c: text/html

text:
-
Recent Posts
Recent Comments
Archives
Categories
Meta
Tag Archives: Fijian students
Vosa Taumada
Ko sa bau vakasamataka mada na ibalebale kei na inaki ni bula oqo, ka bau lomatarotaro e na so na gauna, se cava na vu ni noda biu mai ki vuravura na tamata? Na cava eda mai cakava e ke, … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language, Uncategorized Tagged Balebale, Balebale kei Na iNaki, Balebale kei Na iNaki ni Bula, Balebale ni Bula, Davuilevu, Fiji Bible school, Fiji friends, Fijian books, Fijian families, Fijian language, Fijian lifestyle, Fijian people, Fijian students, Fijian tradition, Fijian traditions, Fijian writing, Fijians living overseas, Fijians overseas, iNaki Dina ni Bula, Na Vuravura, Na Vuravura kei na Veika e Sinai Kina, Vakatekivu, Vakavuna na Veisau, Veiyasai Vuravura Leave a comment

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
-
Recent Posts
Recent Comments
Archives
Categories
Meta
Tag Archives: Sega ni Vakaibalebale na Bula
Wase 1: E Vakatekivu Kece Vua na Kalou
“Ni sa cakava na ka kecega ko Koya, se ra tu mai lomalagi se ra tu e vuravura, se ra rairai se ra sega ni rairai, ……sa cakava na ka kecega ko Koya, ka me Nona talega,” (Kolosa 1:16). ‚ÄúVakavo … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged A Buli Keda Na Kalou, Balebale ni Bula, iBalebale Ni Bula, iVola Tabu, Kunekunetaki, Mai Lomalagi, Na Bula Sautu, Na Cakacaka Vinaka, Na iNaki ni N omu Bula, Na iSau NI Taro, Na iTovo Vakayago, Na iTovo Vakayalo, Na iVola Tabu, Na Kalou, Nona iNaki, Sega ni Vakaibalebale na Bula, Vakatekivu Leave a comment


text:
E kaya ko Jisu vei ira na nona i lawalawa, “Dou lako ki vuravura taucoko, ka vunautaka na i tukutuku vinaka kivei ira na tamata kecega,” (Marika 16:15).
“Me kilai kina na nomuni valavala e vuravura, kei na bula sa mai vei kemuni ki na lewe ni veimatanitu kecega,” (Same 67:2).
Na iLesilesi Levu (Great Commission), e sa nomu ilesilesi.
E sa tu e rua na digidigi, ka mo digia e dua vei rau na ivakarau ni veiqaravi oqo: Ko na rawa ni tamata lotu vakavuravura, se ko tamata lotu ni vuravura raraba.
Ko ira na tamata lotu vakavuravura, era rai taumada vua na Kalou me sotava na nodra gagadre. Era sa vakabulai tu, ia era rai vakalevu ga ki na nodra bula vakai ira. Era dau taleitaka na lakova na veivanua ni marau kei na vulika me toroi cake kina na nodra itovo ni bula, ia ko na sega sara ni raici ira ena nodra koniferedi na dau kaulotu baleta ni ra sega ni kauwai kina. Ena nodra masu, era vakabibitaka ga kina na nodra gagadre vakai ira, na nodra vakalougatataki kei na nodra marau. E itovo ni vakabauta ka rawa ni vakatokai me “Oi au mada eliu. E rawa beka me vakalevutaka vakaevei na Kalou na sautu ni noqu bula?” Era via vakayagataka na Kalou me rawa kina na nodra inaki, ka sega me ra vakayagataki ena inaki ni Kalou.
Ia, sa kena veibasai sara ko ira na tamata lotu ni vuravura raraba, ni ra kila ni ra a vakabulai me ra veiqaravi, ka ra a buli ena dua na ilesilesi. Era sa gadreva vakalevu me soli vei ira e dua na ilesilesi, ka sa malaude na yalodra me baleta na nodra vakatarai me ra vakayagataki mai vua na Kalou. Ko ira taudua na tamata lotu ni vuravura raraba, era bulataka na bula ena kena ivakatagedegede e cecere duadua ena vuravura oqo. E veidewavi na nodra marau, yalodei kei na gumatua, baleta ni ra kila tu ni ra sa cakava tiko e dua na ka me vinaka cake kina na veika ka tu wavoliti ira. Era yadra mai ena veimataka ena nanamaki ni na vakayagataki ira na Kalou ena so na sala vovou. O cei vei rau na tamata lotu oqo ko via vakatamurimuria?
E sureti iko tiko na Kalou mo vakaitavitaki iko ena cakacaka levu duadua, ka levu taudua na kena veibasoga ni veiqaravi, ka cakacaka bibi duadua ena itukutuku kei vuravura – o ya ena Nona matanitu. Na itukutuku ni veigauna sa Nona itukutuku. E tara cake tiko na Nona vuvale me ra bula tawamudu. E sega ni dua tale na ka e bibi cake, ka sega ni dua tale na ka ena tudei cake.
Mai na noda wilika na ivola ni Vakatakila, eda kila kina ni cakacaka ni Kalou oqo, ka roboti vuravura taucoko, ena vakacavari dina ga. Ena dua na siga, e sa na cava kina na cakacaka ni iLesilesi Levu. Mai lomalagi, e dua na isoqosoqo levu sara, ka ra lewena na tamata “mai na veivanua kece, kei na veimataqali, kei na veimatanitu, kei na duivosavosa” (Vakatakila 7:9), era na tucake e mata i Jisu Karisito me ra vakarokorokotaki Koya. Ena nomu vakaitavitaki iko vakatamatalotu ni vuravura raraba, ko na vakatarai mo tovolea kina vakalailai na bula vakalomalagi ni se bera ni ko yaco kina.
Ena Nona tukuna ko Jisu vei ira na nona ilawalawa me ra “lako yani ki vuravura taucoko, ka vunautaka na i tukutuku vinaka kivei ira na tamata kecega,” era a veilecayaki vakalevu na ilawalawa lailai ni Tokalau-e-Loma dravudravua oya. E dodonu beka me ra taubale, se me ra vodo kameli? Oya ga na sala ni veilakoyaki ka tu vei ira, ka ni se sega na sitima lelevu ni soko e wasawasa; ka sa mai latia tu na leqa oqo na nodra lakovi vuravura taucoko.
E daidai e sa tu vei keda na waqavuka, na waqa lelevu, na sitimanivanua, na basi kei na motoka. E sa lailai sobu sara kina na vuravura oqo, ka sa qiqo sobu tikoga ena veisiga. Eda sa rawa ni vuka takosova na veiwasawasa ena loma ni vica ga na auwa, ka yaco yani ki noda itikotiko ena siga ka tarava kevaka eda gadreva. Sa sega ni wili rawa na levu ni katuba e dola vei keda na tamatalotu kevaka eda via vakaitavitaki keda ena I Lesilesi Levu ni veiqaravi e veivanua tani. Eda sa rawa ni yacova na veivanua ena mata ni cagi e va – ka sa sega na noda iulubale me da sega ni rawa ni vakatetea kina na I Tukutuku Vinaka.
Edaidai, ni da vakayagataka na imeil se intanet (oya ni da vakayagataka na komipiuta me da veivosaki kina e macawa lala), e sa qai vakaqiqotaka sara kina vakalevu na vuravura. Me ikuri ni talevoni kei na fax, sa rawa vua e dua na tamata vakabauta me vakayagataka na “internet” me dodoliga yani kina vei ira na lewe ni veivanua kece e vuravura. Na vuravura taucoko e sa tu sara ga oqori e qaqalo ni ligamu!
E vuqa talega na veikoro lalai ka ra tu e loma ni veivanua tani, era vakayagataka na imeil, ka sa rawa vei keda me da wasea na veika vakaiVolaTabu ena sala oqo vei ira na tamata ena yasa kadua ni vuravura, dina ga ni da na dabe toka ga e loma ni noda veivale! Ena ivolatukutuku kei vuravura, e se sega tale ni dua na gauna me vaka na gauna oqo, me rawarawa cake kina na noda vakayacora na veitalai ni iLesilesi Levu. Sa sega ni lati keda edaidai na balavu ni vanua me lakovi, na isau ni veilakoyaki, se na sala ni veilakoyaki. Sa ilatilati ga ka sa vo edaidai, o ya, na itovo ni noda vakasama. Mo yaco mo tamatalotu ni vuravura raraba, e dodonu mo veisautaka na nomu itovo ni vakasama. E dodonu me veisau na nomu itovo ni rai kei na nomu nanuma.
NA ITOVO NI VAKASAMA VAKATAMATA LOTU NI VURAVURA RARABA
Mo toso tani mai na vakasama ni “ko i au mada eliu”, ka taurivaka na vakasama ni “ko ira mada eliu.” E kaya na iVola Tabu, “Oi kemudou na veiwekani, dou kakua ni gone lalai e na vuku; e na loma ca ga mo dou gone lalai, ia e na vuku mo dou tamata bula,” (1 Korinica 14:20). Oqo na imatai ni kalawa ni noda yaco me da tamata lotu ni vuravura raraba. Era dau nanumi ira ga vakai ira na gone; ia ko ira na qase, era dau kauwaitaki ira na tani. E vakarota na Kalou, “Mo dou kakua ni nanuma na nomudou ka ga koi kemudou yadua, ia mo dou dui nanuma talega na nodra ka na tamata tani,” (Filipai 2:4).
E dina sara ni oqo e dua na veisau dredre, ka ni sa noda itovo vakatamata me da dau nanumi keda ga vakai keda. Na sala duadua ga eda rawa ni veisau kina, oya, ena noda vakararavi tiko ena veigauna kece vua na Kalou. E ka ni marau ni sega ni dau laivi keda tu me da sasaga tiko ga vakai keda na Kalou, “ia eda sa sega ni rawata na yalo ni vuravura, na yalo ga sa mai Vua na Kalou; me da kila kina na veika sa solia walega mai vei keda na Kalou,” (1 Korinica 2:12).
Mo tekivu kerea vua na Yalo Tabu me vukei iko mo nanuma na nodra karamaca vakayalo na tamata tawalotu ena veigauna ko vosa kina vei ira. Ni ko vakamatautaka, ko sa rawa ni vakatubura na itovo ni masutaka na masu lo se “masu i cegu” ena vukudra na tamata ko sota kaya. Masu ka kerea, “Tamaqu, vukei au me’u kila na cava e tarova tiko na tamata oqo me kilai Kemuni.”
Me nomu sasaga oqo, mo vakilakila na vanua era sa yacova na tamata ena nodra ilakolako vakayalo, ka mo qai cakava na ka e gadrevi mo kauti ira vakavoleka cake kina ki na kilai Karisito. Ko na rawa ni vulica na kena icakacaka oqo ena nomu taurivaka na itovo ni vakasama nei Paula ena nona a kaya, “Ka’u sa kitaka na ka kecega me vinakata ko ira na tamata kecega, ia ka’u sa sega ni qara na ka sa yaga duaduaga vei au, na ka talega sa yaga vei ira na lewe vuqa, me ra vakabulai kina,” (1 Korinica 10:33).
Toso tani mai na vakasama vakaitikotiko lalai, ka taurivaka na vakasama vakavuravura raraba. Na Kalou, e Kalou kei vuravura raraba. E kauwaitaki ira kece na lewe ivuravura raraba. “Ni sa lomani ira na kai vuravura vakaoqo na Kalou….” (Joni 3:16). Mai na ivakatekivu, e sa dau gadreva ko Koya me ra lewe ni Nona matavuvale na tamata mai na veivanua kece e a bulia. E kaya na iVola Tabu, “A sa buli ira, era sa dra vata, na lewe ni veivanua kecega, me ra tiko e delai vuravura taucoko, a sa lesia na veigauna ka digitaki e liu, kei na i yalayala ni nodra veiyasana; me ra vakasaqara na Kalou, de ra vakayayamo beka Vua, ka kunea, ia sa sega ga ni yawa ko Koya vei keda yadua,” (Cakacaka 17:26-27).
E dua na iwase levu kei vuravura era sa taurivaka oti tu na itovo ni vakasama vakavuravura raraba. Ko ira na kabani ni bisinisi lelevu kece e vuravura, e sa tete yani ki na veivanua tani na nodra cakabisinisi. E sa veitalitali vakalevu tiko mai na noda bula kei na nodra bula na lewe ni veivanua tani ena noda wasea vata na isulusulu, na veika ni veivakamarautaki, na ivakatagi, na qito, kei na kakana vakarautaki. Eso beka na isulu ko dara tiko oqori, kei na kakana beka ko kania mai nikua, e a caka se vakarautaki mai na dua na vanua tani. E vuqa era sega ni kila tu na levu ni noda sa sema tu vata kei ira na veivanua tani.
Eda bula tiko oqo ena dua na gauna veivakurabuitaki ka vakavuna na noda reki ni da bula kina. Na iwiliwili ni tamatalotu e vuravura ena gauna oqo, e rairai sivia na kena ena veigauna kece e sa sivi yani. E dina ko Paula ni a kaya, “Sa yaco vei kemudou, me vaka talega ki vuravura taucoko; a sa vuataka na vuana, ka sa tubu tiko, me vaka talega kina vei kemudou, a sa vakatekivu vata kei na siga dou a rogoca kina, ka kila dina na loloma ni Kalou,” (Kolosa 1:6).
Na imatai ni sala me da tekivu vakasama kina vakavuravura raraba, oya, me da tekivu masulaka na veivanua yadudua. Ko ira na tamatalotu ni vuravura raraba, era dau masulaka na vuravura taucoko. Tovolea mo volia e dua na nomu mape kei vuravura ka cavuta na yaca ni veivanua ko masulaka tiko. E kaya na iVola Tabu, “Kerea mai vei au, ka’u na solia na veimatanitu me nomu i votavota, kei na i yalayala kei vuravura mo taukena,” (Same 2:8).
Na masu sa nomu iyaragi bibi duadua ena nomu ilesilesi ki vuravura. Era rawa ni biliga tani na tamata na noda loloma, kei na noda itukutuku, ia e sega na nodra isasabai mai na noda masu. Me vaka e dua na gasaukuro ka rawa ni vuka vakayawa sara, ko rawa ni vakadodoka na nomu masu ki na utona e dua, se vakacava na nona voleka se yawa vei iko: tini na ikalawa, se tini na udolu na maile.
