text: 1E na dua na Siga ni Vakacecegu ni a lako kosova tiko na veiloga ni sila ko Jisu, e ratou a qai doloka e so na sola ni sila na nona tisaipeli, ka qilia e ligadratou ka kania. 2Era sa qai kaya kina e so na Farisi, “Na cava ko dou cakava kina na ka e sega ni tara me caka e na Siga ni Vakacecegu?” 3A qai sauma ko Jisu ka kaya vei ira, “Ko ni a sega beka ni wilika na ka e a cakava ko Tevita ni sa via kana, ko koya kei iratou na tiko vata kaya? 4E a curu ko koya ki na vale ni Kalou, ka taura ka kania na madrai tabu (na ka e sega ni vakatarai me kania e dua, ka sega ni bete), ka solia tale ga vei ira era lako vata tiko. 5Sa qai kaya tale ga vei ira ko koya, “Sa Turaga tale ga ni Siga ni Vakacecegu na Luve ni Tamata.” 6E na dua tale na Siga ni Vakacecegu e a curu ki na valenilotu ko Jisu ka vakatavuvuli kina. E a tiko kina e dua na tamata sa mate tu na ligana i matau. 7Era sa qai vakaraici koya na daunilawa kei ira na Farisi, se na veivakabulai e na Siga ni Vakacecegu se sega, me rawa ni ra kunea kina e dua na ka me ra beitaki koya kina. 8Ia sa kila na nodra vakanananu ko koya, sa qai kaya vua na tamata liga mate, “Tu cake, mai tu e loma donu” Sa qai tucake sara ko koya ka la'ki wavu tu e kea. 9Sa qai kaya vei ira ko Jisu, “Au tarogi kemuni mada: sa tara beka me caka na ka vinaka e na Siga ni Vakacecegu se na ka ca, na veivakabulai se na veivakamatei?” 10Sa qai vakawadravi ira wavoki kece ga ko koya, ka kaya vua na tamata tauvimate, “Dodoka mai na ligamu .” A sa kitaka vaka kina ko koya ka sa vakabulai sara na ligana. 11Ia era sa qai cudru vakalevu sara, ka ra veivosaki vakai ira se cava me ra cakava vei Jisu. 12E na dua na gauna koya e a lako cake kina ko Jisu ki na ulunivanua me la'ki masu, ka a masu tiko vua na Kalou e na bogi taucoko ka la'ki siga vaka. 13Ia ni sa siga na vanua, sa qai kacivi ira vata vua na nona tisaipeli, ka sa digitaka mai vei ira e lewe tinikarua, ka vakatokai iratou me ratou i apositolo: 14ko Saimoni ko koya ka a vakayacana me ko Pita, kei Adriu na tacina, ko Jemesa kei Joni, ko Filipi, kei Pacolomiu, 15ko Maciu kei Tomasi, kei Jemesa na luve i Alifio, kei Saimoni sa vakatokai na Gugumatua, 16kei Jutasa na luve i Jemesa, kei Jutasa Isikarioti, ka koya ka a qai bukiveretaki koya. 17Sa qai lako vata sobu ko Jisu kei iratou na nona apositolo kei na dua na i wase levu ni nona tisaipeli; ka la'ki tu e na dua na vanua buca. Era a lewe vuqa sara na tamata mai Jutia taucoko kei Jerusalemi, kei na baravi kei Taia kei Saitoni era lako yani kina me ra rogoci koya, ka vakabulai tale ga mai na kedra mate. 18Ko ira tale ga era dau vakaleqai mai vei ira na yalo velavela era sa vakabulai. 19Era a saga kece ga na lewe vuqa me ra tarai koya, ka ni sa taka tiko mai vua na kaukauwa mana ka ra sa vakabulai kece kina. 20Sa qai rai vei ira na nona tisaipeli ko Jisu ka kaya: “Ko ni sa kalougata na dravudravua, ni sa nomudou na matanitu ni Kalou. 21“Ko ni sa kalougata na viakana tiko edaidai, ni ko ni na vakamamautaki. “Ko ni sa kalougata na tagi tiko edaidai, ni ko ni na dredre. 22“Ko ni sa kalougata ni ra cati kemuni na tamata, ni ra wasei kemuni tani mai na nodra i soqosoqo, ka vakasewasewani kemudou ka vakarogocataka na yacamudou e na vuku ni Luve ni Tamata! 23Mo ni reki e na siga koya ka rika e na marau; ni sa ka levu na kena i sau vei kemuni mai lomalagi; ni ra a kitaka vaka kina na nodra qase vei ira na parofita. 24“Ia ko ni sa kalouca na vutuniyau, ni ko ni sa taura oti tu na veika ni nomudou vakacegu. 25“Ni ko ni sa kalouca na sa mamau tu edaidai, ni ko ni na qai viakana ga. “Ni ko ni sa kalouca na dredre tiko e daidai, ni ko ni na rarawa ka tagi. 26“Ni ko ni sa kalouca ni ra vosavakavinakataki kemuni na tamata kece ga, ka ni ra a kitaka vaka kina na nodra qase vei ira na parofita vakailasu. 27“Ia au sa kaya vei kemuni na vakarorogo tiko, lomani ira na nomuni meca, caka vinaka vei ira era cati kemuni; 28vosa vinaka vei ira era vosacataki kemuni, ka masulaki ira era vakacacani kemuni. 29Ni sa sabica na balumu e dua, vagolea tale ga vua na kena i karua, ka kakua ni bureitaka na nomu sote vei koya sa kauta tani na nomu kote. 30Mo solia vei ira kece era mai kerekere vei iko na ka era vinakata, ka kakua ni taroga tale na nomu i yau vei koya sa kauta tani. 31Mo ni kitaka vei ira na tamata me vaka na ka ko ni sa vinakata me ra kitaka vei kemuni na tamata. 32“Ia kevaka ko ni dau lomani ira ga era lomani kemuni, a cava mo ni vakalougatataki kina? Ni ko ira sara tale mada ga na tamata i valavala ca era dau kitaka vaka kina. 33Ia kevaka ko ni caka vinaka vei ira ga era caka vinaka vei kemuni, a cava mo ni vakalougatataki kina? Ni ra sa dau kitaka tale ga vaka kina na tamata i valavala ca. 34Kevaka ko ni dau soli i lavo vei ira ga ko ni nuitaka ni ko ni na rawata tale mai kina na i lavo, a cava mo dou vakalougatataki kina? Ko ira tale ga na tamata i valavala ca era dau veisolisoli vakai ira me ra na qai taura lesu tale na ka e tautauvata kei na ka era a solia. 35Ia mo ni dau lomani ira na nomuni meca, ka caka vinaka ga, ka dau solia na ka, ka sega ni namaka e dua na ka mo ni rawata tale mai kina; e na qai levu kina na kena i sau vei kemuni, ka mo ni na qai luve i Koya sa Cecere Sara; ni sa dau lomasoli ko koya vei ira era sega ni dau vakavinavinaka, kei ira era dau nanumi ira ga vakai ira. 36Mo ni dau yalo loloma me vaka sa dau yalo loloma na Tamamudou. 37“Mo ni kakua ni dau veivakalewai, e na qai sega ni lewai kemuni na Kalou; mo ni kakua ni dau veibeitaki, e na qai sega ni beitaki kemuni na Kalou; mo ni dau veivosoti, ka na qai vosoti kemuni na Kalou. 38Mo ni dau solisoli ka na dau soli ka vei kemuni na Kalou - e dina, e na sinai vutuvutu na nomuni i vakarau, ka na tabaki sobu, ka kurekuretaki; ka ra na lulutu e so ki ra e na kena vuabale; e na sega ni caka rawa na ka e na sovaraki yani ki lomaseremuni. Ka ni na vakayagataka tale vei kemuni na Kalou na i vakarau ko ni a vakayagataka e na nomuni soli ka vei ira na tamata.” 39Sa qai cavuta vei ira e dua na vosa vakatautauvata ka kaya: “E rawa li vua na mataboko me tubera na mataboko? E rau na sega beka ni lutu ruarua ki na i keli? 40E sega ni dua na tisaipeli me uasivi cake vua na nona qasenivuli, ia ko koya yadua sa vakaotia vakavinaka na nona vuli sa na qai tautauvata kei na nona qasenivuli. 41“Na cava ko raica ga kina na mala ni kau e na mata ni wekamu ka sega ni raica rawa na tolo ni kau e tiko e matamu? 42Se ko na kaya rawa vakacava vua na wekamu, ʻNa wekaqu, me'u leuta tani mada na mala ni kau e tiko e matamu,ʼ ia ko iko ko sega tiko mada ga ni raica na tolo ni kau ka tiko ga e matamu? Tamata dauveivakaisini, mo biuta tani mada na tolo ni kau mai na matamu ko na qai rai vinaka mo leuta tani kina na mala ni kau e na matai na wekamu. 43“Ni sa sega ni dua na kau vinaka me vuataka na vua ca, se na kau ca me vuataka na vua vinaka. 44Ni sa kilai ga na kau yadua e na vuana. E sega ni dau veti na lolo mai na wa vakavotona, se veti na vua ni vaini mai na soni. 45Sa dau kauta mai na ka vinaka na tamata vinaka mai na lololo vinaka ni lomana, ka dau kauta mai na ka ca na tamata ca mai na lololo ca ni lomana; ni sa dau vosataka na gusuna na ka sa sinai kina na lomana. 46“Na cava ko ni vakatokai au kina me, ʻTuraga, Turaga, ka sega ni muria na noqu vosa? 47O koya yadua e lako mai vei au, ka rogoca na noqu vosa ka cakava, au na vakaraitaka vei kemuni na tamata e tautauvata kaya. 48E tautauvata ko koya kei na tamata e tara e dua na vale, ka kelivaka vakatitobu, ka vakayavutaka e na dela ni vatu. Sa qai yaco mai na ualuvu, ka sa coka vakaukauwa na dobui, ka tabaka e na vale koya, ia e a sega ga ni yavalati rawa ni sa tara tu vakavinaka. 49Ia ko koya sa rogoca ka sega ni cakava sa tautauvata kei na tamata e tara na vale e na dela ni qele ka sega na kena yavu, sa qai coka vakaukauwa na dobui, ka mani bale sara kina, ka sa ka levu na bale ni vale koya”


c: text/html

text:
Ena Gauna ni Buto
Sa noqu i vakatawa ko Jiova
Ena sega na ka me yali vei au
Sa vakadavori au ena vanua vei co drokadroka
Sa tuberi au ena bati ni uci wai sa drodro malua
Sa vakabulabula taka tale na yaloqu
Sa tuberi ena sala dodonu meu muria ena vuku ni yacana
Io, kevaka au sa lako ena buca ni yalayala ni mate
Au na sega ni rerevaka na ca
Ni Kemuni sa tiko vata kei au
Ena vakacegui au na Nomuni titoko
Kei na Nomuni matana ki lagi
O ni sa tevuka na noqu tepeli e matadra noqu meca
O ni sa lumuta na uluqu ena i lumu
Sa vuabale na mequ bilo
E dina ena muri au na yalo vinaka kei na yalololoma
Ena veisiga kece ni noqu bula
Kau na tiko ga ena vale nei Jiova
Ka sega ni mudu
Emeni!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sa Vakatakila ko Jisu
Sa Vakatakila ko Jisu Na ka eso sa Kalougata kina na tamata, 1-12. Sa vakavulici ira na nona tamata me ra yaga, 13-16. Sa vakadinadinataka na vunau makawa, 17-20. Sa tukuna na kenai balebale dina na laba, 21-26. Kei na dauyalewa, 27-32. Sa vakavulici ira na nona tamata me ra kakua ni bubului e na veivosaki, 33-37. Me ra kakua ni veisausaumitaka na ca, 38-42. Ka me ra lomani ira na lodra meca, 43-48.
Sa vakavulici ira na nona komata ko Jisu, e nai loloma, 1-4; e Na Masu, 5-15. E na lolo, 16-18. Sa vakarota me ra kakua ni daulomana na ka vakavuravura, 19-23; se lomaocaoca, 24-34.
Sa vakatakila ko Jisu ni sa ca me da daulelewa vei ira na tamata, 1-5; e vinaka me da vakatavuvuli vakavuku, 6. E vinaka me da daumasu vua na Kalou; kai valavala dodonu vei ira na tamata, 7-12. Na matamata-ni-kiro qiqo, kei na sala rabailailai, 13-14. nai vakavuvuli lasi, 15-20. Me da kakua ni rogoca walega na vosa ni Turaga, me da cakava talega, de sa da vaka na tamata sa tara na vale e na nuku, 21-27. Sa kurabui na lewe vuqa e na nonai vakavuvuli, 28-29.


text: 1Sa dau digitaki na bete levu mai vei ira na tamata ka lesi me qarava na Kalou e na vukudra. Sa nona i tavi me dau vakacabora na i madrali kei na i soro ni valavala ca. 2Sa rawarawa vua me lomani ira era sa sesewa ka cala, me vaka ni sa malumalumu tale ga ko koya e na vuqa na ka. 3Me vaka ni sa tu tale ga vua na malumalumu sa ganita kina me vakacabora na i soro ni nodra i valavala ca na tamata kei na nona i valavala ca vaka i koya. 4Ia e sega ni dua e tutu ga ka sa taura vaka i koya na i tavi dokai oqo, sa lesi koya ga na Kalou me vakataki Eroni. 5Sa vaka tale ga kina ko Karisito, ni a sega ni vakacerecerei koya vaka i koya me buli me bete levu, ia e a lesi koya ga na Kalou ka kaya vua: “Ko iko na Luvequ, au sa yaco me tamamu edaidai” 6E a kaya tale ga e na dua na tikina: “O iko na bete tawa mudu e na matabete i Melikiseteki” 7Ia e na gauna ni bula vakatamata i Jisu e a dau vakacabora ko koya na nona masu kei na kerekere e na tagi domoilevu vakararawa vua na Kalou o koya sa rawata me vakabulai koya mai na mate. Ia e na vuku ni nona yalomalumalumu kei na nona yalodina, e a rogoca kina na nona masu na Kalou. 8E dina ga ni Luve ni Kalou ko koya ia e a vulica na talairawarawa mai na veika rarawa e sota kaya. 9Ia ni sa oti na nona vakarautaki sa yaco me vu ni bula tawa mudu vei ira kece ga sa talairawarawa vua: 10ka sa lesi koya na Kalou me bete levu e na matabete i Melikiseteki. 11E vuqa na ka e tu me keitou kaya me baleta na ka oqo, ia e dredre na vakamacalataka vei kemuni, ni sa berabera na nomuni taura. 12E na gauna oqo sa dodonu mo ni sa dauveivakatavulici, ia e se ganita tiko ga me dua me vakavulici kemuni e na veivakavuvuli taumada me baleta na Kalou. E sa ganiti kemuni tiko ga na sucu me vaka na gone lailai ka sega ni dina. 13Ko koya yadua e sa gunu sucu tiko ga e sa sega ni vakaduiduitaka rawa na vinaka mai na ca, ka ni sa gone lailai tiko ga. 14Ia na kakana dina sa ganiti ira sa qase, ko ira era sa vakavulica na lomadra ka sa rawa me ra vakaduiduitaka na vinaka mai na ca.


text:
WASE 1
E dodonu beka me sucu vou tale na tamata se me ia na veivutuni?
E ka marautaki vei au meu goleva mada na ulutaga bibi oqo. Dau rogoci wasoma na ulutaga oqo ni dau veitalanoataki ka vunautaki talega ena veivanua eso ia, e lewe vuqa era dau loma tarotarotaka tu na tikina oqo. Ke ko iko beka e dua ko vuli vinaka se cakacaka vinaka ka sa yaco mo sa rawa ka vinaka sara, ia ko sa vakanuinui tu ni na dua na gauna mo taura kina e dua nai tutu toro cake. Ko sa raica na veika sa yaco tiko ena nomu bula ko sa kaya lo sara e lomamu se veivutuni cava tale au gadreva ki na noqu bula? A cava tale e gadrevi kina na veisau?
