text:
WASE 62
Bibi ni Yalomalumalumu
MACIU 17:22–18:5 MARIKA 9:30-37 LUKE 9:43-48
-
PAROFISAITAKA TALE O JISU NONA MATE
-
SAUMA NA IVAKACAVACAVA ENA ILAVO MAI NA GUSU NI IKA
-
O CEI ENA LEVU DUADUA ENA MATANITU?
Ni oti na veivakamataliataki kei na nona vakabulai na cauravou e curumi timoni ena yasayasa o Sisaria Filipai, e gole sara o Jisu i Kapenaumi. Eratou tomani koya ga nona tisaipeli, mera kua ni kila na lewenivanua “na nodratou lako.” (Marika 9:30) Qori ena levu kina na gauna me vakarautaki ratou ena nona mate kei na cakacaka me ratou qarava. E vakamacalataka o Jisu: “Sa vakarau soli na Luve ni tamata ina ligadra na lewenivanua, era na vakamatei koya, ia ena vakaturi ena ikatolu ni siga.”—Maciu 17:22, 23.
E sega ni dodonu me ka vou vei ratou na tisaipeli na itukutuku qori. Sa dau tukuna voli mai o Jisu ni na vakamatei, ia e sega ni via vakabauta o Pita. (Maciu 16:21, 22) Ratou raica na tolu na yapositolo na veivakamataliataki, ratou rogoca tale ga ni veivosakitaki nona sa na “biubiu” o Jisu. (Luke 9:31) Eratou se sega ni kila vinaka nona imuri na ibalebale ni vosa i Jisu, ia e “mositi ratou dina” na veika e tukuna. (Maciu 17:23) Eratou rere tale ga ni tarogi koya ena ka e sega tiko ni matata vei ratou.
Eratou yaco sara i Kapenaumi, na vanua e dau tiko kina vakalevu o Jisu, e nodratou koro tale ga eso na yapositolo. Era mani torovi Pita na daukumuni ivakacavacava ni valenisoro. Ena nodra saga mera beitaki Jisu ni sega ni sauma na ivakacavacava, era taroga: “E dau solia na nomudou qasenivuli na ivakacavacava ni valenisoro?”—Maciu 17:24.
“Io,” e sauma o Pita. Sa kila rawa tu o Jisu na ka e yaco ni lesu i vale, e taroga sara: “Cava nomu rai Saimoni? Era dau kumuna mai vei na tui e vuravura na soli kei na ivakacavacava? Vei ira na luvedra se vei ira na vulagi?” E sauma o Pita: “Vei ira na vulagi.” Sa qai kaya o Jisu: “Kena ibalebale, era sega ni dau soli ivakacavacava na luvenitui.”—Maciu 17:25, 26.
E sokaloutaki na Tamai Jisu e valenisoro, na iLiuliu ni lomalagi kei vuravura. E sega ni gadrevi kina vua na Luve ni Kalou me sauma na ivakacavacava ni valenisoro. E kaya o Jisu: “Mera kua ni tarabe, lako i waitui, viritaka nomu siwa, na imatai ni ika o yavia mai, dolava na gusuna, o na raica kina e dua na ilavo siliva [na steita se tetradrakema]. Kauta qai solia vei ira me nodaru ivakacavacava.”—Maciu 17:27.
Ni ratou tiko kece na tisaipeli ratou sa qai tarogi Jisu se o cei ena levu duadua ena Matanitu ni Kalou. Eratou se rere e liu na tisaipeli ni tarogi Jisu me baleta na nona mate, ia qo eratou sa doudou ni taroga na ka ena yacovi ratou ena gauna se bera mai. E kila vinaka o Jisu na nodratou nanuma, ni ratou a veibataka tiko qori ena ilakolako i Kapenaumi. E mani taroga: “Na cava dou veibataka tiko e gaunisala?” (Marika 9:33) Eratou veigaluvi ena levu ni nodratou madua, ni ratou veibataka tiko se o cei e levu duadua vei ratou. Oti eratou sa qai tukuna vei Jisu na taro eratou veivosakitaka voli mai: “O cei mada e levu duadua ena Matanitu vakalomalagi?”—Maciu 18:1.
E sega ni namaki me ratou veibataka qori na tisaipeli ni sa rauta ni tolu na yabaki nodratou muri Jisu voli. Ia me nanumi tiko ni ratou sega ni uasivi, ratou susugi tale ga ena vakabauta vakalotu e vakaliuci kina na itutu. Duatale ga na gauna sa oti, a yalataka o Jisu ni na solia vei Pita na “ki” ni Matanitu ni Kalou. De dua e nanuma kina o Pita ni uasivi ratou na kena vo. A rairai va tale ga qori na nodrau rai o Jemesa kei Joni ni rau raica nona vakamataliataki o Jisu.
Se mani cava nodratou rai, e vakadodonutaki ratou o Jisu. E kaciva sara e dua na gonelailai me mai duri ena kedratou maliwa, qai kaya vei ratou: “Ke dou sega ni veisau mo dou vaka na gone lailai, dou na sega sara ni curu ina Matanitu vakalomalagi. O koya gona, o koya e yalomalumalumu me vaka na gone lailai qo ena okati me levu duadua ena Matanitu vakalomalagi, o koya e vakaceguya e dua na gone lailai va qo ena yacaqu e vakacegui au tale ga.”—Maciu 18:3-5.
E vakasakiti dina na iwalewale ni veivakavulici ya! E sega ni cudruvi ratou nona tisaipeli o Jisu se me tukuna ni ratou kocokoco, se via rogo. E via vakavulici ratou ga. E sega ni dua na ka era vakacerecerei se rogo kina na gonelalai, e tukuna gona o Jisu ni bibi me tiko tale ga vei ratou na tisaipeli na rai ya. Sa qai tinia o Jisu: “O koya e vakamalumalumutaki koya ena kemudou maliwa, o koya qo e uasivi.”—Luke 9:48.


c: text/html

text:
10 ERA LEQA , 15 ERA MAVOA ENA VEISUA – CANADA
Written by Demesi Kakaya on September 5, 2022
Era mai leqa e 10 ka 15 era mavoa ena veisua mai Saskatchewan Canada. Era mai laurai ena rua na vanua o ira era lausua qo wili kina na James Smith Cree Nation kei na Weldon.
Vakasaqarai tiko ena gauna qo e rua na na turaga mai na taba cakacaka ni ovisa qo o Damien Sanderson, 31, kei Myles Sanderson, 30, ka rau kilakasamitaki tiko ni rau cakava nai tovo oqo.
E ra vakasalataki na lewenivanua me ra qaqarauni ena nodrau dro tiko na rua oqo ka na rawa ni rau na vakayacora tale eso na i tovo vakadomobula. Vakabauti ni rau vodo tiko ena dua na motoka loaloa na Nissan Rogue ka soli kina na i vaka ro me ra yawaki rau ka me kua tale ga nira vakavodoka e dua era sega ni kila.
Vakaraitaka o Ms Blackmore ni ciqomi rawa na i tukutuku qo ena 05:30 na kaloko ni bera ni qai veitarataravi mai na qiri mai vei ira na lewenivanua. Sega ni tauri rawa tiko na vanua e rau gole tiko kina na rua oqo ka gadrevi kina o ira na lewenivanua me ra vakavakarau kei na tataqomaki . Kevaka e dua e raica na nodrau motoka loaloa rawa ni na qirita na 911.
SOURCE : BBC NEWS

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
E vakayacani me ko Vatubalavu, ka tiko ena dua na vanua ka levu sara kina na veivatu loa ka kilai talega na vanua oqo ena yaca Vatuloa. E taqera na vatu loa vaka oqo mai vanua ka yaco sara yani ki waitui, me vaka e laurai ena itaba ena i mawi e cake.
Saturday, July 22, 2006
Vatubalavu kei Vatuloa
Oqori ena itaba ena i matau e dua na vatu levu ka tiko ena mua ni koro ko Yacata e Nabadrala. E vatu loa levu sara ka tiko na kena itukuni na vatu oqo ni nona itikotiko e dua na Vu ni mataqali mai Yacata.
E vakayacani me ko Vatubalavu, ka tiko ena dua na vanua ka levu sara kina na veivatu loa ka kilai talega na vanua oqo ena yaca Vatuloa. E taqera na vatu loa vaka oqo mai vanua ka yaco sara yani ki waitui, me vaka e laurai ena itaba ena i mawi e cake.
E vakayacani me ko Vatubalavu, ka tiko ena dua na vanua ka levu sara kina na veivatu loa ka kilai talega na vanua oqo ena yaca Vatuloa. E taqera na vatu loa vaka oqo mai vanua ka yaco sara yani ki waitui, me vaka e laurai ena itaba ena i mawi e cake.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Vakatutu ni Veivosaki
●○○ IMATAI NI VEISIKO
Taro: O cei na yaca ni Kalou?
Tikinivolatabu: Sm 83:18
Vakatutu: Eda kila vakacava ni vinakata o Jiova meda nona itokani?
○●○ IMATAI NI VEISIKOVI LESU
Taro: Eda kila vakacava ni vinakata o Jiova meda nona itokani?
Tikinivolatabu: Jem 4:8
Vakatutu: E rawa vakacava nida itokani ni Kalou?
○○● IKARUA NI VEISIKOVI LESU
Taro: E rawa vakacava nida itokani ni Kalou?
Tikinivolatabu: Jn 17:3
Vakatutu: Eda na veivolekati vakacava kei na Kalou nida sega ni raici koya?


text:
YADRA! Nb. 1 2018 | Ena Rawati Vakacava na Marau?
EDA NA KUNEA E VEI NA IVAKASALA YAGA ME RAWATI KINA NA MARAU?
E kaya na iVolatabu: “E marau na tamata . . . e marautaka na lawa i Jiova, qai wilika e ra na nona lawa ena siga kei na bogi.”—Same 1:1, 2.
E vakamacalataki ena vitu na ulutaga qo na ivakasala nuitaki kei na ivakavuvuli me rawati kina na marau.
Sala me Rawati Kina
O marautaka tiko nomu bula? E vakatau ena cava na marau?
Lomavakacegu kei na Lomasoli
Levu era nanuma nira na marau ke levu nodra ilavo kei na iyau. Ia e vakatau dina ena iyau kei na ilavo na marau? Cava eso na ka e tukuni me baleta na ilavo kei na iyau?
Qarauna Nomu Bula, Kua ni Soro
Vakacava e sega ni rawa ni marau o koya e tauvimate?
Loloma
E vakatau vakalevu ena loloma na noda marau.
Veivosoti
Eda na sega ni mamarau ke da dau cudrucudru se yaloca, e rawa ni vakaleqa tale ga noda bula.
Me Vakainaki na Bula
Eda na marau ke veivakacegui na isau ni noda vakatataro me baleta na bula.
iNuinui
Era sega ni marau e levu nira sega tu ni kila se cava ena yacovi ira kei ira na wekadra ena gauna se bera mai.
Vulica e Levu Tale na Ka
Na noda marau se sega e vakatau ena levu na ka. Raica na sala o rawa ni vulica wale kina na isau ni so na taro bibi o dau vakataroga.


