text:
WASE 1
“E Dodonu Mo Sokalou Vei Jiova na Nomu Kalou”
TIKINA BIBI: Vuna e bibi kina me vakalesui mai na sokalou savasava
1, 2. E mai tu vakacava o Jisu ena vanua talasiga kei Jutia ena vulaibotabota ni 29 G.V., cava e sotava e kea? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
ENA itekitekivu ni vula i botabota ni 29 G.V., a tiko o Jisu ena vanua talasiga kei Jutia, qo ena vualiku ni Waitui Mate. A dusimaki koya e kea na yalo tabu ni oti ga nona papitaiso kei na nona lumuti.A tiko o Jisu ena vanua lala, e vanua veivatu qai qakilo. Ni vagagalu a rawa ni lolo, masu qai vakasama vakatitobu ena loma ni 40 na siga. De dua qori na gauna a vosa kina o Jiova vei Luvena, me vakarautaki koya ena ka e tu mai liu.
2 Ia ni sa walokai o Jisu, sa qai torovi koya yani o Setani. Na ka e yaco tarava e kilai kina e dua na ile bibi e vauci kina o ira na taleitaka na sokalou savasava, okati kina o iko.
“Ke o Luve ni Kalou . . ”
3, 4. (a) Cava e kaya o Setani ena imatai ni rua ni nona veitemaki, cava tale ga a rairai saga tiko me vakatitiqataka o Jisu? (b) E vakayagataka tale ga vakacava nikua na iwalewale qori?
3 Wilika Maciu 4:1-7. E tekivuna vaqaseqase o Setani na imatai ni rua na veitemaki ni kaya, “Ke o luve ni Kalou.” Vakacava e vakatitiqataka o Setani ni Luve ni Kalou o Jisu? Sega. E kila vinaka tu ni o Jisu e Luve ni Kalou ulumatua. (Kolo. 1:) E kila vinaka tale ga o Setani na ka e tukuna mai lomalagi o Jiova ni papitaiso o Jisu: “Qo na Luvequ lomani, au vakadonuya.” ( 15Maciu 3:17) De a vinakata o Setani me vakatitiqataka o Jisu na nona nuitaki Tamana, ke a kauaitaki koya dina. Na imatai ni veitemaki, me vuki na vatu me madrai, e vaka me taroga tiko o Setani: ‘Ni o Luve ni Kalou, cava e sega ni vakani iko kina o Tamamu ena vanua talasiga qo?’ Ena ikarua ni veitemaki, me rika mai na dela ni bai ni valenisoro, e vaka me taroga o Setani: ‘Ni o Luve ni Kalou, o nuitaki Tamamu dina me taqomaki iko?’
4 Qori tale ga na iwalewale e vakayagataka tiko nikua o Setani. (2 Kor. 2:11) E waraka na Dauveitemaki mera malumalumu se yalolailai na dausokalou dina, sa qai vakaleqai ira ena ivadi qaseqase. (2 Kor. 11:14) E saga meda vakabauta ni sega ni lomani keda o Jiova se me vakadonui keda, e sega ni nuitaki, ena sega ni vakayacora tale ga na ka sa yalataka ena nona Vosa. Ia e lasu qori. (Joni 8:44) Eda na vorata vakacava?
5. E sauma vakacava o Jisu na imatai ni rua na veitemaki?
5 Vakasamataka mada na ka e cakava o Jisu ena imatai ni rua na veitemaki. E sega ni vakatitiqataka nona lomani koya o Tamana, e nuitaki Tamana tale ga vakatabakidua. O Jisu e vorati Setani sara ga ni cavuta na Vosa uqeti i Tamana. E veiganiti kina ni cavuta o Jisu na tikinivolatabu e tiko kina na yaca ni Kalou, o Jiova. (Vkru. 6:16; 8:3) Sa bau vinaka dina nona vakayagataka na Luve ni Kalou na yaca i Tamana me vakaraitaka nona nuitaki koya. Na yaca kilai tani qo e ivakadei ni na vakayacora o Jiova nona vosa ni yalayala. *
6, 7. Eda na vorata vakacava na ivadi qaseqase i Setani?
6 Eda rawa ni vorata na ivadi qaseqase i Setani nida nuitaka na Vosa i Jiova da qai vakasamataka na ibalebale ni yacana. Nida muria na ka e kaya na iVolatabu me baleta nona lomani ira nona dauveiqaravi o Jiova kei na nona kauaitaki ira, okati kina o ira na yalolailai, eda na rawa ni vorata na lasu i Setani oya ni sega ni lomani keda o Jiova se vakadonui keda. (Same 34:18; 1 Pita 5:8) Ke da nanuma tale tiko ga ni o Jiova e dau dina ena ibalebale ni yacana, eda na sega ni vakatitiqataka ni dau vakayacora na veika e yalataka, eda na nuitaki koya vakatabakidua.—Vkai. 3:5, 6.
7 Ia na cava e nona inaki bibi o Setani? Na cava e vinakata dina? E matata na kena isau ena ikatolu ni nona temaki Jisu.
“Cuva Mo Sokalou Wale ga Vakadua Vei Au”
8. E vakaraitaka vakacava o Setani ena ikatolu ni nona veitemaki na ile dina?
8 Wilika Maciu 4:8-11. E vakaraitaka vakadodonu o Setani ena ikatolu ni nona veitemaki na ka e vinakata, sa sega tale ni vaqaseqase. E vakaraitaka vei Jisu (de dua ena raivotu) “na matanitu kece e vuravura kei na kedra lagilagi”—e sega ga ni vakaraitaka na kena ca. E qai kaya vei Jisu: “Au na solia vei iko na ka kece qo ke o cuva mo sokalou wale ga vakadua vei au.” * Ya ga na ile bibi, na sokalou! E vinakata o Setani me biuti Tamana o Jisu, me vakadonui koya na Dauveitemaki me nona kalou. E vakaraitaka vei Jisu na bula e vaka me rawarawa tu na kena rawati. E kaya ni na soli vei Jisu na lewa kece ni veimatanitu kei na kena iyau, ena sega ni vakila na rarawa—sega na isala wavakavotona, na kuita kei na kaunirarawa. E sega ni vakatitiqataka o Jisu na dina ni veitemaki qori. E kila ni lewa tu na veimatanitu e vuravura o Setani! (Joni 12:31; 1 Joni 5:19) E matata kina ni o Setani ena solia na ka ga e rawa me vagolei Jisu tani mai na sokalou savasava vei Tamana.
9. (a) Na cava e vinakata o Setani vei ira na dausokalou dina, sala cava e via temaki keda kina? (b) Na cava e okati ena noda sokalou? (Raica na kato “iBalebale ni Sokalou”)
9 E vinakata sara ga nikua o Setani meda sokaloutaki koya, se mani laurai se sega. Ni “kalou ni veika vakavuravura qo,” na sokalou lasu kece era cakava na veilotu ni Papiloni na Ka Levu e caka kece vua. (2 Kor. 4:4) Ia e sega ni lomavakacegu ni sa rawai ira na bilioni vakacaca ena sokalou lasu, e via temaki ira na dausokalou dina mera saqata na loma ni Kalou. E saga me bacani keda ena qarai ni iyau kei na veiliutaki ena nona vuravura, e sega ga ni vinakata meda saga na veika vakayalo eda na rairai vakararawataki kina “ena vuku ni ka dodonu.” (1 Pita 3:14) Ke da vakamalumalumu ena veitemaki meda biuta na sokalou savasava da qai tiki ni vuravura i Setani, e vaka sara ga eda sa cuva, eda sokaloutaki Setani tiko, eda sa okati koya me noda kalou. Eda na vorata vakacava na veitemaki va qori?
10. E sauma vakacava o Jisu na ikatolu ni veitemaki, na vuna?
10 Raica mada na ka e cakava o Jisu ena ikatolu ni gauna e temaki kina. E vakaraitaka nona yalodina vei Jiova ni tukuna totolo vua na Dauveitemaki: “Lako tani, Setani!” Me vaka ga na ka e cakava ena imatai ni rua na veitemaki, a cavuta o Jisu na tikinivolatabu mai na Vakarua e tiko kina na yaca ni Kalou: “Sa volai, ‘E dodonu mo sokalou vei Jiova na nomu Kalou, me vakatabakidua vua na nomu veiqaravi tabu.’” (Maciu 4:10; Vkru. 6:13) E cata gona o Jisu na cakacaka rogo e sega ni dei, na tiko vinaka, e sega ni vakilai kina na dredre. E kila ni dodonu me sokaloutaki duadua ga o Tamana, ia ke ‘sokaloutaki’ Setani mada ga vakadua e dusia ni sa vakamalumalumu vua. E dei o Jisu ni cata me nona kalou o koya na Dauveitemaki. Ni sega ni muria o Jisu na ka e kaya o Setani sa qai, “biuti koya na Tevoro.” *
11. Eda na vorati Setani vakacava kei na nona veitemaki?
11 Me vakataki Jisu ga, eda rawa ni vorati Setani kei na veitemaki ni nona vuravura ca ni soli vei keda na digidigi. E solia vei keda o Jiova na galala ni vakatulewa. Koya gona, e sega ni dua, se o koya mada ga na Dauveitemaki, e rawa ni vakasaurarataki keda meda biuta na sokalou savasava. Nida yalodina qai ‘tudei ni vorati Setani, da qai dei ena vakabauta,’ e vaka ga eda sa kaya tiko: “Lako tani, Setani!” (1 Pita 5:9) Nanuma tiko ni a biubiu o Setani ni sega ni vakamalumalumu o Jisu. E vakadeitaka tale ga vei keda na iVolatabu: “Vorata na Tevoro, ena qai dro tani vei kemuni.”—Jeme. 4:7.
Na Meca ni Sokalou Savasava
12. E vakaraitaka vakacava o Setani e Iteni ni meca ni sokalou savasava?
12 E vakadeitaka o Setani ena iotioti ni nona veitemaki ni meca makawa ni sokalou savasava. A vakaraitaka o Setani ena were o Iteni ena vica na udolu na yabaki yani e liu ni cata me sokaloutaki o Jiova. Nona veirawai o Setani, e lai uqeti Atama kina o Ivi me talaidredre ena ivakaro i Jiova, sa tekivu lewai rau e kea o Setani. (Wilika Vakatekivu 3:1-5; 2 Kor. 11:3; Vkta. 12:9) E sa yaco me nodrau kalou, rau sa sokalou vua, ia rau se sega mada ga ni kilai koya vinaka e veivakacalai tiko. Nona vakavuna tale ga o Setani na talaidredre mai Iteni, e sa saqata kina na veiliutaki i Jiova se na dodonu ni nona veiliutaki, sa tekivu saqati tale ga kina na sokalou savasava. Ena sala cava?
13. E okati vakacava na sokalou savasava ena ile ni veiliutaki?
Vkta. 4:11) Ni buli Atama kei Ivi o Jiova me rau uasivi qai biuti rau ena were o Iteni, e nona inaki mera vakatawai vuravura taucoko na tamata uasivi, era na yalorawarawa ni sokaloutaki koya, mera sokalou savasava, ena loma savasava. (Vkte. 1:28) E saqata o Setani na veiliutaki i Jiova ni kocova na ka e nona ga na Turaga Cecere Duadua o Jiova, oya na sokalou.—Jeme. 1:14, 15.13 Na ile ni veiliutaki e okati kina na sokalou savasava. O koya ga na iLiuliu dina, o Koya e “bulia na ka kece,” e ganita me sokaloutaki. (
14. Vakacava a mana nona saqata o Setani na sokalou savasava? Vakamacalataka.
14 Vakacava a mana nona saqata o Setani na sokalou savasava? Io, a rawai Atama kei Ivi me rau vakanadakuya na Kalou. Tekivu mai na gauna qori, sa dau saqati ira voli na dausokalou dina o Setani, e saga e levu mera vakanadakuya na Kalou o Jiova. E tomana tiko ga nona temaki ira na dausokalou i Jiova ni bera na gauna vaKarisito. E uqeta na vukitani ena imatai ni Maciu 13:24-30, 36-43; Caka. 20:29, 30) Ena itekitekivu ni ikarua ni senitiuri G.V. dua na gauna balavu nodra bobula tu vakayalo na dausokalou dina vei Papiloni na Ka Levu, na isoqosoqo ni lotu lasu kece. Ia e sega ni qaqa o Setani me vakamalumalumutaka na inaki ni Kalou me baleta na sokalou savasava. E sega ni dua na ka e rawa ni tarova na Kalou ena vakayacori ni nona inaki. (Aisea 46:10; 55:8-11) E okati tiko kina na yacana, e daudina tale ga ena ibalebale ni yacana. E dau vakayacora o Jiova na nona inaki, e sega vakadua ni cala!senitiuri G.V., e lai vakaleqai kina na ivavakoso vaKarisito, toso na gauna sa vaka me yali na sokalou savasava. (
O Koya e Dau Tutaka na Sokalou Savasava
15. Na cava e cakava o Jiova ena ka ratou cakava na dauveivorati mai Iteni me vakadeitaka kina ni na vakayacori na nona inaki?
15 E totolo ga na nona vakarautaka o Jiova na ka me caka me baleti ratou na veivorati mai Iteni, me vakadeitaka tale ga Vakatekivu 3:14-19.) Ni rau se tiko mada ga ena were o Atama kei Ivi, sa tau na kedrau itotogi, vaka kina o Setani. E tau e liu na kena itotogi o Setani, me vaka ni valavala ca e liu, sa qai tarava o Ivi, oti o Atama. Me vaka na vosa a tau vei Setani, a parofisaitaka o Jiova e dua na “kawa” ena basika mai me kauta laivi na revurevu ni veivorati a yaco. E nona itavi bibi na “kawa” yalataki ya me vakayacora na inaki i Jiova me baleta na sokalou savasava.ni na vakayacori nona inaki. (Wilika
16. Ni oti na veivorati mai Iteni, e ogaoga tiko ga vakacava o Jiova ena vakayacori ni nona inaki?
16 Ni oti ga na veivorati mai Iteni, e se ogaoga tiko ga o Jiova ena vakayacori ni nona inaki. E vakarautaka na ituvatuva vei keda na tamata ivalavala ca meda sokaloutaki koya ena sala e vakadonuya, ena veivosakitaki qori ena wase e tarava. (Iper. 11:4–12:1) E uqeta tale ga e levu na dauvola iVolatabu—wili kina o Aisea, Jeremaia, kei Isikeli—mera vola na parofisai vakatubuqoroqoro me baleta na vakalesui mai ni sokalou savasava. E dua na usutu bibi ena iVolatabu na vakalesui mai ni sokalou savasava. Ena vakayacora na parofisai kece qori na “kawa” yalataki, oya o Jisu Karisito. (Kala. 3:16) O Jisu e dau tutaka na sokalou savasava, me vaka e vakaraitaka ena ka e tukuna ena ikatolu ni veitemaki. Io, e digi Jisu o Jiova me vakayacora na parofisai me baleta na vakalesui mai ni sokalou savasava. (Vkta. 19:10) Ena sereki ira na dauveiqaravi ni Kalou mai na bobula vakayalo, ena vakalesuya mai na sokalou savasava me vaka ga a nakiti taumada.
