai vako ni valelaca kei na dua nai tuki ka lako yani vakamalua ka tukia sobu nai vako ena buradelai Sisera, sa lutu sobu kina qele ni a moce lutu tu. Sa qai mate o Sisera.
22 Ni sa vakasaqarai Sisera tiko mai o Peraki, sa lako mai o Joeli me mai sotavi koya ka vaka, "Lako mai au na vakaraitaka vei iko na tamata o sa vakasaqara tiko." Ni rau sa curu yani kina vale laca nei Joeli, sa davo matemate tu o Sisera kei nai vako e buradelana.
23 Ena siga o ya sa vakamalumalumutaki Jabina kina o Jiova ena matadra na luvei Isireli.
24 Na ligadra na luvei Isireli sa kaukauwa cake tiko ga mai vei Jabini na tui Kenani me yacova ni sa vakarusai vakadua o Jabini na tui Kenani.


text:
NODA BULA VAKARISITO
Vakalawataki Noda Cakacaka e Quebec
Na gauna e lewai kina o Paula, a kerea me rogoci koya o Sisa. Ni vakayagataka nona dodonu vakalewenivanua e Roma, e ivakaraitaki vinaka vei keda nikua. Sarava na vidio Vakalawataki Noda Cakacaka e Quebec, vulica na sala era vakayagataka kina na tacida na lawa mera vakamacalataka kina na itukutuku vinaka e Quebec. Oti qai sauma na taro qo:
-
Na veika dredre cava era vakatovolei kina na tacida e Quebec?
-
Na tikidua cava era veisoliyaka, cava na kena yaga?
-
Na cava e yaco vei Brother Aimé Boucher?
-
Na cava e vakatulewataka na Mataveilewai Cecere e Kenada me baleti Brother Boucher?
-
Na ka vakalawa cava era vakayagataka na mataveitacini, cava e yaco kina?
-
Na cava e yaco ni rau tarova na ovisa na nodra soqoni na tacida ena nodra veiuqeti na bete?


text:
NODA BULA VAKARISITO
Sala mo Dau Vakamacala Vinaka Kina
Na ivakamacala vinaka e veiuqeti ena ivavakoso. (Rom 14:19) E yaga tale ga vei ira na vakamacala. (Vvb 15:23, 28) Meda saga gona me dua mada ga noda ivakamacala ena soqoni. Nida na sega ni digitaki ena veigauna kece, e vinaka gona meda vakarautaka toka yani e vica na ivakamacala.
Na ivakamacala vinaka. . .
-
e rawarawa, matata qai lekaleka. Ke rawa me rauta na 30 na sekodi se lailai
-
ena vakamacala ena nona vosa ga
-
ena sega ni tokaruataka na ka sa vakamacalataki oti
Ke o saumitaro e liu, . . .
-
me rawarawa ga nomu ivakamacala, sauma vakadodonu na taro
Ke sa saumi oti na taro, o rawa ni . . .
-
vakamacala ena tikinivolatabu e veisemati kei na ulutaga e veitalanoataki tiko
-
tukuna na kena yaga vei keda
-
vakamacalataka na sala eda rawa ni lai vakayagataka kina vei ira eso tale
-
vakamacalataka vakalekaleka e dua na irogo e vakavotui kina na tikina bibi ena ulutaga


text:
NA VALE NI VAKATAWA (ITABATABA E VULICI) Seviteba 2015
E lewe ni itabataba qo na ulutaga me vulici ena Okotova 26 ina Noveba 29, 2015.
O Vakatotomuria Tiko na iVakarau ni Bula i Karisito?
Se mani vakacava na dede ni noda qaravi Jiova, e rawa nida toso tiko ga vakayalo.
E Nuitaki Nomu Lewaeloma?
Dikeva se na yaga vakacava ni o vakatulewataka na ka e vauca na veiqaravi vakavuniwai, ka ni veivakamarautaki kei na cakacaka vakavunau.
“Tudei ena Vakabauta”
Na cava eda vulica me baleta na vakabauta ena nona taubale e delaniwai o Pita?
Sala e Lomani Keda Kina o Jiova
E dredre mo vakabauta ni lomani iko o Jiova?