Na cava e dodonu mo masulaka? E kaya vei keda na iVola Tabu me da masulaka me tadola vei keda na katuba ni vakadinadinataki Jisu ((Kolosa 4:3, Roma 1:10), me soli vei keda na yalodei me da vosa cake kina (Efeso 6:190), ena vukudra era rawa ni vakabauta (Joni 17:20), me totolo na tete ni itukutuku (2 Cesalonaika 3:1), ka me levu na tamata cakacaka, (Maciu 9:38). Na masu e vukea talega na noda cakacaka vata kei ira mai na veiyasa ivuravura tale eso.
E dodonu talega mo dau masulaki ira na kaulotu, kei ira kece era vakaitavi ena tatamusuki e vuravura raraba. E kaya ko Paula vei ratou na lewe ni nona ilawalawa ni masumasu, “Ni dou veivuke talega e na masulaki keitou, me lewe vuqa kina era vakavinavinaka e na vuku i keitou, e na vuku ni ka sa soli vei keitou e na vukudra na lewe vuqa,” ( 2 Korinica 1:11).
E dua tale na sala eda rawa ni vakatubura kina na itovo ni vakasama vakavuravura raraba, o ya, ena noda vakasarava na itukutuku ni veika e yaco tiko e vuravura, ena rai ni iLesilesi Levu. Ena veigauna e yaco kina na veisau, se ivalu, e sega ni vakataratutu ni na vakayagataka oya na Kalou me kauti ira mai kina na tamata vei Koya. Era dau vakarorogo vakalevu cake na tamata vua na Kalou ena gauna era sota kaya kina na tiko yavavala kei na veisau ni draki ni bula. Baleta ni sa tubu tikoga na totolo ni veisau ena noda vuravura, sa vuqa cake era sa dolava na lomadra me ra rogoca na iTukutuku Vinaka.
Na sala vinaka duadua me da veisautaka kina na noda itovo ni vakasama me rawa ni da vakasama kina vakatamatalotu ni vuravura raraba, oya, me da tu ka lako ena dua na ilesilesi ni veiqaravi lekaleka ki na dua na vanua tani! E sega ni dua na ka e rawa ni sosomitaka na “veiqaravi tara” ko na sota kaya ena nomu la’ki veiqaravi ena dua na vanua tani. Sa rauta mada na vuli kei na veivosakitaka tiko na nomu ilesilesi, ka mo lako ga ka cakava! Au bolei iko mo la’ki lade mai ena yasana titobu ena tobu ni veiqaravi oqo.
Ena Cakacaka 1:8, e solia vei keda ko Jisu e dua na ituvatuva ni veiqaravi: “Dou na qai dau tukuni au mai Jerusalemi, kei Jutia taucoko, kei Samaria, ka yacova na i yalayala kei vuravura,” (Cakacaka 1:8). Ko ira era via muri Koya, e gadrevi me ra dodoliga yani ki na nodra itikotiko (Jerusalemi), ki na nodra vanua (Jutia), ki veivanua tani (Samaria), ka vakakina ki vuravura raraba. Mo nanuma tiko ni sega ni veitarataravi na noda veiqaravi ena ituvatuva oqo, ia e gadrevi me caka kece ena gauna vata ga. E dina beka ni sega ni da taukena kece na isolisoli ni daukaulotu, ia eda sa kacivi kece na tamatalotu ena dua na ilesilesi vei ira na umatamata e va oqo ena veisala duidui. Ko sa tamatalotu beka ni Cakacaka 1:8?
Tekia edaidai e dua na isausau mo vakaitavitaki iko kina ena dua na ilesilesi ni veiqaravi vei ratou yadua na va na umatamata ka sa cavuti toka oqori e cake. Au vakauqeti iko mo tekivu maroroi ilavo, ka cakava na ka e gadrevi mo vakaitavi ena dua na ilesilesi ni veiqaravi lekaleka ena dua na vanua tani, ena kena totolo duadua e rawa. Era vuqa tu na isoqosoqo ni veiqaravi vakaoqo, ka ra na vukei iko mo vakayacora na nomu gagadre. Na ilakolako oqori ena vakarabailevutaka na nomu rai kei na yalomu, ena vakaukauwataka na nomu vakabauta, vakatitobutaka na nomu loloma, ka na vakasinaiti iko ena dua na itovo ni marau ko se sega ni sotava eliu. Ena veisautaka talega vakadua na nomu bula.
Toso tani mai na vakasama vaka “eke, edaidai ga”, ka taurivaka na vakasama vaka “bula tawamudu”. Me yaco mo vakayagataka na nomu gauna e vuravura ena kena ivakavakayagataki e yaga duadua, e dodonu mo taurivaka na rai vaka “bula tawamudu”. Oqo, ena tarova na nomu vakabibitaka na veika tawayaga, ka vukei iko mo kila na duidui ni veika e gadrevi me vakatotolotaki kei na veika e segai. E a kaya ko Paula, “Ni da sa sega ni vakananuma tiko na veika sa rairai mai, na veika ga sa sega ni rairai mai; ni sa dede vakalailai ga na veika sa rairai mai; ia sa sega ni mudu na veika sa sega ni rairai mai,” (2 Korinica 4:18).
E vuqa na ka eda vakaotia tu kina na noda gauna edaidai, ena sega ni vakaibalebale ni oti wale ga e dua na yabaki, ka sa qai sega sara ena bula tawamudu. Kakua ni volitaka na nomu bula ki na veika e sega ni tudei. E a kaya ko Jisu, “E sega e dua na tamata, sa taura na i siviyara ka qai rai ki muri, me yaga e na matanitu ni Kalou,” (Luke 9:62). Ko Paula, e vakasalataki keda ka kaya, “Kei ira era sa vakayagataka na veika ni vuravura oqo, me ra vakataki ira era sa sega ni vakayagataka vakaca: ni sa lako tani yani nai valavala ni vuravura oqo,” (1 Korinica 7:31).
Na cava ko vakatara tiko me latia na nomu vakayacora na nomu ilesilesi? Na cava e tarovi iko tiko mai na nomu yaco mo tamata lotu ni vuravura raraba? Se cava ga na ka oya, mo biuta tani vakatikitiki. “Me da biuta laivi tu na ka bibi kece kei na i valavala ca eda sa tao rawarawa kina, ka me da ciciva tikoga na cere sa tu e matada,” (Iperiu 12:1).
E a kaya vei keda ko Jisu, “Ia mo dou kumuna vata na nomudoui yau mai lomalagi,” (Maciu 6:20). E rawa ni da cakava vakacava oqo? Ena dua na Nona vosa ka sa dau tauri vakatani vakawasoma, e a kaya ko Jisu: “Mo dou cakava e so me wekamudou e na i yau e sega ni dina, me ra na kauti kemudou kina ni dou na mate ki na veitikotiko e sega ni oti rawa,” (Luke 16:9). E a sega ni vakaibalebaletaka oqo ko Jisu, mo volia ena ilavo na nodra veitokani na tamata. Na ka e tukuna tiko eke, oya, mo vakayagataka na ilavo e solia vei iko na Kalou mo kauti ira mai kina na tamata vei Jisu. Era na qai yaco me nomu itokani me tawamudu, ka ra na kidavaki iko ni ko sa yaco yani ki lomalagi! Oqo e sa dua na ivakavakayagataki vinaka duadua ni nomu iyau ko na rawa ni cakava.
Ko sa na rogoca beka na ivosavosa oqo: “Ko na sega ni kauta vata kei iko ni ko sa lako ki na ibulubulu” – ia na iVola Tabu e kaya vei keda ni ko rawa ni vakauta ki liu, ena nomu vakayagataka na nomu iyau ena vukudra na tamata era sa lako tiko ki lomalagi! E kaya na iVola Tabu, :“Me ra binia tu me nodra na yavu e na yaga e na gauna e muri mai, me ra taura kina na bula sai koya na bula dina,” (1 Timoci 6:19).
Toso tani mai na vakasama e vakaiulubale, ka taurivaka na vakasama ni vakananuma na sala duidui mo qarava kina na nomu ilesilesi. Kevaka ko makutu, ko na kunea e dua na sala mo cakava kina, ka ra vuqa tu na isoqosoqo era na vukei iko kina. Oqo e vica na iulubale ka dau vakayagataki vakawasoma:
“Au sega ni butavinaka ena vosa vakavavalagi”. Ia oqori, e rawa ni wili me dua na nomu kaukauwa, ka ni vakamilioni na tamata ena veivanua tani era gadreva tu me ra vulica na vosa oqo, ka ko ni rawa ni na vulica vata.
“E sega vei au na isolisoli yaga me’u solia”. Io, e tu vei iko na isolisoli vinaka e vuqa ko rawa ni solia. Na veisolisoli ko taukena kei na nomu kila, e rawa ni vakayagataki ena vuqa na vanua.
“Au sa rui qase (se rui gone).” E vuqa na isoqosoqo ni veiqaravi, era na solia vei keda na ilesilesi leleka ka veirauti kei na noda yabaki.
Me vakataki Sera ena nona kaya ni sa rui qase ka sega ni veirauti me vakayagataki koya na Kalou, se ko Jeremaia, ni a kaya ni sa rui gone, ia e a sega ni ciqoma na Kalou na nodrau iulubale. “Mo kakua ni kaya, Au sa gone ga koi au: ni ko na lako vei ira kecega ka’u sa talai iko kina, ia na ka kece talega ka’u sa vakarota vei iko, ko na tukuna. Mo kakua ni rerevaka na matadra: ni’u sa tiko vata kei iko koi au, me’u vakabulai iko, sa kaya ko Jiova,” (Jeremaia 1:7-8).
Ko rairai nanuma tu ni ko waraka tiko e dua na “kaci” mai vua na Kalou, ka ko waraka tiko beka mo vakila e dua na ka veivakurabuitaki me yaco vei iko. Ia, e sa cavuta oti vakawasoma na Kalou na Nona veikacivi. Eda sa kacivi kece me da vakayacora na inaki e lima ni Kalou ena noda bula, me da rokovi Koya, me da veitokani kei Koya, me da tubu me da ucui Karisito, me da veiqaravi, ka me da lako vata kei Koya ena dua na ilesilesi ni veiqaravi ki vuravura. E sega ni gadreva na Kalou me vakayagataki ira eso ga na Nona tamata, ia e gadreva ga me vakayagataki keda kece. Eda sa kacivi kece me da talai mai Vua na Kalou. E gadrevi ira na Nona isoqosoqo lewenilotu kece me ra kauta na kosipeli ki vuravura taucoko.
E vuqa na tamata lotu era sa calata na inaki ni Kalou ena nodra bula, baleta ni ra sega ni bau taroga na Kalou kevaka e gadrevi ira me ra la’ki kaulotu ki na dua na vanua tani. De vu mai na nodra rere se lecaika, era sa latia na nodra vakasama mai na kena rawa me ra kaulotu ki na dua na vanua tani. Kevaka ko temaki mo kua ni rogoca na kaci oqo, e dodonu mo vaqaqa taucoko na veisala duidui ka sa tu e daidai, kei na kena rawa ni yaco mo lako (ko na kurabui ena veika ko na kunea!), ka dodonu mo masulaka vagumatua ka kerea na Kalou me vakatakila vei iko na veika e gadreva mai vei iko ena veiyabaki ka tu mai liu.
E udolu vakaudolu na tamata kaulotu era sa gadrevi vakabibi dina ena tiki ni gauna bibi oqo, e dua na gauna ena itukutuku ni veigauna kei vuravura ka sa tekivu tadola mai kina na veikatuba e vuqa, me vaka e se sega ni bau tadola vakadua eliu.
Kevaka ko gadreva mo ucui Jisu, e dodonu me tiko vei iko na kauwai ena vuku ni vuravura raraba. Sa sega ni rauta mo kauwai ga ena nodratou lako mai vei Jisu ko iratou na nomu matavuvale kei ira na nomu itokani. E sivi e ono na bilioni na tamata era bula tu e vuravura e daidai, ka gadreva ko Jisu me ra kune kece na luvena era yali tu oqo. E a kaya ko Jisu, “Ia ko koya yadua sa via maroroya na nona bula, e na vakayalia, ia ko koya yadua e na vakayalia na nona bula e na Vukuqu kei na i tukutuku vinaka, e na maroroya,” (Marika 8:35).
Na iLesilesi Levu e sa nomu ilesilesi, ka sa yavu vuni ni kena bulataki e dua na bula e yaga ka vakaibalebale, na nomu cakava na nomu itavi.
KA 38 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Na iLesilesi Levu e sa noqu ilesilesi.
Tikina Koula: “Me kilai kina na nomuni valavala e vuravura, kei na bula sa mai vei kemuni ki na veimatanitu kecega,” (Same 67:2).
Taro mo Taroga: Na veikalawa cava me‘u cavuikalawa kina, me‘u vakarautaki au ena lako e na ilesilesi leleka ni veiqaravi ena loma ni dua na yabaki ka lako mai ?


text:
Na ivola oqo e volai e na vukuda kece, ka vakanamata taumada vei keda eda sa vakabulai. E kena ile tiko me da vakauqeti me da kunea na inaki ni noda bula, ka me da qai vakayacora me da kunea kina na marau kei na mamau ni yalo, e na noda vakaitavitaki keda me vakatetei kina na Matanitu ni Kalou e vuravura.
Na ilesilesi ni kena vakatetei na itukutuku talei oqo e sa noda ilesilesi taucoko na tamata vakabauta, ka sa inaki bibi duadua ni noda bula me da cakava na veika kece eda rawa ni cakava, me yaco kina na inaki ni Kalou oqo.
E na Nona a lesia vei ratou na Nona ilawalawa ko Jisu na itavi oqo, ka talai ratou me ratou “lako yani ki vuravura taucoko, ka vunautaka na itukutuku vinaka kivei ira na tamata kecega,” e ratou a veilecayaki vakalevu e na nodratou rogoca. Me ratou na yacova vakacava na veiyasa ivuravura taucoko? Me ratou taubale beka se vodo kameli?
O ya ga na sala ni veilakoyaki ka tu vei ira e na gauna o ya, ka sa na bau bolei ratou dina na ivakaro o ya nei Jisu. Ia, e na kaukauwa ka solia vei ratou na Yalo Tabu, e ratou mani rawata kina me vakavotukanataki na ilesilesi o ya.