Cava o na Cakava?
17. Na cava e bibi kina vei keda na parofisai ena iVolatabu me baleta na vakalesui mai ni sokalou savasava?
17 E marautaki qai vakadeitaka noda vakabauta nida dikeva na parofisai ena iVolatabu me baleta na vakalesui mai ni sokalou savasava. E bibi na parofisai qori, nida vakanamata ena gauna era na duavata kina na veika bula mai lomalagi kei vuravura ena sokalou savasava vei Jiova, na Turaga Cecere Duadua. E solia tale ga na parofisai na inuinui, nira tu kina na itukutuku veivakayaloqaqataki mai na Vosa ni Kalou. Eda vinakata sara ga meda raica na vakayacori ni yalayala i Jiova. Qo e okati kina nodra vakaturi na wekada lomani, na parataisi e vuravura raraba, kei na bula uasivi e tawamudu.—Aisea 33:24; 35:5, 6; Vkta. 20:12, 13; 21:3, 4.
18. Na cava eda na dikeva ena ivola qo?
18 Eda na dikeva ena ivola qo na parofisai vakatubuqoroqoro ena ivola na Isikeli. Levu na kena parofisai e vakabibitaki kina na vakalesui mai ni sokalou savasava. Eda na veivosakitaka na veisemati ni parofisai i Isikeli kei na so tale na parofisai, na kena mai vakayacori ena vuku i Karisito, kei na sala eda okati tiko kina.—Raica na kato “iVakamacala Lekaleka ni Isikeli.”
19. Na cava o vakadeitaka mo cakava, na vuna?
19 Ena 29 G.V., ena vanua talasiga kei Jutia, a sega ni temaki Jisu rawa o Setani me vakanadakuya na sokalou savasava. Ia vakacava o keda nikua? Sa qai kaukaua ga nona via vagolei keda tani mai na sokalou dina o Setani. (Vkta. 12:12, 17) Me vukei keda mada ga na ivola qo meda dei ni vorata na Dauveitemaki qo. Me laurai tale ga ena noda vosa kei na ka eda cakava nida duavata kei na vosa qo, “E dodonu mo sokalou vei Jiova na nomu Kalou.” Eda na qai rawa ni bula meda raica na vakayacori ni inaki lagilagi i Jiova—nira duavata kina na loma savasava mai lomalagi kei vuravura ena sokalou savasava e dodonu me caka vei Jiova!
^ para. 5 Era kila eso me ibalebale ni yaca i Jiova “O Koya e Vakavuna me Yaco.” E ganiti Jiova dina qori ni Dauveibuli, e Dauvakayacora tale ga na nona inaki.
^ para. 8 E tukuni ena dua na ivoladusidusi ni iVolatabu me baleta na vosa i Setani: “A vakamalumalumu o Atama kei Ivi ena imatai ni veivakatovolei . . . , e vakabibitaki ena taro na noda digidigi, oya meda digia na inaki i Setani se na inaki ni Kalou, ni okati kina nona sokaloutaki e dua ga vei rau. E dau sakitaka o Setani ni kalou, me kena isosomi na Kalou dina duadua ga.”
^ para. 10 E duidui na ituvatuva ni veitemaki e volai ena Kosipeli i Luke, ia o Maciu e volatukutukutaka na ka e yaco veitaravi. Dikeva mada qo e tolu na vuna. (1) E tekivutaka o Maciu na ikarua ni veitemaki ena vosa “e qai,” qo me dusia na ikarua ni ka e yaco. (2) E kena irairai ni o rau na rua na ivadi qaseqase ni veitemaki—rau tekivu ena vosa, “Ke o luve ni Kalou”—ena lai tini ena veitemaki e laurai kina na beci ni imatai ni ivakaro. (Lako 20:2, 3) (3) E macala ga ni na cavuta o Jisu “Lako tani, Setani!” ena ikatolu, e iotioti tale ga ni veitemaki.—Maciu 4:5, 10, 11.


c: text/html

text:
Vosa ni yalayala nira na vakalesui kei na veivakabulai (1-24)
30 Na vosa e tukuna o Jiova vei Jeremaia, e kaya:2 “Qo na ka e tukuna o Jiova na Kalou ni Isireli, ‘Mo vola ena dua na ivola na vosa kece au tukuna vei iko.3 “Raica! Sa voleka mai na gauna,” e kaya o Jiova, “au na kumuni ira kina na noqu tamata era kau vakavesu, o ira na Isireli kei ira na Juta,”+ e kaya o Jiova, “au na vakalesui ira ina vanua au solia vei ira na tukadra, era na taukena tale.”’”+4 Qo na vosa e tukuna o Jiova vei ira na Isireli kei ira na Juta.5 Qo na ka e kaya o Jiova:“Keimami rogoca na domo ni sautaninini,Na rere, ni sega na vakacegu.6 Moni taroga mada se sa taratara e dua na tagane.Na cava au raica kina nira biuta tu na tagane kece na ligadra e ketedra*Me vaka na yalewa e vakasucu?+Na cava e vulaci kece kina na matadra?7 Oilei! Ni siga rerevaki* oya.+E sega ni tautauvata kei na dua,Na gauna ni rarawa nei Jekope.Ia ena vakabulai mai kina o koya.”8 “Ena siga oya,” e kaya o Jiova ni lewe vuqa,* “au na musuka na ivua mai domomu, au na drutia rua na kemu ivesu, era na sega tale ni vakabobulataki koya* na vulagi.9 Era na qaravi Jiova na nodra Kalou kei Tevita na nodra tui, o koya au na vakatubura vei ira.”+10 “Ia o iko Jekope na noqu tamata mo kua ni rere,” e kaya o Jiova,“Mo kua ni domobula, Isireli.+Au na vakabulai iko mai na vanua yawaKei na nomu kawa mai na vanua era bobula tu kina.+Ena lesu mai o Jekope, ena tikovinaka, ena vakacegu,Ena sega ni dua me vakarerei ira.”+11 “Niu na tokoni iko,” e kaya o Jiova, “meu vakabulai iko.Au na vakarusa na veivanua kece au vakasavi iko kina,+Ia o iko au na sega ni vakarusa.+Au na vakadodonutaki iko vakarauta ga,Au na tauca na kemu itotogi, o na sega ni drovaka.”+12 Ni qo na ka e kaya o Jiova:“E sega ni wali rawa na nomu ramusu.+E sega ni mavo na nomu mavoa.13 Sa sega ni dua me tokoni iko,Sa sega na ibulu ni nomu bo.Sa sega na wai mo bula kina.14 O ira na lomani iko vakalevu era guilecavi iko.+Era sega ni qarai iko mai.Niu kuitataki iko ena kuita ni meca,+Ena vakatauitotogi ni tamata tawaloloma,Ena levu ni nomu cala kei na levu ni nomu ivalavala ca.+15 Na cava o tagicaka kina na nomu ramusu?E sega ni malumu rawa na nomu vutu!Ena levu ni nomu cala kei na levu ni nomu ivalavala ca+Au cakava kina vei iko na ka qo.16 O koya gona, o ira kece na vakarusai iko era na vakarusai,+O ira kece na kemu meca era na vakabobulataki tale ga.+O ira na vakacacani iko era na vakacacani,O ira kece na kovei iko au na solia mera kovei.”+17 “Ia au na vakabulai iko, au na vakamaca na nomu mavoa,”+ e kaya o Jiova,“Io era vakatokai iko mo cati:‘O Saioni, ni sega ni dua e qara.’”+18 Qo na ka e kaya o Jiova:“Au na soqona na valelaca nei Jekope e tu vakabobula,+Au na lomana na nona itikotiko.Ena tara tale na koro ena kena delana,+Na valececere vakabai ena tu ena kena vanua dina.19 Ena rogo mai kina na vakavinavinaka kei na domo ni dredre.+Au na vakalevutaki ira, era na sega ni lewe lailai,+Au na vakalevutaka na kedra iwiliwili,*Era na sega ni tamata wale.+20 O ira na luvena era na vaka ga e liu,Na nona isoqosoqo ena vakataudeitaki e mataqu.+Au na totogitaki ira kece na vakasaurarataki koya.+21 Na nona turaga ena tubu mai vua,Kei na nona iliuliu ena basika mai vua.Au na uqeti koya me lako voleka mai, ena torovi au.”“Ia o cei mada e doudou* me torovi au mai?” e kaya o Jiova.22 “Oni na noqu tamata,+ au na nomuni Kalou.”+23 Raica! Na cagi kaukaua i Jiova ena vakacaca ena cudru waqawaqa,+Na covulaca ena liwava sobu na uludra na tamata ca.24 Ena sega ni ruru na cudru i JiovaEna vakayacora mada se cakava na nanuma ni lomana.+Ena veisiga mai muri oni na qai kila qo.+

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 2 O koya gona taciqu se o cei ga o iko,+ o na sega ni galala ke o veivakalewai. Ni o vakalewa e dua, o sa vakalewai iko tale tiko ga, ni ka ga o vakalewa o cakava tiko.+2 Eda kila ni lewa ena tauca na Kalou vei ira na cakava tiko na ka kece qo, e salavata kei na dina.3 Ia na wekaqu, o nanuma mo na drovaka na veilewai ni Kalou ena nomu vakalewai ira na cakava na ka kece qo, ia o cakava tale tiko ga o iko?4 Se o beca na yalololoma levu+ ni Kalou, nona yalorawarawa,+ kei na nona dauvosota,+ ni o sega ni kila ni yalovinaka tiko vei iko ena nona vinakata mo veivutuni?+5 Ia ena nomu yalokaukaua kei na yalo e sega ni veivutuni, o binia tiko kina na cudru ni Kalou vei iko ena siga ni nona cudru kei na siga me na tauca kina nona lewadodonu.+6 Ena qai sauma o koya na tamata yadua me vaka na nona ivalavala.+7 Na bula tawamudu vei ira era qara na lagilagi, na vakarokoroko, kei na yago e sega ni vuca rawa,+ ena nodra vakayacora tiko ga na ka vinaka ena yalovosota.8 Ia vei ira na dau veileti, era beca na ka dina ra qai talairawarawa ina ka e sega ni dodonu, era na totogitaki, era na cudruvi.+9 Era na rarawa ra yaluma tale ga o ira kece era cakava na ka ca, e liu vei ira na Jiu qai tarava vei ira na kai Kirisi.10 Ia na lagilagi, na vakarokoroko, kei na vakacegu, vei ira kece era cakava na ka vinaka, e liu vei ira na Jiu+ qai tarava vei ira na kai Kirisi.+11 Ni sega ni dau veivakaduiduitaki na Kalou.+12 Ni o ira kece era valavala ca ni sega na lawa, era na mate ga, e dina ni sega na lawa.+ Ia o ira kece era valavala ca nira vauci tiko ena lawa era na lewai ena lawa.+13 Nira sega ni yalododonu ena mata ni Kalou o ira na rogoca wale ga na lawa, o ira ga era muria na lawa era na okati mera yalododonu.+14 Ena gauna era cakava kina vakataki ira na lewe ni veimatanitu na ka e tukuni ena lawa, era sega ni kila na lawa+ ia o ira ga na lawa.15 E kilai ena ka era cakava ni sa volai tu e lomadra na lawa, e vakadinadina vei ira na nodra lewaeloma, na veika tale ga era vakananuma e beitaki ira se vakadonui ira.16 Ena qai yaco qo ena siga e lewa kina na Kalou ena liga i Jisu Karisito, na veika e cakava vakavuni na tamata+ se dau vakananuma. Na itukutuku qo e tiki ni itukutuku vinaka au dau vunautaka.17 Ia kaya mada ke o Jiu,+ o vakararavi ina lawa, o sakitaka nomu veiwekani kei na Kalou,18 o kila na lomana o qai vakadonuya na veika e uasivi ni o vakavulici* ena Lawa,+19 o qai nanuma ni o dauveituberi vei ira na mataboko, o rarama vei ira na tiko ena butobuto,20 o dauveivakavulici vei ira na sesewa, o dauveituberi vei ira na gone, o kila vinaka tale ga na yavu ni ivakavuvuli dina e volai ena Lawa—21 ia o iko o vakavulica tiko e dua tale, o sa bau vakavulici iko mada?+ O iko, o vunautaka tiko “Kua ni butako,”+ o butako tiko?22 O iko o kaya tiko “Kua ni veibutakoci,”+ o veibutakoci tiko? O iko o dau sevaka na matakau, o butako tale tiko mai na vale ni qaravi matakau?23 O iko o sakitaka na lawa, o sa beca na Kalou ena nomu sega ni muria na Lawa?24 Me vaka e volai, “sa mai vosabeci na yaca ni Kalou vei ira na lewe ni veimatanitu ena nomuni ivalavala.”+25 Ena yaga wale ga na cili+ ke o muria na lawa,+ ia ke o beca na lawa sa na tawayaga vei iko na nomu cili.26 O koya gona, ke muria vakadodonu na Lawa e dua e sega ni cili,+ sa na okati me cili na nona sega ni cili, se vakaevei?+27 Ke muria na Lawa e dua e sega ni cili, ena lewai iko o koya ni o beca na lawa, dina ni tu vei iko na kena ivola kei na veicilivi.28 Na nona okati me Jiu e dua e sega ni vakatau ena ka e sau+ se na cilivi ni yagona.+29 E kilai ga na Jiu dina ena ka e tu e lomana,+ na lomana tale ga e cilivi+ vakayalo, e sega ni cilivi ena vuku wale ga ni ka e volai.+ O koya qo e vakacaucautaki koya sara ga na Kalou, e sega ni vakacaucautaki koya na tamata.+


text:
12 Erau tekivu vosavakacacataki Mosese o Miriama kei Eroni me baleta na yalewa ni Kusi a vakawatitaka, ni taura o koya e dua na yalewa ni Kusi me watina.+2 Erau kaya: “E vosa duadua ga vei Mosese o Jiova? E sega ni vosa tale ga vei keirau+ o koya?” E qai vakarorogo tiko o Jiova.+3 Ia o Mosese na tamata yalomalumalumu duadua vei ira na tamata kece*+ ena dela i vuravura.4 E vakasauri ga nona tukuna o Jiova vei Mosese, Eroni kei Miriama: “Dou lako yani, kemudou tolutolu ina valelaca ni veitavaki.” Eratou mani lako yani na le tolu.5 E qai lako sobu mai o Jiova ena duru o,+ e lai tu ena icurucuru ni valelaca qai kacivi Eroni kei Miriama. Erau toso sara yani i liu.6 E kaya sara: “Yalovinaka, rogoca na noqu vosa. Ke maliwai kemuni e dua na parofita i Jiova, au na vakatakilai au vua ena raivotu,+ au na vosa tale ga vua ena tadra.+7 Ia e sega ni va qori vei Mosese na noqu dauveiqaravi! Sa tataunaki tu vua noqu vale taucoko.*+8 Au vosa sara ga vua e matana,*+ e sega ni dua na ka e vunitaki, sega ena vatavatairalago, qai dau raica o koya na iyaloyalo i Jiova. Na cava gona drau sega ni rere kina ni vosavakacacataki Mosese na noqu dauveiqaravi?”9 E waqa gona vei rau na cudru i Jiova, oti sa qai biuti rau o koya.10 E toso tani na o mai na dela ni valelaca, raica! sa tauvi Miriama tu na vukavuka e vulavula me vaka na ucacevata.+ E qai vuki yani vei Miriama o Eroni, qai raica ni sa tauvi vukavuka tu o koya.+11 Sega ni bera sa vosa vei Mosese o Eroni: “Au vakamasuti kemuni noqu turaga! Yalovinaka ni kua ni beitaki keirau ena ivalavala ca qo! Na ka lialia keirau sa cakava.12 Yalovinaka, me kua ni vaka tiko ga e dua sa mate tu, sa vuca veimama tu na lewena ni sucu mai!”13 Sa qai tekivu tagi vei Jiova o Mosese, e kaya: “Kemuni na Kalou, yalovinaka ni vakabulai koya! Ni yalovinaka sara!”+14 E kaya vei Mosese o Jiova: “Vakacava ke kasivita na matana o tamana, ena sega ni madua tu me vitu na siga? Me korotinitaki o koya ena taudaku ni keba+ me vitu na siga, oti ena rawa ni kau tale mai loma.”15 E mani korotinitaki ena taudaku ni keba o Miriama me vitu na siga,+ era sega ni tokitaka na nodra keba me yacova ni kau lesu yani o Miriama.16 Oti era biuti Eseroci+ ra lai keba sara ena vanua talasiga kei Perana.+
iVakamacala e ra
^ Se “yalomalua (lokomi), sega ni dua e tautauvata kei koya.”
