text:
ITALANOA NI NONA BULA
Au Sega ni tu Suka Niu Galu
Au papitaiso ena 1941 niu se qai yabaki 12. Ia au sa qai kila vinaka na ka dina vakaivolatabu ena 1946. E yaco tu vakacava qori? Meu talanoataka mada.
ENA veiyabaki ni 1910 rau biuti Tbilisi mai Georgia na noqu itubutubu me rau curuvanua e Kenada, rau lai vakaitikotiko ena dua na vanua ni susu manumanu kei na iteitei volekati Pelly, e Saskatchewan, ena yasayasa vakara kei Kenada. Au sucu ena 1928, au itini vei keitou na le ono na gone. Oti e ono na vula nona mate o Ta, au qai sucu. E mate o Na niu se gonedramidrami. Sega ni dede sa mate tale ga o Lucy na ganequ qase ni se qai yabaki 17. Oti qori e susugi keitou na kena vo o momo Nick.
Dua na siga niu se gone, ratou raica na noqu vuvale niu dreta tiko na bui ni dua na ose. Ratou kara mai meu biuta ni ratou leqataka de tekei au, ia au sega mada ga ni bau kauai. Au a vakanadakui ratou tiko, au qai sega ni bau rogoca nodratou kaila tiko yani. Vinaka ga niu sega ni mavoa, ena siga tale ga qori ratou kila kina e vale niu didivara, au galu tale ga.
E vakatututaka e dua na neitou itokani meu vuli kei ira na vo ni gone era galu, mani vakacurumi au gona o Momo Nick ena dua na koronivuli ni galu e Saskatoon, mai Saskatchewan. E vica na aua mai vale na vanua au toki kina, dua na ka noqu rere niu se qai yabaki lima ga. Au rawa ga ni gade e vale ena gauna ni olodei se sereki ena vulaitubutubu. Au qai vulica na vosa vaGalu, marautaka gona noqu dau qito kei ira na vo ni gone.
VULICA NA KA DINA VAKAIVOLATABU
Ena 1939, e vakamautaki Bill Danylchuck, na ganequ qase o Marion, rau qai lai susugi au kei na dua tale na ganequ o Frances. Rau imatai tale ga ena neitou vuvale me rau sotavi ira na iVakadinadina i Jiova. Na gauna ni noqu sereki rau dau saga ena nodrau vinaka taucoko me rau vakavulici au ena veika rau sa vulica tiko ena iVolatabu. Rau sega ni kila na vosa vaGalu, dredre gona na veivosaki kei rau. Ia rau kila niu taleitaka dina na veika vakayalo. Au raica rawa ni rau dau cakava na veika e tukuna na iVolatabu, au mani tomani rau ina cakacaka vakavunau. Sega ni dede au sa via papitaiso. Ena ika5 ni Seviteba 1941, e papitaisotaki au o Bill ena dua na dramu wai sitila e pamutaki mai na dua na toevu. Dua na ka na batabata ni wai!
Niu sereki ena 1946 ena vulaitubutubu, keitou lako ena dua na soqo ni tikina e Cleveland, Ohio, Merika. Ena imatai ni siga, rau veivuke na ganequ na volavola meu rawa ni vakamuria tiko na porokaramu. Ia ena ikarua ni siga, au marau niu sa qai kila ni tiko tale ga kina e dua na iwasewase lailai ni vosa vaGalu, qai dua sara ga e dau vakadewa tiko vei ira. Au marautaka na soqo, talei dina noqu sa qai kila vakavinaka na ka dina vakaivolatabu!
VAKAVULICA NA KA DINA
E se qai oti tiko ga na iKarua ni iValu Levu, e takalevu sara tu ga na boletaki vanua. Niu lesu mai na soqo ni tikina au vakadeitaka meu na tutaka noqu vakabauta e koronivuli. Au muduka kina noqu dau vakaitavi ena kena salututaki na kuila kei na lagati ni sere ni matanitu. Au sa sega tale ga ni vakaitavi ena olodei kei na veika e lavaki mai na lotu. Era sega ni marau kina na vakailesilesi e koronivuli, ra qai veivakarerei se lasu nira saga meu veisautaka noqu vakasama. E vakavuna na ue vei ira keimami vuli vata, ia dua na sala qori au bau rawa ni vunau kina vei ira. So keimami vuli vata me vakataki Larry Androsoff , Norman Dittrick, kei Emil Schneider era qai taleitaka na ka dina, era sa qaravi Jiova tiko ena yalodina nikua.
Niu gade ina so tale na siti, au dau saga meu vunau vei ira na galu. Kena ivakaraitaki e Montreal, au vunau vua e dua na cauravou o Eddie Tager ena dua nodra kalavo na galu, qai lewena tiko e dua na ilawalawa. Ia a lewena tiko nodra ivavakoso na vosa vaGalu e Laval, mai Quebec me yacova na nona takali ena yabaki sa oti. Au sotava tale ga e dua na cauravou o Juan Ardanez, e vakataki ira mai Peria ni dau vakadidike me vakadeitaka na itukutuku vakaivolatabu. (Caka. 17:10, 11) E mai iVakadinadina tale ga qai veiqaravi vaqase ena yalodina e Ottawa, mai Ontario, me yacova nona mate.
Au toki i Vancouver ena 1950. Au dau taleitaka na vunau vei ira na galu, ia au na sega ni guilecava noqu vunau e salatu vua e dua na yalewa e sega ni galu o Chris Spicer. E taleitaka me dau vakaikere ena mekesini, vinakata tale ga meu sotavi watina o Gary. Au mani gole ina nodrau vale, keitou qai veitalanoa balavu ni vakayagataki ga na volavola. Qori ga na neitou se sota me yacova ni oti e vica tale na yabaki, niu kidacala ni rau raici au niu maliwai ira tiko ena soqo ni tikina e Toronto, mai Ontario. A papitaiso ena siga qori o Gary. E talei dina na ka e yaco qori, au kila kina na bibi ni noda dau vunau tiko ga nida sega ni kila na kena kadre na ka dina.
Au qai toki tale i Saskatoon. Au sotava kina e dua na tina e kerei au meu vakavulici rau na luvena yalewa drua, o Jean kei Joan Rothenberger, erau galu tale ga. Keitou a vuli vata ena dua na koronivuli ni galu. Sega ni dede rau sa wasea tiko vei ira na vuli vata na veika rau sa vulica tiko. E lima gona mai na nodrau kalasi era qai iVakadinadina i Jiova. Dua o Eunice Colin. Au sotavi Eunice ena imatai ni gauna ena koronivuli ga qori ena iotioti ni yabaki ni noqu vuli. A solia vei au e dua na loli qai kaya ke rawa ni noqu itokani. Qori e dua na marama au dau mareqeta sara vakalevu ni keirau sa veiwatini!
Ni kila ga o tinai Eunice ni sa vulica tiko na iVolatabu, e uqeti qasenivuli liu me vakasalataki koya me tinia nona vuli. E taura sara mada ga vakaukaua nona ivola ni vuli. Ia e gu ga o Eunice me vakaliuci Jiova. Na gauna sa via papitaiso kina, erau kaya vua nona itubutubu, “Ni o iVakadinadina i Jiova ga qori, kua tale ni qai tiko e vale!” Io e qai biubiu dina o Eunice mai vale ni se qai yabaki 17, ratou maroroi koya sara e dua na vuvale iVakadinadina. E tomana nona vuli me yacova ni papitaiso. Rau sega ni tiko na nona itubutubu ena neirau vakamau ena 1960. Ia ni toso na yabaki, rau sa qai dokai keirau ena vuku ni neirau vakabauta, kei na neirau susugi ratou na gone.
E KAUAITAKI AU O JIOVA
Keirau galu ruarua vakaveiwatini, ia keirau tuberi ratou na vitu na luvei keirau tagane eratou sega ni galu. E sega toka ni rawarawa qori, keirau saga gona me ratou kila tale ga na vosa vaGalu me rawa ni ratou tuberi vinaka ena ka dina. Ra dau veivukei vakalevu na mataveitacini ena ivavakoso. Kena ivakaraitaki, a vola mai vei keirau e dua na itubutubu ena ivavakoso ni a vosa ca ena loma ni Vale ni Soqoni e dua vei ratou na gone. Keirau rawa kina ni walia vakatotolo na leqa qori. Le va na luvei keirau, o James, Jerry, Nicholas, kei Steven, eratou yalodina tiko na qaravi Jiova kei na dui watidratou kei na nodratou vuvale. Ratou qase kece ni ivavakoso. O Nicholas kei na watina o Deborah, rau veivuke tiko ena vakadewataki ni vosa vaGalu ena valenivolavola ni tabana e Peritania. O Steven kei na watina o Shannan, rau veiqaravi tale tiko ga ena vakadewataki ni vosa vaGalu ena valenivolavola ni tabana e Merika.
Ratou na luvequ o James, o Jerry, kei Steven kei na dui watidratou, eratou tokona ena levu na sala na cakacaka vakavunau ena vosa vaGalu
Ni vo e dua na vula me keirau marautaka neirau ika40 ni yabaki ni bula vakawati, e mai vakacegu o Eunice ni tauvi kenisa. Dua na ka nona yaloqaqa ena gauna dredre qori. E vakaukauataki koya tiko ga na nona vakabauta na veivakaturi. Au sa vakanamata tiko ena siga au na sotavi koya tale kina.
Au lutu ena Feperueri ni 2012, qai ramusu na sui ni dibiqu, au vakadeitaka kina ni sa dodonu ga meu qaravi. Au mani toki vua e dua na luvequ kei watina. Keitou lewena tiko qo na ivavakoso ni vosa vaGalu na Calgary Sign-Language Congregation, au veiqaravi tiko kina vaqase. Qo tale ga na imatai ni gauna meu qai lewena kina na ivavakoso ni vosa vagalu. Vakasamataka mada qori! Au dau lewena tu ena veiyabaki sa sivi na ivavakoso ena vosa vakavalagi
Eso na gauna au dau cudru, au via soro koso niu sega ni kila na ka e tukuni tiko, seu nanuma ni sega ni vakayacori na ka keimami vinakata na galu. Ia na gauna va qori au dau vakasamataka kina na vosa i Pita vei Jisu: “Turaga, me keitou qai lako tale vei cei? Na nomuni vosa ga e vosa ni bula tawamudu.” (Joni 6:66-68) Au vulica meu dau yalovosovoso me vakataki ira ga na tacida galu ena noqu itabagauna. Au vulica meu dau waraki Jiova kei na nona isoqosoqo, e yaga tale ga vei au noqu cakava qori! Au vutuniyau ena gauna qo ena kakana vakayalo ena noqu vosa ga, au qai marautaka na veimaliwai ena soqoni kei na soqo lelevu e vakarautaki me baleti keimami na galu. Au marautaka dina qai vu ni veivakalougatataki na noqu veiqaravi vei Jiova na noda Kalou Cecere.