Eda kalougata vakalevu o keda nikua, ni sa levu sara na sala ni kena rawa ni vakayacori na itavi bibi oqo. Eda sa rawa ni vodo motoka, basi, sitima ni vanua, kei na waqavuka, me da kauta kina na itukutuku vinaka ki veiyasa ivuravura.
Ia, e na kena sa toroi cake talega na vuli ka, kei na buli ni veiyaya me da vakayagataka e na veivosaki kei na volavola, me vaka na computer kei na internet, sa rawa sara ga me da vakau itukutuku ki veiyasa ivuravura ni da dabe toka ga e loma ni noda veivale, ka vakayagataka na sala vou oqo.
Sa ka levu kina na vakavinavinaka, ni dolava vei keda na Kalou na katuba oqo, me da vakayagataka me vakatetei kina na Nona vosa kei na Nona matanitu ki vuravura raraba, ka me da vakayacora kina na Nona veitalai e na noda bula. Eda sa rawa ni vakaivotavota kece e na cakacaka dokai oqo ni noda Turaga, e na noda veisoliyaka na website oqo vei ira na wekada kei ira na noda itokani. Sa koto qori e ra na “link” ko ni rawa ni vakauta vei ira:
http://nainakivuni.com
Me vakalougatataki kemuni na Tamada sa cecere sara!
I.Q. Varea
Malevani 2012
P.S. Oqo e so tale na ivola kei na websites ni rawa ni sikova:
http://kaukauwavuni.com/dranilami


text:
Vei Koya sa lomani keda…a sa qisi keda me da tui ka bete vua na Kalou kei Tamana” (Vakatakila 1:5-6)
Na ivolatukutuku mai na itekivu ni veiqaravi nei Jisu, e wili talega kina na kena kacivaki na itukutuku ni a lako mai, ka vunautaka voli mai na itukutuku vinaka ni matanitu:
“Ia ni sa biu ki na vale ni veivesu ko Joni, sa lako mai ki Kalili ko Jisu, a sa dau vunautaka na itukutuku vinaka ni matanitu ni Kalou, ka kaya, Sa qai yaco na gauna, a sa voleka na matanitu ni Kalou; dou veivutuni ka vakabauta na itukutuku vinaka” (Marika 1:14-15).
Na dra ni veivakaduavatataki nei Jisu, e sega ni kena inaki duadua ga me vakabulai keda, dina ga ni o ya na imatai ka vuana bibi taudua. Ia, e sa inaki talega ni Kalou me tarai cake na Nona matanitu. E na Nona ituvatuva na Tamada vakalomalagi, e semati tu na noda a vakabulai e na dra nei Karisito, ki na Nona matanitu, na vanua e sa lesia tu kina e dua na noda itavi bibi. Eda raica na isema oqo e na rua na tiki ni Vola Tabu oqo:
“Mai vei Jisu Karisito talega, na dautukutuku yalo dina,na ulumatua vei ira era sa tucake tale main a mate, kei na nodra Turaga levu na tui e vuravura. Vei Koya sa lomani keda, ka savai keda mai na noda ivalavala ca e na Nona dra dina, a sa qisi keda me da tui ka bete vua na Kalou kei Tamana; me sa ia vei Koya na vakarokoroko kei na lewa ka tawa mudu. Emeni.” (Vakatakila 1:5-6 emphasis added) .
“Oi kemuni sa yaga me kauta na ivola, me cecega talega na kena drega: ni kemuni a vakamatei, ka voli keimami e na nomuni dra mai vei ira kecega na veimataqali, kei na duivosavosa, kei na veimatanitu, kei na veivanua, me keimami nona na Kalou: ia kemuni s alesi keimami me keimami tui, me keimami bete talega, vua na neimami Kalou; ia keimami na lewa tiko e vuravura.” (Vakatakila 5:9-10)
E na vuku ni dra i Karisito, eda sa wili me da “tui, ka bete” vua na Tamada vakalomalagi. E na noda ilesilesi vakatui, eda sa lesi me da vakayacora na Nona lewa kei na Nona itovo e vuravura. E na noda ileslesi vakabete, eda sa lesi me da vakayacora na noda ilesilesi ni veivakalotutaki, e na noda kauti ira mai na tamata vua na Kalou, e na vuku i Koya na noda Bete Levu, o Koya na itaukei ni veiyalayalati vou.
KO IRA NA LEWE NI MATANITU NI KALOU
E na veitabagauna kece sara, na Kalou e a sa vakasoqona voli mai e dua na Nona kawatamata. Ko ira na Isireli, ka ra a kawa nei Eparama, era a sereki mai na veivakabobulataki e Ijipita e na vica na cakacaka mana ka a yaco e na ruku ni veiliutaki nei Mosese. E na ikatinikatolu ni senitiuri ni bera ko Karisito, e na veiliutaki nei Josua na isosomi kei Mosese, era a vakadrukai Kenani na Isireli, ka la’ki tawavanua e na yasana ka a yalataka vei ira na Kalou.
Na kena a tauyavutaki na kawatamata ni matanitu oqo, e a caka e na dra. Na ivola ni Lako Yani, e tukuna vei keda na nona sa siro ko Mosese, mai na ulunivanua ka a la’ki ciqoma kina na lawa, kei na nona sa kacivi ira vata mai na tamata, me vauci ira ki na dua na veiyalayalati kei na Kalou. O ya, na veiyalayalati ka a sitabataki e na dra.
“A sa lako ko Mosese, ka tukuna vei ira na tamata na vosa kecega i Jiova, kei na lewa kecega: a ra sa vosa vata na tamata kecega, ka ra kaya, ‘A vosa kecega sa kaya ko Jiova keimami na cakava.’ … A sa tala e so na cauravou mai vei ira na Isireli, a ra sa vakacabora e so na isoro kama, ka vakamatea e so na pulumokau, me imadrali ni veivinakati vei Jiova. …A sa taura na dra ko Mosese, ka kureitaka vei ira na tamata, ka kaya, ‘Raica na dra ni veiyalayalati, sa ia vei kemudou e na vosa kecega oqo ko Jiova” (Lako Yani 24:3,5,8).
Dina beka ni vosa oqo, Matanitu ni Kalou, e vosa ka kunei duadua ga e na Veiyalayalati Vou, ia na vakasama ni kawatamata ni Kalou, ka ra a bula ka vakarurugi tu e na ruku ni Nona veiliutaki e na dua na veiyalayalati, e vakasama makawa sara. Na matanitu ka a gadreva na Kalou me tauyavutaka vata kei ira era talairawarawa, e a tauyavutaki e na nodra a vakacabo isoro Vua. Na vakadavei ni dra, e a vakaraitaka na nodra gagadre me ra veiyalayalati kei Koya, ka ra a qai vakatabui me ra tamata ni Kalou e na kena kureitaki vei ira na dra.
Na “matanitu” e na kena se qai tauyavutaki, e a tekivu me tubu me matanitu vakapoliki e na kena a sa kabai oti ko Kenani, ka sa qai tubu vakalevu sara me matanitu dina e na ruku ni nodratou veiliutaki vakatui ko Saula, Tevita kei Solomoni. Na matanitu e rua, ko Isireli kei Jiuta, e rau a matanitu duidui ka cokovata talega, e rau a ivakaraitaki vakayago ni vakasama vakayalo ni dua na kawatamata kacivi, ka bula e na ruku ni Nona veiliutaki vakatui na Kalou bula.
NA NODRA ITUKUTUKU NA PAROFITA
Ko ira na parofita ni Isireli, era a kila vinaka cake sara mai vei ira na lewenivanua – na veika bibi vakayalo ni matanitu ni Kalou. E a matata vinaka tu vei ira, ni gadreva na Kalou me ra bulataka na lewe ni Nona matanitu, na bula savasava ka dodonu. E dua na ilawalawa parofita yalododonu e na loma ni dua na udolu na yabaki, era a dau vunauci ira voli mai na kawatamata bula dukadukali ni Kalou, me ra veivutuni ka bulataka na inaki ni Kalou me baleti ira.
Dina ga ni’u rawa ni cavuti ira e vuqa na parofita ka ra dau vakatusa na nodra sega ni vakayacora na tamata na veikacivi ni Kalou ki na nodra bula, ia ko Jeremaia duadua beka, e dua ka kila vinaka na nodra calata na tamata na ituvatuva ni Kalou e na nodra bula, ka dau vunauci ira vakawasoma.
Ko Jeremaia, ka dau kilai tu e na yaca, na parofita dautagi, e a dau catacata na itovo ni bula ka sega ni vaKalou, ka dau bolei Isireli wasoma me bulataka na bula e kacivi kina. Baleta ni parofita raiyawa vakayalo cake mai vei ira na kena vo, e a raica vakatayaloyalo tu o koya e dua na siga vou kei na dua na veiyalayalati vou, o koya me na isosomi ni veiyalayalati makawa ka sa kasura ka tawa yaga. E a taukena o koya e dua na raivotu matata me baleta na matanitu vou ka na mai tauyavutaka na Tui e na basika mai.
“Raica, sa kaya ko Jiova, e na yaco na gauna, ka’u na vakatubura kina vei Tevita e dua na Coke yalododonu, ia e na lewa e dua na Tui ka cakacaka yaco, e na ia ko koya e na lewa kei na cakacaka dodonu e vuravura: e na Nona gauna era na vakabulai kina na Juta, ia ko ira na Isireli era na tiko vinaka: ia oqo na yacana e na vakatokai kina, Ko JIOVA NA NODA YALODODONU.” (Jeremaia 23:5-6)
E so tale vei ira na parofita kilai levu, me vakataki Emosi kei Osea, era a vunautaka talega na itukutuku vata oqo: E gadreva na Kalou e dua na kawatamata ka ra rawa ni bulataka na bula e vinakata ka namaka mai vei ira.
Na parofita ko Sakaraia, e a parofisaitaka vakamatata na lako mai ni Mesaia, o Koya ka na vakaduria na matanitu tawamudu, “ia e na lewa ko Koya mai na wasawasa e dua ki na wasawasa e dua” (Sakaraia 9:9-11). E a vunauci ira na tamata ko Sakaraia ka kaya, ni dina ga ni ra sa sega ni dinata na veiyalayalati, ia era se vauci tiko ga kina baleta ni a tauyavutaki e na dave ni dra. E a vola vakaoqo ko Sakaraia:
“Ia ko iko, e na vuku ni dra ni nomu veiyalayalati ka’u sa sereki ira kina na kai nomu era vesuki, mai na ikeli sa sega kina na wai” (Sakaraia 9:11).
Me sala vata kei na vakuru ni nodra ivakasala me baleta na lewa ka na tau kevaka era bese ni muria na Kalou, era a wasea talega na parofita vei ira na tamata na itukutuku vinaka ni Nona veivakalougatataki na Kalou, kevaka era veivutuni ka vuki tale Vua. E dau vakavuqa na nodra vakadidivarataki ira na tamata ki na nodra ivunau na parofita. Ia, e dau vagauna ni tukuna ira e dua na iwase lailai ni tamata na iVola Tabu, o ira ka ra kukube matua ki na Vosa ni Kalou.
E cavuti e na Veiyalayalati Vou e dua na ilawalawa lailai, o ira ka ra rogoca na Nona itukutuku na Mesaia, ka ra ciqoma, ka ra sa yaco me isevu ni tamata me curu ki na Isireli vou, na matanitu ni Kalou ka sa namaki tu mai vakadede.
NA IBULIBULI NI MATANITU
Na matanitu ni Kalou e sa duidui sara mai vei ira na veimatanitu vakavuravura. Na veika e duidui kina, o koto e na ivakarau ni nodra digitaki na lewena, na lawa e vauca na nodra bula ni veisiga, kei na kena icavacava.
VAKASUCUMI MAI NA DRA
Na sala duadua ga e yaco kina e dua na tamata me lewe ni matanitu ni Kalou, o ya, me vakasucumi kina, ia e sega ni sucu vakayago. O Jisu e a vakatavuvulitaka, “E dodonu mo dou sucu tale” ( Joni 3:7). E muri, ni vosa tiko vei ira na Nona ilawalawa, e a qai vakamatatataka kina na kena semati na Nona mate, ki na nodra vakabulai kei na nodra sucu ki na matanitu, ko ira era vakabauta:
“Sa qai kaya vei ira ko Jisu, ‘E dina, e dina, au sa kaya vei kemudou, kevaka dou sa sega ni kania na lewe ni Luve ni tamata, ka gunuva na Nona dra, sa sega vei kemudou na bula. O koya sa kania na lewequ, ka gunuva na noqu dra, sa rawata na bula tawa mudu; ia ka’u na vakaturi koya cake e na siga mai muri. Ni sa kakana dina na lewequ, a sa ka-ni-gunu dina na noqu dra. O koya sa kania na lewequ, ka gunuva na noqu dra, sa tu vei au, koi au talega sa tu vei koya” (Joni 6:53-56).
Na vosa oqo nei Jisu, era a lomatarotaro vakalevu kina na tamata, ka so vei ira, era lecava ni vosa vakaibalebale, ka ra vakadewataka me sa vakayago. Ia kevaka eda raica mai na rai ni kena tauyavutaki na iVakayakavi ni Turaga, e na rawarawa kina me da ciqoma, ni a vosa tiko ko Jisu e na veiwekani ka basika e na vuku ni Nona mate.
E a sega ni vakauqeta tiko ko Jisu me caka na veikanikani; ia e a kaya tiko ni kevaka era ciqoma ka vakabauta na tamata na Nona cabora na yagona ka vakadavea na Nona dra, era na sucu vou, ka ra na sucu e na dra – sega ni sucu vakayago, ia e sucu vakayalo, ka yaco rawa ga e na vuku ni vakadavei ni Nona dra.
Na cakacaka ni papitaiso, e sa qai yaco me ivakatakilakila ni sa curu e dua na tamata vakabauta ki na veiyalayalati vou. E a vakamacalataka ko Paula e na Roma 6:4, na bibi ni papitaiso:
“O koya eda sa bulu vata kaya kina, ni da sa papitaisotaki ki na nona mate: me vaka sa vakaturi cake tale mai na mate na Karisito e na kaukauwa nei Tamana, me da sa ivalavala vaka talega kina e na bula vou” (Roma 6:4).