^ Ipe., “Sa vakadinadinataka ni yalodina ena noqu vale taucoko.”


text:
Ra iTabagone, o Vakaliuca Tiko Nomu iSausau Vakayalo?
“Mo tataunaka vei Jiova na ka kece o cakava ena qai vakataudeitaki na nomu sasaga.”—VKAI. 16:3.
1-3. (a) Na ituvaki dredre cava era sotava na itabagone? Vakatauvatana. (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Cava mera cakava na itabagone nira sotava na ituvaki qori?
KAYA mada ke o via gole ina dua na soqo bibi qai yawa na tauni e caka kina. Ena vinakati mo vodo basi vakabalavu. Dua na ka na levu ni pasidia kei na basi ena vanua ni wawa qai vakavu veilecayaki. Ia kalougata ni matata vinaka tu na ka mo cakava, mo vodo ena basi ena kauti iko ena vanua o gole kina. Ke o vodo cala, ena cala tale ga na vanua o goleva.
2 Nikua, era vaka sara ga na pasidia o ira na itabagone. E ilakolako balavu na bula vakaitabagone. Era na rairai veilecayaki ena so na gauna ni levu na ka ena vinakati mera vakatulewa kina. Ra itabagone, ena yaga vakalevu ke matata tiko vei iko na ka o via cakava ena nomu bula. O na gole i vei?
3 Ena saumi qori ena ulutaga qo, ena uqeti ira na itabagone mera vakabibitaka nodra vakamarautaki Jiova. Kena ibalebale mo nanumi Jiova ena nomu bula kece, me vaka na vuli, cakacaka, itavi ena vuvale kei na so tale. E okati tale ga kina na nomu sauva na isausau vakayalo. O ira na itabagone era vakaliuca na qaravi Jiova, era nuidei nira na vakalougatataki Vosa Vakaibalebale 16:3.qai vakainaki nodra bula.—Wilika
CAVA ME TIKO KINA NOMU ISAUSAU?
4. Na cava eda na veivosakitaka ena ulutaga qo?
4 E ka vakayalomatua me tiko nomu isausau vakayalo. Eda na dikeva e tolu na vuna. Na imatai ni rua eda na vulica kina ni na vaqaqacotaka noda veiwekani kei Jiova nida saga meda sauva noda isausau; na kena ikatolu e vakabibitaka na yaga ni noda saga noda isausau nida se itabagone.
5. Na cava na inaki bibi eda tekia kina noda isausau?
5 Na vuna bibi eda tekia kina noda isausau, oya meda vakavinavinakataka na loloma i Jiova kei na ka e cakava ena vukuda. E tukuna na daunisame: “Sa vinaka na vakavinavinaka vei Jiova . . . Kemuni Jiova, oni vakavuna meu marau vakalevu ena vuku ni nomuni cakacaka, au kaila ena marau ena vuku ni cakacaka ni ligamuni.” (Same 92:1, 4) Ni o se itabagone, vakasamataka na veika kece o dinautaka vei Jiova. Kena ivakaraitaki, nomu bula, nomu vakabauta, na iVolatabu, na ivavakoso, kei na nomu inuinui totoka se bera mai. Na nomu vakaliuca na veika vakayalo e vakaraitaka na nomu vakavinavinakataka na veivakalougatataki i Jiova, ena vakavolekati iko tale ga vua.
6. (a) E yaga vakacava noda isausau vakayalo ena noda veiwekani kei Jiova? (b) Na isausau cava e rawa nira vakasamataka tiko na gone?
6 Na ikarua ni vuna qo: Ni o saga tiko mo sauva nomu isausau vakayalo, o sa na cakava na cakacaka e vinaka vei Jiova, drau na veivolekati kina. E yalataka na yapositolo o Paula: “Ni sega ni tawayalododonu na Kalou me guilecava na nomuni cakacaka kei na loloma oni vakaraitaka ena vuku ni yacana.” (Iper. 6:10) E rawa ni o tekia nomu isausau ni o se gone. Ni se yabaki 10 na goneyalewa o Christine, a nona isausau me wilika wasoma na italanoa ni nodra bula na tacida yalodina. Ni se qai yabaki 12 o Toby, a nona isausau me wilika taucoko na iVolatabu ni bera ni papitaiso. E papitaiso o Maxim ni se qai yabaki 11 kei ganena o Noemi e yabaki 10. Oti qori a nodrau isausau me rau veiqaravi e Peceli. Me rawa ni rau dei tiko ga ena nodrau isausau, rau vakabira ena nodratou lalaga ni vale na fomu ni Peceli. Vakacava mo vakasamataka se isausau cava e bibi vei iko qai saga mo sauva?—Wilika Filipai 1:10, 11.
7, 8. (a) E vakarawarawataka vakacava na noda vakatulewa nida tekia noda isausau? (b) Na cava e digia kina e dua na itabagone me kua ni vuli ena univesiti?
7 Na ikatolu ni vuna e bibi kina mo tekia na isausau ni o se gone, ni na yaga ena nomu vakatulewa. Ena vinakati vei ira na itabagone mera vakatulewataka na ka me baleta na vuli, cakacaka kei na so tale. Na vakatulewa e vaka ga na nomu digia na gaunisala donu ena basoganisala. Ke o kila vinaka na sala mo muria, ena rawarawa tale ga nomu digia na sala dodonu e sega ni veilecayaki. E va tale ga qori ke o kila vinaka nomu isausau, sa na qai rawarawa mo vakatulewa vinaka. E kaya na Vosa Vakaibalebale 21:5: “Na lalawa ni tamata gumatua ena tini vinaka ga.” Na totolo ga ni nomu tekia rawa qo nomu isausau, na kena yaga tale ga vei iko. Qori na ka e cakava o Damaris ena gauna e vinakati kina me vakatulewa bibi ni se itabagone.
8 E gone vuku qai vakacavara vinaka tale ga nona vuli. A rawa sara ga ni vuli loya ena dua na univesiti ke ciqoma na sikolasivi, ia e digia e dua na cakacaka e sau lailai. Na vuna? “A noqu isausau niuse itabagone meu painia. Ena vinakati kina meu cakacaka vagauna. Keu lai vakoroi ena univesiti, de dua ena levu na noqu ilavo, ia au na sega ni cakacaka vagauna.” Sa 20 na yabaki nona painia voli. Vakacava e nanuma ni donu na nona isausau qai donu nona vakatulewa ni se itabagone? “Ena noqu cakacaka, levu na gauna au dau veivosaki kei ira na loya. Keu a loya, au na cakava sara tiko ga na nodra cakacaka. Ia e levu era sega ni marautaka na nodra cakacaka. Niu vakatulewataka meu painia, au sega kina ni rarawa va qori, au marautaka na qaravi Jiova.”
9. Na cava mera vakacaucautaki kina na itabagone ena ivavakoso?
9 E dodonu mera vakacaucautaki na vica vata na udolu na itabagone ena ivavakoso ena veiyasa i vuravura. Era soli ira vei Jiova ra qai vakaliuca na isausau vakayalo. Era marautaka vakalevu nodra bula, era vulica tale ga mera muria na veidusimaki i Jiova ena gauna kece. Qo e okati kina na vuli, cakacaka kei na bula vakavuvale. E vola o Solomoni: “Mo nuitaki Jiova ena lomamu taucoko. . . . Mo nanumi koya ena ka kece o cakava, ena vakadodonutaka na nomu ilakolako o koya.” (Vkai. 3:5, 6) Era ka talei vei Jiova na itabagone ena ivavakoso, e lomani ira, e veitaqomaki, veidusimaki qai vakalougatataki ira.
VAKARAUTAKI IKO VINAKA MO VUNAU
10. (a) Na cava me bibi duadua kina vei keda na cakacaka vakaitalatala? (b) Cava meda cakava meda kenadau ena cakacaka vakaitalatala?
10 O ira na itabagone era via vakamarautaki Jiova, era na vakaliuca na cakacaka vakaitalatala. A vakabibitaka o Jisu Karisito ni na “vunautaki . . . e liu na itukutuku vinaka.” (Mari. 13:10) Ni bibi duadua na cakacaka vakavunau, dodonu gona me vakaliuci. Vakacava me nomu isausau mo vakaitavi vakalevu ena cakacaka vakaitalatala? O rawa ni painia? Vakacava ke o sega ni dau marautaka na cakacaka vakavunau? Cava o rawa ni cakava mo kenadau ena cakacaka qo? Qo e rua na ka mo cakava: Mo vakavakarau vinaka, kua tale ga ni tu suka ni wasea na ka o kila. O na rairai kurabuitaka na levu ni nomu marau ni o sa vunau.
11, 12. (a) Era na vakavakarau vakacava na itabagone mera vunau? (b) E vakayagataka vinaka vakacava e dua na itabagone na gauna me vunau kina e koronivuli?
11 O rawa tale ga ni vakasamataka na isau ni taro era dau taroga nomu icaba e koronivuli, me vaka na “Cava o vakabauta kina na Kalou?” E tiko ena noda website na jw.org e levu na ulutaga e baleti ira na itabagone mera vaqara kina vakataki ira na isaunitaro qori. Rai ena IVAKAVUVULI VAKAIVOLATABU > ITABAGONE. E tiko na vanua mera vakalewena na itabagone e kena ulutaga, “Na Cava Au Vakabauta Kina na Kalou?” Ena yaga vakalevu ena nomu vakarautaka nomu isaunitaro. E tiko tale ga e tolu na tikinivolatabu o rawa ni vakayagataka mo vakamacalataka kina nomu vakabauta: Iperiu 3:4, Roma 1:20, kei na Same 139:14. Ni o cakava qori, sa rawa ni o vakarautaka na isaunitaro yadua.—Wilika 1 Pita 3:15.
12 Ena gauna veiganiti, mo uqeti ira na nomu icaba e koronivuli mera rai ena jw.org. Qori na ka e cakava e dua na gonetagane o Luca. E veivosakitaki tiko ena nona kalasi na duidui lotu, e raica sara ni ivola era vakayagataka tiko e sega ni donu na kena itukutuku me baleti keda na iVakadinadina i Jiova. A lomalomarua o Luca, ia e kerei qasenivuli me vakadodonutaka na itukutuku lasu qori, e iWali ni Veisagai. Dua na ka nona marau o Luca ni rawa ni vunau vakavinaka.mani vakadonuya. A vakamacalataka o Luca na nona vakabauta, e vakaraitaka tale ga na noda website vei ira kece na lewenikalasi. Sa qai tukuna o qasenivuli mera lai sarava e vale na droini yavala e kena ulutaga
13. Na cava meda kua kina ni soro ni basika na ituvaki dredre?
13 Kua ni yalolailai ke sukusukura na gaunisala o muria tiko. (2 Tim. 4:2) Ni basika na ituvaki dredre, mo dei tiko ga ena nomu isausau. Ni se qai yabaki 17 o Katharina, a nona isausau me vunau vei ira na cakacaka vata. E dau vakalewai koya vakalevu e dua na turaga, ia e sega ni soro o Katharina. Na nona itovo vinaka ena gauna kece qori e uqeti Hans e dua tale ga na turaga rau cakacaka vata. E tekivu wilika o Hans na noda ivola, e vulica na iVolatabu qai papitaiso. Sa toki o Katharina, e sega gona ni kila na ka e yaco qori. Ni oti e 13 na yabaki, a dabe tiko ena Vale ni Soqoni o Katharina kei ratou nona vuvale, dua na ka nona kidroa kei na nona marau ni mai vunau ena nodratou ivavakoso o Hans! Io, e yaga vakalevu nona dei tiko ga ena nona isausau me vunau vei ira na cakacaka vata!
