text:
Cakacaka raraba e Vaturu
16 May, 2018, 9:51 am
E veitalanoataki e Palimedi ena macawa oqo na macala ni nodratou vakadidike na komiti ni veika bula e Palimedi (Committee on Natural Resources) me vaka na ‘petition’ au a vakacuruma ena yabaki 2015, me baleti Vaturu.
Oqo na nodra gadreva e vica na wekada e keya me dikevi vakavinaka na taukeni ni qele e tagavi tiko kina na wai ka vagunuva tiko e vuqa sara na lewe ni vanua, wili kina na veibisinisi lelevu e Nadroga, Nadi kei Lautoka.
Era sivia e lima na drau o ira na wekada era sainitaka na ‘petition’ oqo.
E vuqa na veika vakaPalimedi e tauyavutaki mai e Peritania, ka yavutaki talega kina na vei Palimedi kece e vuravura, me vakataki Viti. Na ‘petition’ e tekivutaki mai Peritania dua vei ira na gaunisala e rawa ni rogoci kina na domo ni lewenivanua e Palimedi.
Ena so na gauna e dau dredre me rogoci na domo ena taro, se ena mosoni, ka dau yaga kina na ‘petition’.
Me vaka na i tuvatuva vakaPalimedi, e lewa na Marama na Sipika meratou vakadikeva na komiti ni veika bula na veitikina e cauraki ena ‘petition’, ka mai vakasavu tukutuku e Palimedi ni sa vakacavari na nodratou vakadidike.
E vakaiyaragitaki na komiti ni Palimedi ena kaukauwa me vaka e dua na mata veilewai torocake (High Court), ka sega ni dua ena vakuwai koya kevaka e kacivi me mai soli tukutuku.
E liutaki iratou na komiti oqo o Hon. Joeli Cawaki; ka ratou lewena o Hon. Alifereti Nabulivou; Hon. Samuela Vunivalu, Hon. Kiniviliame Kiliraki, kei Hon. Josefa Dulakiverata.
E rabailevu sara na nodratou vakadidike na wekadatou lewe ni komiti, wili kina na lewe ni vanua kei na veitabana eso vakamatanitu era mai soli tukutuku.
Ena kena sa mai vakacavari nodratou vakadidike, eratou sa qai vakarautaka e dua na i tukutuku vakaPalimedi, ka keimami dau dikeva sara vakavinaka ena buturara ni Palimedi, vakabibi na nodratou vakatutu (recommendations) me wali kina na leqa.
E vakaraitaki ni sa vakadeitaki o iratou e nodratou na qele koya, ia, e gadrevi me soveataki vakavinaka mera kila na nodra dui yalayala.
E qele vakaitamera sara ka veiulunivanua, e mani nanumi kina me vakayacori na veivakadeitaki ena sovea.
Ena nodratou vakatututaka tiko na komiti na sovea, e lako vata tiko kei na nodratou vakadiloa ni vaka e sega ni tiko na yalo ni veiliutaki me wali kina na leqa oqo e Vaturu.
E a leqa makawa sara e basika cake mai oqo, ka vaka e vakaweleweletaki.
E a tauyavutaki na cakacaka vakaitamera, ka yaga raraba oqo e Vaturu ena 1979 ena nodra gauna na Turaga na Prime Minister o Ratu Sir Kamisese Mara.
E vosa kina o Hon. Nawaikula ka vakabibitaka mera maroroi ka taqomaki na iTaukei ni yau bula ena veika e nodra ka bula kina na noda vanua.
E kaya o Hon. Nawaikula me kakua na veidusi, se o cei e cala, meda yalovata ga ka vakavinakataki na tikina eso me veiganiti kei na bula e daidai. E rabailevu sara na veitikina e vosa kina o Hon.
Nawaikula; wili kina o Monasavu kei Nawailevu, ka cauraka tiko me veiraurau na i dole e nodra na iTaukei kei na veika e bula kina na lewenivanua raraba ena kena vakayagataki na nodra i yau bula.
E vosa talega o Hon. Dulakiverata ka vakadiloa na kena dau vakaweleweletaki na veitikina bibi eso e tarai keda na iTaukei ni yaubula.
Era sa raica tiko na itaukeiniqele e Vaturu na kena yaga raraba na wai e tagavi tiko ena nodra qele, ia, era dravudravua nira vakatautauvatani kei ira na lewe ni vanua tale eso, vakabibi na veibisinisi, me vakataki ira na vei otela lelevu e Denarau.
E vakaraitaka o Hon. Dulakiverata, ni kevaka e sa tubu cake na bula vakabisinisi ena veivagunuvi ena wai e Vaturu, e dodonu me tubu cake vakakina na nodra i wasewase na itaukei e Vaturu.
Au a qai vakuria ka vakaraitaka na noqu duavata kei rau na noqu tokani ruarua oqo.
Au vakaraitaka talega ni vica na tikina ni veiyalayalati e dodonu me sikovi tale me vaka na i dole ni kau ka tubu tiko era na sega ni tamusuka rawa; kei na veivakatorocaketaki vakasaravanua era gadreva na itaukei ni qele.
Au vakadeitaka ni’u a kila vakavinaka na veisau ni bula ena kena sa mai vakacavari o Vaturu.
Keimami a dau rarawataka na kena maca vakawasoma na wai, ka keimami vakavinavinaka kivei ira na veiliutaki ena gauna koya ena raiyawa kei na yalomatua me vakayacori na cakacaka vakaitamera e Vaturu.
E daidai e vaka meda sa dokadokataka na tubu vakailavo e Viti, ia, e rawa kece oqo ena veika vakaitamera era tara cake o ira era sa liu.
E so era na vakadiloi ira beka, ka ra guilecava ni vaka oya o keda ena noda dau veivakaturagataki, lomasoli ka dau veimaroroi.
Ia, me vaka na neitou i le tiko na veiwekani, meda vakuria na veika era sa rawata vei keda na noda veiliutaki ena gauna koya; me vakadikevi vakavinaka, me veiganiti kei na veika e rawata o Viti e daidai, ka wasei vakavinaka me veiraurau vua na iTaukei ni yaubula.
Eda gadreva kece na bula sautu; meda kakua ni mata sarasara tiko nira caka nodra na dau buliyau mera vakaiyau; o koya oqo keitou vakabibitaka tiko kina na veiwekani, me kakua ni vakaweleweletaki na kena qaravi na veika e noda na iTaukei, me vaka eratou dikeva na lewe ni komiti e Palimedi e Vaturu.


c: text/html

text:
German stock exchange considers launching Bitcoin products Deutsche Boerse, owner of the Frankfurt Stock Exchange, is considering offering cryptocurrency products,Tomana na wiliwili »
O koya e vola: veiqaravi
Blockchain News 23.05.2018
Bank of America patents blockchain security tool Bank of America has won a “tataqomaki kei na itukutuku vakaitaukei patent” according toTomana na wiliwili »
Blockchain News 22.05.2018
Argentina bank becomes the first to use Bitcoin for customer transactions Today Argentina’s Banco Masventas, ena veitokani vata kei na veisau ni Bitex,Tomana na wiliwili »
Blockchain News 21.05.2018
Komisina ni Sekeriteri ni Filipaini e taroga me baleta na crypto na stakeholders’ feedback on rules The Philippines’ market regulator, na ilesilesi isau kei na ivakadei vakaivola, seeksTomana na wiliwili »
Blockchain News 19.05.2018
Coincheck ena kerea na veivakadonui mai na regulators ni Japani & plans US expansion Less than four months after losing an unprecedented $500 MillionTomana na wiliwili »
Blockchain News 18.05.2018
Unionbank in Philippines showcases Bitcoin mining equipment Bitcoin continues to attract the attention of financial institutions. The largest bank inTomana na wiliwili »
How does one predict the behavior of the rate of a cryptocurrency in terms of the number of orders placed?
What is the nature of the process of buying or selling a cryptocurrency on an online exchange? Let us sayTomana na wiliwili »
Blockchain News 17.05.2018
NYC exchange Genesis receives BitLicense Genesis Global Trading has obtained a BitLicense from New York state’s Department of Financial ServicesTomana na wiliwili »
Blockchain News 16.05.2018
New blockchain ETF launches on NYSE A new blockchain exchange-traded fund launched Wednesday on the New York Stock Exchange. NaTomana na wiliwili »
Blockchain News 15.05.2018
Coinbase announces suite of institutional products Cryptocurrency exchange Coinbase announced it is formally launching Coinbase Custody, a product aimed atTomana na wiliwili »
Blockchain News 14.05.2018
New York city plans blockchain center Announced Monday during blockchain week in New York, the New York City Economic DevelopmentTomana na wiliwili »
Crypto Adolescents
Cryptocurrencies ni taleitaki, sa yacova na vakaoqori vari, ni vucesa ga sara se qarauna bypass iwase oqo na soqo ni marau. It turnsTomana na wiliwili »
Blockchain News 11.05.2018
Bank of Canada to use blockchain for instantly settling securities The latest “Cakacaka ni Jasper” blockchain trials have shown that distributedTomana na wiliwili »
Vucesa na Bots me baleta na Cryptotrading
E cakacaka vakacava me baleta na cryptotrading na bots? Bots tu na fomu ni parokaramu ni komipiuta, ka, ena vuqa na gauna, works directly withTomana na wiliwili »
Blockchain News 10.05.2018
Iliuliu ni NASDAQ: Crypto is the right next step in the space of currency Nasdaq chief executive Adena Friedman spoke aboutTomana na wiliwili »
Blockchain News 09.05.2018
Bloomberg launches crypto index Bloomberg, vata kei na maliwa lala livaliva ni lewai ni ni koroturaga kei na LP, a leading digital asset management firm founded byTomana na wiliwili »
Blockchain News 08.05.2018
New York Stock Exchange may launch Bitcoin trading platform The parent company of the New York Stock Exchange has beenTomana na wiliwili »
Thailand’s national stock exchange launches blockchain funding market
Thailand’s national stock exchange has launched a new blockchain-powered crowdfunding marketplace. The new service uses blockchain to enable peer-to-peer tradingTomana na wiliwili »
12 Blockchain ni Jaina na baqe e vakayagataki ena 2017
Voleka ni veimama ni na 26 e kaya tiko vakararaba na baqe e Jaina era deployed na kerekere ni blockchain ena 2017. Na 12 institutionsTomana na wiliwili »
Sa namaki me na tiko mai Singapore ena mua ni yabaki na banknotes ni Bitcoin
Tangem, ni sa tekivu e dua na kabani ni baosi ni gacagaca ni crypto na na lutusobu pailate ni kena banknotes ni Bitcoin ki Singapore makete. Tangem aimsTomana na wiliwili »
Sa ituvatuva me dolava na valenivolavola vou e Chicago ena Coinbase
Coinbase has developed plans to launch an office in Chicago and has recently turned more aggressive in expanding its businessTomana na wiliwili »
Lawmakers kei Amerika me ra rogoca na kisi me baleta na blockchain volitaka na sinucodo
Lawmakers ena na U.S. Congress are set to hold a hearing on blockchain tech’s use in global supply chains nextTomana na wiliwili »
E GADREVI ME VAKATIKORA NA ARGENTINA 4,000 ME 5,000 CRYPTO na ATM ena vanua o YA
Sega ni dede ni na Argentina kei e dua na iliuliu ena crypto na makete ni ATM. Me vaka na itukutuku ni noda vanua, the country may be readyTomana na wiliwili »
Scientist.com tavoca dua na vatavata ni veivakadeitaki ni itukutuku yavutaki ni blockchain
Dauvakadidike e dua na makete ena initaneti me baleta na vakadidike ni outsourced, sa tavoca na dua na vatavata ni veivakadeitaki ni itukutuku yavutaki ni blockchain, na kabani e kacivaka ena Moniti. NaTomana na wiliwili »
Imatai. Louis Federal Reserve: Bitcoin sai koya me vaka na veigauna ilavo
Na baqe Reserve vakalawa ni imatai. Louis has provided some high-profile validation for a core premise of Bitcoin and otherTomana na wiliwili »
Binance yavunibula $10 M ki na parokaramu ni Crypto ni Bermuda
Binance ituvatuva mo vakarautaka na kena valenivolavola ni vuravura raraba na kena vakamuri e vou ena Bermuda ena vica na vula ka tarava, Premier David BurtTomana na wiliwili »
E launches na baqe ni VPE ni Jamani na vucesa crypto ni investors ni institutional
Jamani e dolava na kena imatai ni crypto na isau ni rerevaki. Na kabani AG ni Wertpapeierhandlesbank ni VPE (VPE) explained they are launching aTomana na wiliwili »
Raici highest na CBOE sega ni mudu Bitcoin veisiga ni mataka na ivola
CBOE, e dua na makete lelevu ena konitaraki ni veisiga ni mataka ni Bitcoin, a raica e dua na boost bibi ena rorogo ena Vukelulu. Available market data showsTomana na wiliwili »
Sa tubu vakalevu cake mai na baqe ni Deutsche ena Q1 na binance 2018
Ena yabaki oqo, ena imatai ni vulatolu ni 2018, Baqe ni Deutsche, Jamani na bolebole levu duadua ena baqe ka dua ni kena liutaki na Europe na veisoqosoqo vakailavo,Tomana na wiliwili »
Veiqaravi ni veika vakailavo ni Ceva kei Korea: Crypto e rawa ni vakaleqa na ivakarau ni Fiat
Ceva kei Korea ’ kilai s dauveiqaravi ni veika vakailavo na crypto ni veivakarerei ki na kena ivakarau dodonu na fiat ni ivakarau ni. Kim Yong-jin, South Korea’s Deputy MinisterTomana na wiliwili »
Na veiqaqa ni Arizona vale ni mata ka rawa me saumi na ivakacavacava ena cryptocurrency
A key committee in Arizona’s House of Representatives has given its blessing to a bill that would clear the wayTomana na wiliwili »
E cauraka na TD Ameritrade Blockchain ni Bitcoin
Ameritrade ni TD tea e dua na kuila ni ASCII – o ya na, vakatikori tu oqori e dua na itukutuku ni volivolitaki – ena Bitcoin ’ s blockchain itekivu ni vula oqo. NaTomana na wiliwili »
A qai bans vakayagataki ni cryptocurrencies
E kaya e dua na niusipepa Iranian sa qai ni banned na vanua Central baqe na vakayagataki ni cryptocurrencies ena veika vakailavo. The moveTomana na wiliwili »
Dubai ’ cakacaka ni cheque ni blockchain ni launches ni baqe bolebole levu duadua ena % s
Emirates NBD, Dubai ’ baqe bolebole levu duadua ena % s, sa yaco me imatai me rawa ni laki bula ena ivakarau vata kei “Na isema ni cheque”, a blockchainTomana na wiliwili »
Crypto vucesa na launches ni Robinhood ni app mai Colorado
Na tosoi ki liu mai Amerika na ni veisisivi ni vanua me baleta na veisau ni cryptocurrency. Startup exchange Robinhood just announced on Twitter itsTomana na wiliwili »
Sota vata kei ira na Sekeriteri me ra veivosakitaka na crypto e vauci tu kina na investors
Lelevu na kabani crypto investors Andreessen Horowitz kei na sasaga vakabisinisi ni lomanibai ni Union a vakayacori e dua na bose vakaitaukei vata kei na U.S. Securities and ExchangeTomana na wiliwili »
Na ota me voli kina na Bitcoin sa sivia 90% ni na makete ena imatai ni gauna vakatekivu mai na Maji 2017
Sa ciwasagavulu na pasede na na ota taucoko ena veisau na tamata era saga tiko mera volia na Bitcoin & ten percent of allTomana na wiliwili »
Isema ni ATM ni Bitcoin Coinsource ena cakacaka vata kei na authenticator ni mataiteki na cakacaka Acuant
Bitcoin ATM network Coinsource has partnered with Acuant, a multi-factor KYC / AML authenticator, in order to enhance customer experiences,Tomana na wiliwili »
250 administration duavata kei na baqe ni ICICI ’ vatavata ni blockchain ni % s
Baqe vakatolu na ICICI sa toso ki liu vata kei na dua tabenna veika vakailavo ni veivoli ena vakatakilai taumada mai na blockchain. Kacivaki na Tusiti, the India-based company hasTomana na wiliwili »
Sasaga ni balavu ni bula ni tekivu ni Korea na veisau crypto
Korea ’ s cryptocurrency lelevu veisau sa vakaduria na lawa me biligi na duavata. Ena dua na koniferedi ni toso ena Seoul ena Tusiti, naTomana na wiliwili »
Amazon faili ni crypto baleta na patent me baleta na sala ni itukutuku
Amazon sa rawata e dua na patent me baleta e dua tu ni makete ni itukutuku ni rawa ni vakatara na dauvolivola me ra ciqoma na itukutuku ni cakacaka ni cryptocurrency ni real-time.Tomana na wiliwili »
Inisua broker Marsh ena cakacaka vata kei na IBM ena vatavata ni Blockchain
Marsh, e dua na veiliutaki e vuravura raraba ena inisua broking kei na vakaleqai ena iwali ni lewai ni, ena nona cakacaka vata kei na IBM, ACORD, kei na ISN, announced todayTomana na wiliwili »
Coinbase joins Earn.com
Sa kacivaka na isau ni Cryptocurrency Coinbase na kena rawati na Earn.com, a ni $120 M. Earn.com, e dua na kabani ni ’ s vinaka duadua vakailavotaki startups,Tomana na wiliwili »
Vakayagataka na MasterCard na blockchain me ra vala ena ID lasutaki
A newly published patent filing from Mastercard shows that the payments giant may use blockchain as a way to safeguardTomana na wiliwili »
Imatai Bitcoin kamusu na kabani ka volai koto ena isau ni ivotavota ni Aviv ni Tel
Ni sa vakalewena na cryptocurrency ni matanitu o Kenada kamusu tudei Bitfarms kena nodrau vakaduavatataki ena volai tu-Tel Aviv na kabani vuki na kabani kamusu crypto Blockchain kamusu Ltd.,Tomana na wiliwili »
Coinsource e deploying na ATM ni Bitcoin
Ni sa deploying na Coinsource Bitcoin ATM ena na koroturaga kei Amerika. Raraba ni gadrevi me baleta na Bitcoin ATM tomana tikoga na nona tubu cake ena na U.S.Tomana na wiliwili »
Jamani ’ sega ni % s. 2 isau ni ivotavota na ituvatuva me baleta na ivakamacala taumada ni Crypto Trading App
Na liga ni fintech ni Jamani ’ e vakarautaka na ikarua levu duadua ni veisau ivotavota s ki na tavoci e dua cryptocurrency vucesa na app ni oti na yabaki oqo.Tomana na wiliwili »
Hacked ni Coinsecure ni Idia na veisau crypto
Coinsecure, e dua na isau ni cryptocurrency Idia, a sega ni kaya ni voleka $3 M a butakoci mai kena baosi ni Bitcoin, the biggest reported so far inTomana na wiliwili »
E kaya o Islamic scholar Bitcoin e compliant ena ruku ni na lewai ni Sharia
E dua na veivakadeitaki wale tikoga oqo ena dua na scholar Islamic ni Bitcoin e compliant vata kei na lawa ni Sharia sa yaco kina e na ka tu mai nikuaTomana na wiliwili »
Baidu launches blockchain-based stock photo platform
Baidu, China’s internet search giant, has launched a blockchain-based stock photo service in a bid to protect image intellectual propertyTomana na wiliwili »