Era sa curu ki na matanitu vou na lewena, ni ra sa sucu vou, ka soli vei ira e dua na bula vou.
NA LAWA NI LOLOMA
Na matanitu kece e tu na kena lawa ka vauca na nodra bula na lewena. Na lawa ni Veiyalayalati Makawa, ka lawa vakaMosese, e a solia na Kalou mai na ulunivanua ko Sainai. Ia na lawa ni Veiyalayalati Vou e duidui sara. E sega ni volai e na vatu, ia e volai ga “e na dela ni yalomudou” (2 Korinica 3:3).
E a cauraka ko Jisu na matailalai ni lawa oqo e na Nona vunau mai na ulunivanua, ka volaitukutukutaki tu e na Maciu 5-7. E a kaya ko Jisu ni, na usutu ni lawa ni Veiyalayalati Makawa, e kunei e na dua na bula ka guta me talairawarawa ka vakamarautaka na tamada vakalomalagi.
“Dou kakua ni vakasama ni’u sa lako mai me’u vakaotia na vunau, se na nodra ivakavuvuli na parofita; au sa sega ni lako mai me’u vakaotia, me’u vakayacora ga. Ni’u sa kaya vakaidina vei kemudou, E na takali mada ko lomalagi kei vuravura, ia e na sega ni takali mai na vunau e dua na mata-ni-vola lailai se dua na tikina lailai sara, e na yaco mada kecega. O koya oqo e na vakatokai kina me lailai sara e na matanitu vakalomalagi, ko koya yadua e na talaidredre ki na dua na vunau oqo sa lailai sara, ka vakatavuvuli vakakina vei ira na tamata; ia ko koya e na vakabauta ka vakatavuvulitaka, e na vakatokai me levu e na matanitu vakalomalagi” (Maciu 5:17-19).
Na dra i Jisu, e a sauma e dua na “sala vou ka bula” (Iperiu 10:20), na sala ni talairawarawa ki na lawa ni loloma. O ya na isausau ni bula ka ra bulataka na lewe ni matanitu ni Kalou.
NA ITOVO NI BULA KA KILAI TANI
Ko ira na lewe ni matanitu ka ra sa voli e na dra, era bulataka na itovo ni bula era kilai tani kina mai vei ira era bula wavoliti ira, ka raica ko vuravura ni ra dua tani sara. E sa veisau na nodra bulataka na nodra bula, mai na gauna ni bera nodra curu mai ki na matanitu. Na Kolosa 3:9-10 e kaya:
“Kakua ni dauveilasuyaki, ni dou sa luvata tu na tamata makawa kei na nona ivalavala; ka dou sa vakasuluma oqori sa vou, o koya sa vakavoui tiko e na vuku me vaka na yaloyalona ka buli koya.”
Ko ira na lewe ni matanitu oqo, era yavutaka na nodra digidigi yadua, e na yalo e guta me vakamarautaka na Kalou.
E na rawa beka vakaevei me da cakava oqo me itovo ni noda bula ni veisiga? E kaya na Filipai 2:5, “Me tiko e na lomamudou na yalo oqo ka tiko talega vei Karisito Jisu.” Na sala duadua ga eda rawa ni muria kina na lawa ni loloma, sa ikoya me da nanuma me vaka na nanuma i Jisu. E sa rawa oqo ni da sa vakasinaiti mai na Yalo Tabu vata ga ka vakasinaiti Koya. “Ni sa iKoya na Kalou sa cakacaka e na lomamudou me vaka na Nona lewa vinaka, mo dou nakita ka kitaka talega” (Filipai 2:13).
NA VEIKA SA YACO KEI NA VEIKA E SE BERA
E so na qasenivuli ni Vola Tabu, ni ra tukuni ira era a bula ni bera na gauna nei Jisu, era dau taurivaka e dua na ivakamacala matata, me ra vakaraitaka kina na nodra rai na tamata e na gauna makawa o ya, e na itovo ni Nona na tadu mai na Mesaia, kei na kena na tauyavu na matanitu vou. Era na droinitaka na qasenivuli e rua na polo mokimokiti. Na polo e na imawi, e ivakatakilakila ni vuravura oqo. Na polo e na imatau, e ivakatakilakila ni vuravura ka se bera mai. Na kedrau tadrua na polo e rua oqo, e ivakatakilakila ni dua na ka veiyavalati: na Nona na tadu mai na Mesaia.
E na nodra rai na tamata e na gauna makawa, na nona na tadu mai na Mesaia, e na vakavuna e dua na veisau levu me yaco, ka na tauyavu e dua na itovo ni bula vou. E sa na takali yani na vuravura makawa (“na vuravura oqo”), ka sa na sosomitaka e dua na vuravura vou (“na vuravura se bera mai”).
O keda eda sa bula e na daku ni Veiyalayalati Vou, eda kila ni dodonu me veisautaki na droini ni polo e rua o ya, me veiriti kina kei na iVola Tabu. E rau se ivakatakilakila tikoga ni vuravura oqo kei na vuravura ka se bera mai, ia e dodonu beka me rau veitaqai vakatikina na polo e rua o ya, ka sega me rau dui tutu. E dodonu me rau kovuta vata e dua na vanua me ivakatakilakila ni kena sa bula tiko na matanitu ni Kalou e na gauna oqo. Era se lewe tiko ga ni vuravura oqo na lewe ni matanitu ni Kalou, ia era sa curu oti talega ki na vuravura ka se bera mai.
Oqo na ivakarau ni matanitu ka sa voli oti e na dra. E na dua na yasana, na matanitu e sa vakavotukana oti tu e na gauna oqo. Ia, e na dua tale na yasana, na matanitu oqo e matanitu ni gauna ka se bera mai, ka se bera ni vakacavari sara na kena tauyavu.
E na mate nei Jisu e na kauveilatai, me sauma kina na isau ni valavala ca e na Nona dra, e a sa vakadrukai kina na meca. E a tauyavu na matanitu mai Kalivari. E matanitu qaqa na matanitu oqo, ka ni a kaya ko Jisu, “Au a raici Setani ni sa lutu sobu mai lomalagi me vaka na livaliva” (Luke 10:18). E sa vakadasilataki oti na kaukauwa nei Setani, ka sa tau oti na lewa me baleta na nona icavacava.
Dina ga ni da sa kila na dina oqo, ia ko Setani e se sega ni via kaya ni sa druka. Dina ga ni sa vakadrelitaki na nona iseleiwau, na ivalu ni vinaka kei na ca, e na ia tikoga me yacova na gauna e sa na qai vakacavari kina na tauyavu ni matanitu.
E na icavacava ni gauna kei na ivakatekivu ni bula tawamudu, na sere levu ni lagilagi kei na qaqa ka na laga, sa ikoya na sere ni dra kei na vakamuduo ki vua na Lami ka a vakamatei, (Vakatakila 5:12-14). Au vakabauta ni sere oqo, e na qai kacivaka mai na kena vakacavari na tauyavu ni matanitu ni Kalou, ka voli e na dra. Ia, me yacova na gauna o ya, eda sa rawa me vulica me da bulataka na bula vakatui kei na bula vakabete e na Nona serau na Tamada vakalomalagi, e na noda bula tiko e na ruku ni lawa ni loloma, ka da vakayacora tu na Nona lewa e na yalo sa vakarorogo ka talairawarawa.
Back To Table of Contents


text:
“O koya oqo dou sa qai sega tiko ni vulagi kina se kai tani, dou sa koro vata ga kei ira era sa lotu.” (Efeso 2:19)
“Oqori na i soqosoqo lewenilotu ni Kalou bula, na duru kei na yavu ni vakavuvuli dina.” (1 Timoci 3:15).
Ko sa kacivi mo lewe ni isoqosoqo lewenilotu, ka sega mo vakabauta wale ga.
Ena were mai Iteni, ni a se sega na ivalavala ca, e a kaya na Kalou, “Sa sega ni vinaka me tiko duadua na tamata,” (Vakatekivu 2:18). Eda a buli me da bula vakaitikotiko, me da dau veimaliwai, ka a nakiti me da vakamatavuvale, ka sa sega ni dua vei keda e rawa ni vakayacora na inaki ni Kalou kevaka e bula taudua ga.
E sega ni bau cavuti ena iVola Tabu e dua na tamata ni Kalou me bula taudua tu, ka me sega ni veimaliwai kei ira na tamata vakabauta tale eso. E kaya na iVola Tabu, “Sa duabauga na yago, ka sa vuqa na kena tikina,” (1 Korinica 2:12). “O koya sa sema vata kina na vale taucoko….” (Efeso 2:21). “O koya dou sa vakatataki vata talega kina me vale ni Kalou,” (Efeso 2:22). “Ni ra sa taukei vata,” (Efeso 3:6). “O koya sa sema vata mai Vua na yago taucoko,” (Efeso 4:16). “O koya sa dautokoni kina na yago taucoko, a sa veikabiti vata,” (Kolosa 2:19). “Eda na kau cake vata kei ira ena o,” (1 Cesalonaika 4:17). Ko na sega ni tiko ga vakataki iko, me vaka e vakaraitaki ena veitiki ni Vola Tabu oqori.
E dina ni nomudrau veitokani kei Karisito e nomudrau ruarua ga, ia, e sega ni inaki ni Kalou me ka vuni. Ena matavuvale ni Kalou, eda sa sema vei ira yadudua na tamata vakabauta, ka na sega ni mudu na keda isema oqo. E kaya na iVola Tabu, “A sa vakakina koi keda, na lewe vuqa, eda sa yago vata ni da tu vata kei Karisito, eda sa veitikina vaka talega vakai keda,” (Roma 12:5).
Na muri Karisito, e okati tale ga kina na noda wili ki na dua na vanua, ka sega ni rauta me da vakabauta wale ga. Eda sa lewe ni Yagona – na isoqosoqo lewenilotu.
Vei Paula, na ibalebale ni noda “lewe ni soqosoqo lotu”, oya, ni da tiki ni yago e bula tu, e tiki ni yago ka nuitaki vakalevu, ka sema ki na Yago i Karisito. Na isoqosoqo lotu, e yago, ka sega ni vale; e ka bula, ka sega ni ka mate.
Me ra vakayacora rawa na kedra inaki na veitiki ni yago yadua, e gadrevi me ra sema tiko ki na yagomu. E vakakina na nomu bula ni sa tiki ni Yago i Karisito. Ko a buli ena dua na ilesilesi, ia ko na rawa ni calata na ikarua ni inaki ni nomu bula oqo kevaka ko sega ni sema tiko ki na dua na isoqosoqo lotu ka bula tu. Ko na kunea ga na nomu ilesilesi ena bula oqo ena nomu veimaliwai ka veitokani kei ira na tamata vakabauta. E kaya vei keda na iVola Tabu, “Me vaka sa dua bauga na yagoda, ka vuqa na tikina, ia ka sa sega ni vakaitavi vata na tikina kecega, sa vakakina koi keda, na lewe vuqa, eda sa yago vata ni da tu vata kei Karisito, eda sa veitikina vata talega vakai keda,” (Roma 12:4-5). Kevaka e tamusuki e dua na tikina mai na yago, e sa na malai ka mate yani. E sega ni rawa me bula vakataki koya na tiki ni yago oya, ka vakakina ko iko, ni ko sega ni rawa ni bula taudua vakataki iko. Ni ko sega ni sema, ka sa tamusuki na sala ni dra vakayalo ka vure mai ena nomu sema tiko ki na dua na isoqosoqo lotu, e sa na malai mai na nomu bula vakayalo, me yacova ni sa mate yani vakadua. Oqo na vuna eda kaya kina, ni matai ni kena vakaraitaki na kena siro sobu na bula vakayalo, oya, ena noda sa sega ni la’ki lotu vakawasoma, ka da sa dau calata na sosoqoni ni tamata lotu. Ena veigauna eda vakawaletaka kina na noda veitokani, sa na tekivu siro talega na veika tale eso ena noda bula vakayalo.
Na noda lewena na vuvale ni Kalou, e sega ni ka me da kauwaitaka vakagauna ga, se me da vakawaletaka. Na isoqosoqo lotu sa ituvatuva ni Kalou me baleti vuravura. E kaya ko Jisu, “Ia ena dela ni vatu oqo ka’u na tara kina na noqu i soqosoqo lewe ni lotu, ia ena sega ni rawata na matamata-ni-koro ni etesi,” (Maciu 16:18). Ena sega ni vakarusai rawa na isoqosoqo lotu, ka na bula tiko me tawamudu. Ena bula tiko, ka vakakina na nomu itavi ena isoqosoqo oqo, ni sa rusa yani na vuravura, na maliwa lala, kei na veika kece era tu kina. Na tamata ka kaya, “Au sega ni gadreva na isoqosoqo lotu,” e tamata viavialevu se lecaika. Na kena bibi vei Jisu na isoqosoqo lotu, e a mai mate kina ena kauveilatai: “Me vaka sa lomana na i soqosoqo lotu na Karisito, a sa soli koya ena vukuna,” (Efeso 5:25).
E vakatoka na isoqosoqo lotu na iVola Tabu me “goneyalewa savasava” (2 Korinica 11:2), “me vaka sa lomana na i soqosoqo lewe ni lotu na Karisito,”(Efeso 5:25). Au sega ni vakabauta ni’u rawa ni kaya vei Jisu, “Au lomani kemuni, ia au cata ga na watimuni,” se “Au sa ciqomi kemuni, ia ka’u sega ga ni ciqoma na yagomuni.” Ia, oqo sara ga na ka eda cakava ni da vosabecataka na isoqosoqo lotu. Ia, e vakaroti keda na Kalou me da lomana na isoqosoqo lotu me vaka na Nona lomana ko Jisu. E kaya na iVola Tabu, “Lomani ira na veiwekani,”(1 Pita 2:17). E ka ni rarawa me’u kaya ni vuqa na tamata lotu, era vakayagataka na isoqosoqo lotu, ia era sega ni lomana.