KUA NI VAGOLEI
14, 15. (a) Na cava mera nanuma tiko na itabagone nira temaki? (b) Era na valuta vakacava na veimurimuri?
14 Ra itabagone, na ulutaga qo e uqeti iko me bibi duadua na nomu qaravi Jiova. Kena ibalebale, o na vakaliuca na isausau vakayalo. Levu na nomu icaba era na rairai kauaitaka ga vakalevu na marau, de dua era na sureti iko mo tomani ira. Toso na gauna se wale tiko ga qo, ena vinakati mo vakaraitaka ni bibi vei iko na ka o sa vakatulewataka. Me kua ni vagolei iko na veimurimuri. Mo vakasamataka tale na ivakatautauvata ni basi, o na sega ni vodo wale tu ga ena dua na basi baleta nira mamarau o ira na kena pasidia.
15 E levu na sala me valuti kina na veimurimuri. Kena ivakaraitaki, qarauna na ituvaki o kila o na temaki Vkai. 22:3) Mo dau vakasamataka tale ga na mosimosi ni ka o na sotava ni o tomani ira eso tale ena caka cala. (Kala. 6:7) Dua tale oya mo dau taro ivakasala. Na yalomalumalumu ena uqeti iko mo ciqoma na nodrau ivakasala na nomu itubutubu, kei ira na tacida matua ena ivavakoso.—Wilika 1 Pita 5:5, 6.kina. (
16. Tukuna e dua na ivakaraitaki e dusia na yaga ni yalomalumalumu.
16 Na yalomalumalumu e uqeti Christoph me rogoca na ivakasala. Ni oti ga nona papitaiso, e dau lai tereni ena vanua ni vakaukauayago. Era uqeti koya na itabagone ena vanua qori me tomani ira ena nodra kalavo ni qito. E mani taro ivakasala vua e dua na qase ni ivavakoso. A kaya na tacida qase, ni bera ni vakatulewa me vakasamataka vinaka o Christoph na leqa e rawa ni yaco. Kena ivakaraitaki, na kena rawa ni curumi koya na yalo ni veisisivi. Ia e sega ni kauai kina o Christoph. Ni toso na gauna, sa qai liaca ni voravora na qito ya qai vakarerevaki. E raici ratou sara e vica na qase, ratou vakasalataki koya vakaivolatabu. E kaya: “O Jiova e talai ira mai na daunivakasala vinaka, au qai rogoca, dina ni taura toka na gauna.” Vakacava o dau yalomalumalumu mo rogoca na ivakasala?
17, 18. (a) Na cava e vinakata o Jiova vei ira na itabagone nikua? (b) Cava era dau rarawataka e levu na uabula, ena wali vakacava na ituvaki qori? Vakatauvatana.
17 “Mo marau o iko na cauravou ni o se cauravou tiko, me marau na lomamu ni o se cauravou.” (Dauv. 11:9) Io, e vinakata o Jiova mo marautaka nomu bula vakaitabagone. E vakamacalataki ena ulutaga qo e dua na sala me rawati kina qori. Mo vakaliuca tiko ga na isausau vakayalo, mo okati Jiova ena ka kece o vakatulewataka. Ni o tekivu cakava rawa qo, na totolo tale ga ni nomu vakila na veidusimaki i Jiova, nona veitaqomaki kei na nona veivakalougatataki. Vakasamataka na ivakasala yaga kece ena Vosa ni Kalou qai muria qo: “Mo nanuma na Dauveibuli Cecere ena nomu gauna vakaitabagone.”—Dauv. 12:1.
18 O na sega ni gone tu ga. Toso na gauna era na uabula na itabagone. E ka ni rarawa ni levu na uabula era veivutunitaka na isausau era sauva nira se gone, se vakamosi yalo ni sega sara ga nodra isausau. Ra itabagone, ke o kauaitaka tiko ga nikua na isausau vakayalo me yacova ni o sa uabula, o na marautaka vakalevu na nomu vakatulewa. Qori na ka e cakava o Mirjana e dua na tacida yalewa. E dauqito ni se itabagone. E kerei me vakaitavi ena qito na Winter Olympic, ia e digia me veiqaravi vakaitalatala vakatabakidua. Ni oti e 30 na yabaki, e se veiqaravi vakatabakidua tiko ga o Mirjana kei watina. E vakamacalataka: “Na rogo, dokai, itutu, kei na iyau, e isausau lolovira qai vakaiyalayala ga. E ka talei qai tawamudu na isausau meda qarava na Kalou, kei na noda rawa ni bau veivuke ena nodra tuberi vakayalo na lewenivanua.”
19. Tukuna vakalekaleka na yaga ni kena tiko na isausau vakayalo nida se itabagone.
19 E dodonu mera vakavinavinakataki na itabagone ena ivavakoso ena nodra dei ni dredre na ituvaki, kei na nodra kauaitaka tiko ga mera qaravi Jiova. E rawa ga qori ena nodra sauva na nodra isausau vakayalo, kei na nodra vakaliuca na cakacaka vakavunau. Era vakadeitaka tale ga me kua ni vagolei ira tani na vuravura qo. Mera nuidei na itabagone ni na sega ni matewale na nodra sasaga. Era tu vakarau tale ga na mataveitacini mera tokoni ira. Io, ena marautaki na nodra bula na itabagone nira soli ira vei Jiova.


text:
Luluvu na domo ni sere
28 November, 2018, 11:18 am
NODA Railesu e na macawa oqo, eda na wilika kina na kena la’ki vakayacori na lagalaga sere ni lotu ki valeniveivesu mai Naboro.
Ni tei wilika sara mada yani na i tukutuku ka a tabaki e na Na i Lalakai e na yabaki 1980:
E dua na i tavi ni veivakalotutaki era vakayacora na matasere ni valenilotu mai na Samabula East e Suva, e na nodra a la’ki lagasere vei ira na kai vesu mai Naboro e na yakavi ni Siga Tabu na i ka 20 ni Janueri sa dromu.
E vakavu na i lakolako oqo mai na nona kerekere e dua na kaivesu ka suka mai valeniveivesu, e na vula ko Tiseba ni yabaki sa dromu.
A mai kaya ko koya ni ka e gadrevi vakalevu mai valeniveivesu na nodra “Vakani e na kakana vakayalo” ka ni sa raica rawa ni lailai na gauna me rawa ni tuberi kina na i vakavuvuli vakalotu ka me na yaga vei ira na kaivesu ena gauna era suka mai kina.
Na kerekere oqo e a qai mani vakadonuya na Qase ni Valenilotu mai Samabula East, ka kerei ira na matasere ka kena i liuliu ko Alipate Vosawale, me ra la’ki lagasere vei ira na kaivesu e na dua na Siga Tabu, ka mani vakadonui.
E na yakavi gona ni Siga Tabu ko ya, era a lako kina, ka lako vata tale tikoga kei ira na i Liuliu ni Tabana ni Veivakalotutaki, ko Rev Sakeasi Salababa kei Sakenasa Rokotunidau kei ira e so tale na kena turaga, na lewe ni valenilotu e Samabula East.
E vakabauti ni a se sega ni bau vakayacori vakadua e na dua na gauna sa oti me la’ki lagasere ni lotu, e dua na matasere ni valenilotu ki na valeniveivesu, ka a mani rawa kina na lagasere e na Siga Tabu ko ya.
Era vodo yani na matasere e na dua na basi levu, ka dua na i lakolako vakatubu yalo luluvu dina vei ira ka ra la’ki raica e so na nodra veikilai se wekadra ka ra tiko mai valeniveivesu.
Na vakaciriloloma ni domo ni sere kei na qaqana, ka veilauti na kena i balebale, e a vakavuna na nodra yalo luluvu e so na cauravou, ka so sara era tavoya na wai ni matadra, e na nodra vakanananu ki na dui nodra matavuvale, vakabibi na kena vakauqeti vakayalo ka lako vata kei na vosa ni veituberi ni veivakalotutaki, ka tauca na i Talatala ko Rev Sakeasi Salababa. Sa i ira na i taba gone vakabibi ko ira na noda cauravou ka ra kauwaitaki tiko e daidai na nodra dau coko vakalevu e na basu lawa kei na vakacaca.
A rogo na kauwaitaki ni tikina bibi oqo e na nodra vosa na turaga na Paraiminisita, ko Ratu Sir Kamisese Mara e na bose ni i Soqosoqo ni Taukei e na vula ko Noveba, 1979, e Suva,ka vakakina mai Naluwai, Naitasiri, e na Vakaraubuka sa oti.
Na cava sara mada na kena i wali?
E kaya e dua na satini ni valeniveivesu e na macawa rua sa oti ni kevaka era tuberi ga vakalotu na noda cauravou, era na qai gole tani mai na ca.
“Ke dua tale na ka e caka, e na sega ga ni rawa me kena i wali,” a kaya o koya.
Tinia ni sa rauti ira vakavinaka ga na rogoca na sere ni lotu vakaciriloloma, kei na i vaqa vakayalo e veilauti, me rawa ni ra veisautaka kina na nodra bula vakayalo.Ni sa veisau se tarai na yalodra na kaivesu, e sa na qai sega kina na basu lawa kei na veitovo rerevaki, era dau vakaogai ira tu kina.


text:
E Vakalagilagi na Kalou ena Nomu iSulusulu?
“Cakava na ka kece me vakalagilagi kina na Kalou.”—1 KOR. 10:31.
SERE: 34, 61
1, 2. Na cava eda raica kina vakabibi na iVakadinadina i Jiova na noda isulusulu? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
E TUKUNI ena dua na niusiveva ni Necaladi me baleta nodra bose na iliuliu ni lotu: “Ni katakata na draki era vakaisulu tu ga me rawa. E duidui qori mai na nodra soqo na iVakadinadina i Jiova. . . . Era vakote, ra vakaneketai na tagane qai rakorako na balavu ni nodra liku na yalewa, dina ni ka ni gauna qo.” Eda vakacaucautaki na iVakadinadina i Jiova nida dau dara “na isulu dokai, e rakorako, [e] laurai kina na yalomatua . . . ena sala ga e rakorako kei ira na . . . kaya nira qarava na Kalou.” (1 Tim. 2:9, 10, vmr.) A vakaibalebaletaka tiko qori na yapositolo o Paula vei ira na yalewa, e yaga tale ga na kena ivakavuvuli vei ira na tagane lotu vaKarisito.
2 Nida dauveiqaravi i Jiova, e bibi me rakorako na noda isulusulu ni kauai tale ga kina na Kalou eda qarava. (Vkte. 3:21) Na ka e kaya na iVolatabu me baleta na isulusulu kei na sasauni e dusia ni vinakata na Turaga Cecere ni lomalagi kei na vuravura me veiganiti na ivakatagedegede ni nodra isulusulu na nona dauveiqaravi. Na noda isulusulu kei na sasauni me kua ni vakatau ena ka eda taleitaka. Meda kauaitaka tale ga na ka ena vakamarautaki Jiova na Turaga Cecere Duadua.
3. Na cava eda kila mai na Lawa ni Kalou vei ira na Isireli me baleta na isulusulu?
Vakarua 22:5.) Eda kila mai na ivakaro ni Kalou ni sega ni taleitaka o koya na isulusulu era vaka kina na irairai ni yalewa na tagane se kena veibasai, se na kena e dredre kina meda vakaduiduitaka na tagane se yalewa.3 Kena ivakaraitaki, e bulia na Lawa na Kalou e vauci ira na Isireli me taqomaki ira mai na nodra ivakarau vakasisila na vo ni matanitu. E vakavotui ena Lawa na rai i Jiova me baleta nona sega ni duavata kei na isulu era dara ruarua tu na tagane kei na yalewa. (Wilika
4. Na cava ena vukei keda meda vakatulewataka vinaka kina noda isulusulu?
4 E tu ena Vosa ni Kalou na ivakavuvuli ena vukei keda meda vakatulewataka vinaka kina na noda isulusulu. E yaga qori ena vanua cava ga eda tiko kina, na ivakarau vakavanua se draki eda donuya. E sega ni gadrevi me volai vakamatailalai na isulu e veiganiti kei na kena e sega. Ia me dusimaki keda na ivakavuvuli vakaivolatabu meda digia kina na ka eda taleitaka. Nida digia na ka meda dara, meda dikeva mada eso na ivakavuvuli vakaivolatabu e rawa ni yaga nida vakatulewataka na ka e “vinaka, e yaga, qai uasivi [ena] loma ni Kalou.”—Roma 12:1, 2.
“KEITOU VAKADINADINATAKA NI KEITOU ITALATALA NI KALOU”
5, 6. Me vakacava nodra rai eso me baleta noda isulusulu?
5 E uqeti vakalou na yapositolo o Paula me vakabibitaka na ivakavuvuli ena 2 Korinica 6:4. (Wilika.) E tukuni keda vakalevu na keda irairai. Levu era yavutaka nodra rai me baleti keda mai na ka ga era ‘raica e sau.’ (1 Sam. 16:7) Nida italatala gona ni Kalou eda kila nida na sega ni dara ga na isulu eda taleitaka. Na ivakavuvuli eda kila mai na Vosa ni Kalou e dodonu me uqeti keda meda kua ni dara na isulu e kabita na yago, mamare se laurai kina vakalevu na yago se veivagarogaroi. Qori e okati kina na isulu e laurai se vakavotui mai kina na ibulibuli ni yagoda tabu. Na noda isulusulu me kua ni vakavuna nodra raici keda vakatani na tamata.