c: text/html

text:
Inspired by Intelligentsiya I am joining in Fiji's fight to retain our freedoms of choice in life - before we know it our freedoms will be taken away and what we take for being normal is really not. We must guard against this at all times and fight to retain what can never be suppressed! A government that knowingly and deliberately violates people’s rights loses the moral authority to demand obedience.
Jul 12, 2007
Get Real ! Hard times are coming ! A VOSA NI VAKASALA TAUMADA - NI LEQA E VUQA SA TU OQO E MATADA !
It astounds me still how much money my neighbours, friends and itokatoka are wasting on trivial things. It astounds me how people are still wasting their precious pennies on instant gratification. Meals eaten out , yaqona & liquor consumed at such unnecessary expense . It astounds me to see in town every day , parents and grandparents continuing to "give in" to little tantrums from the children about wanting to have lollies or coke. Oilei what happened to good old fashioned discipline!
It astounds me how people continue to waste money catching taxis and mini-buses to go a few miles to the shop for something they should have planned better for or for trivial excursions. It astounds me how our Talatala at our church seems uninterested in helping his flock come to terms with the practical everyday things we need to do to help ourselves. The last couple of Sundays we have had to sit there and listen to him and other visiting Talatala's drone on grog-doped (NOT a good look) about things that do not relate to us in our daily lives. In fact I fell off to sleep quite a few times! In fact (confession time) - I have been doing that a lot lately at church. Na watiqu reckons I am stressed (yes of course) but I think it shows how UNRELATED our church leaders and others like them are becoming to normal everyday people . They need to get real!
I have been following with interest what Kuini and her band of workers are facing. My heart goes out to them and their families as we stand at a crossroads in the lives of our families and in the life of our Fiji .
We need to get real people, and GET REAL. We need to start tightening our belts and as my makabuna's say, "get with the programme" for being pro-active. I opened my Bible last night hoping for some inspiration . My apologies to my English speaking readers but I must get this off my chest. Lets start tightening our belts folks and get vocal about it to our families and loved ones . We need to lay down the law about this. Like our Doctors and Nurses, we too have to provide for and look after our dearest and nearest before we can venture out and look after others. And fight the fight that needs to be fought for our rights and our liberties in the years to come.
Meanwhile the illegal government wannabe ministers carry on WASTING our hardearned taxpayers money carrying out this audit , that audit (example here) , this investigation , that interrogation - spending thousands of man hours on witch hunts and pure VEIQATI . And 7 months down the track - one prosecution of a policeman . Heeellooooo ! To paraphrase Mr Bean-ni-marama on Janet's interview : "uhmm what else have we done - aaahh ummm." Io , oilei . I rest my case.
Save your money - hard times are coming !
A VOSA NI VAKASALA TAUMADA - NI LEQA E VUQA SA TU OQO E MATADA ! !
(Jeremaia 6:16 ) Sa kaya vakaoqo na Kalou ko Jiova:
"Dou tu ena sala ka vakararai,
ka taroga na i lakolako makawa,
se sa evei na sala e vinaka?
Ia dou lako tiko ga kina, dou na kunea kina na vakacegu ni yalomudou."
A ra sa kaya na luve-i -Penijamini - "Keimami na SEGA ni via lako kina."
( The Lord said to his people, "Stand at the crossroads and look.. Ask for the ancient paths, and where the best road is. Walk on it, and you will live in peace."But they said,"No we will not!" )
Maciu 11: 16 " Okoya sa vakadaligana, me rogoca, ia me rogoca dina sara na vosa ni Kalou".
A kaya ko Jisu. Na vinaka kei na mana ni ivakasala, ere na kila ga ko ira era rogoca, ka talairawarawa kina.
Sa yaga me da dau tu vakarau ka qaqarauni ena vei gauna kecega, vakabibi cake sara ena gauna oqo, ni sa torocake tikoga na levu ni vei vakaleqai era sa tekivu cakava tiko oqo vei keda na Matanitu Vuaviri ni Mataivalu nei Bai-ni-vore.
1. VAKAVAKARAU:
Moni dau volia rawa tu, ka maroroya na kakana ni vuvale me vaka na suka, falawa , raisi, waiwai ni kakana kei na vuqa tale, ena gauna oqo ni sa tubu cake tikoga vakatotolo na i sau ni yaya mai na sitoa, ka sa lutu sobu tikoga na kaukauwa ni noda i lavo e Viti.
2. CAKACAKATAKA NA I YAU "ONI TAUKENA. Teivaka na veitiki ni qele lalai ena nomuni yasa ni bai, ena kakana dina, se kakana draudrau; tavioka, bele, tomata se kaveti. Era yaga vaakalevu cake mai na senikau rairai vinaka na kedra duiroka, ia e sega ni ra kakana meda bula kina.
3. VUKUTAKA NA VAKAYAGATAKI I LAVO.
Na gunu draunimoli se na Coboi - e sega ni voli e na i lavo me vaka na Ti , Koko, Kofi. Na sucu mamaca se waicala ena yaga me voli me baleti ira na gone, me ra tubu bulabula kina.
4. KUA NA VAKASABUSABU.
Vakabibi ena veika e sega na kena yaga ki na bula raraba ni mata vuvale me vaka na yaqona ni Viti, yaqona ni vavalagi (alcohol), topako kei na maruhuana, kokeini etc. Kakua ni dau saqa vakasivia tu na kakana. Ia ke dau vo na kakana, me kua ni biu laivi, ia me maroroi, ka vukici me vakayagataki rawa tale ena kana ka tarava.
5. VEI VUKEI - VEIVOTAI - VAKAVEIWEKANI.
Mo ni veirairaici vaka i tikotiko se vakoro vei ira na vuvale era dravudravua vakalevu cake mai kemuni eso ko ni cakacaka vinaka. E vakabibi oqo kivei kemuni na i Talatala ni Lotu, sa rui sivia na nomuni lavaka vei ira na lewe ni lotu dravudravua na ka ga e dui baleti kemuni. Ko Jisu, na Turaga ni Turaga kei Tui ni Tui, e sega ni lako mai me qaravi, ia e mai dau veiqaravi ga.
6. VAKADEITAKI IKO TIKO KI NA NOMUNI DUI YAVU-TU
Koi kemuni kece na cauravou kei na goneyalewa ko ni a biu koro mai ena vakasaqaqara vuli se cakacaka ia ko ni sa bula wale to ga ena veilecayaki ena koro lelevu ni cakacaka. E vinaka cake vei kemuni kei ira talega na dui wekamuni ko mai tiko vakararavi tu vei ira, moni lesu tale ki na nomuni dui vei koro, ka mo ni dui laki vakadeitaki kemuni ki na nomuni dui yavu tu ki na vanua ko ni dui VOLA-KAWA- BULA KINA. Eyaga vei keda kece na -kawa i taukei meda kauwaitaka vakalevu sara na i solisoli, sega ni dolei rawa, ni Kalou, ko ya na noda qele, meda doka, vakamareqeta ka vakayagataka, meda bula kalougata kina ena vuravura vinaka so solia to oqo vei keda na Kalou.
7. VUKUTAKA NA VAKAYAGATAKI I LAVO.
Kua na vodo taxi vakaveitalia. E sega ni dua e na beci iko ni ko taubaletaka e dua se rua na maile. Maroroi na i lavo baleta na gauna ni leqa, vaka na tauvimate, se na wai-ni-mate taka me dau voli, ka tu waraka na leqa.
8. VEILAKOYAKI VAKAVUKU.
Vakasamataka vinaka na veika kece e baleta na vuvale ni ko ni laki volivoli mai na sitoa mai tauni, ni sa tubucake tikoga vakalevu na i sau ni veilakoyaki ena Bus kei na motor car.
9. YALO MATUATAKA NA VEIKA E VOLI ENA I LAVO.
Qarauna na nodra dau tagica na gone me ra gunu loli,Kola, icecream, bisikete, keke, jokeleti ka vuqa tale na kakana boi vinaka e ra dau temaki keda vakarawarawa, vakabibi ko ira na gone, ia, era dau vakatubu leqa ena noda bula, me vaka na mate ni suka, kei na dravudravua.
10. QARAVI NI NODRA VULI NA LUVEDA.
E vinaka mo vakarautaka mai vale na kedra i vakasigalevu na gone, ka ca moni solia vua na i lavo me volia kina na kakana a volitaki tu e bati ni gaunisala se ena lomanibai ni koronivuli mai vei ira era volitaki i olo kakana buta. Ko ni sega ni kila se cava e tu ena i oloolo ko ya. Vakavulici ira na gone, mera kila na i balebale dina ni veika era vakatarai se vakatabui vei ira mera cakava, se soli vei ira nodra se me ra kania se gunuva.
11. SASAGATAKA NA BULA TOROCAKE.
Sa solia tu vei keda na Kalou, na bula galala meda cakacakataka na ka eda taukena ka lewa, meda rawata kina na noda tiko vinaka, marau, vakacegu kei na bula cecere ena kena i vakatagedegede, vakayago, vakayalo talega. Na nodra vulica na gone na i tovo ni vakarokoroko, vosa dina,dodonu, sega ni lasu se lawaki, talairawarawa ka i tovo vinaka, mai na nodra raica vei keda na Qase nai valavala kece oqori, ka segai ena noda vosataka wale tikoga e gusuda, ka da cakava tiko ene noda bula ni veisiga na kedra veibasai.
Meda qaraura na noda loma ni vale, kei na tautuba me savasava, ka maucokona vinaka tu.
Me dau soli vei ira na gone eso na cakacaka mera cakava ni ra lesu mai ena vuli, ka mera kakua ni vakalaivi wale tu ga, me ra veitaliataka na ka era via cakava.
Ke tu na nomuni freezer, oqori e dua na i yaragi vou ni bula torocake ni gauna oqo, mo ni vulica kina na kena rawa ni maroroi vakadede na kakana e dau totolo na kena ca, me kakua kina ni vakamaumautaki, se me vakatubu tauvimate vei keda.
12. BULA VAKAVEIWEKANI - KEI IRA NA TANI.
Ni dau veitalanoa vata kei ira ko ni tiko veivolekati baleta na nomu i naki ni sasagataka na bula sautu, na tiko vinaka kei na bula torocake, ka vakauasivi cake sara na kena laurai ena nomu bula, e na nomuni i tikotiko, kei na nomuni cakacaka kecega na dina ni vosa ko ni dau veitalanoataka kei ira na i tokani veivolekati na nomuni i tikotiko.
Qarauna na nomu solia na veivuke vei ira era leqa me kakua ni vakavuna nodra vakasavuliga,se nodra vakararavi sivia, ka sega ni sasagataka me ra vukei ira rawa vakataki ira. Dusimaka na sala se ka mera cakava, me i wali ni nodra leqa - e na veigauna kece e ra sotakaya tale kina na mataqali leqa vata ga vaka ko ya.
13. NA QARAVI KALOU?? SE QARAVI LOTU??
Mo ni kakua ni vakacalai mai na nodra lalavaki i lavo sivia na i Talatala Qase ni Lotu, mo ni sa qaravi ira me vaka na Kalou. Ko ni solia na nomuni lavo ki na Lotu me ra saumi kina nai talatala, tara kina nodra vale vou, nodra motoka, nodra talevoni, livaliva, wai ni gunu, nodra vakani na kena vei mata bose kei na veimata i soqosoqo kecega. Ia, na veivakadravudravuataki levu duadua ga, sai koya ga na nodra tara me vale cecere ka levu duadua ena nodra koro, na nodra vale ni Lotu. Na nodra vakacerecerea sivia na Lotu na kena i talatala, era sa vakacalai kina e vuqa sara na kena i vavakoso mera sa qarava na Lotu me vaka e Kalou ena nodra yalo dina taucoko kei na nodra i lavo kei na i yau kecaga, ka ra sa guilecava na nodra i tavi taumada, e kacivi ira ka lesi ira kina na Kalou, ko ya, me biuti tamana kina kei tinana e dua na tagane, ka kabiti watina me nona duadua ga, me rau vakatubu kawa, ka vakatawai vuravura, me rau wereca, ka vakatawa se qarauna.
Ia, na i vunau levu duadua me da muria ena noda qaravi Kalou, e vaka' qo:
"Mo Lomana" na Kalou (segai na Lotu) e na yalomu taucoko ............. kei na "Kai - nomu" me vakataki iko".
3 comments:
-
-
Sa dina sara. Vakavakarau ni sa siga toka.
Vinaka
- July 12, 2007 at 11:53 PM
-
-
Kuri ni naba 3
Oi kemami mada nai Taukei e Mereke, e se keimami gunu draunimoli tikoga qo, dina ga ni veisaumitaki tiko na $200 dua na siga. E sega saraga nai ulubale mai Viti ena tikina oqo. Sa gadrevi ga meda yalomatua ena vuku ni leqa sa tu e matada. Ni da vakavulici ira talega na luveda ena bula vakaoqo, era na tamata kaukauwa kina mai muri.
- July 13, 2007 at 10:23 AM
-
-
Vinaka vakalevu Bu na nomu vunau....maqosa dina..... e vinaka beka me na tabaki na nomu vunau qai soli mada vei ira na Talatala
mata vaka sulu ni yaqona tu qo e Viti me ra wilika madaga ka ra wasea e so na ka o vola vei ira na qele ni sipi.....IN OTHER WORDS....GETTING REAL WITH THE PEOPLE WITH THE REAL ISSUES FACING US......wananavu Bu, so tale!
- July 13, 2007 at 5:34 PM

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
iVakarau ni Lomada
E veivakasalataki na iVolatabu meda qarauna na ivakarau ni lomada me kua ni ca. E uqeti keda tale ga meda saga me vinaka tiko ga na lomada.
CUDRU
IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “E vinaka o koya e berabera ni cudru, e ca na tamata qaqa.”—Vosa Vakaibalebale 16:32.
KENA IBALEBALE: Ena yaga na noda saga me lewai matau na ivakarau ni lomada. Eso na gauna ena rairai donu na ka eda cudruvaka, ia ke sega ni lewai vinaka ena vakavu leqa. Era dikeva na dauvakadidike ena gauna qo ni gauna era cudru kina eso, era dau tukuna se cakava na ka era qai veivutunitaka tale.
KA O RAWA NI CAKAVA: Saga mo lewa vinaka nomu cudru me kua ga ni lewai iko. Eso era nanuma nira tamata kaukaua na dau cudrucudru, ia e cala na rai qori. E kaya na iVolatabu: “E vaka na koro e botei ni sega na kena bai na tamata e sega ni lewa vinaka na nona cudru.” (Vosa Vakaibalebale 25:28) Dua na sala mo lewa vinaka kina nomu cudru, oya nomu kila na itukutuku matata kece ni bera ni o tukuna se cakava e dua na ka. “Na nona yalomatua na tamata e berabera kina ni cudru.” (Vosa Vakaibalebale 19:11) E vinaka meda rogoca na yasana ruarua ni veika e yaco, nida na lewa vinaka kina na ivakarau ni lomada.
VAKAVINAVINAKA
IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU: “Me laurai na nomuni vakavinavinaka.”—Kolosa 3:15.
KENA IBALEBALE: E tukuni nira tamata mamarau o ira na dau vakavinavinaka. Era vakadinata mada ga qori o ira e mate vakasauri e dua era veivolekati. Era kaya ni vukea vakalevu na ivakarau ni lomadra na nodra vakasamataka na ka e vakamarautaki ira tiko, sega ni veika e vakavuna nodra rarawa.
KA O RAWA NI CAKAVA: Vakasamataka e veisiga na veika o marautaka tiko ena gauna qo. E sega ni tukuni me ka lelevu sara. Rawa ni o vakasamataka na ka lalai mada ga me vaka na totoka ni cabe ni matanisiga, nomudrau marautaka na veitalanoa kei na dua o dau lomana, se na kena talei vei iko e dua na siga vou. Na veika qori e rawa ni vakavinakataka na ivakarau ni lomamu, kevaka wale ga mo dau vakasamataka qai vakavinavinakataka.
Ena yaga tale ga vakalevu nomu vakasamataka na vuna o vakavinavinakataki ira kina nomu vuvale kei ira na nomu itokani. Ni o sa kila rawa qori, tukuna sara vei ira se volavola, imeli, se vakau itukutuku ena talevoni. Ena qaqaco kina na veiwekani, o na vakadinata tale ga na marau e vakilai nida dau soli ka.—Cakacaka 20:35.
ESO TALE NA IVAVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU
BIUBIU NI BERA NA VEIBA.
“Ni tekivu na veileti e vaka na dola ni baniua, ni bera ni tubu na veiba mo biubiu.”—VOSA VAKAIBALEBALE 17:14.
KUA NI LOMAOCAOCATAKA NA SIGA NIMATAKA.
“Kua vakadua ni lomaocaocataka na siga nimataka, ni siga nimataka e tu vata kei na kena lomaocaoca. Na siga kece sa dui tu ga na kena ca.”—MACIU 6:34.
KUA NI YALOTOTOLO, VAKASAMA VINAKA MADA.
“Ena qai taqomaki iko na raiyawa, ena viribaiti iko na yalomatua.”—VOSA VAKAIBALEBALE 2:11.


text:
Miniti
Na miniti sa dua na tabanilotu ena gauna e rawa ni tautauvata kei 1⁄60 (Na imatai sexagesimal fraction) ni dua na auwa, se 60 sekodi. Ena UTC ivakatagedegede ni gauna, e dua na miniti ena veigauna e 61 tiko kina na sekodi, e dua na isau ni rika sekodi (e tiko e dua na na me vakacurumi kina e dua na vanua ni rika cala, ka na yaco ena dua na 59 na ikarua ni miniti, ia oqo e se bera mada ni bau yaco ena 40 sivia na na e dina ga ni sega na SI (International System of Units, SI) tabanilotu, sa ciqomi na miniti me vakayagataki vata kei ira na veitabanilotu ni SI.


