text:
Josefa Simici—Ai Tukutuku
Veitikina Lavetaki mai na iTukutuku nei Josefa Simici na Parofita
Wase 1
Sa tukuni ira na nona qase, ko ira na lewe ni nona matavuvale, kei na veivanua era a dau vakaitikotiko kina ko Josefa Simici—Sa robota voli na ra kei Niu Ioka e dua na yalo matalia ni veiletitaki ni lotu—Sa gadreva sara me vakasaqara na vuku, me vaka a vakarota ko Jemesa—Erau sa rairai mai ko Tamada kei na Luvena, ka lesi ko Josefa ki na veiqaravi vakaparofita. (Tikina e 1–20.)
1 Sa levu sara na itukutuku era veikauyaka voli na tamata dau taleitaka na ca ka inaki ca, me baleta na atubu kei na toso ni bLotu i Jisu Karisito ni Yalododonu Edaidai, sa kena inaki kece mai vei ira era vakavuna me saqati ka vakarogorogocataki kina na Lotu kei na kena itosotoso e vuravura—Au sa vakauqeti me’u vola na itukutuku oqo, me’u vakadodonutaka kina na nodra rai na tamata, me ra kila kina na dina ko ira era vakasaqara voli, me vaka sa yaco tiko, me baleti au kei na Lotu, ena veigauna kece e tu kina vei au na dina oqori.
2 Ena itukutuku oqo au sa na vakaraitaka kina na veika eso ka yaco me baleta na Lotu, ena dina kei na dodonu, me vaka sa yaco oti, se ena kedra itutu ena gauna oqo, me vaka ni oqo na yabaki [1838] na ikawalu ni yabaki mai na gauna a atauyavutaki kina na Lotu e tukuni tiko oqo.
3 aAu a sucu ena ikadua na udolu walu na drau kalima ni yabaki ni noda Turaga, ena ikaruasagavulu katolu ni siga ni vula ko Tiseba, ena koro ko Saroni ena yasayasa vaka-Winisa, ena yasana ko Vemoni. … A biuta ko bJosefa Simici Levu na tamaqu, na yasana ko Vemoni, ka toki ki Palamaira e Onitario ena yasayasa (sa yacana nikua ko Weini) ena yasana ko Niu Ioka, ena gauna au yabaki tini kina, se volekata. Ni oti e rauta ni va na yabaki mai na gauna e tadu yani kina ki Palamaira ko tamaqu, a toki vata sara kei na nona matavuvale ki Menijesita ena yasayasa vata ko Onitario.
4 E tinikadua na lewe ni vuvale nei tamaqu, ko ya ko aJosefa Simici na tamaqu; ko Lusi Simici, na btinaqu, (ka yacana, ni se bera ni vakamau, ko Meki, na luvei Solomoni Meki); ko iratou na taciqu, ko cAlaveni (ka a mate ena ika 19 ni Noveba, 1823, ni sa yabaki 26), o dAirame, o au, eSamuela Erisoni, ko Viliame, Toni Kalosi, kei iratou na ganei keitou; ko Soforonia, Kacarini kei Lusi.
5 Ena dua na gauna ena ikarua ni yabaki ni keitou sa tiko mai Menijesita, sa tubu cake sara ena vanua keitou tiko kina na veiletitaki ni lotu. A tekivu mai vei ira na Lotu Wesele, sega ni dede sa tarai ira raraba na veimatalotu kecega ena vanua ko ya. A sa tara na vanua taucoko, era sa totovata na ilala ni veimatalotu ka vakauqeti ira vakalevu na tamata me ra curu ki na nodra lotu, sa basika kina e dua na yavavala kei na tawase, e sega ni ka lailai, ena kedra maliwa na tamata, a ra sa kaya eso: aDou curu mai ki ke! Ka so tale, Dou curu mai ki ke! E so era boletaka na vakabauta vaka-Wesele, eso tale era boletaka na Lotu vaka-Sikoteladi; ka so era boletaka na Lotu Papitaiso.
6 Ia, e dina ni ra a taleitaka sara vakalevu o ira era saumaki mai ki na veivakabauta duidui oqo na gauna era se qai saumaki mai kina, kei na sasaga levu era a vakaraitaka na iliuliu eso ni veimatalotu, ka ra a vakaitavi sara vakalevu ena kena vakavurei na gagadre vakalotu matalia oqo, me rawa kina ni ra saumaki mai na tamata kecega, era dau taleitaka me ra kaya, me ra curu ga ki na matavakabauta era vinakata; ia ni sa tekivu me ra dui gole ko ira era sa saumaki mai, eso ki na dua na vakabauta ka so ki na dua tale, sa kune votu ni a sega ni ka dina na yalovinaka era a vakaraitaka na italatala kei ira na saumaki mai, ni sa tekivu basika mai e dua na veilecayaki kei na yalo ca—era sa veiqati vakataki ira na italatala, kei ira na saumaki mai ki na lotu; sa yali kina vakadua na nodra veiyaloni, kevaka a tu e dua, ki na aveisa vosa kei na nodra dui surevaka na nodra dui nanuma.
7 Au sa yabaki tinikava tiko ena gauna oqo. Sa vakalotutaki na matavuvale nei tamaqu ki na vakabauta ni Lotu vaka-Sikoteladi, ka lewe va vei keitou eratou sa curu sara kina, oqori ko Lusi na tinaqu; koi rau na tuakaqu ko Airame kei Samuela Erisoni; kei Soforonia na ganequ.
8 Ni sa yaco tiko na veiqati levu oqo au sa dau vakasama sara vakatitobu ka veilecayaki vakalevu; ia e dina niu dau vakanananu vakatitobu ka vakabibi vakawasoma, au a vagalalataki au tikoga mai na veimatalotu kece oqo, e dina niu dau lakova na nodra soqoni ena veigauna kece e rawa kina. Ni toso tiko na gauna sa gole vakalailai na noqu vakasama ki na vakabauta vaka-Wesele, kau gadreva meu laki duavata kei ira; ia sa rui levu na veilecayaki kei na veilecalecavi vei ira na veimatavakabauta, sa dredre kina vua e dua na tamata gone me vakataki au, kau se vulagi vakalevu vei ira na tamata kei na veika kecega, meu vakadeitaka se ko cei e dina kei cei e lasu.
9 Sa vusolo vakalevu na noqu vakasama ena so na gauna, sa rogolevu ka sega ni mudu rawa na ue kei na kosakosa. Sa gumatua sara na lotu vaka-Sikoteladi ena nona saqata na Lotu Papitaiso kei na Lotu Wesele, sa vakayagataka tiko na kaukauwa kece sara ni iulubale kei na ile me vakacalai rau, se, kevaka mada ga e rawa, me ra nanuma na tamata ni rau cala tiko. Ena yasana kadua, erau sa cakacaka tale tikoga vagumatua na Lotu Papitaiso kei na Lotu Wesele ena nodrau sasaga me rau tura na yavu ni nodrau ivakavuvuli ka vakacala na ivakavuvuli kece tale.
10 Ena loma ni ivalu vosa oqo kei na sosa ni vakasama eso, au sa dau kaya vakavuqa e lomaqu: A cava beka me caka? Na matalotu cava vei ira kece oqo e adina; se, era lasu taucoko li? Kevaka e dua vei ira e dina, ia ko cei, kau na kila beka vakacava?
11 Niu sotava tiko na gauna dredre sara oqo ka vu mai na nodra veisisivi na veimatavakabauta, au a wilika tiko ena dua na siga na iVola i Jemesa, ena imatai ni kena wase ena tikina e lima, ka kaya vakaoqo: Ia kevaka sa lailai na vuku vua e dua vei kemudou, me kerea vua na Kalou, o koya sa solia vakalevu kivei ira kecega na tamata, a sa sega ni veivakadirideini; ia ena solia ga vua.
12 E sa sega mada ni dua na tiki ni ivolanikalou me tara vakaukauwa na yalo ni tamata me vaka na kena tara na yaloqu na kena oqo ena gauna oqo. E laubasikata vakalevu sara na veitiki ni yaloqu. Au vakasamataka lesu vakavica, ka kila ni kevaka e dua na tamata e gadreva na vuku mai vua na Kalou, o au; ia na kena icakacaka au sega ni kila, vakavo sara kevaka au na rawata vakalevu cake na vuku mai na kena e sa tu rawa vei au ena gauna ko ya, au na sega sara ni kila; ni duatani sara na veika era avakabauta ena vuku ni ivolanikalou oqo ko ira na qasenivuli ni lotu ena veivakabauta duidui ka sa vakamatea kina na yalo ni via vakasaqaqara ena biVolatabu me baleta na isau ni taro ko ya.
13 Ni sa oti e dua na gauna sa qai votu vei au ni na dua ga vei rau, me’u sa na tu ga ena butobuto kei na veilecayaki, se meu cakava na veika sa dusia ko Jemesa, oya, me’u kerekere vua na Kalou. Ni sa oti e dua na gauna au sa qai lewa me’u akerekere vua na Kalou, niu kila ni kevaka ena solia ko koya na vuku vei ira e lailai vei ira na vuku, me solia ga, ka sega ni veivakadirideini, sa na rawa ni toso na noqu sasaga.
14 Ia, ena vuku ni ka oqo, na noqu sa nakita me’u kerekere vua na Kalou, au sa mani lako yani kina ki veikau me’u tovolea. Oqo ena mataka ni dua na siga totoka, ka makare, ena itekivu ni vulaitubutubu ni tinikawalu ruasagavulu. Oqo na imatai ni gauna ena noqu bula meu qai tovolea kina e dua na mataqali ka vakaoqo, ni, ena gauna kece ni noqu lomatarotaro au se sega mada niu bau tovolea vakadua me’u amasu votu.
15 Ni’u sa yaco ki na vanua au sa nakita oti me’u lako kina, ni’u sa veiraiyaki wavokiti au, ka raica ni’u sa tiko duadua, au qai tekiduru sobu ka tekivu me’u cabora cake na gagadre ni yaloqu vua na Kalou. Au se qai tekivu ga, sa vakasauri na kena vesuki au e dua na kaukauwa ka vakamalumalumutaki au sara, e veivakurabuitaki sara na kena cakacaka vei au ni vesuka na yamequ me’u sega ni vosa rawa. Sa vakavolivoliti au na butobuto loaloa, ka sa votu mai vei au vakalailai ni’u sa vakarau vakarusai.
16 Ia, au sa segata ena noqu igu taucoko me’u amasuta na Kalou me sereki au mai na nona kaukauwa na meca oqo ka sa vesuki au tu, ia ena gauna sara ga sa vakarau kina meu luvuci ena yaluma ka soli au yani me’u vakarusai—sega ni rusa ena vakasama walega, io me vakarusai au e dua na kaukauwa vuni mai na vuravura tani, ka tu vua na kaukauwa veivakurabuitaki kau se bera vakadua ni bau vakila ni tu ena dua na ka bula—ena gauna sara ga ni rere vakaitamera oqori, au sa raica kina e dua na duru bbukawaqa ka donumaka sara tu ga na uluqu, e sivia sara na rarama ni cmatanisiga, sa lako sobu tiko ga mai vakamalua me yacova ni sa serauni au.
17 Ena gauna ga e basika mai kina au vakila sara niu sa sereki mai vua na meca ka vesuki au tu. Ni sa mai cilavi au na rarama au sa araica e brua na Tamata, ka sega ni vakamacalataki rawa na kedrau iserau kei na clagilagi, e rau tucake tu e macawa donumaki au. A vosa mai vei au e dua vei rau, e kaciva na yacaqu ka kaya, ni dusi koya na kena ikarua—Oqo na dLuvequ eLomani. Mo rogoci Koya!
18 Na inaki ni noqu la’ki ataroga na Turaga me’u kila se matalotu cava e dodonu, me’u kila kina o koya meu lewena. E sega ni dede, ena gauna ga sa dei kina na yaloqu, ka sa rawa ni’u vosa, au sa tarogi rau sara na Tamata ka rau duri tu e macawa donumaki au ena rarama, ko cei vei ira na veimatalotu kece oqo e dina (ni ena gauna oqori e se sega vakadua ni bau votu mai ki lomaqu ni ra lasu kece)—kei na kena me’u na curu kina.
19 A tukuni vei au me’u kakua ni curu ki na dua vei ira, ni ra sa sega kece ni dina; ka kaya ko Koya e vosa tiko mai ni nodra yavu ni vakabauta sa avakasisila kece e matana; ko ira kece na nodra ivakavuvuli era sa tawadodonu kecega; “era sa btoro voleka ga vei au ena tebe ni gusudra, ia na clomadra sa yawa tani vei au, era vakatavulica me ivunau na divakavuvuli ni tamata, era sa viavia vakalou ena nodra eivalavala, ia era sa cakitaka ga na nona kaukauwa.”
20 A vakatabui au tale me’u kakua ni curu ki na dua vei ira; ia sa vuqa tale na ka e tukuna vei au, kau na sega ni rawa ni vola ena gauna oqo. Ia ni’u sa kilai yaloqu tale, au sa davo vakatadraicake koto, ka dagava na lomalagi. Ni sa takali na rarama, sa sega na noqu kaukauwa; ia vakalailai ni’u sa vinaka cake mai, au sa lako ki vale. Ia ni’u laki ravi tu ena yasa ni irara qai taroga ko tinaqu se cava e manati au. Au a sauma ka vaka, “ni sega ni dua na leqa—e sega ni dua na leqa vei au.” Au qai kaya vei tinaqu, “ni’u sa kila vakataki au ni sega ni dina na Lotu vaka-Sikoteladi.” Sa kena irairai ni sa kila rawa na ameca, ni’u se tamata gone sara, ni’u sa lesi meu na vakacacana ka vakasosataka na nona matanitu; se cava beka me ra sa duavata kina na kaukauwa ni butobuto me ra vorati au? Na cava era tubu mai kina na bveisaqasaqa kei na veivakacacani me baleti au, e voleka ni gauna ga au se qai sucu kina?
Era saqata ka sega ni vakabauta na itukutuku ni iMatai ni Raivotu eso na dauvunau kei ira na ivakavuvuli ni veimatalotu—Sa vosa vakacacani vakalevu sara ko Josefa Simici—Sa vakadinadinataka tiko ga ko koya na dina ni raivotu ko ya. (Tikina 21–26.)
21 Sa oti e vica na siga mai na noqu a raica na araivotu ko ya, keirau a veitalanoa tiko kei na dua na dauvunau ni Lotu Wesele, ka a vakaitavi sara vakalevu ena maqusa vakalotu sa tukuni oti; ia, ni keirau veitalanoa tiko ena veika vakalotu, au a mani tukuna vua na raivotu au a raica. Au a kurabuitaka dina na nona itovo; a sega walega ni vakamamadataka na veika au tukuna, ia a raica ena veibeci levu, ka kaya ni sa ka vakatevoro kecega, ni sega ni dua na ka e vakatokai ena gauna oqo me braivotu se civakatakila; ni veika kece oqori sa mai mudu vata kei ira na iapositolo, ka ni sa na sega tale ni ra yaco.