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rawa na la’ki qito
30 April, 2018, 3:33 pm
“AU kidroataka na noqu sa mai lewe ni timi”. Oya na veika e cauraka toka o Nasoni Dawanawailagi ena kena vakadewataki tiko na nona vosa mai vua e dua na kena dau ni vakadewa ena nona sa qai kila ni sa digitaki me matataki Viti ena timi ni rakavi ni didivara ena sotasota ni vuravura vei ira na didivara mai Sydney e Ositerelia.
Na cauravou yabaki 19 qo e cavutu mai Naimasimasi ena yasana o Tailevu ka dau vinavinakata tu ena nona bula me dau qito rakavi.
E vuli tiko o Nasoni e na Gospel High School ka vakataucokotaka tiko na nona vuli na Fiji National Sports Commission. Ena kena la’ki sobu tiko na nodrai tatau na matatimi ni Viti e vakaraitaka o Jioji Konrote na turaga Peresitedi na nona vakavinavinakataka na nodra volitaka na nodrai voli me rawa ni ra kumuni i lavo kina.


text:
Nai Vosavosa vaka-Viti
2 April, 2018, 12:24 am
Update: 12:24PM ESA koto oqo e ra nai kuri ni Vosavosa vaka-Viti eda vuli tiko mai kina ena veimacawa, ni wiliwili sara yani.
Na ivosavosa cava e kena ibalebale e soso, sikisikidara na nona matanivale ena levu ni cauravou era lakova tiko yani na luvena yalewa.
Kena isau: I butubutu Madrali
Vakamacala: Na madrali na mataqali vivili wirini lailai kabi vatu, dravia na qana qai dravu veivolavolai, dromodromo na batina, kamica na kena wai. E vakatauvatani kina na ivosavosa qo ni kena dravia e vaka na soso ni matanivale kei na madrali nida butuka.
Na ivosavosa cava e kena ibalebale – sa dromu na matanisiga, siga vinaka, vakabibi ni botaira na vanua, dodo vakabalavu na kena o dui roka.
Kena isau: Sa coka na Dabea
Vakamacala: Na dabea e dua na mataqali ika ni waitui vaka na duna, dui roka rairai vinaka. E sega ni vaka na vo ni ika tale e so me vaka iriiri me rawa ni qalo kina, e dau coka ga. Ni gauna e coka kina e da na raica na rokana na kena rairai vinaka.
Vakatauvatani kina na ivosavosa qo ni dau dromu vaka totolo na matanisiga da na raica na kena rairai vinaka, vakabibi ni botaira. Me vaka ni dau coka na dabea e na solia mai na kena roka rairai vinaka.
Na ivosavosa cava dau cavu ni o saga mo tarova se qarauna e dua na ka o tiko sara ga kina, ni o wele ga se yali e baci yaco se caka tale.
Kena isau: Sevuka na waikala
Vakamacala: Waikala na wai tu vakadua, robota tu na delana na ka drokadroka yacana na kala. Ni sevuki se wasei na kala ena makare vinaka na wai, ni laveti ga na liga ena sotasota tale. Qo me vakataki ira na gone ni tukuni se vakatabui e dua na ka mera kua ni cakava, e sega ga ni dede sara cakava tale.
Na ivosavosa cava kena ibalebale – o sili ga o cabe.
Kena isau: Sili vaka isau
Vakamacala: Na isau e dua na mataqali iyaya ni teitei ra dau vakayagataka na qase mera lauta kina na qara me tei kina na mata ni dalo. Yacana ena so na vanua na isau, so na vanua na idoko, kau levu bibi, sivi vakamomoto qai ia kina na teitei. Ena gauna e liu o ira na qase ni sa dau oti na nodra teitei era sili ga ena tobu. Qo ni sa dau oti ga na teitei, rawa ni o kolataka ga yani i wai na isau me lako tani ga na soso lai kau tale mai, se toni tu me vaka o lade ga iwai o cabe tale mai. Ni dua gona e toni ga i wai sa cabe tale mai ena qai cavuti vua na ivosavosa qo: O sa sili vaka isau.
Na ivosavosa cava kena ibalebale sauti koya tale na nona ivalavala.
Kena isau: Roboti koya tale na nona Karikari
Vakamacala: Na karikari na gacagaca ni waqa ni Viti, na kau ni laca. Na karikari tu na kena e cake, karikari sila na kena e ra dau vakauta na waqa ni robota na laca na cagi. Ke sega ni o qaqarauni na nomu taura na sila e rawa ni roboti iko na karikari, o qai mavoa kina. Ni dua gona e sauti koya tale na nona ivalavala e qai tau vua na ivosavosa qo, tautauvata qo kei na ivosavosa lauti koya na sui ni kena.
Na ivosavosa cava e dau cavuti ki na kena sa oti koso se guce na iyau se magiti vinaka, ka sa kau mai na ka ca me kena ikuri.
Kena isau: Sa Dulu na Vuata
Vakamacala: Na vuata e dua na vuanikau laukana. Ni dulu oya ni levu. Dulu na vuata ena kena sa sega ni laukana rawa na vuata ena kena levu.
E vakatauvatani kina na ivosavosa qo ena kena sa oti na vuata matua, ka sa kau mai na ka vou, se ka ca me kena ikuri.
Na ivosavosa cava e kena ibalebale lako wale tu ga ka curu donuya sara yani na kana.
Kena isau: Qai qai tu lia mai iti
Vakamacala: Qo na vosa vakaOvalau, sa tiko tale ga kina na vosa kerei na iti na kana. Ia ni vosataki vakaviti raraba e vaka toka qo na kena irogorogo: �O lako lako tu ga o donuya sara na gauna ni kana�. Na ivosavosa qo e vakatauvatani kei na ivosavosa yavaqumu, qo me vaka o dau donuya yani na gauna ni kana se marau.
Na ivosavosa cava e kena ibalebale gole ina dua na koro, ka lai via vakatulewa kina, kovea se suguta na itutu vakaturaga ena koro oya.
Kena isau: Cabe ni Kaba na Saumuri
Vakamacala: Na sau oya na turaga, saumuri na turaga e qai buli e muri. Na kaba ni o cabe cake, vakatauvatani kei na dua e lako cake na nona itutu. Cabe ni kaba na saumuri e kena ibalebale ni dua e cabeta cake na itutu ni turaga e qai kilai e muri ni vulagi ena vanua e sa lai turaga tiko kina. E dau qai cavuti gona kina na ivosavosa qo.
Na ivosavosa cava e dau cavuti ena gauna cava era dau yalo vakaveli kina eso na tamata ena noda vanua.
Kena isau: Sa baci vulai botabota na kawai
Vakamacala: Era vakabauta na qase ni gauna e bota kina na drauni kawai oya ni sa matua, ra vakadutaitaka vata kei na taucoko ni vula. Ra kaya ni vula e vakavuna na nodra dau yalo vakaveli eso, qo ni dau veibasai na ka era dau cakava. Na veli na mataqali manumanu ni veikau, vakabibi mai colo, vaka na tamata lekaleka uluwai balavu, kainaki ni dau vodo ena vuaka ni veikau, kana vua ni boia kei na sirikoko – dau talanoataki se tukunitaki ga, sega ni vakadinadinataki vakavuku; Ni dua gona e laurai ni sa dau veibasai na ka e dau cakava e qai cavuti gona vua na ivosavosa qo.
Na ivosavosa cava e kena ibalebale me taqomaki tiko ga ivale na ka vuni ka mera kua ni kila na tani.
Kena isau: Kua ni vakawaca i tuba na magimagi
Vakamacala: Ni dau ia na tali magimagi e dau caka sara ga i lomanivale, ena so na gauna ni dau levu na magimagi sa dau biu i tuba. Ena kena qai dau biu gona i tuba ra qai kila kina na tamata na kena levu. O koya gona na ka vuni se ka maroroi ni dua na vuvale me biu tiko ga i lomanivale, ka me kua ni biu i tuba de ra kila na tani.
Ena qai tomani tale yani.


text:
Kena i Vakamacala
Oqo e dua na kau tubu totolo ka dau lili se sala tu ena veiyasani koro, teitei, se vanua sa sega ni teivaki se vakayagataki. Na drauna e drokadroka ka vaka nai bulibuli ni yate se uto ka momoto na kena i rairai.
Kena Yaga
E dau vusoi na daruna ka sui na kena wai e na mavoa ka levu kina na dra. Oqo e dua nai sui mana ka vakaotia vakadua na tasova ni dra, e qai vakayagataki na kena kosa me ubi kina na vanua e mavoa. E so era dau vakayagataka ke kati koya na vi se cikinovu. E so era dau gunuva me wai ni savasava ni kete se kevaka e dua na marama e tadoka.E na qai vakuri take yani ................ Fijituwawa.com Research Team


text:
Ena dua na soqoni ni palimedi mai Iurope ena macawa oqo, E kaya o ECB turaganivalu Mario Draghi ni bati mai Iurope rawa taura tu na itutu ena Bitcoin oti levu me vaka sa tuvai koto ena veisau ni Amerika na konitaraki ni veisiga ni mataka ni Bitcoin. E a tukuna talega kina e dua na veivakadreti na taleitaki ni raraba kei na gagadre me baleta na cryptocurrencies.
Me baleta na ivakarau ni cryptocurrencies permeating ki na veika vakailavo ni veivala, Draghi kaya o:
"Vakadonui levu wale tikoga oqo, me vaka na nomu lisitaka na konitaraki ni veisiga ni mataka ni Bitcoin mai na veisau ni Amerika, rawa liutaka talega na baqe mai Iurope, me taura tu na itutu ena Bitcoin, Ia o koya gona eda dina ni raica mada na ka."
O koya e vola: O sara Bauer