text: 36 Qo na itukutuku kei Iso, oya o Itomi.+2 O Iso e lai tauri rau na watina vei ira na goneyalewa ni Kenani: O Eta+ na luvei Eloni na Itaiti+ kei Aolipama+ na luvei Ena, e makubui Sipioni na Aivaiti,3 kei Pasemaca+ na luvei Isimeli, e ganei Nepeioci.+4 Sa qai luvei Iso vei Eta o Elifasi, ia o Pasemaca e vakasucumi Riueli,5 qai vakasucumi Jiusi, Jalami, kei Kora+ o Aolipama.Qo o iratou na tagane eratou luvei Iso, eratou sucu ena vanua o Kenani.6 Oti oya e kauti ratou na watina o Iso, na luvena tagane kei na luvena yalewa, o ira kece na nona lewenivale, na nona qelenisipi, kei na nona manumanu tale eso, kei na iyau kece e kumuna+ ena vanua o Kenani, e gole yani ina dua tale na vanua e yawa mai vei Jekope na tacina.+7 Ni sa rui levu na nodrau iyau, e dredre kina me rau vakaitikotiko vata ga, sa sega kina ni rauti rau na vanua erau tiko* kina ena vuku ni nodrau qelenimanumanu.8 Mani lai vakaitikotiko o Iso ena veiulunivanua ena yasayasa o Sia.+ O Iso ga o Itomi.+9 Qo na itukutuku kei Iso, na tamadra na kai Itomi ena veiulunivanua ena yasayasa o Sia.+10 Qo na yacadra na tagane era luvei Iso: O Elifasi na luvei Eta na wati Iso, o Riueli na luvei Pasemaca na wati Iso.+11 O iratou na luvei Elifasi o Temani,+ Omari, Sifo, Katami, kei Kinasi.+12 O Elifasi na luvei Iso e qai mai watina lailai o Timina. Mani luvena vei Elifasi o Amaleki.+ O iratou qo na luvei Eta, na wati Iso.13 Qo o iratou na tagane eratou luvei Riueli: O Neaca, Sira, Sama, kei Misa. O iratou qo na luvei Pasemaca+ na wati Iso.14 Qo o iratou na tagane eratou luvei Iso vei Aolipama: O Jiusi, o Jalami, kei Kora. O Aolipama e wati Iso, e luvei Ena, e makubui Sipioni.15 Qo o iratou na turaga* eratou kawa i Iso:+ Eratou luvei Elifasi, na ulumatua i Iso: Na Turaga o Temani, na Turaga o Omari, na Turaga o Sifo, na Turaga o Kinasi,+16 na Turaga o Kora, na Turaga o Katami, kei na Turaga o Amaleki. O iratou qo na kawa i Elifasi+ eratou turaga ena vanua o Itomi. O iratou qo na luvei Eta.17 Qo o iratou na tagane eratou luvei Riueli, na luvei Iso tagane: Na Turaga o Neaca, na Turaga o Sira, na Turaga o Sama, kei na Turaga o Misa. O iratou qo na kawa i Riueli eratou turaga ena vanua o Itomi.+ O iratou qo na luvei Pasemaca, na wati Iso.18 Qo o iratou na tagane eratou luvei Aolipama, na wati Iso: Na Turaga o Jiusi, na Turaga o Jalami, kei na Turaga o Kora. O iratou qo na turaga eratou kawa i Aolipama na wati Iso, na luvei Ena yalewa.19 Qo o ira na tagane era luvei Iso, qo tale ga na nodra turaga. O koya o Itomi.+20 Qo o iratou na tagane eratou luvei Sia na Oraiti eratou lewenivanua:+ O Lotani, o Sopali, o Sipioni, o Ena,+21 o Tisoni, o Esa, kei Tisani.+ Qo na nodratou turaga na Oraiti eratou kawa i Sia, ena vanua o Itomi.22 O rau na tagane erau luvei Lotani o Iri kei Emami, ia e ganei Lotani o Timina.+23 Qo o iratou na tagane eratou luvei Sopali: O Alivani, o Maneaca, o Ipali, o Sifo, kei Onama.24 Qo o rau na tagane erau luvei Sipioni:+ O Eya kei Ena. O Ena ga qo e kunea na waikatakata mai na vanua talasiga ena gauna e vakatawa tiko kina na asa nei tamana o Sipioni.25 O rau qo erau luvei Ena: O Tisoni kei Aolipama na luvei Ena yalewa.26 Qo o iratou na tagane eratou luvei Tisoni: O Emitani, o Esipani, o Icirani, kei Kirani.+27 Qo o iratou na tagane eratou luvei Esa: O Pilani, o Sevani, kei Akane.28 Qo o rau na tagane erau luvei Tisani: O Usa kei Erani.+29 Qo na nodratou turaga na Oraiti: Na Turaga o Latani, na Turaga o Sopali, na Turaga o Sipioni, na Turaga o Ena,30 na Turaga o Tisoni, na Turaga o Esa, kei na Turaga o Tisani.+ Qo na nodratou turaga na Oraiti e cavuti yadudua na yacadratou, eratou turaga ena vanua o Sia.31 Qo o iratou na tui eratou veiliutaki ena vanua o Itomi+ ni se sega ni liutaki ira na Isireli*+ e dua na tui.32 E veiliutaki e Itomi o Pela na luvei Piori, na yaca ni koro e veiliutaki kina o Tinapa.33 Ni mate o Pela, e qai veiliutaki o Jopapa na luvei Sira mai Posira me kena isosomi.34 Ni mate o Jopapa, e tekivu veiliutaki o Usami mai na nodra vanua na kai Temani. E sosomitaki Jopapa o koya.35 Ni mate o Usami, e sosomitaki koya ena veiliutaki o Etati na luvei Pitati. O koya ga qo a vakavuai ira na kai Mitiani+ ena vanua o Moapi, na yaca ni nona koro o Evici.36 Ni mate o Etati, e qai veiliutaki o Samila mai Masirika me kena isosomi.37 Ni mate o Samila, e qai veiliutaki o Saula mai Riopoci donuya na Uciwai. E sosomitaki Samila o koya.38 Ni mate o Saula, e qai veiliutaki o Pealianani na luvei Akipori me kena isosomi.39 Ni mate o Peali-anani na luvei Akipori, e qai veiliutaki o Etari. E sosomitaki Pealianani o koya, na yaca ni nona koro o Pau, e yaca i watina o Metapeli, na luvei Matireti. O Matireti na luvei Mesapi yalewa.40 Qo na yacadra na turaga era kawa i Iso me vaka na nodra dui vuvale, me vaka na nodra dui vanua, me vaka na dui yacadra: Na Turaga o Timina, na Turaga o Aliva, na Turaga o Jiceci,+41 na Turaga o Aolipama, na Turaga o Ela, na Turaga o Pinoni,42 na Turaga o Kinasi, na Turaga o Temani, na Turaga o Mipisa,43 na Turaga o Makitieli, kei na Turaga o Irami. O ira qo na turaga kei Itomi me vaka na nodra itikotiko ena vanua era taukena.+ O ira qo na kawa i Iso, na tamadra na kai Itomi.+


text: 19 Ni rau yaco yani i Sotoma na agilosi ena yakavi, e dabe voli o Loti ena matamata kei Sotoma. Ni raici rau o Loti e tucake sara me lai tavaki rau, qai cuva ina qele.+2 E qai kaya o koya: “Yalovinaka kemudrau noqu turaga, au kerea mo drau bau gole mada ga mai ina vale ni nomudrau tamata mo drau moce, me vui tale ga na yavamudrau. Oti mo drau yadra mo drau qai sou sara yani.” Erau mani kaya: “Sega, keirau na moce ga ena vanua lala ena lomanikoro.”3 Ia a cikevi rau toka ga, rau mani gole vata kei koya ina nona vale. E qai vakarautaka na kedrau magiti, e vavia na madrai sega ni vakaleveni, erau kana sara.4 Ia ni bera ni rau davo me rau moce, era tabili yani na tagane ni koro—era tagane ni Sotoma, na gone yaco sara vei ira na qase, o ira kece—ra qai wavokita na vale.5 Era kacikacivi Loti, era kaya vua: “I vei o rau na tagane erau gole mai vei iko ena bogi qo? Kauti rau mai tuba vei keimami me keimami veiyacovi kei rau.”+6 E gole sara yani vei ira o Loti ena matanikatuba qai sogota na katuba i dakuna.7 E kaya: “Yalovinaka kemuni na taciqu, ni kua ni cakava na ka ca qo.8 Yalovinaka sara, e tiko qo e rua na luvequ yalewa erau se sega ni veiyacovi kei na tagane. Yalovinaka, meu kauti rau yani i tuba vei kemuni. Moni qai cakava vei rau na ka ga e vinaka vei kemuni. Moni kua ga ni cakava e dua na ka vei rau na turaga qo, ni rau sa mai vakaruru ena noqu vale.”+9 Era tukuna: “Toso tani!” Era kaya tale: “O koya na vulagi qo e mai vakaitikotiko eke qai via vakatulewa vei keda! Ia qo ena ca sara na ka keimami na cakava vei iko mai vei rau oya.” Era mani sosovi Loti yani, era toso vata yani mera basuka na katuba.10 Erau qai dodoka yani na ligadrau na turaga oya, rau dreti Loti i lomanivale vei rau, rau qai sogota na katuba.11 Erau qai vakamatabokotaki ira na tagane era tu ena icurucuru ni vale, tekivu vei ira na gone yaco sara vei ira na qase, nira oca sara ga na vaqara na matanikatuba.12 Erau qai kaya vei Loti na turaga oya: “Eso tale na wekamu era tiko eke? Na watidrau na luvemu yalewa, na luvemu tagane, na luvemu yalewa, kei ira kece na wekamu ena koro qo, mo kauti ira laivi mai ke!13 Ni keirau na vakarusa na vanua qo, ni sa rogo levu yani vei Jiova+ na domo ni tagi me baleti ira na lewenikoro qo, mani talai keirau mai o Jiova me keirau vakarusa na koro.”14 E mani gole i tuba o Loti, e vosa sara vei rau na vugona erau na vakawati kei rau na luvena yalewa, e tukuna vakavica vei rau: “Kusa! Drau lako tani mai na vanua qo, ni na vakarusa na koro qo o Jiova!” Ia vei rau na vugona e vaka ga e veiwali+ tiko o koya.15 Ni sa kida na mataka, erau qai vakatotolotaki Loti na agilosi, erau kaya: “Kusa! Kauti watimu kei rau na luvemu yalewa erau tiko kei iko eke, mo kua kina ni taviraki laivi ena ivalavala ca ni koro!”+16 A vakaberabera tiko ga o Loti, ia ena vuku ni loloma i Jiova vua,+ erau qai taura matua na ligana o rau na turaga oya, na liga i watina kei na ligadrau na luvena yalewa, erau qai kauti koya laivi mai kea qai biuti koya ena taudaku ni koro.+17 Ni ratou yaco ga yani ena taudaku ni koro, e tukuna sara e dua vei rau: “Dro mo bula! Kua ni raimuri,+ kua ni cegu ena dua na yasayasa qo!+ Dro sara ina veiulunivanua mo kua kina ni taviraki laivi!”18 E kaya vei rau o Loti: “Yalovinaka Jiova, kua ni vanua oya!19 Yalovinaka, sa nanumi e matamuni na nomuni tamata, oni qai vakaraitaka votu ni levu na nomuni yalovinaka* vei au ena nomuni vakabulai au voli mai,+ ia au sega ni rawa ni dro ina veiulunivanua niu rere de na toboki au na leqa, au na qai mate.+20 Yalovinaka sara, e dua na tauni e toka voleka ga qo, e rawa niu dro kina, e vanua lailai ga. Kerekere, e rawa niu dro kina? E vanua lailai ga. Au na qai bula.”21 E qai kaya vua: “Sa vinaka, au na vakaraitaka tale ga niu nanumi iko+ ena noqu sega ni vakarusa na tauni o tukuna mai qori.+22 Totolo! Dro i kea, niu na sega ni cakava e dua na ka vakavo ke o sa yaco e kea!”+ Oya na vuna e vakatoka kina o Loti na tauni oya me o Soa.*+23 Ni yaco yani o Loti e Soa sa tu na matanisiga ena delanivanua.24 E qai vakavuna o Jiova me tau na sulifure kei na bukawaqa e Sotoma kei Komora—e vakatauca o Jiova mai lomalagi.+25 E qai vaqeavutaki rau na koro qo, io na yasayasa taucoko, wili kina o ira na lewenikoro kece kei na kau kece ena delanivanua.+26 Ia o wati Loti, a muri koya tiko yani, e railesu, mani vuki me durumasima.+27 E qai sou vakamataka o Eparama ina vanua a duri tu kina ena mata i Jiova.+28 Ni rai sobu vaka i Sotoma kei Komora kei na vanua kece ena yasayasa oya, e raica e dua na ka vakadomobula. E kuvu cake tiko mai na vanua oya na kubou vavaku, vaka na kubou vavaku ni lovo!+29 Ni vakarusa na koro ena yasayasa oya na Kalou, e nanumi Eparama na Kalou qai vakatalai Loti mai na koro e vaqeavutaka, na koro a dau vakaitikotiko kina o Loti.+30 E muri e qai lako cake mai Soa o Loti kei rau na luvena yalewa me ratou lai vakaitikotiko ena veiulunivanua,+ ni a rere o koya na tiko mai Soa.+ E qai lai tiko ena dua na qara kei rau na luvena yalewa.31 E qai tukuna o koya e ulumatua vei tacina: “E sa qase o tamadaru qai sega ni tu ena vanua qo e dua na tagane me veiyacovi kei kedaru, me vaka na kena ivakarau e vuravura taucoko.32 Mai, daru solia vei tamadaru na waini me gunuva, daru qai mocevata kei koya me maroroi kina na iyatukawa i tamadaru.”33 Erau mani solia tiko ga vei tamadrau na waini me gunuva ena bogi oya, e lako yani o koya e ulumatua me mocevata kei tamana, ia a sega ni kila o tamana na nona davo yani kei na nona duri o luvena yalewa.34 Ena siga e tarava e qai tukuna o koya e ulumatua vei tacina: “Au sa mocevata kei tamaqu ena bogi enanoa. Daru solia tale vua na waini ena bogi nikua me gunuva. Mo qai lako mo lai mocevata kei koya me maroroi kina na kawa i tamadaru.”35 O koya gona, erau vuki solia vei tamadrau na waini me gunuva ena bogi tale ga oya, e mani tucake o koya e gone qai lai mocevata kei koya, ia a sega ni kila o tamana na nona davo yani kei na nona duri o luvena yalewa.36 E mani vakabuketetaki rau na luvena yalewa o Loti na tamadrau.37 E vakasucuma e dua na gonetagane o koya e ulumatua, e qai vakayacani koya me o Moapi.+ E tamadra na kai Moapi ni gauna qo.+38 Ia o tacina e vakasucuma tale ga e dua na gonetagane, e qai vakayacani koya me o Peniami. E tamadra na kawa i Amoni+ ni gauna qo.


text:
LIUTAKA O KOLINISAU E DUA NA TIMI KI NA SOTASOTA NI INTERNATIONAL INVTATION MAI DUBAI ENA MUA NI MACAWA QO.
Written by Maria Solomone on November 30, 2021
E ratou na vaka i tavi tale tiko ga ena dua tale na sotasota ni Dubai 7s ena macawa qo,na kavetani e liu ni timi ni Viti le ya vitu o Osea Kolinisau.
Veisiko vei ratou na timi so vei ira na noda ra veiqaravi tu mai Dubai:photocredit:KAbariga.
Ena liutaka tiko o Kolinisau e vica na cauravou era sa vaka i tavi oti ena timi ni Viti,me vaka taki Pio Tuwai,Samisoni Viriviri,Emosi Mulevoro,Apenisa Cakaubalavu,Isoa Tabu,Semi Kunatani,Isoa Domolailai kei Jope Tikomailepanoni.
PhotoCredit:Kelepi Abariga
Na yaca ni nodratou timi e vakatokai tiko na L.A.R Speranza.
Photocredit:Kelepi Abariga.
Na sotasota oqo e vakatokai tiko na Interntional Invitational,ka na vakayacori vata tiko kei na i karua ni sotasota ni Dubai 7s ena mua ni macawa oqo.
Vakarorogot iko ga mai ena Vitifm 92fm,92.2fm,92.6fm.
source:Kelepi Abariga:Dubai.