E vuqa na tamata e nodra cakacaka ena veisiga na soli vakasala vinaka se me ia na veivakadodonutaki ena nodra bula na tamata eso. E dua na ka vaka mosi yalo na veivakasala vaka oqo vakauasivi ena gauna e tara kina na lomada na dina ni vosa vakaoqo.
Sa ka e bibi mo dikeva se dina nai tukutuku oqo se segai? E kililiki beka vei au me ia na veivakavoui? Na ulutaga oqo e umani vata koto kina na taro ni nona vakadeitaki koya e dua enai lakolako ka tarava ni cava na bula oqo. E rui ka bibi mo vakadeitaki iko ena taro levu oqo ka raica deivaki na kena bibi ki na nomu bula.
E bau dua beka na gauna ko taroga lo tu e lomamu se cava nai cavacava ni bula oqo? Au vakabauta ni na sega ni taucoko na noda loma tarotaro vakavo ena gauna eda sa yacova yani kina na bula oya. E sega ni dua na ka kevaka me da vagoleya mada ga kina vakadua na noda vakanananu me rawa ni vakamataliataki kina ki vei keda na taro levu oqo.
Au nanuma e dua nai tukuni makawa ni dua na gone tagane. Na Tui ni vanua oya e kacivi koya mai ka qai taroga se cava sara mada na balavu ni bula tawa mudu. "Kemuni saka na Tui" e kaya cake yani na gone tagane oqo. " E na dua na vanua vakayawa e tiko voli kina e dua na ulunivanua cecere sara ka buli mai na varasa. Na kena cecere e tara sara tu yani na dela ni O. Ena vei yaduanadrau kece na yabaki e dau vuka mai e dua na manumanu me mai tokia vakadua ena gusuna na ulu ni vanua oqo. Sa yaco na gauna sa yavu sobu tiko kina vakamalua ena veigauna kece e yaco tiko kina na ka oqo ena vei yaduanadrau kece na yabaki ka yaco sara me seavu yani kina vakadua na ulu ni vanua oqo. Kemuni saka na Tui, ena gauna e seavu kina na ulu ni vanua oqo, oya saka e sa qai dua na sekodi ni bula tawa mudu."
Nai sau ni taro ni gone tagane oqo e rawa ni solia vei keda e dua nai yaloyalo ni kena tawa vakaiyalayala na bula tawa mudu. E dina ga ni sega ni dodonu nai sau ni taro oya baleta ni bula tawa mudu e sega kina na sekodi. " Ni sa tautauvata vua na Turaga na siga kei na yabaki e dua na udolu, kei na yabaki e dua na udolu kei na siga e dua" (2 Pita 3:8). Na bula tawa mudu e sega ni vakaiyalayala ka sega talega ni wasei rawa na kena vei taba gauna. E dua na ka e sega na kenai cavacava.
Nai talanoa oqo e da rawa ni vakaveiwekanitaka kina na balavu ni bula ena vuravura oqo kei na bula tawa mudu ka na lako tarava mai. A cava na tini na yabaki, se limasagavulu, se walusagavulu, se mani dua na drau sara na yabaki me vakatautauvatani kei na bula tawa mudu. E vakaevei, e sega beka ni bibi me da vulica ka kila na vanua e da na tini kina ni cava na bula oqo? Au nanuma tale edua nai tukuni makawa. Ena gauna ni veiliutaki vaka-Tui, e dau vuqa vei ira na Tui e dau tu na nodra dau ni veivakamarautaki. E dau nodrai tavi me ra dau talanoa lasa se soli vukivuki lasa me rawa ni ra vakadredrei kina na Tui. Ena dua na gauna sa solia kina e dua nai sala vei koya na nona tamata dauveivakalasai oqo. E vakatokai nai sala oqo mei Sala ni lialia. Qo me kilai tani kina ni ko koya e dau ni veivakalasai. Sa qai yalataka na Tui ni kevaka e dua na gauna e na kune kina e dua e lasa cake mai vua na ka e cakava, me soli vua nai sala oya. Sega ni dede sa mai tauvi mate na Tui ka sa davo bibi sara tu yani. Sa sikovi koya sara na dau vakalasalasa oqo ka taroga na Tui se na bula vinaka tale mai ena tauvi mate ni naica. Kaya cake yani na Tui ni sa vosa oti vua ko nona vuniwai ka sa sega ni dua na veisau e laurai rawa. Ia me sa wawa mate ga. Sa qai taro cake na dau vakalasalasa oqo, "Kemuni saka na Tui, ko ni sa vakarautaki kemuni tu beka ki nai lakolako balavu ka ko sa vakarau lakova yani oqori". "E segai" sauma yani na Tui. "Oqori e dua na leqa levu baleta niu sega sara tu ga ni vakasamataka tu na bula ka tarava" Vosa tale na nona tamata, "E sega beka ni ko dau vakasamataka tu ni dua na siga ko na lakova kina nai lakolako balavu oqo". Sauma tale na Tui, "Au kila vinaka tu, ia au a sega ga ni vakaogai au kina baleta ni tu tale eso na ka au a vakaogai au voli kina ena ka ni bula oqo." Sa qai kaya cake tale na nona tamata, "Ena veigauna kece ko vakarau ia kina e dua nai lakolako balavu, sa dau tu na nomu tamata me ra vakarautaka na veika me baleta nai lakolako oqo me na kakua kina ni dua na leqa ko na sotava. Ia me maravu na nomuni lakolako ki na vanua ko lako tiko kina. Ia, enai lakolako balavu tawa vakaicavacava ko sa vakarau vakanamata yani kina oqo, ko sega tu mada ga ni rawa ni vakarautaki iko rawa kina, Qo, taura na nomui sala ni lialia, baleta au sega soti sara ni lialia me vakataki iko."
E sega beka ni dina na tamata dauvakalasalasa oqo? Vuqa na gauna eda sa vakaogai keda ka vakaosoosotaki keda tu ga ena ka ni bula oqo. E da vakaogai keda vakalevu ena vuli kei na cakacaka me da rawa ka vinaka kina ka me da tiko vinaka kina ena bula oqo. Kevaka eda sa rawa ni solia noda gauna levu vakaoya me rawa ni da tiko vinaka kina ena loma ni bula vakaicavacava oqo, A cava ga eda qai vakaweleweletaka kina na taro levu ka bibi sai koya "Ni cava na bula oqo e vei na vanua ko sa digitaka tu". Dua na ka me da kila deivaki tiko ni noda bula ena vuravura oqo e vakaicavacava. E rawa ni ko tauvimate ga ni kua ka ko leqa sara yani ka mai maumau wale tu yani na buno ni yadremu ena bula oqo. Ia e dua na ka me da kila tiko ni dua nai lakolako tawa vakaicavacava e sa waraki keda tiko mai liu. "Ia me vaka sa lesi me mate vakadua ko ira kecega na tamata" (Iperiu 9:27). E sega vakadua ni dua na tamata vakabauta na Kalou se sega ni vakabauta na Kalou me vakalasuya na tikina oqo. E sega ni rawa ni dua e cakitaka rawa. Na dina levu ni tiki ni vola Tabu oqo e semai toka e muri - "ka me qai muri na veilewai levu."
E dua na ka vakaloloma kevaka eda sa kila na bibi ni bula tawa mudu ka da qai vakaweleweletaka. E dina ni sa tu na noda veigauna sa lokuci tu me da na qai laki vakadinadinataka kina na ka oqo, e kea talega sa na sega ni rawa kina na veivutuni. Na bula ga oqo e sa rawa kina ni da vakarautaki keda kina. Sa dina kina na vosa ni dau vuku "Na yasana sa bale ga kina na kau, sai koya ena no ga kina." (Dauvunau 11:3).
Eso beka era na kaya "Io a cava so eda sa vakusakusataka"? Vakacava ena gauna sara au sa na qase kina meu qai vakananuma na tikina oqo? Gauna oqo au sa osooso ka sa tu nai tavi bibi meu sa qarava mada.
Ko vakadeitaka rawa vakacava ni ko rawa ni bula tiko me limasagavulu na yabaki se tolusagavulu se tini se tinikarua na vula se mani tinikarua sara na aua. Au nanuma e dua nai vakatawa ni sitoa, e vakarorogo tiko ga mai loma ni nona sitoa ni ia tiko na vunau e tautuba. Gauna e cava kina na vunau e gole ga ki loma ni nona vale mani bale sobu ka mate sara yani. Kakau ni volitaka na gauna, volia na gauna.
Ena marautaka beka li na Kalou kevaka o bula tu vakavuravura ni ko tu donu tu ia qai laki solia tu vua na Kalou nai vovo ni nomu bula ni ko sa laki qase. E dina ni Kalou e gadreva "me bula na tamata kecega" (1Timoci 2:4) ia e kacivi keda sara tu ga ena gauna saraga oqo. E gadreva tu na Kalou "me da veisorosorovi ka veivinakati kei na Kalou" (2 Korinica 5:20). Na Kalou e vakabula e dua vei rau na tamata dau butako ena kauvelatai ka udolu vaka udolu na tamata era vakabulai ena nodrai davodavo ni tauvi mate. Sega ni kenai balebale me da vakalaiva me yaco talega vei keda. Ko sega tu ni kila na ka ena yaco vei iko ena siga ni mataka. Edaidai ga oqo na siga ni bula.
E kaya na Jope 33 ni Kalou e dau vosa vei keda vakadua se vakarua, me vagolei keda tani kina mai na sala ni rusa, ia kevaka sa sega ni via vakarogoca, sa qai dregata na vosa ni veivakaro oqo. Ena gauna sa sega kina ni via rogoca nai vakaro ni Kalou ko Fero, sa qai vakaukauwataka na yalona na Kalou me kakua kina ni rawa ni qai veisau na lomana. Ena gauna ena kau cake kina nai soqosoqo lotu, sa na qai vakatara na Kalou me ia na veivakacalai mana eso vei ira kece era a rogoca nai tukutuku vinaka ka sega ni ciqoma. "me cudruvi kina ko ira kecega era sa sega ni vakabauta na ka dina, a ra vinakata ga na ka sa sega ni dodonu" (2 Cesalonaika 2:11-12). E rawa saraga ni cakava vei iko na Kalou na ka oqo kevaka o iko o sa rogoca wasoma na nona vosa ka sega tiko ga ni via ciqoma na nona veisureti
Ia, na gauna ni lialia sa vakarota oti na Kalou; a sa vakarota ena gauna edaidai vei ira tamata kecega e na veivanua kecega me ra veivutuni ni sa lokuca ko koya na siga me lewai vuravura kina e na lewa dodonu, vei koya na tamata sa lesia ko koya; a sa vakadinadina kina vei ira na tamata kecega, ena nona vakaturi koya cake tale mai na mate" (Cakacaka 17:30-31)
Kevaka esa lomamu dina na via bula, gole vua na Kalou ka vakatusa na nomu i valavala ca, qai kerei koya me vakabulai iko. "Keitou sa yaco kina mei talatala nei Karisito, me vaka sa vakamasuti kemudou na Kalou e na gusu i keitou: Keitou nai sosomi kei Karisito, keitou sa vakamamasu, mo dou veivinakati kei na Kalou. O koya sa sega vua na cala sa qisia ko koya mei soro ni nodai valavala ca; me vakayacori kina vei keda na veivakadonui ni Kalou e na vukuna." (2 Korinica 5:20-21)
"E na siga oqo, kevaka dou sa via rogoca na domona, kakua ni vakaukauwataka na yalomudou" (Iperiu 4:7)
Me nomuni na bula vinaka.
H. L. Heijkoop
Translted by Sekaia Mara, Nabua, Suva, Fiji Islands
Search the Scriptures, P.O. Box 583, Werribee, VIC 3030 Australia
Bible Distributors, Fountain House, Conduit Mews, London, SE18 7AP UK, © 2003


text:
Ia na Turaga e vakayagataka e dua na ivakarau ni bibi e duatani mai na kena e vuravura me vakarautaka kina na yaga ni dua na tamata.
O Mosese, e dua vei ira na parofita qaqa se bau kila vakadua o vuravura, a susugi koya na luvei Fero yalewa ka 40 na yabaki na nona bula voli ena itikotiko vakatui e Ijipita. A kila vakataki koya na lagilagi kei na cecere ni matanitu makawa o ya.
Ena veiyabaki e tarava, e laki tu o Mosese ena dua na dela ni ulunivanua vakayawa, yawa sara mai na totoka kei na lagilagi kei Ijipita qaqa, me sotava na Kalou ka vosa Vua e matanavotu me vaka sa vosa vua e dua na nona itokani.1 Ena gauna ni rairai oqo, a vakaraitaka kina na Kalou vei Mosese na cakacaka ni Ligana, ka solia vua me raica rawa na Nona cakacaka kei na lagilagi. Ni sa oti na raivotu oqo, a bale sobu ki na qele o Mosese ena vuqa na auwa. Ni sa lesu mai vua na nona kaukauwa, sa vakila e dua na ka sa yaco vua, ka sega mada vakadua me yaco vua ena nona bula taucoko ena itikotiko vakatui nei Fero.
“Au sa qai kila,” a kaya, “ni sa ka walega na tamata.”2
Eda sa Lailai Sobu mai na Ka Eda Nanuma
Na levu ga ni noda vulica na veika ni vuravura taucoko, na levu ni noda kila vakavinaka—ena so mada ga na ka—a kila o Mosese. Na vuravura taucoko oqo sa rui vakaitamera, tawakilai rawa, ka lagilagi ka sega ni kila rawa na vakanananu ni tamata. “Au sa bulia e vuqa na vuravura, ka sa sega ni wili rawa,” a kaya na Kalou vei Mosese.3 Na talei veivakurabuitaki ni lomalagi ena bogi sa ivakadinadina totoka ni dina o ya.
Au qoroqoro ka galu ena vica na ka au sa mai vakasinaiti kina niu vuka toka ena bogi buto sara ka vukabaleta yani na veiwasawasa kei na veivanua lelevu kau digova toka mai ena noqu katubaleka ni pailate na lagilagi tawa yalani ni milioni na kalokalo.
Era a tovolea na dauvakadidike ni lomalagi mera wilika rawa na levu ni kalokalo ena vuravura taucoko. E ratou nanuma e dua na ilawalawa dauvakadidike ni wiliwili ni kalokalo e laurai rawa ena vakadodorairai balavu ni vakatinitaki na levu ni matani nuku ni veibaravi kei na vanua liwa lala ni vuravura oqo.4
Na macala oqo e salavata sara ga kei na veika a kaya na parofita ni gauna makawa o Inoke: “Ia kevaka sa rawa vua na tamata me kila na veika sa buli kina na vuravura oqo, io, me vica vata na milioni na vuravura vakaoqo, e na sega ga ni kila rawa na levu ni veika ko ni sa bulia.”5
Me vaka na vakaitamera ni veika sa bulia na Kalou, e sega ni veivakurabuitaki na veika a vakasalataka o Tui Penijamini vei ira na nona tamata mera “daunanuma tiko ga na nona kaukauwa na Kalou kei na nomuni sa ka wale sara.”6
Eda sa Cecere Cake Mai na Ka Eda Nanuma
Ia e dina ga ni sa ka wale sara na tamata, au qoroqoro ka galu niu mai vakasamataka ni “sa ka talei e na mata ni Kalou na tamata kece ga.”7
Ia ni da sa mai raica na kena rabailevu na vuravura taucoko ka kaya, “Na cava na tamata me vakatautauvatataki rawa kei na lagilagi ni veika buli?” A kaya Vakataki Koya na Kalou ni sai keda na vuna a buli kina na vuravura taucoko! Na Nona cakacaka kei na lagilagi—na inaki ni vuravura taucoko lagilagi oqo—o ya me vakabulai ka bula vakalou na tamata.8 Sa kena ibalebale talega, ni ra sa buli taucoko na veigauna tawamudu, na lagilagi kei na tawa kilai ni maliwa lala kei na gauna tawayalani me yaga vei keda na tamata vakataki iko kei au. A bulia na vuravura taucoko na Tamada Vakalomalagi me da yacova rawa na keda ituvaki taucoko vaka-Luvena tagane kei na Luvena yalewa.