22 Au a qai kila, ni ena noqu talanoataka sa vakavuna na nodra sevaki au na ivakavuvuli ni veimatalotu, ka sa vu ni aveivakacacani levu, sa tubu tiko ga; e dina niu gonetagane bsega soti ni kilai levu, ka’u se qai yabaki tinikava se tinikalima, e sega soti ni dau kauwaitaki na ka e tukuna se kitaka e dua na gonetagane ena itabayabaki oqori, ia vei au sa sega ni vakakina era sa kauwaitaki au vakalevu sara na vakailesilesi torocake kei ira na turaga lelevu, ka ra sa vakauqeti ira na tamata kecega me ra saqati au; ka vakavuna na veivakacacani ca sara; ka ni sa matau oqo ena veimatalotu oqori—era sa duavata me ra vakacacani au.
23 Au a vakasamataka vakabibi sara ena gauna ko ya, ka dau vakakina ena vuqa na gauna, sa dua na ka matalia dina me dua na gonetagane sega ni kilai, yabaki tinikava vakacaca, ka dua talega, e dau cakacaka vakaukauwa ena veisiga me rawata na veika lalai me bula kina, ka me nanumi ni dua na tamata bibi ka vesuka kina na nodra rai na vakaitutu lelevu ni veimatalotu kilai ena gauna ko ya, sa basika e lomadra e dua na yalo ni veivakacacani ca sara kei na vosa vakacaca. Ia se matalia se sega, sa vaka tu kina, ka sa vu ni rarawa levu vei au.
24 Ia, e sega ni rawa ni vakalasui ni’u a raica dina ga e dua na raivotu. Au dau vakasamataka tu me tekivu mai na gauna ko ya, niu tautauvata kei aPaula, ena nona btaqomaki koya e matai Akaripa na Tui, ka tukuna na nona raivotu ena nona raica e dua na rarama, ka rogoca e dua na domo; ia a lewe vica walega era vakabauti koya; eso era kaya ni lasu, eso tale era kaya ni sa lialia; a veiwalitaki ka vosa vakacacani. Ia na veika kece oqori a sega ni vakarusa na dina ni nona raivotu. A raica e dua na raivotu, e kila ni vaka dina kina, ka na sega ni rawa ni veisautaka na tikina oqori na veivakacacani kece ena rukui lomalagi; e dina ni ra na vakacacani koya beka me yacova na mate, ia e kila tu, ka na kila tiko me yacova na iotioti ni nona icegu, ni a raica e dua na rarama ka rogoca e dua na domo ni vosa mai vua, ka na sega ni rawa ki vuravura taucoko me veisautaka na nona vakasama se na nona vakabauta.
25 E vakatale ga kina koi au. Au a raica dina e dua na rarama, ka rau sikavotu mai kina e rua na aTamata, io erau a vosa vakaidina vei au; e dina ni’u a cati ka vosa vakacacani ena noqu tukuna ni’u raica e dua na raivotu, ia e dina; ia ni ra vakacacani au, veiwalitaki au, ka ra tukuna vakailasu na veika ca kecega me baleti au ena noqu tukuna na veika oqo, sa vakavuna meu tukuna e yaloqu: Na cava meu vakacacani kina ena noqu tukuna na ka dina? Au a raica dina e dua na raivotu; ia ko cei ko au me’u vorata na Kalou, se na cava e nanuma kina ko vuravura me’u vakalasuya na veika dina au a raica? Ni’u a raica e dua na raivotu; au kila, ka’u kila ni kila na Kalou, ka’u sega ni rawa ni bcakitaka, au sega sara ga ni via cakava; au kila ni ena noqu vakayacora vakakina au na vakararawataka na Kalou, ka’u na cudruvi kina.
26 Ia sa dei na lomaqu ena vuku ni vuravura ni veimatalotu—ni sega ni noqu itavi me’u curuma e dua vei ira, ia me’u tu ga vaqo me yacova ni sa soli tale mai eso na ivakaro. Au kila ni sa dina sara na aivakadinadina nei Jemesa—io kevaka e dua na tamata sa lailai vua na vuku me kerea vua na Kalou; io ena soli vua, ka sega ni veivakadirideini.
Sa rairai vei Josefa Simici ko Moronai—Ena rogo yani na yacai Josefa ki na veimatanitu, eso era na taleitaka ka so era na vosa vakacacana—Sa tukuna vua ko Moronai na iVola i Momani kei na nona mai veilewai na Turaga ka cavuta tale ga e vuqa na ivolanikalou—sa vakatakilai na vanua e vunitaki koto kina na peleti koula—Sa tomana tiko ko Moronai na nona vakatavulica tiko na Parofita. (Tikina 27–54.)
27 Au sa qarava tiko ga na noqu cakacaka ni veisiga me yacova na ika ruasagavulu kadua ni Sepiteba, dua na udolu walunadrau ruasagavulu katolu, ena veigauna kece oqori au sotava tiko kina na veivakacacani ca sara mai na ligadra na tamata kecega, o ira na lotu kei ira era sega ni lotu, baleta ni’u sa vakadeitaka tikoga niu a raica e dua na raivotu.
28 Ena maliwa ni gauna mai na noqu raica na raivotu ki na yabaki dua na udolu walunadrau ruasagavulu katolu—ni sa vakatabui me’u curu ki na dua vei ira na lotu sa tu ena gauna ko ya, ka vakakina ni’u se gone sara, ka dau vakacacani mai vei ira e dodonu me ra noqu itokani vinaka ka me ra dau lomani au, ia kevaka era nanuma ni’u cala me ra segata ena dua na sala dodonu me ra vakadodonutaki au—au sa biu tu me’u sota kaya na aveivakatovolei kecega; ka veimaliwai kei na veimatatamata kecega, ka dau vakayacora e vuqa na ka lialia, ka vakaraitaka vakavuqa na ivalavala vagonegonea, kei na gagadre ca vakatamata; ka sa ka ni madua vei au me’u tukuna eke, ni sa kauti au ki na veivakatovolei ca sara, ka sa vakasisila ena mata ni Kalou. Ia ni’u vakatutusa tiko oqo me kakua ni nanumi ni’u a vakayacora na ivalavala ca lelevu sara ka bibi. E sega ni vakakina na noqu ivakarau ni bula. Ia au sa dau vakawelewele ka vakamamadataka na veika eso, na marau vakalialia, kei na veika e sega ni kilikili me vakayacora e dua sa bkacivi koya na Kalou me vakataki au. Ia na yaco rawa ni ka oqori era na sega ni kurabui kina ko ira era kila vinaka na gauna ni noqu bula vakacauravou, kei na noqu itovo mamarau.
29 Ena vuku ni veika oqo, au sa beitaki au vakaiau ga ena noqu malumalumu ka itovo tawakilikili; ia ena yakavi ni ika ruasagavulu kadua ni Sepiteba sa tukuni koto e cake, ni’u sa laki davo ena noqu idavodavo meu moce, au a amasu ena vakatakekere vua na Kalou Kaukauwa meu vosoti ena noqu ivalavala ca kei na noqu malumalumu, io me vakatakilai tale ga vei au, na vanua au tu kina e matana; au sa vakadinata ena vu ni yaloqu taucoko ni na vakatakilai vakaidina vei au me vaka na raivotu au a raica e liu.
30 Ia niu sa masu tiko ga vua na Kalou, au sa raica e dua na rarama ni sa basika mai ki na loma ni noqu rumu, a sa rarama cake tiko ga me yacova ni sa uasivia na rarama ena sigalevu tutu, ena gauna au raica kina vakasauri e dua na atamata ena yasa ni noqu idavodavo, e tu voli ga e maliwa lala, ni sega ni tara na yavana na buturara ni vale.
31 Sa vakaisulu tu ena dua na icurucuru balavu ka sa vakasakiti sara na kena avulavula. Na kena vulavula sa uasivia na veika vulavula kecega au sa raica oti e vuravura; au sega talega ni vakabauta ni rawa ni dua na ka vakavuravura e caka me uasivia na kena vulavula kei na kena uasivi. E sega ni vakaisulu na qeteqete ni ligana, kei na tolo ni ligana, me sivia vakalailai na nona ilabeniika; sa vakatalega kina na yavana, ena dela ni nona qurulasawa. E sega talega ni vakasulumi na uluna kei na domona. Au raica rawa talega ni sega tale ni dua na isulu e daramaka tu ia na icurucuru balavu ga oqo, me vaka ni tadola tu, ka rawa niu raica yani na lomaserena.
32 E sega walega ni uasivi sara na vulavula ni nona icurucuru balavu, ia na kena ivatuka kece sara ga e sega ni vakamacalataki rawa na kena alagilagi, ia na kena irairai sa vaka na btibi ni liva. Sa rarama sara na loma ni rumu, ia sa sega ni vaka na kena iserau kei na iserau ni vanua e tu kina. Ena imatai ni gauna au raici koya yani kina, au a crere; ia e sega ni dede sa seyavu yani na rere oqori.
33 A kacivi au ena ayacaqu, ka kaya vei au ni sa italai mai na iserau ni Kalou ki vei au, ka yacana ko Moronai; ni sa digitaki au na Kalou me’u qarava e dua na cakacaka; a kaya ni na rogo na yacaqu vei ira na veimatanitu, veimataqali kei na duivosavosa; e so era na taleitaka, ka so era na vosacataka.
34 E mai kaya ni sa maroroi tu e dua na aivola, ka volai ena bpeleti koula, ka tukuni kina na kedra itukutuku o ira era a tawana tu e liu na vanua oqo, kei na vanua era vu mai kina. E kaya tale ga ni sa tu ena ivola ko ya na ctaucoko ni Kosipeli tawamudu, me vaka a solia na iVakabula vei ira era a tawana tu e liu na vanua oqo.
35 Ka vakakina, ni sa maroroi vata tu kei na rua na vatu ena vucu siliva—ia na vatu e rua oqo, ka rau qasoti ki na dua na apeleti ni sere, sai koya na ka sa vakatokai me bUrimi kei na Cumimi—sa maroroi vata tu kei na peleti; ia na kena taukeni ka vakayagataki na vatu oqo sai koya sa vakatokai me c“daurairai” ena veigauna e liu; ka sa vakarautaka na Kalou me baleta na kena vakadewataki na ivola.
36 Ni sa tukuna oti vei au na veika oqo, sa tekivu me cavuta mai na parofisai eso ni aVeiyalayalati Makawa. A cavuta e liu e dua na tiki ni bikatolu ni wase ni Malakai; ka qai cavuta talega na ikava se iotioti ni wase ni parofisai vata oya, e dina ni duidui vakalailai mai na kena e volai ena noda iVolatabu. A sega ni wilika na imatai ni tikina me vaka ka volai ena noda ivola; ia a cavuta ga vakaoqo:
37 Ia raica, sa lako mai na asiga ko ya ena bwaqa me vaka na lovo, ia ko ira kece sa viavialevu, kei ira kece sa caka ca era na kama me vaka na cvu ni co; Ia ko ira sa lako mai era na vakamai ira, sa kaya na Turaga ni Lewevuqa, me kakua kina ni vo vei ira na wakana se na tabana.
38 Sa cavuta talega na tikina e lima me vakaoqo: Raica, au na vakatakila vei iko na aMatabete, ena ligai bIlaija na parofita ni se bera ni qai yaco mai na siga levu ka rerevaki ni Turaga.
39 A duatani talega na nona cavuta na tikina ka tarava: Ka na tea ko koya e lomadra na gone na ayalayala a caka vei ira na bqase, ka na gole na lomadra na gone vei ira na nodra qase. Kevaka e sega ni vakakina, sa na vakarusai sara na vuravura taucoko ena nona lako mai.
40 A cavuta tale ga na ikatinikadua ni wase ni ivola i Aisea, me ikuri ni tikina oqo, ka kaya ni sa vakarau me vakayacori. A cavuta tale ga na tikina e ruasagavulu karua kei na ruasagavulu katolu ni Cakacaka wase 3 me vaka sa volai tu ena noda Veiyalayalati Vou. A kaya ni sai Karisito na aparofita ko ya; ia e sa bera ga ni yaco na siga a yalataki ni “tamata yadua sa sega ni rogoca na domona ena bmuduki tani mai vei ira na tamata,” ia sa voleka ga ni yaco.
41 A cavuta tale ga na aivola i Joeli wase rua, mai na ika ruasagavulu kawalu ki na iotioti ni tikina. A kaya talega ni sa bera ni vakayacori, ia sa voleka sara. A kaya tale ga ni sa voleka ni yaco mai na taucoko ni nodra gauna na kai bMatanitu Tani. A cavuta talega eso na malanivosa ni ivolanikalou, ka vakamacalataka eso na ka ena sega ni tukuni eke.
42 A tukuna tale vei au, ni ena gauna au sa na taura kina na peleti oqori e mai tukuna tiko—ka ni se bera ni yaco mai na gauna me na tauri kina—meu na kakua sara ni vakaraitaka vua e dua tale na tamata; me kua talega na peleti ni sere kei na Urimi kei na Cumimi; ia vei ira ga ena vakaroti vei au meu vakaraitaka vei ira; kevaka e sega au na vakarusai. Ni keirau veivosaki tiko me baleta na peleti, a dolavi ki na noqu avakasama na raivotu kau raica na vanua e maroroi tu kina na peleti, e matata ka makare vinaka sara kau na kila na vanua oqori kevaka au na sikova.
43 Ni sa tinia na nona itukutuku, sa tekivu seyavu mai na rarama e loma ni vale, ka sa la’ki vakavolivoliti koya ga na italai a vosa tiko vei au; a sa vakatiko ga kina me yacova ni sa butobuto taucoko na loma ni vale, ka sa rarama duadua ga ko koya; sa qai dodo vakasauri cake ki lomalagi e dua na sala, sa lako cake kina ko koya me yacova ni sa yali yani vakadua, raica sa mai vakatale tu ga yani na kena irairai ena gauna e se bera ni rairai mai kina na rarama vakalomalagi oqo na noqu rumu.
44 Au davo koto ga ka vakasamataka na matata vinaka ni veika au a raica, ka’u sa vakasakita vakaidina na veika sa mai tukuna vei au na italai veivakurabuitaki oqo; ena noqu avakanananu tiko oqori, au kurabui vakalevu dina ni’u raica ni sa tekivu rarama tale mai na loma ni noqu rumu, ka sega ni dede sa tu tale ena yasa ni noqu idavodavo na italai mai lomalagi.
45 A tekivu tukutuku, ka taleva lesu tale na veika vata ga a cakava ena imatai ni nona veisiko mai, e sega sara ga na ka e duidui kina; ia ni sa oti, a qai tukuna ni na cudruvi sara ko vuravura, ka na lala mai ena vuku ni dausiga, na iseleiwau, kei na mate dauveitauvi; ia ena yaco na lewa veivakararawataki vei ira na itabatamata ga oqo. Ni sa tukuna oti na veika oqo, sa qai cabe cake tale me vaka a vakayacora e liu.