NA ISOQOSOQO LOTU ENA NOMU ITIKOTIKO
Me vakavo ga ena vica na gauna ni vakayagataki na vosa, “na isoqosoqo lewe ni lotu” me vakamacalataki ira na tamata vakabauta era sa bula oti, ko ira era bula tiko oqo, kei ira era muri mai, e vakayagataki ga vakavuqa ena iVola Tabu me dusia tiko e dua na isoqosoqo lotu ka ra vakaitikotiko na lewena ena dua na itikotiko se koro. Ena Veiyalayalati Vou, e vakaibalebaletaki na “isoqosoqo lotu” ki na ivavakoso ka ra lewena na tiko ena dua na itikotiko se koro. Ko ira ga na tamata lotu ka ra sa sega ni lewe ni dua na ivavakoso, sa i ira ka ra sa vakau tani mai ena vuku ni valavala ca era cakava, ka sa lewai me ra sa biu tani mai na isoqosoqo lotu.
E kaya na iVola Tabu, ke dua na tamata lotu e sega ni lewe ni dua na ivavakoso lotu, e sa tautavata kei na dua na tiki ni yago ka sega ni sema ki na dua na yago, se vaka e dua na sipi ka sega ni lewe ni dua na qelenisipi, se dua na gone ka sega nona matavuvale. Na itutu ni bula oya e sega ni salavata kei na itovo ni bula e nakiti me da bula kina. E kaya na iVola Tabu, “Dou sa koro vata ga kei ira era sa lotu, ka dou sa lewe ni vale ni Kalou,” (Efeso 2:19).
Na ivakarau ni bula ena gauna oqo ena veikoro era sa bula yadudua kina na veimatavuvale, sa vuqa kina na tamata ka ra rawa ni vakatokai me ra luveniyali vakayalo – ko ira ka ra veitokiyaki vakavuqa mai na dua na isoqosoqo lotu ki na dua tale, ka ra sega ni kilai se me ra saumi taro vua e dua, ka sega talega ni ra via vakaitavi tudei ena dua na ivavakoso lotu.
NA VUNA MO LEWENA KINA E DUA NA IVAVAKOSO
Na ivavakoso lotu e vakatakilai iko mo tamata lotu dina. Ena dredre vei au me’u kaya ni’u muri Karisito kevaka au sega ni vakadeitaki au ena dua na isoqosoqo ka ra lewena na tisaipeli nei Karisito. E kaya ko Jisu, “A ka oqo era na kila kina na tamata kecega ni dou sa noqu tisaipeli, kevaka dou sa veilomani,” (Joni 13:35).
Ni da soqoni vata mai ena veilomani ena dua na ivavakoso lotu na tamata duikaikai, ka duidui na noda itutu vakacakacaka kei na itutu vakavanua, e sa dua na ivakadinadina kaukauwa ki vuravura (Kalatia 3:28). Ko iko, ko sega ni Yago i Karisito kevaka ko tu duadua. Ko gadrevi ira tale eso, mo ni vakaraitaka vata na ka oqori. Ni ko ni tu vata ka sega ni tu yadudua, ko ni na qai rawa ni vakatokai me Yago i Karisito. “Ia koi kemudou na yago i Karisito, ka dui tikina yadua ga,” (1 Korinica 12:27).
Na isoqosoqo lotu e kauti iko tani mai na bula taudua ni kauwaitaki iko ga vakai iko. Na isoqosoqo lotu e valenivuli me da vulica kina na bula vata kei ira na lewe ni matavuvale ni Kalou. Oqo na vanua me da vakatovotovotaka kina na veilomani, ka sega na nanumi keda ga vakai keda. Ni ko sa vakaitavitaki iko ena isoqosoqo oqo, ko sa na vulica mo kauwaitaki ira na tani, ka wasea vata kei ira na nodra dui bula kei na dredre: “Ia, kevaka sa rarawa e dua na tikina, sa rarawa vata na tikina kecega; se dua na tikina sa dokai, sa reki vata na tikina kecega,” (1 Korinica 12:26). Ena noda veimaliwai wasoma ga kei ira na tamata, ka vuqa vei ira e se bera ni ra matua vakayalo, e rawa kina me da vulica na veitokani dina, ka bulataka talega na bula semati ka dau veivukei, o koya ka vakaraitaki wasoma ena Veiyalayalati Vou.
Na veitokani vakaiVolaTabu, sa i koya na noda vakadeitaka na noda veiwekani vakai keda, me tautauvata kei na noda vakadeitaka na noda veiwekani kei Jisu Karisito. E namaki keda na Kalou, me da tu vakarau me da solia noda bula ena vukudra na wekada vakayalo. E vuqa na tamata lotu ka ra kila na Joni 3:16, era sega ni kila na 1 Joni 3:16: “Ni sa solia ko Koya na Nona bula ena vukuda: e dodonu me da solia na noda bula koi keda talega ena vukudra na veiwekani,” (1 Joni 3:16). Oqo na ivakarau ni bula (na soli bula) ka namaka na Kalou mo vakaraitaka vei ira na tamata vakabauta – mo makutu ena lomani ira me vaka ga na Nona lomani iko ko Jisu.
Na isoqosoqo lotu ena vukea na nomu vakatubura na viciko vakayalo.
Ko na sega ni tubu mo matua vakayalo kevaka ko lako ga ki lotu ka sega ni vakaitavitaki iko. Na vakaitavi ena dua na ivavakoso lotu ena vakaukauwataki iko vakayalo. E kaya na iVola Tabu, “O koya sa sema vata maivua na yago taucoko, ka vauci vata, ena vuku ni kena yaga na i sema yadua, me vaka na ka sa cakava sara na tikina kecega ni sa dui vakaitavi, a sa vakatatuburi cake ki na yago tabu ni sa vakatataki cake vakai koya ena loloma,” (Efeso 4:16).
E vakayagataki vakayauyau ena Veiyalayalati Vou na itekitekivu ni vosa “vei” se “veivaka”. Eda vakaroti me da veilomani, veimasulaki, veivakatataki cake, veivakauqeti, veitavaki, veiqaravi, veivakatavulici, veiciqomi, veidokai, veivukei, veivosoti, ka vuqa tale. Oqori na ibalebale ni noda lewe ni dua na isoqosoqo lotu vakaiVolaTabu. Oqori kece na nomu itavi ena dua na matavuvale, ka gadreva na Kalou mo vakayacora ena nomu ivavakoso lotu. Ena ivavakoso lotu cava ko sa vakayacora tiko kina na veika oqo?
Ena rawarawa beka mo kaya ni ko sa lotu kevaka e sega ni dua tale drau tiko vata me vakaseva na veika ko via cakava, ia oqori e lotu lasulasu ka se sega ni vakatovolei dina. Na tiko duadua e vakasucuma na nanuma cala kei na lecaika, ka ni rawarawa me da vakalasui keda vakai keda, me da nanuma ni da sa matua vakayalo, kevaka e sega ni dua e tiko me bolea na noda vakabauta. Na matua vakayalo dina ena vakaraitaki koya ga ena veimaliwai kei ira na tamata.
E sega ni da gadreva ga na iVola Tabu me da tubu kina: eda gadreva talega na veimaliwai kei ira na tamata vakabauta. E totolo na noda tubu vakayalo ka da kaukauwa cake ni da vuli mai vei ira eda veitokani kaya. Ni ra wasea na tamata vakabauta vei keda na veika e vakavulica vei ira na Kalou, eda vuli talega ka tubu mai kina.
E gadrevi iko na Yago i Karisito. E sa tuvana tu na Kalou e dua na nomu ilesilesi mo qarava ena Nona matavuvale. Oqori e vakatokai me nomu veiqaravi, ka sa solia oti vei iko na Kalou na isolisoli e gadrevi mo qarava rawa kina: “A sa soli vei ira na tamata yadua na i vakatakilakila ni Yalo Tabu me yaga kina,” (1 Korinica 12:7).
E a tuvana na Kalou mo kunea, vakatubura, ka vakayagataka na isolisoli oqori ena ivavakoso lotu ko lewena. Ena tu tale beka na nomu veiqaravi ena lotu raraba, ia oqori e ikuri ga ni nomu veiqaravi ena nomu ivavakoso lotu. E a sega ni yalataka ko Jisu ni na vakatubura na nomu veiqaravi, ia e a yalataka ga ni na vakatubura na Nona isoqosoqo lotu.
Ko na vakaivotavota ena veivakalotutaki nei Karisito e vuravura. Ena Nona se bula tu ko Jisu e vuravura, e a vakayagataki Koya na Kalou, ia, e daidai, e sa vakayagataka na Yagona vakayalo. Na isoqosoqo lotu sa iyaya ni cakacaka ni Kalou e vuravura. E sega ni da vakaraitaka wale ga na loloma ni Kalou ena noda veilomani, e gadrevi me da kauta talega ki vuravura taucoko. Oqo sa dua na isolisoli cecere ka soli vei keda. Ni da sa tiki yadua ni Yago i Jisu, eda sa wili me da ligana, me da yavana, me da matana, ka me da utona. Eda matataki Koya ki vuravura. E sa dui tu na itavi ni veiqaravi me da qarava yadua. E kaya vei keda ko Paula, “Ni da sa Nona cakacaka, sa caka me da tu vata kei Karisito Jisu me ia na i valavala vinaka, o koya sa vakarautaka eliu na Kalou meda kitaka vakakina,” (Efeso 2:10).
Ena vukei iko na nomu ivavakoso lotu mo kua ni lesuva tale na nomu bula makawa. E sega ni dua vei keda e vagalalataki mai na veivakatovolei. Ke da biu ena dua na itutu eda malumalumu kina, eda na rawa ni sikalutu. Sa kila tu oqori na Kalou, o koya e lesia kina vei keda yadudua me da veivakauqeti, veivakatavulici, ka veivukei ena gauna ni dredre. E kaya na iVola Tabu, “Ia, dou dui veivakatavulici vakai kemudou ena veisiga kecega, ni sa vakatokai ga, na siga e daidai; de vakayalokaukauwataki e dua vei kemudou ena vuku ni sa dau veivakaisini na i valavala ca,” (Iperiu 3:13). E sega ni vosa vakalotu na “Lewa ga na nomu bula, ka’u na lewa na noqu”. Eda sa kacivi ka da vakaroti me da bulataka vata na noda bula. Kevaka ko kila e dua e sa tekivu sikalutu tiko na nona bula vakayalo, sa nomu itavi mo lako muri koya ka la’ki kauti koya lesu mai ki na isoqosoqo lotu. E kaya vei keda ko Jemesa, “Kevaka e dua vei kemudou sa lako sese mai na i vakavuvuli dina, a sa vakalesui koya tale mai e dua,” (Jemesa 5:19).
E dua talega na kena yaga na noda lewena e dua na ivavakoso lotu, e baleta eda vakarurugi ena ruku ni nodra veitaqomaki vakayalo na qase ni lotu. Na Kalou e solia vei ira na qase kei ira na iliuliu ni lotu na itavi me ra yadrava, taqomaka, totaka ka lomana na bula ni qele ni sipi. E tukuni vei keda, “Ni ra sa yadrava na yalomudou, me vakataki ira era na tukuni ira kina,” (Iperiu 13:17).
Ko Setani e taleitaki ira na tu taudua, o ira ka ra sega ni sema ki na Yago i Karisito, ka ra tawasei mai na vuvale ni Kalou, ka ra sega ni saumi taro ki vei ira na qase ni lotu; ka ni kila o koya ni ra sega ni taqomaki, ka ra malumalumu, ka bale rawarawa ki na nona ivadi ca.
E SA TU TAUCOKO ENA ISOQOSOQO LOTU
E a tara cake na nona isoqosoqo lotu na Kalou me sotava na lima na gagadre titobu duadua ena nomu bula: mo bula ena dua na inaki, mo veimaliwai kei ira na tamata, mo vakalawataka kina na nomu bula, mo vakaitavitaki iko kina ena dua na ilesilesi, kei na kaukauwa mo bula kina. E sega ni dua tale na isoqosoqo e vuravura mo kunea kina na lima na ka oqo ena dua ga na vanua.
Na ituvatuva ni Kalou ena vuku ni Nona lotu, e tautauvata vinaka kei na lima na inaki e tuvana tu me baleti iko. Na sokalou e vukei iko mo vakanamata taucoko vua na Kalou; na veitokani e vukei iko mo sotava na veika dredre ena nomu bula; na vakaitavi ena vakaukauwataka na nomu vakabauta; na veiqaravi ena vukei iko mo kunea na nomu taledi; na veivakalotutaki ena vakayacori kina na inaki ni nomu bula. E sega tale ni dua na isoqosoqo e vuravura me rawa ni vakatauvatani kei na isoqosoqo lotu!
NOMU DIGIDIGI
Ni sucu mai e dua na gone, eda sa kila tu ni sa curu mai ki na vuvale levu ni kai vuravura. Ia, na gone oya, e gadrevi talega me lewe ni dua na matavuvale lailai, me rawa ni qaravi ka susugi kina me tubu cake me gone kaukauwa ka bulabula. Ena nomu a sucu vou tale, ko a vakacurumi ki na vuvale levu ni Kalou, ia e gadrevi tale ga mo lewe ni dua na vuvale lailai ni Kalou, mo susugi ka qaravi kina.
Na kedrau duidui e dua ka dau lako ga ki lotu kei na dua tale ka lewe ni dua na ivavakoso, oya, na veivakadeitaki. Ko ira ka ra lako ga vakagauna ki lotu, era rawa ni vakatauvatani vei ira na dausara qito. Era na sarava tu ga na ka e caka tu, ia ko ira era lewe ni vavakoso, era wili me ra vakaitavitaki ira me vukei ira na timi era qito tiko. Ko ira era dau lako vagauna, era wili me ra dau vakayagataka ga na ka e vakarautaki; ia ko ira era vakaitavi, era vakarautaka na ka e vakayagataki. Ko ira na lotu vagauna, era gadreva ga me ra marautaka na veika e vakarautaki e valenilotu, ia era sega ni makutu me ra ciqoma na vakaitavi. Era tautauvata kei rau e dua na veitau, cauravou kei na goneyalewa, ka rau sa tiko vata, ia e rau sega ni via vakadeitaka na nodrau vakawati me rau vakamau.