text:
14 E vosa tale vei Mosese o Jiova, e kaya:2 “Qo na lawa ena vuku i koya e vukavuka ena siga e vakadeitaki kina nona vakasavasavataki, ni sa kau vua na bete.+3 Ena lako ena taudaku ni keba na bete qai dikevi koya. Ke sa bula mai na vukavuka o koya e tauvi vukavuka,4 ena vakaroti koya na bete me kauta yani e rua na manumanuvuka savasava rau se bula tu, na kau sitari, na isulu kulakula, kei na isopi me vakasavasavataki+ kina o koya.5 Ena vakarota na bete me vakamatei e dua na manumanuvuka ena dela ni itawatawa qele e tu kina na waidranu.6 Ia me taura o koya na manumanuvuka se bula tiko, kei na kau sitari, na isulu kulakula, kei na isopi, me tonia vata ena dra ni manumanuvuka a vakamatei e dela ni waidranu.7 Ena qai kureitaka vakavitu vei koya e vakasavasavataki tiko mai na vukavuka, oti me tukuna ni sa savasava o koya, ena qai laiva me vuka yani e lomanivanua+ na manumanuvuka se bula tu.8 “Me savata na nona isulu o koya e vakasavasavataki tiko, qai toroya na yagona taucoko, me sili tale ga ena wai, ena qai savasava. Oti oya e rawa ni lako i loma ni keba, ia ena tiko ga ena taudaku ni nona valelaca me vitu na siga.9 Ena ikavitu ni siga, me toroya na drauniuluna kece, na kumina, kei na vacuna. Ni toroya oti kece na vutiniyagona, ena savata na nona isulu, me sili tale ga ena wai, ena qai savasava o koya.10 “Ena ikawalu ni siga, ena kauta o koya e rua na luvenisipi tagane vinaka, e dua na lami yalewa+ vinaka yabaki dua, e tolu na ikatini na efa* falawa vinaka sara e vakawaiwaitaki me isoro kakana,+ kei na dua na loka* na ivakarau ni waiwai,+11 na bete tale ga e tukuna ni sa savasava o koya, ena kauta na tamata e vakasavasavataki tiko, kei na isoro, ena mata i Jiova ena icurucuru ni valelaca ni veitavaki.12 Ena taura na bete e dua na luvenisipi tagane qai cabora me isoro ni cakacala+ kei na dua na loka na ivakarau ni waiwai, ena qai yalovaka me isoro yalovaki ena mata i Jiova.+13 Ena qai vakamatea na luvenisipi tagane ena vanua vata ga e dau vakamatei+ kina na isoro ni ivalavala ca kei na isoro kama, ena dua na vanua tabu, baleta, me vaka ga na isoro ni ivalavala ca, na isoro ni cakacala e nona na bete.+ Qo e ka tabu sara.+14 “Ena qai taura na bete eso na dra ni isoro ni cakacala, ena biuta na bete ena belenidaligana imatau o koya e vakasavasavataki tiko, ena idovidovinikakana tale ga ni ligana imatau, kei na iqaqalo levu ni yavana imatau.15 Ena qai taura na bete eso na waiwai mai na dua na loka na ivakarau ni waiwai+ qai livia ena qeteqeteniligana imawi.16 Ena qai tonia na bete na iqaqaloniligana imatau ena waiwai e tu ena qeteqeteniligana imawi, qai kureitaka vakavitu ena iqaqaloniligana eso na waiwai ena mata i Jiova.17 Ena qai biuta na bete eso na waiwai e vo tu ena qeteqeteniligana, ena belenidaligana imatau i koya e vakasavasavataki tiko, ena idovidovinikakana tale ga ni ligana imatau, kei na iqaqalo levu ni yavana imatau, ena dela ni dra ni isoro ni cakacala.18 Ena biuta na bete na waiwai e vo tu e qeteqeteniligana ena ulu i koya e vakasavasavataki tiko, ena qai sorovaki koya na bete ena mata i Jiova.+19 “Ena cabora na bete na isoro ni ivalavala ca,+ qai veisorovaki ena vuku i koya e vakasavasavataki tiko mai na nona duka, oti oya ena qai vakamatea o koya na isoro kama.20 Ena cabora tale ga na bete na isoro kama kei na isoro kakana+ ena icabocabonisoro, ena veisorovaki ena vukuna na bete,+ ena qai savasava+ o koya.21 “Ia ke dravudravua o koya qai sega ni veirauti na ka e tu vua, ena kauta e dua na luvenisipi tagane me isoro ni cakacala, me isoro yalovaki me veisorovaki ena vukuna, kei na dua na ikatini na efa* falawa vinaka sara e vakawaiwaitaki me isoro kakana, e dua na loka na ivakarau ni waiwai,22 e rua tale ga na kukuru se rua na ruve gone, me vakatau ga ena ka e rawata. E dua me isoro ni ivalavala ca, dua tale me isoro kama.+23 Ena ikawalu ni siga,+ ena kauta yani o koya me vakadeitaki kina nona vakasavasavataki vua na bete ena icurucuru ni valelaca ni veitavaki, ena mata i Jiova.+24 “Ena kauta na bete na luvenisipi tagane e isoro ni cakacala+ kei na dua na loka na ivakarau ni waiwai, ena qai yalovaka na bete me isoro yalovaki ena mata i Jiova.+25 Ena qai vakamatea na luvenisipi tagane e isoro ni cakacala, ena taura tale ga eso na dra ni isoro ni cakacala na bete qai biuta ena belenidaligana imatau i koya e vakasavasavataki tiko, ena idovidovinikakana tale ga ni ligana imatau, kei na iqaqalo levu ni yavana imatau.+26 Ena livia na bete eso na waiwai ena qeteqeteniligana imawi,+27 ena qai kureitaka vakavitu ena dua na iqaqaloniligana imatau ena mata i Jiova eso na waiwai e tu ena qeteqeteniligana imawi.28 Ena qai biuta na bete eso na waiwai e tu ena qeteqeteniligana ena belenidaligana imatau i koya e vakasavasavataki tiko, ena idovidovinikakana tale ga ni ligana imatau, kei na iqaqalo levu ni yavana imatau, ena vanua vata ga e biuta kina na dra ni isoro ni cakacala.29 Ena qai biuta na bete na waiwai e vo tu e qeteqeteniligana ena ulu i koya e vakasavasavataki tiko, me veisorovaki ena vukuna ena mata i Jiova.30 “Ena cabora o koya e dua na kukuru se dua na ruve gone, me vakatau ena ka e rawata,+31 na ka ga e rawata o koya me isoro ni ivalavala ca, kei na dua tale me isoro kama+ kei na isoro kakana, ena qai veisorovaki na bete ena vuku i koya e vakasavasavataki tiko ena mata i Jiova.+32 “Qo na lawa me baleti koya a tu vua na mate ni vukavuka, ia e sega tu vua na ka me vakadeitaki kina na nona vakasavasavataki.”33 E qai kaya vei Mosese kei Eroni o Jiova:34 “Ni oni sa yaco ina vanua o Kenani,+ au sa solia tiko moni taukena,+ au qai vakadukara e dua na vale ena nomuni vanua ena mate ni vukavuka,+35 me qai lako o koya e nona na vale me tukuna vua na bete, ‘E laurai e noqu vale e dua na ka e vaka na mate.’36 Ena vakarota na bete me vakalalai na vale ni bera ni lako yani me lai dikeva na mate, me kua kina ni tukuna ni dukadukali na ka kece e lomanivale, oti oya ena qai curu i loma na bete me vakadikeva na vale.37 Ena dikeva o koya na vanua e tauva tu na mate, ke vakaduka na lalaga ni vale na tikina kikilo e drokadroka via dromodromo se damudamu, qai laurai ni kakana i loma ni lalaga,38 ena qai curu i tautuba na bete donuya na katuba ni vale, qai korotinitaka na vale me vitu na siga.+39 “Ena qai lesu yani na bete ena ikavitu ni siga me vakadidike. Ke sa tete na duka ina lalaga ni vale,40 ena qai vakarota na bete me kau laivi na vatu era vakadukai tu, qai kolotaki ena taudaku ni koro ena dua na vanua dukadukali.41 Me qai raica me kari vakavinaka na lomanivale, ia na palasita kei na mota e kau laivi me qai biu ena taudaku ni koro ena dua na vanua dukadukali.42 Era na qai vakacuruma eso tale na vatu me isosomi ni vatu era sa kauta laivi, ena vakayagataka o koya e duatani na mota, qai palasitataka na vale.43 “Ke mani basika tale na duka qai tekivu tete ena vale ni sa kau laivi na vatu, kari tale ga na vale qai palasitataki tale,44 ena qai lako i loma na bete me vakadikeva. Ke sa tete na duka ena vale, qo na vukavuka+ ni vale e sega na kena iwali. E dukadukali na vale.45 Ena raica me basu na vale—na kena vatu, na kena kau, na palasita kece kei na mota ni vale—qai kau laivi ina taudaku ni koro ina dua na vanua dukadukali.+46 Ia o koya e curuma na vale ena siga kece e korotinitaki+ kina, ena dukadukali me yacova na yakavi,+47 kei koya e davo e lomanivale me savata na nona isulu, o koya tale ga e kana e lomanivale me savata na nona isulu.48 “Ia ke curu na bete qai raica ni sega ni tete e lomanivale na duka ni sa palasitataki tale na vale, ena qai tukuna na bete ni sa savasava na vale, ni sa yali na duka.49 Me kauta yani e rua na manumanuvuka, na kau sitari, na isulu kulakula, kei na isopi,+ me vakasavasavataki kina na vale mai na dukadukali.*50 Me vakamatea o koya e dua na manumanuvuka ena dela ni itawatawa qele e tu kina na waidranu.51 Ena qai taura o koya na kau sitari, na isopi, na isulu kulakula, kei na manumanuvuka se bula tiko, me tonia ena dra ni manumanuvuka e vakamatei ena loma ni waidranu, qai kureitaka vakavitu ina vale.+52 Ena qai vakasavasavataka na vale mai na dukadukali* ena dra ni manumanuvuka, na waidranu, na manumanuvuka se bula tiko, na kau sitari, na isopi, kei na isulu kulakula.53 Ena qai laiva o koya me vuka yani na manumanuvuka se bula tiko ena taudaku ni koro, ina lomanivanua, me qai sorovaka na vale o koya, ena qai savasava.54 “Qo na lawa me baleta e dua na vukavuka, na mate ni kuli ni qavokavoka se na kumi,+55 na vukavuka ni isulu+ se vale,+56 me baleta na vuvuce, na karokaro, kei na rama,+57 me vakadeitaki kina na dukadukali ni dua na ka, kei na savasava+ ni dua na ka. Qo na lawa me baleta na vukavuka.”+
iVakamacala e ra
^ Tolu na ikatini na efa e tautauvata kei na 6.6 na lita (6 na ivakarau mamaca). Raica na iKuri B14.
^ Dua na loka e tautauvata kei na 0.3 na lita (0.66 na paidi). Raica na iKuri B14.
^ Dua na ikatini na efa e tautauvata kei na 2.2 na lita (2 na ivakarau mamaca). Raica na iKuri B14.


text:
Wase 95
Na ivakatakila sa soli yani mai vei Josefa Simici na Parofita mai Katiladi e Oaio, ena 1 ni June, 1833. Na ivakatakila oqo e tomani kina na veidusimaki vakalou me tara e dua na vale ni sokalou kei na veidusimaki, na vale ni Turaga (raica na wase 88:119–136).
1–6, Era sa cudruvi na Yalododonu ni ra sa sega ni tara rawa na vale ni Turaga; 7–10, Sa gadreva na Turaga me taurivaki na Nona vale me ra vakalougatataki kina ena kaukauwa mai lomalagi ko ira na Nona tamata; 11–17, Me vakatabui na vale me vale ni sokalou ka nodra koronivuli na iapositolo.
1 Sa kaya vakaidina vakaoqo na Turaga vei kemudou Au sa lomana, ko ira yadua au sa lomana, au sa avunauca me bvosoti kina na nodra ivalavala ca, ni’u sa vakarautaka vata kei na veivunauci oqo e dua na sala me ra csereki kina ena veika kecega mai na dveitemaki, ka ni’u sa lomani kemudou—
2 O koya sa dodonu mo dou vunauci ka cudruvi e mataqu;
3 Raica dou sa ivalavala ca vei au ena dua na ivalavala ca bibi, ni dou sa sega ni nanuma na ivakaro cecere ena veika kecega, kau sa solia vei kemudou me baleta na kena tara na noqu avale;
4 Me baleta na vakavakarau au sa nakita meu vakarautaki ira kina na noqu iapositolo, me ra la’ki asamaka na noqu were ni vaini ena iotioti ni gauna, io au na qai vakayacora na noqu cakacaka bveivakurabuitaki ka csovaraka na Yaloqu vei ira na tamata kecega—
5 Ia raica, au sa kaya vakaidina vei kemudou, era sa lewevuqa vei kemudou era sa tabaki, o ira au sa kaciva, ia e vica wale ga vei ira sa adigitaki.
6 Ia ko ira sa sega ni digitaki, era sa ivalavala ca ena dua na ivalavala ca bibi, o koya era sa lako voli kina ena abutobuto ena sigalevu tutu.
7 A ka oqo au sa vakarota kina mo dou kaciva e dua na nomudou asoqoni tabu, me rawa ni qai rogo yani kina ki na daligana na Turaga ni bSaboca na nomudou masumasu kei na nomudou clolo, io sai koya sa dbulia na imatai ni siga, io na ivakatekivu kei na ivakataotioti.
8 Io, au sa kaya vakaidina vei kemudou, au sa solia vei kemudou e dua na ivakaro mo dou tara e dua na vale, io na vale au sa bulia me ra avakaivotavota kina ena kaukauwa mai lomalagi ko ira au sa digitaka;
9 Ni sai koya oqo na nona ayalayala na Tamada vei kemudou; o koya au sa vakaroti kemudou mo dou tei wawa mada me vakataki ira na noqu iapositolo mai Jerusalemi.
10 Ia, era sa ivalavala ca ena dua na ivalavala ca bibi na noqu tamata; ka sa tubu na aveiqati ena nodra bkoronivuli na parofita; oqori sa rui vakararawataki au sa kaya na nomudou Turaga; o koya au sa vakatalai ira yani kina, me ra vunauci.
11 Au sa kaya vakaidina vei kemudou, ni sa lomaqu mo dou tara e dua na vale. Ia kevaka dou sa muria na noqu ivakaro dou na vakaukauwataki mo dou tara rawa.
12 Ia kevaka dou sa sega ni amuria na noqu ivakaro, sa na sega ni tiko vei kemudou na bloloma nei Tamada, io dou na lako voli ena butobuto.
13 Sai koya oqo na yalomatua, ka loma ni Turaga—me tara e dua na vale, ia ena sega ni vaka na kena itaratara e kila ko vuravura, niu sa sega ni solia vei kemudou mo dou bula ena ivalavala vakavuravura;
14 O koya, me tara kina ena kena ivalavala au na vakaraitaka vei iratou e tolu vei kemudou, o koya mo dou na lesia ka tabaka ki na kaukauwa oqo.
15 Ia me vakaoqo na kena levu; me limasagavulu kalima na fiti na rabana, ka onosagavulu kalima na fiti na kena balavu na lomana.
16 Ia me vakatabui vei au na taba vale e ra me vakacabori kina na nomudou sakaramede, kei na nomudou vunau, na nomudou lolo, na nomudou masumasu, kei na nomudou acabora cake na nomudou gagadre savasava duadua vei au, sa kaya na nomudou Turaga.
17 Ia na itaba vale e cake me vakatabui vei au me nodra koronivuli na noqu iapositolo, sa kaya na Luvena ko aAmani; se, ena dua tale na kena ivosavosataki, na Alifa; se ena dua tale na kena ivosavosataki, na Omeka; io ko Jisu Karisito na nomudou bTuraga. Emeni.


text:
iVolaniyabaki ni iVakadinadina i Jiova 2017
Wilika na itukutuku ni nodra cakacaka na iVakadinadina i Jiova e Georgia kei na veiyasa i vuravura.
iVola Mai na iLawalawa Dauvakatulewa
Eratou vakavinavinakataki ira na iVakadinadina i Jiova e veiyasa i vuravura, eratou lomani ira tale ga.
Vakaliuci na Cakacaka Vakavunau e Veiyasa i Vuravura
Na cava era cakava eso na lewenivuvale e Peceli me rawa nira vakamatauni ira ena yalava era lesi kina?
“O Kemuni ga na iTokani Vinaka Duadua”
Dua na ivakadinadina levu vei ira na sureti nodra lai raica na itukutuku makawa me baleta na iVolatabu ena ika7 kei na ika8 ni Me, 2016, ena Peceli e Brooklyn.
Noda Bula vaKarisito kei na Cakacaka Vakaitalatala
A veisau ena Janueri 2016, na iwalewale ni soqoni e loma ni macawa e veiyasa i vuravura.
‘Veivakacegui qai Veivakayaloqaqataki’ na JW Broadcasting!
A tovolei na JW Broadcasting ena 2014, sa sivia qo e 90 na vosa e vadewataki kina. Na cava nodra rai na sarasara me baleta na porokaramu qori?
Vakatabui ni Valenivolavola ni Tabana
Na vakatabui ni valenivolavola ni tabana e Kyrgyzstan kei Armenia e dua na soqo vakasakiti vei ira na iVakadinadina ena vanua qori.
Veika Vakalawa ni 2016
Na cava era sotava na iVakadinadina ena 2016 me baleta na veika vakalawa?
iRogo
—iTukutuku Mai na Veiyasa i Vuravura
iTukutuku butakatakata me baleta na nodra cakacaka na iVakadinadina i Jiova e Argentina, Belize, Burundi, Congo (Kinshasa), Germany, Itali, Nepal, Papua Niu Kini, kei Uganda.
Aferika
Wilika na irogo kei na itukutuku ni nodra veivakavulici ena iVolatabu na iVakadinadina i Jiova e Ghana, Guinea-Bissau, Liberia, Malawi, Togo, kei Sierra Leone.
Yasayasa vakaMerika
Na irogo mai Brazil, Haiti, Mexico, Merika, kei Venezuela.
Esia kei na Tokalau e Loma
Na irogo mai Hong Kong, Mongolia, Yatu Filipaini, kei Sri Lanka.
Urope
Wilika na irogo mai Azerbaijan, Peritania, Bulgaria, Georgia, Denmark, Hungary, Norway, kei Ukraine.
Yanuyanu ena Pasifika
iTukutuku kei na irogo mai Ositerelia, Guam, New Caledonia, Papua Niu Kini, kei Timor-Leste.
iVakamacala Lekaleka kei Georgia
Raica na ivakamacala lekaleka ni vanua, lewenivanua, itovo vakavanua, kei na vosa e Georgia.
Kaburaki na Sore ni ka Dina
Eso era vulica na ka dina mai na so tale na vanua ra qai toki i Georgia mera lai vunautaka e kea na itukutuku vinaka.
Yaga ni Soqoni
A veivuke vakacava na soqoni kei na ivola vakaGeorgia ena veika e rawati ena veiyabaki e muri?
Au Via Veisautaka Noqu iVakarau ni Bula
Oti na nona veiqaravi ena mataivalu, a kerea ena masu o Davit Samkharadze me vukei me veisautaka nona ivakarau ni bula. A sotavi ira sara na iVakadinadina i Jiova ena siga tarava.
Nuitaka na Veidusimaki i Jiova
A kerea qai muria na veidusimaki ni Kalou o Tamazi Biblaia ni bera ni toki ina dua tale na tauni.
“E Rawarawa Vua na Kalou na ka Kece”
Dua na ituvaki ‘dredre’ a sotava o Natela ni veivuke voli ena tabaki ni ivola vakaivolatabu ena vosa vakaGeorgia.
Na iVolatabu vakaGeorgia
Eso na ivolavivigi ni iVolatabu ena vosa vakaGeorgia a se volai sara ena ikalima ni senitiuri G.V. se ni bera ya.
“Na Kalou ga e Vakatubura.”
—1 Kor. 3:6.
E vakasakiti na tubu vakayalo e rawati ni sa tugalala o Georgia.
Veivakavulici na iVakatawa
A tuvanaki vakacava na ivavakoso, soqoni, soqo lelevu, kei na vakadewataki ni iVolatabu ena gauna e kasura kina na veiliutaki vakominisi?
Sa Wiliwili tu ga o Watiqu!
Na levu ni nona taleitaka o Badri Kopaliani na nona iVolatabu vou, e cegu sara ga mai kina na cakacaka me vica na siga me rawa ni wilika na iVolatabu taucoko.
O tu Mada Mai Vei?
Se bera mada ga ni dua na yabaki nona papitaiso, sa toki o Artur Gerekhelia ina vanua e vinakati kina vakalevu na dautukutuku ni Matanitu ni Kalou.
Au Nanuma Niu Marautaka tu na Bula
A lewena tu e liu na ilawalawa vaKominisi e Georgia o Madona Kankia, ia a qai veisautaka na ka e vakaliuca ena nona bula.
Sega ni Seavu na Loloma Dina vaKarisito
Erau veivuke vakayago, vakayalo tale ga vei ira na iVakadinadina o Igor Ochigava kei Gizo Narmania ena gauna ni ivalu e Abkhazia.
Au Raica Sara ga e Mataqu!
Ni via vakacalai ira na iVakadinadina, a cakava o Pepo na ka e tukuna o tinana: ‘Lako, mo lai raica sara ga na ka era vakavulica.’
Veivakalougatataki “ena Gauna Vinaka kei na Gauna Ca.”—2 Tim. 4:2.
A kaukaua toka na veitusaqati ena veiyabaki a vakilai voli kina na tubu ena iwiliwili ni dautukutuku e Georgia.
Era Sega ni Soro Nira Vakarerei
Cava nodra rai na lewenivanua e Georgia ena nodra vakalolomataki na iVakadinadina i Jiova?
“Qo na Nodra iVotavota na Dauveiqaravi i Jiova.”—Aisea 54:17.
A vakalougatataka o Jiova na nodra sasaga na dautukutuku mera vakarabailevutaka nodra cakacaka vakaitalatala.
Era Nanuma na Dauveibuli
Duanaikatolu ni painia e Georgia era yabaki 25 lako sobu.
Era Ciqoma na ka Dina na Matatamata na Kurd
Era marau na matatamata na Kurd nira rogoca sara ga ena nodra vosanisucu na itukutuku vinaka.
Na Kaukaua ni Loloma
Erau vakadinadinataka e rua na bubu na loloma vakaveitacini.
Duanadrau na Yabaki sa Oti
—1917
Era vakatovolei qai vakasavasavataki e levu na Gonevuli ni iVolatabu ena 1917. E sega ni veivakayalolailaitaki na leqa e sotavi, era tosoya tiko ga na yalodina na cakacaka ni Matanitu ni Kalou.
2016 Ripote ni Yabaki Vakacakacaka
Qo na ripote ni nodra cakacaka na iVakadinadina i Jiova e veiyasa i vuravura ena 2016.
2016 Ripote ni Yabaki Vakacakacaka ni iVakadinadina i Jiova e Vuravura
E okati ena ripote na kedra itukutuku na lewenilotu, valenivolavola ni tabana, matanitu, iwiliwili ena iVakananumi, kei na so tale.