text:
Coriti na salusalu ni yasana ko Ba
19 March, 2018, 12:00 am
NODA Railesu e na macawa oqo eda na raica kina na solesolevaki e na yasana o Ba.
Ni tei wilika sara yani na i tukutuku ka a tabaka e na Na i Lalakai ko Iliesa Naivale e na yabaki 1981:
Ena bogi ni Vakarauwai sa oti, a mai vakacavari kina na cori ni dua na salusalu vakaitamera ka taura vakavinaka e va na siga na kena cori tiko, ka kena i sau vakailavo e $60,091.
Na veimataqali senikau dui roka ka ra vakalewe ni salusalu oqo, era lewe ni Yasana vakaturaga ko Ba, na lewe ni yasana levu duadua e Viti.
Era soko wasa mai na vei yanuyanu, ra siro mai na veidelana, ka ra lako yani vakayawa na tu vakacakacaka, ka ra dui kauta yani na bulabula kei an vakasakiti ni kedra i rairai me sa qai la?ki muloni vata e na kena cori na i tui salusalu, me vaka ka ra dau soqova e na veiyabaki.
Na i saluiwaki talei ka qai kuria na i boi sareguregu ni i salusalu oqo sa i koya na nodra qai mai veicurumaki vakamaqosa e na kedra maliwa lewe ni yasana ko Ba, ko ira na turaga kei na Bulou ni yasana vakaturaga ko Kadavu, ka ra a sureti me ra dolava na soqo ni Adi Salusalu 1981.
Era sega ni mai dolava walega na soqo, era sa mai tiki tale tu ga ni soqo me yacova na kena sogo.
A dolavi na Adi Salusalu e na yabaki oqo e na Vukelulu na i matai ni vula oqo ko Jiulai, ka qai la?ki sogo e na Vakarauwai na i ka 4.
E cavuisausau vakadua na soqo ni yabaki e na ni a kumuni rawa kina na i lavo levu e $60,091.00.
Era a dolava na soqo na turaga kei na marama vakaturaga mai Kadavu e na i lavo vakaitamera ka swivia na $10,000.00, ka qai sogota na turaga na Tui Vuda ka Minisita ni Veikau ko Ratu Josaia Tavaiqia e na $1,000.00.
Sa vica vata na yasana e Viti era sa sureti oti me ra dolava na Adi Salusalu e na vica na yabaki sa oti, ka sa dua na wa ni veiwekani vinaka e sa bukia na yasana o Ba vei ira oqori.
Na nodra lomasoli mera dau mai cau, e sa veivakayaloqaqataki dina sara ki na yasana ko Ba.
Ia, ni ra sa sureti na lewe ni yasana ko Kadavu me ra dolava na Adi Salusalu e na yabaki oqo, e sa macala tu ga mai na kena i tekivu ni sa baci dua dina na soqo bula e na vuku ni veitauvutaki kei Kadavu vei ira mai na yasayasa vaka-Ra.
Era a sureti na lewe ni yasana ko Kadavu ka ra tu e loma ni yasana ko Ba, ia, na i vakarau ni yalo e tu vei ira mai Kadavu, era sa qai veitokoni yani na turaga kei na marama ni Kadavu ka ra tu e na veikoro lelevu e Viti Levu me vakatekivu yani e Suva, ka kauta sobu.
E tuburi ira na turaga ni yasana ko Ba, na bunolevu e na gauna e tekivu kina na soqo ni sa tekivu vata tu kei na qito ni veitauvutaki.
Na veisolevuti kei na veisamei e sega ni caka rawa ni sa tekivu rawa tu ga mai e na gauna ni veiqaraqaravi vakavanua.
Ni sa bula ga mai na kena i tekivu, sa la?ki bula talega e na vo ni tolu na siga ka sa rairai o koya oqori na vuna a tasoro vakayauyau ga mai kina na i lavo.
Na soqo ni Adi Salusalu e viavia duidui ga mai vakalailai na i naki ni kumuni lavo ka ra dau lavaka na veiyasana vakaturaga e Viti.
E vakayacori e na veiyabaki ka kena i naki levu me kauti ira vata mai na lewe ni yasana ko Ba ka ra tu vakacakacaka kei ira ka ra bika tiko na vanua me ra mai sota ka veitalanoa.
E nodra gauna ni marau ka veitalevi, era mai dabe vata e na loma ni dua na vale bolabola, ra veitalanoa ka ra yadua vata na bilo yaqona.
E sa qai dau kumuni tikoga e yadua na i lavo me vukea na veisasaga ka vagolei ki na nodra tiko vinaka na lewe ni yasana.
E rui matata vakavinaka sara tu ga vei ira na lewe ni yasana na veivanua a vagolei kina na i lavo ka ra kumuna tiko, ka sa vakavatukanataki e na saumi wale ni nodra i curucuru ni vuli edua na i wase levu ni gone e na loma ni yasana ka vakakina na veitabana vakailavo tale e so.
E sa tekivutaki talega e na macawa sa oti na kena tara e dua na Velenivolavola taba tolu ni yasana, ka sa dua tale na i vurevure ni lavo ki na yasana e na kena saumi kina na rede.
Na kumuni lavo ka dau vakayacori vaka Tikina makawa.
E walu kece na tikina makawa ka kena i kaciwa ko ira na tiko vakacakacaka.
Era a qaqa na tiko vakacakacaka ni ra a kumuna rawa e $5249,72, tarava na Tikina makawa ko Nawaka, ka i katolu na Tikina makawa ko Vuda.
Na yasana ko Ba e kovuta na veivanua ka tekivu mai Nadi, Lautoka, Ba kei Tavua, takosova na kena veitokaitua kei na buca ka qai kauta yani ki wasawasa ki na Yatu Yasawa.
Ena soqo oqo, era dau soqo kece sara mai kina, ka sa rogorogo vinaka dina na vakarogoca na nodra dui vosa, kei na nodra dui veimatasere ni lalata tu na loma ni rara levu mai Lautoka.
E sa soqo dina ga vakaveiwekani ka ra qai curu maliwa kina na veimataisoqosoqo kei na veikabani ka ra vakaciciva na nodra dui bisinisi vakai ira.
Na veisisivi qiqi ukutaki era a qaqa kina na veiqaravi e na valenibula levu mai Lautoka.
Na qito kei na veisisivi sere ka vakayacori e veisiga kei na kena veibogi.
E rogo na yasana ko Ba e na veimatasere rogo me vfakatekivu ga mai Tavua, yaco ki Nadi ka kauta sobu sara yani ki na Yatu Yasawa.
Na i tukutuku ni Adi Salusalu e sega ni se bau donumaka vakadua e dua na draki ca me vakatauvatani kei na Adi Senitoa mai Suva.
Ia, e baci vakakina e na yabaki oqo, ka sa i koya era yau yani kina vakalewelevu.
Sa mai cava na soqo ka sa rawa vakavinaka na i naki uasiviti na i lavo ka a namaki taumada.
Era sa rai tale tu ki liu na lewe ni yasana me baleta na soqo e na yabaki ka tu mai, ka tubu na bolebole e na kena sagai me tokitaki na i sala.
O ya e sa na qai macala ga e na yabaki ka tu mai, e na gauna mada ga oqo, e sa boi yawa tikoga na salusalu ka mai cori e na macawa sa oti ni sa vovotu tu ga mai na kena vakanananu kei na bewabewa ni kena lasa.
Sa tekivu tale na cakacaka vei ira na tu vakacakacaka, ka ra sa la?ki bika tale na nodra dui veidelaniyavu ko ira na veikoro kei na veiyanuyanu.


text:
Na Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu
16 May, 2018, 9:46 am
ESA koto oqo e ra na i kuri ni itukutuku ni Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu Ni Lesu Vakarua Mai, ni wiliwili sara yani.
E Lewe Vica Sa Tiko Mai Eli?
1. A sala cava era muria tiko na lewe vuqa?
“Ka raba i levu na sala, sa basika ki na rusa, a ra sa lewe vuqa sa curu kina, ni sa qiqo na matamata ni koro, ka rabailailai na sala ki na bula, a ra sa lewe lailai sa kunea.” Maciu 7:13, 14.
Oqo na vosa nei Jisu. Era lewe vuqa na i valavala ca mai vei ira na i valavala dodonu era tiko e na vuravura oqo. Ko ira kece era sega ni muria na sala dodonu era na yali.
Era na sega ni kune mai lomalagi se na vuravura vou. Ko ira era sega ni kauwaitaka me ra na yali talega. E na sega ni rawa ni vakabulai ira na Turaga.
Eso na lotu era vakatavuvulitaka, ni sa mate e dua sa gole sara ga ki Eli. E kea sa tekivu me kama tiko me tawa mudu. Na lotu vaka Iceni era a vakatavuvulitaka mai oqo me udolu na yabaki, ka sa tekivu me curu ki na lotu va-Karisito. A cava e kaya nai Vola Tabu me baleti Eli?
2. E na tekivu ena gauna cava na nodra kama ko ira nai valavala ca?
“Ia, na lomalagi kei na vuravura sa tu e daidai, sa maroroi ga e na vosa talega ko ya, sa maroroi ki na bukawaqa me yaco mada na siga ni lewa kei na veivakarusai ni tamata tawa lotu.” 2 Pita 3:7.
E vakaraitaka ko Pita ni na vakasavasavataki na vuravura e na buka waqa. Na ka oqo e vakaraitaka talega ko Paula e na Cakacaka 24:25. Era na lewai nai valavala ca e na veilewai mai lomalagi ni oti kece oqori era sa na qai totogitaki.
3. E na gauna cava e kaya ko Jisu me ra na totogitaki kina na i valavala ca?
“Ni na lako mai na luve ni tamata e na i ukuuku nei Tamana, kei ira vata kaya na nona agilosi e na qai sauma ko Koya vei ira na tamata yadua me vaka na nodra i valavala.” Maciu 16:27.
Oqo e dua na tikina e dodonu me da kila.
Ni na sega e dua e na taura na kena i sau me yacova na gauna sa na lesu mai kina ko Jisu kei ira na Nona agilosi. Ko ira na mate era sa sega ni tiko e na vanua ka vakatokai ko Eli.
“Sa i koya oqo e na lewai koya e na siga mai muri.” Joni 12:48.
E vakaraitaka ko Jisu ni ra na qai totogitaki na i valavala ca ena siga mai muri. Oqo ena i vakataotioti kei vuravura. Na tamata e mavoa e na dua na vakacalaka ka ciba, ni sa kilai yalona tale, e sega ni kila e dua na ka e na gauna ka ciba koto kina.
E na i Vola Tabu e tukuni kina na ka e baleti Lasarusa.
Ni a mate ka bulu bogi va a qai vakaturi koya ko Jisu.
E sega ni bau tukuna ko Lasarusa e dua na ka e baleti lomalagi se dua na ka e baleti eli.
Sa noqu masu me vukei keda na Kalou ena noda wilika, vakabauta ka muria na nona vosa.
Ena qai tomani tale yani.


text:
Bose e Nakelo
30 April, 2018, 5:03 pm
ENA vulagi dokai tiko ena kena dolavi na Bose ni Yasana o Tailevu na i liuliu ni matanitu, o Voreqe Bainimarama.
Vakadeitaka na i tukutuku oqo na jemeni ni matabose ni yasana o Turaganiovisa Rusiate Tudravu.
Vakaraitaka ni dua na vuli ena vakayacori tiko ena siga nikua ( Vukelulu) dra vuli mai vei ira na i vakailesilesi ni Tabacakacaka i Taukei.
“Ena siga Lotulevu ena dolava tiko kina na Paraiminisita na bose, ka ra na vakaitavi talega ena siga oya o ira na mata mai na veitabana ni matanitu ena vuku ni veiqaravi ena loma ni yasana.
“E namaki me na bosei talega e vuqa sara na veika me baleta na veivakatoroicaketaki kei na bolebole e sotavi tu,” e kaya.
Vakadeitaka o Tudravu ni dua na ka e kauwai talega kina na i wiliwili ni lewe ni yasana era sa vesuki tu vakalawa.
“ Ena qai macala na cava ena cakava na matabose ni oti na nodratou solia mai na nodratou ripote na komiti digitaki, ka me na qai macala na cava na ka ena vakayacori ena vuku ni tikina oqori,” vakadeitaka o Turaganiovisa Tudravu.
E mai digitaki me mai liuliu ni bose ni yasana o Tudravu mai na Matabose ni Veika Vakaitaukei ka me na cici tiko na nona konitaraki ni veiliutaki ena loma ni rua veimama na yabaki.
Ena vakayacori tiko na bose ena koro vakaturaga mai Nauluvatu e Nakelo ena rua na siga, Lotulevu kei na Vakaraubuka ni macawa oqo.


text:
Update: 10:35AM �I mada e sa dua dina na bula vinaka, na bula vakaveiwekani, ni kua e sa kaukauwa a i lavo, kevaka ko vinakata e dua a meca, e sa na soli na i lavo e sa na qai soli mai, ka tutu e lewe vica sara era solia wale mai.
�O na bula Vakalou e na gauna sa oti, keimami veirairaici ka veikauwaitaki, ka kena i lutua na veilomani, kevaka e sega vei au e dua na ka au na la�ki kerea.
Na i vakamacala momona ka vakavurevakasama oqori e cauraka toka mai o Jitoko Seru e na nona loma ni vale mai na koro ko Cakova e na yanuyanu ko Moala mai na Yatu Lau e na vula sa dromu.
E kaya o Seru ni a vuli mai Navuso donumaka tiko na i karua ni valu levu, ka vinakata sara me la�ki cakacaka e na dua na vale ni qaqi painapiu mai Suva, sa qai tukuna vua o nona i tubutubu turaga me lesu tale ki na nona koro ka me la�ki vakayagataka na qele.
�Na kila lailai ka sa toka mai o ya vei au, au sa qai mai valata e na noqu koro.
�Matai ni ka au teivaka na qele me vaka au a vulica mai Navuso, ia, na kena i karua niu matai ni tamata me�u tara na vale kau e nakoro, na vale buloko, vale vakaviti, ka vakakina na tataka na waqa ni viti.
�Na gauna e vala kina na Bose ko Lau, e dau noqu i tavi na vuni yaqona levu ka sega niu vinakata me saumi vei au.
�Ke dua na soqo ni vanua e caka e nakoro, au solia wale a puaka se cava ga e vinakati.
�Ia, na gauna ka i, sa dravusakulukulu ka ni sa na tarogi ga e liu na i lavo ka rawa ni qai soli na ka e vinakati,� e kaya.
Tomana na turaga yabaki 94 oqo ni gauna oqo e sa veisau sara vakalevu, ka ni levu na cauravou era sa tu ga e nokoro ka sega ni vakayagataka vakavinaka na gauna.
E vakamacalataka o Sainitiki Nayase e dua na turaga e na koro ko Cakova, ni dau tukuna ga o Seru e na gauna ni Bose Vakoro ni diva madaga me dau veisau na gauna me ra qase o ira na cauravou e na gauna oqo, ka me ra gone tale mai o ira na matua me rawa ni ra colata tale na i vua ni vanua.
Na gauna oqo e rau dau qaravi rau tokaga na veiwatini oqo, ka vukei rau tikoga e dua na makubudrau cauravou ka ratou tiko vata e nakoro.
Na gauna e veitalanoa ki na na tabana ni Na i Lalakai kei rau na veiwatini, e matata vinaka na nodrau i tukutuku, ka sega ni da vakabauta rawa e na yabaki ni bula e rau sa yacova, e na totoka ni kedrau irairai, kei na matadredredre.
Rairai e vu tiko mai oqo e na nodrau kania na sasalu ni waitui bulabula ka vakakina na kakana dina ka dau divi kina na koro ko Cakova.
E ra sa vakawati kece mai Viti Levu na luvedrau lewe 7 ka rau sega ni wilika rawa na levu ni makubudrau.
E vakavinavinakataka sara vakalevu o Seru ni lomani rau vinaka tiko na veiwatini na Turaga na Daunilewa e na nodrau veilomani tiko mai kei na nona sui ni sarisari o Marica Vuya ka sa yabaki 85 me yacova mai na gauna oqo.
Sa nona i tatau ga o Seru vei keda na veiwekani, a ya me da dau muria vinaka sara na i Vunau e Tini ni oya ga na i vunau levu duadua e na dela ni vuravura ka rawa ni da bula balavu tiko kina me vakataki rau.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
Sega ni qaravi vakavinaka
16 May, 2018, 9:56 am
E vakaraitaka e Palimedi na Minisita ni Saukabula, matabose ni veitaoni kei na veilakoyaki o Parveen Kumar ni sega ni dau qarava tu vakavinaka na uciwai kei na kena taqomaki o ira na matanitu sa liu yani.
A sauma tiko na vakatataro o Kumar ena i tuvatuva e vakayacora na nona minisitiri ena gusu ni uciwai na Sigatoka.
Vakadeitaka ni sa solia mai na matanitu e rauta ni $890,000 me na veivuke ena kena tarovi na sisi ni qele.
Tukuna o Kumar ni ra sa veitalanoa ena tikina oqo kei ira na daunibisinisi kei ira na lewenivanua era vakaitikotiko ena yasa ni uciwai na Sigatoka.
E kaya ni sa toso tiko na cakacaka oqo ka sa vaqarai tiko o ira na idinia me ra na mai vakayacora na nodra vakadidike kei na nodra veiqaravi ena vuku ni cakacaka oqo.
Vakadeitaka o Kumar ni gauna oqo e sa vakanamata tikoga na minisitiri e qarava tiko oya na kena tara na bai me na tarova na sisi ni qele.
A tarogi koya talega o Niko Nawaikula mai na i To ni Veisaqa ena vuku ni benu me vaka na tiki ni kaukaumea kei na lori makawa era sa laki biu tu ena uciwai oqo.
Vakaraitaka o Kumar ni sa kila tiko na tikina oqo, ia ena qarava na kena samaki na benu oqori na Minisitiri ni Qele kei na i yau Bula.
E tukuna e Palimedi o Kumar ni sa dei tikoga na nona minisitiri ena kena tara na bai me na tarova na sisi ni qele e na uciwai na Sigatoka.
Vakaraitaka o Kumar ni sa tiko talega na i tuvatuva me na vakayagataki na uciwai na Sigatoka me vanua ni gade ka vurevure ni lavo vei ira na noda.
E kaya talega o Kumar ni sa tiko na i tuvatuva me na vakarautaki na Sigatoka River Bilibili Race me dua na gauna marautaki vei keda e Viti kei ira na gone na soqo vakaoqo.