6 Ni maqosa, savasava, qai rakorako noda isulusulu, era na dokai keda vakalevu na tamata nida nona italatala o Jiova na Turaga Cecere Duadua. De dua era na via qarava tale ga na Kalou eda sokaloutaka. Noda isulusulu tale ga ena rogo vinaka kina na isoqosoqo eda matataka. Qo era na via rogoca kina e levu na noda itukutuku ni veivakabulai.
7, 8. Gauna cava e bibi kina me rakorako noda isulusulu?
7 Eda dinau se tiko noda itavi vua na noda Kalou savasava, ira na tacida, kei ira ena yalava, oya meda dara na isulu e rokovi kina na itukutuku eda vakatetea, e vakalagilagi tale ga kina o Jiova. (Roma 13:8-10) E bibi sara qo nida qarava na itavi vaKarisito, me vaka na soqoni se cakacaka vakavunau. Meda vakaisulu “ena sala ga e rakorako kei ira na . . . kaya nira qarava na Kalou.” (1 Tim. 2:10) Ena tiko ga na isulusulu ena rakorako ena so na vanua, ia ena sega ena dua tale na vanua. Eda kauaitaka gona vakabibi na iVakadinadina i Jiova na ivakarau vakavanua meda kua ni vakacudrui ira eso.
8 Wilika 1 Korinica 10:31. Nida gole ena noda soqo lalai se soqo lelevu, e bibi me rakorako qai veiganiti noda isulusulu, me kua ni sivia tale me vaka e takalevu tu e vuravura. Meda qarauna me kua ni sakuca se sakulevu noda isulusulu nida gole se biubiu mai na otela se noda gauna galala ni bera se ni oti noda soqo. Eda na sakitaka kina nida iVakadinadina i Jiova. Eda na tu vakarau tale ga meda vunau ena gauna kece ga.
9, 10. Na cava me nanumi tiko kina na Filipai 2:4 ena isulu eda dara?
9 Wilika Filipai 2:4. Na cava meda kauaitaka kina na lotu vaKarisito na nodra rai na tacida me baleta noda isulusulu? Dua oya ni ka ni sasaga meda muria na dauveiqaravi ni Kalou na ivakasala vakaivolatabu qo: “Moni vakamatea gona na gagadre ni veitikiniyagomuni vakavuravura, na veiyacovi tawadodonu, na ivalavala dukadukali, na garogaro vakasisila.” (Kolo. 3:2, 5) Eda sega ni via vakadredretaka vei ira na tacida mera muria na ivakasala qori. De dua era saga tiko ga na tacida era biuta na ivalavala vakasisila mera valuta na ka e dau malele kina na lomadra. (1 Kor. 6:9, 10) Eda na sega ni vakadredretaka na nodra sasaga.
10 Nida veimaliwai kei ira na tacida, na noda isulusulu e dodonu me uqeta tiko ga na itovo savasava ena ivavakoso. Me laurai tale ga qori nida veimaliwai ena soqoni se dua tale na vanua. E tu vei keda na galala meda lewa ga na isulu eda dara. Ia meda vakadeitaka kece meda dara na isulu ena vakarawarawataka mera savasava tiko ga kina eso, mera savasava tiko ga ena ivakatagedegede ni Kalou ena ka e vauca na vakasama, vosa, kei na itovo. (1 Pita 1:) Na loloma dina “e sega ni cakava na ka e sega ni rakorako, e sega ni kauaitaka ga na ka e baleti koya.”— 15, 161 Kor. 13:4, 5.
ISULUSULU E VEIGANITI
11, 12. Na cava meda nanuma tiko nida vakatulewataka na isulu meda dara?
11 Nida vakatulewataka na dauveiqaravi ni Kalou na isulu meda dara, eda na kila tiko “ni vagauna na ka kece e vakayacori kei na cakacaka kece.” (Dauv. 3:1, 17) E macala ga ni na vakatau na isulu eda dara ena veiveisau ni draki, na keda ituvaki kei na noda itikotiko. Ia na ivakatagedegede i Jiova e sega ni veisau me salavata kei na draki.—Mala. 3:6.
12 E rawa ni dredre toka meda vakatulewataka na isulu ena rakorako qai veiganiti ena vanua katakata. Era marautaka ga na tacida nida sega ni dara na isulu e kabita vakalevu na yago se vakacirigalala e laurai tale kina na tikiniyago. (Jope 31:1) Me rakorako tale ga na mataqali isulu ni sisili eda dara nida gole ena baravi se so tale na vanua ni sisili. (Vkai. 11:2, 20) Ke levu era dara na isulu ni sisili e laurai kina vakalevu na tikiniyago, eda na kauaitaka ga na dauveiqaravi i Jiova me rokovi na Kalou savasava eda lomana ena noda isulusulu.
13. Na cava e yaga kina na muri ni ivakasala ena 1 Korinica 10:32, 33?
13 E tiko e dua tale na ivakavuvuli bibi e rawa ni yaga meda digia kina na isulu rakorako. Qori noda kauaitaka nodra lewaeloma eso tale—ke ra mani tacida se sega. (Wilika 1 Korinica 10:32, 33.) Meda kauaitaka vakabibi meda kua ni dara na isulu e rawa ni veivakatarabetaki. E vola o Paula: “Meda nanumi ira na tamata kece ena ka e yaga vei ira, me vakauqeti ira. O Karisito mada ga a sega ni nanumi koya ga.” (Roma 15:2, 3) Io, e kauaitaka vakabibi o Jisu na nodra vukei eso tale, qai muri na ka e baleti koya—e vakayacora sara ga kina na loma ni Kalou. Eda na sega gona ni dara na isulu eda rairai taleitaka e sega ni rogoci kina na ka eda vunautaka.
14. Era na vakavulici luvedra vakacava na itubutubu mera vakalagilagia na Kalou ena nodra isulusulu?
14 E nodra itavi na itubutubu vaKarisito mera vakavulici nodra lewe ni vuvale ena muri ni ivakavuvuli vakaivolatabu. Qori nodra vakadeitaka nira na saga vakavuvale mera tokara na isulu rakorako kei na sasauni ena vakamarautaka na Kalou. (Vkai. 22:6; 27:11) Nira ivakaraitaki vinaka na itubutubu ra qai veivakasalataki vakayalololoma, era na uqeti luvedra kina mera doka na Kalou savasava era sokaloutaka. E marautaki dina nira vakavulici luvedra na itubutubu ena vanua kei na sala mera kunea kina na isulu rakorako! E sega ni okati ga e keri na ka era taleitaka na gone, ia e vauci tale ga kina na ka ena vukei ira ena nodra itavi dokai nira matataka na Kalou o Jiova.
VAKAYAGATAKA VAKAVUKU NOMU GALALA NI VAKATULEWA
15. Ena laurai e vei na idusidusi me baleta na noda vakatulewataka noda isulu?
15 E tu ena Vosa ni Kalou na ivakasala yaga e rawa ni dusimaki keda meda vakatulewa vakavuku me vakalagilagi kina na Kalou. Ia na ka eda dara e se rawa ni kilai tiko ga kina na ka eda taleitaka. E duidui na ka eda taleitaka, vaka tale ga kina na keda ituvaki vakailavo. Ia me maqosa tu ga noda isulu, me savasava,rakorako, me ganita na gauna kei na vanua eda vakaitikotiko kina.
16. E yaga vakacava nida saga me rakorako noda isulusulu?
16 E sega dina ni rawarawa meda yavutaka noda vakatulewa ena ka e vinaka, ena ka e rakorako kei na so tale. E volitaki ena levu na sitoa na ka e ganita na gauna kei na vanua eda vakaitikotiko kina, ena rairai taura kina e levu na gauna kei na sasaga meda kunea na isulu e rakorako e sega ni mokota na yago, me vaka na liku, vinivo, sote, kote kei na tarausese. Ia de dua era na raica qai marautaka na tacida na noda saga meda kunea na isulu totoka, e rakorako. E ka ni sasaga meda digia na isulu me vakalagilagi kina o Jiova, ia e marautaki vakalevu cake nida kila nida vakalagilagia na Tamada vakalomalagi dauloloma.
17. Na cava me nanumi tiko ke vakatulewataka e dua na tacida tagane me vakumi?
17 Vakacava e veiganiti mera vakumi na tacida tagane? E tukuni ena Lawa e soli vei Mosese mera vakumi na tagane. Ia eda sa sega ni vauci na lotu vaKarisito ena Lawa qori se vinakati meda muria. (Vunau 19:27; 21:5; Kala. 3:24, 25) Ena so na ivakarau vakavanua e veiganiti, e veidokai tale ga ke vuruvuru vinaka tu na kumi, de dua ena sega sara ga ni cati kina na itukutuku vinaka. Eso mada ga na tacida tagane era lesi ena ivavakoso era vakumi. Ia eso tale na tacida tagane era vakatulewataka mera kua ni vakumi. (1 Kor. 8:9, 13; 10:32) Ia ena so tale na vanua, e sega ni ciqomi se me kena ivakarau vei ira na italatala ni lotu vaKarisito na vakumi. Koya gona, ke dua na tacida tagane e vakumi e rawa ni vakaleqa nona vakalagilagia na Kalou na nona isulusulu kei na sasauni, ena rawa ni beitaki kina ena dua na ka.—Roma 15:1-3; 1 Tim. 3:2, 7.
18, 19. E vukei keda vakacava na Maika 6:8 nida saga tiko me vakamarautaka na Kalou noda isulusulu?
18 Eda vakavinavinakataka dina ni sega ni vakamatailalaitaka o Jiova na lawa me baleta na isulusulu kei na sasauni. E solia ga vei keda na galala meda vakatulewa vakayalomatua, me qai salavata kei na ivakavuvuli yaga vakaivolatabu. Eda rawa gona ni vakaraitaka ena noda isulusulu kei na sasauni nida via ‘lako vata kei na Kalou ena yalomalumalumu.’—Maika 6:8.
19 E okati ena noda yalomalumalumu noda dikevi keda me salavata kei na savasava i Jiova, nida nuitaka vakaoti na vinaka ni nona veidusimaki. E okati ena yalomalumalumu noda doka nodra rai na so tale. Eda na ‘lako vata gona kei na Kalou ena yalomalumalumu’ nida bulataka nona ivakatagedegede cecere da qai doka nodra rai na so tale.
20. Me uqeti ira vakacava eso tale na noda isulusulu kei na sasauni?
20 Na isulu eda digia e dodonu mera tukuna kina na tamata nida dausokalou i Jiova. Mera raica na tacida kei na so tale ni sa veiganiti dina noda matataka na Kalou yalododonu. E cecere nona ivakatagedegede, eda na saga tale ga ena marau meda muria qori. Mera vakavinavinakataki na tacida e vinaka na kedra irairai kei na nodra itovo. Qori e uqeti ira na yalomalumalumu mera taleitaka na itukutuku ni veivakabulai ena iVolatabu, e vakalagilagi qai marau kina o Jiova. Nida vakatulewataka vakavuku na ka meda dara, eda na vakalagilagi koya tiko ga e vakaisulu “ena lagilagi kei na veika totoka.”—Same 104:1, 2.


text:
E Dau Vosa Vei Keda o Jiova
“Yalovinaka vakarorogo, au na qai vosa.”—JOPE 42:4.
SERE: 113, 114
1-3. (a) Na cava e cecere kina na ivakarau ni nona veivosaki kei na sala e veitaratara kina na Kalou ni vakatauvatani kei keda? (b) Cava ena veivosakitaki ena ulutaga qo?
NA KALOU e buli ira nona ibulibuli vuku mera marautaka na bula. (Same 36:9; 1 Tim. 1:11) E tukuna na yapositolo o Joni ni rau bula vata e liu kei na Kalou “na Vosa,” na “imatai ni ibulibuli ni Kalou.” (Joni 1:1; Vkta. 3:14) E dau tukuna o Jiova nona rai kei na lomana vua na Luvena ulumatua. (Joni 1:14, 17; Kolo. 1:15) E cavuta na yapositolo o Paula na matavosa “nodra vosa na agilosi,” qori na ivakarau ni veivosaki mai lomalagi e uasivia na noda vosa.—1 Kor. 13:1.
2 O Jiova e kilai ira vinaka na vica vata na bilioni na nona ibulibuli vuku e vuravura kei na lomalagi. E levu era na rairai masuti Jiova ena loma ga ni dua na gauna ena duidui vosa. E sega wale ga ni rogoca nodra masu, ia e dusimaki ira kece ena gauna vata qori qai veitaratara kei ira na kabula vakayalo e lomalagi. Me rawati qori, ena vinakati me cecere sara vei keda na tamata na ivakarau ni nona vakasama, vosa, kei na nona veitaratara. (Wilika Aisea 55:8, 9.) Kena ibalebale ni gauna e vosa kina vei keda o Jiova, e rawarawa ga ni vakamacalataka nona rai me rawa nida kila.
3 Eda na veivosakitaka na ka e cakava na Kalou vuku qo merawarawa kina nona veitaratara kei ira na nona tamata ena gauna sa oti. Eda na raica tale ga na nona veisautaka na ivakarau ni nona vosa vei keda me salavata kei na ituvaki kei na ka e vinakati.
VOSA VEI KEDA NA KALOU
4. (a) Na vosa cava a vakayagataka o Jiova me veivosaki kina kei Mosese, Samuela kei Tevita? (b) Cava e volatukutukutaki ena iVolatabu?
4 Ni vosa o Jiova vei Atama ena were o Iteni, e vakayagataka na noda vosa na tamata. De dua a vakayagataka na vosa makawa vakaIperiu. E muri e tukuna nona vakasama vei ira na dauvolaivolatabu era vosa vakaIperiu, me vakataki Mosese, Samuela, kei Tevita, era vakadewataka sara ena nodra vosa ga qai duidui na ivakarau ni nodra volavola. Era sega ni lavetaka ga na ka e cavuta o Jiova, era tukuna tale ga na ka e dau cakava vei ira na nona tamata, okati kina na ivolatukutuku ni nodra vakabauta, nodra loloma, nodra malumalumu kei na nodra tawayalodina. E yaga vakalevu nikua na itukutuku kece qori.—Roma 15:4.