text:
WASE TOLU
Na Cava na iNaki ni Kalou me Baleta na Kawatamata?
1. Na cava na inaki ni Kalou me baleta na kawatamata?
E TOTOKA na inaki ni Kalou me baleta na kawatamata. A buli rau na imatai ni tagane kei na yalewa, o Atama kei Ivi, qai vakatikori rau ena dua na were totoka. E inaki ni Kalou me rau vakaluveni, me rau vakatetea na parataisi me roboti vuravura, me rau qarava tale ga na manumanu.—Vakatekivu 1:28; 2:8, 9, 15; raica na iKuri ni iVakamacala 6.
2. (a) Eda kila vakacava ni na vakayacora na Kalou nona inaki? (b) O cei e vinakata na Kalou mera bula e vuravura, me vakacava tale ga na kena dede?
2 O nanuma nida rawa ni bula dina ena dua na parataisi? E kaya o Jiova: “Au sa nakita, au na cakava tale ga.” (Aisea 46:9-11; 55:11) Io, ena vakayacora nona inaki, e sega ni dua na ka ena tarovi koya. E kaya o Jiova ni bulia na vuravura me tawa. E “sega ni bulia me lala.” (Aisea 45:18) E vinakata me tawani kece o vuravura. Ia o cei e vinakata na Kalou mera bula e vuravura, me vakacava tale ga na kena dede? E kaya na iVolatabu: “O ira na yalododonu [se, talairawarawa] era na taukena na vuravura, era na qai bula tawamudu kina.”—Same 37:29; Vakatakila 21:3, 4.
3. Na cava o na rairai taroga ni se sega ni oti na tauvimate kei na mate?
3 E se sega ni oti na tauvimate kei na mate ena gauna qo. Levu na vanua e se yaco tiko kina na vala kei na veivakamatematei. E sega ni inaki ni Kalou qori. Na cava gona e yaco? A yaco vakacava na leqa? Na iVolatabu ga e rawa ni sauma qori.
DUA NA MECA NI KALOU
4, 5. (a) O cei a vosa vei Ivi ni vakayagataka na gata? (b) E rawa ni veisau vakacava e dua na tamata vinaka me daubutako?
4 E cavuti ena iVolatabu e dua na meca ni Kalou e “vakatokai na Tevoro se o Setani.” A vakayagataka o Setani e dua na gata me vosa vei Ivi ena were o Iteni. (Vakatakila 12:9; Vakatekivu 3:1) E cakava vaqaseqase qori me nanumi ga ni vosa dina tiko na gata.—Raica na iKuri ni iVakamacala 7.
5 Sega ni kena ibalebale qori ni Kalou a buli Setani na Tevoro. A veisau qai vukici koya me Tevoro e dua na agilosi sa tiko rawa mai lomalagi ena gauna e bulia kina na vuravura na Kalou me nodrau itikotiko o Atama kei Ivi. (Jope 38:4, 7) E yaco vakacava qori? Vakasamataka ga va qo: E rawa ni veisau vakacava e dua na tamata vinaka me daubutako? E sega ni sa daubutako tu mai ena gauna e sucu kina. Ia e tekivu qori ena nona vinakata e dua na ka e sega ni nona. Ni vakasamataka tiko ga, sa qai kaukaua ga kina nona gagadre ca. Ni basika na ituvaki veiganiti, sa lai butako sara. E vakavuna ga vakataki koya me daubutako.—Wilika Jemesa 1:13-15; raica na iKuri ni iVakamacala 8.
6. E vuki vakacava e dua na agilosi me meca ni Kalou?
6 Qo sara ga na ka e yaco vua na agilosi sa cavuti oti mai. Ni buli rau oti o Atama kei Ivi na Kalou, e tukuna sara me rau vakaluveni qai “vakasinaiti vuravura.” (Vakatekivu 1:27, 28) De dua e veinanuyaka na agilosi ya, ‘Rawa nira qaravi au kece na tamata, mera kua ni qaravi Jiova!’ Na levu ga ni nona vakasamataka, na levu tale ga ni nona vinakata na ka e nei Jiova. E vinakata na agilosi ya me sokaloutaki. E mani lasutaki Ivi qai vakacalai koya. (Wilika Vakatekivu 3:1-5.) Na ka e cakava qori e vukici koya kina me o Setani na Tevoro, qai meca ni Kalou.
7. (a) Na cava erau mate kina o Atama kei Ivi? (b) Na cava eda qase qai mate kina?
7 Erau talaidredre vua na Kalou o Atama kei Ivi rau qai kania na vuanikau. (Vakatekivu 2:17; 3:6) Erau valavala ca vei Jiova, rau mate tale ga ni toso na gauna me vaka ga e tukuna vei rau o Jiova. (Vakatekivu 3:17-19) Era ivalavala ca tale ga na luvedrau o Atama kei Ivi, era mani mate. (Wilika Roma 5:12.) Eda na raica ena dua na ivakaraitaki qo na vuna era ivalavala ca tale ga kina nodrau kawa o Atama kei Ivi. Kaya mada o vavi madrai ena dua na kava ni vavavi e kabibi tu. Na madrai o vavia ena vaka ga na ibulibuli ni kava kabibi qori. A ivalavala ca o Atama ena gauna e talaidredre kina vua na Kalou. Na “kabibi” se ivalavala ca i Atama sa takavi keda tale ga nida nona kawa. Eda qase, eda mate tale ga nida ivalavala ca kece.—Roma 3:23; raica na iKuri ni iVakamacala 9.
8, 9. (a) Na cava e vinakata o Setani me rau vakabauta o Atama kei Ivi? (b) Na cava e sega ni vakamatei ratou totolo kina na veivorati o Jiova?
8 Na nona vakacalai rau o Atama kei Ivi o Setani me rau talaidredre vua na Kalou, e sa tekivu saqati sara ga kina o Jiova. E vinakata o Setani me rau vakabauta o Atama kei Ivi ni lasulasu o Jiova, e iliuliu ca, qai bureitaka vei rau na ka vinaka. E tukuna tiko e keri o Setani ni rau rawa ni lewa ga o Atama kei Ivi na ka e donu se cala, qai sega ni gadrevi me dusimaki rau na Kalou. Na cava ena cakava o Jiova? E rawa sara ga ni vakamatei ratou na dauveivorati, me kua kina ni veivorati tale e dua. Ia qori ena sega ni vakadinadinataki kina ni daulasulasu o Setani.
9 E mani sega ni vakamatei ratou totolo na veivorati o Jiova, e solia ga na gauna me lewai koya mada na tamata. Sa na qai laurai e keri ni daulasulasu o Setani, ia o Jiova ga e kila na veika e vinaka vua na kawatamata. Ena qai vakamacalataki vinaka qori ena Wase 11. Ia na cava mada o nanuma, e donu nodrau vakatulewataka o Atama kei Ivi me rau vakabauti Setani qai talaidredre vua na Kalou? Na ka kece erau marautaka tu e vakarautaka o Jiova. Erau buli me rau uasivi, dua nodrau itikotiko totoka, e lesi tale ga vei rau na cakacaka marautaki. Ia e sega sara ga ni dua na ka vinaka e cakava vei rau o Setani. Na cava o na cakava ke o tu ena kedrau ituvaki?
10. Na vakatulewa bibi cava eda na cakava kece?
10 Dua tale ga na vakatulewa bibi eda na cakava kece ena gauna qo, qai vakatau na noda bula ena vakatulewa qori. Eda rawa ni digi Jiova me noda iLiuliu, talairawarawa vua qai vakadinadinataka ni daulasulasu o Setani. Se da digi Setani me noda iliuliu. (Same 73:28; wilika Vosa Vakaibalebale 27:11.) Sega ni lewe i vuravura kece era talairawarawa vua na Kalou ena gauna qo. E sega tale ga ni iliuliu ni vuravura qo na Kalou. O cei gona na iliuliu ni vuravura qo?
O CEI E LIUTAKA TIKO NA VURAVURA?
11, 12. (a) Na cava eda vakadeitaka ena nona via solia o Setani vei Jisu na matanitu? (b) Na tikinivolatabu cava e vakadinadinataka ni lewa tu na vuravura o Setani?
11 E kila o Jisu o cei e liutaka dina tiko na vuravura. Dua na gauna a “vakaraitaka vua na matanitu kece e vuravura kei na kedra lagilagi” o Setani. Sa qai yalataka o Setani vei Jisu: “Au na solia vei iko na ka kece qo ke o cuva mo sokalou wale ga vakadua vei au.” (Maciu 4:8, 9; Luke 4:5, 6) Vakasamataka mada, ‘Ena rawa ni solia o Setani vei Jisu na veimatanitu ke sega ni tu vua na kena lewa?’ Sega. Kena ibalebale na matanitu kece e kena iliuliu o Setani.
12 O na rairai veinanuyaka, ‘O Jiova na Kalou Kaukaua duadua e lomalagi kei vuravura. E rawa vakacava ni iliuliu ni vuravura qo o Setani?’ (Vakatakila 4:11) E dina na vakasama ya me baleti Jiova, ia o Jisu e vakatokai Setani me “turaga ni vuravura qo.” (Joni 12:31; 14:30; 16:11) Na yapositolo o Paula e vakatokai Setani na Tevoro me “kalou ni veika vakavuravura qo.” (2 Korinica 4:3, 4) E vola tale ga na yapositolo o Joni ni “lewa tiko na vunica na vuravura taucoko.”—1 Joni 5:19.
VAKARUSAI VAKACAVA NA VURAVURA I SETANI?
13. Na cava e veiganiti kina me dua na vuravura vou?
13 Sa qai vakadomobula ga na ituvaki kei vuravura ena gauna qo. E laurai e veivanua na ivalu, cakacaka vakailawaki, veivakaisini, kei na itovo voravora. Se mani vakacava na kaukaua ni nona sasaga na tamata, e sega ga ni rawa ni vakaotia kece na leqa. Ia sa vakarau vakarusa na ituvaki ca qo na Kalou ena nona ivalu na Amaketoni, qai sosomitaka ena vuravura vou era na bula ga kina na yalododonu.—Vakatakila 16:14-16; raica na iKuri ni iVakamacala 10.
14. O cei sa digitaka na Kalou me Tui ni nona Matanitu? Na cava e parofisaitaki ena iVolatabu me baleti Jisu?
14 E digitaki Jisu Karisito o Jiova me Tui ni nona Matanitu vakalomalagi. A parofisaitaki ena iVolatabu ena vica vata na udolu na yabaki sa oti ni o Jisu ena “Turaga ni Sautu,” ena tawamudu nona matanitu. (Aisea 9:6, 7) A vakavulici ratou tale ga nona imuri o Jisu me ratou masuta na matanitu qori ena nona kaya: “Me yaco mai na nomuni Matanitu. Me caka na lomamuni e vuravura me vaka e caka tiko mai lomalagi.” (Maciu 6:10) Eda na raica ena Wase 8, na sala ena sosomitaki ira kina na matanitu vakatamata na Matanitu ni Kalou. (Wilika Taniela 2:44.) Oti ena qai vukica na vuravura me parataisi na Matanitu ni Kalou.—Raica na iKuri ni iVakamacala 11.
SA VOLEKA NA VURAVURA VOU!
15. Na cava na “vuravura vou”
15 E yalataki ena iVolatabu: “Eda waraka na lomalagi vou kei na vuravura vou,” era na “tiko kina na yalododonu.” (2 Pita 3:13; Aisea 65:17) Ni cavuti ena so na gauna na “vuravura” ena iVolatabu, e dau vakaibalebaletaki ira na lewe i vuravura. (Vakatekivu 11:1) Na “vuravura vou” e vakaibalebaletaki ira gona era talairawarawa vua na Kalou qai vakalougatataki ira o koya.
16. Na isolisoli totoka cava e vakarautaka na Kalou vei ira era na bula ena vuravura vou? Na cava meda cakava meda marautaka kina na isolisoli qo?
16 E yalataka o Jisu nira na “bula tawamudu” o ira na bula ena vuravura vou ni Kalou. (Marika 10:30) Na cava meda cakava meda marautaka kina na isolisoli totoka qori? Yalovinaka wilika na kena isau ena Joni 3:16 kei na 17:3 Eda na vakarau dikeva tale ga qo na ka e kaya na iVolatabu me baleta na bula ena vuravura Parataisi.
17, 18. Eda kila vakacava ni na vakilai e vuravura taucoko na sautu, eda na yalodei tale ga?
17 Sa na sega na ivakarau ca, ivalu, basulawa, kei na itovo voravora. Era sa na yali kece mai vuravura na daucaka ca. (Same 37:10, 11) Ena ‘vakaotia na Kalou na ivalu e vuravura taucoko.’ (Same 46:9; Aisea 2:4) Era na tawana na vuravura o ira era lomana na Kalou ra qai talairawarawa vua. Ena vakilai tale ga na sautu me tawamudu.—Same 72:7.
18 Era na yalodei na dauveiqaravi i Jiova. Nira talairawarawa vua na Kalou na Isireli, era sega ni rerevaka e dua na ka ni dau taqomaki ira o Jiova. (Vunau ni Soro 25:18, 19) Eda na sega tale ga ni rerevaka e dua se dua na ka ena Parataisi. Eda na yalodei tu ga!—Wilika Aisea 32:18; Maika 4:4.
19. Eda kila vakacava ni na levu na kakana ena vuravura vou ni Kalou?
19 Ena levu na kakana. “Ena levu na covuata e vuravura, ena vuabale ena dela ni veiulunivanua.” (Same 72:16) Ena vakalougatataki keda na “noda Kalou,” ena qai “solia mai o vuravura na vuana.”—Same 67:6.
20. Eda kila vakacava ni na parataisi na vuravura?
20 Ena parataisi na vuravura taucoko. Ena totoka na vale kei na were. (Wilika Aisea 65:21-24; Vakatakila 11:18.) Na vuravura taucoko sa na totoka me vaka ga na were o Iteni. Ena vakarautaka o Jiova na ka kece eda vinakata. E kaya na iVolatabu me baleti Jiova: “Oni dedeka na ligamuni qai vakaceguya na veika era gadreva na kabula kece.”—Same 145:16.
21. Eda kila vakacava nida na bula veiyaloni kei na manumanu?
21 Eda na bula veiyaloni kei na manumanu. Era na sega ni vakaleqai keda na manumanu. O ira mada ga na gone era sa na douvaka na manumanu era rerevaka tu ena gauna qo.—Wilika Aisea 11:6-9; 65:25.
22. Na cava ena cakava o Jisu vei ira na tauvimate?
22 Sa na sega na tauvimate. A vakabulai ira e levu o Jisu ni se bula e vuravura. (Maciu 9:35; Marika 1:40-42; Joni 5:5-9) Ia qo ni sa Tui ni Matanitu ni Kalou, ena vakabulai ira kece na tauvimate. Ena sega ni kaya tale e dua: “Au tauvimate.”—Aisea 33:24; 35:5, 6.
23. Na cava ena cakava na Kalou vei ira na sa mate?
23 Era na vakaturi na mate. E yalataka na Kalou ni na vakaturi ira na vica vata na milioni era sa mate. “[Era] na vakaturi mai na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.”—Wilika Joni 5:28, 29; Cakacaka 24:15.
24. Na cava nomu rai me baleta na bula ena Parataisi?
24 E noda kece na digidigi, oya meda vulica na veika me baleti Jiova qai qaravi koya se da lewa ga na ka eda cakava. Sa waraki keda tu na veivakalougatataki totoka ke da digia meda qaravi Jiova. A kerei Jisu e dua na turaga me nanumi koya ni sa mate, qai yalataka vua o Jisu: “Daru na tiko vata mai Parataisi.” (Luke 23:43) Eda na vakarau vulica qo e levu tale na ka me baleti Jisu Karisito kei na sala ena vakayacora kina na yalayala totoka ni Kalou.