text: 23 Na itukutuku bibi me baleti Taia:+Ni qoqolou na waqa ni Tasisi!+Ni sa rusa na ikelekele ni waqa, me kua ni curumi.Sa vakatakilai vei ira mai Kitimi.+2 Moni galu na tiko e baravi.O ira na dauniveivoli ni Saitoni+ era sokota na wasawasa era vakavutuniyautaki iko.3 E veikauyaki ena levu na wai na covuata* ni Siori,*+Na ka e tamusuki ena Naile, na ivurevure ni nona ilavo.E rawatubu kina na veimatanitu.+4 Mo madua Saitoni, na bai kaukaua ni wasawasaNi tukuna na wasawasa:“Au sega ni taratara, au sega ni vakasucu,Se susugi ira na cauravou se tuberi ira na goneyalewa.”*+5 Me vaka nira rogoca na itukutuku me baleti Ijipita,+Era na rarawataka vakalevu na tamata na itukutuku me baleti Taia.+6 Moni lako i Tasisi!Moni qoqolou na tiko e baravi!7 Vakacava, qo ga na nomuni koro dau mamarau ena gauna makawa, ena nona veigauna sa oti?E dau kauti koya na yavana ina veivanua yawa me tiko kina.8 O cei e lewa me yaco qo vei Taia,O koya e dau solia na isala vakatui,Era turaga na nona dauveivoli,Era rokovi e vuravura taucoko na nona dauvolivolitaki?+9 E lewa sara ga qo o Jiova ni lewe vuqa,*Me vakacacana na totoka kece ni nona isakisaki,Me beci ira kece era rokovi e vuravura taucoko.+10 Mo vuabale ena nomu vanua me vaka na Uciwai na Naile, o iko na goneyalewa ni Tasisi.Sa sega tale na volau ni ta waqa.*+11 E dodoka yani na ligana o koya i wasawasaE kurea na veimatanitu.E vakarota o Jiova me vaqeavutaki na bai kaukaua+ nei Finaisi.12 E kaya o koya: “O na sega tale ni reki,+O iko o vakasaurarataki, na goneyalewa ni Saitoni.Mo tucake mo dro i Kitimi.+O na sega mada ga ni vakacegu mai kea.”13 Raica! Na nodra vanua na Kalitia.+O ira ga qo, sega ni o ira na kai Asiria,+Era vukica me nodra itikotiko na manumanu ni vanua dravuisiga.Era vakaduria kina na nodra valenivalu cecereEra yanaraka na nona valececere vakabai,+E vurumemeataki me irusarusa.14 Moni qoqolou na waqa ni TasisiNi sa rusa+ na nomuni bai kaukaua.15 Ena siga oya ena guilecavi o Taia me 70 na yabaki,+ me tautauvata kei na yabaki ni nona bula e dua na tui. Ni cava e 70 na yabaki, ena qai yacovi Taia me vaka na kena sere na saqamua:16 “Mo taura na api o iko na saqamua guilecavi, mo wavokita na koro.Mo qiria sara vakavinaka na nomu api;Mo lagata e levu na sere,Mera na nanumi iko kina.”17 Ni cava e 70 na yabaki, ena qai nanumi Taia o Jiova, ena lesuvi ira na saumi koya o Taia me saqamua kei ira na veimatanitu kece ena dela i vuravura.18 Ia na nona tubu kei na kena isau ena vakatabui me nei Jiova. Ena sega ni bini se maroroi na kena isau, ni na nodra o ira na tiko ena mata i Jiova, mera kana mera mamau, mera vakaisulu ena isulu totoka.+


text:
2 Tui
Chapter 18
Sa qai yaco oqo e na i katolu ni yabaki i Osea na luve i Ela, na tui Isireli, sa tekivu me lewa mai Juta o Esekaia na luve i Easi na tui Juta.
2 E sa yabaki ruasagavulu ka lima o koya e na nona cabeta cake na i dabedabe vakatui, ka vakatulewa tiko e Jerusalemi me ruasagavulu ka ciwa taucoko na yabaki. Na yaca i tinana o Elai na luvena yalewa o Sakaraia.
3 E cakava o koya na ka e dodonu e na mata i Jiova, me vaka na veika e cakava mai na tamana o Tevita.
4 E kauta tani o koya na veivanua cecere ka vorolaka na veiduru tabu e so, tamusulaka na matakau ceuceu ka vorovorolaka vakamatailalai na gata varusa ka a bulia o Mosese, e na siga o ya era a vakama tiko kina na Isireli na ka boi vinaka ka vakatoka me o Niusitani.
5 E vakararavi vei Jiova na Kalou nei Isireli, ka sega tale ni dua na tui e liu vei koya e Juta, se o koya e taravi koya mai me tautauvata kei koya.
6 E tatakube matua toka o koya vei Jiova; ka sega ni lako tani mai na nona muri Koya, sa maroroya ga na Nona i vakaro, ka a vakarota o Jiova vei Mosese.
7 Sa tiko vata ga kei Koya o Jiova, na veivanua kecega e lako kina e vakayaco ka, ia sa vorati tui Asiria o koya ka sega ni via qaravi Koya.
8 E vakatulewataki ira na kai Filisitia me yaco sara i Kasa kei na i yalayala ni vanua, mai na vale ni vakatawa kina veikoro vakabai.
9 Ia sa qai yaco, e na i ka va ni yabaki i Esekaia na tui, ka sa i kavitu tiko ni yabaki i Osea na luve i Ela, na tui Isireli, sa lako cake mai o Salimavusa na tui Asiria i Samaria ka tuva i valu wavokita.
10 Ni mai oti na tolu na yabaki era sa taura e na i ka ono ni yabaki i Esekaia, ka sa i ka ciwa ni yabaki i Osea na tui Isireli, sa tauri o Samaria.
11 Ia o tui Asiria sa kauti Isireli laivi vakavesu i Asiria ka vakatikori ira mai Ela, e na yasa i Apori, na Uciwai e Koseni, kei na nodra veikoro na kai Mitia,
12 Ni ra sa sega ni rokova na domo i Jiova na nodra Kalou, ka vakacacana na Nona veiyalayalati kei na veika kece e ya vakarota o Mosese na tamata i Jiova; e ra sega ni via rogoca se cakava tale ga.
13 Ia e na i ka tini ka va ni yabaki i Esekaia na tui, sa lako cake o Sinakiripi na tui Asiria ka valuti ira na veikoro vakabai e Juta ka tauri ira.
14 Sa qai talaki o Esekaia na tui Juta kivei tui Asiria mai Lakisi, ka vaka, ne, "Au sa caka cala; mo lako tani mai vei au; na cava ga o na vakacolata vei au au na sauma." Sa qai vakacolata o tui Asiria vei Esekaia na tui Juta e ono na drau na udolu na dola e na siliva kei na ciwa na drau na udolu na dola e na koula.
15 Sa qai solia vua o Esekaia na siliva taucoko e kune e na vale i Jiova kei na vale ni yau nei koya na tui.
16 A sa qai luvata tani mai o Esekaia na koula mai na katuba ni vale i Jiova kei na veiduru e sa tuvana oti tu o Esekaia na tui Juta, ka solia yani vei tui Asiria.
17 Ia o tui Asiria sa qai tala yani na Tatani, na Rapisarisi, kei na Rapisaki mai Lakisi, kei na dua na mataivalu levu i Jerusalemi vei Tui Esekaia. Era sa lako cake ka lako mai i Jerusalemi. Ia ni ra sa yaco mai e ratou sa tucake tu e na yasa ni salisali ni wai na tobu wai e cake, ka toka e na bati ni sala kina Rara Sinai.
18 Ena gauna e ratou sa kacivi koya oti kina na tui, o Iliakimi na luve i Ilikana, o koya e lewa na vale, o Sipina na vunivola, kei Joa na luve i Esafa, na daunivolavola, e ratou sa lako mai tuba vei ira.
19 Sa qai tukuna vei ira o Rapisaki, "Mo tukuna oqo vei Esekaia, 'Sa tukuna oqo na tui levu na tui Asiria: "Na nuidei cava oqo o vakararavi tiko kina?
20 "O tukutukuna tiko ni tiko na i tuvatuva kei na kaukauwa vakaivalu, ia era ka ni vosavosa ga. O cei tale beka o vakararavi tiko vua mo via vorati au kina?
21 "Raica 'qo! O sa vakararavi tiko kina i titoko ni gasau kavoro, o Ijipita, kevaka ena ravi kina ligana e dua na tamata, ena lako yani ki ligana ka vakamavoataka. E na vaka talega o ya o Fero na tui Ijipita kevaka e vakararavi vua e dua.
22 "Ia kevaka o tukuna vei au, 'Keimami vakararavi vei Jiova na neimami Kalou,' e sega beka ni o Koya na Nona vanua cecere kei na Nona i cabocabo ni soro e sa kauta tani o Esekaia, ka tukuna vei Juta kei Jerusalemi 'O dou na lotu e na i cabocabo ni soro oqo mai Jerusalemi'?"'
23 "Ena vuku ni ka oqo, au sa kerei iko, mo cakava e dua na yalayala vua na noqu turaga, na tui Asiria, au na qai solia vei iko e rua na udolu na ose – kevaka o rawa ni rawati ira mai mera vodoka!
24 "O na vakasuka lesu rawa vakacava e dua na kavetani mai na i veta e ra ni nona tamata na noqu turaga, ka mo qai biuta na nomu vakararavi ki Ijipita me baleta na qiqi ni valu kei ira na dau vodo ose?
25 "Au sa lako cake mai oqo ka sega o Jiova kina vanua oqo me'u vakarusa? Sa tukuna vei au o Jiova, 'Mo curuma yani na vanua oqori, ka vaqeavutaka.'"
26 E ratou sa qai tukuna vei Rapisaki o Iliakimi na luvei Ilikaia, o Sipina kei Joa, "Au kerea mo vosa mada vei keitou na nomu tamata e na vosa vaka ni rawa ni keitou kila, ka mo kakua ni vosa vei keitou e na vosa vaka Iperiu ni ra vakarorogo tiko na tamata era tiko ena bai."
27 Era sa tukuna yani na Rapisaki vei iratou, "E talai au beka mai na noqu turaga kivua na nomudou turaga vei kemudou talega me keitou tukuna na vosa oqo, ka sega vei ira na tamata era dabe tiko e na bai, e ra na kania ka gunuva talega na nodra benu vata kei kemudou?"
28 Era sa qai tucake na Rapisaki ka kaci vakadomoi levu e na vosa vaka Iperiu, ka vaka, "Ni rogoca na nona vosa na tui levu, na tui Asiria!
29 "Sa tukuna na tui: 'Dou kakua ni vakatara me vakaisini kemudou o Esekaia, ni na sega ni rawa vei koya me sereki kemudou mai na ligana;
30 'Se mo dou vakatarai Esekaia me vakayacora mo dou vakararavi vei Jiova, ka tukuna, "Ena sereki keda vakaidina o Jiova; e na sega ni soli yani na koro oqo kina ligana na tui Asiria."'
31 "Dou kakua ni vakarorogo vei Esekaia, ni sa vosa vakaoqo na tui Asiria, 'Dou veisaututaki vata kei au ena dua na ka ni loloma ka lako mai vei au i tuba; ka dou na kana vakayadua oi kemudou mai na nona vaini kei na veitamata yadua mai na nona lolo, ka na gunuva talega na tamata yadua na wai mai na nona i vurevure ni wai;
32 'Me yacova na noqu lako mai ka kauti kemudou yani kina dua na vanua e vaka ga na nomudou vanua, na vanua ni kakana kei na waini vou, na vanua ni madrai kei na veivaini, na vanua ni veiolive kei na deni o ni, me rawa ni dou bula kina ka sega ni mate. Ia dou kua ga ni vakarorogo vei Esekaia, de na qai rawai kemudou, e na nona tukuna, "O Jiova ena sereki keda."
33 'E dua beka na kalou ni veimatanitu cava ga e sa bau vakabula na nona vanua mai na liga i tui Asiria?
34 'E vei o ira na kalou ni Amaci, kei Arapati? E vei o ira na kalou ni Sifavaimi kei Ina kei Aiva? Era sa vakabulai Samaria beka mai na ligaqu?
35 'O cei beka na Kalou mai na nodra vanua me vakabula rawa na nodra matanitu mai na ligaqu, me rawa kina vei Jiova me vakabulai Jerusalemi mai na ligaqu?'"
36 Era sa vakadigagalu o ira kece na tamata ka sega ni sauma yani vua e dua na vosa; ni sa vakarota mai na tui oqo, "Dou kakua ni sauma."
37 E ratou sa qai lako mai o Iliakimi na luvei Ilikaia, o koya sa daulewa na vale, o Sipina na vunivola, kei Joa na luve i Esafa, na dauni volavola, kivei Esekaia ka dresulaka na nodratou i sulu, ka tukuna vei koya na nodra vosa na Rapisaki.