Na cava na vuna e bibi kina me da lewe ni dua na ivavakoso? E baleta ni vakadinadinataki kina na nomu vakadeitaki iko vei ira na wekamu vakayalo ena nomu cakava, ka sega ni ko kaya wale ga. E vinakata na Kalou mo maliwai ira ka lomani ira na tamata era tu ena ivakatagedegede ni bula duidui, ka sega ni ko ira ga era sa matua vakayalo. Ko na rawa ni vakasaqaqara ena nomu bula taucoko mo kunea e dua na ivavakoso ka ra sa matua vakayalo ka itovo vinaka kece na lewena, ia ko na sega ni kunea rawa. Ko sa kacivi mo lomani ira na tamata e se sega ni taucoko tu na nodra bula vakayalo, me vaka ga na Nona lomani ira na Kalou.
Ena ivola na Cakacaka, e sa bau matata dina na nodra veidinadinati kei na veilomani ko ira na tamata vakabauta e Jerusalemi. Era vakabibitaka vakalevu na veitokani. E kaya na iVola Tabu, “A ra sa qarava matua na nodra i vakavuvuli na i apositolo kei na veilomani, kei na dovi madrai, kei na masumasu,” (Cakacaka 2:42). E gadreva na Kalou me vaka oya na nomu itovo ni veidinadinati kei na veilomani kei ira ko veitokani kaya.
Na bula ni lotu vaKarisito e sega wale ga ni noda soli keda vei Karisito; ia e okati talega kina na noda soli keda vei ira na noda itokani vakalotu. Era a kila vinaka tu na dina oqo na tamata vakabauta e Masitonia. E kaya ko Paula, “Ia era sa soli ira mada vua na Turaga, vei keitou talega me vaka na loma ni Kalou,” (2 Korinica 8:5). Ni ko sa vakatokai mo luve ni Kalou, na ikalawa e tarava sa i koya na nomu curu mo lewe ni dua na ivavakoso lotu. Ko na yaco mo tamata lotu vakarisito ni ko sa soli iko vei Karisito, ia ko na qai yaco mo lewe ni soqosoqo lewenilotu, ni ko sa soli iko ki na dua na isoqosoqo ni tamata vakabauta. Na imatai ni digidigi e kauta mai na veivakabulai; na ikarua ni digidigi, e kauta mai na veitokani.
KA 17 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Au sega ni kacivi me‘u vakabauta wale ga; ia au kacivi talega me‘u lewe ni soqosoqo lotu.
Tikina Koula: “Eda sa yaga vata ni da sa tu vata kei Karisito, eda sa veitikina vaka talega vakai keda.” (Roma 12:5).
Taro mo Taroga: E sa vakaraitaka tiko beka na noqu loloma kei na noqu soli au ki na vuvale ni Kalou na ivakatagedegede ni noqu vakaitavi ena noqu ivavakoso lotu?


text:
-
Recent Posts
Recent Comments
Archives
Categories
Meta
Tag Archives: Ko Sega ni Vua ni Vakacalaka
Wase 2 – Ko Sa Sega Ni Vua ni Vakacalaka
“Sa vosa vakaoqo ko Jiova ka cakavi iko, ka buli iko mai na kete, ena vukei iko ko Koya.” ( Aisea 44:2) “E sega ni dau vakatatalo na Kalou” Albert Einstein Ko sega ni vua ni vakacalaka. Na nomu sucu … Continue reading
Posted in Fijian books, Fijian Christianity, Fijian language Tagged Buli Iko na Kalou, Bulia na Vuaravura, E Kaya na iVola tabu, iTuvatuva ni Kalou, Jiova, Kawatamata, Ko Sega ni Vua ni Vakacalaka, Maucokona, Na Kalou, Na Veilomani, Na Vuravura Oqo, Nona Loloma, Nona Loloma Levu, Sa Vakatuburi Keda, Udolu na Yabaki, Vakadidike, Vakasama ni Kalou, Vua ni Vakacalaka Leave a comment


text:
“Mo dou gumatua sara mo dou maroroya na lomavata ni Yalo Tabu, ni dou sa vauci vata e na veivinakati,” (Efeso 4:3).
“Ia me liu e na ka kecega oqo na dauloloma, o koya sa i vau vinaka sara,” (Kolosa 3:14).
E sa nomu itavi mo taqomaka na duavata ni nomu ivavakoso lotu. Na duavata ena ivavakoso e sa rui ka bibi, ena kena cauraki wasoma ena Veiyalayalati Vou, ka lailai na kena tukuni na veika baleti lomalagi se ko Eli. E gadreva vakatitobu dina na Kalou me da bulataka na duavata kei na lomavata.
Na duavata sa usutu ni veitokani. Ni ko vakarusa, e sa vaka ko kaliraka laivi na uto i Karisito mai na Yagona. Na duavata sa isaluwaki ka usutu ni inaki ni Kalou me da wasea vata ena Nona isoqosoqo lotu. Na ivakaraitaki cecere duadua vei keda ni duavata, sa i koya na Lewe Tolu Vakalou. E ratou duavata kece na Kalou na Tamana, na Luvena kei na Yalo Tabu. Na Kalou sa ivakaraitaki cecere duadua ni loloma soli wale, na yalomalua kei na yalomalumalumu, na sega ni nanumi koya vakai koya, kei na yalovata ka sa taucoko vakaoti.
Me vaka na nona marautaki ira na luvena e dua na itubutubu, sa vaka kina na Nona marau na Kalou ni raica na nodra veilomani na luvena. Ni bera na Nona la’ki vesu ko Jisu, e a masulaka vakabibi na noda duavata. Oya na ka e a vakaosoosotaka tu na Nona vakasama, dina ga ni sa kila tu na veivakararawataki levu e vakarau la’ki sotava. Oqori na vuna e sa rui bibi kina na ulutaga oqo.
E sega ni dua na ka e vuravura oqo e talei cake vua na Kalou me vaka na Nona isoqosoqo lotu. E a volia ena isau levu duadua, ka gadreva me taqomaki, vakabibi mai na vakacaca veivakarusai ka vu mai na tawase, na veileti kei na duiyaloyalo. Kevaka ko lewe ni matavuvale ni Kalou, sa nomu itavi mo taqomaka na duavata ni nomu ivavakoso. Sa lesi iko ko Jisu Karisito mo cakava na veika kece e rawa, mo mareqeta kina na duavata, taqomaka na veitokani, ka vakauqeta na yalovata ena nomu ivavakoso kei na nodra veimaliwai na lewena. E kaya na iVola Tabu, “Mo dou gumatua sara mo dou maroroya na lomavata ni Yalo Tabu, ni dou sa vauci vata e na veivinakati,” (Efeso 4:3). Me da na vakayacora vakacava oqo? E solia vei keda na iVola Tabu eso na ivakasala vinaka.
Vakabibitaka na veika eda lomavata kina, ka sega ena noda duidui. E kaya vei keda ko Paula, “O koya oqo me da muria kina na veika ni veivinakati, kei na veika eda na dui veivakatavulici kina,” (Roma 14:19). Me vaka ni da tamata vakabauta, sa dua ga na noda Turaga, dua ga na isoqosoqo lotu, dua na inaki, dua na Tamada, dua na Yalo Tabu, dua na inuinui, dua na papitaiso, ka dua na loloma. Eda wasea vata e dua na sucu vou, dua na bula, ka dua na bula tawamudu – na veika oqo e bibi cake sara mai na noda duidui lalai. E dodonu me da vakanamata tiko ki na veika lelevu ka bibi oqo, ka sega ena veiduidui lalai ka sega ni yaga.
E dodonu me da nanuma tiko ni a digia na Kalou me solia vei keda na duidui ni yalo, duidui ni susu, duidui ni kawatamata, kei na duidui ni veika eda taleitaka, ka sa dodonu me da marau e na veiduidui oqori, ka me kua ni da vakawaletaka. E gadreva na Kalou me da duavata, ka sega me da tautauvata kece. Ia, kevaka me da taqomaka na noda duavata, sa dodonu me da kua ni vakatara me wasei keda na noda duidui. E dodonu me da vakanamata tikoga ki na ka e bibi duadua – na noda vulica me da veilomani me vaka na Nona lomani keda ko Karisito, ka me da vakayacora kina na inaki e lima ni Kalou ena noda bula yadua kei na Nona isoqosoqo lotu.
Na duiyaloyalo sa dau ivakaraitaki ni kena sa toso na noda vakanamata ki na so tale na veika e sega ni bibi, na veika e vakatoka na iVola Tabu me “veika e rawa ni veiletitaki,” (2 Timoci 2:23). Ena gauna eda vakanamata kina ki na nodra vakaliuci eso ga, se na taurivaki ni nodra digidigi eso ga, se na kena vakadewataki e dua na ka, se ki na itovo dodonu ni sokalou se qaravi itavi, ena yaco kina na tawase. Ia, ke da vakabibitaka na noda veilomani kei na noda vakayacora na inaki ni Kalou, e dau yaco ga kina na lomavata kei na duavata. E a vunautaka na ka oqo ko Paula, ka kaya, “Mo dou tauvata kece e na vosa, ia me kakua vei kemudou na veisei; mo dou veivinakati sara ni dou sa lomavata ka lewa vata,” (1 Korinica 1:10).
Mo kua ni “vanavana na vula” ena veika ko namaka. Ena gauna eda sa kila kina na veitokani dina ka gadreva na Kalou, e dau rawarawa me da vakayalolailaitaki ena kedrau veiyawaki na veitokani dina oya, kei na itovo ni veitokani ka tu vei keda. Ia, e dodonu ga me da lomana na noda ivavakoso kevaka mada ga e sega ni taucoko tu na veimaliwai ka tu kina. Kevaka eda vakasaqara tiko na veitokani dina, ka da qai vakalewa tiko na veimaliwai ena noda ivavakoso, oqori sa ivakaraitaki ni yalowai. Ia, kevaka e sa rauti keda tiko ga na veimaliwai ka sa yaco tiko, ka da sega ni saga me da rawata na veitokani dina, oqori sa ivakaraitaki ni guce vakayalo. Na yalomatua sa i koya na noda bula vata kei na veika dredre.
Era na vakayalia na nomu veivakabauti eso na nomu itokani ena nodra sega ni dina ki na veika era yalataka, ia oqori, e sega ni iulubale mo tamusuka kina na nomuni veitokani. Era lewe ni nomu matavuvale ko ira oqori, kevaka mada ga era sega ni vakaitovotaki ira vakakina, ka ko na sega ni rawa ni laivi ira tu se vakanadakui ira. Ia, e kaya vei keda na Kalou, “Mo dou vosota vakadede ka veivosoti vakai kemudou e na loloma,” (Efeso 4:2).
Ena so na gauna, e dau yaco me ra sega ni taleitaka na tamata eso na ka me baleta na ivavakoso lotu ka ra lewena. E vuqa na ka e dau yaco ka rawa ni vakavuna me wiwi kina na veimaliwai: na duiyaloyalo, na mavoa ni yalo, na itovo ni kaya e dua na ka, ka cakava na kena veibasai, na yali ni veikauwaitaki, na kakase, kei na veivalavala tale eso ka dau vakaleqa na veimaliwai. E sega ni dodonu me da kurabui ena veika oqo ka rawa ni yaco ena loma ni dua na ivavakoso, ka me da nanuma tiko ni vavakoso lotu, era lewena na tamata ka se vakayago tu na nodra bula, vakataki iko kei au. Me vaka ni da se tamata tikoga, eda dau veivakamavoataki: eso na gauna e nakiti, ka so na gauna e ka ni vakacalaka. Ia, e sega ni kena ibalebale ni yaco na dredre, me da sa biubiu ka lako. E dodonu me da tiko me da walia na leqa ka vakavuna na veileti se veisei, kevaka e rawa. E sala ki na veitokani e kaukauwa ka titobu na veivakalomavatataki, ka sega na noda biubiu ena kena yaco na dredre.
Kevaka eda sa via biubiu ni basika e dua na dredre, oya e ivakaraitaki ni noda se yalowai ka se sega vei keda na yalomatua. E tu na veika e via vakatavulica vei iko na Kalou, kei ira talega na kena vo. Me da nanuma talega ni sega ni dua na ivavakoso lotu e sega kina na dredre, mo rawa ni dro kina. Na ivavakoso kece, e dui tu na nodra malumalumu kei na leqa. Kevaka ko dro ki na dua tale na isoqosoqo lotu, ena sega ni dede, ko sa na raica tale na dredre kei na leqa ko a drotaka mai.
E dua na tamata ka yacana ko Groucho Marx, e kilai levu ena nona dau kaya ni sega ni via lewena e dua na isoqosoqo ka via vakacurumi koya. Kevaka ko via la’ki curu ga ki na dua na ivavakoso ka sa vinaka vakaoti ka sega kina na leqa, ko na sega ni rawa ni la’ki lewena baleta na ivakatagedegede ni kena vinaka, ena sega ni vakatarai iko mo la’ki lewena, ni sega ni ko yacova na ivakatagedegede ni vinaka oya.
Ko Dietrich Bonhoeffer, na italatala ni Jamani ka a vakamatei ena nona saqati ira na sotia nei Hitler, e a vola e dua na ivola me baleta na veitokani, ka yacana na “Life Together”. Ena nona ivola oqo, e kaya kina o koya ni ka vinaka kevaka eda sa sega ni marautaka na ituvaki ni noda ivavakoso, baleta ni na vakarusai kina na noda nanamaki cala me baleta e dua na ivavakoso ka sa totoka vakaoti tu na kena ituvaki. Na kena totolo ga na noda biuta tani na nanuma cala ni da na rawa ga ni lomana na ivavakoso kevaka e sa totoka vakaoti tu, na totolo talega ni noda na muduka na noda vakalecalecava tiko na dina oya, ka tekivu vakatusa ni da sa sega kece ni tamata dodonu ka da gadreva na veivosoti kei na loloma. Oqo na itekitekivu ni veitokani dina.
Na ivavakoso lotu kece e veivanua, e rawa ni ra vola tu ena katuba ni nodra veivale ni lotu: “Sa sega ni gadrevi eke na tamata ka sega na nona malumalumu. Na vale oqo e baleti ira ga era sa vakatusa ni ra tamata ivalavala ca, ra gadreva na loloma ni Kalou, ka ra gadreva me ra tubu vakayalo.”