Oqo na veimayaki ni tamata: ni vakatauvatataki kei na Kalou, sa ka wale sara; ia eda sa nona na Kalou. Ia ni da vakatauvatataki kei na ituvaki ni veika buli tawayalani eda vaka meda sa ka wale sara, sa qai caudrevi na lomada ena dua na lidi bukawaqa tawamudu. Sa qai noda kina na yalayala ni bula vakalou sega ni vakamacalataki rawa—na veivuravura sa sega ni oti rawa—sa tu e matada. Ka sa gagadre cecere ni Kalou me vukei keda meda yacova rawa.
Na Lialia ni Dokadoka
E kila tu o daunilasu ni dua vei ira na nona iyaragi kaukauwa o ya mera muataki cala kina na luve ni Kalou o ya me vagasagasa ka vakacerecereya na veimayaki ni tamata. Vei ira eso, ena vagasagasa na veika era dokadoka kina, vakalevulevui ira ka vakayaloqaqataki ira mera vakabauta na tatadra ni nodra cecere vakai ira ka kaukauwa duadua. E tukuna vei ira ni ra sa uasivia na tamata ena vuku ga ni gugumatua, tutu vakaulumatua, se itutu vakavanua, era sa uasivi cake sara mai na ivakarau ni bula kecega e vakavoliti ira tu. E muataki ira mera vakadeitaka ni ra sa qai sega ni lewai mai na nona lawa e dua ka sega ni via kauwai ena nona leqa e dua tale.
E tukuni ni dau taleitaka o Abraham Lincoln na serekali oqo:
Era kila vakavinaka na tisaipeli i Jisu Karisito ni da vakatauvatataki kei na veika tawamudu, na noda bula tiko ena loma ni vuravura oqo “sa lekaleka walega” ena maliwa lala kei na gauna.10 Era sa kila tu ni takiveiyaga sara na taucoko ni yaga ni dua na tamata ena veika sa dau vakacerecerea na vuravura oqo. Era kila tu ni ko sa rawa ni vakasokomuna na ilavo taucoko ni vuravura oqo ka sega ni rawa mo laki volia kina e dua na ibuli madrai ena matanitu mai lomalagi.
O ira era na “rawata na matanitu ni Kalou”11 sai ira era sa yaco “me vaka na gone lalai, talairawarawa, yalomalua, yalomalumalumu, dauvosota, [ka] dauloloma.”12 “Ni na vakamalumalumutaki ko koya yadua sa vakalevulevui koya; ia ko koya sa vakamalumalumutaki koya ena vakalevulevui.”13 Era kila vakavinaka talega na tisaipeli vakaoqo ni “ko ni sa qaravi Koya tiko na nomuni Kalou, ena nomuni qaravi ira tiko na wekamuni.”14
Eda sa Sega ni Guilecavi
E dua tale na sala ka dauveilawakitaki kina o Setani o ya ena veivakayalolailaitaki. E dau saga me vagolea na noda rai ki na noda malumalumu me yacova ni da sa tekivu lomatarotarotaka na taucoko ni keda yaga. E dau tukuna vei keda ni da sa ka lailai ka sega ni dua me kauwai mai, ni da sa guilecavi—vakabibi mai vua na Kalou.
Meu wasea mada vei kemuni e dua na ka au sotava ka rawa me vukei kemuni ko ni nanuma ni ko ni sega ni dua na ka, guilecavi, se tu duadua.
Ena vuqa na yabaki sa oti au a vuli pailate tiko ena Mataivalu ni Vuka ni Amerika. Au sa yawa sara mai na noqu vanua, kau sotia cauravou ni Ra kei Jamani, ka sucu mai Czechoslovakia, ka tubu cake ga ena Tokalau kei Jamani ka sega sara ga ni vinaka tu na noqu vosa Vakavalagi. Au nanuma vinaka tiko na noqu sa gole yani ki na itikotiko ni vuli mai Texas. Au a vodo waqavuka, ka dabe tikiva e dua na pasidia ka cameme vinaka toka mai Vakasauca na nona ivosavosa. Au sega sara ga ni kila na ka e tukuna tiko mai. Sa tekivu meu nanuma niu a vakavulici beka ena vosa cala. Au sa rere niu sa vakasamataka niu sa na veiqatitaka na itutu e cake ni vuli pailate vata kei ira na gonevuli ka nodra vosa dina na vosa Vakavalagi.
Niu yaco yani ena rara ni waqavuka ni taoni lailai o Big Spring, mai Texas, au sa vakasaqara ka raica sara na tabana ni Yalododonu Edaidai, ka ra vica toka ga na kena lewenilotu vinaka ka ra lotu tiko ena vica na rumu redetaki ena rara ni waqavuka o ya. Era sa vakarau tara tiko na lewenilotu e kea e dua na valenilotu lailai me na itikotiko tudei ni Lotu. Ena gauna o ya era dau cau vakalevu ga na lewenilotu ena kena tara na valenilotu vou.
Ena veisiga e tarava au vuli pailate ka vuli lesoni sara vakaukauwa ni oti au dau laki vakayagataka na vo ni noqu gauna ena tara valenilotu vou. E kea au a vulica mai kina ni tu-bai-fo e sega ni vukivuki ni danisi ia e dua na kauvaro. Au a vulica talega kina na kila-ka ni taqomaki ni qaqalo levu niu tuki ivako.
Au a vakayagataka sara e levu na gauna ena valenilotu ka sa lomaleqa kina o peresitedi ni tabana—e qasenivuli talega ni vuli pailate—meu sa na vakayagataka vakalevu na noqu gauna ena vuli.
Era a maqusa vakakina na noqu itokani kei ira talega na vuli pailate ena gauna lasa eso, dina ga niu rawa ni kaya vakadodonu ni so na lasa o ya era na sega beka ni sala vata kei na ivolalailai nikua Me iSakisaki ni iTabagone. Ia vei au, au a taleitaka na noqu itavi gugumatua sara ena tabana lailai oqo ena ra kei Texas, vakatovotovotaka tiko na kila vovou vakamatai au sa rawata, ka vakatorocaketaka na noqu vosa Vakavalagi niu vakayacora tiko na noqu veikacivi meu vakavulici ira na kuoramu ni italatala qase vakakina ena Matawilivola ni Siga Tabu.
Ena gauna o ya, o Big Spring, e veicalati na yacana, e dua na vanua lailai ga, sega ni kauwaitaki, ka tawakilai. Kau dau nanumi au vakaoqo—sega ni kauwaitaki, tawakilai, ka tu taudua ga. Ia, au sega mada ni bau vakanananutaka ni sa guilecavi au na Turaga se sega ni rawa me laki kunei au rawa e kea. Au kila ni sega ni dua na ka vua na Tamada Vakalomalagi na vanua au tiko kina, na itutu cava au rawata ena noqu lewe ni kalasi ni vuli pailate, se cava na noqu veikacivi ena Lotu. Na ka ga e bibi Vua niu sa cakava tiko na noqu vinaka taucoko, ka sa golevi Koya tiko na yaloqu, ka sa lomaqu dina meu vukei ira era tiko volivoliti au. Au kila ni kevaka meu cakava na noqu vinaka taucoko au rawata ena vinaka na veika kecega.
Ka qai vinaka na veika kecega.15
Era na Liu ko Ira sa Muri
E sega vakadua ni kauwaitaka na Turaga kevaka eda laki cakacaka tiko ena siga taucoko ena loma ni vale mavolo se vale ni manumanu. E kila tu o Koya na vanua eda tiko kina, se cava sara na keda ituvaki vakaloloma. Ena vakayagataka o Koya—ena Nona sala ga kei na Nona inaki savasava—ira era sa vagolea na yalodra Vua.
E kila tiko na Kalou ni so vei ira na tamata cecere era a mai bula voli ena sega ni volai na yacadra ena itukutuku ni veigauna. Era tamata vakalougatataki, yalomalua ka vakamuria na ivakaraitaki ni iVakabula ka vakayacora na veika sa vinaka ena veisiga ni nodra bula.16
E a vakaraitaki vakavinaka sara vei au na ivakavuvuli oqo mai vei rau e dua na veiwatini, ka rau itubutubu ni noqu itokani. O tagane e cakacaka tiko ena dua na iqaqi ni kaukamea e Utah. Ena gauna ni vakasigalevu e dau tara mai ka wilika na nona ivolanikalou se dua na mekesini ni Lotu. Ni ra raica oqo na tamata cakacaka, era vakadredrevaka ka bolea na veika e vakabauta. Ni ra dau vakayacora oqo, a dau vosa vei ira o koya ena loma vinaka kei na yalonuidei. A sega ni vakatara na nodra veibeci me cudru se yalo ca kina.
Ena veiyabaki e tarava a tauvimate bibi kina e dua vei ira a dau vakalialiai koya. Ni bera ni mate a kerea vua na turaga yalomalua oqo me laki vosa ena nona soqo ni veibulu—a cakava sara o koya.
Na lewe ni Lotu yalodina oqo e sega ni turaga cecere ena vanua se vutuniyau, ia na nona veivakayarayarataki e curuma sara ga na nodra bula o ira era kilai koya. A mate o koya ena dua na vakacala-ka vakacakacaka ena nona laki vukea e dua tale na tamata cakacaka sa tao tu ena ucacevata.
Ena loma ni dua na yabaki a sele na mona i watina yada, ka sa sega kina ni lako rawa. Ia era taleitaka tikoga na tamata mera mai tiko vata kei koya baleta ni dau vakarorogo o koya. E kila vakavinaka tiko. E veikauwaitaki. E sega ni volavola rawa, ka daucavuqaqataka tiko na nodratou naba ni talevoni na luvena kei na makubuna. E nanuma tiko vakavinaka na veisiga ni sucu kei na siga ni ivakananumi.
O ira era dau mai sikovi koya era lesu ena vakacegu baleta na nodra bula kei na veika baleti ira. Era vakila na nona loloma. Era kila ni dau veikauwaitaki. E sega ni vosa kudrukudru ia e vakayagataka na nona siga ena vakalougatataki ira eso. E kaya e dua na nona itokani ni marama oqo e dua vei ira na lewe vica ga e bau kila me bulataka dina na loloma kei na bula i Jisu Karisito.
Ena rawa me isevu ni veiwatini me rau kaya ni rau sega sara ni dua na ka ena vuravura oqo. Ia na Turaga e vakayagataka e dua na ivakarau ni bibi e duatani mai na kena e vuravura me vakarautaka kina na yaga ni dua na tamata. E kilai rau na veiwatini yalodina oqo; e lomani rau o Koya. Na nodrau ivalavala sa ivakadinadina bula ni kaukauwa ni nodrau vakabauti Koya.
O Iko o Dua na Ka Vua
Kemuni na taciqu kei na ganequ, ena rairai dina beka ni sa sega ni dua na ka na tamata ni vakatauvatataki ki na lagilagi ni vuravura taucoko. Eso na gauna eda dau nanuma ni da sa sega ni kauwaitaki, sega ni laurai, galili, se guilecavi. Ia, mo daunanuma tiko—o iko o dua na ka Vua! Kevaka o na lomatarotarotaka o ya, vakasamataka mada na va na ivakavuvuli vakalou oqo:
Matai, na Kalou sa lomani ira sa yalomalua ka yalomalumalumu, ni ra “sa levu cake ena matanitu vakalomalagi.”17
Karua, sa solia mai na Turaga me ra “na vunautaka yani na uto ni [Nona] ivakavuvuli dina ko ira sa malumalumu kei ira na tamata wale.”18 Sa digitaka o Koya “na veika malumalumu e vuravura e na vakamalumalumutaki na veika sa kaukauwa ka qaqa”19 me vakamaduataka kina “na veika sa kaukauwa.”20
Katolu, se vanua cava o tiko kina, se vakacava sara na kemu ituvaki vakaloloma, sega ni o cakacaka vinaka, lailai na nomu rawa-ka, se o sega ni rairai vinaka, se ka lailai ga na nomu ilesilesi ena Lotu, ko sega ni tabogo ena mata ni Tamada Vakalomalagi. E lomani iko o Koya. E kila vinaka tu ni ko sa yalomalua kei na nomu cakacaka ni loloma kei na yalovinaka. Era sa semati vata, mera bulia kina e dua na nomu ivakadinadina tawamudu ni nomu yalodina kei na vakabauta.
Kava ka iotioti, yalovinaka kila vakavinaka ni veika o sa raica oqo ka sotava ena sega ni veika me tawamudu. Ko na sega ni vakila na galili, rarawa, mosi, se yalolailai me ka tawamudu. Sa noda na yalayala yalodina ni Kalou ni na sega ni guilecava se biuti ira era sa vagolea na yalodra Vua.21 Mo nuitaka ka vakabauta tiko na yalayala o ya. Vulica mo lomana na Tamamu Vakalomalagi ka yaco mo Nona tisaipeli ena vosa kei na cakacaka.
Mo vakadeitaka ni kevaka mo tautauri matua tiko, ka vakabauti Koya, ka yalodina tikoga ena maroroya na vunau, ko na sotava ena dua na siga na yalayala eso a vakatakilai vei Paula na Apositolo: “Sa sega na mata sa kunea, se na daliga sa rogoca, ka sa sega ni curu ki na loma ni tamata, na veika sa vakarautaka na Kalou me nodra era sa lomani Koya.”22
Kemuni na taciqu kei na ganequ, na Tamata kaukauwa duadua e vuravura taucoko sai koya na Tamani yalomu. E kilai kemuni o Koya. E lomani iko ena loloma sa uasivi sara.
Na Kalou e sega ni raici iko me vaka e dua walega na ibulibuli vakayago ena dua na vuravura lailai me bula tiko ena dua ga na gauna lekaleka—e raici iko me vaka ko sa Luvena. E raici iko me vaka ni ko sa tamata gugumatua ka buli mo yaco vakakina. E vinakata o Koya mo kila ni o dua na ka Vua.
Me da sa qai vakabauta tudei, vakararavi, ka tuvanaka donu na noda bula me rawa ni da kila vakavinaka kina na keda yaga tawamudu ka rawa-ka. Sa noqu masu meda sa qai kilikili kaya ki na veivakalougatataki talei sa vakarautaka tu vei keda na Tamada Vakalomalagi, ena yaca ni Luvena, o Jisu Karisito, emeni.
Show References
-
1. Raica na Mosese 1:2.
-
2. Mosese 1:10.
-
3. Mosese 1:33.
-
4. Raica na Andrew Craig, “Astronomers count the stars,” BBC News, July 22, 2003, http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3085885.stm.
-
5. Mosese 7:30.
-
6. Mosaia 4:11.
-
-
8. Raica na Mosese 1:38–39.
-
9. William Knox, “Mortality,” ena James Dalton Morrison, ed., Masterpieces of Religious Verse (1948), 397.
-
-
11. 3 Nifai 11:38.
-
12. Mosaia 3:19.
-
13. Luke 18:14.; raica talega na tikina e 9–13.
-
14. Mosaia 2:17.
-
15. E a imatai ena nona kalasi o Dieter F. Uchtdorf ena gauna ni qeretueti.
-
16. Raica na Cakacaka 10:38.
-
17. Maciu 18:4.; raica talega na tikina e 1–3.
-
-
-
20. 1 Korinica 1:27.
-
21. Raica na Iperiu 13:5.
-
22. 1 Korinica 2:9.