46 Ena gauna oqo, sa yavalati sara vakalevu na noqu vakasama, ka dredre kina me’u moce, au sa mani davo koto ga ka luvuci au na kurabui ena veika au sa raica ka rogoca. Ia sa qai toro cake ga na noqu kurabui ni’u raica ni sa tu tale ena yasa ni noqu imocemoce na italai vata ga oqo, ka’u rogoca na nona taleva ka tokaruataka tale vei au na veika vata ga me vaka e liu; a vakuria ena dua na ivakasala vei au, ka tukuna kina ni na tovolea ko aSetani me btemaki au (me vaka na ituvaki dravudravua ni matavuvale nei tamaqu), meu taura na peleti meu vutuniyau kina. E vakatabuya sara vei au na ka oqo, ka kaya meu kakua ni nanuma e dua tale na ka ena vuku ni peleti ia meu vakalagilagia ga kina na Kalou, ka me’u kakua ni vakauqeti ena dua tale na cinaki, ia na tarai cake ga ni nona matanitu; kevaka e sega au na sega ni taura.
47 Ni sa oti na ikatolu ni nona rairai mai, sa lesu cake tale ki lomalagi me vaka e liu, ka’u sa mai biu tale koto me’u vakananuma na ka levu ka veivakurabuitaki au se qai sotava oti; ia e sa qai cabe ga na italai mai lomalagi ena ikatolu ni gauna, sa tagi na toa, ka’u kila ni sa voleka ni kida na mataka, kena ibalebale oqo, ni voleka ni taura na bogi taucoko ko ya na neirau veivosaki tiko.
48 Oti ga vakalailai au sa duri mai, ka tekivu qarava na itavi e dodonu me’u dau qarava ena veisiga me vaka na kena ivakarau; ia, ni’u laki tovolea me’u cakacaka me vaka ena veigauna kecega, sa sega ni rawa ni sa wawale vakalevu sara na yagoqu ka sega ni rawa ni’u cakacaka. Keirau a cakacaka vata tiko kei tamaqu, ka sa siqema rawa ko koya ni dua na ka e sa manati au, ka tukuna me’u lesu tale ki vale. Au sa lako ka noqu inaki me’u lesu tale ki vale; ia, ni’u tovolea meu kosova na bai ni vanua keirau cakacaka tiko kina, sa malumalumu sara na yagoqu, au a bale sobu ki na qele ka lecai yaloqu sara koto.
49 Na imatai ni ka au vakila mai ni vaka me vosa tiko e dua na domo ni tamata, ka cavuta mai na yacaqu. Au rai cake yani, ka raica na italai vata ga oqo ni tucake donuya tu na uluqu, ka vakavolivoliti koya na rarama me vaka e liu. A baci tukuna taucoko tale vei au na veika a sa tukuna mada vei au ena bogi, ka qai vakaroti au me’u lesu vei atamaqu ka tukuna vua na raivotu kei na ivakaro sa soli vei au.
50 Au a muria na nona ivakaro; ka lesu vei tamaqu ki na were, ka’u tukuna vua na veika kece. A kaya vei au ko koya ni oqori na veika va-Kalou, ka tukuna me’u lako ka kitaka me vaka sa vakaroti au kina na italai. Au biuta na were, ka lako ki na vanua a tukuna vei au na italai ni maroroi tu kina na peleti; ia me vaka na matata vinaka ni raivotu au a raica, au a kila na vanua ko ya ena gauna ga au yacova yani kina.
51 Ena yasa ni koro ko Menijesita, ena yasayasa vaka-Onitario mai Niu Ioka, e tu kina e dua na aulunivanua levu toka, oqo na ulunivanua cecere duadua ena vanua ko ya. Ena ra ni ulunivanua oqo, sega ni yawa mai delana, ena ruku ni dua na vatu levu, era tu kina na peleti, e tawa tu ena dua na kato vatu. E vavaku na vatu oqo ka rodu cake e loma donu, ka qai mamare sobu na batina, o koya sa votu tu mai kina e dela ni qele na kena loma donu ka tabulu tu na batibatina.
52 Ni’u sa qeva tani rawa na qele, au qai taura e dua na kau, vakaciqira e ruku ni vatu ka tulega cake. Au iro yani ki loma ni kato ka raica ni sa tu dina kina na apeleti, na bUrimi kei na Cumimi, kei na cpeleti ni sere, me vaka a tukuna vei au na italai. Na kato era tawa tu kina e caka ena kena kabiri vata na vatu ena dua na mataqali simede. Ena boto ni kato e rau davo vakababa koto kina e rua na vatu, ka ra qai dabe yani e deladrau na vatu oqori na peleti kei na veika tale eso.
53 Au sa segata sara me’u taura, qai vakatabui au ko koya na italai, a kaya tale vei au ni se bera mai na gauna me na tauri kina, ena sega tiko ni yaco mai, me yacova ni sa oti e va na yabaki mai na siga ko ya; ia e tukuna vei au me’u na lako tale mai ki kea ni oti e rauta ni dua na yabaki mai na gauna ko ya, me keirau na mai sota kina, ia me’u na dau vakayacora tiko vakakina me yacova na gauna me sa na tauri kina na peleti.
54 Me vaka, na ivakaro sa soli vei au, au dau lako ena mua ni veiyabaki, ena veigauna yadua oqori au dau raica e kea na italai vata oqo, kau sa dau vakasalataki ka vakavukui ena neirau veitalanoa yadua, me baleta na veika ena vakayacora na Turaga, ka vakakina na sala kei na iwalewale cava me na cicivaki kina na nona amatanitu ena veisiga mai muri.
Erau sa vakamau ko Josefa Simici kei Ema Ele—Sa ciqoma ko koya na peleti koula mai vei Moronai, ka vakadewataka sara eso na tikina—A la’ki vakaraitaka ko Matini Erisi na ivakatakilakila volai a lavetaki mai kei na kena vakadewa, ki vei Parofesa Enitoni; ia a qai kaya ko koya, “Sa sega ni rawa me’u wilika na ivola sa dregati tu.” (Tikina 55–65.)
55 E sega soti ni tamata vutuniyau ena veika vakavuravura ko tamaqu, ka gadrevi vakalevu sara me keitou dau cakacaka vakalevu e ligai keitou, ka keitou dau cakacaka saumi e veisiga se dua tale na sala, ena veigauna e rawa kina. Ena so na gauna keitou dau tu ga e vale, ka so na gauna keitou tu tani, ia ni keitou cakacaka tikoga sa rawa kina na veika me keitou bula kina.
56 Ena yabaki 1832 a sotava kina na matavuvale nei tamaqu e dua na ka veivakararawataki levu ena nona mate na tuakaqu qase duadua, o aAlaveni. Ena vula ko Okotova, ni 1825 au a la’ki cakacaka vua e dua na kena turaga na yacana ko Josaia Sitolu, ka vakaitikotiko mai na yasayasa vaka-Senago ena yasana ko Niu Ioka. E rogoca ko koya ni ra sa dolava e dua na qara ni siliva ko ira na kai Spain mai Amoni, ena yasayasa vaka-Sasukuena ena yasana ko Penisilivenia; ka a dau vakekeli voli, ni se bera ni’u laki cakacaka vua, me rawa kina ni, kevaka e rawa, me kunea na qara. Niu sa lako yani me’u tiko vata kei koya, a qai kauti au, vata kei ira na vo ni nona tamata cakacaka, me keimami vaqara na qara ni siliva, na vanua au a qai cakacaka tiko kina me rauta ni sivia na dua na vula, ka sega ga ni kune e dua na vuana, e muri, au qai vakatakekere vua na kena turaga oqo me sa rauta na kelikeli. Oqori na vanua ka vu mai kina na irogorogo, ni’u tamata domodomo ilavo.
57 Ena gauna au cakacaka tiko kina mai kea, au a la’ki vakaicili tiko ena vale nei Aisake Ele, mai na vanua ko ya; oqori na vanua au raica kina ena imatai ni gauna na yalewa a qai watiqu (na luvena yalewa), ko aEma Ele. Keirau a vakamau ena ika 18 ni Janueri 1827 ni’u se cakacaka tiko vei Misita Sitolu.
58 Ena noqu tukuna tikoga niu a raica e dua na raivotu, sa muri au voli ga kina na aveivakacacani, ka ratou sa saqata kina na matavuvale nei tamai watiqu na neirau vakamau. Oqori na vuna sa na ka wale ga e rawa me’u kitaka me keirau sa toki tani ki na dua na vanua; keirau a mani lako ka la’ki vakamau ena vale nei Sikuwaia Tabili, ena Ceva ni Beniberiji, ena yasayasa vaka-Senago, mai Niu Ioka. Ia ni’u sa vakamau oti, au sa mani biuti Sitolu, ka lesu ki vale me keirau la’ki teitei vata kei tamaqu.
59 Ni sa toso tiko na gauna ka sa yaco mai na gauna me’u taura kina na peleti, na Urimi kei na Cumimi, kei na kena peleti ni sere. Ena ika ruasagavulu karua ni Sepiteba, dua na udolu walunadrau ruasagavulu kavitu, ni’u baci lako tale me vaka na kena ivakarau ni oti e dua na yabaki ki na vanua era maroroi tu kina, sa solia mai vei au na italai vakalomalagi vata ga ko ya, vata kei na kena ivakaro oqo: ni sa noqu itavi na kedra maroroi; kevaka au na laiva me kau tani vakailoa, se ena noqu avakawelewele, au na tamusuki tani; ia kevaka au na segata ena noqu igu meu bmaroroya, me yacova na gauna ena mai kauta kina ko koya, na italai, era na taqomaki tu.
60 A sega ni dede au sa kila na vuna ka vakaroti vakabibi tiko kina vei au me’u taqomaka ka maroroya vinaka na peleti, kei na kena ibalebale e tukuna kina na italai ni ena gauna au sa cakava oti kina na veika e gadrevi e ligaqu, ena qai lakova mai. Ena gauna ga e kilai kina ni sa tiko vei au na peleti, sa tekivu sagai sara vakaukauwa me kaliraki tani vei au. Era a taurivaka na ivadi kecega era vakasamataka rawa me baleta na inaki oqori. Sa qai gaga cake ga ka ca vakalevu na veivakacacani, ka ra sa qaqarauni sara toka e veigauna na lewevuqa me ra kauta tani mai vei au kevaka e rawa. Ia ena lewa vuku ni Kalou, era a taqomaki vinaka toka ga kina e ligaqu, me yacova niu sa rawata na veika a gadrevi kina mai ligaqu. Ena gauna, sa lesuva mai kina na italai, me vaka sa tuvai tu, au sa solia yani ki vua; ka sa koto ena nona lewa me yacova mai na gauna oqo, na ikarua ni siga ni vula ko Me, dua na udolu walunadrau tolusagavulu kawalu.
61 E toso ga na tiko yavavala, ia na dauvakau vosa ena yamena e udolu sa vakayagataki ga ena veigauna ena kena veikauyaki na itukutuku lasu me baleta na matavuvale nei tamaqu, ka baleti au tale ga. Ia ke’u vola e dua na kena iwase lailai sara, ena sinai kina e vica vata na ivola. Na veivakacacani, sa sega ni caka rawa kau sa gadreva kina me’u biuti Menijesita, ka lako vata kei na watiqu ki na yasayasa vaka-Sasukuena ena Yasana ko Penisilivenia. Ni sa vakarau tiko me keirau biubiu—me vaka ni keirau dravudravua, ka sa tarabi sara vei keirau na veivakacacani ka sega kina ni dua na vakanuinui ni na dua na veisau—ena loma ni neirau kune rarawa keirau a kunea na veitokani mai vua e dua na turaga ka yacana ko aMatini Erisi, a lako mai vei keirau ka solia e limasagavulu na dola me vukea na neirau ilakolako. O Matini Erisi e vakaitikotiko ena koro ko Palamaira, ena yasayasa vaka-Weini ena Yasana ko Niu Ioka, ka dua na dauteitei dokai.
62 Ena veivuke taudonu oqori a rawa kina me’u yacova na vanua au lako tiko kina e Penisilivenia; ni’u yaco ga yani sa tekivu sara meu lavetaka na ivakatakilakila volai eso mai na peleti. Sa levu toka au lavetaka rawa, au sa qai tekivu vakadewataka eso ena noqu vakayagataka na aUrimi kei na Cumimi, au cakava oqori ena maliwa ni gauna au yaco yani kina ki na vale nei tamai watiqu, ena vula ko Tiseba, kei na Feperueri ka tarava.
63 Ena dua na gauna ena vula oqo ko Feperueri, a lako mai kina ki na neitou itikotiko ko Matini Erisi ka sa cavuti oti na yacana, a taura na ivakatakilakila volai ka tauri mai na peleti, ka kauta ki na koro ko Niu Ioka. Na veika a yaco me baleti koya kei na ivakatakilakila volai, au na goleva kina na nona itukutuku sara ga o koya me baleta na veika a yaco, me vaka a tukuna vei au ena gauna e lesu mai kina:
64 “Au lako ki na koro ko Niu Ioka, ka la’ki vakaraitaka sara na ivakatakilakila volai sa vakadewataki oti, kei na kena ivakadewa, ki vei Parofesa Jale Enitoni, e dua na turaga ka kilai ena veika sa rawata me baleta na volavola kei na vosa. A kaya ko Parofesa Enitoni ni dodonu vinaka sara na vakavakadewa ko ya, e vinaka cake mai na veika kece e sa raica oti ni vakadewataki mai na vosa vaka-Ijipita. Au qai vakaraitaka vua na kena era se bera ni vakadewataki, ka qai kaya ko koya ni oqori na vosa vaka-Ijipita, Kalitia, Asiria, kei Arapea; ka kaya ni ra ivakatakilakila volai dina. A solia vei au ko koya e dua na sitivikiti, ka vakadinadinataka kina vei ira mai Palamaira ni ra sa ivakatakilakila volai dina, ka ni sa dodonu talega na ivakavakadewa ni kena era sa vakadewataki oti. Au taura na sitivikiti ka tawana ena noqu taga, kau se qai vakarau biuta sara ga na vale, sa kacivi au lesu yani ko Misita Enitoni, ka taroga se kila vakacava na gonetagane ko ya ni tu na peleti koula ena vanua a kunea kina. Au sauma ka kaya ni a vakatakila vua e dua na agilosi ni Kalou.
65 “A qai kaya vei au, ‘Meu raica tale mada na sitivikiti.’ Au a tara mai na noqu taga ka solia yani vua, a taura ko koya ka dresulaka vakamatailalai ka kaya ni sa oti na gauna ni nodra veiqaravi na aagilosi, kevaka au na kauta yani vua na peleti ena vakadewataka ko koya. Au a tukuna vua ni bdregati tu e dua na iwase ni peleti oqori, ka vakatabui au me’u kauta mai. A sauma ko koya ka vaka: ‘Sa sega ni rawa me’u wilika na ivola e dregati tu.’ Au a biuti koya ka lako vei Doketa Mijieli, a tokona ko koya na veika a kaya ko Parofesa Enitoni me baleta na ivakatakilakila volai kei na kena vakadewa.”