Sala Meda Lomani Jiova Kina
E sega ni okati ga kina na lomada.
ITALANOA NI NONA BULA
E Vakainaki Noqu Bula ena Veivakalougatataki i Jiova
Wilika na italanoa kei Melita Jaracz, e sivia na 50 na yabaki nona veiqaravi vakatabakidua kei watina, o Ted Jaracz, e dua na lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa.


text:
Lavetaki ni komipiuta ni app
Ivakasala:Kevaka e sega ni rawa ni o lavetaka na faile iMamaroroi ni, Tovolea mo vakayagataka eso tale na browers.
Indicators, EAs, VeivolaIvakarau ni vakatovotovo walega, EAs, Veivola ena liveforexsignal.com ena nomu akaude ni demo.
Ivakatakilakila ni Forex vutina
Forex Duality ni lavelavetaki
TrendProfiteer lavetaki
IWasewase
- Binary digidigi
- Forex taumada
- Forex Brokers
- Forex kila
- Forex ni ivakatakilakila
- Forex ivakatakilakila ni sikinala
- Forex na vakadidike vakamisini
- Forex vutina saikolaji
- Parokaramu ni Forex vutina
- Forex vutina ni ivakarau
- MT4 Forex ivakatakilakila, EAs, Scprits
- MT5 Forex ivakatakilakila, EAs, Scprits
- Ivakatakilakila ni saumi & Veiqaravi ena initaneti
IvakatakilakilaATR ivakatakilakila Binary digidigi Bollinger ivau Bollinger ivau ivakatakilakila CCI ivakatakilakila ilavo vutina demo akaude divergence ivakatakilakila EA Kenadau dauvakasala maqusa Veisau tani makete ni veisau tani forex forex broker Forex Brokers makete forex forex itukutuku forex robot Forex ni ivakatakilakila forex Initaneti forex ni iwalewale forex trader forex traders forex vutina forex vutina ni ivakatakilakila Parokaramu ni Forex vutina forex na iwalewale vutina Forex vutina ni ivakarau forex vutina Ivakatakilakila e cake MACD ivakatakilakila MA ivakatakilakila Tosoi ni ivakatakilakila vakatautauvata MT4 isau ivakatakilakila RSI ivakatakilakila Vakatetei ni ivakatakilakila Stochastic ivakatakilakila makete ni ivotavota tarova na yali vaqara vakadidike vakamisini vutina IVola ivakatakilakila ZigZag ivakatakilakila
1000pip dautaravale lavetaka
Vakasaqara na noda mata
Vakadewa
Ivakamacala
Digitaka na Veivakarautaki ni Veivakarautaki ni Forex
Akaivi ni iwasewase: MT4 Forex ivakatakilakila, EAs, Scprits
Multiframe Candle Time Indicator Download
Multiframe Candle Time Indicator shows time left in M1, M5, M15, M30 and H1 in Metatrader chart.
Download Multiframe Candle Time Indicator: Tomana tiko na wiliwili
Sogota na Katokatoni ni iTutu Tu Vakawawa
Sogota kece na iTutu tu Vakawawa ena sogota kece na itutu ni ilavo ni Forex.
Lavetaka na Sogota Taucoko na iTuvatuva ni iTutu Era Tu Vakawawa: Tomana tiko na wiliwili
Sogota na Katokatoni ni iTutu Kece Sara
Sogota na iVola ni Itutu Raraba Taucoko sogota na itutu kece sara e dola tu ena Forex currency positions.
Lavetaka na Sogota na iVola ni Itutu Kece Sara: Tomana tiko na wiliwili
Close All Forex Positions Scripts Download
Close All Forex Positions Scripts will close all pending or open positions.
Download Close All Forex Positions Scripts: Tomana tiko na wiliwili
Lavetaki ni iVakatakilakila ni Siga ni Cakacaka ni Forex
iVakatakilakila ni Siga ni Veidinadina ni Forex e cakava na Moniti, Tusiti, Vukelulu, Thurday, Vakaraubuka ena M1, M5, M15, M30, iVolakabi ni Forex.