text:
Ena kune e veivanua kecega na cakamana ni kilai na matabete, ni rokovi ka vakayagataki vakavinaka na kena kaukauwa, ka vakacurumi kina na vakabauta.
Kemuni na taciqu lomani, sa dua na ka vinaka meu sota tale vata kei kemuni. Ena veigauna au dau tiko kina ena soqoni raraba ni matabete, au dau vakananuma na nodra ivakavuvuli eso na nona iliuliu vakaturaga na Kalou era sa vosa oti ena veisoqoni raraba ni matabete ena Lotu. E vuqa era sa gole yani ki na nodra icocovi tawamudu, ia mai na vakasakiti ni nodra vakanananu, mai na boto ni yalodra, kei na nodra yalololoma, me ra solia vei keda na veidusimaki vakauqeti. Au na wasea vei kemuni ena bogi nikua eso na nodra ivakavuvuli me baleta na matabete.
Mai vua na Parofita o Josefa Simici: “Na matabete sa dua na ivakavuvuli tawamudu, ka a bula kei koya na Kalou mai na tawamudu, ki na tawamudu, ka sega na kena itekitekivu se itinitini vakayabaki.”1
Mai na vosa nei Peresitedi Wilford Woodruff, eda vulica kina: “Na Matabete Tabu sai koya na salatu ena veitaratara kina na Kalou vei ira na tamata e vuravura; kei ira na italai vakalomalagi ka ra a sikova mai na vuravura ka veitaratara kei ira na tamata era lewena ka rokova na matabete ni ra se bula tiko; kei na veika kece sa vakatara na Kalou me yaco me ra vakabulai kina na tamata, mai na gauna era a tadu mai kina na tamata ki vuravura ki na gauna me vakabulai kina ko vuravura, e a vakayacori ka na vaka tu kina ena dodonu ni matabete tawamudu.”2
A vakuria o Peresitedi Josefa Simici: “Na matabete… sai koya na … kaukauwa ni Kalou e soli vua na tamata ka na rawa ni cakacaka kina na tamata e vuravura me baleta na nodra vakabulai na matavuvale vakatamata, ena yaca ni Tamana kei na Luvena kei na Yalo Tabu, ka cakacaka ena dodonu; sega ni vakasamataki wale tu ga na dodonu oqori, e sega ni kerei mai na veitabatamata era sa mate ka yali yani, ia na dodonu sa soli mai ena gauna eda bula tiko kina oqo ena nodra veiqaravi na agilosi kei na veiyalo mai cake vakadodonu sara ga mai na iserau ni Kalou Kaukauwa.”3
Kena iotioti mai vei Peresitedi John Taylor: “Na cava na matabete? … Sai koya na matanitu ni Kalou, na vanua cava ga e vuravura se mai lomalagi, mai na kaukauwa oqori, galala ni digidigi, se ivakavuvuli ni veika taucoko sara e lewai e vuravura kei lomalagi, mai na kaukauwa oqori ni veika taucoko sara era na tauri cake ka tokoni. E lewa na veika taucoko sara—e liutaka na veika taucoko sara—e tokona na veika taucoko sara—ka vakaitavi ena veika taucoko sara ni Kalou kei na dina era veitokani vata kaya.”4
Eda sa kalougata vakalevu me da tu eke ena iotioti ni gauna oqo, ni sa tu e vuravura na matabete ni Kalou. Sa ka dokai kina vei keda me da taura tu na matabete oqori. Na matabete e sega ni vaka me dua na isolisoli me vaka na kena dua na ilesilesi ni veiqaravi, e dua na galala me da laveta, ka dua na madigi me da vakalougatataka kina na nodra bula na tani.
Mai na veimadigi oqori e basika mai kina na itavi kei na ilesilesi. Au taleitaka ka dau vakamareqeta na vosa e vakaturaga, itavi kei na kena ibalebale kece sara.
Ena dua na kena ibalebale se dua tale, ena dua na gauna e vakayagataki kina se dua tale, au a sa dau lakova tiko na soqoni ni matabete ena 72 na yabaki sa oti oqo—me tekivu mai na gauna au tabaki kina me dua na dikoni niu yabaki 12. Sa totolo dina na toso ni gauna. E tosoi keda vata tiko kei na itavi na toso oqori. Na itavi e sega ni lailai sobu se veivakalailaitaki. Era yaco mai ka yali yani na veisaqasaqa vakarerevaki eso, ia na ivalu me baleta na yalo ni tamata ena ia tikoga ka sega ni malumu sobu. E vaka na domo ni ivakatagi na kaci ni Turaga vei iko, vei au, kei ira na matabete e veivanua kecega: “Raica sa kilikili ki na tamata yadua me vulica ka kila na nona itavi, ia me vakayacora ena yalodina na itavi ni ilesilesi sa digitaki kina.”5
A yaco mai na kaci ni itavi vei Atama, vei Noa, vei Eparama, vei Mosese, vei Samuela, vei Tevita. A yaco mai vua na Parofita o Josefa Simici kei ira yadua era veitaravi yani. A yaco na kaci ni itavi vua na gonetagane o Nifai ni dusimaki koya na Turaga, mai vua na tamana o Liai, me lesu tale ki Jerusalemi kei iratou na tuakana me kauta mai na peleti varasa mai vei Lepani. Eratou a vosakudrukudru na tuakai Nifai, ka kaya ni dua na ka dredre e kerei vei iratou. Na cava a tukuna o Nifai? E kaya o koya, “Au na lako ka kitaka na ka sa vakarota na Turaga, ka niu kila ni sa dau vakarautaka na Turaga na sala me ra rawata kina na luve ni tamata na ka kece sa vakarota vei ira ko Koya.”6
Ni yaco mai vei iko kei au na kaci vata oya, na cava e daru na sauma kina? Daru na vosa kudrukudru beka, me vakataki rau o Leimani kei Lemueli, ka kaya, “Ni sa rui dredre na ka au talai rau kina”?7 Se eda na, dui kaya yadua vata kei Nifa, “Au na lako ka kitaka”? Se eda na lomasoli me da veiqaravi ka talairawarawa?
Ena so na gauna e vaka me dau ka lialia na vuku ni Kalou se sa rui dredre, ia e dua na lesoni cecere duadua ka yaga e rawa ni da vulica ena bula oqo sai koya ni vosa na Kalou ka talairawarawa kina na tamata, na tamata oqori ena donu tikoga.
Niu vakasamataka na vosa itavi kei na ivakarau e rawa ni vakavutuniyautaki kina na noda kei na nodra bula na tani ena noda qarava na noda itavi, au nanuma lesu na vosa a vola e dua na dauniserekali kilai ka dauvolavola talega:
A biuta ena dua tale na kena ibiubiu o Robert Louis Stevenson. E kaya o koya, “Au kila na cava na marau, niu sa cakava oti na cakacaka vinaka.”9
Ni da qarava na noda itavi ka vakayagataka na matabete, eda na kunea na reki dina. Eda na vakila na vakacegu ni da sa vakacavara na noda itavi.
Eda sa vakavulici ena itavi bibi ni matabete ka tu vei keda, se i Eroni se Matabete i Melikiseteki. Au vakauqeti kemuni mo ni vakasamataka na itavi oqori ka cakava na veika kece e tu vei kemuni na kena kaukauwa mo ni qarava vakavinaka. Me da rawa ni kitaka vakakina, sa dodonu vei keda yadua me da kilikili. Me vakarau tu na ligada, liga savasava, kei na liga sa tu vakarau me da vakaitavi ena kena vakarautaki na veika ena vinakata na Tamada Vakalomalagi me ra rawata mai vua o ira na tani. Kevaka eda sega ni kilikili, e rawa ni yali vei keda na kaukauwa ni matabete; ia kevaka sa yali vei keda, sa yali kina vei keda na ka me rawa kina na bula vakacerecerei. Me da kilikili me da veiqaravi.
O Peresitedi Harold B. Lee, e dua na qasenivuli cecere ena Lotu, e kaya: “Ni sa taura e dua na matabete, sa yaco me mata ni Turaga. Sa dodonu me raica na nona ilesilesi me vaka ni talai koya tiko na Turaga.”10
Ena iKarua ni iValu Levu, ena iwase taumada ni 1944, a yaco e dua na ka ka vakaitavi kina na matabete ni ra taura tiko na Kwajalein Atoll na mataivalu digitaki ni Amerika, e dua na tiki ni Yatu Masela ka tu ena Wasa Pasivika rauta ni veimama kei Ositerelia kei Awai. Na veika a yaco ena gauna oya a tukuna e dua na daunitukutuku—sega ni lewe ni Lotu—ka a cakacaka tiko ena dua na niusipepa mai Awai. A vola na veika oqo ena itukutuku ni niusipepa ena 1944, e vakamacalataka kina ni a tiko o koya kei na so tale na daunitukutuku e dakudratou na mataivalu digitaki ena Kwajalein Atoll. Ni ratou toso tiko ki liu, eratou raica e dua na lewe ni mataivalu gone ni vude tu vakatoboicu e wai, ka rawa ni laurai ni sa mavoa koto vakaca. E damudamu na wai vodea wavokiti koya ena nona dra. Ka ratou qai raica e dua tale na sotia digitaki ni torova tiko yani na nona itokani sa mavoa tu. Sa mavoa tale toka ga na ikarua ni sotia digitaki, sa lili wale toka ga e yasana na ligana imawi. E laveta cake na ului koya sa vude tu me kakua ni luvu. Ena domobula a kaci veivuke. Eratou raica tale yani na daunitukutuku na gonetagane e taura tu ka kaya lesu yani, “Cauravou, sa sega tale ni dua na ka e rawa ni da cakava vua na gonetagane oqori.”
“Oti,” qai vola na daunitukutuku, “Au qai raica e dua na ka au se bera vakadua ni raica e liu.” Na gonetagane oqo, ni sa mavoa toka mada ga vakaca, a qalo yani ki baravi kei na yagona nona itokani sotia ka vaka ni sa mate koto. A biuta na ului nona itokani e duruna. … Sa dua dina na iyaloyalo—oi rau na gonetagane mavoa tu vakaca—erau … savasava, ka cauravou vakasakiti na kedrau irairai, ena itutu leqa sara mada ga erau tu kina. Qai cuva sobu na ului koya e dua vei rau vua na kena ikarua ka kaya, ‘Au sa vakaroti iko, ena yaca i Jisu Karisito ena kaukauwa ni matabete, mo bula tikoga me yacova na gauna au rawata mai kina na veivuke vakavuniwai.’” A tinia vakaoqo na daunitukutuku na italanoa oqo: “Keitou sa tu oqo e valenibula na lewe tolu, [oi rau na sotia digitaki kei au]. Era sega ni kila na vuniwai [se rau a bula rawa mai vakacava], ia au kila o au.”11
Ena kune e veivanua kecega na cakamana ni kilai na matabete, ni rokovi ka vakayagataki vakavinaka na kena kaukauwa, ka vakacurumi kina na vakabauta. Ni sa vakaisosomitaki na lomalomarua ena vakabauta, ni sa vakaotia yani na nanumi koya ga na veiqaravi sega ni nanumi koya, sa na vakayacora na kaukauwa ni Kalou na Nona inaki.
E rawa ni yaco malua mai na kaci ni itavi ni da qarava na itavi eda lesi kina o keda eda taura tu na matabete. A kaya o Peresitedi George Albert Smith, na iliuliu maqosa ka mana oya, “sa nomu itavi taumada mo vulica na veika e vinakata na Turaga, oti ena kaukauwa kei na igu ni Nona Matabete tabu vakalevulevuya na nomu veikacivi e matadra na kainomu … me ra marau kina na tamata ni ra muri iko.”12
Na kaci ni itavi vakaoqori—na kaci sega soti ni kilai levu ka sega ni cala ni na vukea na kena vakabulai na yalo—a yaco mai vei au ena 1950 niu se qai kacivi vou meu bisopi. E vuqa na noqu itavi vakabisopi ka ra duidui, kau tovolea ena kena vinaka duadua au rawata meu cakava na veika kece e gadrevi vei au. A vakaitavi tiko o Amerika ena gauna oya ena duatani na ivalu. Baleta ni ra a veiqaravi voli e vuqa na noda lewenilotu ena veiqaravi vakaiyaragi, a yaco mai e dua na ilesilesi mai na itikotiko liu ni Lotu me vakarautaki vei ira yadua na sotia me ra sauma na iTukutuku ni Lotu kei na Improvement Era, na mekasini ni Lotu ena gauna oya. Me kena ikuri, a kerei vei ira kece na bisopi me ra vola e veivula e dua na ivola vei ira yadua na sotia mai na nodra tabanalevu. Na neitou tabanalevu e 23 na kena tagane vakaunifomu. Ena nodra sasaga na veikuoramu ni matabete, era vakarautaka kina na ilavo ni saumi ivolatabaki. Au qarava na cakacaka, io na itavi, meu vola e 23 na ivola e veivula yadua. Ena veiyabaki sa oti yani oqo se tu ga vei au na ilavelave ni noqu ivola kei na kena isau e ciqomi. E dau turu rawarawa na wainimata ni ra wiliki tale na ivola oqo. E ka rekitaki me da kila na nona bole e dua na sotia me bulataka na kosipeli, nona lewa e dua na dausoko me maroroya tikoga na vakabauta kei na nona matavuvale.
Ena dua na yakavi au a solia vua e dua na marama ena tabanalevu na 23 na ivola ni vula oya. Na nona itavi me vakacuruma ka vakadodonutaka toka na itikotiko ni vakaumeli dau veisau e veigauna. A raica e dua na waqanivola ka taroga ena matadredredre, “Bisopi o sega beka ni dau yalolailai? Oqo tale e dua na ivola vei Baraca Bryson. Oqo na ika 17 ni ivola o sa vakauta vua ka sega ni saumi mai.”
Au sauma vaqo, “Io, de qai kena vula beka oqo.” Me vaka ni a qai yaco, ni oya na kena vula. Qai sauma mai ena imatai ni gauna na noqu ivola. Na kena isau mai vua e ka vakamareqeti, e dua na iyautalei. E veiqaravi tiko ena dua na baravi vakayawa sara, tu duadua, dau vakanananu i vale, galili. A vola vaqo, “Kivei Bisopi, Au sega soti ni dauvolaivola.” (Au a rawa beka ni tukuna vua oya ena tolu na vula yani ki liu.) E tomana na nona ivola, “Vinaka vakalevu na iTukutuku ni Lotu kei na mekasini, ia mai na veika kece vinaka vakalevu na ivola yadua. Au sa cega e dua na tabana vou. Au sa tabaki meu bete ena Matabete i Eroni. Sa sinai na yaloqu. Au sa tamata mamarau.”
E sega ni marau vakalevu cake o Baraca Bryson mai vei nona bisopi. Au sa vulica na ivakaraitaki ni kena dau cavuti na ivosavosa, “Cakava nomu itavi; ena kena vinaka duadua. Laiva na kena vo vua na Turaga.”13
Ena vica na yabaki i muri, niu tiko voli ena iTeki na Salt Lake Cottonwood ni kena peresitedi voli o James E. Faust, au qai talanoataka kina na itukutuku oya ena kena sagai me vakayaloqaqataki na nodra nanumi na neimami sotia. Ni oti na soqoni, a lako mai e dua na cauravou totoka, A taura na ligaqu e ligana ka taroga, “Bisopi Monson, ni se nanumi au tiko?”
Au qai kila vakasauri o cei o koya. “Baraca Bryson!” Au cavuta yani. “Sa vakaevei tiko? Na cava o sa cakava tiko ena Lotu?”
Ena yalomalua kei na yalodei, e kaya mai, “Au vinaka tiko. Au sa veiqaravi tiko ena mataveiliutaki ni noqu kuoramu ni italatala qase. Vinaka tale vakalevu na nomuni dau kauwaitaki au kei na ivola o dau vakauta yani kau dau vakamareqeta.”