text:
BULA VAKAIDEWADEWA SE BULI?
Nona iDusidusi ni Veitosoyaki na Burogo
E DUA na mataqali burogo na dung beetle. Na manumanu qo e dau vakayagataka na deni manumanu me kena, e dau vakalutu yaloka tale ga kina. Eso na ka tagane era dau wasea vei ira na ka yalewa mera rawai ira kina. Dua na ka na kena dau veivalataki na denimanumanu vou. Era dikeva na dauvakadidike nodra taleva toka e dua na ibinibini denielefaniti e 16 na udolu na manumanu qo, ra qai vakaotia ena loma ga ni rua na aua.
Eso na mataqali burogo e dau bulia na denimanumanu me mokimokiti qai vaqiqica me lai bulu ina dua na vanua malumu. Era cakava qo mera drovaki ira kina na kena vo. E dau totolo nodra dro nira vaqiqica vakadodonu, ena sega tale ga nira butakoca rawa na vo ni burogo.
E rawa vakacava vua na manumanu qo me kua ni sese ena bogi?
Vakasamataka Mada: E laurai ena vakadidike ni vakayagataka na rarama ni matanisiga kei na vula na burogo na dung beetle me veitosoyaki kina. E rawa sara mada ga nira veitosoyaki ena bogi buto. Era dikeva na dauvakadidike mai Sauca Aferika nira cakava rawa qori ena veivuke ni rarama mai na isoso kalokalo na Milky Way, sega ni nodra raica na kalokalo yadua. E vakamacalataka e dua na ivola vakasaenisi na Current Biology ni qo e “imatai ni manumanu e volatukutukutaki me vakayagataka na isoso kalokalo na Milky Way me dusimaka na vanua me gole kina.”
E kaya na dauvakadidike o Marcus Byrne, e vakasakiti “na mata ni manumanu qo ni rawa ni vakayagataka mada ga na rarama katabuto ni kalokalo me dusimaka nona veitosoyaki.” E tomana: “E rawa nira vukei keda meda kila na veika vereverea eda dau raica.” Kena ivakaraitaki, e rawa ni porokaramutaki na robot me vaqaqara ena irusarusa ni vale ni vakamurimuria gona na idusidusi ni nona veitosoyaki na burogo na dung beetle.
Na cava o nanuma? E bula vakaidewadewa se buli nona idusidusi ni veitosoyaki na burogo na dung beetle?
O bau kila?
Na burogo qo e dau vakamalumutaka qai vakabulabulataka na qele. E veikauyaka na sorenikau qai tarova na tubu sivia ni iwiliwili ni lago.


text:
Era Yalorawarawa Mera Gole—i Myanmar
“E LEVU dina na ka me tamusuki, ia era le lailai na tamata cakacaka. Ni kerea gona na Turaga ni tatamusuki me tala mai eso tale na tamata cakacaka ina nona tatamusuki.” (Luke 10:2) Na ka e tukuna qori o Jisu ena rauta na 2,000 na yabaki sa oti, e vakavotuya vinaka sara ga na veika e yaco tiko e Myanmar nikua. Na vuna? Na vanua qo era tiko ga kina e rauta ni le 4,200 na dautukutuku era vunautaka tiko na itukutuku vinaka vei ira na le 55 na milioni.
Ia na “Turaga ni tatamusuki” o Jiova, e uqeta na lomadra e vica vata na drau na tacida tagane kei na yalewa mai na veivanua mera lako ina cevaicake kei Esia mera veitokoni ena tatamusuki vakayalo. Na cava e uqeti ira mera biuta na nodra vanua? Era vukei vakacava ena nodra toki? Na veivakalougatataki cava era marautaka tiko? Meda raica mada.
“MAI, VINAKATI SARA TU GA E LEVU NA PAINIA!”
E painia tiko mai Japani o Kazuhiro. Vica na yabaki yani e liu e tauvi koya na manumanusoni, e sega ni vakilai koya, mani kau kina e valenibula. E vakasalataki koya o vuniwai me kua tu mada ni draiva me rua na yabaki. E sega sara ga ni vakabauta. E veinanuyaka: ‘Rawa vakacava niu cakava tiko ga na cakacaka au taleitaka, na painia?’ E masu mai vu ni lomana, qai cikevi Jiova me vukei koya ena dua tale na sala me tomana tiko ga kina na nona painia.
E kaya o Kazuhiro: “Ni oti e dua na vula e rogoca e dua noqu itokani e veiqaravi tiko mai Myanmar na kequ ituvaki. E qiriti au mai qai kaya: ‘E Myanmar, levu era dau vodo basi ga. Ke o lako mai ke, o rawa ni cakacaka vakavunau tiko ga, ni o na sega ni draiva!’ Au mani tarogi noqu vuniwai keu se rawa ni lako tiko ga e Myanmar. Au kurabui ni tukuna mai: ‘E dua na vuniwai ni mona mai Myanmar e veisiko sara tiko ga e Japani ena gauna qo. Au na veikilaitaki kemudrau. Ke o manumanusoni tale, ena rawa ni qaravi iko.’ Na ka e tukuna qori o vuniwai e saumi sara ga kina noqu masu vei Jiova.”
Sega ni bera nona imeli o Kazuhiro ina valenivolavola ni tabana e Myanmar, me vakaraitaka nodrau via lai veiqaravi vakaveiwatini ena vanua qori me rau painia. Ni oti ga e lima na siga, e sauma mai na valenivolavola ni tabana, “Mai, vinakati sara tu ga e levu na painia!” E volitaka sara o Kazuhiro kei na watina o Mari, na nodrau motoka, rawa nodrau ivolatara ni curuvanua, rau volia tale ga nodrau tikite ni waqavuka. Nikua rau marautaka tiko na nodrau veiqaravi ena iwasewase lailai ni vosa vagalu e Mandalay. E kaya o Kazuhiro: “Ena ka keirau sotava qo, e vakadeitaka na neirau vakabauta na vosa yalayala ni Kalou ena Same 37:5: ‘Tataunaka na nomu sala vei Jiova, vakararavi vua, ena qai yavala ena vukumu o koya.’”
DOLAVA O JIOVA NA SALA
Ena 2014, e vakayacori na soqo ni veiwasewase ni iVakadinadina i Jiova e Myanmar, e itaukeinisoqo sara ga kina. E vica mai na veimatanitu era tiko tale ga. E kaya o Monique, e dua na tacida yalewa e yabaki 34 mai Merika: “Niu lesu mai na soqo qori, au masuti Jiova me baleta na ka meu cakava tarava. Au veitalanoa tale ga kei rau na noqu itubutubu me baleta noqu isausau vakayalo. Keitou nanuma kece meu sa na lesu i Myanmar, ia ena vinakati kina na gauna, meu masu tale ga vakalevu ni bera niu vakatulewa.” E vakamacalataka o Monique na vuna.
“E uqeti ira na nona imuri o Jisu mera ‘cakacakataka na kena isau.’ Au mani taroga: ‘Au rawa ni sauma vakailavo na noqu toki? Au rawa ni qaravi au ena vanua qori me kua ni levu noqu cakacaka saumi?’” E kaya: “Au dikeva rawa ni sega ni veirauti na noqu ilavo meu toki ina dua tale na vanua.” Ia e qai toki ga vakacava?—Luke 14:28.
E kaya o Monique: “Dua na siga e kaya o noqu boso ni via raici au. Au lomaleqa sara ga, au nanuma niu sa na vakacegui. E vakavinavinakataka ga na noqu gugumatua. E kaya ni via solia e dua na noqu bonisi, na ilavo sara ga au vinakata tiko me baleta noqu ilakolako!”
Sa veiqaravi tiko o Monique e Myanmar me tekivu mai na Tiseba 2014. Na cava na nona rai me baleta nona cakacaka vakaitalatala ena vanua e vinakati tu kina na veiqaravi? E kaya: “Au marautaka noqu tiko eke. E tolu tiko noqu vuli iVolatabu. E dua sa yabaki 67. Na gauna kece keirau dau sota kina ena matadredredre tu ga qai mokoti au. Ni vulica ni yaca ni Kalou o Jiova, e tagi sara ga. E kaya: ‘Au se qai rogoca sara tu ga qo ni yaca ni Kalou o Jiova. O se gone sara vei au, o qai vakavulica meu kila na ka e bibi duadua me kilai.’ E vakavuna tale ga noqu tagi. E dau veivakacegui sara ga vei ira na veiqaravi tu ena vanua e vinakati kina na veivuke na irogo va qori.” Wale tiko ga qo e marautaka o Monique na nona lai vuli ena Koronivuli ni iTalatala ni Matanitu.
Dua tale na vuna era lako kina eso i Myanmar e baleta tiko na itukutuku era wilika ena iVolaniyabaki ni 2013 ni iVakadinadina i Jiova me baleta na vanua qori. Dua na tacida yalewa yabaki 30 vakacaca, o Li sa vakaitikotiko rawa mai na Cevaicake kei Esia. E cakacaka saumi, ia e uqeti koya na ka e wilika ena ivolaniyabaki me lai veiqaravi e Myanmar. “Niu tiko ena dua na soqo lavotaki ena 2014 e Yangon, au sotava kina e dua na veiwatini rau veiqaravi tiko ena nodra yalava na vosa vakaJaina ena vanua e vinakati kina vakalevu na veivuke e Myanmar. Niu kila na vosa vakaJaina, au mani nanuma meu sa lai veitokoni ena iwasewase lailai ni vosa vakaJaina e kea. Au lai tomani Monique, keirau toki sara i Mandalay. E vakalougatataki keirau o Jiova me dua neirau cakacaka vagauna ena dua ga na koronivuli, keirau kunea tale ga e dua na vale e voleka. Keirau marautaka na veiqaravi eke, ia dua na ka na katakata ni draki kei na so na ituvaki e sega ni vinaka. Era dau bula rawarawa ga na lewenivanua e Myanmar, ia era itovo vinaka, ra qai tu vakarau mera rogoca na itukutuku vinaka. Eda marautaka tale ga na sala e vakatotolotaka tiko kina na cakacaka o Jiova. Au vakadeitaka ni nona inaki meu veiqaravi eke e Mandalay.”
DAU ROGO MASU O JIOVA
Era vakila tale ga e vica era veiqaravi tu ena vanua e vinakati kina na cakacaka na yaga ni masu. Vakasamataki Jumpei kei watina o Nao, rau yabaki 30 vakacaca ruarua. Rau a veiqaravi tiko ena ivavakoso ni vosa vagalu mai Japani. Cava ga rau qai toki kina i Myanmar? E vakamacalataka o Jumpei: “Dau neirau isausau vakaveiwatini na veiqaravi ena vanua e vinakati kina na veivuke e vanuatani. Dua na tacida tagane mai na neitou ivavakoso ni vosa vagalu e Japani a toki tale ga i Myanmar. Sega ni levu sara na ilavo keirau maroroya tu, ia keirau toki ga e kea ena Me 2010. Era kidavaki keirau vakayalololoma na tacida e Myanmar!” Cava e nanuma me baleta na yalava ni vosa vagalu e Myanmar? “Levu sara ga na tataleitaki. Dua na ka nodra kurabui na itaukeinivale era galu nira sarava na vidio e baleti ira. Keirau marautaka neirau vakatulewa me keirau qaravi Jiova eke!”
Vakacava nodrau bula vakailavo o Jumpei kei Nao? “Ni oti e tolu na yabaki, keirau sa vakayagataka e levu na ilavo keirau a maroroya tu, sa na sega ni veirauti me saumi kina na rede ena yabaki e tarava. Keirau masu vakavica mai vu ni loma i keirau. Dua na ka neirau kurabui ni vola mai na valenivolavola ni tabana me keirau veiqaravi vakapainia lavotaki vakalekaleka! Keirau nuitaki Jiova, keirau vakadinadinataka tale ga ni sega ni biuti keirau. Levu na sala e vakaraitaka kina nona kauaitaki keirau.” Wale tiko ga qo rau a vuli tale ga ena Koronivuli ni iTalatala ni Matanitu o Jumpei kei Nao.
UQETI IRA E LEVU O JIOVA
Na cava e uqeti Simone, e dua na tacida tagane yabaki 43, mai Itali, kei na watina o Anna, e yabaki 37 mai Niusiladi, me rau toki i Myanmar? E kaya o Anna: “Na itukutuku baleti Myanmar ena iVolaniyabaki ni 2013!” E kaya o Simone: “Dua na ka dokai na veiqaravi e Myanmar. Rawarawa sara na bula eke, levu na gauna au vakayagataka vei Jiova. E veiuqeti tale ga nida vakadinadinataka nona veikauaitaki o Jiova nida veiqaravi ena vanua e vinakati kina na cakacaka.” (Same 121:5) E kaya o Anna: “Dua na ka noqu marau ni vakatauvatani kei na veigauna sa sivi. Rawarawa ga neirau bula. Levu na gauna au vakayagataka kei watiqu, keirau veivolekati tale ga. Levu tale ga na neirau itokani vinaka. Era sega ni dau vakaduiduitaki ira na iVakadinadina na lewenivanua eke, totoka dina na tataleitaki ena yalava!” Ena sala cava?
E vakamacalataka o Anna: “Au vunau vua e dua na goneyalewa ena makete, e vuli tiko ena univesiti, au tuvanaka me keirau na sota tale. Gauna keirau qai sota kina, rau sa veitomani tiko mai kei na dua nona itokani. Na gauna tarava sa vica tale eratou lako yani. Oti qori, eso tale era veitomani yani. Gauna qo sa lima eratou vuli tiko.” E kaya o Simone: “Era yalovinaka na tiko ena yalava, qai dau levu nodra taro. Levu era tataleitaki. Sa sega ga na gauna.”
Vakacava ga na ka me caka me baleta na toki i Myanmar? E kaya o Mizuho mai Japani: “Keirau dau taleitaka kei watiqu o Sachio, na veiqaravi ena vanua e vinakati kina na cakacaka—ia keirau sega ga ni kila se vanua cava. Ni keirau wilika oti na iVolaniyabaki ni 2013 me baleti Myanmar, e uqeti keirau sara ga na irogo mai kea, keirau mani veitalanoataka ke rawa ni keirau lai veiqaravi kina.” E kaya o Sachio: “Keirau mani nanuma me keirau sa gade mada me dua na macawa e Yangon, na korolevu kei Myanmar, me keirau lai raica se vakacava tu na vanua qori. Neirau gade lekaleka qori e vakadeitaka sara ga me keirau toki kina.”
O MAKUTU NA VEIVUKE?
Rau sa yabaki 50 vakacaca o Rodney kei watina o Jane, mai Ositerelia. Rau sa veiqaravi tiko e Myanmar kei na luvedrau tagane o Jordan vaka kina na luvedrau yalewa o Danica me tekivu mai na yabaki 2010. E kaya o Rodney: “E tarai keitou na nodra walokai tu vakayalo na lewenivanua. Au uqeti ira na vo tale ni vuvale mera tovolea mada na veiqaravi ena vanua vakataki Myanmar.” Na vuna? “E sega ni tukuni rawa na kena yaga vakayalo vei keitou vakavuvale! Levu na itabagone era sa kauaitaka ga nodra talevoni, motoka, cakacaka kei na so tale. Ia rau kauaitaka na luvequ na vulici ni vosa vou me rau vakayagataka ena cakacaka vakaitalatala. Erau saga me rau veivosaki kei ira na sega tu ni kila na iVolatabu, me rau saumitaro tale ga ena gauna ni soqoni ena ivavakoso keitou lewena, rau vakaitavi tale ga ena ituvatuva vakayalo tale eso.”
E kaya o Oliver, e dua na tacida yabaki 37 mai Merika, na vuna e uqeta kina na veiqaravi qo: “E yaga vakalevu noda qaravi Jiova ena taudaku ni vanua eda sa dau matau tu ga kina. Niu lai veiqaravi ena dua tale na vanua e uqeti au meu nuidei, au qai nuitaki Jiova se mani ituvaki vakacava au sotava. Niu veiqaravi tiko kei ira keimami sega ni veikilai, ia e tautauvata na neimami vakabauta, e vukei au sara ga meu raica ni sega ni vakatauvatani rawa kei na dua tale na ka na bibi ni Matanitu ni Kalou.” Nikua, rau tomana tiko ga o Oliver kei na watina o Anna, na nodrau veiqaravi ena gumatua ena yalava ni vosa vakaJaina.
O Trazel, e dua na tacida yabaki 52 mai Ositerelia, sa veiqaravi tiko e Myanmar me tekivu mai na yabaki 2004. E kaya: “Ke vakatara na kemuni ituvaki, au uqeti kemuni moni lai veiqaravi ena vanua e vinakati kina na veivuke. Au vakadinadinataka ke gu na lomamu mo veiqaravi, o Jiova ena vakalougatataka na nomu sasaga. Au sega vakadua ni tadra niu na mai bula tu va qo. Au vakalougatataki kina vakalevu, vakila tale ga na vakacegu, na ka sara ga au dau vinakata tu.”
Me uqeti kemuni mada ga na ka era tukuna o ira na veiqaravi e Myanmar moni vukei ira tale ga kina na tamata lomadina era tiko ena yalava e sega ni tarai. Io, era veisureti tiko mai na vanua e vinakati tu kina na veiqaravi nira kaya, “Yalovinaka, ni lako mai Myanmar moni mai vukei keimami!”