5. Eda kila vakacava ni sega ni vakayagataka ga o Jiova na vosa vakaIperiu?
5 Ni veisau na ituvaki, a sega ni vakayagataka ga na Kalou na vosa vakaIperiu. Ni oti nodra kau vakavesu i Papiloni na Isireli, era sa vosa tu ga vakaArame eso na dauveiqaravi ni Kalou. De dua me vakarautaki ira ena ka se bera mai. O Jiova e uqeti ratou na parofita o Taniela, Jeremaia kei na bete o Esera me ratou vola vakaArame eso na nodratou ivola.—Raica na ivakamacala e ra ena Esera 4:8; 7:12; Jeremaia 10:11; kei na Taniela 2:4.
6. Na cava e vakadewataki kina na Vosa ni Kalou ena vosa vaKirisi?
6 E vakamalumalumutaka o Alekisada na ka Levu e dua na iwase levu ni vanua ena gauna makawa, mani vosataki vakalevu ena gauna ya na vosa vaKirisi na Koine. Levu na Jiu era sa vosa vaKirisi, e vakadewataki kina na iVolatabu vakaIperiu ina vosa vaKirisi. E tukuni nira vakadewataka e le 72, e kilai na vakadewa qori me Septuagint. E imatai tale ga ni vakadewa ni iVolatabu qai dua vei ira na vakadewa nuitaki duadua. * Ni levu era vakadewataka, e duidui kina na iwalewale ni vakadewa, so e vakadewa vosa yadua, so tale e sega. Ia era raica na Jiu era vosa vaKirisi kei ira na lotu vaKarisito me Vosa ni Kalou na Septuagint.
7. Na vosa cava a rairai vakayagataka o Jisu ni vakavulici ira nona tisaipeli?
7 Ni tiko e vuravura na ulumatua ni Kalou, e rairai vosa se veivakavulici ena vosa vakaIperiu. (Joni 19:20; 20:16; Caka. 26:14) E rairai vakayagataka o Jisu eso na ivosavosa vakaArame, ni kilai levu na vosa qori ena imatai ni senitiuri. E kila vinaka tale ga na vosa makawa vakaIperiu e vosataka o Mosese kei ira na parofita, ni dau wiliki e veimacawa ena valenilotu. (Luke 4:17-19; 24:44, 45; Caka. 15:21) E vosataki tale ga e Isireli na vosa vaKirisi kei na vosa vakaLatina. Ia e sega ni tukuna na iVolatabu ni a vosataka qori o Jisu.
8, 9. Na cava e volai kina vaKirisi eso na ivola ena iVolatabu? Cava e dusia qori me baleti Jiova?
8 Era kila na vosa vakaIperiu na imuri Cakacaka 6:1.) Ni tete na itukutuku vinaka, levu na lotu vaKarisito era vosa ga vaKirisi. E mani veisoliyaki vakalevu ena vosa vaKirisi na Kosipeli i Maciu, Marika, Luke kei Joni, ni talanoataki kina na veivakavulici kei na ka e cakava o Jisu. Kena ibalebale, levu na tisaipeli era vosa vaKirisi, sega soti na vosa vakaIperiu. * E veisoliyaki tale ga ena vosa vaKirisi na ivola uqeti vakalou i Paula kei na so tale na ivola vakaivolatabu.taumada i Jisu. Ia ni sa takali o Jisu, era vosataka na tisaipeli eso tale na vosa. (Wilika
9 Me nanumi tiko nira dau vakayagataka na Septuagint o ira na vola na iVolatabu vaKirisi vaKarisito mera lavetaka kina na iVolatabu vakaIperiu. Eso na gauna na ka e lavetaki e duidui mai na vosa vakaIperiu a volai taumada kina, ia nikua sa lewe ni iVolatabu e uqeti vakalou. Era sega ni uasivi na dauvakadewa, ia na nodra cakacaka sa mai okati me Vosa ni Kalou. E sega ni vakaduiduitaka na Kalou e dua na matatamata se vosa.—Wilika Cakacaka 10:34.
10. Na cava eda vulica me baleti Jiova ni vakarautaka na nona Vosa vei keda kece?
10 Eda sa vulica mai ni dau vosa vei keda o Jiova me salavata kei na ituvaki. E sega ni tukuna meda vulica e dua na vosa me rawa nida kilai koya kina se nona inaki. (Wilika Sakaraia 8:23; Vakatakila 7:9, 10.) Eda vulica tale ga ni uqeta o Jiova na volai ni iVolatabu, ia e vakadonuya me duidui na ivakarau ni volavola.
MAROROI NA VOSA NI KALOU
11. Sa vosataki nikua e levu na vosa, ia na cava ena sega ni vakaleqa kina nona via vosa vei keda o Jiova?
11 Sa levu tu na vosa nikua. Vakacava ena vakaleqa qori na nona via vosa vei keda o Jiova? Sega. Kena ivakaraitaki, eda rairai kila e vica ga na vosa a cavuta taumada o Jisu. (Maciu 27:46; Mari. 5:41; 7:34; 14:36) Ia e raica o Jiova me vakasavui na itukutuku i Jisu ena vosa vaKirisi, me caka tale ga qori ena so tale na vosa ni toso na gauna. E muri era lavetaka vakavica na Jiu kei ira na lotu vaKarisito na Vosa ni Kalou, e maroroi sara kina na kena itukutuku. Sa qai vakadewataki qori ena levu tale na vosa. E tukuna o John Chrysostom ena ikava se ikalima ni senitiuri G.V. ena nona gauna e vakadewataki na ivakavuvuli i Jisu ena nodra vosa na kai Siria, Ijipita, Idia, Perisia, Iciopea kei na levu tale.
12. E saqati vakacava na kena vakadewataki kei na tabaki ni iVolatabu?
12 E seva nodra inaki e levu mera tarova na kena vakadewataki qai tabaki 2 Timoci 2:9.na iVolatabu ena levu na vosa, era saga mada ga mera vakamatei ira na vakadewataka. Kena ivakaraitaki, a vakarota o Diocletian na Empara ni Roma ena 303 G.V. me vakarusai na ilavelave kece ni iVolatabu. Ena ika16 ni senitiuri, a tekivu vakadewataka ena vosa vakavalagi o William Tyndale na iVolatabu vakaIperiu kei na vaKirisi, e tukuna kina vua e dua na turaga vuli vinaka: “Ke vakabalavutaka noqu bula na Kalou, ena vica wale ga na yabaki au na raica me kila vinaka na iVolatabu e dua na gone dau siviyara.” A dro mai Igiladi o Tyndale me gole i Urope me vakadewataka qai tabaka na iVolatabu. Era saga na iliuliu ni lotu mera vakama e matanalevu na iVolatabu kece, ia e veisoliyaki e dua na iwiliwili levu ni iVolatabu. E qai bukiveretaki o Tyndale, e vesu ena kau, e vakamai. Se tu ga nikua na nona ivakadewa. E yaga sara vakalevu na ivakadewa qori ena kena vakarautaki na iVolatabu na King James.—Wilika
13. Na cava e laurai ni dikevi na ivolavivigi makawa?
13 Se laurai tiko ga ena so na ilavelave makawa ni iVolatabu e vica na duidui se cala lalai. Era dikeva vinaka na dauvakadidike e vica vata na udolu na ivolavivigi, tiki ni ivolavivigi, kei na ivakadewa makawa. Na macala ni vakadidike qori e vakadeitaki kina e levu sara na tikinivolatabu. E vica na tikinivolatabu e sega ni vakadeitaki, ia e sega ni veisautaka na itukutuku ni iVolatabu. Na vakadidike va qori e vakadeitaka vei ira na gonevuli gumatua ni iVolatabu ni uqeti vakalou na iVolatabu e tiko vei keda.—Aisea 40:8. *
14. Na cava eda qoroya kina na iVolatabu?
14 Nira veitusaqati na meca, e raica ga o Jiova me vakadewataki vakalevu duadua e vuravura na nona Vosa. Ke ra vakabauta mada ga vakalailai na Kalou e levu se sega, na iVolatabu e volitaki vakalevu duadua qai tabaki taucoko se vakatikina ena rauta ni 2,800 na vosa. Sega ni dua tale na ivola e tautauvata kei na iVolatabu. E sega ni matata se nuitaki eso na ivakadewa ni iVolatabu ni vakatauvatani kei na so tale. Ia voleka ni vakadewa kece e tiko kina na yavu ni itukutuku vakaivolatabu me baleta na inuinui kei na noda vakabulai.
NAKATI E DUA NA VAKADEWA VOU
15. (a) E veisau vakacava noda ivola vakaivolatabu me tekivu mai na 1919? (b) Na cava e vakarautaki kina ena vosa vakavalagi noda ivola?
15 Ena 1919, e lesi e dua na ilawalawa lailai e vulica vagumatua na iVolatabu me “dauveiqaravi yalodina e vuku” qai levu na gauna e vosa ga vakavalagi vei ira Maciu 24:45) Dua na ka nona sasaga na “dauveiqaravi” me vakarautaka na kakana vakayalo ena levu na vosa; nikua sa sivia na 700 na vosa. Me vaka ga na vosa vaKirisi na Koine ena imatai ni senitiuri, e vakayagataki vakalevu nikua na vosa vakavalagi ena tabana ni bisinisi kei na vuli. E vakarautaki gona ena vosa vakavalagi na noda ivola qai vakadewataki ena levu na vosa.na “lewenivuvale.” (
16, 17. (a) Na cava era vinakata na dauveiqaravi ni Kalou? (b) Cava e qai yaco? (c) Cava e nuitaki me rawata na New World Translation ena 1950?
16 E yavutaki ena iVolatabu na noda ivola kece. Ena lomaloma ni ika20 ni senitiuri, e vakayagataki vakalevu na vakadewa na King James ni 1611. Ia sa makawa na vosa e vakayagataki kina. E vica wale ga na vanua e cavuti kina na yaca ni Kalou ena ivakadewa qori, ia ena ivolavivigi makawa e laurai vakavica vata na udolu. E laurai eso na cala, e vakuri tale ga eso na tikinivolatabu e sega ni tiko ena ivolavivigi makawa. E laurai qori ena so tale na vakadewa vakavalagi.
17 Era vinakata na dauveiqaravi ni Kalou e dua na vakadewa ni iVolatabu e donu qai kilai rawarawa. E mani tauyavu na Komiti ni iVolatabu na New World Translation, qai sevutaka vakalalai e ono na iwasewase ni iVolatabu mai na 1950 ina 1960. A sevutaki na imatai ni iwasewase ena ika2 ni Okosita, 1950. E tukuna o Brother N. H. Knorr vei ira na vakarorogo: “E vinakati vakalevu nikua me dua na vakadewa e vakayagataki kina na vosa ni gauna qo me salavata kei na ka dina e vakatakilai, me vakarautaka tale ga na yavu meda kila kina e levu tale na ka dina ni vakasavui vakadodonu na inaki ni ivolavola taumada; na vakadewa qori me kilai rawarawa qai matata me vaka ga na nodra kila vakamatata na tauvanua nodratou volavola na tisaipeli i Karisito.” E nuitaka o Brother Knorr ni na vukei ira vakayalo na vica na milioni na vakadewa qori.
18. Na veiveisau cava e vakadewataki rawa kina na iVolatabu?
18 E qai vakavotukana ena 1963 na ka e vinakata o Brother Knorr. A sevutaki na New World Translation of the Christian Greek Scriptures ena ono tale na vosa—Dutch, Varanise, Jamani, Itali, Potukali kei na Sipeni. Ena 1989 e tauyavutaka na iLawalawa Dauvakatulewa e dua na tabana ena itikotiko e liu me qarava na vakadewataki ni iVolatabu. Ena 2005, sa vakadonui me vakadewataki na iVolatabu ena vosa e tabaki kina na Vale ni Vakatawa. Nikua, e tabaki taucoko se vakatikina na New World Translation ena sivia na 130 na vosa.
19. Na soqo bibi cava e vakayacori ena 2013? Cava ena veivosakitaki ena ulutaga tarava?
19 Ni toso na gauna, e vinakati me vakavoutaki na New World Translation me ganita na vosa vakavalagi nikua. Ena muanimacawa ni ika5 kei na ika6 ni Okotova 2013, era tiko se sarava na ika129 ni bose vakayabaki ni Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania e 1,413,676 mai na 31 na matanitu. Era marau ni sevutaka e dua na lewe ni iLawalawa Dauvakatulewa na ilavelave vakavoutaki na New World Translation ena vosa vakavalagi. Levu era luluvu nira yadua na iVolatabu qori. Ni wiliki na tikinivolatabu mai na buturara, era kila na vakarorogo ni rawarawa qai matata. Ena veivosakitaki ena ulutaga tarava na vakavoutaki ni iVolatabu qori, kei na kena vakadewataki ena so tale na vosa.
^ para. 6 Na ibalebale ni Septuagint na “Vitusagavulu.” E tukuni ni tekivu mai Ijipita na vakadewa ena ikatolu ni senitiuri B.G.V., e rairai oti ena 150 B.G.V. Se nuitaki tiko ga na vakadewa qori, ni rawa nira kila kina na dauvakadidike na ibalebale ni so na vosa dredre vakaIperiu kei na tikinivolatabu.
^ para. 8 Era nanuma eso ni vola o Maciu nona Kosipeli ena vosa vakaIperiu qai vakadewataki ena vosa vaKirisi, de dua a vakadewataka ga o koya.
^ para. 13 Raica na iKuri A3 ena Vakadewa ni Vuravura Vou; kei na ivola Noda iVola Kece, t. 7-9, “A Maroroi Vakacava?”


text:
Wase 131
Na ivakaro mai vei Josefa Simici na Parofita, a soli mai Reimasi, Ilinoi, ena 16 kei na 17 ni Me 1843.
1–4, E gadrevi na vakamau vakasilesitieli me da bula vakacerecerei kina ena lomalagi cecere duadua; 5–6, Sa vakamacalataki na sala ena vauci kina na tamata ki na bula tawamudu; 7–8, Sa vakavatukana na yalo kecega.