text:
Leqa na veitosoyaki e Burelevu
16 May, 2018, 10:01 am
SA OTI vakavinaka oqo e rua na vula na kena sega ni lako tiko mai na basi e na neimami i tikotiko.
E vakadeitaka mai ko Vilikisa Nagalu, na jeameni ni koro ko Burelevu, e na yasana o Ra ni dua na dredre levu era sa sotava tiko na lewe ni nodratou tikina e na gauna oqo.
E kaya ko Nagalu ni ra sa cumuwaqara ga na lewe ni koro na vaqara na lori me ra vodo kina, ka ni sa sega ni qai lako tiko yani na basi na Flying Princess, ka dau qarava tiko na nodratou tikina.
“E liu e dau mai moce tiko e na neitou koro na basi, qai dau lako e na mataka lailai. Keimami sega sara ga ni kila se cava e sa leqa, ka ratou sega ni bau tukuna mai na i taukei ni basi, se cava na vuni leqa.
“Na gauna oqo era sa wini ga na i taukei ni keria, e na nodra dau jajitaki kevaka me keimami gole ki tauni,” kaya o Nagalu.
Tomana o Nagalu ni gauna oqo e se caka tu ga vakavo na nodratou i kawakawa, ka sega sara ni caka vakavinaka.
Sa kerekere vakabibi sara tikoga ko Nagalu ki vei iratou nai taukei ni basi, ka vakakina na Minisita ni Veilakoyaki e na vanua mamaca, ke rawa ni bau irovi na nodratou kerekere, me rawa ni ra marautaka kina na lewe ni vanua, na nodra lako ki na tauni mai na yasayasa vaka-Ra.
“Au sa kerekere talega ki na matanitu, ke rawa ni bau veivuke mai e na neimami leqa na wekamuni e na colo kei Ra,” kaya o Nagalu.


text:
Na veivosa e tautau vata na kedra i balebale se veivolekati na kedra vakayagataki ka veiwekani na kedrai balebale. Oqo e so na kena i vakaraitaki. Vaqara mai na veivosa ka tautau vata na kedrai balebale mai na veivosa oqo:
kece, caka, marau, kunei, livi, mate, matau, totolo
Vosa Veibasai
Na veivosa e veibasai se duidui na kedari balebale. Oqo e so na kena i vakaraitaki. Qara mai na veivosa e veibasai kei na veivosa oqo:
muri, sosoko, totolo, rivirivi, kaukauwa, maca, tekivu, loaloa
Vakacavara
Na kena vakaoti e dau nai yatu vosa ka tekivu vakavo tu.
Oqo e so na kena i vakaraitaki. Vakacavara mada mai na veiyatu vosa oqo:
a) E dau ka dokai vakalevu vei ira na qase ni ……………..
b) Ni sa yakavi mai na vanua e ratou sa maqusa ………..
c) Sa matata dina na vakamacala nei Matanivanua ……….
d) E noqu levu ni karamaca ………….
Sema i yatu vosa
Na kena vaqarai na vosa se veivosa ka rawa ni semata vata e rua se tolu na yatu vosa me dua ga na yatu vosa ka me kua ni yali na kena i balebale.
Na Matavosa
Na veimatavosa ka vakamacalataka na vosa cakacaka. Oqo na kena i vakaraitaki. Vaqara mai na veimatavosa ka vakamacalataka na vosa cakacaka se na kena vakayaori veivosa cakacaka oqo:
kelia, vakasaqara, kelia, savata, vakayagataka
Na Serekali
E na sekali, e dau vinakati me rogo vata na i otioti ni vosa e na veiyatu vosa yadua. Oqo na kena i vakaraitaki. Tukuna mai na veivosa e rogorogo vata kei na veivosa oqo:
were, boro, voleka, gauna, cagi, mataqu, siga, yabaki, bulu
Qoroqoro
E tu na i qoroqoro e kilai tani kina e dua na vanua, yavusa se matanitu. Oqo e vica na kena i vakaraitaki. E tolu na vanua e na yasana vakaturaga o Tailevu: (E ra dau qoroqoro vaka oqo na Mamara ni Tailevu)
a) Vugalei – Tui Vugalei na Turaga Levu
b) Tai - Roko Tu Tai na Turaga Levu
c)Namara - Roko Tui Veikau na Turaga Levu
Tovolea mo vaqara tale mai e so na qoroqoro e ra dau kilai tani kina na veituraga kei na marama ni nomu vanua se na veivanua tale e so.
Karua ni Wasewase
Oqo e so na veimala ni vosa ni qoroqoro kei na i vosavosa e so ka dau vakayagataki me veiganiti vata kei na gauna kei na veika e yaco. Tukuna mai na gauna cava e na i talano e rawa ni vakayagataki kina na veivosa oqo:
a) O, Sobo! b) Ewa, ewa…. c) Sabu! d) I neu! e) Oisou! f) A! g) O veka!
Balebale ni Vosa
Na veivosa se mala ni vosa ka i balebale vata kei na naki se ulutaga ni veika e vakamacalataki tiko ena dua nai yatu vosa. E rawa tale ga ni kilai na vosa cava e veidonui vata kei na ka e vakamacalataki tiko ena yatu vosa se i talanoa. Oqo e so na kenai vakaraitaki. Digitaka mai vei iratou ka ratou volai vata koto oqori na i balebale dina ni ka e tukuni.
1) Ke ra takitaki mai na marama, e ra na kau
a) wai b) kakana droka c) vokete d) kakana buta
2) Me vakalekalekataki na ibe, oya me
a) vaqiqotaki b) voleka ni tini c) vakamatailalaitali d) vakarau tekivu tali
3) Ni sa saumaki na ibe, o ya me sa
a) vuki b) tali na kete ni ibe c) coba na i saumaki me sa cava na tali d) veisau na muana
Duidui ni Vosa
Vakadikeva mada na veivosa ka rau volai vata toka oqori ka vakamacalataka mai na kedrau duidui:
a) qalo – vuto b) tacaqe – tarabe c) qolou – kaila d) caqeta – tekea
Volai vakadodonu ni yatu vosa
Oqo na kena dikevi na yatu vosa e volai ka vakadodonutaki na kenai tuvatuva se volavolai ka vakamuria vakavinaka na lawa ni volai yatu vosa. E dodonu me vakayagataki na matanivola levu, cegu, cegu taro kei na i vakatakilakila eso. Tovolea mo vola mai vakadodonu na veiyatu vosa oqo:
a) a cava soti ko vakadedetaka tu mai meli a kaya ko savu
b) Keitou sa sota kei jone marama kei ana
c) e na qai kele mai na katavatu e vula o me
d) sa yaco mai lautoka o mika kei milika
E na qai vakuri tale yani....Fijituwawa.com Research Team


text:
Tovolea tale o Natabua me qaqa
23 April, 2018, 10:43 am
NA jabeni ni 2017 ena sotasota ni Coke vei ira na gonetagane, na koronivuli o Natabua High School e ratou sa vakavakarau vinaka mai me ratou na taqomaka tale na i covi ni gonetagane.
Ena liutaki Natabua tiko mai ko Shane Tuvusa na cauravou ka a rawata e tolu na metali koula kei na ‘Blue Ribbon’ ena yabaki sa oti.
A qaqa o Natabua ena sotasota ni Lautoka zone ena yabaki qo ena 41 na koula, 9 na siliva kei na 7 na varasa. A qaqa o Natabua ena yabaki sa oti ena nona rawata e 12 na koula, 5 na siliva kei na 5 na varasa vei ira na gonetagane ena qito ni Cokes.
A karua o Marist Brothers High School ena 10 na koula, 8 na siliva kei na 7 na varasa ka katolu o Ratu Kadavulevu School ena 10 na koula, 7 na siliva kei na 5 na varasa.
Ia, a qaqa vei ira na goneyalewa o Adi Cakobau School ena 20 na koula, 14 na siliva kei na 10 na varasa, karua o Jasper Williams High School ena 11 na koula, 10 na siliva kei na 8 na varasa, katolu o Saint Joseph Secondary School ena 4 na koula, 5 na siliva kei na 8 na varasa.
Ena tekivutaki tiko na sotasota ni Coke ena Lotulevu ki na Vakarauwai ena ANZ Stadium.


text:
Sota na bici kei na kena i ula
7 May, 2018, 12:08 pm
SA totogitaki e dua na waqa ni qoli mai vanuatani me sauma e $20,000 e na nona beca na lawa ni tabana ni “Sea Ports Management Regulation ni yabaki 2008, e na kena tobo na waqa oqo e na nona pamutaka tiko na waiwai ki waitui.
E ratou sa vakadeitaka mai na tabana ni Fiji Ports Corporation Ltd ni a kidavi na veika sakasaka oqo e na gauna e kele tiko kina na waqa ni qoli e na wavu mai Muaiwalu e na siga Vakarauwai.
E ratou sa vakadeitaka talega mai na tabana ni FPCL, ni na qai rawa ni biuta na noda matasawa na waqa oqo e na gauna e ratou sa sauma oti kina na kedratou i totogi.
E ratou sa solia raraba talega na i vakaro na tabana ni FPCL ki vei ira kece na waqa ni noda vanua kei ira na waqa ni qoli mai vanua tani, ni ratou na sega ni taura vakamamada na benu ca e na i kelekele ni waqa.
Eratou tukuna talega na tabana ni FPCL ni ratou sega ni kila na veta i cake ni waqa ni qoli oya, na nodratou sovaraka tiko na waiwai ki waitui na lewe ni waqa ni qoli, ka ratou beitaki ira ga na kaimua e na tikina oqo.
Ratou sa kerekere vakabibi talega na tabana ni FPCL kivei kemuni na lewenivanua raraba me da veivuketaka na yadrava na noda i qoliqoli ka me da tukutuku yani ki na nodratou tabana ke kilakasamitaki e dua na mataqali leqa vakaoqo.
E kaya o Professor Anjeela Jokhan ka cakacaka tiko e na kena tabana mai na Iunivesiti ni Ceva, ni kena benuci tiko na noda wasawasa e na vakawabokotaka na veika bula era bula tiko kina.
“Na veika oqo e na vakamatea na noda i qoliqoli, e na vakadukara na noda i kanakana, ka kena i usutu ni na vakawabokotaki ira na veika bula e loma ni wai.
“Vuqa sara na ika e loma ni wai e se malumalumu sara na kulidra, ia, ni qai benuci tale tiko e na waiwai, au vakabauta ni sa na musuki koso na nodra vakawataki,” kaya o Jokhan.
E kaya na i liuliu levu ni Maritime Safety Authority of Fiji (MSAF) o John Tunidau ni ratou sa dau yadrava sara vakavinaka o iratou na FPCL na veiwasawasa e na noda vanua, me kakua ni benuci tiko e na veigauna, ka ni na rawa ni vakavu leqa e na noda i tikotiko.