Kemuni na taciqu e gadreva tu ko vuravura na noda veivuke. Eda sa cakava tiko beka na veika kece e dodonu me da cakava? Eda nanuma tiko beka na vosa nei Peresitedi John Taylor: “Kevaka o sega ni vakalevulevuya na nomu ilesilesi, ena tarogi iko na Kalou ena vukudra o ira a rawa ni o vakabula kevaka o qarava na nomu itavi”?14 E tu na yava me da vakadeitaka, na liga me da qumia, na vakasama me da vakayaloqaqataka, na yalo me da vakauqeta, kei na tamata me da vakabula. Sa waraki iko tu na veivakalougatataki ni tawamudu. E nomu na galala mo kakua ni sarasara ia mo vakaitavi ena buturara ni veiqaravi vakamatabete. Me da vakarorogo ki na ivakananumi veivakayavalati ena iVola i Jemesa: “Dou muria na vosa ka kakua ni rogoca walega, ka vakaisini kemudou kina vakai kemudou.”15
Me da vulica ka vakasamataka na noda itavi. Me da tu vakarau ka kilikili tu me da veiqaravi. Me da muria na we ni yavana na iVakavuvuli ena noda qarava na noda itavi. Ni daru lakova na sala a lakova ko Jisu, e daru na kila ni na levu cake sara o Koya mai vua na gonelailai mai Peceliema, e levu cake mai na luvena na matai, e levu cake mai na qasenivuli cecere duadua sa mai bula oti. Eda na yaco me da kilai Koya ni Luve ni Kalou, na noda iVakabula ka noda Dauveivueti. Ena gauna e yaco mai kina Vua na kaci ni itavi, a sauma o Koya ena, “I Tamaqu me yaco ga na lomamuni, ka me nomuni tikoga na vakarokoroko ka sega ni mudu.”16 Me da cakava vakakina o keda yadua, sa noqu masu ena Yacana savasava, na yaca i Jisu Karisito, na Turaga, emeni.
Show References
-
1. Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Josefa Simici (2007), 116.
-
2. Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Wilford Woodruff (2004), 42.
-
3. Joseph F. Smith, Gospel Doctrine,5th ed. (1939), 139–40; vakaikuritaki.
-
4. Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: John Taylor (2001), 119.
-
5. Vunau kei na Veiyalayalati 107:99; vakaikuritaki.
-
6. 1 Nifai 3:7; raica talega tikina 1–5.
-
7. Raica na 1 Nifai 3:5.
-
8. Rabindranath Tagore, ena William Jay Jacobs, Mother Teresa: Helping the Poor (1991), 42.
-
9. Robert Louis Stevenson, ena Elbert Hubbard II, comp., The Note Book of Elbert Hubbard: Mottoes, Epigrams, Short Essays, Passages, Orphic Sayings and Preachments (1927), 55.
-
10. Stand Ye in Holy Places: Selected Sermons and Writings of President Harold B. Lee (1976), 255.
-
11. Ena Ernest Eberhard Jr.,“Giving Our Young Men the Proper Priesthood Perspective,” typescript, Julai 19, 1971, 4–5, Valenivola ni iTukutuku ni Lotu.
-
12. George Albert Smith, ena Conference Report, Epe. 1942, 14.
-
13. Henry Wadsworth Longfellow, “The Legend Beautiful,” ena The Complete Poetical Works of Longfellow (1893), 258.
-
14. iVakavuvuli nei: John Taylor, 164.
-
15. Jemesa 1:22.
-
16. Mosese 4:2.


text: 1Sa sinai tu ko Jisu e na Yalo Tabu ni sa lesu tale mai na Joritani. A sa vakauti koya na Yalo Tabu ki na loma ni vanua lala. 2A sa veretaki koya na tevoro ka siga vasagavulu. A sega ni bau kania e dua na ka e na veisiga koya ko koya, ia ni sa oti sa qai viakana. 3Sa qai kaya vua na tevoro, “Kevaka ko sa Luve ni Kalou dina, mo kaya mada me vuki na vatu oqo me i buli madrai” 4Sa qai kaya vua ko Jisu, “Sa volai tu, ʻE na sega ni bula na tamata e na madrai duadua ga.ʼ” 5Sa qai kauti koya cake na tevoro ki na dua na vanua cecere ka vakaraitaka vua na veimatanitu kece ga e vuravura e na dua vata ga na tiki ni gauna. 6Sa qai kaya vua na tevoro, “Au na solia vei iko na lewa ni ka kece ga oqo kei na kedra lagilagi, ni ra sa soli oti tu vei au, ka'u sa dau volia vei ira yadua sa lomaqu me'u solia vei ira. 7O koya gona kevaka ko na cuva ka vakarokoroko vei au, sa na nomu kece ga oqo.” 8Sa qai sauma ko Jisu ka kaya vua, “Sa volai tu, ʻMo vakarokoroko vua na Turaga na nomu Kalou ka qaravi koya duadua ga.ʼ” 9Sa qai kauti koya ki Jerusalemi na tevoro ka vakaturi koya e na taba ni Valenisoro e cake sara, ka kaya vua, “Kevaka ko sa Luve ni Kalou dina, mo rika sobu mada e ke, 10ni sa volai tu, ʻE na vakaroti ira na nona agilosi ko koya e na vukumu me ra taqomaki iko.ʼ 11Sa volai tale ʻEra na tabei iko cake e na ligadra, de tavutu na yavamu e na dua na vatu.ʼ” 12Sa qai sauma ko Jisu ka kaya vua, “Sa kainaki oti, ʻMo kakua ni temaka na Turaga na nomu Kalou.ʼ” 13Ia ni sa vakaotia na nona veitemaki kece ga na tevoro sa qai biuti koya me yacova e dua tale na kena gauna vinaka. 14Sa mani lesu tale ko Jisu e na kaukauwa ni Yalo Tabu ki Kalili, ka sa rogovaki yani na kena i tukutuku ki na veivanua kece ka tu vakavolivolita. 15A sa veivakatavulici e na nodra veivalenilotu, ka ra sa vakalagilagi koya kece ga. 16Sa qai yaco ko Jisu ki Nasareci, e na koro ka a susugi kina, ka la'ki curu ki na valenilotu, me vaka sa dau nona i vakarau, e na vei Siga ni Vakacecegu. Sa mani tucake me wili vola, 17ka sa soli vua na i vola i Aisea na parofita. Sa qai tevuka na i vola vivigi ka kunea na tikina oqo: 18“Sa tu vei au na Yalo ni Turaga, ni sa lumuti au ko koya me'u vunautaka na i tukutuku vinaka vei ira na dravudravua. Sa talai au ko koya me'u vunautaka na veisereki vei ira na bobula kei na rai tale vei ira na mataboko, me'u vakalalagataki ira era sa buturaki tu, 19me'u vunautaka na gauna vinaka ni Turaga.” 20Sa qai viviga na i vola ka solia tale vua e dau maroroya, ka dabe sobu; ka sa coba vakadua vua na matadra kece era tiko e valenilotu. 21Sa qai kaya vei ira ko koya, “Edaidai, sa vakayacori kina na tiki ni Vola Tabu oqo e na daligamuni .” 22Era a vakacaucautaki koya kece, ka ra kurabuitaka na vosa loloma e basika mai gusuna, ka ra kaya, “E sega li ni ko koya oqo na luve i Josefa?” 23Sa qai kaya vei ira ko koya, “Io, ko ni na cavuta kina vei au na i vosavosa oqo, ʻVuniwai, mo vakabulai iko mada; na veika kece keimami sa rogoca ni ko dau cakava mai Kapenaumi, cakava tale ga e na nomu vanua oqo!ʼ” 24Sa kaya tale ko koya, “Au sa kaya kina sara vei kemuni, e sega ni dua na parofita me vinakati e na nona vanua. 25“Ia me'u tukuna vakadodonu sara vei kemuni, era a lewe vuqa tu na yada e Isireli e na gauna i Ilaija, ni a sogo tu na lomalagi me sega kina ni tau na uca e na tolu na yabaki ka ono na vula, ka a dausiga vakalevu na vanua taucoko; 26ia e a sega ni talai ko Ilaija vua e dua vei ira, ki vua ga e dua na yada mai Sarifaci e na yasayasa vaka-Saitoni. 27Era a lewe vuqa tale ga na vukavuka e Isireli e na gauna i Ilaisa na parofita, ia e sega ni dua vei ira e a bau vakasavasavataki, ko Neamani ga na kai Siria” 28Ia ni ra sa rogoca tiko na veika oqo ko ira kece e na valenilotu era sa cudru sara. 29Era sa qai tucake mai ka dretaki koya ki na i bili ni koro, ka kauti koya cake ki na bati ni delana e tara toka kina na nodra koro me ra la'ki biligi koya sobu e na bari ni vatu. 30Ia e a mani curu maliwai ira ga ko koya ka lako tani sara. 31Sa qai gole sobu ko Jisu ki Kapenaumi, e dua na koro mai Kalili, ka vakatavuvuli kina e na Siga ni Vakacecegu, 32ka ra sa kurabui sara e na nona i vakavuvuli, ni sa vosa me vaka sa nona ga na lewa. 33E a bau tiko tale ga e na valenilotu e dua na tamata e curumi koya tiko e dua na tevoro se yalo velavela. Sa qai kaila mai ko koya e na domo levu ka kaya, 34“Oilei! Jisu na kai Nasareci, na cava ko ni via cakava vei keimami? Ko ni sa mai vakawabokotaki keimami li? Au sa kilai kemuni, oi kemuni na nona Le Dua Yalosavasava na Kalou!” 35Ia sa qai karaci koya ko Jisu ka kaya, “Galu! Biuti koya!” Ia ni sa bitalaki koya oti na tevoro e na kedra maliwa, sa qai biuti koya, ia e a sega ga ni vakamavoataki koya. Era sa qoroqoro kece ga ka veivosakitaka vakai ira ka kaya. 36“A kaukauwa cava beka e tiko e na vosa ni tamata oqo? Ni a vakatalai ira ga na yalo velavela e na nona lewa kei na nona sau, ka ra a lako tani sara!” 37Sa qai kuruvaki na kena i rogorogo ki na veiyasana kece ga e vakavolivolita na vanua koya. 38Sa tucake ka biuta na valenilotu ko koya ka la'ki curu ki na vale i Saimoni. E a tauvi katakata sara tiko vakaukauwa na tina i wati Saimoni, ka ratou sa mani tukuna vua. 39Sa qai la'ki tu e fikina ko Jisu, ka vakatala laivi na katakata, ka sa mani takali sara vua. Sa tucake sara ko koya ka qaravi iratou. 40Ia ni sa la'ki dromu tiko na siga, era sa qai lako yani vua na tamata ka kauti ira yani na dui wekadra ka tauvi ira tu na veimataqali mate e vuqa; a sa tarai ira yadudua ko koya ka vakabulai ira. 41Era sa lako tani tale ga na tevoro mai vei ira e lewe vuqa, ka ra a qoqolou ka kaya, “Sa i kemuni ga na Luve ni Kalou!” Ia sa qai karaci ira ko koya, ka sega ni laivi ira me ra vosa, ni ra sa kila ni sa Karisito ko koya. 42Ia ni sa kida na mataka, sa lako ko koya ki na dua na vanua lala. Era sa qai vakasaqarai koya ko ira na tamata, ka ra mani yaco sara vua, ka via tarovi koya me kakua ni laivi ira. 43Ia sa mani kaya vei ira ko koya, “E dodonu me'u vunautaka tale ga na i tukutuku vinaka ni matanitu ni Kalou e na veikoro tale e so, ni sa i koya oqo na i naki ni noqu talai mai” 44A sa vunau voli ko koya e na veivalenilotu e Jutia.


text:
Ena Lotu nikua, me vaka ena veigauna makawa, na tauyavutaki ni vunau i Karisito se na vakadodonutaki ni duidui vakaivunau e ka ni ivakatakila vakalou.
Eda sa mai vakavinavinaka kina ka loloma vakalevu sara vei Sisita Beck, Sisita Allred, kei Sisita Thompson, kei na Matabose ni iSoqosoqo ni Veivukei.
Eda raica tiko ena dua na gauna lekaleka oqo na kena sa tubu tiko ga na nodra kauwaitaka na tamata na veika e vakabauta na Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai. Oqo e dua na ka eda taleitaka baleta, ni noda itavi bibi duadua me da vakavuvulitaka na kosipeli i Jisu Karisito, na Nona ivunau, e vuravura taucoko (raica na Maciu 28:19–20; V&V 112:28). Ia sa dodonu me da vakadinata ni ra a dau tu ka ra se tu ga ena gauna oqo na veilecayaki me baleta na noda ivunau kei na ivakarau e tauyavutaki kina. Oqori na ulutaga au vinakata meu vosa kina nikua.
A vakavulica na iVakabula na Nona vunau ena taucoko ni gauna, ka ra sasaga vakaukauwa na Nona iApositolo me ra taqomaka mai na veivakayavalati ni ivalavala kei na vakasama lasu. Na iVola eso ena Veiyalayalati Vou e tukuni kina e vica na ka a yaco ka vakaraitaka ni a sa yaco tiko na vukitani kaukauwa ka takalevu ena nodra gauna ni veiqaravi na iApositolo. 1
Na veisenijiuri ka tarava mai sa tekivu me vakararamataki mai na veirarama lalai dau basika vakavudua ni kosipeli me yacova, ena ika 19 ni senijiuri, qai basika kina e vuravura e dua na mataka vakasakiti ni Veivakalesuimai, ka sa mai tu tale kina e vuravura na kosipeli i Karisito, taucoko ka lagilagi. Na siga lagilagi oqori a tekivu ena dua na “duru ni rarama… sa sivia sara na ramase ni matanisiga” (Josefa Simici—Ai Tukutuku 1:16), Rau a rairai vei Josefa Simici lailai na Kalou na Tamada kei na Luvena Daulomani o Jisu Karisito, ka mai tekivuna e dua na ka ena qai yaco me ualuvu ni ivakatakila ka semati ki na kaukauwa vakalou kei na lewa.
Ena ivakatakila oqori eda raica kina na ka ena vakatokai beka me uto ni ivunau ni Lotu i Jisu Karisito sa mai tauyavutaki tale e vuravura. E vakamacalataka sara ga Vakataki Koya o Jisu na vunau oqori ena veimalanivosa oqo ena iVola i Momani: E Dua Tale na iVakadinadina kei Jisu Karisito:
“Raica na noqu ivakavuvuli, sa ivakavuvuli i Tamaqu; au sa tukuni Tamaqu ka sa tukuni au ko Tamaqu, ia na Yalo Tabu sa tukuni au kei Tamaqu; raica au sa tukuna vei kemudou, sa vakarota ko Tamaqu vei ira na tamata kecega me ra veivutuni ka vakabauti au.
“Ia ko ira yadua sa vakabauti au ka papitaiso, era na vakabulai ka rawata na matanitu ni Kalou.
“Ia ko ira sa sega ni vakabauti au ka sega ni papitaiso, era na cuduvi.
“… Ia ko ira yadua sa vakabauti au era sa vakabauti Tamaqu tale ga, ka sa tukuni au vei ira ko Tamaqu, ia ena talevi ira ena bukawaqa kei na Yalo Tabu. …
“E dina, e dina, au sa kaya vei kemudou oqo na noqu ivakavuvuli, ko koya yadua sa tara na nona vale ena yavu oqo sa tara cake ena dela ni vatu, ia ena sega ni rawata na matamata ni koro ko Etesi” (3 Nifai 11:32–35, 39).
Oqo na noda itukutuku, na vatu eda sa tara cake kina, na yavu ni veika kece tale ena Lotu. Me vaka na veika kecega sa lako mai vua na Kalou, e makare na ivunau oqo, e matata, e rawarawa ni da kila vakavinaka—vua sara mada ga na gonelailai. Ena yalo marau, eda sa sureti kece sara me da ciqoma.