Lavetaka na iVakatakilakila ni Siga ni Vakayagataki iLavo ni Forex: Tomana tiko na wiliwili
Moving Average Cloud Indicator Download
Moving Average Cloud Indicator draws a cloud between 2 moving average and displays different color after the 2 MA lines are cross.
Download Moving Average Cloud Indicator: Tomana tiko na wiliwili
3 Timeframes MA Cloud Indicator Download
3 Timeframes MA Cloud Indicator displays moving average clouds for H1 timeframe, one for the 4H timeframe and one for daily timeframe. 3 Timeframes MA Cloud indicator is for trend trading.
Lavetaka 3 Timeframes MA Cloud: Tomana tiko na wiliwili
Vakavodoki ni iVakatakilakila ni Vakadaberi ni Kadrala ena PINBAR
Na Pinbar Candle Setup Indicator ena rawa ni vakatakila na pinocchio ena jata ni MT4. Pinbar Candle Setup Indicator e tiko kina na imeli ni qaqarauni kei na qaqarauni ni katubaleka.
Lavetaka na Pinbar Candle Setup Indicator: Tomana tiko na wiliwili
Engulfing Outside Bar Alert Indicator Download
Engulfing Outside Bar Alert Indicator plots an arrow for different engulfing outside bar with a popup alert. Up arrow when bars are up, down arrow when bars are down.
Download Engulfing Outside Bar Alert Indicator: Tomana tiko na wiliwili
Vakavodoki ni iVakatakilakila ni Yali ni Tubu ena Veisiga
Na iVakatakilakila ni Tubu e Veisiga Sa Yali e vakaraitaka na tubu kei na lusi na pips kei na ilavo me baleta na siga oqo, na iotioti ni vica na siga, macawa, vula, vulatolu kei na yabaki.
Lavetaka na iVakatakilakila ni Yali ni Tubu ena Veisiga: Tomana tiko na wiliwili


text: 10 Na vosa vakaibalebale i Solomoni.+Na gone vuku e vakamarautaki tamana,+Ia na gone lialia e vakararawataki tinana.2 Na iyau e rawati ena ivakarau ca ena sega ni yaga,Ia na cakadodonu ena veivakabulai mai na mate.+3 O Jiova ena sega ni vakatara na yalododonu me viakana,+Ia ena saqata na nodra gagadre na tamata ca.4 Na vakasavuliga ena vakavuna na dravudravua,+Ia na liga gugumatua ena rawati kina na iyau.+5 Na gone yalomatua ena kumuna na vuaniqele ena vulaikatakata,Ia na gone e vakamadua na nona ivalavala ena mocelutu ena gauna ni tatamusuki.+6 Na veivakalougatataki e tau ena uluna na yalododonu,+Ia na gusuna na tamata ca e vunia na ivalavala kaukaua.7 Na kena ivakananumi* na yalododonu e veivakalougatataki,+Ia na yacadra na tamata ca ena rusa ga.+8 Na tamata lomavuku ena muria na ivakavuvuli,*+Ia o koya e vosa vakalialia ena buturaki sobu.+9 O koya e lako ena yalodina ena lako doudou,+Ia o koya e vakavevea na nona sala ena laurai.+10 O koya e bobomataidua ena veidabui, e vakatuburarawa,+O koya e vosa vakalialia ena buturaki sobu.+11 Na gusuna na yalododonu e ivurevure ni bula,+Ia na gusuna na tamata ca e vunia na ivalavala kaukaua.+12 Na veicati e vakatubura na veileti,Ia na loloma e ubia na cala kece.+13 Na tebenigusuna na tamata yalomatua e laurai kina na vuku,+Ia ena tau na kuita e dakuna na yalowai.+14 O ira na vuku era binia na kilaka,+Ia na gusuna na lialia e sureta na leqa.+15 Na nona iyau na tamata vutuniyau e nona koro kaukaua.Era leqa na dravudravua ni sega vei ira na ka.+16 Na nona cakacaka na yalododonu e tini ina bula,Ia na vua ni nona cakacaka na tamata ca e tini ina ivalavala ca.