· · · · · · ·
Sa mai veiqaravi vakavunivola ko Oliva Kaudari ena vakadewataki ni iVola i Momani—Erau sa ciqoma ko Josefa kei Oliva na Matabete i Eroni mai vei Joni na Dauveipapitaisotaki—Erau sa papitaiso, tabaki ka ciqoma na yalo ni parofisai. (Tikina 66–75.)
66 Ena ika 5 ni siga ni Epereli, 1829, a lako mai kina ki na noqu vale ko aOliva Kaudari, oqo na imatai ni gauna me’u raici koya kina. E kaya vei au ni a veivakavulici tiko voleka ki na vanua e vakaitikotiko kina ko tamaqu, ia ko tamaqu me vaka ni dua vei ira ka vuli tiko na luvena ena koronivuli ko ya, sa mani laki vakaitikotiko kina ena nona vale ena dua na gauna, ni tiko voli e kea eratou qai talanoataka vua na matavuvale na veika a yaco kau qai laki taura kina na peleti, o koya sa mani lako mai kina me vakatarogi au.
67 Ni oti e rua na siga ena nona yaco mai ko Misita Kaudari (ena ika 7 ni Epereli) sa tekivu me’u vakadewataka na iVola i Momani, ka tekivu me volavola vei au ko koya.
· · · · · · ·
68 Ni keirau se tomana tikoga na cakacaka ni vakavakadewa, ena vula ka tarava (Me, 1829), keirau a gole ki veikau ena dua na siga me keirau masu ka vakatataro vua na Turaga me baleta na apapitaiso me bbokoci kina na ivalavala ca, ni keirau a kunea ni tukuni ena ivakadewa ni peleti. Ni keirau ogaoga tiko, ena masu kei na kerekere vua na Turaga, sa siro sobu mai ena dua na co lumilumisa e dua na ditalai mai lomalagi, ia ni sa vakotora na eligana e buradelai keirau, sa ftabaki keirau, ena nona kaya:
69 Vei kemudrau na noqu itokani dauveiqaravi, ena yaca ni Mesaia, au sa solia na aMatabete i Eroni, sa koto kina na idola ni nodra veiqaravi na agilosi, kei na kosipeli ni veivutuni, kei na papitaiso ena tabadromuci me bokoci kina na ivalavala ca; ia oqo ena sega ni kau tani tale mai vuravura me yacova ni ra sa vakacabora tale na luvei bLivai ena buladodonu e dua na ivakacacabo vua na Turaga.
70 E kaya ni Matabete i Eroni oqo e sega ni tiko kina na kaukauwa ni veitabaki ni liga me baleta na aisolisoli ni Yalo Tabu, ia oqo ena qai soli malua vei keirau ena dua na gauna e muri; ka vakaroti keirau me keirau lako ka papitaisotaki, ka dusimaka me’u papitaisotaki Oliva Kaudari e liu, ka qai papitaisotaki au e muri ko koya.
71 Keirau sa mani lako yani ka papitaisotaki. Au a papitaisotaki koya taumada, qai papitaisotaki au ko koya—ni oti oya au qai tabaka na uluna ka lesi koya ki na Matabete i Eroni, sa qai tabaka na uluqu ko koya ka lesi au tale ga ki na Matabete vata oqori—ni keirau a vakaroti me vakakina.*
72 Na italai ka a sikovi keirau ena gauna oqo ka solia vei keirau na Matabete, e kaya ni yacana ko Joni, ko koya ga sa vakatokai ko aJoni na Dauveipapitaiso ena Veiyalayalati Vou, ka ni veiqaravi ena nodratou vakatulewa ko bPita, cJemesa kei dJoni, ni sa tu vei iratou na ekaukauwa ni ilesilesi ni Matabete i fMelikiseteki, na Matabete ka tukuna ko koya, ni na yaco mai na gauna me na qai soli kina vei keirau, ka me’u na qai vakatokai me isevu ni giTalatala Qase ni Lotu, ka ikarua ko koya (ko Oliva Kaudari). Oqo ena ika tinikawalu ni Me, 1829, keirau a tabaki kina mai ligana na italai oqo, ka papitaiso.
73 Ni keirau qai cabe ga mai wai ni oti na neirau veipapitaisotaki, keirau vakila na veivakalougatataki cecere ka lagilagi mai vei Tamada Vakalomalagi. Au sa qai papitaisotaki Oliva Kaudari oti ga, sa sobuti koya sara na aYalo Tabu; a tucake ka bparofisaitaka na veika eso sa voleka ni yaco. E vakatale ga kina vei au. Ni’u sa papitaisotaki oti ga mai vua, sa tu talega vei au na yalo ni parofisai, ni’u sa tucake, au qai parofisaitaka na kena tubu na Lotu oqo, kei na veika tale e vuqa e baleta na Lotu, kei na nodra itabatamata oqo na luve ni tamata. Keirau sa vakasinaiti ena Yalo Tabu ka keirau vakavinavinaka vua na Kalou sa vakabulai keirau.
74 Sa vakararamataki na neirau vakasama, sa tevuki kina na neirau akila na ivolanikalou, ka vakatakilai vei keirau na kena bibalebale dina kei na kena inaki ena kena ivalavala keirau sega ni se bau sotava vakadua, ka sega talega ni keirau a bau vakasamataka vakadua e liu. Ena gauna oqo keirau sa vakasaurarataki me keirau kakua mada ni vakatakila na neirau sa ciqoma na Matabete kei na neirau sa papitaiso, ena vuku ni dua na yalo ni veivakacacani sa tekivu basika ena vanua keitou vakaitikotiko kina.
75 Keirau sa dau vakarerei ka tukuni me keirau buturaki, ena veigauna eso, oqo mai vei ira sara ga na iliuliu ni veimatalotu. Ia sa isa vinaka sara ni nodra vakarerei keirau na nodratou tokoni keirau ka lomani keirau sara na matavuvale nei tamai na watiqu (ena veivakarautaki Vakalou), eratou sa yalovinaka sara vei au, ka ratou saqati ira vakaukauwa na via veibuturaki, ka ratou tokona sara me’u sa biu ga ka kakua ni vakasosataki mai na cakacaka ni vakavakadewa, o koya eratou sa solia ka yalataka vei keirau na veitaqomaki kece eratou rawata mai na veika kecega e cala vakalawa.
A vakamacalataka vakaoqo ko Oliva Kaudari na veika a yaco oqo: “Oqo na veisiga me na kua ni guilecavi—me da dabe ka rogoca na domo e cavuti mai na veivakauqeti mai lomalagi, e vakayadrata na vakavinavinaka cecere duadua ni yalo oqo! Ena veisiga yadua au tomana tiko, sega na kena veivakasosataki, ena noqu vola na veika e lutu mai gusuna, ni vakavakadewa tiko mai na Urimi kei na Cumimi, se, me vaka era vakatoka na Nifai me ‘ivakavakadewa’ na itukutuku makawa se na itukutukuvolai ka vakatokai ‘Na iVola i Momani.’
“Me’u tukuna, ena vica wale mada ga na vosa, na itukutuku talei a solia ko Momani kei na luvena yalodina, ko Moronai, me baleta e dua na matatamata a dau lomani ka totaki mai lomalagi, ena ulabaleta sara na noqu inaki oqo; au sa na vakadaroya kina ki na dua na gauna mai muri na ka oqo, ia, me vaka au a tukuna ena ivakamacala taumada, au na vola vakatabakidua e vica na ka e semati vakadodonu sara ki na tubu ni Lotu oqo, ka ra na taleitaka beka na udolu era sa kalawa mai ki liu, ena loma ni nodra veivakawai na daulelewa kei na nodra veibeitaki na dauveivakaisini, ka ciqoma na Kosipeli i Karisito.
“E sega ni dua na tamata e tu vinaka na nona vakasama, ena vakadewataka ka vola rawa na ivakaro ka soli vei ira na Nifai mai vua na iVakabula, me baleta na ivakarau dodonu me tara cake kina na tamata na Nona Lotu, ka vakabibi ni sa tu na veilecayaki ena kena sa curuma na isoqosoqo kei na ivakarau kecega vakatamata na cakacaka ca, ka ra sega sara ni kauwaitaka na galala me ra vakaraitaka na gagadre ni lomadra me ra buluti ena ibulubulu wai, me ‘kerei kina na lewa savasava e loma ena tucake tale nei Jisu Karisito.’
“Ni’u sa vola oti na itukutuku ni nona veiqaravi na iVakabula ena kedra maliwa na vo ni kawa i Jekope, ena vanua oqo, sa rawa ni laurai, me vaka sa tukuna na parofita ni na vakakina, ni na ubia na vuravura na butobuto, ia na butobuto loaloa na nodra nanuma na tamata. Ni da vakasamataka vakabibi sa rawarawa talega me kilai ni ena loma ni veiqati kei na veivosaki me baleta na lotu, e sega ni dua e tu vua na dodonu mai vua na Kalou me qarava na veicakacaka vakalotu ni Kosipeli. Ena tarogi beka na taro me vakaoqo, sa tu beka vua na tamata na dodonu me cakacaka ena yacai Karisito, era sa cakitaka na ivakatakila, na Kena ivakadinadina sa sega ni lailai sobu mai na yalo ni parofisai, kei na Nona lotu sa yavutaki, tara, ka tokoni mai na ivakatakila butakatakata, ena veitabayabaki kece ni vuravura ni ra se tu na Nona tamata e vuravura? Kevaka era a buluti tu na veika dina oqo, ka tabonaki vakavinaka mai vei ira na tamata ena kune na nodra ivadi duka kevaka ena vakatarai me cila yani e matadra na tamata, sa sega tale ni vunitaki vei keirau; ka keirau sa waraka ga na ivakaro me tukuni mai ‘Tucake ka papitaisotaki!’
“Sega soti ni dede sa vakayacori na ka oqori. Ni sa vutuniyau tu na Turaga, ena loloma, ka sa dau tu vakarau me sauma na nodra vakatakekere cikecike na tamata yalomalumalumu, ni keirau sa masuti koya tiko vagumatua, ena vanua sa sega ni tiko kina na tamata, sa lako sobu mai me vakatakila vei keirau na Nona lewa. E vakasauri, sa vosa mai vei keirau mai na maliwa ni gauna tawamudu na domona na Dauveivueti ka kauta mai na vakacegu, ni sa tawasei na ilati ka lako sobu mai na agilosi ni Kalou sa vakaisulu ena lagilagi, ka kauta mai na itukutuku sa waraki tu mai vakabalavu, kei na idola ni Kosipeli ni veivutuni. Sa dua na ka rekitaki! Sa dua na ka veivakurabuitaki! Sa dua na ka marautaki! Ni veidre tu ko vuravura ka lakosese voli—ni ra vakayayamo voli e milioni me vaka na mataboko sa vakayayamo e lalaga, ni ra sa vakanuinui na tamata ena veika tawamacala, me vaka e dua na lotu raraba, sa rai na matai keirau, ka rogo na daligai keirau, me vaka na rarama ena sigalevu; io—e uasivia na rarama ni siga ena vula ko Me, ka sa serauna tu oqo na veika bula kecega! Sa qai rogo mai na domona! E dina ni rogo lailai ga, sa laubasikata sara na yaloi keirau, ia na nona vosa, ‘Koi au na nomudrau itokani ga,’ sa seyavu kina na neirau rere. Keirau vakarorogo, keirau vakararai, keirau qoroqoro! Oqori na domo ni agilosi mai na vanua lagilagi, oqori na itukutuku nei Koya sa Cecere Sara! Sa reki na yaloi keirau ka vuabale na neirau marau ni keirau sa rogoca, ni sa vakararamataki na yaloi keirau ena nona loloma, ka sa ovici keirau na raivotu nei Koya sa Kaukauwa Sara! Sa evei na tikina ni vakatitiqa? Sa sega; sa seyavu yani na veilecayaki, sa lutudromu na lomalomarua ka sega ni tubu tale, ni sa dro tani vakadua na vakanananu kei na ilawaki!
“Ia, na wekaqu, mo vakasamataka mada, vakasama tale mada vakalailai, na reki ni yaloi keirau! Kei na kurabui keirau a vakarokoroko kina, (Ko cei li me sega ni vakarokoroko ni sa yaco vua na veivakalougatataki levu oqo?) ena gauna keirau ciqoma kina mai na ligana na Matabete Tabu me vaka e tukuna ko koya, ‘Vei kemudrau na noqu itokani dauveiqaravi, ena yacana na Mesaia, au sa solia kina na Matabete oqo kei na dodonu oqo, me na tu ga e vuravura, io me ra vakacabora mada vua na Turaga na ivakacacabo ena buladodonu ko ira na luvei Livai!’
“Au na sega ni tovolea me’u boroya vei kemuni na veika au vakila e lomaqu, se na vakaturaga na totoka kei na lagilagi ni veika sa vakavolivoliti keirau tu; ia ko ni na vakabauti au ena noqu tukuna, ni vuravura, ka vakakina na tamata, ena madila ni vosa ka rawa mai na balavu ni noda bula, ena sega ni rawa ni ukutaka na vosa ena dua na kena ivalavala me taleitaki ka vakasakiti cake mai vua na tamata vakalomalagi oqo. Sega; e sega talega ena vuravura oqo na kaukauwa me solia na reki, me vakasobura na vakacegu, se me kila na vuku e lewe koto ni veiyatuvosa yadua ni ra vakadewai mai ena kaukauwa ni Yalo Tabu! Ena vakaisina na wekana na tamata, ena isau ni veivakaisini na veivakaisini, ia ena tu beka na kaukauwa vei ira na luveni ca me ra temaki ira na tamata sesewa kei na tawavuli, me yacova ni sa sega tale ni dua na ka me ra vakani kina na lewe vuqa, ia na veika lasu ga, ia na vua ni lasu ena kauta vata kei koya ki na ibulubulu na tamata sa rawai vakarawarawa; ia na tatara ga ni iqaqalo ni ligana dauloloma, na tiki ni lagilagi mai na vuravura e cake, se dua ga na vosa mai na gusuna na iVakabula, mai na lomasere ni gauna na tawamudu, ena yaco me vakatawayagataka, ka bokoca laivi vakadua mai na vakasama. Na veivakadeitaki ni keirau a tu dina ena iserau ni dua na agilosi, na dina ni keirau a rogoca dina na domoi Jisu, ka vakakina na dina sega ni dua na kena duka ni drodro mai vua e dua sa savasava taucoko, ka lewai mai na inaki ni Kalou, vei au ena sega ni vakamacalataki rawa, ia kau na dau raica tikoga na nona ivakaraitaki vinaka oqo na iVakabula ena kurabui kei na vakavinavinaka ena veigauna kecega au bula tiko kina; ia ena veivale vakaturaga ko ya, na vanua sa tiko kina na tamata sa taucoko sara ka sega ni lako yani kina na ivalavala ca, kau sa vakanuinui tu me’u na dau vakarokorokotaka ena siga ko ya ka na sega ni oti rawa.” Messenger and Advocate [Dauvakauitukutuku kei na Dautataro], vola 1 (Okotova 1834) tabana e 14–16.