text:
7dBi UHF DBID Integrated Reader VI-83T
Matailalai ni iYaya
iVakatakilakila ni iYau
7dBi UHF DBID Integrated Reader VI-83T
IVakamacala Taumada
1.ExcellentUHF read & write performance, comply with Global frequency range.
2.Compatiblewith the ISO-18000-6B/ISO-18000-6C(EPC G2) protocols.
3.Perfectly integratethe RFID reader part with antennas together in small volume, light weight, IP67 industrial level it’s easy to deploy.
4.Work status indicated bycolorful LED indicator and buzzer to work under various working environments;
5.Secondary Software developed easily, SDK in C#, C++, JAVA etc. language will be provided for free.
6.Widely used in asset management,warehouse logisticstracking, personnel &vehicle management, intelligent manufacturing lines, kei na so tale. application.
Features
1.Industrial design with power supply, direct-current 9 ~ 24V wide voltage input;
2.The shell is made of high-strengthaluminum alloy, solid and durable, which is good for heat dissipation and long-term outdoor work;
3.The integrated chip for RF transmission is low power consumption& high integrated &high stability.
4. RF receives adopts three-stage amplifying receiving circuit that greatly improves the receiving sensitivity of RF signal;
5. Power amplification uses high-power, high-efficiency famous RFMD amplifiers to ensure RF reading and writing fluent;
6.STM Cortex-M3 core CPU processor posses ultra-low power consumption, ultra-high performance, make the reader program and interface run more stable and faster;
7.Flexible interface mode, veisemati tudei (TCP/IP, RS485, RS232, Wiegand interface), and optional (wireless WIFI, Bluetooth);
8. One-way relay output, one-way trigger input, convenient for external sensor access and output linkage control;
9. UHFreading distance is 3 ki na 5 meters (test tag: Impinj E41b).
Application
1.Asset inventory management
2.Personnel and vehicle assess management
3.Intelligent manufacturing line management
Matata
VTWT
Q:O cei o keda?
A:Keitou a dua na daucakacaka UHF UHF dauveiqaravi ena Jaina ka levu sara na kena ka levu cake 10 yabaki. Keimami tiko mai Veisina, e dua na siti volekati HongGa.
Q: Na ivoli cava o cakava tiko?
A: e rawa ni da cakava na mataqali dauwiliwili UHF UHF, ivakatakata kei na itoka (vakamuria na ivakarau ni EPC C1G2 kei na ISO-18000/6C). keitou rawa ni vukei iko mo vakamatautaka na mataqali wiliwili kecega, ivakatakata kei na itoka.
Q: Na cava soti o na rawa-ka kina?
A: e vuqa tu na ka eda rawa ka kina.
Taumada, keimami sa vakanamata tiko ena R&D, vakatasuasua, ivoli kei na kena vakayagataki na dauwiliwili ni UHF UHF, iVakatakilakila ni UHF UHF na iVakatakata ni UHF UHF 10 yabaki.
iKarua ni gauna, keitou vinaka ena kena vakarautaki na veimataqali iwali taucoko ni YDV (VCD) me baleta na veimataqali cakacaka se ivolakerekere duidui.
iKatolu, sa volitaki na noda ivoli ki na veiyasai vuravura taucoko, era veiqaravi tiko ena matanitu, veisoqaqa lelevu, koronivuli, kabani ni buli iyaya lelevu kei na kabani buli vakatalega kina na manidia/lori kei na so tale.
iKava, e tiko na neitou vakailesilesi ni BULI, veitalia se na vakatasuasua cava, vakadidike se idinia se volivolitaki.
Q: Na cava na mataqali nomu tamata cakacaka?
A: Me vaka e dua na dauniiyaya ni gacagaca ni YD (YD), eda cakacaka vata kei koya e duavata ena gacagaca ni parokaramu, ivakalesu se kabani ni parokaramu vakompiuta ni IT baleta ni rawa ni keitou vakarautaka vei ira na gacagaca ka rawa ni ra tauyavutaka na parokaramu vakompiuta ka tauyavutaka/vakacuruma/vakacokotaka na gacagaca kei na parokaramu ni komipiuta me baleti ira ga era na vakayagataka.
Q: Kevaka au vinakata me'u volia na nomu ivoli, na cava meda cakava taumada?
A: ni sa veivakarautaki tiko na ivoli ni YD (YDSO) (gadreva eso tale na vakatorocaketaki), o sa gadreva kina mo tukuna vei keitou na gagadre ni nomu cakacaka, me kena ivakaraitaki,
na cava na iyaya sa railesuvi?
Na cava e gadrevi kina na yawa ni wiliwili?
Na mataqali dauwiliwili cava o via vakayagataka ena nomu cakacaka?
Dauwiliwili tudei se dauwiliwili e ligana?
Ni keitou sa vakasavasavataka na veika o gadreva, keitou na vakauta yani vei iko na pepa ni itukutuku kei na vosacavuti me baleta na nomu idusidusi.
Ni oti na veivakadeitaki vakavinaka, keitou na vakauta yani vei iko na PI me saumi ilavo vei keitou ka keitou na qai vakauta yani vei iko na iyaya ena kena rawa ni saumi oti na sausaumi.
Q: O dau volia beka na parokaramu vakompiuta?
A: e sega na noda parokaramu vakompiuta ni veiliutaki, ia era tu na SDK ni dauwiliwili me baleta na nomuni vakatorocaketaka na kena isema vata kei na nomuni parokaramu vakomipiuta ni veiliutaki ena gauna oqo.
Q: Na cava na nomu gauna ni veivotai?
A: Kevaka era sa tiko rawa ena noda ivotavota, gauna ni kena vakau e 1-2 siga.
Kevaka e sega ni veirauti na noda ivotavota, na gauna ni kena vakau ena 3-10 siga, vakatau ena levu ni ota.
Q: Na ivakadei cava e tu vei ira na nomu ivoli?
A: na noda ivoli sa tiko kina na sitivikiti ni VVL kei na VVL.
Q: na cava na nomuni makete levu?
A: na neimami makete levu na Vualiku kei Amerika kei na Ceva kei Amerika, ICAI, Rusia, Aferika kei Esia kei na so tale.
Q: Na veiyauqaqa cava era UHF UHF e vakayagataki vakalevu ena gauna oqo?
A: Sa tara totolo sara tiko na UHF UHF na tutaki ni UHF, Na YDD e cakacaka vakacakacaka levu. mai na IOT, me vaka eda kila ni sa yaco mai vei keda na gauna levu ni itukutuku, E vakayagataka na UHF na LVD na madigi oqo me vakatorocaketaka totolo kina.
Q: na cava na sala ni nomu sausaumi
A: T/T , Duavata ena Ra , PayPal , Vakadeitaki ni veivoli nei Ali
Q: na cava na nomu ivakadinadina
A : na noda ivoli kece e tu 1 vakadeitaki ni yabaki kevaka e sega ni dua na tamata e vu
Q: e rawa ni keitou rawata mai vei iko na veitokoni vakamisini
A : io , e levu na neimami itukutuku vakamisini sa vakavodoki ki na neimami mataveilawa : www.vanch.net , e rawa ni o lavetaka vakadodonu mai na mataveilawa ,e rawa talega ni o veitaratara kei na neitou dauvolivotu e cake ka vakauta vei iko.


text:
28
Sari na Tinarae te Devita pa Guguana sa Zelepade
1 Tioko varigara ni Devita, sa baṉara, sari doduru nana palabatu tinavete pa Izireli pude varigara pa Zerusalema. Ke sari doduru palabatu tinavete pa butubutu, koimata koari na tie varipera pa keke tina meke pa keke gogoto, meke sari palabatu pu kopu ni sari na likakalae na bulumakao na sipi tanisa baṉara, meke sari na likakalae na bulumakao na sipi tadi na tuna, meke sari na palabatu pa vetu baṉara, meke sari na tie varane si varigara mae koe Devita.
2 Meke turu sage se Devita, sa baṉara, pa kenudia meke zama la koa rini si asa, “Gamu na turaṉaqu, mu avoso mae koa rau. Koa pa buloqu rau pude kuria si keke vetu pude vasina koa noso sa Bokese Vinariva Egoi te Zihova, pude na magomagogosoana nene te Zihova, sa nada Tamasa. Ele va namanama nia rau pude kuria.* 2 Samuela 7:1-16; 1 Koron 17:1-14 3 Ba zama sa Tamasa koa rau, ‘Lopu kaqu agoi kuri ia sa vetu pude tanisa Pozaqu, sina agoi si na tie varipera, meke ele va zoloro ehara,’ gua si Asa. 4 Ba e Zihova, sa Tamasa pa Izireli, ele vizata au koa rini pa qua tatamana pude na baṉara pa Izireli ninae rane. Ura vizatia Sa se Ziuda pude tuturaṉa meke koasa butubutu te Ziuda si vizatia Sa sa tatamana tanisa tamaqu. Koasa doduruna sa tatamana tanisa tamaqu si qetu si Asa pude vagi au pude na baṉara pa doduruna sa Izireli. 5 Soku hola koburu koreo si poni nau Sa, meke koari na tuqu hire si vizatia Sa se Solomone pude baṉara nia sa binaṉara te Zihova pa Izireli.
6 Zama se Zihova koa rau, ‘Sa tumu se Solomone, asa kaqu kuria sa Qua Zelepade. Ele vizatia Arau si asa pude na tuqu, meke Arau si na Tamana sa. 7 Kaqu va ṉiṉira ia Rau sa binaṉara tanisa ninae rane be va tabe Au sa koari doduru Qua tinarae meke ginarunu gua sapu evaṉi sa kamahire.’
8 Ke kamahire, gamu na qua tinoni, pa kenuna sa Tamasa meke koasa vinarigara tadi doduru tinoni Izireli, sa vinarigara te Zihova, si zama zukuru gamu rau, pude mi va tabe va minaminaki gamu sari doduru gua pu taraeni gita Sa, pude kaqu tagoa gamu sa pepeso leana hie, pude boka tagoa rina sinage na sage ninae rane.”
9 Meke koe Solomone si zama se Devita, “Tuqu, zama zoṉazoṉa atu si rau koa goi, mamu va tabea sa Tamasa tanisa tamamu, mamu nabulu nia pa doduruna sa bulomu meke pa hiniva malumuna. Ura gilana betoi Sa sari doduru nada binalabala na hiniva. Pana agoi hata ia si Asa, si kote ta dogoro mo si Asa koa goi, ba pana luara pania goi si Asa, ba be taliri, liṉana va seu si goi koa Sa si kote veko pani igo Sa si agoi. 10 Mamu gilana valeania agoi sapu ele vizata igo Sa si agoi pude kuria sa Nana Zelepade hopena. Ego va ṉiṉirae si goi, mamu tavetavete.”
11 Beto asa si valani e Devita koe Solomone sa tuna sari doduru palani vetu tanisa Zelepade, sa tinina sa vetu, sa nuqunuquruana koasa sasadana sa Zelepade, sari na lose vekovekoana, meke sari kaiqa lose panaulu, sari na lose pa korapana la meke sa lose Hopena pa Hopena, vasina sapu kote taleosae sari na sinea. 12 Valani tugo sa sari na palani tadi doduru gua vekoa sa Maqomaqo Hope pa nana binalabala pude ta kuri sari na vasina varivarigarana tana vinahesi pa korapa Zelepade, sari na lose pa vari likohaena, sari na lose vasina kote ta kopue sari na likakalae tanisa Zelepade, meke sari na vinariponi tava madidi koe Tamasa. 13 Meke ponia binalabala tugo e Devita se Solomone koari na vina hiadi sari na hiama meke na tie Livaeti pude taveti sari na dia tinavete pa Zelepade te Zihova, meke pude kopu ni sari doduru likakalae tava madidi saripu tavetavete ni rina hiama pa Zelepade. 14 Tozia tugo sa visa mamatadi sari na siliva na qolo sapu kote tavete ni likakalae tadi na votivotiki vinatana pa Zelepade, 15 sari mamatadi rina zuke qolo meke sari na dia tuturuana qolo, sari mamatadi rina zuke siliva meke sari dia tuturuana siliva, luli gua koari na hopeke dia tinavete. 16 Gua tugo sari pada mamatadi ri na siliva tadi na tevolo, meke sari hopeke tevolo qolo vasina hoke ta veko sari botubotu bereti sapu ta vala koe Tamasa. 17 Tozia tugo sa visa mamatadi sari na qolo viadi sapu kote tavete ni poka, sari na besini boronizi pude tana sisiruana ehara, meke na zagi, meke visa siliva na qolo kote tavete ni vovoina, 18 meke visa qolo viana kote tavete nia sa hope tana va uququ humaṉa lea. Ponia tugo sa sa palani tadi na serubimi qolo saripu repahi tatapuru dia panaulu koasa Bokese Vinariva Egoi te Tamasa. 19 Zama sa baṉara Devita, “Doduru hire si koa beto koasa palani sapu ta kubere gore gua puta tugo sapu garunu nau e Zihova pude taveti.”
20 Zama sa baṉara Devita koasa tuna sapu se Solomone, “Mu va ṉiṉirae na varane. Podalae nia sa tinavete, mamu lopu va malumia keke tiṉitoṉa pude va noso igo. Se Zihova sa Tamasa sapu nabulu nia rau, si kaqu koa somanae koa goi. Lopu kaqu luara igo na veko pani igo Sa, ba kote koa turaṉa igo Sa osolae va hokoto ia goi sari doduru tinavetena sa Zelepade te Zihova. 21 Sari doduru pinaqaha hiama na tie Livaeti si ele tava namanamadi pude taveti sari doduru vina tana koasa Zelepade. Meke sari tie tavetavete pa soku ṉavulu binokaboka si nama pude toka nigo, meke sari doduru tie meke dia koimata si nama pude va tabei mo sari mua ginarunu.”


text: 10 E vakacakacakataki ira vakaukaua na vanua kei na veiyanuyanu e wasawasa o Tui Esuerosi.2 Na ka kece e vakayacora ena nona kaukaua kei na qaqa, vaka kina na itukutuku matailalai me baleta na irogorogo kei Motekai+ e vakacerecerei koya kina na tui,+ e volai ena ivola ni itukutuku ni nodra gauna+ na tui Mitia kei Perisia.+3 E taravi Tui Esuerosi ga o Motekai na Jiu. E rogo* vei ira na Jiu, era dokai koya e levu sara na tacina, e dau cakava na ka mera vinaka kina na kainona qai tokona na ka mera tikovinaka* kece kina na nodra kawa.