+17 O koya e muria na veivakavulici e sala ni bula,*Ia o koya e beca na veivunauci e vakasesea eso tale.18 O koya e vunia na veicati e vosa lasu,+Kei koya e veitukuniyaka na itukutuku ca* e lialia.19 Ni levu na vosa, ena sega ni tarovi rawa na cala,+Ia o koya e lewa vinaka na tebenigusuna e vuku nona ivalavala.+20 Na yamena na yalododonu e vaka na siliva talei,+Ia na loma ni tamata ca e yaga vakalailai.21 Na tebenigusuna na yalododonu e vakania* e levu,+Ia o ira na lialia era mate nira yalowai.+22 Na veivakalougatataki i Jiova e veivakavutuniyautaki,+E sega ni kuria o koya ena ka rarawa.*23 Na ivalavala vakamadua e ka ni qito vua na tamata sesewa,Ia o koya e yalomatua e taukena na vuku.+24 Na ka e rerevaka na tamata ca ena yacovi koya,Ia ena soli vua na yalododonu na ka e gadreva.+25 Ni lako tani na cagi kaukaua, ena yali vaka kina na tamata ca,+Ia o koya na yalododonu e yavu tudei.+26 Me vaka na viniqa e batida kei na kubou e matada,E vaka kina na tamata vucesa vua e tala.*27 Na rerevaki Jiova e vakabalavutaka na bula,+Ia na nodra yabaki na tamata ca ena vakalekalekataki.+28 Na ka era nuitaka na yalododonu e vakavumarau,+Ia na nodra inuinui na tamata ca ena matewale.+29 Na sala i Jiova e nona idrodro o koya e sega ni cala,+Ia era na rusa kina na daucaka ca.+30 Na tamata yalododonu ena sega sara ni vakabalei,+Ia o ira na tamata ca era na sega ni tawani vuravura.+31 Na gusuna na yalododonu e vakatubura* na vuku,Ia na yame dau veivakacalai ena musu laivi.32 Na tebenigusuna na yalododonu e kila na ka vinaka,Ia na gusudra na tamata ca e veivakacalai.


text:
ITALANOA 111
Na Gone Tagane a Moce Lutu
ISA! Na cava sa yaco tiko oqo? E mavoa bibi beka na gonetagane sa davo tu oqori? Raica! E dua vei ira na curu tiko mai tuba o Paula! O raici Timoci tale ga? E lutu beka mai na katubaleka na gonetagane oqo?
Io, oqori sara ga na ka a yaco. A vunau tiko o Paula vei ira na tisaipeli mai Tiroa. E kila o koya ni na sega ni raici ira tale ena dua na gauna balavu, ni sa na soko yani ena mataka. E vunau tiko ga me yacova sara na bogilevu.
Na yaca ni gonetagane oqo o Utiko, a dabe volekata na katubaleka, mani moce sara qai lutu mai na tabatolu e cake! Sa rauta mera taqaya o ira na tiko e kea. Nira keveti koya cake, era sa kila tu ga ni sa mate.
Ni raica o Paula sa mate na gone, a davoci koya qai mokota. E kaya: ‘Dou kua ni taqaya. Sa vinaka tale o koya.’ Qai dina sara! Oqo ga na cakamana! E vakabulai koya o Paula! Sa dua na ka nodra reki na tu e kea.
Era lai kana kece tale ina tabavale e cake. E vunau tiko ga vei ira o Paula me yacova na mataka lailai. Macala tu ga ni na sega ni via moce tale o Utiko! Oti sa qai vodo ena waqa o Paula, o Timoci, kei ira na nodrau ilawalawa. O kila na vanua era soko kina?
Se qai vakacavara ga o Paula na ikatolu ni nona ilakolako vakaulotu, ia oqo sa lesu tale i nona itikotiko. Ena ilakolako oqo, e lai yabaki tolu kina o Paula i Efeso. E ilakolako balavu sara ni vakatauvatani kei na ikarua ni nona ilakolako.
Ni biuti Tiroa, a mai kele vakalekaleka na waqa e Milito. Me vaka ni vica ga na kilomita na yawa kei Efeso, e mani kacivi ira kina na qase ni ivavakoso e kea mera lako yani i Milito, ni oqo e sa na iotioti tale ga ni gauna me na vosa kina vei ira. Ni sa seredali na waqa, sa dua na ka na nodra luluvu ni sa lako o Paula!