Ena Lotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai, “eda vakabauta na veika sa vakatakila oti na Kalou, na veika sa vakatakilai mai oqo, keimami vakabauta ni na levu tale na ka ena qai vakatakilai mai me baleta tikoga na Matanitu ni Kalou” (Yavu ni Vakabauta 1:9). E tukuna tiko oqo ni se levu tu na ka eda se bera ni kila, na dina kei na ivunau eda sa ciqoma era sa yaco mai ka ra na yaco tikoga mai ena ivakatakila vakalou. Ena so na matavakabauta era kaya, o ira na vuli vakalotu ni tu vei ira na dodonu vata ga e tu vei ira na iliuliu vakayalo me baleta na veivakavulici, ka na rawa ni yaco me ra veibataki ena veika vakaivunau. Eso era vakararavi ki na veimatabose ka ra segata tu na vakaduavatataki ni vakabauta vakarisito ni Veigauna e Liu kei na nodra ivakavuvuli. Eso tale era vakabibitaka sara vakalevu na nodra ile na dau ni vakasama vakaivolatabu ni oti na nodra gauna na iapositolo se ena vakadewataki ni iVolatabu se na ivakamacala ni kena vakadewataki. Eda vakabibitaka na vuli e vakavinakataka cake na kila-ka, ia ena Lotu nikua, me vaka ena veigauna makawa, na tauyavutaki ni vunau i Karisito se na vakadodonutaki ni duidui vakaivunau e ka ni ivakatakila vakalou vei ira sa vakalougatataki ira na Turaga ena dodonu vakaiapositolo.2
Ena 1954, a vakamacalataka kina o Peresitedi J. Reuben Clark Jr., ka ikarua voli ni daunivakasala ena Mataveiliutaki Taumada ena gauna oya, na ivakarau e vakatakilaitaki kina na ivunau ena Lotu kei na nona itavi bibi sara na Peresitedi ni Lotu. Ni tukuna tiko na veika e baleti ira na Mataveiliutaki Taumada kei na Kuoramu ni iApositolo Le Tinikarua, e kaya kina: “E dodonu [me da] [nanuma] tiko ni so vei ira na Vakaitutu Raraba sa lesi vei ira eso na ilesilesi digitaki; e tu vei ira eso na isolisoli digitaki; era tokoni me ra parofita, daurairai, ka dauvakatakila, ka soli kina vei ira e dua na edaumeni vakayalo me baleta na nodra veivakavulici vei ira na tamata. Sa tu vei ira na dodonu, na kaukauwa, kei na veivakadonui me ra vunautaka na nona nanuma kei na lomana na Kalou vei ira na tamata, ia ena vakarorogo ki na kaukauwa kei na veivakadonui taucoko mai vua na Peresitedi ni Lotu. O ira na vo ni Vakaitutu Raraba e sega ni soli vei ira na edaumeni digitaki vakayalo oqo kei na veivakadonui ena nodra veivakavulici; sa tu kina me baleti ira e dua na iyalayala, ka yalani kina na nodra kaukauwa kei na dodonu ena veivakavulici ka sa baleti ira talega na vakaitutu kece tale kei ira na lewe ni Lotu, ni sega ni dua vei ira sa vakaedaumeni vakayalo vaka na parofita, daurairai, ka dauvakatakila. Me kena ikuri, me vaka se qai tukuni oti, na Peresitedi ni Lotu e tiko vua e dua tale na vakaedaumeni vakayalo ena vuku ni ka oqo, ni sai koya na Parofita, Daurairai, ka Dauvakatakila ena Lotu raraba.”3
Na sala cava e vakatakila kina na iVakabula na Lomana kei na nona ivunau vei ira na parofita, daurairai, ka dauvakatakila? Ena vakayacora beka mai vei ira na Nona italai se o Koya sara ga. Ena vosa beka mai na Domona sara ga se ena domo ni Yalo Tabu—na veitaratara ni Yalo ki na yalo ka na vakavotui beka ena vosa se ena veika e vakilai ka soli kina na kila-ka e sega ni rawa ni vakavosataki (raica na 1 Nifai 17:45; V&V 9:8). Ena rawa ni vakatakilai Koya vei ira na Nona italai yadua se ni ra tiko ena dua na bose (raica na 3 Nifai 27:1–8).
Au na cavuta e rua na kena ivakaraitaki mai na Veiyalayalati Vou. Na imatai e dua na ivakatakila ka a vagolei vua na iliuliu ni Lotu. Ena itekivu ni ivola ni Cakacaka, eda raica ni ra vunautaka tiko na kosipeli o ira na iApositolo i Karisito vei ira walega na Jiu era vakamuria tiko na ivakarau ni veiqaravi nei Jisu (raica na Maciu 15:24), ia oqo, ena nona gauna na Turaga, sa yaco mai na gauna me ia na veisau. Mai Jopa a tadra o Pita ka raica kina e vuqa na veimataqali manumanu yavaiva ka tukuci sobu ki vuravura mai lomalagi ena dua “na itutuvi levu sa buki na tutuna vava” (Cakacaka 10:11) ka vakaroti vua me “vakamatea, ka kania” (Cakacaka 10:13). A lomalomarua o Pita baleta ni so na manumanu era sa “sega ni savasava” ena lawa i Mosese, ka ni se sega vakadua ni voroka o Pita na ivakaro e vakatabui kina na kedra laukana. Ia, sa vosa vei Pita na domo ena nona tadra, “A ka sa vakasavasavataka na Kalou, mo kakua ni vaka e tabu” (Cakacaka 10:15).
Sega ni dede sa qai matata na ibalebale ni tadra oqo, eratou basika mai ki na icili nei Pita e vica na tamata era talai mai vua na turaganivalu ni Roma o Konilio ka kerei mai kina me lako yani ka laki vakavulica na nodra turaga. Sa vakasoqoni ira vata e dua na iwiliwili levu ni wekana kei ira na nona itokani o Konilio, ka raica ni ra sa wawa tiko ena yalo nanamaki me ra rogoca na nona itukutuku, a kaya kina o Pita:
“Sa vakatakila vei au na Kalou meu kakua ni vakatoka e dua na tamata me tabu se tawasavasava. …
“… E dina kau sa qai kila ni sa sega ni digitaki ira vakailoa na tamata na Kalou:
“Ia ena veivanua kecega sa vinaka vua ko koya sa rerevaki koya, ka caka dodonu” (Cakacaka 10:28, 34–35; raica talega na na tikina 17–24).
“Ni sa tukuna tiko na vosa oqo ko Pita, sa lutu na Yalo Tabu vei ira kece era sa rogoca na vosa.
“Ia ko iratou sa [lako vata mai kei Pita] eratou sa kurabui… ni sa sovaraki na Yalo Tabu vei ira talega era sa matanitu tani.
“… Sa qai kaya ko Pita,
“Sa dua beka na tamata me bureitaka na wai, me kakua ni papitaisotaki ko ira na tamata oqo, era sa rawata na Yalo Tabu me vakataki keda?” (Cakacaka 10:44–47).
Mai na veika e sotavi kei na ivakatakila oqo vei Pita, a vakavouya na Turaga na ivalavala ni Lotu ka vakatakila e dua na kila-ka e taucoko vakaivunau vei ira Nona tisaipeli. Sa mani vakarabailevutaki kina na vunautaki ni kosipeli me kovuta kece na kawatamata.
E muri ena ivola ni Cakacaka, eda raica kina e dua tale na ivakaraitaki tautauvata, ena gauna oqo e vakaraitaka na ivakarau e vakavotui mai kina ena dua na matabose na ivakatakila me baleta na veika eso. A basika e dua na duidui ni vakasama me baleta na kena okati me ivakaro ni kosipeli ena Lotu i Karisito na cilivi ka a gadrevi ena lawa i Mosese (raica na Cakacaka 15:1, 5). “A ra sa soqoni vata mai ko ira na iApositolo kei ira na qase me ra bosea … na ka oqo” (Cakacaka 15:6). Na noda itukutuku me baleta na matabose oqo e sega dina ni taucoko tu, ia e tukuni ga vei keda ni oti e “levu na veileti” (Cakacaka 15:7), a tucake ko Pita, na iApositolo liu ka tukuna na veika sa vakadeitaka vua na Yalo Tabu. A vakananuma vei ira na lewe ni matabose ena gauna sa tekivu me vunautaki kina na kosipeli vei ira na Matanitu tani tawacili ena vale nei Konilio, era a ciqoma na Yalo Tabu me vakataki ira na Jiu cilivi era sa saumaki mai. Na Kalou, e kaya o koya, “sa sega ni vinakati keda cake vei ira, ia sa vakasavasavataka na yalodra ena vakabauta.
“Ia ka cava kemuni sa qai vakatovolea vakaca kina na Kalou mo ni vakataqara na ivua ki na domodra era sa lotu, eda sa sega ni colata rawa koi keda se ko ira na noda qase?
“Ia eda sa vakadinata ni da na bula ena loma ni noda Turaga ko Jisu Karisito, me vaka talega kina ko ira oqori” (Cakacaka 15:9–11: raica talega na tikina e 8).
Ni oti oya era a vosa tokona o Paula, Panapasa, kei na so tale beka na ivakaro nei Pita, a vakatura o Jemesa me vakau ena ivola na lewa ki na Lotu, ka ra duavata kina na matabose “ka lomavata” (Cakacaka 15:25raica talega na tikina e 12–23). Ena ivola ka tukuni kina na nodra lewa, era kaya kina na iApositolo, “Ni sa vinaka vua na Yalo Tabu, vei keimami talega” (Cakacaka 15:28), se ena so tale na kena vosa, a yaco mai na lewa oqo ena ivakatakila vakalou mai vua na Yalo Tabu.
Na ivakarau vata oqo sa vakamuri tiko nikua ena Lotu vakalesui mai i Jisu Karisito. Ena kacivaka beka na Peresitedi ni Lotu se vakadewataka na ivunau e yavutaki ena ivakatakila ka yaco mai vua (raica, me kena ivakaraitaki, V&V 138). E rawa ni vakatakilai talega mai na ivunau ki na matabose cokovata ni Mataveiliutaki Taumada kei na Kuoramu ni iApositolo Le Tinikarua (raica, me kena ivakaraitaki, iVakaro Raraba 2). Na veivosaki ni matabose ena dau oka kina na kena vakarautaki na ivolanikalou, na nodra ivakavuvuli na iliuliu ni Lotu, kei na ivalavala ni veigauna e liu. Ia ena kena itinitini, me vaka ga ena Lotu ni Veiyalayalati Vou, na takete e sega ni nodra duavata ga na lewe ni matabose ia na ivakatakila mai vua na Kalou. E dua na iwalewale e oka ruarua kina na ivakamacala kei na vakabauta ni kena rawati na nanuma kei na lomana na Turaga.4
Ena gauna vata oqori e dodonu me nanumi tiko ni sega ni nodra itukutuku kece na iliuliu ni Lotu, e liu se ena gauna oqo, me basika kina e veigauna kece na ivunau. Sa dau kilai tu ena Lotu ni nona itukutuku e dua na iliuliu ena dua na soqoni e vakavuqa ni tukuna kina e dua na nona vakasama, sa vakasamataki vakavinaka, ka sega ni nakiti me sa vakadeitaki se veivauci ki na Lotu raraba. E vakavuvulitaka na Parofita o Josefa Simici ni “dua na parofita ena parofita ga ena gauna e ivalavala tiko vakakina.”5 A cavuta taumada o Peresitedi Clark:
“Ena vuku ni tikina oqo e koto kina e dua na italanoa rawarawa a talanoataka vei au o tamaqu niu se gonetagane lailai voli, au sega ni kila se ena dodonu cava, ia e vakamacalataka na vakasama oqo. Na nona italanoa e baleta na kena namaki tiko na yaco mai ni Mataivalu [nei Johnston], a vunautaka o Baraca Brigham vei ira na tamata ena dua na soqoni vakamataka e dua na ivunau warumisa me baleta na mataivalu sa voleka tiko mai, ka tukuna tiko na inaki me ra vorati ka vakasavi lesu. Ena soqoni ena yakavi a tucake o koya ka kaya ni a vosa tiko ena mataka o Brigham Young, ia sa vakarau vosa oqo na Turaga. Oti qai vosa, na kena itautau e veibasai sara ga mai na kena ena mataka. …
“… Ena kila na Lotu ena ivakadinadina ni Yalo Tabu ena kedra maliwa na lewenilotu se ra vakauqeti tiko na veitacini iliuliu ‘mai na Yalo Tabu;’ ena nodra vakavoqataka na nodra nanuma, ia ena yaco na gauna me na vakavotui kina na nanuma oqori.” 6
E vakadeitaka na Parofita o Josefa Simici ena dua na iyatuvosa momona na nona itavi bibi na iVakabula ena noda ivunau: “Na yavu ni ivakavuvuli ni noda Lotu o ya na nodra ivakadinadina na iApositolo kei na Parofita, me baleti Jisu Karisito, ni a mate, bulu, ka tucake tale ena ikatolu ni siga, ka lako cake ki lomalagi; kei na veika kece tale eso e salavata kei na noda Lotu era sa tokona talega.”7 Na ivakadinadina nei Josefa Simici me baleti Jisu o ya ni bula tiko o Koya, “ni a raici koya, ena liga imatau ni Kalou; ka sa rogoca talega [ko koya] na domo sa tukuna ni sai Koya na Le Duabau ga nei Tamana” (V&V 76:23; raica talega na tikina e 22). Au sa kerekere vei ira kece era rogoca se wilika na itukutuku oqo me ra vakasaqara na ivakadinadina vata oqori ni ivakarau ni bula vakalou ena masumasu kei na vulici ni ivolanikalou, na Veisorovaki, kei na Tucake Tale nei Jisu Karisito. Ciqoma na Nona ivunau ena veivutuni, papitaiso, ciqoma na isolisoli ni Yalo Tabu, ka qai muria tiko ena nomu bula taucoko na lawa kei na veiyalayalati ni kosipeli i Jisu Karisito.
Ni sa roro mai na gauna me marautaki kina na Siganimate, au vakaraitaka na noqu ivakadinadina ni o Jisu mai Nasareci a luve ni Kalou, ka se luve ni Kalou tikoga, na Mesaia ni parofisai taumada. Sai koya na Karisito, ka a vakararawataki mai Kecisemani, mate ena kauveilatai, bulu, ka tucake dina tale ena ikatolu ni siga. Sai Koya na Turaga sa tucake tale ka sa vakaturi cake tale mai na mate, ena vukuna eda na vakaturi cake kece kina mai na mate, ia, mai vua o ira kece era vinakata era na vueti ka vakacerecerei ena Nona matanitu vakalomalagi. Oqo na noda ivunau, sa vakadeitaka na ivakadinadina kece e liu kei Jisu Karisito kei na kena e qai tukuni wale oqo me baleta na noda gauna. Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.