text:
Wase 29
Na veika sa vakatakilai yani mai vei Josefa Simici na Parofita, e matadratou e ono na italatala qase mai Feieti e Niu Ioka, ena Sepiteba, 1830. A vakatakilai na veika oqo ni vo tiko e vica na siga me vakayacori na koniferedi, ka tekivu ena 26 ni Sepiteba, 1830.
1–8, Vakasoqoni ira na Nona digitaki na Karisito; 9–11, Sa itekivu ni Mileniumi na Nona lako mai; 12–13, Era na lewai ira kece na Isireli ko ira na Le Tinikarua; 14–21, Ena rairai mai na ivakatakilakila, yaco na mate dauveitauvi, kei na veivakarusai ni bera na iKarua ni Lako Mai; 22–28, Ena muria mai na Mileniumi na icavacava ni tucake tale kei na iotioti ni veilewai; 29–35, Sa ka vakayalo na ka kecega vua na Turaga; 36–39, Sa vakasevi mai lomalagi na tevoro kei ira na nona agilosi me ra mai temaki ira na tamata; 40–45, Na Lutu kei na Veisorovaki sa rawa kina na veivakabulai; 46–50, Era sa vueti na gone ena vuku ni Veisorovaki.
1 Dou rogoca na domoi Jisu Karisito, na nomudou Dauveivueti, aO Koya sa Bula ka Cecere Sara, o koya sa bsorovaka na nomudou ivalavala ca ena liga ni nona cloloma cecere;
2 Ko koya ena avakasoqoni ira vata na nona tamata me vaka na toa yalewa sa vakasoqoni ira vata na luvena e ruku ni tabana, io ko ira kecega sa rogoca na domoqu ka bvakayalomalumalumutaki ira vei au, ka masuta vagumatua na yacaqu.
3 Raica, e dina, e dina, au sa kaya vei kemudou, sa avosoti vei kemudou na nomudou ivalavala ca ena gauna oqo, o koya dou sa rawata kina na isolisoli oqo; ia dou nanuma mo dou kakua tale ni ivalavala ca, de na yaco vei kemudou na veivakarusai.
4 Ia au sa kaya vakaidina vei kemudou, dou sa digitaki mai vei ira kecega na kai vuravura mo dou vunautaka na noqu kosipeli ena yalomarau, me vaka na adomo ni davui.
5 Dou laveta cake na yalomudou ka marau, niu sa tiko ena kemudou amaliwa, ka’u sa nomudou bdautataro vei Tamada; ia ena nona yalololoma sa solia kina vei kemudou na cmatanitu.
6 Ia, me vaka sa volai—A ka kecega dou sa akerea ena bvakabauta, ni dou sa cduavata ena masu me vaka na noqu ivakaro, dou na rawata vakaidina.
7 Ka ni dou sa lesi mo dou avakasoqoni ira vata na noqu bdigitaki; ko ira na noqu digitaki era na crogoca na domoqu ka sega ni vakaukauwataka na dlomadra;
8 Sa vakarota oti tu ko Tamaqu me ra na asoqoni vata yani ki na dua na vanua eke, io me ra bvakarautaka kina na yalodra ka vakarautaki ira ena veika kece ki na veika ena yaco ena siga ni nodra cvakararawataki ka vakarusai na tamata dau caka ca.
9 Ni sa roro mai na auwa ka voleka sara na kena siga me sa matua kina na vuravura; era na vaka na vu ni aco na dau bviavialevu kei ira na dau caka ca; kau na qai cvakamai ira, sa kaya na Turaga ni Lewevuqa, io me muduki kina na ivalavala ca e delai vuravura;
10 Ni sa roro sara mai na kena auwa, me vakayacori kina na veika era sa atukuna na noqu iapositolo; ia na ka kecega era sa tukuna ena yaco;
11 Niu na vakaraitaki au mai lomalagi ena kaukauwa kei na lagilagi cecere, kei ira kece na alewei lomalagi, kau na mai tiko ena bbuladodonu vata kei ira na tamata e vuravura me dua na cudolu na yabaki, ia ko ira na dau caka ca era na sega ni vosota rawa.
12 E dua tale, e dina, e dina, au sa kaya vei kemudou, ni sa tau yani e dua na lewa tudei, me vaka na lewa nei Tamaqu, me ratou na tiko ena ligaqu imatau na noqu aiapositolo, ko iratou na Le Tinikarua ka ratou a qarava vata kei au na noqu ilesilesi mai Jerusalemi, ena siga au sa lako sobu mai kina ena duru bbukawaqa, ka vakaisulutaki ena icurucuru balavu ni buladodonu, kei na isala vakatui e uludratou, ena clagilagi me vakataki au, me dlewai ira kece na mataqali i Isireli, ko ira ga sa dau lomani au ka muria na noqu vunau, ka sega tale e dua.
13 Ni na uvuci vakabalavu ka vakadomoilevu e dua na adavui, me vaka mai na ulunivanua ko Saineai, ka na sakure kina ko vuravura, ka ra na qai btucake mai—io, ko ira sa cmate ena vukuqu, me ra tokara na disala ni buladodonu, ka vakaisulutaki, me evakataki au, me ra tiko vata kei au, me keimami sa duabau ga.
14 Ia, raica, au sa kaya vei kemudou, ni sa bera ni yaco mai na asiga sa levu ko ya ena vakabutobutotaki na bmatanisiga, ka vuki na vula me dra, ka na lutu mai lomalagi na veikalokalo, ia ena qai rairai mai e vuqa na civakatakilakila mai lomalagi e cake kei vuravura e ra;
15 Ena rogo na domo ni nodra tagi kei na atagiyaso na lewevuqa;
16 Ka na qai talai mai e dua na acava rerevaki me vakarusa na veika sa teivaki e vuravura.
17 Ka na qai yaco, ena vuku ni nodra caka ca na kai vuravura, ni’u na asauma vei ira na bdau caka ca, ni ra sa sega ni veivutuni; ni sa vuabale na bilo ni noqu cudru; ia raica, era na sega ni vakasavasavataki ena noqu cdra kevaka era sega ni rogoci au.
18 O koya, koi au na Turaga na Kalou, au na tala yani ki na delai vuravura vei ira na lewena na yavusa lago, io era na kania na yagodra ka na vuca mai;
19 Ka na vesuki na yamedra me ra kakua ni avosa vakacacani au; ka na lutu tani mai suidra na lewedra; kei na yaloka ni matadra mai na kena dreke;
20 Ia era na kani ira na manumanu vuka kei na amanumanu kila kecega ni veikau.
21 Raica ena bale ka akama yavu na lotu vakaitamera ka bvakasisila ko ya, na cdautagane ni vuravura taucoko, ia sa yaco oqo me vaka a cavuti mai na gusuna na parofita ko Isikeli, ka a tukuna na veika oqo, ka ra se bera ni yaco, ia me vaka ga na noqu bula tiko, ena yaco dvakaidina, ni na sega ni laivi me tomani tiko na ivalavala vakasisila.
22 Ka dua tale, e dina, e dina, au sa kaya vei kemudou ni sa oti e dua na audolu na yabaki, ka ra sa baci cakitaka tale na nodra Kalou na tamata, ia au na vosoti vuravura tale mada bvakalailai;
23 Ka na qai yaco mai na aivakataotioti, ena btakali yani ko lomalagi kei vuravura, ia ena qai dua na lomalagi vou kei na cvuravura vou.
24 Ena atakali yani na veika makawa, ka na yaco me vou na ka kecega, na lomalagi kei na vuravura sara mada ga, kei na ka taucoko ga sa tu kina, na tamata kei na manumanu ni vanua, na manumanu vuka, kei na ika ni waitui;
25 Ka na sega ni dua na adrau ni ulu se dua na tiki ni yago lailai sara me yali, raica oqori na cakacaka ni ligaqu.
26 Ia, raica, au sa kaya vakaidina vei kemudou, ni se bera ni takali yani na vuravura, ena uvuca mada na nona adavui ko bMaikeli, na noqu cagilosi liu, ia ena tadola na ibulubulu ka ra na dtucake mai kina ko ira sa mate, ka ra na qai elako mai—io, ko ira kece sara.
27 Ka ra na soqoni ena yasaqu aimatau ki na bula tawamudu ko ira na bbuladodonu; kei ira na dau caka ca era na soqoni vata ena yasaqu imawi kau na madualaki ira e matai Tamaqu;
28 O koya au na qai kaya kina vei ira—Ni alako tani vei au koi kemuni sa cudruvi, ki na bbukawaqa tawavakaiyalayala, sa vakarautaki me nona na ctevoro kei ira na nona agilosi.
29 Ia oqo, raica, au sa kaya vei kemudou, au se sega mada ni cavuta mai gusuqu ena dua na gauna ni ra na lesu tale mai, ni ra na sega ni lako rawa mai ki na avanua ka’u sa tiko kina, ni sega vei ira na kena kaukauwa.
30 Ia mo dou kila ni sega ni dau vakatakilai vei ira na tamata na noqu lewa kece; ia na ka kecega au sa tukuna ena yaco, ia ko koya sa aliu ena muri, kei koya sa muri ena liu ena veika kecega ka’u sa bulia ena vosa ni noqu kaukauwa, sai koya na kaukauwa ni noqu Yalotabu.
31 Ia, ena kaukauwa ni noqu Yalotabu au sa abuli ira kina; io, na ka kecega, bvakayalo ka vakayago tale ga—
32 Taumada me avakayalo, qai tarava me vakayago, e vakaoqori na itekivu ni noqu cakacaka; ka dua tale, me na liu vakayago qai muri vakayalo, sai koya na icavacava ni noqu cakacaka—
33 Au sa vakamacalataka vakaoqo vei kemudou mo dou kila kina; ia na noqu cakacaka sa sega na kena itekivu ka sega talega na kena aitinitini; raica au sa vakamacalataka wale ga vakaoqo mo dou kila kina me vaka dou a kerea vei au.
34 Ia au sa kaya vakaidina vei kemudou, au sa okata na ka kecega me ka vakayalo, io au sa sega mada ni bau solia vei kemudou ena dua na gauna e dua na lawa vakayago; se vua e dua na tamata se dua na luve ni tamata, se kivei Atama na nomudou qase ka’u a bulia.
35 Raica au sa solia vua me alewai koya ga; au sa solia tale ga vua na ivunau, ia sa sega ni ivunau vakayago au solia vua, ni sa vakayalo na noqu bivunau kecega; io sa sega sara ni ka vakayago se ka vakatamata, ka sega tale ga ni ka vakavuravura se ka dau garogaro.
36 Ka sa yaco ni sa temaki Atama na tevoro—ia, raica, sa tiko e liu vei Atama na atevoro, ni a bvorati au, ka kaya, Mo solia vei au na nomu clagilagi, sai koya na noqu dkaukauwa; sa vagolea tani talega ko koya e dua na eikatolu ni flewei lomalagi ena vuku ni nodra galala ni gdigidigi;
37 Ka ra sa debelaki sobu kina, ka sa vakaoqori na nona lako sobu mai na atevoro kei ira na nona bagilosi;
38 Ia, raica, sa dua na vanua sa vakarautaki mai na ivakatekivu me nodra, na vanua oqori ko aeli.
39 Ka sa dodonu kina me atemaki ira na luve ni tamata na tevoro, me ra lewa kina vakataki ira na ka me ra kitaka; ni kevaka era sega ni kila na bwiwi era na sega ni kila na kamikamica—
40 Ia, ka sa yaco ni sa temaki Atama na tevoro, ka kania na avuanikau vakatabui ka talaidredre kina ki na ivakaro, ka sa blewai koya na tevoro, ni sa rawai ena nona veitemaki.
41 Ia, koi Au na Turaga na Kalou, au sa avakatalai koya tani mai na Were ko bIteni, mai na kequ iserau, ena vuku ni nona talaidredre, a sa mate kina cvakayalo, sai koya na imatai ni mate, sa tautauvata ga kei na mate ena iotioti ni dmate, e ka vakayalo, ka na cavuti vei ira na dau caka ca ena noqu na kaya: Dou lako tani vei au, koi kemudou sa ecudruvi.
42 Ia, raica, au sa kaya vei kemudou, ni’u sa lewa koi Au na Turaga na Kalou me kakua mada ni yaco vei Atama kei ira na nona kawa na amate vakayago, io me yacova ni’u sa talai ira na noqu bagilosi me ra vunauci ira me ra cveivutuni ka dsereki, ena nodra vakabauta na eLuvequ e Duabau ga.
43 Ka sa vakaoqori na noqu lesia koi Au, na Turaga na Kalou, kivei ira na tamata na gauna ni nodra bula avakatovolei—ena mate me rawa ni qai bvakaturi cake me na ctawa mate rawa ka dbula tawamudu, io ko ira kecega sa vakabauta;
44 Ia ko ira kecega sa sega ni vakabauta ki na acudruvi tawamudu; ni ra na sega ni sereki rawa mai na nodra lutu vakayalo, baleta ni ra sega ni veivutuni;
45 Ni ra sa taleitaka cake na butobuto mai na rarama, ka sa vakasisila na nodra aivalavala, ka ra sa ciqoma na kedra bisau mai vua era a digitaka me ra talairawarawa kina.
46 Ia raica, au sa kaya vei kemudou, era sa asereki na bgonelalai mai na tauyavutaki ni vuravura, ena vukuna na noqu Le Duabau ga;
47 O koya, era sa sega ni rawa ni ivalavala ca, ni sa sega ni soli vei Setani na kaukauwa me atemaki ira na gonelalai, me yacova na gauna era sa tekivu me ra bsaumi taro kina vakai ira e mataqu;
48 Ni sa soli vei ira me vaka na noqu lewa, me vaka na ka sa vinaka vei au, me na gadrevi kina na veika lelevu e ligadra na nodra aqase.
49 Kau sa kaya tale vei kemudou, oi kemudou kecega sa kila na ka, au sa sega beka ni vakaroti kemudou mo dou veivutuni?
50 Ia ko ira kece era sa ayalowai, au na kitaka me vaka na ka sa volai. Raica sa yala mada eke na noqu itukutuku vei kemudou. Emeni.