1 E tolu na lomalagi se na ivakatagedegede ena lagilagi avakasilesitieli;
2 Me rawata na ivakatagedegede e acake sara, sa dodonu vua e dua na tamata me na curu ena ivakarau oqo ni matabete [na kena ibalebale na bveiyalayalati vou ka tawamudu ni vakamau];
3 Ia kevaka e sega, ena sega sara ni rawata.
4 Ena rawa beka ni curu ki na dua tale, ia sa yala ga e keri na nona matanitu; sa na sega ni rawa ni avakawa.
5 (17 ni Me, 1843.) Na vosa ni aparofisai veivakadeitaki e kena ibalebale na nona kila e dua na tamata ni sa bvauci ki na cbula tawamudu, ena ivakatakila kei na yalo ni parofisai, ena kaukauwa ni Matabete Tabu.
6 Raica sa ka dredre me avakabulai na tamata ena nona blecaika.
7 E sega ni dua na ka e sega na vatukana. Raica sa vakavatukana na ayalo kecega, ia sa rui savasava ka uasivi sara, a sa rawa wale ga me raici ena mata sa bsavasava sara;
8 Eda sega ni raica rawa; ia ni sa vakasavasavataki na yagoda, sa qai rawa ni da raica na vatukadra.


text:
Wase 76
Na raivotu a soli vei Josefa Simici na Parofita kei Sidini Rikitoni, e Airame, Oaio, ena 16 ni Feperueri, 1832. E tukuni ena itukutuku makawa kei Josefa Simici me ikau ni raivotu oqo: “Ena noqu lesu mai ena koniferedi mai Emeusi, au sa mai tomana tale na vakadewataki ni ivolanikalou. Mai na ivakatakila eso sa ciqomi oti, sa kilai kina ni vuqa na veika bibi e baleta na nodra vakabulai na tamata e sa kau tani mai na iVolatabu, se sa yali ena gauna e sa bera ni biu vata kina. Ia sa macala vakasigalevu mai na veika dina e sa vo toka, ni kevaka ena sauma na Kalou vua na tamata me vaka na nona ivalavala ena bula oqo, na vosa ‘Lomalagi,’ me vaka na kena inaki, me nodra vale tawamudu na Yalododonu, e dodonu me tiko kina e vuqa na matanitu ka sega ni dua ga. O koya, … ni keirau vakadewataka tiko na Kosipeli sa vola ko Joni, keirau qai raica kei Elder Rikitoni na raivotu oqo.” Ena gauna e soli mai kina na raivotu oqo, a vakadewataka tiko na Parofita na Joni 5:29.
1–4, E Kalou ko koya na Turaga; 5–10, Ena vakatakilai na veika vuni ni matanitu vei ira kecega sa yalodina tiko; 11–17, Era na tucake tale mai na mate na tamata kecega, ko ira na yalododonu kei ira na sega ni yalo dodonu; 18–24, Sa yaco rawa me ra luve ni Kalou ko ira na kai vuravura ena vuku ni Veisorovaki nei Jisu Karisito; 25–29, A lutu tani e dua na agilosi ni Kalou ka sa yaco me tevoro; 30–49, Era na cudruvi me tawamudu na luve ni veivakarusai; ia ko ira na kena vo era na rawata na ivakatagedegede ni veivakabulai eso; 50–70, Sa vakamacalataki na kedra lagilagi kei na veika era na rawata ko ira era na vakacerecerei ena matanitu silesitieli; 71–80, Sa vakamacalataki ko ira era na rawata na matanitu vakateresitieli; 81–113, Sa vakamacalataki na kedra ituvaki ko ira sa tiko ena lagilagi vakatilesitieli, teresitieli kei na silesitieli, 114–119, Era na raica ka kila na veika vuni ni matanitu ni Kalou ena kaukauwa ni Yalo Tabu ko ira kecega sa yalodina.
1 Dou arogoca na lomalagi, ka vakatudaligamudou na vuravura, io dou reki koi kemudou sa tiko kina, raica sa bKalou ko koya na Turaga, ka sai koya cga na diVakabula.
2 Sa acecere na nona vuku, e bvakasakiti na nona cakacaka, ka na sega ni kilai rawa na rabailevu ni ka sa kitaka ko koya.
3 Ena sega ni daro na nona ainaki, ia ena sega tale ga e dua e tarova rawa na ligana.
4 Io sai akoyakoya tiko ga ko koya mai na gauna tawamudu ki na gauna tawamudu, a sa sega ni byalani na nona gauna.
5 Ni sa kaya vakaoqo na Turaga—Koi Au, na Turaga, au sa ayalololoma ka lomani ira era sa brerevaki au, ia sa ka ni marau me’u vakalagilagi ira era sa cqaravi au ena yalo sa dina ka dodonu, me yacova na ivakataotioti.
6 Ena vakaitamera na kedra isau ka tawamudu na nodra alagilagi.
7 Ka’u na avakatakila vei ira na veika bvuni kecega, io, na veika vuni kecega ni noqu matanitu mai na gauna e liu sara, kei na veitabagauna ena muri mai, io au na vakaraitaka vei ira na noqu lewa loloma ena vuku ni veika kece sara ni noqu matanitu.
8 Io, era na kila na veika veivakurabuitaki ni gauna tawamudu, io au na vakatakila vei ira na veika e sa bera ni yaco, io na veika ni veitabatamata e vuqa.
9 Ia ena ka levu na nodra avuku, ka yacovi lomalagi na nodra bkila ka; ia ena cyali e matadra na nodra vuku na tamata vuku, ka na tawayaga tale ga na nodra kila na dau vakataulewa maqosa.
10 Ni’u na avakararamataki ira ena bYaloqu, ka’u na vakaraitaka vei ira na veika vuni ni noqu lewa ena noqu ckaukauwa—io, na veika sara mada ga e se bera ni raica na dmata, se rogoca na daliga, se curuma na loma ni tamata.
11 Ia koi keirau ko Josefa Simici Lailai kei Sidini Rikitoni, ni sa acurumi keirau na Yalo ena ikatini kaono ni siga ni vula ko Feperueri, ena yabaki e dua na udolu walu na drau tolusagavulu karua ni noda Turaga—
12 Ena kaukauwa ni aYalo Tabu sa dolavi kina na bmatai keirau ka vakararamataki na neirau vakasama, me keirau raica ka kila na veika vuni ni Kalou—
13 Na veika a tu mai liu sara ni se bera ni buli ko vuravura, io na veika sa lesia ko Tamada, mai vua na Luvena e Duabau ga, io ko koya sa tiko ena lomaserei Tamana mai na aivakatekivu;
14 Ko koya keirau sa tukuna; io na itukutuku keirau sa tukuna sai koya na taucoko ni kosipeli i Jisu Karisito, o koya na Luvena, o koya keirau sa raica ka aveivosaki kaya ena braivotu vakalomalagi.
15 Raica ni keirau sa qarava tiko na cakacaka ni avakavakadewa, me vaka sa lesi keirau kina na Turaga, keirau yacova yani na ivola i Joni wase e lima, tikina e ruasagavulu kaciwa—
16 A tukuna tiko na nodra tucake tale ko ira sa mate, io ko ira sa tucake tale ni ra sa arogoca na domona na bLuve ni Tamata;
17 Ka ni sa lako mai na gauna; me ra okati kina ena nodra atucake tale na bula bdodonu, ko ira sa caka cvinaka; kei ira na caka ca ena nodra tucake tale ni sega ni bula dodonu.
18 A ka oqo keirau sa kurabui vakalevu kina, ni a mai solia vei keirau na Yalo.
19 Ia ni keirau sa avakasamataka tiko na veika oqo, sa tara na mata ni neirau vakanananu na Turaga ka sa tadola kina, ka sa cila vakavolivoliti keirau na lagilagi ni Turaga.
20 Ka keirau sa raica na alagilagi ni Luvena, ena liga bimatau nei cTamana, ia keirau sa vakataucokotaki kina;
21 Keirau sa raici ira na aagilosi yalosavasava, kei ira sa bvakatabui, ni ra sa tiko ena mata ni nona itikotiko vakaturaga, raica era sa vakarokorokotaka tiko na Kalou kei na Lami, era sa cvakarokorokotaki koya tiko ga me sega ni mudu ka sega ni mudu.
22 Ia oqo, ni sa oti na ivakadinadina kece sara e tukuni me baleti koya, sai koya oqo na aivakadinadina, na kena iotioti me yacova edaidai, me keirau tukuna me baleti koya: Ni bbula dina tiko!
23 Ni keirau a araici koya, ni sa tiko ena liga imatau ni bKalou; keirau sa rogoca tale ga na domo sa tukuna ni sai koya na cLe Duabau ga nei Tamana—
24 Ia na avuravura sa buli mai bvua, ena vukuna, ka baleti koya, ka vakatalega kina ni ra sa cluvena tagane ka luvena yalewa daulomani na Kalou o ira kece sara na lewena.
25 Keirau sa raica tale ga oqo, ka vakadinadinataka, e dua na aagilosi ni Kalou ka sa tu vua na kaukauwa ena iserau ni Kalou, raica sa vorati Koya na Luvena e Duabau ga sa daulomana ko Tamana ka sa dau tiko ena lomaserei Tamana, a sa debelaki tani kina ko koya mai na iserau ni Kalou kei na Luvena.
26 Ka sa vakatokai ko Veivakarusai, ni sa tagicaki koya ko lomalagi—sai koya ko aLusefa na kalokalo ivolasiga.
27 Ia keirau sa rai tu ka raica ni sa alutu sobu ko koya! Io sa lutu sobu na kalokalo ivolasiga!
28 Ia ni sa tiko ga kei keirau na Yalo, sa vakarota na Turaga me keirau vola na raivotu oqo; ia keirau sa raici Setani, na agata makawa ko ya, io sai koya na btevoro, a cvorata na Kalou ka segata me taura na nona matanitu na noda Kalou kei na Karisito—
29 Ia, sa avaluti ira na yalododonu ni Kalou, io sa viribaiti ira ka vakavolivoliti ira.
30 Ia keirau sa raica ena raivotu na nodra rarawa ko ira sa valuta ka rawa ko koya, ni sa rogo mai vakaoqo vei keirau na domo ni Turaga ka kaya:
31 Sa kaya vakaoqo na Turaga ena vukudra era sa kila na noqu kaukauwa, ka ra sa vakaivotavota kina, ka ra qai soli ira me arawai ira na kaukauwa ni tevoro, ka me ra cakitaka na ka dina ka beca na noqu kaukauwa—
32 Raica sai ira oqo na aluve ni bveivakarusai, io ko ira ka’u a kaya ni vinaka cake me ra kakua ga ni sucu mai;
33 Raica era sa vakasinaiti ena cudruvi, era sa vakacacani me ra sotava na cudru ni Kalou, vata kei na tevoro kei ira na nona agilosi ena gauna tawamudu;
34 Me baleti ira au sa cavuta sa sega na aveivosoti ena vuravura oqo ka vakakina ena vuravura sa bera mai—
35 Era acakitaka na Yalo Tabu ni ra sa ciqoma oti, ka ra sa cakitaka na Luvena e Duabau na Tamada, ni ra sa bvakoti koya vakataki ira ki na kauveilatai ka vakamaduataki koya ena matana votu.
36 Raica sai ira oqo era na biu ki na adrano bukawaqa kei na sulifure, vata kei na tevoro kei ira na nona agilosi—
37 Ia sai ira wale ga oqo ena rawai ira na ikarua ni amate;
38 Io, sa dina sara, sai aira wale talega oqo era na sega ni vueti ena nona gauna na Turaga, ni ra sa sotava oti na rarawa ni nona cudru.
39 Ia ko ira kece na kena vo, era na alako mai ena nodra btucake tale na mate, ena vuku ni nona qaqa kei na nona lagilagi na cLami, o koya ka a vakamatei, o koya a tiko ena lomaserei Tamana ni se bera ni buli ko vuravura.
40 Raica sai koya oqo na akosipeli, na itukutuku rekitaki sa tukuna vei keirau na domo mai lomalagi—
41 Ni a lako mai ki vuravura ko koya, io ko Jisu, me mai avakamatei ena kauveilatai ena vukui vuravura, ka me bcolata na ivalavala ca ni cvuravura, ka me dvakatabuya na vuravura, ka evakasavasavataka mai na veika tawadodonu kecega;
42 Raica era na avakabulai ena vukuna ko ira kecega, me vaka na kaukauwa kei na lewa sa solia vua ko Tamana;
43 A sa vakalagilagi Tamana, ka vakabulai ira kece na ibulibuli ni ligana, vakavo ga ko ira na luve ni veivakarusai ka ra a cakitaka na Luvena ni sa vakatakilai koya oti vei ira ko Tamana.
44 Ia, ena vakabula ko koya na tamata kecega ka vakavo ga ko ira oqo—era na lako tani ki na aitotogi btawavakaiyalayala, sai koya na itotogi tawacava, sai koya na itotogi tawamudu, me ra na vakatulewa vata kei na ctevoro kei ira na nona agilosi ena gauna tawamudu; ia ena sega ni mate na kedra dbaca, ka sega tale ga ni bokoci na kedra bukawaqa; io oqori na nodra rarawa—
45 Ia na kena aicavacava, se na vanua ko ya, se na nodra rarawa, sa sega na tamata e kila;
46 A sega ni vakatakilai, se sa vakatakilai edaidai, se me na qai vakatakilai mai ki na tamata, ia vei ira ga era na vakaivotavota kina;
47 Ia koi Au na Turaga, au sa vakaraitaka oti ena raivotu vei ira e lewevuqa, ia ni oti ga au sogota tale;
48 Ia, na kena icavacava, na rabana, na kena cecere, na kena atitobu, kei na kena yaluma, era sega ni kila, e sega sara ni dua na tamata e kila, vakavo ga ko ira era sa blewai me ra ctotogitaki vakaoqo.
49 Keirau a rogoca ni sa kaya na domo: Vola na raivotu oqo, raica sa cava eke na raivotu sa baleta na nodra rarawa ko ira sa sega ni vakalou.