Show References
-
1. Raica na Neal A Maxwell, “From the Beginning,” Ensign, Nove. 1993, 18–19: “A kacivaka o Jemesa ‘na veiba kei na veivala vei kemudou’ na Lotu (Jemesa 4:1). E osivaka o Paula na ‘dauveisei’ ena Lotu kei na ivakarau era na sega ni lomani ira na qele ni sipi na ‘wolifa ca’ (1 Kori. 11:18; Cakacaka 20:29–31). E kila ni sa voleka mai e dua na vukitani ka volavola kina vei ira mai Cesalonaika ni na sega ni yaco na ikarua ni nona lako mai o Jisu ‘ni na yaco mada e liu na vuki tani’; ka vakuria ena nona ivakasala ni na ‘cakacaka vakavuni edaidai na ca’ (2 Cesa. 2:3, 7). “Ni sa voleka ni oti, qai tukuna o Paula na levu ni lutu tani: ‘Ni sa biuti au ko ira kecega na kai Esia’ (2 Timo. 1:15). . . . “Sa kauta mai na rere vei ira na iapositolo na veidauci kei na qaravi kalou matakau (raica na 1 Kori 5:9; ; Efe. 5:3; Juta 1:7). Erau a lelevaka o Joni kei Paula na nodra duri cake na iApositolo vakailasu (raica na 2 Kori. 11:13; iVakata. 2:2). Sa toka ena dua na vanua ca na Lotu. Eso era sega walega ni lutu tani ia era vorata sara ga e matanalevu. Ena dua na gauna a tu duadua o Paula ka osivaka ni ra sa ‘biuti koya ko ira kecega’ (2 Timo. 4:16). E tukuni ira talega era ‘vakacalai ira kece na lewe ni vale’ (Taito 1:11). “Era sa vakaduiduile eso na iliuliu e veivanua, me vaka e dua sa lomana na ka e bibi cake vua, sa sega kina ni via ciqomi ira na veiliutaki (raica na 3 Joni 1:9–10). “Sa rauta me raica o Peresitedi Brigham Young: ‘E tukuni ni a kau tani mai na Lotu na Matabete, ia e sega ni vakakina, na Lotu ga e lako tani mai na Matabete’ (ena Journal of Discourses, 12:69).” Ni toso na gauna, me vaka e vakaraitaka o Elder Maxwell, e tukuna na ivalavala vakavuli mai Kirisi, a lewa qai teivaka tale, na vakararavi ena ivakatakila, e dua na ka a vakatotolotaki mai vei ira na vakabauta Vakarisito vinaka e nodra inaki me ra kauta mai na nodra vakabauta ki na itovo sa matau. . . . “…Me da dau qarauna talega na noda vakalasa na kila vakatakilai mai ki na yalomatua” (Ensign, Nove. 1993, 19–20).
-
2. Era vunautaka na vosa ni Kalou na iApositolo kei na Parofita me vakataki Josefa Simici, ia me kena ikuri, ni da vakabauta ni o ira na tagane kei na yalewa vakararaba e rawa ni ra vuli ka dusimaki ena veivakauqeti vakalou me isau ni nodra masu kei na vulici ni ivolanikalou. Me vaka ga ena nodra gauna na iApositolo makawa, sa dau soli vei ira na lewe ni Lotu i Jisu Karisito na isolisoli ni Yalo Tabu, ka dau vakarautaka na veitaratara e sega ni cavuka kei na Tamada Vakalomalagi, se, ena dua tale na vosa, na ivakatakila yadua (raica na Cakacaka 2:37–38). Ena sala oqo, sa yaco kina na Lotu me dua na isoqosoqo ni tamata yalodina ka matua vakayalo ka sega ni mataboko na nodra vakabauta ia ena raica na ka—vakavulici ka vakadeitaki mai na Yalo Tabu. E sega ni tukuni eke ni sega ni tamata kece era dau vosa ena vuku ni Lotu se rawa ni vakamacalataka na kena ivunau ia e rawa vei ira yadua me ra ciqoma na veituberi vakalou ena kena sotavi na bolebole kei na madigi ni nona bula.
-
3. J. Reuben Clark Jr., “When Are Church Leaders’ Words Entitled to Claim of Scripture?” Church News, Julai 31, 1954, 9–10; raica talega na Vunau kei na Veiyalayalati 28:1–2, 6–7, 11–13..
-
4. Na vakavakarau kei na veika e gadrevi vei ira na vakaitavi sai koya na yalododonu, . . . yalosavasava, kei na yalomalumalumu, yalomalua kei na vosota vakadede, . . . vakabauta, kei na ivalavala vinaka, kei na vuku, ivalavala malua, vosota, ivalavala vakalotu, veilomani vakaveitacini kei na yalololoma; “Ia sa yalataki tu kevaka era sa muria tiko na veika kece oqo ena tubu cake tikoga na nodra kila na Turaga” (Vunau kei na Veiyalayalati 107:30–31).
-
5. Joseph Smith, ena History of the Church, 5:265.
-
6. J. Reuben Clark Jr., “Church Leaders’ Words,”10. Me baleta na italanoa a tukuna vua o tamana me baleti Brigham Young, e tomana tale kina o Peresitedi Clark: “Au sega mada ni kila kevaka a yaco dina na ka oqo, ia au kaya ni vakaraitaka e dua na ivakavuvuli—ni o koya sara mada ga na Peresitedi ni Lotu, e rawa ni sega ni dau ‘yavalati mai na Yalo Tabu,’ni vosa vei ira na tamata. Sa yaco oqo ena vuku ni veika vakaivunau (vakauasivi ena veika e dau veivosakitaki vakalevu) ni ra a vakila eso na Peresitedi ni Lotu kei ira na tamata ni ena nona kacivaka na ivunau, a sega ni vakauqeti mai na Yalo Tabu o koya na daukacikacivaki.’ “Ena kila vakacava na Lotu ni nodra vakasaqaqara vagumatua na veitacini ki na ivakavuvuli kei na ivunau vakacerecerei oqo sa ganita na ilalavaki ni ivakaro ni ra sa yavalati mai na Yalo Tabu o ira era kacikacivaki tiko’? Ena kila na Lotu ena ivakadinadina ni Yalo Tabu vei ira na ivavakoso ni lewenilotu, se ra sa yavalati na iliuliu mai na Yalo Tabu ni ra tukuna tiko na nodra nanuma’; ia ena kena gauna ena qai vakatakilai mai na kila oqori” (J. Reuben Clark Jr., “Church Leaders’Words,”10).
-
7. Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Josefa Simici (2007), 54.


text:
Ena veivanua cava ga era gole kina o ira na noda lewenilotu kei ira na daukaulotu, sa dua ga na itukutuku o ya na vakabauta kei na vakanuinui vua na iVakabula o Jisu Karisito.
E dusimaki na noqu itukutuku vei ira era vakaleqai tu ena keda maliwa, vakacolati tu ena yalo luvuci kei na malumalumu kei na sega ni taucoko, rarawa, kei na yalolailai.
Ena 1971, au a lesi meu gole ki na veikoniferedi ni iteki mai na Ra kei Samoa, oka kina na kena tauyavutaki e dua na iteki vou ena yanuyanu o Upolu. Ni oti na veivakatarogi eso keitou a sauma e dua na waqavuka lailai ki na yanuyanu o Savai’i me laki vakayacori na koniferedi ni iteki e kea. A ro yani na waqavuka ena kena rara veico e Faala ka dodonu me ia na ilakolako lesu mai ena yakavi e tarava me keitou lesu tale mai ki na yanuyanu o Upolu.
Na siga me sa ia na seredali mai Savai’i, a tau toka na uca. Ena kena kilai ni sega ni ro rawa na waqavuka ena vanua suasua, keitou a draiva sara yani ki na ucuna e ra ni yanuyanu oqo, ki na dua na rara ni waqavuka tuvaki ca e dela ni dua na baniua lase. Keitou wawa ka sa bogi, ia a sega ni yaco mai e dua na waqavuka. Oti, keitou rogoca sara ena retio ni sa liwa tiko e dua na cava, ka sega ni vuka rawa na waqavuka. Keitou a walesi lesu ni keitou sa na lesu yani ena waqa. E dua e dodonu me na sotavi keitou mai Mulifanua.
Ni keitou sa seredali mai na toba e Savai’i, a taro sara o kavetani ni waqa 40 na fute (12- na mita) vei peresitedi ni kaulotu ke tiko vua e dua na cina livaliva. E kalougata, ni tiko vua ka solia sara yani vei kavetani. Keitou takosova yani na 13 na maile (21 na kilomita) ki na yanuyanu o Upolu ena wasawasa voravora sara. E sega ni dua vei keitou e kila ni sa ravuta sara tikoga na yanuyanu e dua na cava rerevaki, ka keitou sa na saba donu.
Keitou yaco yani ki na toba e Mulifanua. E tiko kina e dua na icurucuru qiqo me keitou na curuma yani ena bati ni cakau. E tiko e dua na cina e delana ena baravi e cake kei na ikarua ni cina e ra e vakatakilakilataka na icurucuru qiqo. Ni vagolei yani e dua na waqa ena gadrevi me rau veidonui cake na cina, sa qai muataki yani kina vakadodonu na waqa me curu yani ena batini veivatu rerevaki ni icurucuru.
Ia ena bogi o ya sa dua tu ga na cina. Rau sa wawa tu mai matasawa na elda me sotavi keitou, ia na takoso a taura e dua na gauna balavu cake. Ni oti e vica na auwa nodrau vakaraica tiko mai me laurai na neitou waqa, rau sa wale na elda ka moce, ka guilecava me rau waqara na ikarua ni cina, na cina e ra. Sa yaco kina, me seva na icurucuru ena cakau.
A vagolea toka na waqa o kavetani ena kena a rawata rawa me veidonui ki na cina e cake e baravi ka dua na kaimua a taura toka na cina livaliva kerei mai me cinava na mua e liu, me laurai na veivatu e liu. Keitou rogoca na kena caroba na ua lelevu e cakau. Ni keitou sa raica rawa ena cina livaliva ni ra sa voleka, a kaila ena domobula o kavetani me vakasukasuka ka gole tani ka tovolei tale me kunei na icurucuru.
Ni oti e vuqa na sasaga, sa kila o koya ni sa sega ni kunei rawa na icurucuru. Keitou sa na tovolea ga me keitou yacova yani na toba e Apia ka 40 na maile (64 na kilomita) na kena yawa. Keitou sa sega ni vorata rawa na kaukauwa rerevaki ni draki. Au sega mada ni bau sotava e dua na butobuto me vaka o ya.
Keitou a sega ni toso ena imatai ni auwa, e dina ga ni sa taucoko na igu ni idini. E cola ua lelevu vakaitamera na waqa ka cegu dula e dela ni ua ka lasika mai na ivocevoce e dela ni wai. Na sautaninini ni ivocevoce e kurea vakalevu sara na waqa ni bera ni sisi yani ki yasana kadua.
Keitou a davo vakatetaba ena iubi ni kako, ka qumia toka e dua na yasana ka qamuta toka na yasana ka dua me kakua ni kuitaki laivi. A cawadru na ligai Brother Mark Littleford ka botolaki ena ba ni waqa kaukamea e ra. A mavoa kina na yadrena, ia a tarova na ba na nona rawa ni dokaulu i wai.
Sa yaco, me keitou toso yani ka sa voleka ni kida na mataka ena neitou sa yaco rawa ki na toba e Apia. Era sa vesuvesu vata tu na waqa mera taqomaki. A vica toka na ivakatao ena ikelekele ni waqa. Keitou a qasi takosovi iratou, ka saga me keitou kakua ni vakayadrati ira era moce toka ena dela ni waqa. Keitou a gole sara yani ki Pesega, vakamamacataka na neitou isulu ka mua yani ki Vailuutai me laki tauyavutaki e dua na iteki vou.
Au sega ni kila o cei so era sa waraki keitou tiko mai na baravi e Mulifanua. Au sega ni via rogoca me ratou tukuna mai. Ia e ka dina ni sega na cina e ra, a rawa sara ga me keitou yali yani.
E tiko ena noda ivola ni sere e dua na serenilotu makawa dau lagati vagauna ka dau vakaibalebale vakalevu vei au.
Au vosa kina nikua vei ira era sa rairai yali ka ra sa vakasaqara tiko na cina e ra me vukea na nodra dusimaki lesu mai.
Sa kilai taumada mai na ivakatekivu ni bula oqo eda na sega ni yaco meda uasivi sara. A sega ni namaki ni da na bula voli ka sega ni voroka e dua se rua na lawa.
“A sa veimecaki na itovo vakayago kei na Kalou me tekivu sara mai na lutu i Atama, ka na vaka tu kina me tawamudu kevaka eda sa sega ni vakarorogo ki na domo ni Yalo Tabu, meda biuta tani na itovo vakayago ka yaco me tamata yalo savasava ena vuku ni soro i Karisito na Turaga.”2
Mai na Mataniciva Talei, eda kila vakavinaka ni “sa sega na ka tawa savasava sa curu rawa ki na [matanitu ni Kalou],”3 ka sa vakarautaki kina e dua na sala kivei ira taucoko era ivalavala ca mera veivutuni ka yaco mera bula kilikili kaya ena iserau ni Tamada mai Lomalagi.
A digitaki kina e dua na Daunitataro, na Dauveivueti, e dua ka bulataka vakauasivi sara na Nona bula, sega ni caka cala, ka “vakacabori koya me isoro ni ivalavala ca, me vakayacori kina na ka sa tukuni ena vunau vei ira sa yalo raramusumusu ka bibivoro; raica sa sega ni dua tani tale sa rawa me vakayacora na ka sa tukuni ena vunau.”4
Me baleta na bibi ni Veisorovaki, eda vulica ena Alama, “Raica sa kilikili me vakayacori e dua na isoro; … kevaka e sega era na rusa vakaidina na tamata kece ga.”5
Kevaka o sega ni vakayacora e dua na ka cala, sa na sega ni yaga vei iko na Veisorovaki. Kevaka o sa cakava eso na cala, ka da sa cakava taucoko, ka lailai se ka levu, sa qai gadrevi sara vakalevu mo vakasaqara na kena rawa ni bokoci laivi ka mo kakua ni tiko tale ena butobuto.
“Sai [Jisu Karisito] na rarama kei na vu-ni-bula kei vuravura.”6 Ni da rai vakatabakidua tikoga ena Nona ivakavuvuli, eda na dusimaki ki na toba ni veitaqomaki vakayalo.
E vakaoqo na ikatolu ni yavu ni vakabauta, “Keimami vakabauta ni na vakabulai na tamata kecega ena isoro nei Karisito, kevaka eda sa muria na vunau kei na ivakavuvuli ni itukutuku vinaka.”7
E vakavulica kina o Peresitedi Joseph F. Smith: “Era na sega ni rawa mera vosota ga vakataki ira na nodra ivalavala ca na tamata; era na sega ni rawa ni vakasavasavataki ira mai na vatuka ni nodra ivalavala ca. Eda sa rawa ni muduka na noda caka ca ka vakayacora na veika vinaka ena gauna mai muri, ka me vakadonuya na Turaga na nodra itovo ka [yaco] me kilikili. Io, o cei me vakadodonutaka na cala era sa vakayacora vakaiira kei ira tale na so, ni ra sega ni rawa ni vakadodonutaka o ira vakataki ira? Mai na veisorovaki i Jisu Karisito na nona ivalavala ca o koya sa veivutuni e na bokoci laivi; e dina ga ni ra sa damuvakula era na vulavula me vaka na vutika ni sipi [raica na Aisea 1:18]. Oqo na veiyalayalati e soli vei iko.”8
Eda sega ni kila vakaidina sara na sala a vakayacora rawa kina na Turaga na Veisorovaki. Ia eda kila ga ni veivakararawataki tawaloloma ni Mate ena kauveilatai a tiki walega ni mosi vakadomobula ka a tekivu e Kecisemani—na vanua tabu ni veivakararawataki—ka laki vakacavari e Kolikoca.
E vola o Luke:
“A sa sudra tani vei ira e vaka na kena yawa e viritaki e dua na vatu, a sa tekiduru ka masu,
“Ka kaya, Tamaqu, kevaka ko ni sa vinakata, ni kauta tani vei au na bilo oqo: ia me kakua ni yaco na noqu lewa, me yaco ga na nomuni lewa.
“A sa rairai mai vei koya e dua na agilosi mai lomalagi, a sa mai vakaukauwataki koya.