text:
Suite ni institutional na ivoli ni kacivaki ni Coinbase
Era kacivaka na isau ni Cryptocurrency Coinbase na sa e kena ni launching Coinbase vua me maroroya, a saga e dua na ivoli ena tokoni na institutional cryptocurrency LDSFS.
E Coinbase vua me maroroya e dua na veiqaravi ni crypto na maroroi ni kakana e dusimaki na veisoqosoqo ena levu ni veika vakailavo.
The product is part of a suite of institutional products being launched. Coinbase explained why it chose to launch the product in the current environment, ka kaya:
“In the past few months over 100 hedge funds were created that exclusively invest in and trade cryptocurrency.”
Coinbase Custody is partnering with a US Securities & Exchange Commission regulated broker-dealer, thus combining with third-party auditing and financial reporting validation, meets the requirements of “SEC regulated broker-dealer.”
$1 M ki na valenivolavola ni tiki ni siliva na ilawalawa somidi ena blockchain ni donates ni kraken
Jesse Powell, Vakailesilesi LIU ni na isau ni cryptocurrency Kraken, na cau $1 na milioni ki na koronivuli ni sede e sega ni rawa tubu ena bogi ni Moniti mai na iSoqosoqo ni somidi ’ vakayabaki ni gala s mai New York City. Yalataka talega na kraken e me tautauvata kei na cau ki na tiki ni siliva Center me yacova na ivakataotioti ni vula, me $1 Million.
Sa ikoya na bolebole levu duadua ena na isolisoli sega ni vakawati e cakava ki na tiki ni siliva Center, a kaya na Agrawal ni Neeraj, e nona gusunivosa na Washington, VV yavutaki taqe ni nanuma.
Baqe ni Zimbabwe bans vakailavo na veisoqosoqo vakayagataka na Bitcoin
Na baqe ni Reserve mai Zimbabwe sa otataki kece na veisoqosoqo vakailavo ena loma ni vanua me tarova vakasauri na nona vucesa se transacting ena cryptocurrencies.
E kaya na baqe ni central veisoqosoqo vakailavo e dodonu mo ni biubiu mai e dua sa tu rawa ni veimaliwai vata kei na veisau ni Initaneti na ilavo ena loma ni 60 na siga ka qai volitaka kei na restitute ni sa tu rawa na akaude ni ilavo.
Rejisitra na ni ni RBZ ni baqe na veisoqosoqo, Norman Mataruka, a kaya "me vaka na Vakaitutu vakailavo, e na dua na dauveiqaravi ni veivakabauti raraba na baqe ni Reserve mai Zimbabwe ka sa nona itavi me taqomaki kina na dodonu ni gacagaca ni sausaumi… the Reserve Bank will continue to closely monitor regional and global cryptocurrency developments in order to inform policy direction.”
Korea ’ s levu duadua cryptocurrency isau Upbit sa vakadeitaka na taucoko ni kena ilavo sa dina
Sa vakadeitaki na UPbit sa dina taucoko na kena ilavo ena cryptocurrency, ena imatai ni ripotetaka o @CryptoOfKorea.
Ceva kei Korea ’ s bolebole levu duadua ena cryptocurrency isau sa kacivaka ni a sega moica na vakayagataki ilavo ka vakaisini investors.
Thailand waives 7% VAT ena crypto trades ka vakadeitaka 15% isala na rarawa ivakacavacava
Thailand ’ s Tabacakacaka ni ilavo ena waive na ivakacavacava ni value-added (VAT) me baleti ira na tamata vucesa ena cryptocurrencies ena mauwe ni isau ni vakadonui mai vei na ilesilesi isau kei na ivakadei vakaivola (SEKERITERI).
E dua na lawa vou e veiqaravi cryptocurrency na vakayagataki ilavo e lako mai ki na mataivalu ena 14th ni me. Thongpracum ni Saroch, Dairekita ni veika vakalawa ni na Tabacakacaka ni, a kaya ena Tusiti e na solia e dua na balavu ka waiving na VAT ni 7 - na pasede me baleta na tamata yadua na investors me vakalailaitaka na nodra icolacola ni ivakacavacava.
Ira na tamata yadua ena tiko ga me sauma e dua na ivakacavacava ni 15 na ena dua na sede koroturaga kei na rarawa, dau kilai talega me ena ivakacavacava ni withholding e dua, ena ilavo e rawata mai e dua na cakacaka.
Isau ni Cryptocurrency BitOasis suspends fiat ilavotauri
Yavutaki ena Dubai isau BitOasis e a vakaceguya tu mada nona vucesa UAE Dirham/BTC, ni mai cavuti leqa vata kei na baqe servicing na isau vakaikoya.
E dua na veitaratara a talai mai me BitOasis vei ira era vakayagataka Noa ni tekivu Tusiti, sega ni dua na dirham vakalevu cake e rawa ni lako tani mai vei na isau, biuta na ira era na vakayagataka vata nikua ga me ra tosoya na nodra ilavo ena so tale na vanua se cake e vata kei na levu cake na dirham kevaka e gadrevi.
Ena gauna oqo, e sega ni dua na tikinisiga me baleti na veivakabulabulataki ni ilavotauri ni dirham kei na vakacuru ilavo mai na tokitaki ni vakamuri.
LedgerX upgrades oqo me baleta na nona vucesa na digidigi ni Bitcoin
E launching vou na vatavata ni iSoqosoqo ni Bitcoin LedgerX, vakarawarawataki na veisemati ni vakatara na rawata tiko na nodra iyau na kena tubu na investors ni Bitcoin.
Na veiqaravi vou ni veivosaki, a kacivaka na Tusiti, cakacaka vakakina na kena sa tu rawa Bitcoin kaci digidigi kei e dua na mata ni kabasi ni vakayagataki me baleta na investors, me vaka na Peresitedi ni LedgerX kei na ivakadei rawa ni Chou ni Juthica ni vakailesilesi ni.
Vakamacalataka na Chou:
“Eda ’ re raica na gadrevi vakalevu ni tamata era vinakata me ra rawata eso era sega sara ni taleitaka mai nodra Bitcoin ka vakavotukanataka e sega sara ga ni matau vei ira na tamata – vakavotukanataka vakabibi na vanua era na rawata kina na nodra taleitaka lesu mai Bitcoin. Me da ’ re raici ira na vakaitavi me ra lesu mai ki na vucesa.”
Veisemati na duru:
Na na Ceva kei Korea....
"Na kalokalo ni Hollywood ...
Rusia na ikatolu-levu....


text:
Make Your Car Smokefree - Fijian version
Vakatabuya na vakatavako e na nomu motoka
E na vakacacana na nodratou bula na luvemu na vakatavako e na motoka, baleta:
- Ni ratou ceguva kina na kuvu ni tavako ka rawa ni vakavuna e so na mate me vaka na mate ni saresare, vuce ni Ioma ni daliga, kei na ceno.
- Ni ko ira na gone era veimaliwai kei ira na nodra i tokani, Iewe ni vuvale, se wekadra era dau vakatavako, era rawa ni via kana tavako tale ga.
Na kuvu ni tavako e na nomu motoka
E veiwaki tu e na kuvu ni tavako na kubau mai na kama ni mua ni i tibi tavakō kei na kuvu e uvuca tani ko koya e vakatavako. E tiko kina e sivia e 200 na ka e gaga, ka so vei ira oqari e rawa ni vakavuna na kenisa (cancer).
- E na sega ni cagina tani taucoko na veika gaga ke dola na i iloilo ni katuba Ieka.
- E na dede toka na kena tiko ga na veika gaga e na motoka, dina ni sa seyavu na kuvu kei na i boi ni tavako.
- Era sega ni Ievea rawa na gone na kuvu ni tavako e na motoka.
Veika rawarawa e rawa ni caka me kua kina na vakatavako e na nomu motoka
- Virikotora na lewa – me tabu ni dua e vakatavako e na nomu motoka e na veigauna taucoko.
- Vakasavasavataka na i vuruvuru ni tavako ni nomu motoka.
- Kauta Iaivi na i vakawaqa ni tavako ni motoka.
- Vakatakila vei ira na tani – biuta na i vakatakilakila ni tabu na vakatavako (Smokefree) e na i iloilo ni katuba leka ni nomu motoka.
- Kerei ratou na lewe ni nomu vuvale kei ira na wekamu me ra tokoni iko; me ra kua ni vakatavako e na nomu motoka.
Mo i vakaraitaki vinaka vei ira na gone e na nomu kua ni vakatavaka e matadra e na dua na gauna. E na rawa ni tarava na nodra via kana tavako.


text:
E MARAUTAKA ko Gareth Baber na dauniveivakatavulici ni timi ni Vodafone Fiji 7s na nodratou sa mai rawa ni qaqa ena sotasota ni Hong Kong 7s vei Sauca Aferika ena macawa sa oti.
E ratou tabaka rawa e va na sikoa na jabeni ni Olympics ka ratou sega ni tabaka rawa e dua na sikoa na cauravou ni Aferika. Ia, esa mai lade ena i karua ni tutu ena vatavata ni poidi ena HSBC World Rugby Sevens Series na timi ni Viti me taravi Aferika ka sa mai ka tolu na Rosi damu ni Igiladi.
E vakavinavinakataki Ben Ryan (na dauveivakatavulici e liu ni timi n Viti) ko Baber ena nona veituberi taumada vei ratou na noda cauravou ka mai tomana cake na veisusu oqo ena nodra biu vata na cauravou kei na i walewale ni qito e vakavulici vei ira me ra muria ena gauna ni qito.
Na timi ni Viti ena liutaka tiko na Tobu A e na nodrau na sota tiko kina kei na timi ni Hong Kong ni oti na 4 ena 52 na miniti (4:52 pm) ena yakavi ni Vakarauwai, tarava na sota kei Rusia ni oti na 7 ena 50 na miniti (7:50pm) kei nai otioti ni nona qito ena sota tiko kei na timi ni Canada ni oti na 12 ena 6 na miniti (12:06am) ena Siga Tabu.
Na kota fainala ni bilo ena tekivutaki tiko ni oti na 4 ena 30 na miniti (4:30pm) ena yakavi ni Siga Tabu, semi fainala ni oti na 9 ena 10 na miniti (9:10pm) kei na fainala ni oti na 12 ena 20 na miniti (12:20am) ena mataka ni Moniti.
Na timi ni Sauca Aferika ena liutaka tiko na Tobu B ka na sota tiko kina kei na timi ni Igiladi, Varanise kei na timi ni Japani. Na timi ni Ositerelia ena liutaka tiko na Tobu C ka na sota tiko kina kei na timi ni Argentina, Kenya kei Samoa, ia na timi ni Amerika ena sota tiko kei na timi ni Niu Siladi, Sikoteladi kei Welesi ena Tobu D.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
O KEMUNI na noqu vuvale, na taciqu ka ganequ talega ena gauna au raica kina na loa ni matamuni ena nomuni raici au tiko mai qo. Oya na veika e cauraka tiko o Yaron Sultan...
SA OTI vakavinaka oqo e rua na vula na kena sega ni lako tiko mai na basi e na neimami i tikotiko. E vakadeitaka mai ko Vilikisa Nagalu, na jeameni ni koro ko Burelevu, e na yasana o Ra ni dua na dredre levu era sa sotava tiko na lewe ni nodratou tikina e na...
SO NA bogi ni keimami dau lesu mai na gunu yaqona mai na koro ko Nasau, me keimami lesu tale tiko ki Naviqiri, e na Tikina ko Navakasiga e na yasana ko Bua, keimami dau nanuma tale ni ra sa veitalanoa tiko na tevoro e na lomaloma ni bogi. Oqori na nona i vakamacala o...
ENA macawa oqo e levu sara na i talanoa keitou vakarautaka yani mo ni wilika na noda ko ni dau taleitaka ka vakamuria mai na noda niusiveva oqo. Na i talanoa ni nona siko mai na daunivakasala ni matanitu o Isireli ki na Pasifika o Yaron Dadon ka levu sara na i tukutuku e veivakadeitaki...
E A vakamacalataka tiko e Palimedi na Minisita ni Teitei, o Inia Seruiratu e vica na yavu ni nodratou veiqaravi ena kena sa mai sainitaki oti e dua na i tuvatuva ka vakatokai na Resilience Project Agreement kei na tabana ni Matabose kei Vuravura na Food and Agricultural Organisation (FAO). Vakaraitaka ni soli tiko ki...
E vakaraitaka e Palimedi na Minisita ni Saukabula, matabose ni veitaoni kei na veilakoyaki o Parveen Kumar ni sega ni dau qarava tu vakavinaka na uciwai kei na kena taqomaki o ira na matanitu sa liu yani. A sauma tiko na vakatataro o Kumar ena i tuvatuva e vakayacora na nona minisitiri ena gusu ni...
ESA vuqa sara na veika vakalivaliva e na rawa ni veivuke ena veiqaravi ni tabana ni ovisa ka dua vei ira na drones me vaka na i taba ni nona laki veisiko voli mai Jaina na i liuliu ni Tabana ni Ovisa o Sitiveni Qiliho. E laki veisiko voli ena vanua levu oqo mai Jaina...
ESA soli kivua na Vunivola ni Palimedi ena siga Moniti na nodratou vola tukutuku na komiti digitaki ka dikeva na lawa kei na dodonu ni tamata yadua ena vuku ni lawa vakaturi na Information Bill. A vakaraitaka e Palimedi o Ashneel Sudhakar ni lawa vakaturi oqo e kena i naki me na solia vei ira...
VUQA na gauna era dau sala ose se taubale sara ga na lewe ni Tabacakacaka ko Navakasiga ni dau vakayacori na Lotu Vulavou e na neitou Tabacakacaka. E vakadeitaka mai na i tukutuku oqori ki na Na i Lalakai o Talatala Ponipate Tuvata Na i Talatala ni Tabacakacaka ko Navakasiga e na vula sa dromu....
KE dua na Viti vinaka eda na gadreva, ia au nanuma ni dodonu me na vakalesui ga mai na veivakanakuitataki vei ira na gone ni ra cala. Oya na veika e vakaraitaka ko Peni Delaibatiki na vunivola levu ni soqosoqo ni qasenivuli iTaukei (Fijian Teachers Association) ena vuku ni nodratou kauwai tiko ena levu ni...
E veitalanoataki e Palimedi ena macawa oqo na macala ni nodratou vakadidike na komiti ni veika bula e Palimedi (Committee on Natural Resources) me vaka na ‘petition’ au a vakacuruma ena yabaki 2015, me baleti Vaturu. Oqo na nodra gadreva e vica na wekada e keya me dikevi vakavinaka na taukeni ni qele e tagavi...
ESA ka ni veitalanoa tiko na nona sa vakadonuya na Peresitedi mai Amerika o Donald Trump me sa tokitaki na valenivolavola ni mata ni matanitu o Amerika mai Tel Aviv ki na koro tabu o Jeruisalemi. Ena tabana ni tukutuku, The Independent vakaraitaki kina ni sa mai dola ena 14 ni Me, na siga Moniti...
ESA koto oqo e ra na i kuri ni itukutuku ni Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu Ni Lesu Vakarua Mai, ni wiliwili sara yani. E Lewe Vica Sa Tiko Mai Eli? 1. A sala cava era muria tiko na lewe vuqa? “Ka raba i levu na sala, sa basika ki na rusa,...
NA GAUNA au se vesu tiko kina e valeniveivesu mai Naboro, sa dua na ka na noqu gadreva tiko me’u viritaka laivi na vatu ni butako, ia, e qai sega tiko ni rawa, baleta ni gauna ga au sere mai kina, au baci la’ki butako tale. So na gauna, au sa dau vakasamataka ni rairai...
NA veisisivotaki e na i tutu ni veiliutaki, e vakavuna na nona biu vanua mai kina e dua na luve ni Lota (Lord) mai Igiladi, ka sa mai kacikaci sara toka ni cagi e na dua na delana, e na yasa ni koro ko Naivaka, e na Tikina ko Navakasiga, e na yasana ko Bua....
NA nodratou sere, Kua ni ko vakatagici au, e dua na sere taleitaki ena veiyasai Viti, mai valagi kei na veivanua ni veivakamarautaki. Eratou sa sureti wavoki tiko ena veiyasai Viti ena gauna qo na matasere domo kamica qo ni Wainimala na Seniboro Junior Group ka ratou veivakamarautaki tiko ena veisoqo vaka-Viti, vakabibi ena nodratou...
NA i ulutaga e na yabaki oqo, e dua na vakamamasu: Turaga ni sereka ka vakabula na neimami vanua kei keimami na lewena. Ko ni na raica ni na wase tiko vakatolu na noqu vakamacala. Nai matai ni kena iwasewase sa ikoya noqu dusia e so nai rairai se ituvaki ni vesuki ni bula kei...
ENA dua na gauna makawa sara e tiko kina e dua na neitou Raluve mai na neitou koro makawa ko Nativi, e na Tikina ko Navakasiga ka ra dau veisisivitaka tiko mai na Ravouvou kece e na veiyasai Viti me ra la’ki taukena. E sega sara ga ni bau dua vei ira na Ravouvou oqo...
NI SE bera ni yaco mai na noda vanua lomani oqo ko Viti na katavila lelevu kei na lori lelevu yava i tini, keimami sa sarava vakavinaka na lewe ni koro ko Naivaka na veika kece oqori ena nodra sa veiciciyaki tu e na neitou loma ni koro. Oqori na veimala ni vosa e cauraka...
ESA koto oqo e ra na nona i tukutuku o Ratu Lagani Bukiyana wasawasa mai na yavusa Nadawa ena mataqali o Tabaisa ena koro o Sawaieke, Gau ena Yatu Lomaiviti, ni wiliwili sara yani. Isa… Na Turaga tukaqu vakarua ka a mai taura nai tutu vaka Takalaigau nira se qai yabaki 40 vakacaca na yabaki...