Sa qai soko lesu na waqa i Sisaria. Ni vakaicili tiko o Paula ena vale i Filipi, e vakasalataki koya sara o Akapo na parofita. E kaya ni na lai vesu o Paula ni yaco yani i Jerusalemi. A qai yaco dina oqori. Ni oti ga na rua na yabaki nona vesu tu mai Sisaria, sa qai kau o Paula i Roma me lai lewai vei Sisa na iliuliu kei Roma. Meda raica mada se cava a yaco ena ilakolako oqo i Roma.


text:
IDONISIA
Era Sega ni Biuta na Soqoni Vata
E dau vakayacori na soqoni vakaivavakoso ena so na vale ena gauna ni vakatatabu. E sega ni caka ena levu na gauna na lagasere de kilai na vanua e caka tiko kina na soqoni. Era curuma vakaukaua eso na vanua ni soqoni na vakailesilesi, ia era sega ni yalolailai na mataveitacini.
Era dau vakayagataka na tacida na soqo vakaveiwekani se soqo ni vakamau me vakayacori kina na soqo lelevu vaKarisito. E kaya o Tagor Hutasoit: “Nira lai vakalawataka na veiwatini nodra vakawati, era dau kerea vei ira na ovisa na ivolatara mera cakava e dua na soqo levu ni vakamau. Erau na dabe ena buturara na veiwatini vou, era qai vunau na tacida tagane.”
Ena dua na gauna ni soqo va qori, a lai raici Tagor e dua na ovisa.
“Levu na vakamau e dau rua ga se tolu na aua. Na cava e dua kina na siga taucoko na nomuni vakamau?” e taroga na ovisa.
E sauma o Tagor: “Era sotava tiko e levu na leqa eso na veiwatini, era vinakata vakalevu na ivakasala yaga ena Vosa ni Kalou.”
E deguvacu na ovisa qai kaya ni “vakasama vinaka toka ya.”
Ena 1983, a caka vata e vica na vakamau me vakayacori kina ena dua na raraniqito levu e Jakarta na Soqo ni Veiwasewase e kena usutu “Duavata o Ira na Lewe ni Matanitu ni Kalou.” E voleka ni le 4,000 na mataveitacini kei na tataleitaki era tiko ena soqo, ra qai papitaiso rawa e le 125 ni bera ni tekivu na porokaramu. Ni sa sega soti ni kaukaua na vakatatabu, era tuvanaka na tacida na soqo lelevu sara era tiko kina ena dua na gauna e sivia na le 15,000.
Taravale ena Gauna ni Vakatatabu
E kerea vakavica na valenivolavola ni tabana ena veiyabaki ni 1980 kei na 1990, me laveta na matanitu na vakatatabu. Era volavola tale ga na tacida mai vanuatani ina matanitu o Idonisia kei ira na kena mata, era via kila na vuna e vakatabui kina nodra cakacaka na tacida e Idonisia. Era vinakata e levu na vakailesilesi me laveti na vakatatabu, ia e saqata tu ga qori na matabose era dau taro ivakasala kina na veimatalotu vaKarisito.
Era raica na mataveitacini ena 1990 ni sa rawa ni tara e dua na valenivolavola vou ni tabana, ia me kua ni kilai na vanua e tara kina. E vakadonuya na iLawalawa Dauvakatulewa ena yabaki qori me voli e dua na tikiniqele volekati Bogor, dua na korolevu ena ceva kei Jakarta. Ni vica ga na tacida e Idonisia e tu vei ira na kila vakamatai, ena tara gona vakacava na valenivolavola vou ni tabana?
Era veivuke na mataveitacini mai na veiyasa i vuravura. E vakarautaka na peleni na tabana e qarava na tarataravaki mai Brooklyn, kei na tabana mai Ositerelia e qarava na taravale ena duidui vanua. Era bole tale ga e rauta ni le 100 mai vanuatani mera veivuke ena taravale ena loma ni rua na yabaki.