text:
Cakacaka kei na iLavo
Cakacaka
Sa Veilecayaki o Vuravura—Taqomaka Nomu Bula Vakailavo
Ke o vakayagataka vakavuku na nomu ilavo, o na vakarautaki iko vinaka ni yaco na leqa.
Cakacaka Vakaukaua—E se Yaga Tiko?
Ra nanuma eso ni ka beci na cakacaka era buno kina vakalevu. Ia e levu era marautaka nodra cakacaka vakaukaua. Cava era marautaka kina nodra cakacaka?
iVakavuvuli Vakaivolatabu ena Vukei Iko ke o Vakacegui Mai na Cakacaka
Qo e ono na vakatutu yaga.
Ka e Kaya na iVolatabu me Baleta na Cakacaka
E bibi na cakacaka o cakava?
iWali ni Oca Sivia
Va na sala mo kua kina ni bobula ina cakacaka.
O Dau Veiraurautaka na ka o Cakava?
Era sega ni taqea rawa e levu na ka e namaki vei ira e vanua ni cakacaka kei na nodra vuvale. Cava na vuna? Rawa ni wali vakacava na leqa qori?
Rai me Baleta na iLavo
E vu ni Veika ca na iLavo?
Na ivosavosa kilai levu ni “ka ca e vu mai na ilavo,” e yavutaki ena dua na tikinivolatabu e cavuti umauma ga.
Yaga ena Nomu Bula—Bula Vakailavo
Na ivakavuvuli vakaivolatabu cava ena vukei iko mo walia kina na leqa vakailavo?
Na Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na iLavo?
E vu ni veika ca na ilavo?
Rai Donu me Baleta na iLavo
Vitu na taro me vukei iko mo dikeva nomu itovo, mo kila kina sa vakacalai tu na nomu rai se sega.
Ena Rawati Vakacava na Marau?—Lomavakacegu kei na Lomasoli
Levu era nanuma nira na marau ke levu nodra ilavo kei na iyau. Ia e vakatau dina ena iyau kei na ilavo na marau? Cava eso na ka e tukuni me baleta na ilavo kei na iyau?
Rawa ni Dei Nomu Veigauna se Bera Mai ena iLavo kei na Vuli Vinaka?
Levu vei ira na saga na vuli vinaka kei na vutuniyau, era raica ni sega ni dau yaco na ka era namaka.
Cava Eda Volivoli Kina Vakasivia?
Na cava era volia kina e levu nikua na veika era sega ni gadreva dina? O na taqomaki iko vakacava mai na nodra veivakamuai na dauveivoli?
Tolu na ka e Sega ni Rawati ena iLavo
Levu na ka eda rawa ni volia ena ilavo, ia e sega ni rawa ni volia na vakacegu dina.
Lomaocaocataki ni iLavo
Vakarautaka e dua na tama na ka me ratou bula kina nona vuvale, ia e tubu sivia sara ga na isau ni ka kece.
Au sa Qai Kunea na iYau Dina
E mai kunea vakacava e dua na vakaitutu ni bisinisi ni tiko tale e dua na ka e uasivi mai na vutuniyau kei na ilavo?
iVakavakayagataki ni iLavo
Cava mo Cakava ke Vakalailaitaki na Kemu iSau?
Ena rawa ni vakavu lomaocaoca ni musu na isau, ia ena rawa ni vukei iko na ivakasala yaga ena iVolatabu mo bula ena ilavo o rawata.
Ka Era Kaya Nomu iCaba me Baleta na iLavo
Wilika na ka era kaya nomu icaba me baleta na ilavo, na kena maroroi, ivakavakayagataki, kei na rai donu me baleta na ilavo.
Leqa Vakailavo kei na Dinau—Rawa ni Walia na iVolatabu?
Sega ni vakatau ena ilavo na marau, ia ena yaga vei iko e va na ivakavuvuli vakaivolatabu ena vakayagataki ilavo.
Qarauna na Vakayagataki iLavo
Me kua ni oti sara nomu ilavo o qai kida. Vulica mo dau vakayagataki ilavo vakavuku.
Au na Lewa Vinaka Vakacava Noqu iLavo?
Vakacava o dau vakila ni o gole ina sitoa mo lai vakararai ga, ia o tini volia mai kina na iyaya saulevu? E rawa ni vukei iko na ulutaga qo.
Ni o sa Lesu Tale i Vale
O sa bau biubiu mai vale mo lai bula ga vakataki iko, oti o qai sotava na veika dredre? Saga mo vakavinakataka tale nomu bula ni o muria eso na vakatutu yaga.
Dravudravua
Ena Oti na Sega ni Vale kei na Dravudravua
iVakasala yaga vakaivolatabu me vakavinakataki kina na bula vakailavo kei na bula vakayago.
Ka e Kaya na iVolatabu me Baleta na Dravudravua
Era rawa ni marau na dravudravua?
E Rawa ni Dua na Vuravura e Sega Kina na Dravudravua?
O cei e rawa ni vakaotia na bula dravudravua?
E Kauaitaki Ira na Vakaloloma na Kalou?
Dikeva na sala e kauaitaki ira kina na vakaloloma na Kalou.
Biuvanua
—Sasagataki me Vinaka na iVakarau ni Bula
Ena vinaka cake na nomudou bula vakavuvale ke dou toki e vanuatani?


text:
(1 Peter 4:17-19)
(Proverbs 6:23-24)
(Psalm 119:105-106)
And some of the Pharisees which were with him heard these words, and said unto him, Are we blind also?
Jesus said unto them, If ye were blind, ye should have no sin: but now ye say, We see; therefore your sin remaineth.
(John 9:39-41)
But he answered and said, Every plant, which my heavenly Father hath not planted, shall be rooted up.
Let them alone: they be blind leaders of the blind. And if the blind lead the blind, both shall fall into the ditch.
(Matthew 15:12-14)
All therefore whatsoever they bid you observe, that observe and do; but do not ye after their works: for they say, and do not.
For they bind heavy burdens and grievous to be borne, and lay them on men's shoulders; but they themselves will not move them with one of their fingers.
(Matthew 23:1-4)
SA LEVU NA LOTU EDA BUCINA,
E DA NANUMA NIDA NA BULA KINA,
IA SA TUBU GA NA CA NA KEDA MALIWA,
OQO GA NA KENA I VADINADINA.
MAI PEPELI NIDA RAI LESU YANI,
GAUNISALA CALA ESA MAI QARAVI,
BULI E LIGADRA NA GAUNISALA KI LAGI,
ERA VEIVAKASESEI ERA VEILECAYAKI.
E VEI NA NOQU VALE AU A BULIA,
SA TARO TIKO GA NA VUNIKADINA,
ISA NA NOQU VALE E SEGA NI TARA ENA LIGA,
E LOMAMUNI GA AU SA TIKO KINA.
OQO GA KONI SA LECAVA,
MATAMATA RABAILEVU ONI DUI TAYA,
ONI MAI VAKADURI SOQOSOQO TAKA,
E RA BOBULA KINA NA KAWA TAMATA.
NA KENA VUNAU E BAU MATATA,
NA KENA I SULUSULU AU QOROVAKA,
ERA MATADREDRE NA KENA I TALATALA,
KA RA WANONOVA TOKA GA NA NOMUNI TAGA.
ISA LEI NA CALA NI NODA NANUMA,
ERA DAU TUKUNA NIRA VUNAUCA NA BULA,
IA ERA SAUMI RAWA GA I VURAVURA,
NA CAVA QAI MAI NODRA I TAI KADUA.
NA QASE KO AISEA SA PAROFISAITAKA,
NA LOTU VAKAPAPILONI NAMAKA NI NA CADRA,
ERA VAKAICOLACOLATAKI IRA NA TAMATA,
ME BIBI KINA NA I COLACOLA NI LOMADRA.
ESA VAKAVUNA NA NODRA LOMAOCAOCA,
SA VAKAVUNA ME YALI VEI IRA NA LOLOMA,
SA TUBU GA NA QIQO E LOMA,
NA GONE TURAGA SA MAI TUKUTUKU KORA.
NA LOTU VAKAYALO KA VAKAIDINA,
BULA VAKA I SOQOSOQO E SEGA NI VIRITA,
TEKIVU E LOMAMU KA TETE YANI VITIA,
KA YACOVA NA I YALAYALA KEI VURAVURA.
SA KENA VALE GA NA LOMA NI TAMATA,
NA KENA QARAVI EDA VAKALOTUTAKA,
NA CAKANOMUDI KA VAKANANUTAKA,
SEMA KINA KI LAGI NODA KAWA TAMATA.
ISA ISA NA VOSA MATUA SARA,
MEDA RAICA LESU MADA NA NODA I LAKOLAKO MAKAWA,
NA GAUNISALA GA VAKARAUTAKI TAUMADA,
OQORI GA NA WAKADA SE WAKA TU NI KAWA TAMATA.
ME BIU LAIVI SARA NA LOTU VAKAIRAIRAI,
NINA LEVU GA NA KA ENA DAU LEWAI MAI,
IO MAI VEI IRA NA KENA TALAI,
SEGA SARA E DUA ME VAKABULAI.


text:
LESONI 13
Na Cava na Painia?
Na vosa “painia” e dau vakaibalebaletaki vei ira na dauvakasaqara na yalava vovou mera qai cakacaka kina na vo ni iVakadinadina i Jiova. O Jisu e vaka e dua na painia, ena nona talai mai vuravura me vunautaka na itukutuku ni veivakabulai qai dolava tale ga na sala me rawati kina na bula. (Maciu 20:28) Era vakatotomuri koya tale ga nikua na nona imuri ena nodra vakayagataka e levu na gauna ena ‘veivakatisaipelitaki.’ (Maciu 28:19, 20) Eso era vakaitavi sara ena ka keimami vakatoka nikua me veiqaravi vakapainia.
O ira na painia era cakacaka vakaitalatala vakatabakidua. Era dautukutuku kece ni itukutuku vinaka na iVakadinadina i Jiova. Ia eso era cakava na veiveisau mera painia tudei, oya ena nodra vakayagataka e 70 na aua e veivula ena cakacaka vakavunau. Eso era cakacaka ga vagauna mera painia kina. Eso era lesi mera painia lavotaki ena vanua e vinakati vakalevu kina na daukacivaka na Matanitu ni Kalou, nira vakayagataka e 130 na aua se sivia ena cakacaka vakaitalatala e veivula. Era bula rawarawa ga na painia, era nuidei ni o Jiova ena vakarautaka na ka mera bula kina e veisiga. (Maciu 6:31-33; 1 Timoci 6:6-8) O ira era sega ni rawa ni painia lavotaki se painia tudei e rawa nira painia veivuke, ena nodra rawata ga e 30 se 50 na aua e veivula.
O koya e painia e lomana na Kalou kei ira na tamata. Me vakataki Jisu, keimami raica tale ga nira vinakata e levu nikua mera kila na Kalou kei na nona inaki. (Marika 6:34) Ia na ka keimami kila e rawa ni vukei ira ena gauna qo, era na nuidei tale ga kina ena veigauna se bera mai. Na nona lomana na wekana e dua na painia e uqeti koya me solia na nona gauna kei na igu me vukei ira vakayalo eso tale. (Maciu 22:39; 1 Cesalonaika 2:8) Nona cakava qori e vakaukauataka na nona vakabauta, e vakavolekati koya vua na Kalou, qai marau kina vakalevu.—Cakacaka 20:35.
Na cava na painia?
Na cava e uqeti ira eso me nodra cakacaka vakatabakidua na painia?


text:
ULUTAGA LEVU | KA MO CAKAVA NI O LOMAOCAOCA
Lomaocaocataki ni iLavo
E kaya o Paul, e dua na tagane vakawati, e rua na luvena: “Gauna e tubu kina na isau ni iyaya, e lailai na kakana qai sau levu. Keimami dau laini dede tu ena voli kakana, ia ni keimami qai yaco yani e liu, sa sega na ka e vo. Era suivotu na lewenivanua ena levu ni nodra walokai, so era rebo ga e tolonisala. Na iyaya lalai mada ga meda bula kina e veisiga sa sau levu sara ga. E bau lutu tale ga na kaukaua ni ilavo. Sega tale kina ni vo na noqu ilavo ena baqe, inisua kei na peniseni.”
E kila vinaka o Paul ni na bula ga nona vuvale ke rawata na “vuku.” (Vosa Vakaibalebale 3:21) E kaya: “Au daunilivaliva, ia au sega ni digia na cakacaka e soli vei au, lailai sara na ka au rawata kina. So era saumi au ena kakana kei na iyaya ni vale. Keu saumi ena va na uma sovu, au na vakayagataka e rua, volitaki e rua. E 40 na noqu luvenitoa, au volitaki ira nira sa lelevu, au volia tale e 300. Dua na gauna, au solia e 50 na toa, au rawata kina e rua na 50 na kilokaramu na taga sila qaqi. Ena dua na gauna balavu, qo sara ga na ka keitou kania tiko vakavuvale kei ira eso tale.”
E kila tale ga o Paul ni ka vakayalomatua me nuitaka na Kalou. Ena vukei keda na Kalou nida muria na nona ivakaro. E kaya o Jisu me baleta na ka meda bula kina e veisiga: “Dou kua . . . ni lomaocaoca, ni . . . sa kila tu na Tamamudou ni bibi vei kemudou na ka qori.”—Luke 12:29-31.
E ka ni rarawa ni o Setani na meca ni Kalou e sa vakacalai ira tiko e levu mera vakabibitaka ga na veika vakayago. Era lomaocaocataka kina vakalevu na veika era gadreva, na ka mera bula sara ga kina, kei na kena era dau vinakata wale tu ga. Levu era dinau, era qai vakila ni o koya “na daukerekere e bobula vei koya e solia vua na ka.”—Vosa Vakaibalebale 22:7.
Eso tale era vakatulewa ca. E kaya o Paul: “Levu keimami tiko veitikivi era biuta nodra vuvale kei na nodra itokani mera lai qara na bula vutuniyau e vanuatani. So vei ira na lako qori e sega mada ga nodra ivolatara ni cakacaka. Era dau vuni ke ra veivaqaqai yani na ovisa, ra moce tale ga e tolonisala. Era sega ni nuitaka na Kalou me vukei ira. Ia keitou saga me keitou walia vakavuvale na neitou leqa vakailavo, salavata kei na nona veivuke na Kalou.”
MURIA NA IVAKASALA I JISU
E kaya tale o Paul: “E tukuna o Jisu: ‘Kua vakadua ni lomaocaocataka na siga nimataka, ni siga nimataka e tu vata kei na kena lomaocaoca. Na siga kece sa dui tu ga na kena ca.’ E qaqa ni noqu masu gona e veisiga me ‘solia’ na Kalou ‘na kakana e rauti keitou nikua’ me keitou bula kina. E vukei keitou dina, me vaka ga e yalataka o Jisu. Eso na gauna keitou na sega ni vakacegui ena ka keitou vinakata. Dua na gauna niu laini meu lai voli kakana, au sega mada ga ni kila na cava e volitaki tiko. Niu qai yaco yani e liu sa vo tu ga na kakana na yogurt. Au sega ni dau taleitaka. Ia e kakana, keitou mani vakayakavi kina. Au vakavinavinaka vua na Kalou ena gauna kece qori, keitou sega vakadua ni walokai vakavuvale ni keitou moce ena bogi.” *
E yalataka na Kalou: “Au na sega sara ni laivi iko se biuti iko.”
“Na gauna qo sa vinaka neitou bula vakailavo. Ia mai na veika keitou sotava, keitou vulica ni bibi noda nuitaka na Kalou meda kua ni lomaocaoca vakalevu. Ena vukei keda o Jiova * ke da saga meda cakava tiko ga na lomana. Keitou vakila na dina ni Same 34:8: ‘Tovolea mada qai raica ni vinaka o Jiova, e marau na tamata e vakaruru vua.’ Keitou sega gona ni nuiqawaqawataka ke mani vakaleqai tale neitou bula vakailavo.
“Sa qai matata qo ni sega ni bibi noda cakacaka se ilavo, me tiko ga na ka meda kana kina. Keitou waraka tiko nikua na vakayacori ni yalayala ni Kalou: ‘Ena levu na covuata e vuravura.’ Ia na gauna mada ga qo, ‘ke sa tiko na kakana, na isulu, meda lomavakacegu ena veika qo.’ E vakayaloqaqataki keda na veiuqeti ni iVolatabu: ‘Me kua ni laurai ena nomuni bula ni oni lomana na ilavo, ni lomavakacegu ga ena ka e sa tiko vei kemuni. Ni a kaya: “Au na sega sara ni laivi iko se biuti iko.” O koya gona, meda yaloqaqa da qai kaya: “E dau vukei au o Jiova, au na sega ni rere.”’” *
Ke dua e via “lako vata kei na Kalou” me vaka sa cakava tiko o Paul kei na nona vuvale, ena bibi me laurai vua na vakabauta dina. (Vakatekivu 6:9) Ke da leqa tiko vakailavo nikua se dua na gauna se bera mai, eda vulica e dua na ka bibi ena ivakaraitaki ni vakabauta i Paul kei na nona vuku.
Ia vakacava ke vakavuna tiko noda lomaocaoca na leqa ni bula vakavuvale?
^ para. 9 Raica na Maciu 6:11, 34.
^ para. 10 O Jiova na yaca ni Kalou e volai ena iVolatabu.
^ para. 11 Raica na Same 72:16; 1 Timoci 6:8; Iperiu 13:5, 6.