c: text/html

text:
iKuri A
A6-A iYaloyalo: O Ira na Parofita kei na Tui Juta kei Isireli (iWasewase 1)
A6-B iYaloyalo: Ira na Parofita kei na Tui Juta kei Isireli (iWasewase 2)
A7-A Veika Bibi ena Bula i Jisu e Vuravura—Bera na Cakacaka Vakaitalatala nei Jisu
A7-B Veika Bibi ena Bula i Jisu e Vuravura—Tekivu na Cakacaka Vakaitalatala i Jisu
A7-C Veika Bibi ena Bula i Jisu e Vuravura—Cakacaka Vakaitalatala Levu i Jisu e Kalili (iWasewase 1)
A7-D Veika Bibi ena Bula i Jisu e Vuravura—Cakacaka Vakaitalatala Levu i Jisu e Kalili (iWasewase 2)
A7-E Veika Bibi ena Bula i Jisu e Vuravura—Cakacaka Vakaitalatala Levu i Jisu e Kalili (iWasewase 3)
A7-F Veika Bibi ena Bula i Jisu e Vuravura—Cakacaka Vakaitalatala o Jisu ena Tokalau ni Joritani ena Dua na Gauna e Muri
A7-G Veika Bibi ena Bula i Jisu e Vuravura—iOtioti ni Cakacaka Vakaitalatala i Jisu e Jerusalemi (iWasewase 1)
A7-H Veika Bibi ena Bula i Jisu e Vuravura—iOtioti ni Cakacaka Vakaitalatala i Jisu e Jerusalemi (iWasewase 2)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Python
Na Python e vakayagataki kina na vosa ni parokaramu, torocake, ka vakaumauma, a bulia o Guido van Rosum, na kena imatai ka sa mai vagalalataki ena 1991. E rawa ni laurai me dua na LISP vakavinakataki cake. Na inaki nei Python filosofi e vakamatatataka na wiliki ni bakodi kei na kena duadua syntax. Python vakatara na developers me vakaraitaki kina na vakasama e lailai mai na kena e C++ se Java. Kevaka e lailai se levu na ivosavosa, ena tovolea na vosa me vakadeitaki kina na ituvatuva ni parokaramu.