text:
O Cei e Lewa Tiko Nomu Rai?
“Ni kua ni muria na ivakarau ni veika vakavuravura qo.”—ROMA 12:2.
1, 2. (a) Na cava e tukuna o Jisu ena ivakasala i Pita? (Raica na imatai ni iyaloyalo.) (b) Cava e sauma kina va qori o Jisu?
ERATOU sega ni vakabauta na tisaipeli i Jisu na ka eratou rogoca. E kaya o Jisu ni sa na vakarau vakararawataki me vakamatei, ia eratou namaka tiko na nona tisaipeli me vakalesuya tale na matanitu vei Isireli. E tukuna na yapositolo o Pita. “Me kua ni va qori nomuni rai Turaga, ena sega sara ni yaco qori vei kemuni.” E sauma o Jisu: “Lako tani i dakuqu, Setani! O iko na dau veivakatarabetaki, ni sega ni tiko vei iko na vakasama ni Kalou, na vakasama ga vakatamata.”—Maciu 16:21-23; Caka. 1:6.
2 Na vosa i Jisu e vakamatatataka na duidui ni rai ni Kalou kei na rai ni vuravura i Setani. (1 Joni 5:19) Na vosa i Pita e uqeta na rai ni vuravura, ya me nanumi koya ga o Jisu. Ia e kila o Jisu ni duatani na rai i Tamana, ya ni vinakata me vakarautaki koya ena nona vakararawataki qai vakamatei. Na ka e tukuna vei Pita e vakaraitaka ni taleitaka na rai i Jiova, e cata na rai ni vuravura.
3. Na cava e ka ni sasaga kina meda cata na rai ni vuravura da qai vakatotomuria na rai i Jiova?
Efeso 2:2) E uqeta tale ga meda nanumi keda ga, rawa gona nida temaki kina. Io e ka ni sasaga meda vakatotomuria na rai i Jiova, ia e rawarawa sara meda muria na rai ni vuravura.3 Vakacava o keda? Eda dau vakasamataka na rai ni Kalou se na rai ni vuravura? De dua eda sa veisautaka na noda itovo me salavata kei na ivakatagedegede ni Kalou. Ia vakacava na noda vakasama? Eda veisautaka me salavata kei na vakasama i Jiova? Meda cakava qori e vinakati na sasaga. Ena yasana adua, e rawarawa sara meda vakasamataka na rai ni vuravura. Na vuna? Nida bula sara tu ga ena vuravura e lewa o Setani. (
4. (a) Na cava ena yaco ke moica o vuravura na noda rai? (b) Ena uqeti keda vakacava na ulutaga qo?
4 Ke moica o vuravura na noda rai, eda na nanumi keda ga da qai lewa ga na ka eda vinakata. (Mari. 7:21, 22) E bibi gona meda bucina na “vakasama ni Kalou,” sega ni ‘vakasama vakatamata.’ Na ulutaga qo ena uqeti keda meda cakava qori. Ena veivosakitaki kina na yaga ni noda vakatotomuria na rai i Jiova kei na vuna e sega ni dredre kina. E vakaraitaka tale ga na sala meda vorata kina na rai ni vuravura. Eda na veivosakitaka ena ulutaga tarava na sala me tiko kina vei keda na rai i Jiova ena so na ka da qai vakatotomuria na nona rai.
E YAGA DINA NA RAI I JIOVA
5. Na cava era sega ni vinakata kina eso me dua e lewai ira?
5 Era sega ni vinakata eso me dua e lewai ira. Era kaya: “Au lewa ga na ka au cakava.” De dua era vakaibalebaletaka nira dau vakatulewa ga vakataki ira ni nodra dodonu qori. Era sega ni vinakata mera lewai se vakasaurarataki mera tautauvata kei ira na kena vo. *
6. (a) Na galala cava e solia vei keda o Jiova? (b) Vakacava e tawavakaiyalayala na noda galala?
6 E dua na ka meda nanuma tiko, nida veisautaka noda rai me salavata kei na rai i Jiova, e sega ni kena ibalebale me kua ni rogoci na noda nanuma se rai. Me vaka e cavuti ena 2 Korinica 3:17, “na vanua e tiko kina na yalo i Jiova, e vakilai kina na galala.” E solia tu o Jiova na galala meda digia na ka eda taleitaka. Io, ni buli keda meda cakava qori. Ia e sega ni kena ibalebale ni tawavakaiyalayala na noda galala. (Wilika 1 Pita 2:16.) Nida vakatulewataka na ka e donu kei na ka e cala, e vinakata o Jiova me dusimaki keda na nona rai ena nona Vosa. Vakacava sa rui dredre, se tiko na kena yaga?
7, 8. Na cava e sega ni dredre kina meda vakatotomuria na rai i Jiova? Vakatauvatana.
7 Raica mada qo e dua na kena ivakaraitaki. Era saga na itubutubu mera tugana vei luvedra na itovo vinaka. De dua era vakavulici luvedra mera dau dina, gugumatua, mera dau veinanumi tale ga. Qo e sega ni dredre. Ia era vakarautaki luvedra mera gone vinaka nira sa qase mai. Nira sa tamatabula ra qai biubiu e vale, era na vakatulewa ga vakataki ira. Ke ra digia mera muria na itovoera vakavulici kina, era na rairai sega ni veivutunitaka na nodra vakatulewa. Era na sega tale ga ni nuiqawaqawa se rarawa vakalevu.
8 Me vakataki rau na itubutubu qori, o Jiova e vinakata meda marautaka na bula. (Aisea 48:17, 18) Oya na vuna e vakarautaka kina na idusidusi me baleta na noda itovo kei na ivalavala vei ira eso tale. E vinakata gona meda bucina na ivakarau ni nona rai da qai muria na nona itovo. Qo ena vakavinakataka se vakarabailevutaka na noda rai, ena sega ni qiqo. (Same 92:5; Vkai. 2:1-5; Aisea 55:9) Eda na marautaka kina na ka eda vakatulewataka. (Same 1:2, 3) Io, e yaga dina nida vakatotomuria na rai i Jiova!
E CECERE NA RAI I JIOVA
9, 10. E cecere vakacava na rai i Jiova mai na rai ni vuravura?
9 Dua tale na vuna eda vinakata kina meda vakatotomuria na rai ni Kalou oya ni cecere na nona rai mai na rai ni vuravura. E vakarautaka o vuravura na ivakasala me baleta na itovo, marau ni vuvale, cakacaka vinaka, kei na so tale. Levu na ivakasala qori e veicalati kei na vakanananu se rai i Jiova. Kena ivakaraitaki, e uqeta o vuravura meda vakaliuca ga na ka me baleti keda kei na veiyacovi tawadodonu. Ena so na gauna, ena uqeta tale ga na veibiu se veisere ena yavu ga e rawa mera marau kina. Na ivakasala qori e veisaqasaqa kei na iVolatabu. Vakacava se yaga tiko ga nikua na ivakasala ni vuravura ni vakatauvatani kei na iVolatabu?
10 E kaya o Jisu: “Ena kilai na vuku ena ka e cakava.” (Maciu 11:19) Sa toso sara o vuravura ena levu ni iyaya vovou e bulia ia e sega ga ni walia rawa na leqa lelevu e vakavu rarawa me vaka na ivalu, veivakaduiduitaki, kei na basulawa. E ca sara ni vakawalena na itovo vinaka! Era vakadinata e levu ni sega ni vakaotia na leqa, e ikuri ga ni leqa me vaka na leqa ni vuvale, tauvimate, kei na levu tale. Ia o ira na lotu vaKarisito era muria na rai ni Kalou era marautaka nodra bula vakavuvale, bulabula vinaka, era veiyaloni tale ga kei na tacidra e veiyasa i vuravura. (Aisea 2:4; Caka. 10:34, 35; 1 Kor. 6:9-11) E vakaraitaka qori ni cecere ga na rai i Jiova mai na rai ni vuravura.
11. Na rai i cei e dusimaki Mosese, cava na kena yaga?
11 Era vakadinata na dausokalou dina ena gauna vakaivolatabu ni cecere na rai i Jiova. Kena ivakaraitaki o Mosese, e vakavulici ena “nodra vuku kece na kai Ijipita,” ia e nuitaka na Kalou me rawata kina na “lomavuku.” (Caka. 7:22; Same 90:12) E masuti Jiova tale ga: “Vakatakila vei au na nomuni ivalavala.” (Lako 33:13) Ni dusimaki Mosese na rai i Jiova, e vakaitavi kina ena vakayacori ni loma ni Kalou, e cavuti tale ga ena iVolatabu ni vakasakiti na nona vakabauta.—Iper. 11:24-27.
12. E yavutaka ena cava na yapositolo o Paula na nona vakatulewa?
12 E turaga vuku na yapositolo o Paula, e vuli vinaka, e kila tale ga e rua na vosa. (Caka. 5:34; 21:37, 39; 22:2, 3) Ia ni vakatulewa, e cata na vuku vakavuravura. E yavutaka na nona vakatulewa ena iVolatabu. (Wilika Cakacaka 17:2; 1 Korinica 2:6, 7, 13.) E vuavuaivinaka kina na nona cakacaka vakaitalatala, e vakanamata tale ga ena icovi e tawamudu.—2 Tim. 4:8.
13. O cei e nona itavi me veisautaka noda rai me salavata kei na rai i Jiova?
13 E cecere dina na rai ni Kalou mai na rai ni vuravura nikua. Nida muria na nona ivakatagedegede, ena rawa vinaka na noda sasaga, eda na marau tale ga vakalevu. Ia e sega ni vakasaurarataki keda o Jiova meda vakatotomuria na nona rai. Na “dauveiqaravi yalodina e vuku” e sega ni lewa na noda rai yadua, era sega tale ga ni cakava qori na qase ni ivavakoso. (Maciu 24:45; 2 Kor. 1:24) Ia e noda itavi yadua meda veisautaka na noda rai me salavata kei na rai ni Kalou. Eda na cakava vakacava?
QARAUNA NA RAI NI VURAVURA
14, 15. (a) Na cava meda vakasamataka kina vakatitobu na rai i Jiova? (b) Me salavata kei na Roma 12:2, na cava meda kua kina ni vakasamataka na rai ni vuravura? Vakatauvatana.
14 Eda vakasalataki ena Roma 12:2: “Ni kua ni muria na ivakarau ni veika vakavuravura qo, me veisautaki na nomuni itovo ni vakavoui na nomuni vakasama, moni vakadinata kina ni vinaka, e yaga, qai uasivi na loma ni Kalou.” E laurai ena tikinivolatabu qo, ni rawa nida veisautaka noda rai me salavata kei na rai ni Kalou, se mani cava e lewa tu na noda rai ni bera nida vulica na ka dina. Eso na gauna e lewa na noda rai na noda isususu kei na ka eda sotava. Ia e dau veisau tu ga na noda rai. Vakalevu ga me veisau ni vakatau ena ka eda dau vakasamataka se vakananuma. Nida vakasamataka vakatitobu na rai i Jiova, eda na vakadinata ni dodonu tu ga na nona rai. Qori ena uqeti keda meda veisautaka noda rai me salavata kei na nona.
15 Me vakavoui na noda vakasama me salavata kei na rai i Jiova, e bibi meda “kua ni muria na ivakarau ni veika vakavuravura qo.” Kena ibalebale meda kua ni sarava, wilika se rogoca na ka ena veisaqasaqa kei na rai ni Kalou. Meda kila na kena bibi, vakasamataka mada na kakana. Ke dua e via bulabula vinaka, ena kania ga na kakana bulabula. Ena maumau wale ga na nona sasaga ke dau kania vakawasoma na kakana e ca. Ena sega tale ga ni yaga noda vulica na rai i Jiova ke da dau vakasamataka na rai ni vuravura.
16. Na cava meda qarauna?
16 Vakacava eda rawa ni taqomaki keda mai na rai se vakasama kece vakavuravura? Sega, nida se tiko e vuravura. Eda sega ni drovaka rawa eso na rai ni vuravura. (1 Kor. 5:9, 10) Ena cakacaka mada ga vakavunau eda na rogoca kina eso na rai cala kei na ivakavuvuli lasu. Nida sega ni drovaka rawa na rai tawavakalou qori, e bibi meda kua ni vakasamataka se vakabauta. Me vakataki Jisu, e dodonu meda cata na rai e tokona na inaki i Setani. Kena ikuri, eda na rawa ni qarauna na rai ni vuravura.—Wilika Vosa Vakaibalebale 4:23.
17. Eda na qarauna vakacava na rai ni vuravura?
17 Kena ivakaraitaki, meda qarauna na noda ilala. E veivakasalataki na iVolatabu ke da vakailala tiko kei ira na sega ni qaravi Jiova, eda na vakatotomuria na nodra rai. (Vkai. 13:20; 1 Kor. 15:12, 32, 33) Meda digia vinaka tale ga na ka ni veivakamarautaki. Nida cata na ka ni veivakamarautaki e uqeta na bula vakaidewadewa, itovo voravora, se veiyacovi tawadodonu, eda taqomaka na noda vakasama me kua ni vagagai ena rai e “sabaya na vuku ni Kalou.”—2 Kor. 10:5.
18, 19. (a) Na cava meda qarauna kina na rai ni vuravura e biu mai vaqaseqase? (b) Cava meda taroga, na vuna?
18 Ena vinaka meda kila da qai cata na rai ni vuravura e biu mai vaqaseqase. Kena ivakaraitaki, de dua eda rogoca na itukutuku kaburaki e tokona eso na rai vakapolitiki. Eso tale na itukutuku e uqeta na isausau kei na rawaka vakavuravura. Eso na iyaloyalo kei na ivola e uqeta meda vakaliuci keda ga kei na noda vuvale, e nanumi kina ni donu, veirawai, se dina. Na rai qori e vakawaleni kina na rai ni iVolatabu, ya nida na marau kei ira na lewe ni noda vuvale ni liu noda lomani Jiova. (Maciu 22:36-39) Eso tale ga na nodra ivola ni italanoa na gone, e rawa ni rawai ira vaqaseqase mera vakayacora na ivalavala dukadukali.
19 Sega ni kena ibalebale qo meda kua ni marautaka na ka ni veivakamarautaki e kilikili. E vinaka meda taroga: ‘Vakacava eda dau kila na rai ni vuravura ni vakaraitaki mada ga mai vaqaseqase? Eda yalana na porokaramu mera sarava na gone se ivola mera wilika, wili kina o keda? Eda dau vukei ira na luveda me tiko vei ira na rai i Jiova mera kua kina ni rawai ena rai ni vuravura?’ Nida kila na duidui ni rai ni Kalou kei na rai ni vuravura, eda na sega ni “muria na ivakarau ni veika vakavuravura qo.”
O CEI O MURIA TIKO?
20. Ena kilai vakacava nida muria tiko na rai ni Kalou se vuravura?
20 Meda nanuma ni rua ga na ivurevure ni itukutuku, o Jiova kei na vuravura i Setani. O cei eda muria tiko? Ena vakatau ena itukutuku eda digia. Ke da vakabauta na rai ni vuravura, qori ena moica noda vakasama, ena uqeti keda ena rai kei na itovo vakayago. Oya na vuna e bibi kina meda qarauna na ka eda sarava, wilika, rogoca kei na ka eda vakasamataka.
21. Na cava ena veivosakitaki ena ulutaga tarava?
21 Me vaka sa cavuti oti, me tiko vei keda na rai i Jiova, e bibi meda kua ni vakasamataka na rai ena vakaleqai keda. E vinakati tale ga meda dau vakasamataka vakatitobu na rai ni Kalou da qai vakatotomuria. Ena veivosakitaki ena ulutaga tarava na sala meda cakava kina qori.
^ para. 5 Na kena dina nira dau rawai e levu era sega ni vinakata mera lewai. Kena ivakaraitaki, eso era na tukuna vei keda na itekitekivu ni bula, isulu meda tokara. Ia eda na digia se o cei meda muria.


text:
IWASEWASE 3
Nodra Vakabulai Mai Ijipita me Yacova na iMatai ni Tui Isireli
A liutaka na nodra sereki na Isireli mai Ijipita o Mosese ra qai lako ina Ulunivanua o Saineai. E kea tale ga na vanua a solia kina na Kalou na nona ivunau. Lakolako sa qai tala e 12 na yamata o Mosese mera lai raici Kenani mada. Eratou kauta mai na itukutuku ca e lewe 10. Era via lesu tale kina i Ijipita na tamata. Ni lailai nodra vakabauta, a totogitaki ira na Isireli na Kalou mera veilakoyaki tu ena vanua liwa me 40 na yabaki.
A qai digitaki o Josua me kauti ira na Isireli ina vanua o Kenani. E kitaka o Jiova e so na cakamana me vakarawarawataka nodra mai tawana na vanua. E tarova na kui ni Uciwai na Joritani, e vakabalea na bai kei Jeriko, e cakava me tu vakadua na matanisiga me dua na siga taucoko. Ni oti e ono na yabaki, sa ra qai tawana na nodra vanua na kai Kenani na Isireli.
Me tekivu mai vei Josua, era liutaki Isireli na dauveilewai me 356 na yabaki. E levu vei ira eda na qai vulica, me vakataki Peraki, Kitioni, Jefica, Samisoni kei Samuela. O ira tale ga na yalewa vakataki Reapi, Tepora, Jaeli, Ruci, Neomai kei Tilaila. E kovuti ena iWasewase TOLU na itukutuku ni 396 na yabaki.
ENA IWASEWASE QO
ITALANOA 34
Na Kakana Vou
Na kakana vou qo e vakarautaka na Kalou mai lomalagi.
ITALANOA 35
Solia Nona iVunau o Jiova
Cava na rua na ivunau e bibi cake ina iVunau e Tini?
ITALANOA 36
Na Luve ni Bulumakau Koula
Na cava mera sokalou kina na tamata ena matakau e buli mai na sau e vakawaicalataki?
ITALANOA 37
Na Valelaca ni Sokalou
E tiko ena rumu e loma sara na kato ni veiyalayalati.
ITALANOA 38
Lewe 12 na Yamata
Duatani na ka eratou tukuna na tini na yamata, duatani tale rau tukuna na le rua. O cei era vakabauta na Isireli?
ITALANOA 39
Tubu na Senikau ena iTitoko i Eroni
E rawa vakacava me tubu ena kau vuca ena dua ga na bogi na senikau kei na vuata dreu?
ITALANOA 40
Samuta na Vatu o Mosese
E yaco na ka e vinakata o Mosese, ia e vakacudrui Jiova.
ITALANOA 41
Na Gata Parasa
Na cava e tala mai kina na Kalou na gata paisoni me kati ira na Isireli?
ITALANOA 42
Vosa e Dua na Asa
Raica na asa na ka e sega ni raica o Pelami.
ITALANOA 43
Sa iLiuliu Vou o Josua
Se bulabula vinaka tu o Mosese, na cava ga e sosomitaki koya kina o Josua?
ITALANOA 44
Vunitaki Rau na Yamata o Reapi
E vukei rau vakacava na tagane o Reapi, na cava tale ga e kerea vei rau?
ITALANOA 45
Takosovi na Uciwai na Joritani
Yaco e dua na cakamana nira butu e lomaniwai na bete.
ITALANOA 46
Na Bai kei Jeriko
E rawa vakacava ni tarova na bale ni bai e dua ga na dali?
ITALANOA 47
Na Daubutako e Isireli
Vakacava ena vakaleqa na matanitu taucoko na ka ca e cakava e dua ga na tamata?
ITALANOA 48
Era Lomavuku na Kai Kipioni
Era lawakitaki Josua kei ira na Isireli mera cakava e dua na veiyalayalati, era dina tiko ga na Isireli ena nodra vosa ni yalayala.
ITALANOA 49
Tu Vakadua na Matanisiga
E cakava na Kalou e dua na ka vei Josua e se sega vakadua ni bau cakava.
ITALANOA 50
Rua na Yalewa Yaloqaqa
Liutaka na mataivalu ni Isireli o Peraki, na cava e vakacaucautaki kina o Jaeli?
ITALANOA 51
O Ruci kei Neomai
Biubiu mai nodratou o Ruci me lai tiko kei Neomai qai qaravi Jiova.
ITALANOA 52
Kitioni kei na 300 Nona Tamata
Digitaka ga e le vica na Kalou mai na ilawalawa mataivalu qo mera vakatovolei se ra na gunu vakacava.
ITALANOA 53
Yalayala i Jefica
Na ka e yalataka vei Jiova e okati tale ga kina o luvena yalewa.
ITALANOA 54
Na Tamata Kaukaua Duadua
E qai kila vakacava o Tilaila na vu ni nona kaukaua o Samisoni?
ITALANOA 55
Na Gonetagane Lailai sa Mai Qarava na Kalou
Na Kalou e vakayagataka na gonetagane lailai o Samuela me lai vakasavuya na itukutuku warumisa vua na Bete Levu o Ilai.