text:
Sema o Toga ki Bua
16 May, 2018, 9:12 am
ENA dua na gauna makawa sara e tiko kina e dua na neitou Raluve mai na neitou koro makawa ko Nativi, e na Tikina ko Navakasiga ka ra dau veisisivitaka tiko mai na Ravouvou kece e na veiyasai Viti me ra la’ki taukena.
E sega sara ga ni bau dua vei ira na Ravouvou oqo e rawata rawa na neitou Raluve tabusiga oqo, ka ni ra sa yadrava wavokita vakavinaka sara tikoga na nona i tikotiko o ira na neitou yadra me kakua ni dua na Ravouvou e curu botea yani.
E vakadeitaka mai nai tukuni oqo ki na Na i Lalakai o Livinai Beya mai na nona loma ni vale e Baravi, Tikina ko Navakasiga, e na yasana o Bua, ena vula sa dromu.
Tomana o Beya ni ra dau sasaga yani na Ravouvou e na veiyasai Viti, me ra toso yani ki na nodratou Raluve, ia, e dreve na nodra i naki, ka ni veigauna kece era na kidavi mai vei ira na yadrava tiko na nodratou Raluve.
Toso tiko na gauna, era qai kidacala ga na yadrava tiko na nodratou Raluve mai Navakasiga ni sa tukuni yani vei ira ni sa kunekune, ka sa vula tolu tiko.
E kaya o Beya ni ra sega vakadua ni kidava se bukete vakacava o nodra Raluve, ia, na i talanoa ga e qai mai rogoca vei ira na nodratou qase, ni dua na bogi e a qai vakatubura mai e dua na vu ni nokonoko, o Ravouvou mai Toga Naqavoka.
Na gauna e sa vakamuria mai kina, e qai mai siro sobu sara ga e na dela ni vale nei Raluve tabusiga, ka yali tale yani vakasauri na vuninokonoko.
“E rau mai tiko e loma ni vale o ya, o Ravouvou mai Naqavoka kei na neitou Raluve me tolu na siga, tolu na bogi.
“Na i ka va ga ni bogi sa tatau tale vei neitou Raluve na Ravouvou mai Naqavoka, ka ni sa tara tale yani na dela ni vale na vu ni nokonoko mai Naqavoka.
“Era welewelei tu ga na neitou yadra, sa lesu tale ki Naqavoka na nodratou Ravouvou,” kaya o Beya.
Tomana ni gauna era sa rogoca kina na lewe i Navakasiga, sa duatani na nodra rarawataki iratou na yadrava tiko na nodratou Raluve.
Kuria ni gauna sa vakasucu kina na nodratou Raluve, e sa qai sega ni rawa ni lako tu na wai ni sucuna.
E kaya o Beya ni sa qai tala yani e rua na ganiviti na Ravouvou mai Naqavoka kei na dua nai su kai me la’ki vakasaqari ka gunuva na nodratou Raluve.
“Gauna e rau sa vuka yani kina na ganiviti, rau sa qai la’ki sovaraka na kai e na wai mai Aileya.
“Na nodra vakasaqara ga na marama na kai oya, ka soli vei neitou Raluve me gunuva na kena wai, e tadola vakadua na matani sucuna, ka taladrodro na sucu, ka sega tale ni qai tao vakadua.
“Sai koya o ya na vuna keitou veitauvutaki dredre sara tiko ga kina kei Toga Naqavoka me yacova mai na gauna oqo,” tinia o Beya


text:
Matai ni gauna
9 April, 2018, 12:00 am
E VAKABAUTA o Gareth Baber na dauniveivakatavulici ni timi ni Fiji Airways Fiji 7s ni ratou na sasaga na cauravou vou ni timi ni Niu Siladi me ratou na vakadrukai ratou na noda cauravou ena qito vakatobu mai Hong Kong.
A tukuna na ka oqo o Baber ka ni ratou tobu vata kei Viti o Samoa, Niu Siladi kei Rusia. Ia, e dua talega na itukutuku matanidavui ka ni se qai matai ni gauna me digitaki e vitu na cauravou ni Viti ena timi ni rakavi lewe ya vitu ni Niu Siladi me na qito ena sotasota mai Hong Kong.
Na cauravou lewe vitu oqo ko Rocky Khan, Luke Masirewa, Amanaki Nicole, Jona Nareki, Joe Ravouvou, Salesi Rayasi kei Akuila Rokolisoa.
Na timi ni Niu Siladi e vakauta e rua na timi, e dua ena la?ki qito ki na sotasota mai Hong Kong kei na kena i karua ni timi ena la?ki qito ena sotasota ni Commonwealth.
Ia, e ratou sa vakavakarau vinaka tiko na noda cauravou dauqito ena gauna qo mai Hong Kong.
Na timi ni Viti ena sota tiko kei Samoa ena i matai ni nona qito vakatobu ni oti na 12 ena 43 na miniti ena Vakarauwai, sota kei Rusia ni oti na 5 ena 54 na miniti ka na qai sota tiko kei Niu Siladi ni oti na 9 ena 54 na miniti ena bogi ni Vakarauwai.
Na kota fainala ena tekivutaki tiko ni oti na 12 ena 15 na miniti ena Siga Tabu, semi fainala ena tekivutaki tiko ni oti na 7 ena 41 na miniti kei na fainala levu ena vakayacori ena 11 na kaloko ena bogi ni Siga Tabu.


text:
Kua ni ko vakatagici au
16 May, 2018, 9:26 am
NA nodratou sere, Kua ni ko vakatagici au, e dua na sere taleitaki ena veiyasai Viti, mai valagi kei na veivanua ni veivakamarautaki.
Eratou sa sureti wavoki tiko ena veiyasai Viti ena gauna qo na matasere domo kamica qo ni Wainimala na Seniboro Junior Group ka ratou veivakamarautaki tiko ena veisoqo vaka-Viti, vakabibi ena nodratou dau lagata vakalevu kina na sere ka dau tara vakalevu na yalodra na lewei Viti ka a bulia ga na nodratou daunibuli sere ko Eminoni Qarailawaki.
E ratou a laurai na lewe ono na daulagasere qo ena i tikotiko ni Lotu Katolika e Vanuakula, Naitasiri ena gauna e yaco kina e kea na timi mai na Nai Lalakai.
Ea solia ga na nona matadredre na turaga yabaki 48 daubuli sere qo ena gauna e a vakatarogi kina me baleta na sere ka dau vesuka na nodra mona na dauvakarogoca voli ena retio.
“Oya na kena sere na vugoqu. A se qai vakamau ga kei na watina e tagane ni Bucalevu, Ra, e dua na luvedrau, se qai vula lima na luvedrau, sa mani tukuna o tagane vei koya me lako mada i dua na vanua. Na nona lako ya, e sega tale ni qai lesu mai.
A qai mani rogoca na vugoqu ni sa la’ki tiko tale o watina kei na dua tale na yalewa.
A gole mai vei au na vugoqu ena mosi ni yalona ka kerea me’u bulia na kena sere me baleta na nona biubiu na nodratou ta ka sega madaga ni bau vakaraitaka ni sa gole tiko vakadua.
“Na itekivu ni sere e vakatoka qo, Ko sega ni tukuna ni ko sa mai gole vakadua, me rawa ni’u tukuna vei iko na watiqu me kua, e seretaka na nona i talanoa,” e kaya o Qarailawaki.
Kua ni vakatagici au, e vakaibalebaletaki tiko ena mosi kei na tagi e tarai koya na marama ni Naibita qo ena nona biubiu na turaga watina na turaga ni Bucalevu.
E seralaka ka talimagimagitaki na sere qo na taledi e tiko vei Qarailawaki me bulia nai talanoa me dua na sere.
O Qarailawaki e cavutu mai na koro vakaturaga o Sawanikula, Wainimala ena loma ni yasana o Naitasiri, ka a se tekivu laga sere ga mai ni oti na nona biubiu mai koronivuli ni cava na nona vuli.
“Au dau lagasere ena veiotela, valenidanisi, soqo vaka-Viti. Ka tekivuna talega na noqu dau buli sere ka tiki ga ni noqu dau qarava na noqu veiyaqona.
Au qai raica ni dodonu me’u na kauwaitaka sara vakalevu ka sa vakavuna na noqu vakadeitaki au me’u na dau buli sere.
Au a bulia talega na sere ka lagata na Drodrolagi kei Delainava mai na noqu koro kei na Miramira ni Seniboro.
“Au a lagasere talega ena Voqa vou ni Medrausucu ka mani mai yaco e dua na duidui ena matasere qo.
Au a mani tukuna vei ratou na noqu gone me’u sa na bulia ga na neitou sere. Keitou a biuta vata na Seniboro Junior Group ena 2017 ka sega tale ni qai vakasuka i muri ena neitou sa dolava na i matai ni neitou katokatoni.
Na matasere e lewena na luvena kei iratou na luvei tuakana. E tukuna o Qarailawaki ni matasere qo- na Seniboro e vakayacani kina nodratou yavusa, na yavusa Naboro. Ka yaca talega ni nodratou kau ni vanua.
“Na rogo vinaka ni neitou sere esa dolava an katuba vei keitou,” e kaya o Lewaboro (Qarailawaki).
“Na kabani ka rogoca na neitou katokatoni e sega ni lavaka e dua nai sau ena ikarua ni neitou katokatoni ka keitou marautaka sara vakalevu.
“Na sere-Kua ni vakatagici au esa maketetaki keitou saraga e Viti taucoko ka vaka kina ki valagi,” e kaya ena matadredredre.
E na tavoci tiko na nodratou katokatoni ena i ka va ni Me.