text:
Iviu
Na iviu sai koya e dua na roqota rugurugua e tokona na kau se kaukamea sarisarina, ka dau tu ena veitokoni e dua na kau, kaukamea, se palasitika kau balavu. E nakiti me taqomaki e dua na tamata mai na uca se matanisigararama. Ni sa parasol na taqomaki nona dua mai na rarama, e dina ga ni sa dau vakayagataki tikoga na vosa interchangeably. E vakavuqa ni duidui na kena vakayagataki na iyaya ni rugurugua; eso na parasols era sega ni ni suasua. Na iviu rugurugua e rawa ni caka ena isulu se na palasitika.
E dau vakayagataki na iviu ena draki forecast ni me ivakatakilakila ni uca.


text:
Basketball
Na basketball e qito timi ka rua na timi, e levu sara na dauqito, veisaqasaqa vakaiira ena dua na mataveilewai retequla, ka veisisivi vata kei na inaki taumada ni veivanavanai e dua na basketball (rauta na 9.4 idi (24 cm) ena diameter) mai vei taqomaka (a basikete 18 idi (46 cm) ena diameter veitokoni 10 na fute (3.048 na m) ki na dua na backboard ena muana yadua) ni ra se taqomaki ni na timi ni veisaqasaqa mai na veivanavanai ki na nodra hoop. E dua na takete e dodonu me rua na kena vakasama, vakavo ga ena daku ni laini e tolu, ni sa yaga me tolu. Ni oti e dua na ca, vakaitarovi ni sa oti na kena vakacalai kei na kena sa lesi me veivana e dua na vakamisini sa soli vua e dua se sivia na galala ni cakacaka ca. Na timi kei na kena e levu duadua ena mua ni dauqito qito, ia kevaka e vaqaqacotaki na cava tiko vata kei na sikoa, e dua tale na gauna ni qito (overtime) e ivakaro.


text:
Isema ni vuravura raraba. Kena isau 12 na dola ni Amerika. Me baleta e dua na gauna tawayalani. E lima na vosa bibi. Ena tolu na vosa. Vosa galala. Vakadodonutaki ena sega ni yalani kei na sega ni yalani. Sausaumi ga vakadua.
Vakarabailevutaki. Na kena isau e 400 na dola. Ena imatai ni draunipepa ni tikina. Bon bon bona iai. Saqata na veisa isau ni bula. Wasea na itaukei ni tikina - 1/200. Wasea ena ilavo rawati vakayabaki - 1/200. E 80 ga na wase me cakava.
Na kena isau ena dola ni Amerika se tautauvata kei na kena.
Veisoliyayataki baleta na kakana e rawa.


text:
1.Ni rogoca, rogoca
Na veiwekani nai tukutuku ni reki.
Da mai laveti koya na noda Tui.
E sega tale na Kalou rau lewe rua kaya.
Ni rogoca (Repeat)
2.Me dai mai sere ena vakamuduo.
Kivei koya ga na noda Kalou ri.
Ni sa uasivi na nona lomani keda.
Me da mai sere ki vua noda Kalou
3.E sega tale na Kalou au kila.
Jiova vaka ukuuku ena savasava.
E dau dokai ni vaka vinavinakataki.
Nona caka mana e se toso tikoga
4.Ko tui ko Josefati e a tukuna.
Na meca ni ra sa wavoliti ira.
Na mataqu e se sega ni vukitani.
Keimami rai tikoga vei kemuni
Chrs: Me da laveta.
Noda Kalou ko Jiova.
Yay, yay, yay.
Bula tu ka tawamudu
Yay, yay, yay.
Nona tu ko vuravura
Yay, yay, yay
Jiova, Jiova.
Na qaqa
(Repeat)
5.Na tui ko Tevita ea vola tu.
Nona vinaka vakavuna ga ko Jisu.
Me yaco madaga na nomuni matanitu.
Me vaka koni sa nakita oti tu
(Verse No4 again in here)
6.Meda kaila osana ki vua.
Nai valu kece era cuva ga vua.
Jiova ni sai se vakatulewa tuga.
Meda vaka halleluya kecega (Back to Chrs)


text:
Vanualala
Vanualala sai koya na tolu tawayalani na ka kena ituvaki iyaya kei veika e yaco e wekana itutumaki ni veidusimaki. Na vanua vakayago e dau kunekurabui vakalevu ena tolu linear ivakarau, e dina ni o ira na physicist e dau vakasamataka vakavuqa, vata kei gauna, me tiki ni dua na tawayalani va na ituvatuva oqo kilai me vanualala gauna. Na vakasama ni vanua e okati me ka bibi sara ki na kena kilai na vuravura taucoko. Ia, e tomani tiko na duidui ena kedra maliwa na filosofia se dua ga na iyaukeli, e dua na isema ni veivakavatukani, se dua na tiki ni cavaki suitu.


text:
Sere me baleti Isireli ni vaka na loganivaini (2-13)
27 Ena siga oya ena vakayagataka o Jiova na nona iseleiwau gata, e levu qai kaukaua,+Ena cudruvi Livaiacani* kina, na gata dau dolo,O Livaiacani na gata dau cibini,Ena vakamatea na manumanu levu e tiko e wasawasa.2 Ena siga oya moni lagata vua:*“Na loganivaini ni waini vusovusoa!+3 O yau o Jiova, au taqomaki koya tiko.+Au na suya e veigauna.+Au na taqomaki koya ena bogi kei na sigaMe kua ni dua e vakaleqai koya.+4 Sa sega vei au na cudru.+O cei ena valuti au ena kau vakavotona kei na co ca ena ivalu?Au na butuki ira, au na vakamai ira vata kece.5 Ke sega me mai taura o koya na noqu koro kaukaua.Me keirau veiyaloniMe keirau veiyaloni.”6 Ena gauna mai muri ena ti sobu na waka i JekopeEna se o Isireli, ena tubu,+Ena robota na vanua na vuadra.+7 Vakacava, me moku o koya ena imoku nei koya e mokuti koya tiko?Se me vakamatei me vakataki ira e vakamatea?8 Oni na valuti ira ena kaila ni veivakarerei, oni vakatalai ira sara.Ena cemuri ira o koya ena nona cagi kaukaua ena siga ni cagi na tokalau.+9 Ena bokoci gona va qo na cala i Jekope,+Qo na vuana kece ni sa kau tani na nona ivalavala ca:Ena cakava na vatu kece ni icabocabonisoroMe vaka na lase e vurumemea,Me kua ni vo na duru ni sokalou* se na itutu ni ka boivinaka.+10 Ena lala na koro vakabai vinaka,Ena biu na vanua veico, ena biu tu me vaka na vanua lala.+Ena kana, ena davo e kea na luvenibulumakauEna kania na tabana.+11 Ni malai na tabana lalai,Era na lako yani na yalewa mera musuka,Mera vakama.Nira sega ni yalomatua na tamata qo.+Oya na vuna ena sega ni lomani ira kina na Dauveibuli e buli ira,O koya e buli ira ena sega ni vakadonui ira.+12 Ena siga oya ena samuta na vuana o Jiova mai na Uciwai* drodro me yaco ina Waimaca* o Ijipita,+ oni na tomi yadua va ya na Isireli.+13 Ena siga oya ena uvuci e dua na davui* levu,+ era na lako mai o ira na vakarau mate ena vanua o Asiria+ kei ira na veiseyaki tu ena vanua o Ijipita+ mera cuva vei Jiova ena ulunivanua tabu e Jerusalemi.+


text:
Rawailavo na iTaukei ni Qele
E ka dina ni marau me keitou vakaraitaka nira sa kalougata vakalevu na itaukei ni qele, me vaka ni votai vei ira:
- Sau ni lisi $13 dua na ekatea;
- Sau ni kau (stumpage) 12% ni tubu dina (ilavo rawa kau tani na isau ni ta kau, kena usa kei na kena sala);
- 3% Lavo Musu ni Kabani (Forest Base Levy). Qo e saumi vei ira na Kabani ni Veikau (Forest Base Companies) mera qaravi bisinisi vata kei na cakacaka ni paini, mani tubu kina nodra vakaitavi na itaukei ni qele kei na ilavo era rawata;
- 2.5% Lavo Musu ni Veikau (Forest Trust Levy). Qo e soli vei ira na Matabose ni Lavo Tataunaki (Forest Base Trusts) me baleta na sasaga ni koro se mataveiwekani;
- Lavo ni Lisi $20 dua na ekatea – qo e baleta na vakavoutaki ni lisi ni sa ciqomi na kena ivola mai na Matabose ni Qele Maroroi;
- Bonisi ni Lisi (Lease Security Bonus) – qo e vakatau ena katoa ni kabani ni sa dikevi oti na kena ivola vakayabaki. Kena icakacaka qo:
- 30% ni bonisi e votai vakatautauvata vei ira na lewe ni mataqali ena icakacaka ni votai ni lavo ni lisi ni Matabose ni Qele Maroroi. E sega ni musuka tale na Matabose. Sa itavi ni Fiji Pine na isau ni cakacaka ni Matabose.
- E 70% ni bonisi e vagolei ena sasaga eso ni mataqali. Keitou vakatura na sasaga mera digidigi kina na itaukei ni qele. Qo na sasaga ni koro se itikotiko se kena bisinisi – me vaka na tara vale, valelailai, mataniwai, pamu ni wai, boto, idini, idini ni livaliva &s. E daumaka vei keitou mera tauca dina na lewe ni mataqali na vua ni bonisi.
- Na dui mataqali e rawa ni vakatura na sasaga cava ga, me yavutaki ga ena leqa se gagadre ni mataveiwekani.
- Na inaki ni sasaga kece qo me yaga vei ira na lewe ni mataqali se mataveiwekani taukeni qele.
- Na vakatutu kece ni sasaga me vakailavotaki mera duavata kina na lewe ni mataqali se tokatoka, ka mera saini kina e sivia na veimama ni lewena.