text:
Tailadi
Na Tailadi e dua na matanitu ena Cevatokalau Esia. Ena loma ni valenivolavola ni Indo-chinese Ucunivanua, lewena na 76 veiyasana. ka kovuta e dua na iwasewase ni 513,120 km2 lomanibai kilomita (198,120 sq Mi) ka sivia na 68 milioni ira na iwiliwili, o Thailand na matanitu levu ika 50 ni vuravura mai na veivanua tale eso kei na vanua ika 22 duadua populous. Na koroturaga ka lelevu siti o Bangkok, e dua na iwasewase ni veiqaravi digitaki. O Thailand e iyalayala ki na vualiku mai Myanmar kei Laos, ki na tokalau ena Laos kei Cambodia, ki na ceva mai na Ikeli ni Thailand kei Maleya, kei na ra ni Wasawasa Andaman kei na ceva kei lomaleqa ni Myanmar. Na kena iyalayala veiqaravi oka kina na Vietnam ena ikeli kei Thailand ki na cevatokalau, kei na Idonisia kei Idia ena na Wasawasa Andaman ki cevara.


text:
VUNAU KEI NA VEIVAKAVULICI E VEIYASA I VURAVURA
Yasayasa vakaMerika
-
VANUA 57
-
LEWENIVANUA 998,254,087
-
DAUTUKUTUKU 4,154,608
-
VULI IVOLATABU 4,353,152
“Daru na Vuli Vata”
A vinakata o Ismael mai Mexico me wilika na iVolatabu taucoko. Sa wilika oti vakarua na iVolatabu ena loma ga ni dua na yabaki, ia ni toso na gauna sa sega ni rai rawa. Oti e vica na yabaki, rau sota o Ismael kei Ángel e dua na iVakadinadina i Jiova qai wasea vua o Ángel na yalayala ni Kalou. E via vulica e levu tale na ka o Ismael, iae kaya ni na sega ni wilika rawa na iVolatabu baleta ni mataboko.
E kaya vua o Ángel, “Kua ni leqa, au na vakavulici iko ena Braille.”
E tarogi koya sara o Ismael, “O kila na Braille?”
E sauma o Ángel, “Sega, daru na vulica vata.” E kidroa o Ismael ena ka e tukuna qori o Ángel. E gole i vale o Ángel, lai vakadidike ena veika me baleta na Braille qai biuta vata ena papa eso na digo era vakatakarakarataka na matanivola. Oti sa qai vakavulici Ismael ena wiliki ni Braille. E totolo sara nona kila o Ismael na Braille, a tekivu gole ena soqoni, sa dau wilika tale ga na ivola vakaivolatabu me baleti ira na mataboko. Ena gauna qo, sa vuli iVolatabu tiko kei ratou e le va na mataboko o Ángel. Eratou dau veitalanoataka ena marau na le va qori na gauna ratou sa na rai tale kina ena Parataisi.
Au sa Sega ni Kilai Koya Tale
E vola o Viannei dua na tacida yalewa yabaki 14 mai Merika: “E dau veivosakitaka o neimami qasenivuli na veika me baleta na lotu ena lesoni na social studies. E tukuna me keimami cavuta eso na yaca ni lotu, au mani cavuta na iVakadinadina i Jiova. Era dredre na lewe ni noqu kalasi. Era kaya nida vakalusi gauna, sa sega tale ni dua na ka vinaka cake meda cakava, ra qai dau viritaka noda ivola. E vosavakacacataki keda tale ga o qasenivuli.
“Au mani masuti Jiova me vakaukauataki au meu vunau. Au mani tukuna vei ira na lewe ni noqu kalasi ni noda dau gole e veivale e sega ni vakalusi gauna, o Jiova sara ga e talai keda meda lai wasea na ivakasala yaga ena iVolatabu. Au kerea mera kua ni viritaka na ivola ni rawa ni veisautaka nodra bula, ra qai vakabulai kina. A kere veivosoti vei au o qasenivuli, a yalataka ni na dolava nona katuba vei ira na iVakadinadina, ena vakarorogo qai wilika noda ivola. Au sega ni vakabauta ni a qai yaco dina na ka e tukuna.
“Keirau sota tale kei na noqu qasenivuli ni oti e va na vula, dua na ka noqu kurabui niu rogoca ni sa vuli iVolatabu tiko. Oti e ono na vula a vaqarai au e koronivuli me vakavinavinakataka noqu a vunau vua. Au sa sega ni kilai koya tale ni sa kotiva na uluna, sa toro tale ga na kumina. Sa dua tiko na dautukutuku bera ni papitaiso ena gauna qo.”
Vunau ena Amazon
Dua na ka e kauaitaki vakalevu ena yabaki sa oti me baleta na yasayasa vakaitamera na Amazon mai Brazil. E levu ena yasayasa qori era se bera vakadua ni rogoca na itukutuku vinaka. E mani vakadonuya na iLawalawa Dauvakatulewa me vakayacori e dua na cakacaka lavotaki ena yasayasa na Amazon. Ena vakayacori tiko e keri na vunau me dua na yabaki, me rawa nira rogoca na itukutuku vinaka e vica vata na udolu era tiko ena veivanua tu yawa ena yasayasa na Amazon.
Sa qai digia na valenivolavola ni tabana e 53 na tauni era toka ena bati ni uciwai na Amazon, mera veivakaicilitaki vei ira na lai vunau. Ena loma ga ni va na vula, era bole e sivia na 6,500 na dautukutuku mera veitokoni ena vunau.
E tini na tacida tagane kei na yalewa eratou lai tiko me 11 na siga ena tauni tu yawa o Anamã, e sega ni dua na dautukutuku ena tauni qori. Ratou solia rawa e sivia na 12,500 na ivola qai tauyavutaki e rauta ni 200 na vuli iVolatabu. Ena gauna qo era sa vuli iVolatabu tiko ena talevoni. E vakayacori tale ga na soqoni ena nodratou tiko voli ena tauni ya na mataveitacini. Ena iotioti ni soqoni ni bera ni ratou biubiu mai Anamã, dua na ka nodratou marau na tacida nira tiko kina e le 90. Sa vo meda na qai raica na ripote taucoko ni cakacaka lavotaki a vakayacori ena yasayasa na Amazon.
Vakatututaka na jw.org
Sa ono na yabaki nodrau kalasi vata o Jehizel kei Mariana mai Venezuela. E dau vakalialiai Jehizel o Mariana ni dua na iVakadinadina i Jiova. E nanuma o Mariana ni sega ni marautaka tu na bula o Jehizel. Dua na siga ni baci vakalialiai Teenagers.’”Jehizel o Mariana, sa qai vakasamataka o Jehizel me kaya: “Mariana rai mada ena neimami website na jw.org. Gole ina ‘Find Videos,’ qai tabaka na kato ‘
E qiriti Jehizel o Mariana ena yakavi tiko ga ya, e kaya: “Au sa qai kila na vuna o duatani kina.”
Ni sega ni kila na ka e vakaibalebaletaka, e taroga sara o Jehizel, “O baci veivakalialiai tiko mai qori?”
E kaya o Mariana: “Sega, au sa na sega ni vakalialiai iko tale. O vakaraitaka vei au ni ka au nanuma tu ni na marautaki kina na bula e vakavuna sara tiko ga vei au e levu na leqa.” A vulica na iVolatabu o Mariana, sa tiko tale ga ena soqoni ena gauna qo.
Tarogi na iTalatala
A vunivola tu ni nodratou lotu e Haiti e dua na marama o Gérole. Dua na ka nona kurabui nira sauma kece nona taro na iVakadinadina mai na iVolatabu. Rau mani vakadonuya kei luvena yalewa me rau vulica na iVolatabu. Na levu ni nodrau taleitaka na ka rau vulica, rau kerea sara me rau vuli vakarua ena dua na macawa.
Oti e tolu na vula nodrau vuli, a golevi nodratou italatala o Gérole qai tarogi koya ena va na taro: “Na yabaki cava a veiliutaki kina vakatui o Jisu? Nira mate na tamata vinaka, era na gole i vei? Vakacava o ira na tamata ca, era na gole i vei nira mate? A mate ena cava o Jisu, na kau se kauveilatai?” A kaya na italatala ni na sauma ga na ikarua kei na ikatolu ni taro, e kaya sara: “O ira na iVakadinadina i Jiova era vakabauta nira na lako i lomalagi e le 144,000. Ia au vakabauta nira na lako i lomalagi o ira kece era cakava na inaki ni Kalou. O ira na tamata ca era na vakamai tawamudu i eli.” A tarogi koya sara o Gérole se tikinivolatabu cava e tokona nona ivakamacala. E rarawa o Gérole ni sega ni sauma rawa o italatala. Sa qai uqeti koya ga qori me vulica tiko ga na iVolatabu. A kere vakacegu mai na lotu a lewena tu o Gérole. E kaya ni levu sara na ka e vulica ena tolu mada ga na vula e vuli iVolatabu kina kei ira na iVakadinadina i Jiova, ni vakatauvatani kei na 30 vakacaca na yabaki a gole tu kina ina nona lotu makawa. Rau sa papitaiso o Gérole kei na luvena yalewa, qai 23 nodrau vuli iVolatabu.


text:
Blues
Blues na iwasewase ivakatagi kei fomu ni sere ka a tekivutaki voli ena ceva titobu kei Amerika e vuravura raraba mai na 1870s mai na ra kei Aferika mai na wakana ena ivakarau ni Aferika ivakatagi, na sere ni cakacaka ena Liga Ra African-Amerikan, kei veika vakayalo. Na blues e semati kina na bula vakayalo, sere ni cakacaka, holler, domolevu, chant, kei serekali rawarawa ni ivakamacala ballad. Na fomu blues, na ubiquitous e jazz, vakatagi kei blues, vatu kei iwiliwili, e dau vakatakilai mai na ivakarau ni veikacivi kei na kena kaciva ka sauma, na blues ivakarau kei kena e bibi cake yalona tosokiliu, ka sa rui ka Tinikarua-blues kina na lewe ni. Blues ivola karakarawa (se "iVakamacala ni lomaleqa "), e vakavuqa ni ikatolu, ikalima se ikavitu vakabalea ena gauna ni birika sa tiki bibi talega ni rorogo. Na blues shuffle se taubale besi e vaqaqacotaka na raivotu vaka na vakatagi ka bulia e dua na e tokaruataki ka kilai me vaka na groove.