E kaya ko Pastor Bonhoeffer, “Kevaka eda sa sega ni vakavinavinakataka tiko e veisiga vua na Kalou na ivavakoso eda biu kina me da lewena, kevaka mada ga e sega na veika lelevu e kunei kina, e sega na kena iyau, levu kina na malumalumu, lailai na vakabauta, levu kina na dredre, ka da kudruvaka na levu ni leqa e tu kina, eda sa vakataotaka tiko na cakacaka ni Nona vakatubura na ivavakoso na Kalou.”
Digitaka mo veivakayaloqaqataki, ka kua ni veivakalewai. E dau ka rawarawa cake me da duri tu yani e taudaku ka vakalewai ira na vakaitavi, ka dau dredre me da curu yani ka vakaitavitaki keda. E vakaroti keda wasoma na Kalou me da kua ni veivakadiloi, veivakatauvatani, se veivakalewai, (Roma 14:13). Ni ko vakalewa na ka e cakava e dua na tamata ena vuku ni nona vakabauta, ko sa la’ki vakacaca tiko ena Nona cakacaka na Kalou: “O cei ko iko mo lewa na tamata ni turaga tani? E na tu ko koya, se bale, vua na nona turaga,” (Roma 14:4).
E vakuria oqo ko Paula ni kaya ni sega ni dodonu me da lewai ira se raici ira sobu na tamata ka duidui na nodra vakabauta mai vei keda: “Ia ko iko, ko sa lewai koya na wekamu e na vuku ni cava? Se ko iko tale, ko sa beci koya na wekamu e na vuku ni cava? Ni da na tu kecega e na mata ni tikotiko ni veilewai ni Kalou,” (Roma 14:10).
Ena veigauna kece au vakalewa kina e dua na tamata vakabauta, e va na ka e yaco ena gauna sara ga oya: e cavuka na isema ni neirau veitokani kei na Kalou, e cegai me laurai na noqu dokadoka kei na noqu sega ni tudei, au dolavi au me’u lewai mai vua na Kalou, ka’u sa vakacacana na veitokani ni vavakoso. Na yalo e daulelewa, sa ka e vakavuna na veileqa lelevu.
E vakatokai Setani na iVola Tabu me “daubeitaki ira na wekada.” (Vakatakila 12:10). Sa cakacaka ni tevoro me dau veibeitaki, veivakacacani ka vosavakacacataki ira na lewe ni matavuvale ni Kalou. Ena veigauna eda cakava kina na veika oqo, eda sa lawakitaki tiko me da cakava na nona cakacaka duka. Mo nanuma tiko ni ko ira na tamata vakabauta, veitalia kevaka ko ni sega ni veiriti, era sega ni kemu meca dina. Na veigauna eda vakayagataka me da vakalelewa se veivakatauvatani kina, sa gauna e dodonu me da vakayagataka ena kena tarai cake na duavata ni noda ivavakoso. E kaya na iVola Tabu, “O koya oqo me da muria kina na veika ni veivinakati, kei na veika eda na dui veivakatavulici kina,” (Roma 14:19).
Kua ni vakarogoca na kakase. Na kakase, sa i koya na kena veikauyaki na itukutuku ca baleta e dua, ni sega ni ko tiki ni leqa oya, ka ko sega tale ga ni vakaitavi ena kena iwali. Ko sa kila tu ni ka ca na kakase ka sega ni dodonu se vinaka mo vakarogoca kevaka ko via taqomaka na nomu ivavakoso. Na vakarogoca na kakase e tautauvata kei na ciqoma na iyaya butakoci; ko na beitaki talega me vaka na nona beitaki o koya ka butako mai.
Ni qai tekivu kakase vei iko e dua, mo vosa vakadodonu vua ka kaya, “Yalovinaka, mo tarova na ka ko tukuna tiko mai oqori. Au sega ni via rogoca na kedra vosa na tani. Ko sa vosa oti vua na tamata oqori?” Ko ira era kakase vei iko, era na kaseti iko talega vei ira na tani. Eda sega ni rawa ni veivakabauti me baleti ira. Kevaka ko vakarogoca na kakase, e kaya na Kalou ni ko dau vakavuna na ca. “A tamata ca sa vakarorogo ki na tebenigusu lasu; ka sa vakatudaligana na daulasu ki na yame ca,” (Vosa Vakaibalebale 17:4). “Sa i ira oqo sa tawasei ira tani, era sa dauvakayalomakawa, a sa sega ni tu vei ira na Yalo Tabu,” (Juta 1:19).
E ka ni rarawa ni dau yaco na veivakamavoataki lelevu duadua vei ira na qele ni sipi ni Kalou mai vei ira talega na sipi, ka sega mai vei ira na olifa. E a vakamacalataki ira na tamata lotu ka ra dau kana tamata ko Paula, ka kaya, “Kevaka dou sa veikata ka veikani vakai kemudou, dou raica vinaka de dou veivakarusai vakai kemudou,” (Kalatia 5:15), ka kaya ni ko ira oqo, era dau vakarusa na ivavakoso lotu. E kaya na iVola Tabu ni dodonu me da qarauni ira na dau vakatubuca vakaoqo: “O koya sa lako voli ka daukakase sa tukuna na ka e tabu ni tukuni: ia mo kakua kina ni veiriti kaya sa vosaveicavilaki,” (Vosa V’balebale 20:19). Na sala totolo duadua me da muduka kina na veileti ena loma ni dua na ivavakoso se isoqosoqo lailai, oya, me da kacivi ira mai na kitaka tiko na kakase, ka me ra tarogi ena loloma, ka me tukuni vakamatata vei ira me ra tinia vakadua. E kaya ko Solomoni na tui, “Ni sa sega ni bukani na bukawaqa, sa boko kina: ia ni sa sega na daukakase, sa sega na veileti,” (Vosa V’balebale 20:19).
Vakamuria na sala ni wali veileti ni Kalou. Me vakuria na sala ni wali leqa ka a vakamacalataki ena wase ni ivola eliu, e a solia talega ko Jisu ki na isoqosoqo lotu e dua na sala rawarawa, ka tolu na kena ikalawa: “Ia, kevaka sa valavala ca vei iko na wekamu, lako ka vunauca ni drau sa tiko vakai kemudrau ga: kevaka e na rogoci iko, ko sa qai rawai koya na wekamu. Ia kevaka e na sega ni rogoca, me qai lewe dua se lewe rua tale mo kauta vata kei iko, me vakadinadinataki na vosa kecega e na gusu ni dautukutuku e le rua se le tolu. Ia kevaka e bese ni rogoci iratou, tukuna vei ira nai soqosoqo lewe ni lotu,” (Maciu 18:15-17).
Ni yaco e dua na veileti, eda rawa ni temaki me da wasea vua e dua tale na leqa e yaco, ka sega ni doudou me da kaya vakadodonu na dina ena loloma vua eda veileti kaya. Oqori e dau vakalevutaka tale na ca. E vinaka cake mo lako vakadodonu vua na tamata ko drau veileti kaya.
Na veivosaki taurua ga e dodonu me imatai ni kalawa, ka na vinaka me caka ena kena totolo duadua. Kevaka drau sega ni walia rawa na leqa, na ikarua ni kalawa mo taura, oya, mo kauta e dua se rua tale, me rau ivakadinadina ka veivuke ena walia na leqa. Na cava mo cakava kevaka e se yalokaukauwa tiko ga, ka bese ni vakaitavi me wali na nomudrau veileti? E kaya ko Jisu mo kauta ki na isoqosoqo lewenilotu. Ia, kevaka e se sega ga ni via vakarorogo, sa dodonu me da raici koya me vaka e dua na tamata tawalotu.
Tokona na nomu italatala kei ira na iliuliu ni lotu. E sega ni dua na iliuliu me sa tamata yalosavasava vakaoti, ka ni tu kece na noda dui malumalumu, ia na Kalou e sa solia vei ira na iliuliu ni lotu na itavi kei na dodonu me ra taqomaka na duavata ni isoqosoqo lotu. E dua na itavi ka ra qarava na iliuliu, oya, na kena wali na leqa ka tubu ena loma ni vavakoso ena kedra maliwa na tamata e mavoa na yalodra, se ra sega ni veiriti, ka se bera ni ra matua vakayalo. E soli talega vei ira na itavi dredre me ra tovolea me vakamarautaki ira kece na lewe ni vavakoso ka ra veileti, ia ko Jisu mada ga e sega ni rawata oqori!
Sa matata vinaka tu ena iVola Tabu na noda itavi vei ira era veiqaravi ena vukuda: “Dou talairawarawa vei ira sa liutaki kemudou, ka mo dou vakamalumalumutaki kemudou: ni ra sa yadrava na yalomudou, me vakataki ira era na tukuni ira kina, me ra kitaka kina e na marau, ka sega e na vutugu: ni sa sega ni yaga vei kemudou me vakaoqori,” (Iperiu 13:17).
Era na duri na italatala ena mata ni Kalou ena dua na siga me ra tukuna na itovo ni nodra qaravi ira na lewe ni nodra ivavakoso. “Ni ra sa yadrava na yalomudou, me vakataki ira era na tukuni ira kina,” (Iperiu 13:17). Ia ko iko, ko na duri talega e mata ni Kalou ka tukuna na itovo ni nomu rogoci ira na nomu iliuliu.
Na iVola Tabu e solia vei ira na italatala na ivakaro matata ena ivakarau me vakarautaki vei ira na dauvakatubuca ena loma ni vavakoso. Me ra kua ni veiba kei ira, ka me ra vakatavulici ira ena sala malumu, ka masulaka me yaco vei ira na veisau, me ra vunauci ira na dauveiba, kerea na lomavata kei na duavata mai vei ira na lewe ni vavakoso, vunauci ira era sega ni doka na veiliutaki, ka biuti ira tani mai na isoqosoqo ko ira era dauvakatubuca kevaka era sa vunauci oti vakarua ka ra sega ga ni veisau. (2 Timoci 2:14, 23-26, Filipai 4:2, Taito 2:15,3:2, 10-11).
Eda na taqomaka na ivavakoso lotu ni da dokai ira era veiqaravi vei keda ena itutu ni veiliutaki. Ko ira na noda italatala kei ira na qase ni lotu, era gadreva na noda masu, veivakayaloqaqataki, vakavinavinaka kei na noda loloma. Eda vakaroti, “Mo dou kilai ira era sa daucakacaka vei kemudou, ka lewai kemudou e na Turaga, ka vakavulici kemudou; ka mo dou vakarokorokotaki ira, ka lomani ira vakalevu sara, e na vuku ni nodra cakacaka. Ka mo dou veivinakati vakai kemudou,” (1 Cesalonaika 5:12-13).
Au via bolei iko mo ciqoma na nomu itavi mo taqomaka ka vakauqeta na duavata ena nomu ivavakoso lotu. Solia kece kina na nomu sasaga, ena qai marau vakalevu kina na Kalou. Ena sega ni dau rawarawa tu ga ena veigauna. Ena so na gauna, ena gadrevi mo cakava na ka e vinaka ena vuku ni Yagona, ka sega ena vukumu, ka mo vakaliuca na ka e lomadra na lewe ni vavakoso. Oya na vuna e biuti keda kina na Kalou ena dua na ivavakoso – me da vulica kina na veikauwaitaki. Ena isoqosoqo lotu, eda vulica kina me da kaya, “o keda,” ka sega ni, “O au”, se “na noda” ka sega ni “na noqu”. E kaya na Kalou, “Me kakua e dua me qara na ka sa yaga duadua ga vei koya, a ka talega sa yaga vei koya na tani,” (1 Korinica 10:24).
Na Kalou e vakalougatataki ira na ivavakoso ka ra yalovata ka duavata. Ena neimami valenilotu e Saddleback Church, era sainitaka na lewenilotu kece e dua na veiyalayalati, ka ra yalataka kina ni ra na taqomaka na duavata ni neimami ivavakoso. Ena vuku ni veiyalayalati oqori, e sega ni yaco kina ena neimami valenilotu e dua na veileti se leqa me tawase kina na ivavakoso. Baleta talega ni isoqosoqo lotu veilomani ka duavata ena veitokani na neimami ivavakoso, e vuqa mai tautuba era sa gadreva me ra mai lewena talega. Ena loma ni vitu na yabaki sa sivi, era sa papitaisotaki eke e lewe ciwa na udolu ka dua na drau (9,100) na tamata vakabauta vou. Ena gauna e via vakasucuma kina e vuqa na bula sucu vou na Kalou, ena vakasaqara e dua na ivavakoso ka katakata vinaka na nodra veiqaravi, me ra qaravi kina na gone sucu vou vakayalo.
Na cava ko sa cakava tiko, ko iko vakai iko, me yaco kina me ivavakoso veiqaravi katakata ka veilomani na nomudou ivavakoso? Era lewevuqa tu na tamata ena noda veitikotiko era vakasaqara tu na loloma, kei na dua na isoqosoqo me ra lewena. Na ka dina sara oqo: na tamata kece e gadreva na loloma kei na kauwaitaki. Ia, ena gauna era na kunea kina e dua na isoqosoqo lotu ka yaco kina na veilomani kei na veikauwaitaki dina, e sa na lailai ga mai na idabedabe ni noda veivalenilotu, ni ra sa osota mai na tamata!
KA 21 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Sa noqu itavi me‘u taqomaka na duavata ena noqu ivavakoso.
Tikina Koula: “O koya oqo me da muria kina na veika ni veivinakati, kei na veika eda na dui veivakatavulici kina,” (Roma 14:19).
Taro mo Taroga: Na cava au sa cakava tiko ena gauna sara ga oqo me‘u taqomaka kina na duavata ena noqu ivavakoso?


text:
“Sai taukei ni ka kecega, ka sa vakavuna na ka kecega, ni sa vakauta na luvena e lewe vuqa ki na vanua vakaiukuuku, me vakarautaki koya e na dauvosota me sa nodra vu ni bula.” (Iperiu 2:10)
“Raica na kena levu ni loloma sa ia vei keda na Tamada, me da vakatokai kina me da luve ni Kalou, ia eda sa vakakina.” (1 Joni 3:1)
Ko a buli koi iko mo lewe ni matavuvale ni Kalou.