text:
E DINA ni sa sega ni veisaumitaki au na matanitu, ia, au via vakaraitaka raraba ga vei kemuni na lewe i Viti, niu se turaga ni koro tikoga e na noqu koro.
Oqori na i vakamacala e vakaraitaka raraba tiko mai o Semi Cagilaba ka vakasakei koya na matanitu e na i tutu vaka turaganikoro e na nona koro mai Somosomo e na yanuyanu ni tagimoucia mai Taveuni.
E kaya o Cagilaba ni ra se vakaliuci koya tikoga na nona lewe ni koro e na nona i tutu vaka turaganikoro, ka dina ga ni sa vakasakei mai na matanitu.
E dina ni sa vakadeitaki mai e na Tabacakacaka i Taukei na nona sake, ka sa sega talega ni qai saumi e na nona cakacaka, ia, era sega ni mai via kauwai kina na nona lewe ni koro ka ra tokona tikoga na nona i tutu.
"Keimami na qai bose tiko na lewe ni koro e na macawa mai oqo me baleta na veika e sa yaco oqo, ia, era se vakaliuci au tikoga na lewe ni koro me'u nodra turaganikoro," e kaya.
'Au sa vakaraitaka oti na vuni noqu kilakasamitaka na noqu vakasakei, ia, au vakaraitaka tiko oya e na noqu dodonu vaka i taukei ni qele ka dabe kina na i vakasoso ni livaliva.
"Oti mada na neimami veivosaki, keitou sa na qai kauta cake na neitou vakatutu ki na matanitu me vaka na veivosaki taumada," e kaya.
Tomana o Cagilaba ni dua na veidinadinati e ratou vakayacora kei na matanitu, sa i koya na kena caka na bai ni ua me tekivu mai na koro ko Lamini, ka tavutu sara ki na sitoa levu nei Morisi. Na veika kece oya e sega sara ga ni bau vakayacori, ia, na veidinadinati taumada kei na matanitu, sa i koya me caka rawa ni se bera ni dola na livaliva.
E sega sara ga ni bau kauwaitaka na matanitu na neitou solia wale na neitou qele, ka dolava ga na livaliva, ka sega ni bau nanuma na veiyalayalati taumada me yacova mai na gauna oqo.
"Keimami nuitaka tiko ni na cakava na neitou bai ni ua na matanitu e na vuku ni neimami loma soli e na kena soli na neitou qele me vakayagataki e na veivakatorocaketaki," e kaya.
E vakadeitaka na Vunilewa ni Tabacakacaka i Taukei o Naipote Katonitabua ni vu ni nona vakasakei o Cagilaba, oya ni sega ni yadrava tiko na nona i tavi.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
AISEA 2: 3NI na lako yani mai saioni na i Vunau kei na Vosa i Jiova mai Jerusalemi.
For out of Zion shall go forth the Law and the Word of the Lord from Jerusalem.
Ki MItzion Tetzei Tora Udivar- Adonai Mirushalayim
Ni sa bula vinaka tale mai na wekaqu lomani mai na veiyasai Viti.
Ni sa bula vinaka talega mai oi kemuni kece sara na noda ka ko ni vakaitikotiko mai na veivanua tani ko ni dau vakamuria tiko mai na noda tutuna oqo ena veimacawa.
Au sa kidavaki kemuni kece tiko yani oqo ena yaca talei ni goneturaga ko Jisu Karisito.
Ni sa bula kece mai.
Sa ara na yadra.
Joni 6: 35
?A sa kaya vei ira ko Jisu, Koi au na madrai ni bula; ko koya sa lako mai vei au, ena sega ni via kana; ia ko koya sa vakabauti au, ena sega ni via gunu tale.?
Kemuni na wekaqu ni kua sa i ka 29 ni siga ni vula o Noveba, esa vo vinaka ga oqo e 26 na siga meda sa yacova yani na siga talei e dau na ka tu ko vuravura me yacova- sai koya na Siganisucu nei Jisu.
E kila tu ko vuravura ni goneturaga ko Jisu Karisito e sucu ena koro lailai oqo ko Peceliema.
Na vosa oqo- ?Peceliema? sa kena i balebale na vale ni madrai.
Vakavavalagi, - the House of Bread.
Vaka- Iperiu na ?Bethlecham.?
Na ?Beth? na kenai balebale na vale, na vosa oqo na ?lecham? na kenai balebale na madrai.
Na vale ni madrai dina e tu oqo e vuravura ena sega ni na rauti keda se rauti vuravura. E dua ga na vale ni madrai e tiko, e na rawa ni na vakani vuravura vakavinaka. Ena sega ni na lailai vakadua ena dua na gauna na madrai ena solia.
Kemuni na wekaqu na valenimadrai oqo sai koya na Goneturaga ko Jisu Karisito.
O koya esa tukuni koya tikoga vakamatata ena Joni 6:35- Ko i au na madrai ni bula ko koya sa lako mai vei au, e na sega ni viakana.
Maciu 11:28- Dou lako mai vei au, oi kemudou vakayadua sa oca ka colata nai colacola bibi, ia kau na vakacegui kemudou.
Ko Jisu na valenimadrai naba dua ena ruku ni matanisiga oqo. Na valenimadrai oqo e tilomi vuravura taucoko. Ni ko lako yani vua vata kei na nomu leqa cavaga, o koya ena sotavi iko. Ena vakacegui iko o koya ena vakalougatataki iko ka vakabulai iko.
E osodrigi sara tikoga oqo ko Peceliema mai vei ira na kai vuravura kecega me ra la?ki butuka, taleva, raica ka vakadinadinataka saraga na vanua e a sucu kina nai Vakabula.
Meda vakadeitaka tikoga na noda vakabauta na Goneturaga ko Jisu Karisito ni sa i koya sa tekivuna ka na vakacavara talega nai lakolako oqo. Emeni.
Vosa vaka-Iperiu me da vulica:
1)a lot-harbe
2)not a lot-loharbe
3)correct-nakhon
4)not correct-lo nakhon.
Naba ni talevoni: 9204915/9590439/7598788.
Ena qai tomani tale yani.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
E DUA na mua ni macawa vinaka vei Viti na kena eda vakanadakuya baleta ni sa qai rawa nai matai ni nodratou qaqa na noda cauravou ena sotasota ni HSBC Sevens Series mai na rara rogo o So Kon Po.
E rawata tale na qaqa na noda mata timi, ena nodratou rawata na bilo mai Hong Kong ena tolu na yabaki veitaravi.
E rogo na kaila kei na mauwe, na vakatagi sici, ka cabolo na rokete e dau vakayagataki ena olidei ni Diwali ni sa qaqa na noda timi ena bogi ni Siga Tabu.
E vakasakiti na nodratou qito na noda cauravou ka ratou vakadeitaka ni se timi naba dua tikoga na timi ni Viti ena qito rakavi le yavitu ena noda vuravura, vakauasivi ni ratou rawata oti ga ena yabaki sa oti na koula mai na sotasota ni Olympics.
E lewe ni veitalanoa ena veivale, na vale ni cakacaka kei ira na wekada mai na noda veikoro na rairai vinaka ni nodratou qito vata na noda toa ni vala.
Ni sa oti oqo e ono na sotasota me tekivu mai Dubai ena yabaki sa oti kei na dauniveivakatavulici vou, esa qai mai rawa tale na qaqa ena rara e dau taleitaki kina vakalevu na timi ni Viti, oya mai Hong Kong.
E rauta ni 120,000 na lewenivanua era sarava tu na qito namaki oqo ena rara qo e So Kon Po, ka sega ni wili kina na vica vata na udolu na lewenivanua e vuravura era sarava na qito oqo ena nodra retio yaloyalo se na mona livaliva.
E Viti, e dau ka ni marau vei ira na luveda ni ra kila ni votai vei ira na qaqa oqo, ka ratou kacivaka toka na cauravou ena gauna eratou sa mai marautaka tu ena loma ni rara na nodratou koula kei na bilo.
E na macawa oqo, eda sa baci vakanamata tale tu kina sotasota mai Sigapoa, ka sa i karua toka yani ni tutu o Viti ena i tuvatuva ni poidi.
E rau veisivi tiko o Viti kei na timi mai Sauca Aferika ena 23 na poidi.
Na timi ni Aferika e liu tiko ena 145 na poidi, ka tarava yani o Viti ena 122 na poidi. E katolu toka yani na timi qaqa ni Igiladi ena 113 na poidi.
E sa vo tale oqo e tolu na sotasota ni bera ni mai cava tale na sotasota ni vuravura oqo na HSBC Series ni yabaki oqo.
Me vaka na nona vosa ni veivakadeitaki o Waisale Serevi, e kerea tikoga me na tokoni tikoga na lewe ni timi ena veigauna kece.
Tukuna ni dodonu vua e dua na dauniveitokoni me na tu ravita na mata timi oqo, dina ni sotavi na dredre, se sega ni rawati na qaqa, me na dei vinaka tikoga na noda veivakabauti kei na veitokoni kina nodratou bula na noda dauqito.
Vakaraitaka talega o Serevi ni sega ni rawarawa na veika era dau lako curuma na noda dauqito ena veigauna kece e ra laki qito kina ena dua na sotasota, oya na vuna e dau kerei tiko kina na veitokoni ena veigauna taucoko eratou lade kina ki rara me ratou qito na timi leyavitu ni Viti.
E tu talega na nona veivakabauti na turaga ni Qarani oqo mai Gau ni dua na vanua vinaka e sa mua kina oqo na noda mata timi, ka levu sara na veika lelevu eratou na rawata na timi le yavitu ni Viti.
Ena yabaki talega mai oqo ena veisisivitaki kina na bilo cecere ni vuravura ni rakavi le yavitu ka vakayacori tiko mai Amerika.
E na mua ni macawa oqo, ni da vakananuma yani na Siga ni Mate, na olidei ni lotu va- Karisito kei na nona Tucake tale o Jisu, e sa tu na vakanuinui ni da na duavata ena nodra tokoni na noda cauravou ena sotasota mai Sigapoa.
E ratou tiko ena i matai ni tobu na noda mata timi ni ratou na sota vata kei na timi ni Canada, Rusia kei Hong Kong.
Esa tu na vakanuinui ni ratou na lave rara tale mai Sigapoa na noda mata timi ena mua ni macawa oqo, ka nuitaki ni da na marautaka na mua ni macawa balavu eda na vakacagicagi tiko kina.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
E sa luluqa sara tiko na nodra kila na marama i Taukei na cakacaka ni liga me vaka na tali ibe ena gauna nikua.
Oqori na veika e vakaraitaka o Mere Nawaibuli, e dua na vakailesilesi mai na valenivolavola ni yasana o Rewa ena Soqosoqo vakamarama ena nona laki vulagi dokai ena nodra vakaraitaki cakacaka ni liga na marama ni koro o Narocake, na Vanua o Noco e Rewa.
E vakavinavinakataka o Nawaibuli na vakasama e bucini mai ena soqosoqo ni marama ena kena sagai me ra vakatavulici na marama era vakawati yani ena loma ni koro oqo na tali ibe kei na cakacaka ni liga tale eso eda rawa ni vakaogai keda kina na marama.
Eratou lewe lima na marama eratou vulica na tali ibe ka vakasakiti sara na mawe ni ligadratou ena siga ni vakaraitaki cakacaka ni liga ena siga Moniti sa oti.
Vakaraitaka na i liuliu ni soqosoqo vakamarama o Sera Lavota ni dua na gauna vinaka vei ira ka levu sara na ka era vulica mai vua na nodra qasenivuli, o Siteri Saumoi.
E rauta ni 10 vakacaca na ibe era mai vakaraitaka na marama ena loma ni valevakoro, ka ra vakaraitaka talega na nodra cakacaka ni liga, oya na kena vakayacori na kesakesa ena i sulu- ka rawa ni cula kina na nodra vinivo ni kalavata, na jaba kei na sote.
Ena macawa talega oqo, tukuna o Lavota nira na gade ki na yasayasa vaka- Ra na marama ni Narocake ena nodra vakavinavinakataka na veika era sa mai rawata ena loma ni dua na yabaki.
E na yabaki mai oqo, era sa tuvana tale tiko na soqosoqo ni marama e Narocake ni na levu sara na veika vinaka era na cakacaka vata kina ena vuku ni kena vakabulabulataki na i tovo ni marama ni Viti, oya na tali ibe, kei na cakacaka ni liga tale eso e dodonu me na kila e dua na marama ni Viti.
? Ka kena i lutua ga me na vakayacori tu e so na cakacaka ni liga ka sa rawa ni vurevure ni lavo ena vuvale eda sa veiqaravi tu kina,? e kaya o Lavota.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
ERATOU sa marau ka vakila na galala kei na veisereki na lewe ni yavusa o Drola na kena sa mai buluti na nodratou cala ki na koro o Karoko, Tunuloa e Cakaudrove ena macawa rua sa oti.
Vakaraitaka o Suluasi Waqalevu, na turaga ni Nacula mai Yasawa ni dua na vakacegu levu e tarai iratou na i lawalawa qo mai na nona koro ni oti na nodratou laki vakasavasavataki iratou ena kena caka na bulubuli vakavanua ki na vanua vakaturaga mai Karoko.
? Keitou lewe 12 ga na turaga keitou a gole sara mai Yasawa, ka gole na i lakolako ki Karoko me laki buluti kina na neimami a vakaitavi ena leqa vakacalaka e a yaco vei Qasenivuli vakacegu Alisio Biraki.
?Ena 60 na yabaki sa oti, e a vakayacora e dua na i tovo o Qasenivuli Biraki, era mani mokuti koya kina na i lawalawa cauravou kei na turaga ena gauna oya.
?Qai kau ena valenibula e Lautoka ka sa curu bibi sara toka, me yacova na nona sa kacivi na nona bula na turaga oqo.
?Ia, vei keimami mai nakoro, keimami dau vakila tikoga ni sega ni toso vinaka na nodra vuli na luvei keimami ka dua tiko na ka e vakatatao tiko ena neimami rawata na veika lelevu.
?Ni gauna keimami sa bose kina, sa tukuni saraga me keimami na laki soro vei ira kece keimami a cala vei ira, baleta ni tagi tiko na dra oya.
?Keitou sa vakavinavinaka na turaga mai Nacula ni keitou ciqomi mai vei iratou na vuvale oqo mai vei Biraki, ka ratou sa bulubulu talega mai ena vuku ni nodratou cala.
?Esa dua dina na gauna marautaki vei keitou na lewe ni vuvale, ka keitou sa vakavinavinaka ga ni sa mai bokoci oti na cala oya, ka sa rawa ni keitou toso ki liu ena yalo e galala,? e tomana o Waqalevu.Home | Top
"This will be a great advantage for locals living overseas, particularly our readers who are soldiers and Fijians serving in the British Army," Mr Ravula said.
"I am delighted with it, it's a major project and it is a major achievement for the newspaper and greater service to our readers offshore," The Fiji Times publisher Hank Arts said. "I think the people will love it," he said.The Fiji Times editor-in-chief Fred Wesley voiced similar sentiments and added uploading the vernacular newspaper online was part of The Fiji Times' service to its readers.
"We hope this site will assist our readers in terms of helping them understand and value the iTaukei language, culture and traditions," Mr Wesley said.


text:
Gole ki Jaina o Siti
16 May, 2018, 9:55 am
ESA vuqa sara na veika vakalivaliva e na rawa ni veivuke ena veiqaravi ni tabana ni ovisa ka dua vei ira na drones me vaka na i taba ni nona laki veisiko voli mai Jaina na i liuliu ni Tabana ni Ovisa o Sitiveni Qiliho.
E laki veisiko voli ena vanua levu oqo mai Jaina o Qiliho ka laki vakadinadinataka eso na gacagaca ni veiqaravi vakaoqo ka rawa ni mai veivuke ena nodra maroroya na lawa ni noda matanitu o ira na noda ovisa.
E tukuni talega ena tabana ni tukutuku ni vica vata na bose e laki veitalanoa kina o Qiliho ena kena gadrevi ga na nodrau cakacaka vata ka vukei na cakacaka ni ovisa e Viti.
E kaya o Qiliho ni bibi duadua tiko vua na nodra laki vuli na noda ovisa me rawa ni vukei ira ena nodra veiqaravi ena veisiga.
E laki veitalanoa talega o Qiliho kei ira na i liuliu vakamatanitu ena veiyasana mai Jaina kei na kena i liuliu ni ovisa me vakataka na Jiagnshu Police Academy.
E levu sara tiko na veivuke e ciqoma tiko o Viti ena veivuke ni yaya ni veiqaravi kei na vuli mai vei iratou na tabana ni ovisa mai Jaina. E a gole vata kei Komisina ni Ovisa o iratou na turaganiovisa Marika Kotoisuva, Ulaiasi Ravula, Mesake Sovasova kei Aisake Kafoa.