50 Ia keirau sa tukuna tale—ni keirau sa raica ka rogoca, ka sai koya na aivakadinadina ni kosipeli i Karisito me baleti ira era na lako mai ena nodra btucake tale na bula dodonu—
51 Sai ira oqo sai ira era sa rogoca na ivakadinadina kei Jisu, ka avakabauta na yacana ka ra sa bpapitaiso me vaka na civalavala ni nona bulu, ena nodra dbuluti ena wai ena yacana, ia oqo me vaka na ivakaro sa solia ko koya—
52 Ena nodra talairawarawa ki na ivakaro era na asavai ka bvakasavasavataki kina mai na nodra ivalavala ca kece sara, ka ciqoma na Yalo Tabu ena veitabaki ni cliga mai vei koya sa dlesi ka vauci ki na ekaukauwa oqo;
53 Io ko ira sa rawa na ka kecega ena vakabauta, ka ra sa avauci ena bYalo Tabu ni yalayala ka sa sovaraka ko Tamada vei ira kecega sa dina ka dodonu.
54 Sai ira oqo sai ira na lewe ni nona lotu na aUlumatua.
55 Sai ira oqo sai ira sa solia ki ligadra ko Tamada na ka akecega—
56 Sai ira oqo sai ira era sa abete ka tui, io ko ira era sa rawata na nona veivakataucokotaki kei na nona lagilagi;
57 Ka ra sa abete i Koya sa Cecere Sara, me vaka na kena ivakarau vei Melikiseteki, ka a muria na kena ivakarau mai vei bInoki, me vaka na civakarau ni Luvena e Duabau ga.
58 Ia, me vaka sa volai tu, era sa akalou, io era sa bluvena na cKalou—
59 Ia, sa nodra na ka akecega, se na bula se na mate, se na veika sa tu oqo se na veika ena qai yaco mai, sa nodra kece ka ra sa nei Karisito, ka sa nona na Kalou na Karisito.
60 Ka ra na arawa na ka kecega.
61 Ia me kakua ni dua na tamata me avakalagilagia na tamata; ia me bvakalagilagia ga na Kalou, o koya ena cvakamalumalumutaka na meca kecega e ruku ni yavana.
62 Ko ira oqo era na atiko ena biserau ni Kalou kei na nona Karisito me sega ni mudu ka sega ni mudu.
63 Ko aira oqo sai ira ena kauti ira mai ko koya, ni sa blako sobu mai ena o ni lomalagi me cliutaki ira na nona tamata e vuravura.
64 Ko ira oqo sai ira era na vakaivotavota ena aimatai ni tucake tale.
65 Ko ira oqo sai ira era na lako mai ena nodra atucake tale na bula dodonu.
66 Ko ira oqo sai ira era na lako mai ki na aUlunivanua ko bSaioni na nona koro na Kalou bula, na vanua vakalomalagi, sa savasava sara mai na veivanua kecega.
67 Ko ira oqo sai ira era sa duavata kei ira na isoqosoqo ni agilosi e sega ni wili rawa, io ki na soqoni raraba kei na isoqosoqo lotu nei aInoki, kei na nona na bUlumatua.
68 Ko ira oqo sai ira sa avolai tu na yacadra mai lomalagi, na vanua erau sa blewa kina na ka kecega na Kalou kei na Karisito.
69 Ko ira oqo sai ira na tamata adodonu sa yaco me ra buasivi sara ena vukui Jisu na dauveivakaduavatataki ni cveiyalayalati vou, ko koya sa vakayacora na dveisorovaki e uasivi sara ena liviraki ni nona edra.
70 Ko ira oqo sai ira sa yago avakasilesitieli, a nodra blagilagi sa vaka na cmatanisiga, io na lagilagi ni Kalou, sa uasivia na ka kecega, io sa volai ni sa tautauvata kei na iserau ni matanisiga mai lagi na nona lagilagi.
71 Keirau sa raica tale ga na vuravura avakateresitieli, ka rai yani ka raica, ko ira oqo sai ira sa vakateresitieli, a nodra lagilagi sa duidui mai na kena ena nona lotu na Ulumatua ka sa rawata na kena taucoko mai vei Tamada, io sa vaka na bvula ka duidui mai na iserau ni matanisiga mai lagi.
72 Raica sai ira oqo era sa mate ka ra asega ni kila na blawa;
73 Ka vakatalega kina na ayalodra na tamata era a tu ena bvale ni veivesu, a veisiko kina na Luvena, ka cvunautaka vei ira na dkosipeli, me rawa ni ra qai lewai me vaka na tamata vakayago;
74 Ko ira era a sega ni vakabauta na aivakadinadina kei Jisu ni ra se vakayago, ia era a qai vakabauta e muri.
75 Ko ira oqo sai ira na tamata dodonu ni vuravura ka ra a vakamatabokotaki ena nodra ilawaki qaseqase na tamata.
76 Ko ira oqo sai ira era sa rawata na nona lagilagi, ia era sa sega ni vakataucokotaki ena nona iserau.
77 Ko ira oqo sai ira ena dau mai sikovi ira ga na Luvena, ia era na sega ni raica na vakataucokotaki nei Tamana.
78 Ia, era sa ayago vakateresitieli, ka sega ni yago vakasilesitieli, io sa duidui tale ga na nodra lagilagi, me vaka sa duidui na iserau ni vula mai na matanisiga.
79 Ko ira oqo sai ira era sa sega ni agumatua ena nodra ivakadinadina me baleti Jisu; ia, era sa sega ni rawata na isala vakaturaga ena nona matanitu na noda Kalou.
80 Raica sa yala eke na raivotu keirau a raica me baleta na teresitieli, ka a vakarota na Turaga me keirau vola ni sa tiko ga kei keirau na Yalo.
81 Ia keirau a raica tale ga na lagilagi ni vuravura avakatilesitieli, ia sa lailai sobu, me vaka ni sa lailai sobu na iserau ni kalokalo mai na iserau ni vula mai lomalagi.
82 Ko ira oqo sai ira era a sega ni vakabauta na kosipeli i Karisito, se na aivakadinadina kei Jisu.
83 Ko ira oqo sai ira era sa sega ni cakitaka na Yalo Tabu.
84 Ko ira oqo sai ira era sa debelaki sobu ki aeli.
85 Ko ira oqo sai ira era na sega ni vueti tani mai vua na atevoro me yacova na biotioti ni tucake tale, io me yacova ni sa vakaotia na nona cakacaka na Turaga, io ko Karisito na cLami.
86 Ko ira oqo sai ira era sa sega ni rawata na taucoko ni nona iserau ena vuravura tawamudu, ia na iserau ga ni Yalo Tabu, era na mai qaravi ira ko ira na lewe ni vuravura vakateresitieli;
87 Kei na vuravura vakateresitieli, era na mai aqaravi ira ko ira na lewe ni vuravura vakasilesitieli.
88 Kei ira talega ena vuravura vaka-tilesitieli era na rawata ena nodra veiqaravi na agilosi ka ra lesi me ra qaravi ira, se ko ira era sa lesi me ra yalo dauveiqaravi vei ira; ni ra sa itaukei tale ga ni veivakabulai.
89 Ka keirau sa raica tale ga ena raivotu vakalomalagi oqo, na lagilagi ni vuravura vaka-tilesitieli, ni sa uasivia na ka kecega;
90 Ia sa sega na tamata e kila, ko koya ga sa vakatakila vua na Kalou.
91 Keirau sa raica tale ga na lagilagi ni vuravura vakateresitieli, ni sa uasivia ena ka kecega na lagilagi ni vuravura vaka-tilesitieli, io ena lagilagi, kei na kaukauwa, kei na cecere, kei na lewa.
92 Keirau sa raica tale ga na lagilagi ni vuravura vakasilesitieli, ni sa uasivi sara ena ka kecega—sa lewa mai kea na Kalou ko Tamada ena nona itikotiko vakaturaga me sega ni mudu ka sega ni mudu;
93 Ia era sa cuva ka avakarokoroko ena yalomalumalumu vua ena nona itikotiko vakaturaga, na ka kecega, ka vakalagilagi koya me sega ni mudu ka sega ni mudu.
94 Ko ira era sa tiko ena nona aiserau sai ira na nona lotu na bUlumatua; ka ra raica me vaka era sa laurai, ka ckila me vaka era sa kilai, ni ra sa ciqoma na taucoko ni nona iserau kei na nona dloloma soli wale;
95 A sa solia vei ira ko koya me ra atautauvata ga ena kaukauwa, kei na igu, kei na lewa.
96 Ia sa duatani ga na lagilagi ni vuravura vakasilesitieli, me vaka ni duatani ga na lagilagi ni amatanisiga.
97 Ka sa dua tani na lagilagi ni vuravura vakateresitieli, me vaka ni duatani na lagilagi ni vula.
98 Ka sa dua tani ga na lagilagi ni vuravura vakatilesitieli, me vaka ni duatani ga na lagilagi ni kalokalo; me vaka ni duidui na lagilagi ni dua na kalokalo mai na dua tale na kalokalo, sa duidui vakakina na kedra dui lagilagi ena vuravura vakatilesitieli;
99 Ni ko ira oqo sai ira era sa nei aPaula, kei Apolosa kei Kifa.
100 Ko ira oqo, sai ira era sa kaya eso vei ira ni ra sa nei ka, ka so tale era sa kaya ni ra sa nei ka—eso era nei Karisito ka so era nei Joni, eso era nei Mosese, eso era nei Iliesa, eso era nei Iseia, ka so era nei Aisea ka so era nei Inoki;
101 Ia era sa sega ni vakabauta na kosipeli, se na ivakadinadina kei Jisu, se ko ira na parofita, ka vakakina na aveiyalayalati tawavakaiyalayala.
102 Me kena iotioti, ko ira kece oqo sai ira era na sega ni okati vata kei ira na yalododonu, me ra laki alewena na nona blotu na Ulumatua, ka ra kau cake ena o.
103 Ko ira oqo sai aira na bdaulasulasu, kei ira na daucakaisausau, kei na cdauveibutakoci kei na dauyalewa kei ira sa dau taleitaka na lasu ka dau lasulasu.
104 Ko ira oqo sai ira era na sotava na acudru ni Kalou e vuravura.
105 Ko ira oqo sai ira era na sotava na aveisaumi ena bukawaqa tawamudu.
106 Ko ira oqo sai ira era sa biu sobu ki aeli ka bvakararawataki ena cudru ni cKalou Kaukauwa, me yacova na dtaucoko ni gauna, ni sa evakamalumalumutaki ira na meca kecega na Karisito ena ruku ni yavana, ka fvakacavara vakavinaka na nona cakacaka;
107 Ena qai solia na matanitu, ka vakaraitaka vei Tamana, ni sa vakasavasavataka, ka kaya: Au sa vakamalumalumutaka ka asikaraka duadua na bikeli ni waini, io na ikeli ni waini ni cudru waqawaqa ni Kalou Kaukauwa.
108 Ena qai vakaisalataki ena isala ni nona lagilagi, me dabe ena aidabedabe vakatui ni nona kaukauwa me veiliutaki kina me sega ni mudu ka sega ni mudu.
109 Ia raica ka kila ni keirau sa raica na kedra lagilagi na lewe ni vuravura vakatilesitieli, ni sa vaka na levu ni kalokalo ni lomalagi se na nuku ni matasawa na kedra lewe levu;
110 Ka rogoca na domo ni Turaga ni sa kaya: Ko ira kece oqo era na tekiduru, ka na avakatutusa na yame vakayadua ki vei koya sa dabe ena idabedabe vakatui me sega ni mudu ka sega ni mudu.
111 Ni ra na lewai me vaka na nodra ivalavala, ka na rawata na tamata yadua me vaka na nona acakacaka, ena nona tikina ena bvanua sa vakarautaki tu;
112 Raica era na tamata ga i Koya sa Cecere Sara; ia era na asega ni lako rawa ki na nodrau bitikotiko na Kalou kei na Karisito, me tawamudu.
113 Sa yala eke na raivotu keirau a raica, ka a vakaroti me keirau vola ni sa tiko ga vei keirau na Yalo.
114 Ia sa ka alevu ka veivakurabuitaki na nona cakacaka na Turaga, kei na veika bvuni ni nona matanitu a vakaraitaka vei keirau, ka sa uasivia na veika kecega e kilai rawa ena lagilagi, na kaukauwa, kei na lewa.
115 Ka a vakarota me keirau kakua ni vola ni sa tiko vei keirau na Yalo, sa sega ni avakatarai me tukuna na tamata na veika oqo;
116 Sa sega talega ni arawata na tamata me vakatakila, ni ra na qai laurai ga ka bkilai ena kaukauwa ni Yalo Tabu, ka na vakatikora na Kalou vei ira era lomani koya, ka vakasavasavataki ira e matana;
117 Io vei ira wale ga sa solia kina na galala ko koya me ra raica ka kila vakai ira;
118 Ia ena kaukauwa kei na veivakatakilai ni Yalo ena bula vakayago oqo, sa rawa kina vei ira me ra raica na kena iserau ena vuravura lagilagi.
119 Raica sa nona na Kalou kei na Lami na lagilagi, kei na vakarokoroko, kei na lewa me sega ni mudu ka sega ni mudu. Emeni.


text:
VAKADEITAKI MAI NA FRU NA KENA MARAUTAKI NA MELROSE CUP NI MATAKA.
Written by Mika Qalobula on September 15, 2022
Sa vakadeitaka mai na Chairman ni Fiji Rugby Union o Commodore Humphrey Tawake ni sa na vakayacori tiko na soqo ni nodratou marautaki na noda cauravou lewe ni timi rakavi lewe ya 7 ena siga ni mataka.
E na vakayacori tiko ga ena koro Turaga ga e Suva,ka vakavinavinakataka na matanitu ena yasana ni kena tekivutaki tiko yani ena dua na tayabe mai na Flea market ena veimama na tini(10.30am),me yaco sara yani kina HFC Bank Stadium,ka na qai lai qaravi kina na vo tu kena i tuvatuva.
E na rawa talega nio na laki sarava kina na qito ena 6 na kaloko(6pm)yakavi ni mataka, ena HFC Stadium ena nodrau qito ni vakatakata na Rooster Chicken Fijiana kei na New Zealand Wahine Maori,ka rau na curtain raiser tiko na Army kei na Police Womans ena veimama na 3(3.30pm),ni oti ga na soqo ni nodratou marautaki na cauravou,ka sega ni saumi na curucuru ni sara qito oqori.
Vakarorogo mai na VITIFM 92.2FM,92FM kei na 92.6FM.
VITIFM -E KAMICA QAI KACHI!!!!
Source- Fiji Rugby