Na Kalou e gadreva na vakamatavuvale ka a buli iko mo dua vei ira na lewena. Oqo na ikarua ni inaki ni Kalou me baleta na nomu bula ka a sa tuvana oti tu ni bera na nomu sucu. Na iVola Tabu sa italanoa ni Nona vakatubura tiko na Kalou e dua na matavuvale, o koya ena lomani Koya, dokai Koya, ka vakatulewa kei Koya me tawamudu. E kaya na iVola Tabu, “Ni sa lesi keda eliu me da vakabau me da luvena ena vuku i Jisu Karisito, me vaka na Nona lewa vakayalovinaka,” (Efeso 1:5).
Baleta ni sa loloma na Kalou, e taleitaka o Koya na veitokani. E Nona itovo ni bula sara ga me vakaveiwekani, ka vakatakilai Koya ena ikacikacivi ka taurivaki ena dua na matavuvale: Tamana, Luvena kei na Yalo Tabu. Na Lewetolu Vakalou sa veiwekani ni Kalou vei Koya vakai Koya. Oqo na ivakarau ni veiwekani totoka ka vinaka duadua, ka dodonu me da dikeva matua na kena ibalebale kece.
Na Kalou e sa dau bulataka tu ga mai na bula ni veiwekani veilomani vata kei Koya vakai Koya, ka sega kina ni vakila na bula galili. Ena vuku ni ka oqori, e a sega na vuna me vakatubura kina e dua na vuvale – ia, e a gadreva ga me vakamatavuvale, ka sa qai navuca kina e dua na ituvatuva me buli keda, vakacurumi keda ki na Nona vuvale, ka wasea vei keda na Nona veika kece. Oqori e solia Vua na marau levu. E kaya na iVola Tabu, “Sa vakatuburi keda ko Koya ena Nona lewa ga e na vosa ni dina, meda vaka nai sevu ni veika sa bulia ko Koya,” (Jemesa 1:18).
Ni da sa vakabauti Karisito, sa yaco me Tamada na Kalou, eda sa yaco me da luvena, ka ra yaco ko ira na tamata vakabauta me ra tacida ka ganeda, ka sa yaco me noda vuvale vakayalo na isoqosoqo lewenilotu. E kovuti ira kece na tamata vakabauta na matavuvale oqo: ko ira era a bula eliu, ko ira era bula tu oqo, kei ira era na muri mai.
Na tamata kece, era a buli mai vua na Kalou, ia, e sega ni tamata kece era wili mera luve ni Kalou. Na sala duadua ga eda rawa ni curu kina me da lewe ni vuvale ni Kalou, oya, me da sucu vou tale. Ena nomu matai ni sucu, ko a okati mo lewe ni vuvale ni kai vuravura, ia, ena nomu sucu vou tale, ko sa okati mo lewe ni vuvale ni Kalou. E kaya na iVola Tabu, “O koya eda sa kaci kina, Apa, Tamada. A Yalo oqo sa tukuna mai ki na yaloda, ni da luve ni Kalou,” (Roma 8:15).
Na veisureti me da mai curu ki na vuvale ni Kalou, e veisureti raraba vei keda na lewe ivuravura, ia, e vakaicurucuru na curu kina: oya, me da vakabauti Jisu ni sa Luve ni Kalou. E kaya na iVola Tabu, “Ni dou sa luve ni Kalou koi kemudou kece ga ni dou sa vakabauti Karisito Jisu,” (Kalatia 3:26).
Na nomu matavuvale vakayalo e bibi vakalevu cake mai na nomu matavuvale vakayago, baleta ni na tawamudu na dede ni veiwekani vakayalo oqo. Na noda matavuvale e vuravura e isolisoli talei mai vua na Kalou, ia e sega ni tudei ka kavokavoro rawarawa ena vuku ni veibiu, ena tu veiyawaki, ena noda qase cake tiko, ka dau tini ena mate. Ia, na noda matavuvale vakayalo – oya na noda veiwekani kei ira na tamata vakabauta – ena ia tiko me tawamudu. Na veiwekani vakayalo, e kaukauwa cake na kena ivesu, ka tudei cake na kena isema, mai na veiwekani vakadra. Ena veigauna e dau tu kina ko Paula ka vakananuma na ituvatuva tawamudu ni Kalou me baleta na Nona matavuvale, e dau ia na vakacaucau vua na Kalou: “Ena vuku ni ka oqo ka’u sa tekiduru kina vei koya na Tamada, o koya era sa vakayacani kina na mataqali kece ga mai lomalagi kei vuravura,” (Efeso 3:14-15).
NA YAGA NI NODA LEWE NI MATAVUVALE NI KALOU
Ena tiki ni gauna ko a sucu vakayalo kina ki na matavuvale ni Kalou, e a soli vei iko eso na iloloma ni siga-ni-sucu veivakurabuitaki: na yaca (family name), na veiucui (Christ-like qualities), na galala me da veivosaki ka veimaliwai kei koya na Tamada (family intimate access), na veika vinaka ka dau vakatarai ga vei ira na gone ena dua na matavuvale sautu (family privileges), ka vakakina na iyau vakavuvale ra dau vakaivotavota kece kina na lewe ni matavuvale (inheritance). E kaya na iVola Tabu, “O koya oqo ko sa qai sega kina ni tamata walega, a luvena ga, ni kevaka ko sa luvena, ko sa qai taukei e na vuku ni Kalou,” (Kalatia 4:7).
Na Veiyalayalati Vou e vakabibitaka vakalevu na noda ivotavota sautu ena iyau vakalomalagi oqo. E kaya vei keda, “Ia, na noqu Kalou ena solia me rauta kecega na nomudou dravudravua, me vaka na Nona i yau levu, ena vuku i Karisito Jisu,” (Filipai 4:19). Me vaka ni da luve ni Kalou, eda na vakaivotavota ena iyau vakavuvale. E vuravura, e soli vei keda “na bula sa voli e na nona dra, io, na vakabokoci ni valavala ca, me vaka na Nona loloma levu,” (Efeso 1:7). Ia, mai lomalagi, eda na vakaivotavota ena veika e talei cake sara.
E a kaya ko Paula, “Ni sa vakararamataki na mata ni yalomudou, mo dou kila kina na i nuinui sa kacivi kemudou kina ko Koya, kei na kena levu ni ukuuku sa taukena ko Koya vei ira na lotu,” (Efeso 1:18). Na cava sara mada e okati ena iyau vakalomalagi oya? Ai matai, eda na tiko vata kei na Kalou ka tawamudu. A ikarua, eda na veisautaki taucoko me da ucui Karisito. A ikatolu, eda na vakagalalataki mai na mosi, mate kei na rarawa. A ikava, ena soli na noda icocovi, ka na soli vei keda na ilesilesi vovou ni veiqaravi. A ikalima, eda na vakaivotavota ena lagilagi nei Karisito. Oya, e sa bau dua na ivotavota sautu! Ko sa vutuniyau dina vakaoti.
E kaya na iVola Tabu, “Me da taukena kina nai votavota sa sega ni ca rawa, a sa sega ni dukadukali, a sa sega ni malai mai, sa maroroi mai lomalagi me nomudou,” (1 Pita 1:4). E kena ibalebale oqo, ni nomu ivotavota mai lomalagi e sa rui talei, e sega na ilavo me rawa ni volia; e savasava, e tudei, ka sa maroroi tu vakavinaka. E sega ni dua e rawa ni kovea tani mai vei iko, e sega ni rawa ni rusa ena ivalu, se ena lutu ni bula vakailavo ni matanitu, se ena cagilaba, se ena dobui. Na iyau vakalomalagi oqo, sa ka e dodonu mo nanamaki kina ka cakacakataka tiko yani, ka sega na nomu namaka tiko na vakacegu mai na nomu itavi vakavuravura. E kaya ko Paula, “Ia, na ka kecega dou sa cakava, kitaka mai na vu ni yalomudou me vaka vua na Turaga, me kakua ni vaka vei ira walega na tamata, ni dou sa kila dou na rawata mai vua na Turaga na i votavota me kena i sau: dou sa qarava na Turaga ko Karisito,” (Kolosa 3:23-24).
Na nanamaki ki na vakacegu mai na cakacaka vakavuravura, e rai lekaleka wale ga. E dodonu mo rai ena rai ni bula tawamudu.
PAPITAISO: NA NODA VAKATAKILAI KEDA KI VURAVURA NI DA SA LEWE NI VUVALE NI KALOU
Ko ira na lewe ni matavuvale bulabula, era dau sakitaka ni ra lewe ni vuvale bulabula o ya; era sega ni maduataka me kilai ni ra lako mai na vuvale oya. Ia, e ka ni rarawa me’u kaya ni’u sa sota kaya e vuqa na tamata vakabauta ka ra se sega ni vakatakilai ira ena matadra levu ni ra lewe ni vuvale nei Jisu, oya mera papitaisotaki.
Na papitaiso e sega ni dua na ka eda galala mai kina me da digitaka se kua, se ka me vakaberaberataki na kena caka, se me vakadaroi tiko. Na nomu papitaiso e vakaraitaka tiko na nomu sa curu ki na matavuvale ni Kalou. E kacivaka raraba ki vuravura, “Au sega ni madua me kilai ni’u sa lewe ni matavuvale ni Kalou.” Ko sa papitaiso oti, se sega? E vakarota tiko ko Jisu vei ira kece na lewe ni Nona vuvale me ra papitaisotaki. E kaya vei keda me da “qai lako, ka vakalotutaki ira na lewe ni veivanua kecega, ka papitaisotaki ira ena yaca ni Tamamudou, kei na Luvena kei na Yalo Tabu” (Maciu 28:19).
Sa dua na gauna balavu na noqu dau vakataroga tu e lomaqu na vuna e vakatautauvatataki kina na kedrau bibi na I Lesilesi Levu (Great Commission) nei Jisu (ka wili kina na bibi ni papitaiso, kei na veivakalotutaki), kei na veivakatataki cake. Na cava na vuna e sa rui bibi kina na papitaiso? Ia au sa qai kila oqo, ni baleta e vakatakarakarataka tiko na ikarua ni inaki ni Kalou ena nomu bula: ena nomu vakaivotavota ena veitokani ena matavuvale tawamudu ni Kalou.
Na papitaiso e vutucoqa tu ena veika vakaibalebale. Na nomu papitaiso e tukuna tiko na nomu vakabauta, e vakaivotavotataki iko ena bulu kei na tucake tale nei Karisito, e vakaibalebale tiko ki na nomu sa mate ki na nomu bula eliu, ka kacivaka tale ga na nomu bula vou kei Karisito. E marautaki talega kina na nomu sa okati ena vuvale ni Kalou.
Na nomu papitaiso, e iyaloyalo vakayago ni dua na dina vakayalo. E vakatayaloyalotaka na ka e a yaco ena tiki ni gauna e kauti iko mai kina na Kalou mo okati ena Nona matavuvale: “Ni da sa papitaisotaki kecega ki na yago e duabauga, ena Yalo Tabu e duabauga, se da kai Jutia se da kai tani, se da bobula se da i taukei; eda sa vagunuvi talega ena Yalo Tabu e dua bauga,” (1 Korinica 12:13).
Na papitaiso e sega ni ka, ka kauti iko mai ki na vuvale ni Kalou; na vakabauti Karisito ga e cakava oqori. Na papitaiso e vakaraitaka ni ko sa lewe ni matavuvale ni Kalou. Me vaka na mama ni vakamau, na papitaiso sa ivakaraitaki ni dua na yalayala ko cakava e lomamu. Oqo e dua na cakacaka ni veivakacurumi, ka sega ni ka me vakadaroi tiko me yacova ni ko sa matua vakayalo. Na ka ga ka kaya na iVola Tabu ni gadrevi, o ya, mo vakabauta.
Ena Veiyalayalati Vou, era a papitaisotaki na tamata ena gauna ga era sa vakabauta kina. Ena siga ni Penitiko, era a papitaisotaki e lewe tolu na udolu ena siga vata ga era ciqomi Karisito kina. Ena dua tale na tikina, e a papitaisotaki e dua na iliuliu ni Eciopia, ena tiki ni gauna ga e a veisau kina; ka rau a papitaisotaka e dua na yadra ena vale ni veivesu ko Paula kei Sailasa ena lomaloma ni bogi. E sega ni dua na papitaiso ena iVola Tabu e vakaberaberataki. Kevaka ko se bera tiko ni papitaiso me ivakaraitaki na nomu vakabauti Karisito, mo cakava sara vakatotolo, me vaka e vakarota ko Jisu.
NA ISOLISOLI LEVU DUADUA ENA BULA OQO
E kaya na iVola Tabu, “Ni sa dua bauga na Tamada, ko koya sa vakasavasavataka kei ira era sa vakasavasavataki: ia ena vuku ni ka oqo sa sega kina ni madua ko Koya me vakatokai ira mera tacina,” (Iperiu 2:11). Ciqoma na dina veivakurabuitaki oqo me dromu sara ki na vu ni yalomu. Ko sa lewe ni matavuvale ni Kalou, ka me vaka ni sa vakasavasavataki iko ko Jisu, sa levu na marau ni Kalou ena vukumu! E sega ni balebale rua na vosa nei Jisu, ni a kaya, “A sa dodoka na ligana ki vei ira na Nona tisaipeli, ka kaya, ‘Raica na tinaqu kei ira na taciqu! Ko koya yadua ena kitaka na loma i Tamaqu sa tiko mai lomalagi, sai koya oqo na taciqu, kei na ganequ, kei na tinaqu,’” (Maciu 12:49-50). Na nomu okati ki na matavuvale ni Kalou sa ka cecere ka isolisoli levu duadua ena soli vei iko. E sega tale ni dua na isolisoli me na volekata mai ena kena talei. Ena veigauna kece ko nanuma kina ni sega na kemu yaga, se, ni sega ni bibi na nomu bula, se, ni sega ni dua e lomani iko, mo nanuma dei tiko na matavuvale vakalomalagi ko lewena.
KA 15 NI SIGA
VAKANANUMA VOLI NA INAKI NI NOQU BULA
Tikina me Vakananumi: Au a buli me’u lewe ni matavuvale ni Kalou.
Tikina Koula: “Ni sa lesi keda eliu meda vakabau meda luvena ena vuku i Karisito, me vaka na Nona lewa vakayalovinaka,” (Efeso 1:5).
Taro mo Taroga: E rawa ni‘u tekivuna vakacava na veimaliwai kei ira na tamata vakabauta, me vaka era sa lewe ni noqu matavuvale?