A lesi o Hosea Mansur, dua na tacida tagane mai Idonisia me dau veivosaki kei ira na vakailesilesi. E kaya: “Nira raica na vakailesilesi Musolomani ena noqu isala na ivakaleka ni yacaqu, H.M., era nanuma ni matanivola na H e kena ibalebale na ‘Hājjī.’ Qori na icavuti vakarokoroko e soli vei ira era dau gole ena ilakolako vakalotu i Mecca. Na nodra nanuma cala e vakavuna mera dokai au vakalevu, e vakarawarawataka tale ga na cakacaka.”
A vakatabui na valenivolavola vou ni tabana ena 19 Julai, 1996, qai vunau o John Barr, e lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa. Era tiko ena soqo e le 285, e le 118 vei ira qori era lewe ni vuvale e Peceli mai vanuatani, eso era painia lavotaki, eso na daukaulotu ena gauna qo kei na veigauna sa oti. Era tiko tale ga kina na le 59 na lewe i Peceli e Idonisia. Oti e rua na siga, era tiko ena Soqo ni Veiwasewase e Jakarta e le 8,793, na kena usutu “iTalai ni Kalou ni Vakacegu.”
Vukei Ira na Nona Tamata o Jiova
Ni oti e dua na gauna balavu na nona peresitedi voli kei Idonisia o Soeharto (Suharto), a kerea ena 1998 mesa cegu, mani veiliutaki e dua na matanitu vou. Era sasaga sara na tacida me laveti na vakatatabu.
Ena 2001, a gole i Niu Yoka na Vunivola ni Matanitu e Idonisia o Djohan Effendi. E lai sarasara ena Peceli e Brooklyn, e sotavi ratou tale ga e tolu na lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa. Dua na ka nona qoroqoro, qai kaya ni vinaka na keda irogorogo na iVakadinadina i Jiova e veiyasa i vuravura. E vinakata o Djohan me laveti na vakatatabu, ia e kaya ni na vakatau qori ena nona vakatulewa na vunilawa kei Idonisia o Marzuki Darusman.
E tokona na vunilawa me laveti na vakatatabu, ia era saqata qori eso na nona vakailesilesi nira vakanuinui tiko me dua tale ena sosomitaki koya. Ena imatai ni June, 2001, e kacivi o Tagor Hutasoit ina nona ofisi na vunilawa. E nanuma lesu o Tagor: “Au duri tu ena ofisi qo ena 25 vakacaca na yabaki sa oti me soli vei au na ivola e tukuni kina ni sa vakatabui na cakacaka ni iVakadinadina i Jiova. Ia nikua, ena iotioti ni nona siga ni cakacaka na vunilawa, sa soli vei au na ivola ni sa laveti na vakatatabu.”
Sa qai rejisitataka na Tabana ni Veika Vakalotu ena 22 Maji, 2002, na isoqosoqo ni iVakadinadina i Jiova e Idonisia. E tukuna na dairekita vei ira na mata ni valenivolavola ni tabana: “Na nomuni rejisitataki qo e sega ni solia vei kemuni na galala ni sokalou. Na galala qori e solia na Kalou. Nomuni rejisitataki e vakaraitaka ga ni sa kilai vakalawa na nomuni lotu ena matanitu. Sa soli qo vei kemuni na dodonu e soli vei ira na vo ni veimatalotu. E tu vakarau tale ga na matanitu me vukei kemuni.”


text:
“Mo Nuitaki Jiova ena Lomamu Taucoko”
E dodonu ga meda nuitaki Jiova vakatabakidua. Na ibalebale mada ga ni yacana e dodonu me uqeti keda meda nuitaka ni na vakayacora na ka e yalataka. E bibi na masu nida nuitaki koya. E vakadeitaka vei keda na Vosa Vakaibalebale wase 3 ni o Jiova ena vakalougatataka noda nuitaki koya ni ‘vakadodonutaka na noda ilakolako.’
O koya e nanuma ni sa vuku . . .
-
ena vakatulewa vakariri, ia e sega ni kerea na veidusimaki i Jiova
-
e nuitaka ga nona rai se na rai ni vuravura
O koya e nuitaki Jiova . . .
-
e saga me rau veivolekati ena nona vuli iVolatabu, vakananuma vakatitobu kei na masu
-
ena qara nona veidusimaki ena ivakavuvuli vakaivolatabu ni vakatulewa