text:
Ena Vakacegui Iko o Jiova
“Ena vakacegui koya o Jiova ena nona idavodavo ni tauvimate.”—SAME 41:3.
SERE: 23, 138
1, 2. Na cava eda dau taroga ena so na gauna? Na ivakaraitaki vakaivolatabu cava eda vakasamataka?
ENA gauna o tauvimate bibi kina, o dau taroga: ‘Au na bula mai na mate qo?’ O na rairai taroga tale ga se na bula mai na tauvimate e dua vei ratou nomu vuvale se nomu itokani. E dau kena ivakarau meda kauaitaka e dua e tauvimate bibi. Rau taroga tale ga qori e rua na tui ena gauna i Ilaija kei Ilaisa. Kena ivakaraitaki, ni mavoa bibi o Tui Esaia na luvei Eapi kei Jesepeli, e taroga: ‘Au na bula mai na mavoa qo?’ E taroga tale ga o Tui Penietati mai Siria ni tauvimate bibi: “Au na bula mai na mate qo?”—2 Tui 1:2; 8:7, 8.
2 Eda dau vinakata meda bula mai na tauvimate se o ira eda lomana. Era veinanuyaka kina e levu se cava ena cakava na Kalou. Ena nodrau gauna na tui e cavuti mai cake, e veivakabulai vakacakamana na Kalou ena so na gauna. E vakaturi ira mada ga na mate ni vakayagataki ira nona parofita. (1 Tui 17:17-24; 2 Tui 4:17-20, 32-35) Vakacava eda namaka ni na cakava tale ga qori ena gauna qo?
3-5. Na cava e rawa ni cakava o Jiova kei Jisu? Na taro cava eda na veivosakitaka?
Vkte. 12:17; Tiko 12:9, 10; 2 Sam. 24:15) E vakaroti ira na Isireli na Kalou ni na kauta mai na “mate kece kei na kuita” ke ra sega ni yalodina. (Vkru. 28:58-61) Ena yasana adua, e rawa ni vakaotia se kauta tani na mate o Jiova. (Lako 23:25; Vkru. 7:15) E rawa tale ga ni veivakabulai. Ni tauvimate bibi o Jope e vinakata sara ga me mate, mani vakabulai koya na Kalou!—Jope 2:7; 3:11-13; 42:10, 16.3 E tiko na kaukaua vua na Kalou me lewa na noda bula. E vakadeitaka qori na iVolatabu. Ena so na gauna, e totogitaka eso mera tauvimate, me vakataki Fero ena gauna i Eparama kei Miriama na ganei Mosese. (
4 Io, e tiko na kaukaua vua na Kalou me vakabula na tauvimate. E cakava tale ga qori o Luvena. E tukuni ena iVolatabu ni a vakabula vakacakamana o Jisu na vukavuka, manumanusoni, mataboko kei na paralasi. (Wilika Maciu 4:23, 24; Joni 9:1-7) E veiuqeti meda kila ni veivakabulai e cakava o Jisu ena qai cakava ena ivakatagedegede levu sara ena vuravura vou. Ena gauna qori, “ena sega ni kaya e dua na lewenivanua: ‘Au tauvimate.’”—Aisea 33:24.
5 Vakacava meda namaka ni rau na veivakabulai vakacakamana o Jiova kei Jisu ena gauna qo? Meda raica vakacava na tauvimate bibi se malumalumu? Na cava eda rawa ni cakava?
VAKACEGUI ENA IDAVODAVO NI TAUVIMATE
6. Na cava e tukuna na iVolatabu me baleta nodra dau cakamana na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri?
6 Ena imatai ni senitiuri, e solia na yalo tabu o Jiova vei ira eso na lotu vaKarisito mera cakamana. (Caka. 3:2-7; 9:36-42) E levu na “mataqali isolisoli” ni yalo tabu e solia o Jiova, dua vei ira na “isolisoli ni veivakabulai.” (1 Kor. 12:4-11) Ia na isolisoli qori kei na so tale me vaka na duivosavosa kei na parofisai, ena oti yani. (1 Kor. 13:8) Sa sega tale ni caka qori ena gauna qo. Meda kua gona ni namaka ni na vakabulai keda vakacakamana se o ira na wekada na Kalou.
7. E uqeti keda vakacava na Same 41:3?
7 Ia se rawa ga nida nuitaka na veivakacegui ni Kalou, nona vuku, kei na nona veitokoni nida tauvimate, me vaka e cakava vei ira nona dauveiqaravi yalodina ena gauna makawa. E vola o Tui Tevita: “E marau o koya e kauaitaka na vakaloloma, ena vukei koya o Jiova ena siga ni leqa. Ena taqomaki koya o Jiova qai vakabulai koya tiko ga.” (Same 41:1, 2) E sega ni tukuna tiko o Tevita nira na sega vakadua ni mate o ira na dau kauaitaki ira na vakaloloma. E vakaibalebaletaka ga na iVolatabu ni na vukei ira na dau veikauaitaki na Kalou. Ena sala cava? E vakamacalataka o Tevita: “Ena vakacegui koya o Jiova ena nona idavodavo ni tauvimate, ni tauvimate voli oni na veisautaka vakadua na nona idavodavo.” (Same 41:3) Ke da dau veikauaitaki, eda nuidei ni kila vinaka tu o Jiova na keda ituvaki, ena sega ni guilecava na noda yalodina. E bulia tale ga na yagoda me rawa ni valuta na mate e tauvi keda.
8. Na cava e kerea vei Jiova o Tevita ena Same 41:4?
8 E tukuna o Tevita: “I Jiova, ni lomani au mai. Ni vakabulai au, niu sa valavala ca vei kemuni.” (Same 41:4) De vola tiko qori ena gauna e saga kina o Apisalomi me kovea na veiliutaki vakatui. E tauvimate bibi tale ga o Tevita ena gauna qori, e sega ni cakava rawa kina e dua na ka. E sega ni guilecava o Tevita na nona valavala ca bibi kei Pacisepa kei na leqa e kauta mai, dina ni sa vosoti koya o Jiova. (2 Sam. 12:7-14) Ia e nuidei na tui ni na vakacegui koya na Kalou ena nona idavodavo ni tauvimate. Vakacava e kerea tiko o Tevita me vakabulai koya vakacakamana o Jiova?
9. (a) Na cava e cakava o Jiova vei Tui Esekaia? (b) Cava e kerea o Tevita?
9 Oti e vica na yabaki, e vakabulai Tui Esekaia na Kalou ni ‘tauvimate qai voleka sara ni mate.’ E veitokoni o Jiova ena ituvaki qori, mani bula tale tiko o Esekaia me 15 na yabaki. (2 Tui 20:1-6) Ia e sega ni namaka o Tevita me vakabulai vakacakamana, e kerea ga me vukei koya o Jiova me vaka nona vukea e dua e dau kauaitaki ira na vakaloloma. Qori e wili kina nona vakacegui ena “idavodavo ni tauvimate.” Ni sa vosoti nona cala, e rawa ni kerea vua na Kalou me vakacegui koya, me tokoni koya, me bulabula vinaka tale ga. (Same 103:3) Qori tale ga na ka eda rawa ni kerea vei Jiova.
10. Na cava eda vulica ena ituvaki e yacovi Tirofimo kei Epafirotaito?
10 E sega ni vakabulai vakacakamana se bula balavu o Tevita, e va tale ga qori o Tirofimo na itokani vakacakacaka i Paula. Ena so na gauna, e soli na kaukaua vei Paula me veivakabulai. (Wilika Cakacaka 14:8-10.) E cakava qori vei “tamai Pupiliu ni tauvi koya na katakata kei na cokadra,” e lako vua o Paula e “masulaki koya, tabaki koya e ligana, mai bula vinaka yani.” (Caka. 28:8) Ia e sega ni cakava qori o Paula vei Tirofimo, ni tomani koya ena dua na ilakolako vakaulotu. (Caka. 20:3-5, 22; 21:29) Ni tauvimate o Tirofimo qai sega ni tomani Paula rawa, a sega ni vakabulai koya vakacakamana, e biuti koya tu ga e Milito me rawa ni bula vinaka. (2 Tim. 4:20) O Epafirotaito tale ga a ‘tauvimate, voleka sara ni mate.’ E sega ni tukuni ni a vakabulai koya vakacakamana o Paula.—Fpai. 2:25-27, 30.
MO QAQARAUNI
11, 12. E yaga vakacava o Luke vei Paula? Na cava eda kila me baleti Luke?
11 E dau tomani Paula o “Luke, na vuniwai lomani” a vola na Cakacaka. (Kolo. 4:14; Caka. 16:10-12; 20:5, 6) Eda vakabauta kina ni dau vakarautaka o Luke na ivakasala kei na veiqaravi vakavuniwai vei Paula kei ira nona itokani daukaulotu. Na vuna? Ni dau tauvimate tale ga o Paula ena nona ilakolako vakaulotu. (Kala. 4:13) Na ka e cakava o Luke e salavata kei na ka e tukuna o Jisu: “E sega ni yaga na vuniwai vei ira na bula vinaka, e yaga ga vei ira na tauvimate.”—Luke 5:31.
12 E sega ni tukuna na iVolatabu na vanua kei na gauna e vuli vuniwai kina o Luke. A tukuni ni dau cavuta o Paula na itavi vakavuniwai i Luke ni volavola vei ira na lotu vaKarisito mai Kolosa, nira kilai koya vinaka. E tiko volekati Leotisea e dua na koronivuli ni vuli vuniwai. Eda rawa gona ni tukuna ni vuniwai dina o Luke, e sega ni dau veivakasalataki ga ena ka me baleta na tikobulabula. E laurai qori ena vosa e dau vakayagataka ena Kosipeli kei na ivola na Cakacaka, e volatukutukutaka tale ga na veivakabulai i Jisu.
13. Na cava meda nanuma tiko ni vakatututaki eso na ka meda bulabula kina?
13 E sega ni dua na tacida e rawa * (Wilika 1 Timoci 5:23.) E duatani qori mai na noda uqeta e dua na tacida me vakayagataka eso na draunikau, wai, se kakana e sega ni yaga se veivakaleqai. Ena so na gauna, era veiuqeti eso nira kaya: ‘Qori na mate vata ga e tauvi tavalequ, e gunuva na . . . mani bula kina.’ Ena vinaka beka na ka e vakatututaki, ia meda nanuma tiko ni rawa tale ga ni veivakaleqai na wainimate se veiqaravi e vakayagataki vakalevu.—Wilika Vosa Vakaibalebale 27:12.ni vakayagataka na “isolisoli ni veivakabulai” ena gauna qo. Ia eso na tacida era dau vakatututaka ena inaki vinaka eso na ka meda bulabula kina. Ena rairai yaga eso na vakatutu qori. E cakava qo o Paula ena gauna e leqa tiko kina na kete i Timoci, de dua ni duka na wainigunu.
MO YALOMATUA
14, 15. (a) O cei meda qarauna? (b) Na cava eda vulica ena Vosa Vakaibalebale 14:15?
14 Eda vinakata na lotu vaKarisito meda bulabula me rawa nida mamarau, meda qaravi Jiova tale ga vakavinaka. Ia nida sega ni uasivi eda na tauvimate ena so na gauna, e levu tale ga na wainimate se veiqaravi meda digia. Eda na dui vakatulewataka na veiqaravi me caka vei keda kei na kena me kua. Ka ni rarawa nira tiko ena vuravura kocokoco qo eso era dau rawai ira na tauvimate mera rawailavo kina. Eso era volitaka na wainimate ra qai lasutaka ni yaga. Eso tale se so na kabani era uqeta me voli na wainimate saulevu mera rawa tubu kina. Ena rawa ni rawai kina o koya e vinakata me vakacegui se bula mai na kena mate. Ia meda kua ni guilecava na ivakasala ena iVolatabu: “Na tamata yalowai e vakabauta na vosa kece, ia o koya e yalomatua e vakasamataka na nona ilakolako kece.”—Vkai. 14:15.
15 Ke da “yalomatua” eda na qarauna na “vosa” se ka e vakatututaka e dua e sega ni vulica se kenadau ena ka vakavuniwai. Eda na taroga: ‘E kaya o koya ni yaga na wai, draunikau, se kakana qo vua e dua, vakacava e tiko na kena ivakadinadina? Eda duidui. Au kila vakacava ni na yaga vei au? Vakacava meu vakekeli tale mada se taroga e dua na kenadau?’—Vkru. 17:6.
16. Na cava e bibi kina na yalomatua? Na taro cava meda vakasamataka?
16 E vakasalataki keda na iVolatabu “meda yalomatua . . . nida tu ena vuravura qo.” (Taito 2:12) E bibi na itovo qori ni tukuni vei keda na iwalewale ni veiqaravi se wainimate e vou se duatani. Vakacava, e rawa ni vakamacalataka vakavinaka o vuniwai se o koya drau veitalanoa na ka ena cakava na wai qori? E salavata qo kei na ka sa kilai tu? Era duavata kina e levu na kenadau? (Vkai. 22:29) Se rogo vinaka ga na kena ivakamacala? De tukuni ni kune se vakayagataki na wai qori ena dua na vanua yawa, era sega ni kila na vuniwai. Vakacava, sa vakadinadinataki na kena yaga? Eso na wainimate se veiqaravi e tukuni ni ka vuni se vu mai na kaukaua vuni. E rerevaki sara qo ni vakasalataki keda na Kalou meda cata na “vakatevoro” kei na vakacuru.—Aisea 1:13; Vkru. 18:10-12.
MO “VAKACEGU!”
17. Na cava eda dau vinakata?
17 E vola na ilawalawa dauvakatulewa Caka. 15:29) Ena so na vosa, na iotioti ni yatuvosa ena tikinivolatabu ya e vakadewataki “Moni bulabula vinaka,” rawa tale ga ni kena ibalebale “moni kaukaua.” Io, eda vinakata sara ga meda bulabula da qai kaukaua nida qarava na noda Kalou.ena imatai ni senitiuri e dua na ivola bibi ina ivavakoso. Ni cavuti oti na ka mera vakatabuya na lotu vaKarisito, e qai tinia: “Ke oni qarauni kemuni mai na ka kece qo, oni na tikovinaka kina. Me nomuni na vakacegu!” (
18, 19. Na cava eda vakanamata kina ena vuravura vou?
18 Ni se tiko na ituvaki ca qo da qai sega ni uasivi, eda na tauvimate ena so na gauna. Eda sega ni namaka meda vakabulai vakacakamana. Ia e vakamacalataki ena Vakatakila 22:1, 2 na gauna eda na sega tale kina ni tauvimate. E raivotutaka na yapositolo o Joni “e dua na uciwai ni wai ni bula” kei na “kau ni bula,” na drauna “era vakabulai kina na veimatanitu.” Qori e sega ni dusia na wainimate ni gauna qo se gauna sa bera mai. E dusia ga na isolisoli e vakarautaka o Jiova ena vuku i Jisu mera rawata kina na bula tawamudu o ira na talairawarawa, qori na ka eda vakanamata kina.—Aisea 35:5, 6.
19 Nida waraka tiko na gauna totoka qori, eda kila ni kauaitaki keda yadua o Jiova ena gauna mada ga eda tauvimate kina. Eda nuidei me vakataki Tevita ni na vakacegui keda na Kalou nida tauvimate. Eda rawa tale ga ni tukuna: “Ia o yau, oni tokoni au ena vuku ni noqu yalodina, oni na maroroi au e matamuni me tawamudu.”—Same 41:12.
^ para. 13 E volai ena dua na ivola me baleta na waini The Origins and Ancient History of Wine: “E vakadinadinataki vakavuniwai ni totolo sara na mate ni manumanu ni taifoiti kei na so tale na manumanu somidi rerevaki ni waki vata kei na waini.”


text: 26 Qo na nodra iwasewase na ivakatawa ni matamata:+ vei ira na luvei Kora, o Meselimaia+ na tagane na luvei Kore vei ira na luvei Esafa.2 E vakaluveni tagane o Meselimaia: o Sakaraia na nona ulumatua, o Jitieli na ikarua, o Sepataia na ikatolu, o Jacinieli na ikava,3 o Ilama na ikalima, o Jionanai na ikaono, kei Elionai na ikavitu.4 E vakaluveni tagane o Opeti-itomi: o Semaia na nona ulumatua, o Jiosapati na ikarua, o Joa na ikatolu, o Sakari na ikava, o Nicaneli na ikalima,5 o Amieli na ikaono, o Isakari na ikavitu, kei Puilicei na ikawalu, ni vakalougatataki koya na Kalou.6 E sucu eso na tagane na luvei Semaia, era turaga ni mataqali nei tamadra nira tamata yaga, era qaqa.7 O ratou na tagane na luvei Semaia: o Ocini, o Rafaele, o Opeti kei Elisapati, erau tamata yaga na tacina o Ilaiu kei Simakaia.8 Qo kece o ira na tagane na luvei Opeti-itomi, o ira, na luvedra, kei na tacidra era tamata yaga ena veiqaravi, era le 62 era nei Opeti-itomi.9 O ira na tagane na luvei Meselimaia+ kei ira na tacina, era tamata yaga era le 18.10 E vakaluveni tagane o Osa vei ira na luvei Mirari. O Simiri na turaga, ia e sega ni ulumatua, e lesi koya o tamana me turaga,11 o Ilikaia na ikarua, o Tipalaia na ikatolu, o Sakaraia na ikava. O ira kece na tagane na luvei Osa kei ira na tacina era le 13.12 Ena iwasewase ni ivakatawa ni matamata, e tautauvata na nodra itavi na turaga kei ira na tacidra, mera veiqaravi ena vale i Jiova.13 Era mani vakawirimadigi+ me baleta na dui matamata, o ira na lalai kei ira na lelevu ena mataqali nei tamadra.14 E qai donui Selemaia na madigi ena tokalau. Era vakawirimadigi ena vuku i Sakaraia na luvena, na daunivakasala vuku, e donui koya na madigi ena vualiku.15 E donui Opeti-itomi na ceva, era lesi na luvena tagane+ mera qarava na valenimaroroi iyau.16 E donui rau o Supimi kei Osa+ na ra, volekata na Matamata o Salekeci ena gaunisala levu e lako cake, nira veidonui na matayadra,17 e tiko ena tokalau e ono na Livai, ena vualiku e va ena dua na siga kei na ceva e va ena dua na siga, kei na valenimaroroi iyau+ e yarua,18 ena varada ena ra eratou le va na duri tu e gaunisala levu,+ e rua ena varada.19 Qo na nodra iwasewase na ivakatawa ni matamata vei ira na tagane na luvei Kora kei ira na luvei Mirari.20 E matataki ira na Livai o Eaija, e lewa na valeniyau ni vale ni Kalou dina, kei na valeniyau ni iyaya vakatabui.*+21 O ira na tagane na luvei Latana: o ira na tagane na luvei Kerisoni mai vei Latana, era turaga ni mataqali nei Latana na Kerisoni, o Jeli+22 kei rau na tagane na luvei Jeli o Secami kei na tacina o Joeli. Erau lewa na valeniyau ena vale i Jiova.+23 E matataki ira na luvei Amirami, o ira na luvei Isari, o ira na luvei Epironi, kei ira na luvei Usieli,+24 o Sipueli na luvei Kerisomi na luvei Mosese e lewa tiko na valenimaroroi iyau.25 O ratou na tacina vei Eliesa,+ o Riapaia+ na luvena tagane, o Jeseia na luvena tagane, o Jiorami na luvena tagane, o Sikiri na luvena tagane, kei Silomoci na luvena tagane.26 O Silomoci qo kei ratou na tacina eratou lewa na valeniyau ni iyaya vakatabui+ e vakatabuya o Tui Tevita,+ o ira na turaga ni mataqali nei tamadra,+ o ira na turaga ni vica vata na udolu kei na vica vata na drau, kei ira na turaga ni mataivalu.27 Na ka e kau mai na ivalu+ kei na itokinivalu+ era vakatabuya me vakavinakataki kina na vale i Jiova,28 vaka kina na ka kece e vakatabuya o Samuela na dauraivotu,+ o Saula na luvei Kisi, o Apineri+ na luvei Neri, kei Joapi+ na luvei Seruaia.+ Na ka kece e vakatabuya e dua, e maroroya o Silomeci kei ratou na tacina.29 Vei ira na Isari+ o Kinanaia kei ira na luvena tagane era qarava na itavi ena taudaku ni vale ni Kalou mera vakailesilesi, mera turaganilewa+ e Isireli.30 Vei ira na luvei Epironi,+ o Esapaia kei ira na tacina era le 1,700 era tamata yaga, era lewai ira na Isireli ena yasa ni Joritani ena ra, mera qarava na cakacaka kece me baleti Jiova, mera qarava tale ga na tui.31 Vei ira na luvei Epironi, o Jerija+ e nodra turaga na luvei Epironi ena nodra iyatukawa na mataqali nei tamadra. Ena ika40 ni yabaki ni veiliutaki nei Tevita,+ era mani vaqaqara qai kune e Jaseri+ mai Kiliati eso na luvei Epironi era tamata qaqa, era yaga.32 Na kedra iwiliwili na wekana era tamata yaga era le 2,700 era turaga ni mataqali nei tamadra. E mani lesi ira o Tui Tevita mera lewai ira na Rupeni, o ira na Kata, kei na veimama ni yavusa na Manasa, ena ka kece me baleta na Kalou dina kei na ka me baleta na tui.