text:
Slots ni vakacuruilavo ni veivanua ena talevoni bili GALALA £5 dinau | CoinFalls!
£5 ena initaneti na Casino ni Veikauyaki me iVola ni vakacuru ilavo ikuri – FREE Slots Site Credit & Sauma na bili ni talevoni!
Me vaka na pessimists, e sa dodonu me na dua e yalani cake me rawa ni solia na ka nanotechnology. Ia, programmers, vakacakacakataki ena kabani ni toso na parokaramu ni komipiuta, cakamisini ena tauyavutaki ni qito me baleta na mataveilawa ena initaneti ni veimau ilavo sa sauma yani na bolebole oqo, ena kena tarai cake na qito vakatabakidua me baleta na talevoni vuku era cicivaka. O na sega ni vakabauta, Ia oqo mo vakaraitaka na nomu taleitaki ni vakatara e vica na casinos ena initaneti Mata ni slots IVola ni vakacuru ilavo mai na qito ni talevoni bili ena na toki. Na ka dina o rawa sara mada ga ni vakatagitaka na era qito mai na dua na vanua oqo me vakacava ga na balavu ni gauna ena nomu talevoni veikauyaki e rawa ni na lawa ka sega ni vakatabuya na vanua o sa yavutaki ena Slots ni SMS na vakacuruilavo se na casino ena Initaneti kei na talevoni veikauyaki veimau ilavo.
Ni ’ Slots ni % s Saumi ni dinau ena nomu talevoni!
VOU: Qito veikauyaki ni Starburst & Qito ni Slots ena initaneti – Railesuva na EKE
Mata ni Slots ni sauma ni talevoni sa Star dauvakatasuasua ena qito ena kompiuta!
Dina ga ni casinos ena initaneti cabora na ivakarau rabailevu ni veimataqali qito, me vaka na nodra ivakarau tudei ni tale eso, sega ni dua vei ira na qito vakarautaka na veivakamarautaki vakalevu cake me vakataki Slots na vakacuru ilavo mai na bili ni talevoni. Na ka dina, e dua rawa ni o vakayagataka na auwa e qito tiko na slots ni peni ka sega ni kama e dua na qara ena nodra taga. Na vosa me sega ni rawa ni vakamacalataka na marau ni misini, ka e sotavi ni marautaki ni, na gauna e reels kina na cowiri na tacegu ena dua na iSoqosoqo qaqa. Check out Coinfalls.com/big-top-casino-jackpot-games/ for big jackpot games! Vakuria ki na oqo vakasakiti na revurevu ni rorogo kei na liaca vakasauri na droini ni veisotari vata kei na ituvaki ni dua na casino ni dina, ka sa yaco me rawarawa sara me ra kila na cava na vuna e vakayagataka kina na tamata na auwa sega ni wili rawa ena initaneti na casinos. See info on CoinFalls betting site here!
Casino kei na Slots GALALA mai na dinau kei na vakayagataki ilavo ena na toki – Sauma ga ena talevoni
Ki na bili ni talevoni ni Slots? Raica e dua na vanua ni railesuva me baleta na Coinfalls eke oqo?
Na duadua na duidui na casino vakayago kei na kena ena initaneti ni matada sai koya ni tiko e sega ni dua na vakaitavi vakayago ni ilavoqaqa. Na misini ni sa sauma na ka ciqoma na ilavo mai na matamata ni taqomaki na sausaumi ena initaneti. Na webmasters ni casinos ena initaneti e sa vakuria tale e dua na vakasama vakasakiti. E rawa oqo ni qito noda vanua ni slots kei na join in on jackpot mobile casino games kei na vakacuru ilavo mai vei ira na bili ni talevoni ena vakamuri ni veikalawa rawarawa oqo.
- Use your mobile or tablet to browse to your favourite online casino.
- Curu ena nomu vakayagataka na nomu yaca vakayagataki kei na vosanicuru.
- Tabaka na isau ni slots mai na digidigi ni bili ni talevoni ena nomu talevoni veikauyaki / na tebeleti sikirini.
- Tabaka na levu ni ilavo o na vinakata mo ivola ni vakacuru ilavo.
- Wawa e vica na sekodi me baleta na nomu kerekere ni kena ni cakacakataki.
Proceed to Play Online with Coin Falls Slots FREE Mobile Credit
Ena dua na gauna sa vakaleweni, o na ciqoma e dua ' cakacaka gugumatua’ itukutuku. You can now proceed and play your favourite Slots Pay by Phone Bill games. De o sa tiko ena dua na vakaraitaka qaqa ka vinakata me kauta tani na nomu cashable ni casino, slots se Na dinau ni blackjack (o sega ni rawa ni kauta tani na dinau ni ikuri), mo gole ki na iwasewase ni vakasukai, tavia na ' vakasuka’ na digidigi. Follow simple steps to play deposit bonus slots like entering your name, naba ni Akaude, kei na veika matailalai tale eso. Vakadeitaka na nomu veitaratara na kena matailalai kei na levu ni ilavo e vakasukai ka tukia na ' Io.’ Na vanua ni qito ena initaneti na tokitaka na levu ni ilavo tiko na baqe vakatotolo. You can deposit money to play Coin Falls Slots Site Top Up by Phone Bill vakayagataka na dinau ni talevoni vakakina. Na cava o waraka tiko? With a bit of luck, you might even win the jackpot. Play awesome online free casino slots anytime at our casino. You can see Coinfalls.com/best-online-betting-app/ for betting app top games!
Na cava o waraka tiko – GALALA NA ILAVOQAQA EKE!


text:
Na Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu
16 April, 2018, 11:54 am
ESA koto oqo e ra na i kuri ni itukutuku ni Domo ni Parofisai mai na Lotu i Kavitu ni Lesu Vakarua Mai, ni wiliwili sara yani.
3. Era na la?ki vakaitikotiko e vei ko ira na tamata ni Kalou?
Raica ko ira sa yalo dodonu era na saumi e vuravura.? Vakaibalebale 11:31.
Sa kalougata ko ira sa yalomalua ni ra na taukena na vanua.? Maciu 5:5
O ira na tamata yalo dodonu era na taukena na vuravura oqo ena gauna sa na vakavoui oti kina.
Ena masu ni Turaga e vakaraitaka kina ko Jisu na siga namaki koya, ?Me caka na lomamuni e vuravura me vaka sa caka mai lomalagi.?
Na siga namaki koya sa roro sara tiko mai.
Ni na vakavoui na vuravura oqo, sa na qai soli tale vua na tamata me taukena.
E vei na parataisi ena gauna oqo?
4. A cava e la?ki vakarautaka ko Jisu me baleti ira na Nona tamata?
A vakaraitaka vei Joni ena raivotu na Kalou na Jeruisalemi Vou, na koro turaga ni vuravura vou.
E na tiko kina na itikotiko vakaturaga ni Kalou, ka ra na mai lotu kina Vua na Nona tamata.
?Sa vuqa na tikina ena vale nei Tamaqu; kevaka sa sega, au sa tukuna vei kemudou, Ni Ka?u sa lako ka vakarautaka na tikina me nomudou. Au na lako tale mai, ka kauti kemudou vei Au, mo dou tiko talega ena vanua Ka?u sa tiko kina.? Joni 14:1-3.
Ko Jisu e sa tiko vei Tamana mai lomalagi, ka sa la?ki vakarautaka tiko kina na koro lagilagi me nodra na Nona tamata, na Jeruisalemi Vou.
5. A cava e tu mai Parataisi?
?O koya sa vakadaligana me mani rogoca sara na ka sa tukuna na ?Yalo Tabu vei ira nai soqosoqo lewe ni lotu; vei koya sa gumatua ka?u na solia me kania na kau ni bula, ko koya sa tu e loma ni Parataisi ni Kalou.? Vakatakila 2:7.
A biuta na kau ni bula na Kalou e na loma ni were mai Iteni, ia ni sa i valavala ca na tamata, sa qai vakuwai mai na kau ni bula. Ia, na Kalou e vinakata me vakayagataka na tamata na kau ni bula. Mai lomalagi vou eda na kania na vua ni bula oqo.
?Sa qai vakatakila mai vei au ko Koya na uciwai ni Bula, sa makare sese sara me vaka na karisitala na kena wai, sa drodro mai nai tikotiko vakaturaga ni Kalou kei na Lami.
Ena loma ni kena sala kei na batina ruarua talega, sa tei kina na kau ni bula, a sa vuataka na vuana ena veivula e tinikarua, ka duidui na vuana, ia na draunikau oqo sa medra wai ni bula na lewe ni vanua.? Vakatakila 22:1, 2.
E na i vola ni Vakatakila 21:2 na koro savasava mai lomalagi e na yacana na ?Jeruisalemi vou?. Nai tikotiko vakaturaga ni Kalou e tiko sara ga e na loma i Jeruisalemi vou. Na i Vola Tabu e kaya ni ko Jisu e tiko kina.
?…. ena tu ga kina na i tikotiko vakaturaga ni Kalou kei na Lami.? Vakatakila 22:3.
E drodro mai nai tikotiko vakaturaga ni Kalou e dua na uciwai makare sese, ka batabata, ia, e na bati ni uciwai e tubu tu kina na vuni kau ni bula.
Na vu ni kau ni bula oqo e vuataka na vuana, ka na kalougata ko ira era kania na vuana, ni ra na sega ni mate rawa.
E na veivula taucoko e na duidui na vuana.
Sa noqu masu me vukei keda na Kalou ena noda wilika, vakabauta ka muria na nona vosa.
Ena qai tomani tale yani.


text:
Kacivaka o McKee na lewe ni timi ni Viti
16 May, 2018, 8:52 am
ESA mai kacivaka na yacadra na cauravou dauqito me ra na lewena na timi ni Viti ko John McKee na dauniveivakatavulici ni timi ni Fiji Airways Flying Fijians ena vuku ni sotasota ni 2018 Pacific Nations Cup kei na qito ni valataki vanua ena Jiune.
E tukuna o McKee ni ra a vakamuria sara tikoga vakavinaka na nodra qito na cauravou dauqito ka ra sa mai digitaki qo ena sotasota ni 2018 PNC ka ra na qito tiko ena tolu na qito ena ANZ Stadium e Suva kei na Churchill Park e Lautoka ena Jiune.
Na timi ni Viti, Toga kei Samoa ka na veitomani tale tikoga kina na timi ni Georgia ena qito ka na vakayacori tiko ena Jiune. E kaya o McKee ni qito ena vakayacori tiko ena Jiune ena dua na bolebole levu tiko ka rui bibi sara vua na timi ni Flying Fijians.
E kaya ni se vo tikoga qo e 18 na vula me na vakayacori na qito ni vuravura ena 2019, e bibi kina na valataki vanua ena Jiune qo vei Viti ena vuku ni a liu tiko ena wasewase na Tier 2 ka vakanamata tiko na vakavakarau ki na qito ni rakavi tinikalima ni vuravura ena yabaki mai qo.
E kuria o McKee ni a vinaka na nodratou qito ena 2017 ka dodonu me ratou na vakavinakataka cake tale ena yabaki qo. E tukuna talega o koya ni nodratou vakarau ni qito na timi ni Viti me na toso cake tikoga me yacova sara yani na 2019 ka me rawa ni na yacova e dua na vanua vinaka o Viti ena qito ni vuravura.
E kaya ni na vinaka talega vei ira na dauqito era tiko mai valagi na nodra yaco mai ena noda vanua ena kena vakarautaki na qito. Tukuna talega o McKee ni sa na sala talega ni nodra vakaraitaki ira na dauqito e Viti ena veisotasota e vakayacori tiko qo.
Na yacadra na dauqito ka ra sa digitaki:
Loose Head Prop – Campese MaĆ”fu, Peni Ravai, Eroni Mawi.
Hooker – Tuapati Talemaitoga, Ratunaisa Navuma, Tuvere Veremalua.
Tight Head Prop – Ropate Rinakama, Kalivati Tawake, Manasa Saulo.
Lock – Sikeli Nabou, Leone Nakarawa, Api Ratuniyarawa, Albert Tuisue.
Back Row – Dominiko Waqaniburotu, Viliame Mata, Mosese Voka, Nemani Nagusa, Akapusi Qera.
Half Back – Henry Seniloli, Frank Lomani, Serupepeli Vularika
Scrum Half – Ben Volavola
Centre – Jale Vatubua, Sevanaia Galala, Semi Radrara
Wing – Vereniki Goneva, Josua Tuisova, Nemani Nadolo, Timoci Nagusa
Full Back – Kini Murimurivalu
Dauqito tu vakawawa – Eremasi Radrodro, Nikola Matawalu, Eroni Vasiteri, Patrick Osbourne, Benito Masilevu, Seta Tuicuvu
Dauqito era mavoa tiko – Tevita Cavubati, Peceli Yato, Levani Botia.


text:
Na misini ni sarasara
Ben Gorlick and Johnny Dilly left the Blockstream team of developers to work on their own project of the decentralized cloud computer Na misini ni sarasara. Gorlick e na dairekita vakamisini, kei na Dilli sa ulu ni ivakarau ni architecture.
E vakabauta na dauveivakatorocaketaki ni a gadreva na kena vakatorocaketaki na ivakarau ni computing ni o loaloa, kei na misini ni sarasara ena solia e dua na iwali ni blockchain. E dua na kompiuta ni decentralized na o loaloa e na cakava na cakacaka ni kena tauyavutaki na kena bulataki ena dua na Simini blocker vakatotolo ka sau lailai rawa: “Na cava eda sa cakacaka tiko ena ena veisau na lawa kina na parokaramu ni komipiuta ena e buli kei na kena cicivaki,” A kaya ena dua na veitalanoa vata kei Coindesk Gorlick.
Na cakacaka e oka kina e vica na kabani era tu ena lisi kina e yaco 500 itaukei ni kabani, oka kina na GE kei na sere ni vanua. Ena gauna o ya, ni sa dikeva na dauveivakatorocaketaki na ivakarau ni ena vakayagataki ki na blockade Ethereum.
Me vaka e dua na lewe taumada ni Blockstream, O Ben Gorlik raica na leqa e tiko na dina ni sa ’ yavutaki ira qo e dredre sara me vakayagataka na misini ni blockchains me tauyavu tale na ivoli. Vakamacalataka na ivakavuvuli ni ivakarau vou ni, e a vakaraitaka e dua na ivolanivula ni ivolakerekere. Dau e sa tara tu ena dua na vatavata ni o loaloa me vaka na o loaloa ni Google se na veiqaravi ni mataveilawa ni Amazon. Ia ena veigauna kece e dua na Dauvakayagataka e bulabula, e dua na icurucuru e vakatauci mai na developer. E a vakabauta na Gorlick ni sa tiko na ivakarau oqo e dua “bottleneck”, ka veimuataki ki na cecere na kena isau.
Na mana ni misini ni lewevuqa e due me na fact kina e dua na itaviqaravi ni vakayagataki e voroka ki na vuqa na veiyasai ka qai vagolei ki na veilawa ni veitaratara ni gacagaca, yadua ni ka e vakaitavitaki keda ena nodra qaravi. Sa, e tekivu na ivola kerekere kei e cici kina na parokaramu ni, Ia o ira era vakayagataka e sega ni semati ki na dua na dauveivakarautaki.
Talega, o ira era vakayagataka na na kerekere e na qai rawa me ra ciqoma e dua na isau ni launching na parokaramu ena mataqali taucoko ni gacagaca: laptop, talevoni vuku era cicivaka kei na veiyaya mada ga “Initaneti ni veika”. E vakayagataka na kompiuta na vakasama me baleta e dua “Eratou kaukauwa”, era sa bulia na Gorlick kei na Dilly ena Blockstream. Sa vakadeitaki ni na nodes na sega ni vakadodonu na nabavuni ni vakadodonu.
Ena dua ga na gauna, sega ni gadrevi sara mada ga na dauveivakatorocaketaki ni mataka yavutaki na misini ni sarasara ivolakerekere me kila me baleta na parokaramu: Yaloyalo ni App ni lewevuqa ena rawa kina vei iko mo vakayagataka na vidio ni veisemati ena ivakarau ni warataka-kei na-turu na kerekere.
“Vola e dua na konitaraki matai rorogo rerevaki. Eda na gadreva me ra kauta laivi na ilati”, E vakabauta o Ben Gorlick.
Vakakina, mera bulia matai na konitaraki Ethereum o rawa ni rawata ka sega ni kila na nodra vosa ni programming Solidity. Ka ena veisiga ni mataka na tokoni kina na veiqaravi na itovo ni bula tale eso na veivosa programming, oka kina na veika e sa volai bitcoin.
O koya e vola: Richard Abermann
7 Vinaka duadua ni vuli ni Veivakatorocaketaki ni Blockchain, Na vuli kei na sitivikiti kece sa rawati