text:
Noqu tu voli e Saineai
Totoka tu na veivolavolai
Dua nai vola e yaco mai
Sai vola me vaka nei Motikai
Tukutuku sa volai tu
Tukai mo kua ni qai lesu
Vei koya ka nomu daulomani
Nona i vola sa mai veilecayaki
Niu tu ena buca ni valu
Noqu i vola kau wilika voli
Tuturu mai na wai ni mataqu
Au mai nanuma na luve daru
Vakanananu au rai lesuva
Filomena nodaru gauna
E Viti au dau vakananuma
Niu tu yawa mai yawa ko Saineai
Ni ko sa mai vakaloloma taki
Au tu tani me yabaki dua
Au lesu yani ki noda vanua
Au sobu e rara ni waqavuka
Sega ni bau raici iko buna
Au raica kau vakadinata
Nai vakarau ko sa mai cakava
Galala nodaru lomani vale
Ko cei me na qai tawana tale
Isa noqu lewa mo vosota
Ke sega niu raici iko tale
Luvedaru sa mai luve ni yali
??????
Vakananu au rai lesuva
Filomena nodaru gauna
E viti au dau vakananuma
Niu tu yawa mai yawa ko Saineai
Niu sa mai vakaloloma taki
Niu tu yawa mai yawa ko Saineai
Niu sa mai vakaloloma taki


text: Na same i Tevita.ג [Alefa]25 Au golevi kemuni yani, i Jiova.ב [Peca]2 Noqu Kalou, au nuitaki kemuni,+Ni kua ni laiva meu vakamadualaki.+Ni kua ni laiva mera marau ena vukuqu na kequ meca.+ג [Kimela]3 Ena sega sara ga ni vakamadualaki o ira na vakanuinui vei kemuni,+Ia era na madua o ira na matewale nodra bukivere.+ד [Teleca]4 Ni vakatakila vei au na nomuni sala, i Jiova,+Ni vakavulici au ena nomuni sala.+ה [Ai]5 Ni tuberi au meu lako ena nomuni dina qai vakavulici au,+Ni oni noqu Kalou ni veivakabulai.ו [Vau]Au vakanuinui vei kemuni ena siga taucoko.ו [Sayini]6 Ni nanuma i Jiova, na nomuni yalololoma, kei na dei ni nomuni loloma,+Oni dau vakaraitaka.*+ח [Eca]7 Ni kua ni nanuma noqu valavala ca niu se itabagone kei na noqu talaidredre.Ni nanumi au me vaka na dei ni nomuni loloma,+Ena vuku ni nomuni yalovinaka, i Jiova.+ט [Teca]8 E vinaka qai dodonu o Jiova.+Oya na vuna e vakavulici ira kina na tamata valavala ca ena sala mera muria.+י [Yota]9 Ena tuberi ira na yalomalua ena veika dodonu,*+Ena vakavulici ira tale ga na yalomalua ena nona sala.+כ[Kafa]10 Na sala kece i Jiova e vakaraitaka na dei ni nona loloma kei na yalodinaVei ira na muria tiko na nona veiyalayalati+ kei na nona veivakadreti.+ל [Lameta]11 Ena vuku ni yacamuni, i Jiova,+Ni vosota noqu cala, ni sa rui levu.מ [Memi]12 O cei na tamata e rerevaki Jiova?+Ena vakavulici koya ena sala me digia.+ג [Nuni]13 Ena vakila o koya na ka vinaka,+Ena qai taukeni vuravura na nona kawa.+ס [Sameki]14 Era veitokani voleka kei Jiova o ira na rerevaki koya,+E vakatakila tale ga o koya vei ira na nona veiyalayalati.+ע [Ayini]15 E rai tu ga vei Jiova na mataqu,+Ni na sereka na yavaqu o koya mai na lawa.+פ [Pe]16 Ni vagolea vei au na matamuni qai nanumi au,Niu tu taudua qai vakaloloma.צ [Sati]17 Sa vakalevutaki na rarawa ni lomaqu,+Ni sereki au mai na noqu yaluma.ר [Resi]18 Ni raica na noqu rarawa kei na noqu leqa,+Qai vosota na noqu valavala ca kece.+19 Ni raica na kedra lelevu na kequ mecaKei na kaukaua ni nodra cati au.ש [Sini]20 Ni taqomaka noqu bula, qai vakabulai au.+Kua ni laiva meu vakamadualaki, niu sa vakaruru vei kemuni.ת [Tau]21 Me taqomaki au mada ga na yalodina kei na yalododonu,+Niu vakanuinui vei kemuni.+22 Kemuni na Kalou, ni vakabulai* Isireli mai na nona leqa kece.


text:
Na vakatawase mai Neitou bogi ni marau
Marautaki na cabeta Bula na yabaki vou
Isa na veibala kei na veisui na qoqolou
Ai vakananumi ula Sa ula Sa yabaki vou
Chorus
Toso mai tavale bogi ni marau Daru mai sisi
E tamela na domo ni tabili kei na sigidrigi
Domo ni ukalele rorogo ni qita kei na madilini
Ue marau ni yabaki Sa dau kenai divi
Bogi ni tawase meu talanoa ni da sa yacova
Na domoni lali meke lei na kava ra tatamosamosa
Ra ula na marama domoni Ka totoka na nodra mai sota
Na veiyasai viti na kena marau era dau ‘ocova
Chorus
Daumaka na yabaki yabaki Ka tarava mo na qai rogoca
Marau ni yabaki eda sa yacova Sa na rube toka
Sogo tu na bogi na kena marau Sa da mai oca
Ue Ue Ue marau ni yabaki Sa kenai divi.
Chorus


text:
Qaravi Vakavanua Na Lali Ni Lotu
E vakaraitaka mai na matanivanua levu mai Sawaieke, Gau o Nacanieli Bulivou Waqa, ni ra na solevutaka tiko na nodra lali kau vou ni lotu e nai ka 24 ni Seviteba.
Na lali oqo e sivita ko Rasoni Saqasere mai na koro o Somosomo.
Ni sa bera na sivi lali era a qarava na cakacaka vakavanua taucoko me baleta na kena sivi.
Na vesi e vakayagataki oqo e ratou sa solia tu na mataqali Navure me sivi kina na lali ia era mani lewa na turaga me qaravi ga na kena cakacaka vakavanua.
E kuria ni ra kauta e dua na vuni yaqona vata kei na dua na kamunaga me la’ki kerei kina na vuni vesi e Nabuisaqora ka me ratou solia talega na veivakadonui na kena la’ki vakabalei kei na kena caka na sivisivi ekea.
“Oqo e dua na vuni vesi levu ni rua na siga na kena varoti me bale,” e tukuna o Waqa.
Na kena la’ki kerei vakavanua e tukuna o Waqa e lako vata tiko ni vanua e vakaitaukei ka ra na la’ki vakasosataki ena kena qaravi na sivisivi ka na rawa ni na yaco eso na vakacalaka me vaka na mavoa.
E tukuna o Waqa ni gauna kece e qaravi kina na sivisivi me yacova ni oti, e sega sara ga ni dua na vakacalaka e yaco kivei koya e sivisivi kei ira na veivuke.
Era sa vakarautaka tiko ena gauna oqo na nodra na solevutaka na nodra lali ni lotu vou.
Na lali e vakayagataki tiko ena gauna oqo e sa makawa ka lailai.


text:
Wase kei na Tikina—O Cei e Vola ena iVolatabu?
KAYA mada ke o dua na lotu vaKarisito o bula ena imatai ni senitiuri. E wiliki ena ivavakoso na nona ivola na yapositolo o Paula. Ni o vakarorogo tiko, o kila sara ni lavetaka vakalevu nona volavola o Paula mai “na iVolatabu,” na iVolatabu vakaIperiu. (2 Timoci 3:15) O kaya lo sara, ‘Au na via raica sara ga se lavetaka tiko mai vei o Paula na ka e vola.’ De dua ena sega ni rawarawa qori. Na vuna?
SEGA NA WASE SE TIKINA
Vakasamataka mada na irairai ni ivolavivigi ni “iVolatabu” a tu ena gauna i Paula. Kena ivakaraitaki e tabaki tiko qo e dua na iwase ni ivola i Aisea mai na iVolavivigi ni Waitui Mate. Cava o raica rawa? E biu umauma tu ga yani. Sega na vakavakadigo. E sega tale ga ni tiko na kena wase se tikina me vaka eda raica ena iVolatabu nikua.
O ira na vola na iVolatabu era sega ni biuta vakaiwasewase se vakatikina na kena itukutuku. Era vola taucoko ga na itukutuku e vakaraitaka vei ira na Kalou me rawa nira kila taucoko na vakasama, sega ni so ga na tikina. Eda dau cakava tale ga qori nida wilika na nona ivola e dua eda lomana, se vakacava? O na wilika taucoko na ivola qori, sega ni vakatikina ga.
Ia e vakavu leqa ni sega na wase kei na tikina. E rawa ga ni kila o Paula na ka e lavetaka ena nona cavuta: “Me vaka e volai” se ‘Me vaka a kaya o Aisea.’ (Roma 3:10; 9:29) Ena dredre tale ga na kena kilai na vanua e lavetaka mai kina o Paula nona volavola vakavo ke da kila vinaka sara “na iVolatabu.”
Na “iVolatabu” tale ga e sega ni dua ga na itukutuku rawarawa mai vua na Kalou. Ni qai cava na imatai ni senitiuri G.V., sa mai lewe ni iVolatabu e 66 taucoko na ivola! Ya na vuna era taleitaka kina na dauwili iVolatabu nikua ni sa tiko na wase kei na tikina ena iVolatabu, e vakarawarawataka na nodra kunea na ka era via kila, me vaka na levu ni ka e lavetaka o Paula ena nona ivola.
O na rairai taroga sara, ‘O cei gona e vola na wase kei na tikina ena iVolatabu?’
O CEI E VOLA NA WASE?
E tukuni ni cakava qori o Stephen Langton, e dua na italatala ni Igiladi, e qai lesi me Ajibisovi ni Canterbury. A cakava qori ena itekitekivu ni ika13 ni senitiuri G.V., ni se qasenivuli tiko ena dua na univesiti mai Parisi, Varanise.
Ni bera na gauna i Langton, era sa dau vakatovolea na vuku e levu na veimataqali sala me wasei vakalalai kina na iVolatabu, de dua e kena inaki me kunei rawarawa kina. Sa na bau rawarawa mada ga na nodra kunea e dua na tikinivolatabu ke ra vakekeli ena dua na kena wase, sega ni dua na ivola taucoko ni iVolatabu, me vaka na ivola i Aisea, e 66 taucoko na kena wase.
Ia e basika tale kina e dua na leqa. Na cava ya? Era sa lai bulia na vuku na veimataqali sala me wasei kina na iVolatabu. Kena ivakaraitaki, na Kosipeli i Marika sa voleka tu ni 50 na kena wase, sega ni vaka na 16 sa tu nikua. Ena gauna i Langton, era gole yani i Parisi na gonevuli mai na levu na vanua, ra qai kauta tiko yani nodra iVolatabu mai nodra vanua. Ia e dredre vei ira na qasenivuli kei ira na gonevuli mera veivosakitaka e dua na tikinivolatabu. Baleta? Ni duidui na nodra wase ni iVolatabu.
E mani tauyavutaka o Langton na wasewasei vou ni iVolatabu. Era “taleitaka sara ga na dauwiliwili kei ira na vuku,” e kaya na ivola The Book—A History of the Bible, e “totolo kina na kena tete e Urope.” O Langton sara ga e vakavuna na kena wase na iVolatabu eda raica tu nikua.
O CEI E VOLA NA TIKINA?
Ni oti e rauta ni 300 na yabaki, e sa qai rawarawa sara na iwalewale e cakava o Robert Estienne, e dua na dautabaivola kilai levu ena lomaloma ni ika16 ni senitiuri. E nona inaki mera vulica na iVolatabu na lewenivanua. E raica na yaga ni kena muri e dua na ituvatuva, oya me volai vakafika na wase kei na tikinivolatabu.
E se tekivu makawa mai na wasei ni iVolatabu me vakatikina. Eso tale era sa cakava oti qori ena vica vata na drau na yabaki ni bera na gauna i Estienne. Kena ivakaraitaki, era se wasewasea makawa sara na vunivola ni Jiu na iVolatabu vakaIperiu taucoko, se kena e vakatokai me Veiyalayalati Makawa, ia era cakava ga me vakatikina, sega ni wase. E sega tale ga ni dua na ivakarau e muri ena kena wasewasei na wase.
E wasea o Estienne na iVolatabu vaKirisi vaKarisito se na Veiyalayalati Vou ena nona vakavoutaka tale na volai vakafika ni tiki ni iVolatabu qai biuta vata kei na kena sa caka rawa tu ena iVolatabu vakaIperiu. Ena 1553, e tabaka na imatai ni iVolatabu taucoko (vakaVaranise) e tautauvata sara ga kei na vidavidai ni wase kei na tikina sa tu ena levu na iVolatabu nikua. Eso era vakalewa ra qai kaya ni kena wasewasei na tiki ni iVolatabu e vaka me sa lai vakalalaitaki kina na ka e volai, vaka mera yaco koso tu eso na yatuvosa. Ia era totolo ga ni ciqoma o ira na dautaba iVolatabu.
YAGA VEI IRA NA VULI IVOLATABU
Era na rairai nanuma eso ni sega tu ni dua na ka na volai vakafika ni wase kei na tiki ni iVolatabu. Ia e yaga vakalevu qori ni rawa ni kilai yadua kina na tiki ni iVolatabu. Macala ga ni sega ni uqeti vakalou na kena wasewasei na wase kei na tikina ena iVolatabu, ena so tale ga na gauna e vaka me wasewasei na tikinivolatabu ena vanua eda sega ni namaka. Ia e vakarawarawataka na kena laurai e dua na tikinivolatabu, eda rawa tale ga ni makataka se veitukuniyaka na tikinivolatabu eda taleitaka—qo e vaka ga noda dau via makataka eso na matavosa se malanivosa me rawa nida nanuma tiko.
E yaga dina na kena wasewasei na iVolatabu, ia me nanumi ni bibi duadua meda kila na itukutuku kece ni Kalou. Mo dau vakamatauni iko ena nomu wilika taucoko na iVolatabu sega ni so ga na tikina. Ni o cakava qori, o na kila vinaka kina na ‘iVolatabu, ni na vakavukui iko mo rawa ni vakabulai.’—2 Timoci 3:15.