text:
1 Veigauna
Chapter 29
Sa tukuna talega o Tevita na tui kivei ira nai soqosoqo taucoko: "Na luvequ o Solomoni, o koya taudua ga sa digitaki koya na Kalou, e se gone ga ka lecaika; ia na cakacaka oqo sa rui ka vakaitamera, baleta na vale oqo e sega ni nona na tamata ia sa nei Jiova ga na Kalou.
2 "Ia oqo na vale ni noqu Kalou au a vakarautaka e na noqui gu taucoko: na koula me baleta nai yaya e caka ena koula, siliva me baleta nai yaya siliva, varasa me baleta nai yaya varasa, kaukamea me baleta nai yaya kaukamea, kau me baleta nai yaya kau, na vatu onikisa, na vatu me vonoti, vatu tatalivaliva ena kena duiroka, na veimataqali vatu talei, kei na vatu mavolo e ka levu sara.
3 "O koya oqo, ni'u a gadreva dina e yaloqu na vale ni noqu Kalou, au sa solia kina ki na vale ni noqu Kalou e levu ka sivia na ka au vakarautaka me tara kina na vale tabu, na noqu koula kei na siliva vakamareqeti:
4 "E tolu na udolu na taledi na koula, [dua na drau ka mani tinikarua na tani] na koula mai Ofira, kei na vitu na udolu na taledi na siliva sa vakatovolei [rua na darau onosagavulu na tani], me botani kina na lalaga ni veivale;
5 "Na koula me baleta nai yaya koula kei na siliva cakava na ligadra na matai. Ia o cei mada ena yalo me baleta nai yaya siliva, kei na cakacaka kecega e rawarawa me vakacabori koya ena siga oqo vei Jiova?"
6 Era sa qai yalo rawarawa mera vakacabori ira nai liuliu ni vei vuvale i tamadra, liuliu ni vei yavusa e Isireli, kavetani ni lewe udolu kei na veiyadrau, vata kei ira sa lewa na nona cakacaka na tui.
7 Era sa solia ki na cakacaka ni vale ni Kalou e lima na udolu na taledi [dua na drau walusagavulu ka vitu na tani] kei na tini na udolu na darika na koula, e tini na udolu na taledi [tolu na drau vitusagavulu ka lima na tani] na siliva, e tinikawalu na udolu na taledi [ono na drau vitusagavulu ka lima na tani] na varasa, kei na dua na drau na udolu na taledi [tolu na udolu vitu na drau limasagavulu na tani] na kaukamea.
8 Ia o koya ga sa tu vua na vatu talei sa solia ki na vale ni yau ni vale i Jiova, ki na ligai Jeieli na luve i Keresoni.
9 Era sa qai reki na tamata, ni ra soli ena yalo vinaka, ena yalo e dina era sa solia kina e na yalo rawarawa vei Jiova; ia o Tevita na tui sa reki vakalevu talega.
10 O koya oqo sa ia o Tevita na vakavinavinaka vei Jiova ena matadra nai soqosoqo taucoko; ka sa tukuna o Tevita: "O ni sa kalouvinaka, i Jiova na Kalou i Isireli, na tamai keimami, me sega ni mudu.
11 Sa Nomuni, i Jiova, na cecere, Na Kaukauwa kei na Lagilagi, Na qaqa kei na ka vaka-Turaga; Ni sa Nomuni na ka kecega mai Lomalagi kei Vuravura; Sa Nomuni na Matanitu, i Jiova, Ka o Ni sa laveti cake me ulu ni veika kecega.
12 E rau sa lako mai vei Kemuni nai yau kei na vakarokoroko, Ia o Ni sa lewa na ka kecega. Sa tu e Ligamuni na kaukauwa kei na gumatua; E Ligamuni sa caka kina me rawa na ka levu Ka solia na kaukauwa vei ira kecega.
13 "O koya oqo, neimami Kalou, Keimami vakavinavinaka vei Kemuni Ka vakacaucautaka na Yacamuni Lagilagi.
14 Ia o cei oi au, o cei talega o ira na noqu tamata, Me rawa ni keimami soli vakaoqo ena yalo vinaka? Ni sa vu mai vei Kemuni na ka kecega, Ni keimami sa solia vei Kemuni na ka ga e Nomuni.
15 Ni keimami sa vulagi ka dau veitokiyaki voli e Matamuni, Me vakataki ira na tamai keimami; Na neimami veisiga e vuravura sa vaka ga na yaloyalo, Ka sa yali nai nuinui.
16 "I Jiova na neimami Kalou, nai yau vakaitamera keimami sa vakarautaka tu oqo me keimami tara kina vei Kemuni e dua na vale ki na Yacamuni Tabu sa mai na Ligamuni, ka sa Nomuni kecega.
17 "Au sa kila talega, noqu Kalou, ni o Ni sa dauvakatovolea na yalo ka sa dauvinakati ira na yalododonu. Io oi au, ena dodonu ni yaloqu au sa solia kina ena yalo rawarawa na veika oqo; ia oqo au sa qai reki ni'u sa raici ira na Nomuni tamata, ni ra sa tu eke mera solia ena yalovinaka vei Kemuni.
18 "I Jiova na Kalou i Eparaama, Aisake, kei Isireli, o iratou na tamai keimami, Mo ni vakadeitaka me Sega ni mudu na nodra lomadei e na vakanananu ni yalodra na Nomuni tamata, ka me ra vagolea na yalodra vei Kemuni.
19 "Ka solia vei Solomoni na luvequ na yalo e dina me maroroya kina na Nomuni i vakaro kei na Nomuni i vakadinadina, kei na Nomuni lesilesi, me na cakava kina na ka kecega oqo, ka me na tara na vale tabu au sa vakarautaka oti tu na kenai yaya."
20 Sa qai tukuna o Tevita vei ira nai soqosoqo taucoko, "Ia oqo mera vosa vakalouvinakataki Jiova na Kalou" Tamadra o ira kecega na Isireli, era sa qai vakacuva ulu ka vakarokoroko ena matai Jiova kei na tui.
21 Era sa ia na vakacaboi soro vei Jiova ka cabora nai soro kama vei Jiova ena siga e tarava: e dua na udolu na bulumakau tagane, e dua na udolu na sipi tagane, e dua na udolu na lami, kei nai madrali gunuvi; kei nai madrali e vuqa me rauti ira kecega na Isireli.
22 Ia era sa kana ka gunu kecega ena matai Jiova ena marau levu ena siga o ya. Ka ra sa vakatikori Solomoni e nai karua ni gauna me tui, ka lumuti koya ena matai Jiova me nodra i liuliu, kei Setoki me bete.
23 Sa qai dabeca o Solomoni nai cewacewa i Jiova me sa tui ni sa sosomitaki Tevita na tamana, ka sa tamata yaco; era sa talairawarawa vua na Isireli kecega.
24 O ira nai liuliu kece sara kei ira na tamata qaqa, kei ira talega na luve i Tui o Tevita tagane, era sa soli ira kivei Solomoni na Tui.
25 Ia sa vakalevulevui Solomoni vakalevu o Jiova ena matadra na Isireli taucoko, ka solia vua na ka vakaturaga e se bera ni bau soli kivua e dua na tui sa liu vei koya.
26 Ia o Tevita na luve i Jese tagane sa lewa e Isireli taucoko.
27 Ia na gauna taucoko ni nona lewa sa vasagavulu na yabaki; e lewa mai Epironi me vitu na yabaki, ka tolusagavulu katolu na yabaki na nona lewa mai Jerusalemi.
28 Ia sa mate o koya ni sa qase sara, sa levu na nona veisiga vinaka kei na yau kei na vakarokoroko; ka sa lewa me kenai sosomi o Solomoni na luvena.
29 Ia oqo na cakacaka kecega i Tevita na Tui, kenai matai ki na kenai otioti, io era sa volai kecega e nai vola i Samuela na parofita, e nai vola i Necani na parofita, kei nai vola i Kata na parofita.
30 kei na nona lewa kecega kei na nona kaukauwa, kei na veika e yacovi koya, kei Isireli, kei ira na veimatanitu kecega ni veivanua.


text:
LESONI 1
E Sureti Iko na Kalou Mo Nona iTokani
E vinakata na Kalou mo nona itokani. O sa bau vakasamataka ni rawa mo itokani i Koya e cecere duadua ena lomalagi kei na vuravura? E dua a bula ena gauna makawa o Eparama, a vakatokai o koya me itokani ni Kalou. (Jemesa 2:23, VV) E cavuti ena iVolatabu e so tale era dau veitokani kei na Kalou, ra qai vakalougatataki vakalevu kina. Nikua, sa ra mai itokani ni Kalou na veimataqali tamata mai na veiyasa i vuravura. O iko tale ga e rawa mo itokani ni Kalou.
E vinaka cake meda itokani ni Kalou, e ca meda itokani ni tamata. Na Kalou e sega vakadua ni vakavuna mera vakanuinuikara na nona itokani yalodina. (Same 18:25) E vinaka meda itokani ni Kalou, e ca na iyau. Ni mate na tamata vutuniyau, era na lai lewa na tani na nona iyau. Ia, o ira na itokani ni Kalou era taukena e dua na iyau e sega ni dua e rawa ni kauta laivi.—Maciu 6:19.
Era na via tarovi iko e so ena nomu vuli tiko mo kua ni kila na Kalou. E so sara mada ga na nomu ilala era na via vakayacora oqo, bau kina e so na wekamu voleka. (Maciu 10:36, 37) Ke ra dredrevaki iko se ra vakarerei iko, vakasamataka mada se o cei o via vakamarautaka—na tamata se na Kalou? Vakasamataka tale mada oqo: Ke dua e tukuna vei iko mo sa kakua tale ni qai kana, o na rogoci koya? Macala tu ga ni na sega! O kana mo bula tiko kina. Ia, na Kalou e rawa ni solia vei iko na bula tawamudu! Kua gona ni vakalaiva me dua e mai tarovi iko ena nomu vulica tiko na sala mo itokani kina ni Kalou.—Joni 17:3.


text: 6 E soqoni ira tale na sotia digitaki kece e Isireli o Tevita, era le 30,000.2 E qai lako yani o Tevita kei ira kece na tamata era tiko vata kei koya i Pealijuta mera kauta mai kea na Kato ni Kalou dina,+ na vanua e masuti kina na yaca i Jiova ni lewe vuqa,*+ e toka e cake vei rau na jerupi.+3 Ia era vakavodoka na Kato ni Kalou dina ena dua na kareti vou+ me kau mai na vale i Epinatapi+ e tiko e delana, erau liutaka tiko na kareti vou o Usa kei Eio, o rau na luvei Epinatapi.4 Era kauta sara na Kato ni Kalou dina mai na vale i Epinatapi e tiko e delana, qai liutaka tiko na Kato o Eio.5 E marau tiko o Tevita kei ira kece na vuvale ni Isireli ena mata i Jiova nira vakayagataka na veimataqali ivakatagi e caka ena kau junipa, na api, eso tale na ivakatagi vakawa,+ na tibereli,+ na sibali,+ kei na so tale na iyaya ni vakatagi.6 Ia nira yaco ina rara ni butu covuata nei Nakoni, e dodoka na ligana o Usa qai taura+ na Kato ni Kalou dina, ni voleka ni vakalutuma na bulumakau.7 E waqa sara ga na cudru i Jiova vei Usa qai mokuti koya+ e kea na Kalou dina ena nona veibeci,+ mani mate e kea volekata na Kato ni Kalou dina.8 E rarawataka o Tevita ni yaviti Usa o Jiova ena dela ni cudru, e qai vakatokai na vanua oya me o Peresiusa* me yacova mai na siga qo.9 E qai rerevaki Jiova+ o Tevita ena siga oya, e kaya: “Ena kau mai vakacava vei au na Kato i Jiova?”+10 E sega ni via kauta o Tevita na Kato i Jiova ena vanua e tiko kina o koya ena Koro i Tevita.+ E kauta ga o Tevita ina vale i Opeti-itomi+ na kai Kaca.11 E tiko ga na Kato i Jiova ena vale i Opeti-itomi na kai Kaca me tolu na vula, e vakalougatataki Opeti-itomi tiko ga o Jiova kei ira kece na nona vuvale.+12 E tukuni sara vei Tui Tevita: “E vakalougatataka o Jiova na vuvale i Opeti-itomi kei na ka kece e nona ena vuku ni Kato ni Kalou dina.” E lako sara o Tevita me kauta mai na Kato ni Kalou dina ena vale i Opeti-itomi me kauta cake ena marau levu+ ina Koro i Tevita.13 Nira kalawa vakaono na colata tiko+ na Kato i Jiova, e cabora o koya e dua na bulumakau tagane kei na dua na manumanu yagovinaka.14 E meke wavoki tiko ena nona kaukaua taucoko o Tevita ena mata i Jiova, e tokara tiko o Tevita e dua na efoti lineni.+15 E kauta cake tiko o Tevita kei na vuvale taucoko ni Isireli na Kato+ i Jiova nira kaila ena reki,+ era uvuca tale tiko ga na davui.*+16 Ia ni yaco na Kato i Jiova ena Koro i Tevita, e rai sobu mai na katubaleka o Maikali+ na luvei Saula qai raici Tui Tevita ni ladelade qai meke wavoki tiko e mata i Jiova, e beci koya sara e lomana.+17 Era mani kauta i loma na Kato i Jiova ra qai biuta ena kena vanua ena loma ni valelaca e birika o Tevita me biu kina.+ Oti e cabora o Tevita na isoro kama+ kei na isoro ni veiyaloni+ ena mata i Jiova.+18 Ni cabora oti o Tevita na isoro kama kei na isoro ni veiyaloni, e qai vosa vakalougatataki ira na tamata ena yaca i Jiova ni lewe vuqa.19 E vota tale ga vei ira kece na tamata, vei ira taucoko na ilala levu ni Isireli, na tagane kei na yalewa mera yadua na ibuli madrai e vaka na mama, na keke vuaniniuniu, kei na ibuli vuanivaini rabaraba sigani, oti era veisukayaki na tamata ina nodra dui vale.20 Ni lesu o Tevita me vosa vakalougatataka na nona vuvale, e qai lako mai o Maikali+ na luvei Saula me tavaki koya. E kaya: “E lagilagi dina na tui ni Isireli ni luvata na nona isulu nikua e matadra na goneyalewa bobula ni nona vakailesilesi, me vaka ga ni luvata na nona isulu e dua na tamata ululala!”+21 E kaya sara vei Maikali o Tevita: “Au soqo tiko ena mata i Jiova, o koya e digitaki au, e lesi au meu liutaki ira na tamata i Jiova na Isireli,+ e sega ni digitaki tamamu kei ira kece na lewe ni nona vuvale. Au na marau gona ena mata i Jiova,22 au na beci au sara ni vakatauvatani kei na ka qo, au na vakalolovirataki au sara. Ia era na vakalagilagi au na goneyalewa bobula o tukuna tiko.”23 E mani sega ni vakaluveni o Maikali+ na luvei Saula me yacova na siga e mate kina.