text:
Veivakadeitaki
ME NANUMI: NI O VAKAYAGATAKA NEIMAMI WEBSITE SE NI O SOLIA NA KEMU ITUKUTUKU, O SA VAKADONUYA ME VAKAYAGATAKI NA KEMU ITUKUTUKU ENA INAKI E VAKAMACALATAKI ENA VEIVAKADEITAKI QO, ME SALAVATA KEI NA LAWA SE IDUSIDUSI E VAUCA NA MAROROI NI ITUKUTUKU.
Veivakadeitaki
Raica Tale Ga
DOKAI NOMU DODONU
E raici vakabibi na taqomaki kei na maroroi ni kemuni itukutuku. E vakamacalataki ena idusidusi qo na sala ena vakayagataki kina na kemu itukutuku ena neimami website. Ena vakatakilai eso na kemu itukutuku ni o vakayagataka na neimami website, ia keimami kila ni bibi me maroroi na itukutuku qori, me vakaraitaki tale ga vei kemuni na sala ena vakayagataki kina. Me salavata kei na idusidusi qo, na itukutuku ena rairai vinakati mo vakatakila e okati kina na yacamu, nomu imeli, katonimeli, naba ni talevoni, kei na so tale na kemu itukutuku. E sega ni gadrevi mo solia na kemu itukutuku ke o via raica na ka e vakarautaki ena neimami website. Na vosa “website” e okati kina na website qo, kei na so tale na ka e vakarautaki me vaka na jw.org, tv.jw.org, stream.jw.org, kei na wol.jw.org.
IVAKAVAKAYAGATAKI NI ITUKUTUKU
E vakarautaka na website qo na Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. (“Watchtower”). E sega ni rawatubu na isoqosoqo qori qai tiko mai Niu Yoka na kena itikotiko liu. E tokona nodra cakacaka na iVakadinadina i Jiova kei na nodra veivakavulici ena iVolatabu. Ke o dolava e dua na akaude ena website qo, cau, kerea mo vulica wale na iVolatabu, se dua tale na ka e vinakati kina mo vakatakila na kemu itukutuku, o sa vakadonuya mo muria na kena idusidusi vakarautaki. O sa vakadonuya tale ga me maroroi na kemu itukutuku ena veivanua veiganiti e Merika, me kumuna, vakayagataka, vakauta, qai maroroya na kemu itukutuku na isoqosoqo e vakarautaka na website qo. E dui tu e veivanua na isoqosoqo kilai vakalawa e qarava nodra cakacaka na iVakadinadina i Jiova, e rawa ni okati e keri na veivavakoso, valenivolavola ni tabana, kei na so tale na isoqosoqo ni iVakadinadina i Jiova.
Na ivakavakayagataki ni kemu itukutuku e vakatau ena ka o cakava ena website. Kena ivakaraitaki, ke o cau ina dua na isoqosoqo kilai vakalawa ni iVakadinadina i Jiova, ena vakau ina isoqosoqo qori na yacamu, nomu naba, kei na so tale na ka e rairai tarogi vei iko ni o vakalewena na fomu ni cau. Ke o kerea mo vulica na iVolatabu, ena vakau na yacamu, nomu naba, kei na nomu kerekere ina valenivolavola ni tabana se dua na ivavakoso ni iVakadinadina i Jiova ena nomu vanua.
Ke lavaki ena nomu vanua me muri na lawa e vauca na maroroi ni itukutuku, raica na vanua o rawa ni veitaratara kina ena iwasewase Data Protection Contacts.
TAQOMAKI KEI NA MAROROI NI ITUKUTUKU
E raici vakabibi na taqomaki kei na maroroi ni kemu itukutuku. E nuitaki na iwalewale e vakayagataki me maroroi kina na kemu itukutuku. Ni taqomaki vinaka na kemu itukutuku, ena sega ni raica se wilika e dua ga sa rawa, sega ni vakayagataki se vakatakilai vakaveitalia, sega ni veisautaki se boko e dua na ka, sega tale ga ni yali tawamacala. Era kila o ira kece na kumuna na itukutuku, kei ira eso era kerei mera veivuke ni dodonu mera maroroya na kemu itukutuku. Ena maroroi tiko na kemu itukutuku me yacova ga ni sa vakayacori na inaki a kerei kina, se ni sa oti na gauna e lavaki vakalawa me maroroi kina na itukutuku.
E taqomaki vinaka na kemu itukutuku ni vakau ina veivanua e veiganiti me vakau kina, qori ni vakayagataki na porokaramu ni kompiuta me vaka na Transport Layer Security (TLS). E vakayagataki na porokaramu ni kompiuta e tiko ga o ira na rawa ni vakayagataka. E taqomaki vinaka na vanua e maroroi kina na itukutuku se mani kompiuta se vale. E dau dikevi wasoma tale ga na iwalewale e vakayagataki me maroroi qai taqomaki kina na kemu itukutuku. E raici vakabibi na maroroi kei na taqomaki ni kemu itukutuku me kua kina ni raica se wilika e dua ga sa rawa.
GONE
Ke o dua na gone o qai via raica na neimami website, me rau raica na nomu itubutubu se o koya e qaravi iko tiko, na nomu vakalewena na kemu itukutuku. Ke rau vakadonuya na itubutubu se o koya e veiqaravi me vakalewena o gone na kena itukutuku ena website qo, sa veivakadonui tale ga ya ni nona muria o gone na idusidusi e vauca na vakayagataki ni website.
SO TALE ERA DAU VEIVUKE
O na dusimaki ena so na gauna ena website qo mo lai raica e dua tale na website ni dua beka na kabani e kerei me veivuke (kena ivakaraitaki, ena vakaleweni ni fomu ena internet). O na kila ni o sa gole ina dua na website va qori ni duatani na kena irairai, sa na veisau tale ga na yaca ni website ena vanua e dau taipataki kina e cake. Nira kerei eso mera veivuke, ena dau dikevi wasoma nodra idusidusi me baleta na maroroi kei na taqomaki ni itukutuku. Qori me vakadeitaki kina ni nodra idusidusi e tautauvata kei na kena e muri ena neimami website. Ke tiko nomu vakatataro me baleta na nodra idusidusi o ira era dau kerei mera veivuke, yalovinaka rai ena nodra website.
VEIVEISAU E DAU VAKAYACORI
E vakayacori tu ga na veiveisau ena website qo, kena ivakaraitaki ni gadrevi me vakavinakataki eso na ka e vakarautaki se ni vakacurumi eso na ka vovou. Na veiveisau va qori, veiveisau ni lawa kei na iyaya vovou vakalivaliva e vakavuna me veisau tale ga ena so na gauna na iwalewale ni maroroi itukutuku. Ke veiganiti me veisau na idusidusi, ena laurai ena iwasewase qo na veiveisau e vakayacori me rawa ni kilai na itukutuku e kumuni kei na kena ivakavakayagataki.
SO TALE NA IVUKEVUKE
E dau vakayagataki eso tale na ivukevuke me vakavinakataki tiko ga kina na ivakavakayagataki ni neimami website. Kena ivakaraitaki, na porokaramu ni kompiuta na Active Scripting kei na JavaScript e vakatotolotaka nomu raica na ka o vaqara ena website. E sega ni rawa ni vakayagataki na porokaramu qori me download kina eso tale na porokaramu ni kompiuta se kumuna lo na kemu itukutuku.
E tiko ga na vanua e rawa ni vakayagataki kina na Active Scripting kei na JavaScript. Ena rairai vinakati mo bokoca na porokaramu qori mo qai raica rawa eso na ka o vaqara. E levu era sa kila vinaka na vanua mera bokoca se vakayagataka kina na Active Scripting kei na JavaScript. Tabaka na vanua e volai kina na Help mo raica na vanua o rawa ni vakayagataka kina na porokaramu e rua qori.


text:
RA TAROGA NA ITABAGONE
Cava Meu Kila me Baleta na Veivakasagai?—Wase 2: Lomavakacegu Tale
Ora na lomamu
Levu era maduataka na nodra vakasagai. Era rairai nanuma ni bale vei ira. Kena ivakaraitaki o Karen sa yabaki 19, a vakasagai ena gauna e yabaki 6 kina me yaco ina 13. E kaya: “E vakararawataki au tiko ga na ora ni lomaqu. Au kaya lo, ‘Na cava au galuvaka tiko kina na noqu vakasagai?’”
Ke va tale ga qori nomu rai, wilika mada na ivakamacala qo:
O ira na gone era sega ni vakayalotaka na veiyacovi. Kena ibalebale ni sega ni bale vei ira na nodra sagai.
O ira na gone era dau nuitaki ira na qase, era sega ni kila nodra ilawaki na tamata ca, rawarawa kina nira vakaleqai. E kaya na ivola The Right to Innocence: “Era qaseqase na dau veivakasagai, era sega ni yacova na gone na nodra ilawaki.”
E rawa nira taleitaka na veiyacovi na gone nira vakasagai. Ke yaco qori, mo kila tiko ni na va ga qori na yagomu ni dua e vakatara. E sega ni kena ibalebale ni o vakadonuya mo vakasagai se bale vei iko.
Vakatutu: Vakasamataka e dua na gone o kila e tiko ena yabaki ni bula o a vakasagai kina. Taroga, ‘O nanuma ni bale vua nona vakasagai?’
E va qori na ka e vakasamataka o Karen ena gauna e mea tiko kina e tolu na gone, e dua sa voleka ni yabaki ono, na yabaki sara ga e tekivu vakasagai kina. E kaya, “Au kila ni se yalowai na gone ena yabaki qori, au va tale ga ya ena gauna au tekivu vakasagai kina.”
Kena dina: E bale vei koya e veivakasagai na ka e yaco. E kaya na iVolatabu: “Ena saumi vua na tamata ca na nona caka ca.”—Isikeli 18:20.
Bibi mo talaucaka na lomamu
O na lomavakacegu ni o talaucaka na ka e yaco vua e dua o nuitaka. E kaya na iVolatabu: “Na itokani dina e loloma ena veigauna, e tacida ena gauna ni rarawa.”—Vosa Vakaibalebale 17:17.
O rairai nanuma ni na taqomaki na kemu irogorogo ni o galuvaka na ka e yaco. De vaka na bai me taqomaki iko mo kua ni rarawa kina vakalevu. Ia ena sega ni dua e vukei iko ke o galu tiko ga.
E vakadinadinataka e dua na goneyalewa o Janet ni lomavakacegu ni talaucaka na lomana. E kaya: “Niu se gone a vakasagai au e dua au nuitaka, au galuvaka tiko me vica na yabaki. Ena gauna ga au talaucaka kina vei tinaqu, e vaka ga e taluva mai tabaqu e dua na icolacola bibi.”
Ni vakasamataka lesu o Janet na ka e yacovi koya, e kila na vuna era maduataka kina eso mera talaucaka na lomadra. E kaya: “E ulutaga dredre me veivosakitaki na veivakasagai. Ia vei au, e ora tiko ga na lomaqu. E bibi meu vakaraitaka totolo.”
“Gauna ni veivakabulai”
Ni o vakasagai e rawa ni cala nomu rai, o nanuma ni o tawayaga, o yalolailai, se o ivakarawa ga ni ka me vakacegui kina na nodra garogaro. O na rawa ni kauta tani na rai cala qori ni o vakayagataka vinaka na “gauna ni veivakabulai.” (Dauvunau 3:3) Na cava mo cakava?
Vulica na iVolatabu. E tiko ena iVolatabu na rai ni Kalou, e “kaukaua . . . me talaraki kina na veika sa vakawakana tu,” wili kina na nomu rai cala. (2 Korinica 10:4, 5) Kena ivakaraitaki, wilika qai vakasamataka na vica na tikinivolatabu qo: Aisea 41:10; Jeremaia 31:3; Malakai 3:16, 17; Luke 12:6, 7; 1 Joni 3:19, 20.
Masu. Ni ora na lomamu se o nanuma ni o tawayaga, “biuta vei Jiova na nomu icolacola bibi.” (Same 55:22) E tiko o koya e kauaitaki iko!
Qase ni ivavakoso. Era vakavulici na tagane lotu vaKarisito qo mera “vaka na ivunivuni mai na cagi, na ivakaruru mai na uca bi.” (Aisea 32:2) Era na vukei iko me donu nomu rai, mo guilecava tale ga na ka sa sivi.
iTokani vinaka. Saga mo veimaliwai kei ira na tagane kei na yalewa era bulataka na itovo vaKarisito. Vulica na ivakarau ni nodra veimaliwai. Toso na gauna, o na qai kila ni sega ni tamata kece era na vakasagai ira era tukuna nira lomana.
Qori na ka bibi e vulica na goneyalewa o Tanya. Ni se gone, era dau vakasagai koya e levu na tagane. E kaya: “Na tagane sara ga keirau dau veivolekati e qai vakasagai au tale.” Toso na gauna e qai kila o Tanya nira tiko na tagane era dau vakaraitaka na loloma dina. E raica vakacava qo?
E veisau nona rai ni dau veimaliwai kei na dua na veiwatini rau bulataka na itovo vaKarisito. E kaya: “Au raica ena itovo nei tagane nira sega ni veivakalolomataki na tagane kece. E taqomaki watina tale ga, qori na ka e nakita na Kalou.” *—Efeso 5:28, 29.
^ para. 27 Ke o lomabibi vakabalavu, o sega ni dau kana, o vakamavoataki iko, vakayagataka na waigaga ni veivakamatenitaki, sega ni moce vinaka, se vakasamataka mo vakamatei iko, e bibi mo raici vuniwai.