“Ia ni sa yaluma sara, sa masu vagumatua cake kina: ia na nona buno sa vaka na titiri ni dra sa lutu ki na qele.”9
Me yacova na kena au a sa tukuna rawa, e dua ga na gauna ena nona vosa sara ga na iVakabula e vakamacalataka na veika a sotava vakararawa ena Were o Kecisemani. E tukuni ena ivakatakila:
“Raica ko i au na Kalou, au sa vosota oti na veika oqo, me ra bula kina ko ira era sa veivutuni;
“Ia kevaka era sa sega ni veivutuni, era na vakararawataki me vakataki au;
“Raica ko i au na Kalou sa Kaukauwa sara; au sa sautaninini e na mosi ni veivakararawataki ko ya, au a bunotaka na dra.”10
Ena veigauna taucoko ni nomuni bula eso beka na gauna ko ni a gole ki na veivanua e sega ni dodonu mo ni gole kina ka cakava na veika e sega ni dodonu mo ni a cakava. Kevaka mo ni gole tani mai na ivalavala ca, ena rawa ena dua na siga mo ni kila na vakacegu e yaco mai ena kena vakamuri tiko na salatu ki na taucoko ni veivutuni.
Se cava ga na noda ivalavala ca taumada, se vakacava sara beka na levu ni noda ivalavala veivakamavoataki vei ira eso, na ca o ya ena rawa me bokoci laivi. Vei au, na malanivosa ena ivolanikalou taucoko e vaka me totoka duadua o ya ena gauna a kaya kina na Turaga, “Raica ko koya sa veivutunitaka na nona ivalavala ca, e na vosoti, ia ko i au na Turaga, au na sega ni nanuma tale na nona ivalavala ca.”11
Oqori na yalayala ni kosipeli i Jisu Karisito kei na Veisorovaki: me ciqoma e dua sa lako mai, o koya ena mai lewena, ka tuvanaki ira ki na dua na ituvaki ka me qai cava na nodra bula, sa na rawa mera lako curuma na ilati ni ra sa veivutunitaka na nodra ivalavala ca ka ra sa vakasavasavataki ena dra i Karisito.12
Oqori na veika era cakava na Yalododonu Edaidai e vuravura taucoko. Oqori na rarama eda sa solia yani vei ira era tiko ena butobuto ka ra sa lako sese tu. Ena veivanua cava ga era gole kina o ira na noda lewenilotu kei ira na daukaulotu, sa dua ga na itukutuku o ya na vakabauta kei na vakanuinui vua na iVakabula o Jisu Karisito.
A vola o Peresitedi Joseph Fielding Smith na qaqani serenilotu “Does the Journey Seem Long?” A noqu itokani lomani o Koya. E umani tu kina na veivakayaloqaqataki kei na dua na yalayala kivei ira era vakasaqara mera muria na ivakavuvuli ni i Vakabula:
Ena yaca i Jisu Karisito, emeni.
Show References
-
1. “Cina Caudre ni Loloma,” Sere ni Lotunaba 199.
-
2. Mosaia 3:19.
-
3. Mosese 6:57.
-
4. 2 Nifai 2:7.
-
5. Alama 34:9.
-
6. Mosaia 16:9.
-
-
8. Nodra iVakavuvuli na Peresitedi ni Lotu: Joseph F. Smith (1998), 108.
-
9. Luke 22:41–44.
-
-
-
12. Raica na iVakatakila 1:5.
-
13. “Does the Journey Seem Long?”Sere ni Lotu, naba 127.


text:
Fiji's Family Network
Bula si'a!
Members: 180
Latest Activity: Nov 18, 2013
Started by Cyril Karau. Last reply by Virisila Sawewe Raiqisa Aug 31, 2009.
Comment
bula sia kece mai na lewei CBM...ALOUGATA TIO NAQARAVI I TAVI....GOD BLEZ
va'abula raraba vei 'eimuni kece a lewe ni group qai 'alougata tio a qaravi tavi.....
Dou bula a lewe ni mataveiwe'ani ni Cakaudrove, Bua, Macuata. O au o Pita Waqawai, mai Somosomo, Taveuni. Au ca'aca'a ti'o e na Fiji National University, e Suva. Nu 'alogata ti'o. Vina'a, Pita
Miau bula siaa ni Siganisucu na lewe ni C B M ME A lougata tioo nomuni V uvale taucoo
Me noda vata kece na loloma kei na veivakalougatataki ni Kalou levu na Tamada ka me sucu vou e yaloda yadudua na Karisito o koya ga e da vakananuma tiko na nona lia tamata mai e vuravura.
Me maroroi saka na bula, kakua na gunu se kana vakalevu ka me da vakanananu tiko ga ki Peceliema kei na kena i naki !
Marau ni Siga ni Sucu kei na Tawase ni Yabaki 2011!!
bula sia to all the ex students of bua college fro 1982 to 1986 if u r in this group please reply
moce mada
IO MIAU SA BULA RE.
SA DINA NI DAU TUKUNI TU O RATOU A LUVENI KOLONI RA LU.........SA DRI YANI. TAKE CARE U ALL. LOTS OF LOVE.....


text: 1A masu tiko ko Jisu e na dua na vanua. Ia ni sa oti na nona masu, sa qai kaya vua e dua na nona tisaipeli, Turaga, ni vakavulici keitou mada me keitou masu me vaka na nona vakavulici iratou na nona tisaipeli ko Jom.” 2Sa qai kaya vei iratou ko koya, “Ni dou sa masu, dou kaya, ʻTama i keimami, me vakarokorokotaki na yacamuni, me yaco mai na nomuni matanitu. 3Ni solia mai vei keimami e na veisiga na kakana e rauti keimami. 4Ni kakua ni cudruvi keimami e na vuku ni neimami i valavala ca; ni keimami sa sega ni cudruvi ira era sa i valavala ca vei keimami. Ka mo ni kakua ni kauti keimami ki na vere.ʼ” 5Sa qai kaya tale vei iratou ko koya, “O cei mada vei kemudou me na lako vua e dua na wekana e na lomaloma ni bogi ka kaya vua, ʻNa wekaqu, au kerea mo solia mada la vei au e tolu na i buli madrai. 6E sa qai yaco wale ga mai oqo e dua na noqu i tokani e na nona i lakolako, ka sega sara ga na ka e tu vei au me'u tauca e matana.ʼ 7Ka me na qai sauma mai loma ko koya, ʻKakua ni mai vakaogai au! Sa sogo tu na katuba, ka keitou sa davo tu kei iratou na luvequ. Sa sega ni rawa me'u tucake tale ka solia vei iko e dua na ka!' 8Au sa tukuna vei kemudou, e dina beka ni na sega ni via tucake ka solia vua e dua na ka na tamata koya e na vuku ni nodrau veiwekani, ia e na nona cikecike ga, e na tucake kina ko koya ka solia vua na ka e rauti koya. 9“Ka'u sa tukuna vei kemudou, Dou kerekere ka na soli vei kemudou; dou vakasaqara ka dou na kunea; dou tukituki ka na dolavi vei kemudou. 10Ni sa dau rawata ko koya yadua sa dau kerekere, ka dau kunea ko koya yadua sa dau vakasaqara, ka na dolavi vua sa dau tukituki. 11O cei li vei kemudou na tama kevaka e kere ika vua na luvena, me na solia vua e dua na gata, 12se kevaka e kere yaloka, me na solia vua e dua na pi? 13O koya gona kevaka dou sa kila, ko i kemudou na tamata ca, mo dou solia na ka vinaka vei ira na luvemudou, sa na qai wacava sara na levu ni nona via solia na Yalo Tabu na Tamamudou vakalomalagi vei ira era kerea vua!” 14E a vakasava tani tiko ko Jisu e dua na tevoro galu. Ia ni sa lako tani na tevoro, sa qai vosa sara na tamata galu ka ra sa qoroqoro na lewe vuqa. 15Ia era a kaya e so vei ira, “Sa vakasavi ira na tevoro ko koya e na kaukauwa i Pielisepupi, na nodra i liuliu na tevoro” 16E so tale era vakatovolei koya, ka taroga vua e dua na i vakatakilakila mai lomalagi. 17Ia ni sa kila ko koya na nodra vakasama, sa kaya vei ira, “Na matanitu yadua era tatawasewase ka veisei vakai ira na lewena e na rusa ga, kei na vuvale era veisei vakai ira na lewena e na bale ga. 18Kevaka tale ga era na veisei vakai ira na lewe ni matanitu i Setani e na tudei vakaevei na nona matanitu? Me vaka ni dou kaya tiko ni'u sa vakasavi ira tani na tevoro e na kaukauwa i Pielisepupi. 19Ia kevaka au sa vakasavi ira tani na tevoro e na kaukauwa i Pielisepupi, a kaukauwa ga i cei era vakasavi ira tani kina ko ira na nomuni? E na vuku ni ka oqo era na qai nomuni turaganilewa kina ko ira koya. 20Ia kevaka ga au sa vakasavi ira tani na tevoro e na kaukauwa ni Kalou, sa qai yacovi kemuni kina mai na matanitu ni Kalou. 21“Ni sa vakaiyaragi vinaka tu e dua na qaqa, ka yadrava tu na nona vale, sa na tu vinaka tu ga na nona i yaya. 22Ia ni sa lako mai vua e dua e qaqa cake vua ka vakamalumalumutaki koya, sa na kaliraka tani na nona i yaragi ka dau vakararavi tu kina, ka veivotayaka na nona i yau. 23“O koya e sega ni to vata kei au sa noqu meca, kei koya e sega ni kumuna vata vei au sa veibiuyaka. 24“Ni sa takali mai vua e dua na tamata na yalo velavela sa na veilakoyaki voli e na vanua veitalasiga me vaqara i vakavakacegu; ia ni sa sega ni kunea, sa mani kaya, ʻAu na lesu tale ki na noqu vale ka'u a lako mai kina.ʼ 25Ni sa yaco kina, sa kunea ni sa samaki oti ka tuvani vinaka tu na kena i yaya. 26Sa qai lako ko koya ka kauta mai e vitu tale na tevoro e ratou ca vakalevu cake mai vua. E ratou sa curu ka tiko kina, ka sa yaco e muri me ca cake sara na tamata koya mai na nona bula e liu” 27Ni sa cavuta tiko na veika koya ko koya, e a qai rogo cake mai na domona e dua na yalewa mai vei ira na lewe vuqa, ka kaya vua, “Sa kalougata na kete ko ni a sucu mai kina, kei na sucu ko ni a sucuma!” 28Ia e a qai kaya ga ko koya, “Era sa kalougata cake ga ko ira era rogoca na vosa ni Kalou ka muria!” 29Ni ra sa soqoni vata tiko vei Jisu na lewe vuqa, sa qai kaya ko koya, “Oqo e dua na i tabatamata ca; e vakasaqara e dua na i vakatakilakila, ia e na sega ni soli e dua na i vakatakilakila, vakavo ga na i vakatakilakila i Jona na parofita. 30Me vaka ga ni a i vakatakilakila ko Jona vei ira na kai Ninive, e na i vakatakilakila vaka kina na Luve ni Tamata ki na i tabatamata oqo. 31E na tucake mai na Radi ni Ceva e na Siga ni Lewa ka na vakadinadinataka na nodra cala na i tabatamata oqo, ni a lako sara mai ko koya mai na i yalayala kei vuravura me mai rogoca na vuku i Solomoni, ia sa tu oqo e dua e levu cake vei Solomoni. 32Era na tucake na kai Ninive e na Siga ni Lewa ka ra na beitaki kemuni ni ra a veivutuni e na vunau i Jona; ia sa tu oqo e dua e levu cake vei Jona! 33“E sega ni dua na tamata, ni sa tutuvaka oti na cina, me qai biuta e na dua na trkina vuni, se e na ruku ni vakarau ni sila; ia e biuta ga e na kena i tutu ka me ra raica rawa na kena rarama ko Ira era curu mai. 34A cina ni yago na mata. Ni sa vrnaka tu na matamu, sa rarama kina na yagomu taucoko; ia ni sa ca tu na matamu, sa butobuto kina na yagomu taucoko. 35O koya mo qai qarauna kina, de na qai butobuto na rarama sa tu vei iko. 36Kevaka sa sinai e na rarama na yagomu taucoko, ka sega na tikina e butobuto, e na rarama taucoko sara, me vaka sa cinavi Iko na cina e na kena i serau.” 37Ia ni sa vosa tiko ko Jisu, sa qai sureti koya sara e dua na Farisi me rau la'ki kana vata. A sa curu ki loma ko koya ka tiko sobu me kana. 38E a kurabui na Farisi ni raica ni a sega ni vuluvulu ko koya ni bera ni kana. 39Sa qai kaya vua na Turaga, “O kemuni na Farisi ko ni sa dau vakasavasavataka ga na taudaku ni bilo kei na veleti, ia na lomamuni sa sinai tu e na kocokoco kei na i valavala ca. 40Ko ni sa rui yalowai! E sega li ni a cakava tale ga na tikina e loma ko koya ka a cakava na tikina e taudaku? 41Ia ni soIia me ka ni loloma vei ira na dravudravua na veika sa tu vei kemuni, ka raica sa na savasava vei kemuni na ka kece ga. 42“Ia ko ni sa kalouca na Farisi! Ni ko ni sa dau solia na i katini ni veimataqali kau lalai sara, na i vakaboi ni kakana, ia ko ni sa biuta vakatikitiki tani toka ga na lewa dodonu kei na loloma ni Kalou. E dodonu mo ni vakayacora na veika oqo, ka kakua tale ga ni guilecavi ira na kena vo. 43“Ko ni sa kalouca na Farisi! Ni ko ni dau domona ga na i tikotiko cecere e na veivalenilotu, kei na veikidavaki e naveivanua ni veivoli. 44Ko ni sa kalouca! Ni ko ni sa vaka na i bulubulu e sa sega tu ni laurai; era lako voli e delana na tamata ka ra sega ni kila” 45E a qai sauma lesu vua e dua na daunilawa, ka kaya, “Na i Vakavuvuli, e na nomuni kaya na ka oqori, ko ni sa vosa beci keimami sara tale ga kina.” 46Sa qai kaya ko koya, “Ko ni sa kalouca tale ga na daunilawa! Ni ko ni sa vakataqara vei ira na tamata na i colacola ka dredre me eolati, ka sega mada ga ni bau yavalata e dua na i qaqalo ni ligamuni mo ni tara kina na i colacola! 47Ko ni sa kalouca! Ni ko ni sa tara na veivale ni kedra i bulubulu na parofita - ko ira na parofita era a vakamatea ko ira na nomuni qase. 48Ko ni sa qai tukuni kemuni sara ni ko ni sa totaka na nodra i valavala na nomuni qase; ni ra sa vakamatei ira na parofita ko ira ka ni sa qai tara na veivale ni kedra i bulubulu ko i kemuni. 49O koya gona e a kaya kina na Vuku ni Kalou, ʻAu na tala vei ira e so na parofita kei na so na i apositolo, ka na so vei ira oqo era na vakamatea ka vakacacana.ʼ 50Ka me ra na tarogi kina na i tabatamata oqo e na vuku ni kedra dra na parofita keee ga ka a vakadavei mai na i vakatekivu kei vuravura; 51mai na dra i Epeli ka yaeova na dra i Sakaraia, ko koya ka a vakamatei e na tadrua ni eabocabo ni soro kei na Loqi Tabu. Io au sa kaya vei kemuni, e na tarogi kina na i tabatamata oqo. 52“Ko ni sa kalouea na daunilawa! Ni ko ni sa kauta tani na ki me dola kina na katuba ni vuku, ko ni a sega ni curu ko i kemuni, ka ko ni sa vakataotaki ira tale ga era via curu tiko kina!” 53Ia ni sa lako tani mai kea ko Jisu era sa tekivu na daunilawa kei ira na Farisi me ra vakalewai koya vakaca sara kavaqaqai koya matua e na veika e vuqa, 54ka ra tovolea me ra lawakitaka ka coriti koya e na vosa e lutu mai gusuna.