text:
Kalou
O Cei na Kalou?
E Bula Tiko na Kalou?
E sauma na iVolatabu e lima na kena ivakadinadina.
E Dua ga na iGu Tawarairai na Kalou?
Na iVolatabu e tukuna ni bulia na ka kece na Kalou, ia vakacava e bau kauaitaki keda?
Vakacava e tu e Veivanua na Kalou?
Vakacava e kaya na iVolatabu ni tu e veivanua na Kalou? O vakadeitaka vakacava ni tiko na itikotiko ni Kalou, qai kauaitaki iko tale ga?
E Tu e Veivanua na Kalou?
Na cava e kaya na iVolatabu me baleta na vanua e vakaitikotiko kina na Kalou? Vakacava e tiko tale ga kina o Jisu?
Sa Bau Dua e Raica na Kalou?
Vakacava e sega ni nuitaki na iVolatabu ni tukuna ni se “sega ni dua na tamata sa raica na Kalou,” ia e volai tale ga ni o Mosese sa “raica na Kalou ni Isireli”?
E Vakaivolatabu na iVakavuvuli ni Letoluvakalou?
Levu na matalotu e vakavuvulitaka na Letoluvakalou. Vakacava e vakavuvulitaka tale ga na iVolatabu?
E Tina ni Kalou o Meri?
E sauma vakamatata na iVolatabu kei na volaitukutuku makawa me baleta na lotu na vakabauta qo.
God’s Name
E Tiko na Yaca ni Kalou?
E kune ena levu na ivakadewa ni iVolatabu na yaca ni Kalou. Dodonu mo vakayagataka?
E Yaca ni Kalou o Jisu?
Sega vakadua ni tukuna o Jisu ni Kalou Kaukaua Duadua. Cava na vuna?
O Cei o Jiova?
E nodra Kalou beka ga e dua na matatamata, me vakataki ira na Isireli?
Vakacava e Levu tu na Yaca ni Kalou?
Era nanuma eso ni levu na yaca ni Kalou, kena ivakaraitaki o ‘Allah,’ ‘Alifa kei na Omeka,’ ‘El Shaddai,’ kei ‘Jiova-Jaire.’ Na cava meda kauaitaka kina na yaca ni Kalou eda vakayagataka?
Na Cava na iBalebale ni “Alifa kei na Omeka”? E Vakaibalebaletaki Vei Cei?
Cava e veiganiti kina na icavuti qori?
Loma ni Kalou
Cava na Loma ni Kalou Vei Au?
E vinakati na cakamana se vosa mai na Kalou meu kila kina na lomana? Raica mada na kena isau vakaivolatabu.
Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na Galala ni Vakatulewa? Sa Lewa Oti tu na Kalou?
Era vakabauta e levu ni sa lewai oti tu na nodra bula. Vakacava ena vakatau ena ka eda digia na noda rawaka?
O na Rawa Vakacava ni Veitokani kei na Kalou?
Vitu na ka mo cakava mo veiwekani voleka kina kei na Kalou.
Me Beitaki na Kalou Nida Rarawa?
Eda na sotava kece na rarawa—o ira mada ga e vakadonui ira na Kalou. Na vuna?


text:
Nunu dela
Nunu dela na ivakarau ni qalo ena loma ni dua na yago ni wai ni vakaiyaragitaki kei na dua na nunu wai icegucegu, e dua na cegu ka vakatokai me ilumu e dua na, ka dau tu ga e na. Ena batabata ni wai, sa rawa talega me daramaki e dua na suasuasutu. Na vakayagataki ni iyaya oqo ena rawa kina vei ira na nunu daivakaraica me ra lomaniwai na veika domoni me vaka na gauna ni nodra sasaga ka me ra cegu ga e dela i cake. Nunu dela e dua na itaviqaravi ni vakacagicagi kilai levu, vakabibi ena draki nodra itataqomaki ni vanua. Na kerekere taumada sai koya na madigi me dau dikeva na lomaniwai bula ena dua na ituvaki ka sega kina na iyaya dredre kei na veituberi e gadrevi me baleta nunu e nunu wai. E dau yaco ki na veitabayabaki kece sara baleta na levu ni sasaga lailai e tiko kina, ka sega ni exhaled tovure ni nunu e nunu wai iyaya. Sa ikoya na yavu ni rua na o e dela lomaniwai qito ni fin-qalo.


text:
Ucacevata
E ratou lewena na aisi o ucacevata veikarisitala ka tubu cake tiko ena gauna ni rube toka ena draki — ena loma ga ni nomu bula — ka qai lutu, accumulating ena vanua era tiko kina na nodra veilakolako. E okati kina na wadakau crystalline wai ena kena gauna taucoko ni bula, tekivu ena gauna, ena kena ivakarau e veiganiti, na aisi veikarisitala na kena draki, sa tubu cake kina na iwiliwili ni millimeter, precipitate kei na soqona ena eso, qai metamorphose ena vanua, ka kena iLutua waicala, datou sisi se ceceretaki tani. Ucacevata vakarautaka ka vakatorocaketaka ena nodra vakani ena ivurevure ni atmospheric kulumaca kei na batabata ni macawa.


text:
Nodra Vakacegui na Lomabibi
“Sa vutugu vata ko vuravura taucoko, ka sa yaluma e na rarawa, ka yacova na siga oqo.” (Roma 8:22) E vakilai levu na rarawa ena gauna a volai kina na malanivosa oqo ena sivia na 1,900 na yabaki sa oti. E levu era a lomabibi. Oya na vuna era uqeti kina na lotu Vakarisito: “Vakacegui ira sa lomabibi.”—1 Cesalonaika 5:14, NW.
Sa qai vakilai levu ga edaidai na yaluma, e levu tale ga era lomabibi. Meda kurabui beka kina? Sega, ni vakatoka na gauna oqo na iVolatabu me “iotioti ni veisiga,” e kaya tale ga ni “gauna lewalewai dredre.” (2 Timoci 3:1-5, NW) E parofisaitaka o Jisu Karisito ni na yaco ena iotioti ni veisiga “eso na ka e dauveivakarerei.” (Neitou na matanivola kala.)—Luke 21:7-11; Maciu 24:3-14.
Na tamata e dau nuiqawaqawa tu, ririko, se lolosi, se sota kaya e so tale na leqa vaka oqo ena rawa ni lomabibi. De vu ni nona lomabibi se yaloluluvu na mate ni dua na wekana lomani, na nona sa veisere kei kena isa, nona biu tani mai na nona cakacaka saumi, se bula tautauvimate. E dau votu tale ga na lomabibi ni nanuma e dua ni sega na kena yaga, ni sega ni nuitaki ena ka a tataunaki vua. E macala ni rawa ni lomaleqa e dua ena vuku ni ituvaki drakidrakita e sota kaya beka, ia kevaka e vakalaiva o koya me kadre e lomana na yalo sorosorowale, mani dredre kina vua me raica se cava na iwali ni nona leqa, sa na kena itinitini ga vua na lomabibi sega ni taqei rawa.
Ra dau vakila tale ga na lomabibi vaka oqo na tamata era bula e liu. A tauvimate o Jope, a sota kaya tale ga na leqa levu. Nanuma kina o koya ni sa biuti koya na Kalou, mani cata me bula. (Jope 10:1; 29:2, 4, 5) A vinakata ga me mate o Jekope, a cata ni vakalomavinakataki, ni sa rogoca na ka e talanoataki vua me baleta na mate nei luvena tagane. (Vakatekivu 37:33-35) Na ca ni loma i Tui Tevita me baleta na nona cala bibi, a yasovaka kina: “Au sa tagi lako ena siga ka bogi mai. Au sa malumalumu.”—Same 38:6, 8; 2 Korinica 7:5, 6.
Edaidai e levu era lomabibi nira sa rui vakaocai ira, nira bula ena ivakarau ni bula e sega ni yacova rawa na nodra igu qai curuoso kina na nodra vakasama kei na lomadra. Kena irairai ni lomaocaoca lako vata na yalosorosoro, e rawa ni vakavuna me waki cala kina e so na wai (chemicals) ni yagoda e koto ena mona, mani tubu sara kina na lomabibi.—Vakatauvatana Vosa Vakaibalebale 14:30.
Veivuke Yaga
O Epafirotaito, e dua na lotu Vakarisito mai Filipai ena imatai ni senitiuri, a ‘rarawa na yalona nira sa rogoca na nona itokani ni a tauvimate.’ Ni a tauvimate o Epafirotaito ena nona ilakolako ni kau ka ni loloma vei Paula i Roma, de a nanuma kina ni sa sega na kena yaga, de ra sa raici koya na nona itokani ni tamata e sega ni rawa ni nuitaki. (Filipai 2:25-27; 4:18) A veivuke vakacava na yapositolo o Paula?
E talai Epafirotaito lesu vei ira na nona itokani mai Filipai, qai solia vua e dua na ivola, e kaya: “Dou qai vakacegui [Epafirotaito] e na Turaga, e na reki levu sara; ka mo dou dokai ira era sa vakakina.” (Filipai 2:28-30) Sa na vakacegui Epafirotaito sara ga qai vakamamadataka na nona lomabibi na nona vakacaucautaki koya o Paula kei na nodra kidavaki koya ena yalololoma kei na yalo ni veikauaitaki na kai Filipai.
E sega tale ni vakataratutu ni ivakasala uasivi duadua ga na ivakasala ni iVolatabu meda dau “vakacegui ira sa lomabibi.” E kaya kina e dua na marama a lomabibi: “E yaga sara ga ni o kila nira kauaitaki iko dina na tani.” “E yaga dina vei iko ke o rogoca ni dua e kaya, ‘Kua ni leqa, o na bula vinaka tale.’”
O koya e lomabibi e dodonu me saga me qara sara e dua e dau veinanumi, ena lomasoli ni rogoci koya. O koya oqo e dodonu me dua e dau vakarorogo vinaka, qai sega ni yalototolo. E sega ni dodonu me vunauci koya e lomabibi, se tauca e so na vosa ena via tonotonomata me vaka, ‘E sega ni dodonu me va tu qori na lomamu’ se ‘E cala na mataqali rai vaqori.’ Sa leqa rawa tu na loma i koya e lomabibi, ia na vosa ni veivakalewai tale vaka oya ena vakavuna me sa qai ca ga na lomana.
De na vakila o koya e lomabibi ni tamata sega na kena yaga. (Jona 4:3) Ia e dodonu me nanumi ni bibi ga na nona raici keda na Kalou. Era “beci” Jisu Karisito na tamata, ia a sega ni veisautaka oya na kena yaga ena mata ni Kalou. (Aisea 53:3) Mo kua gona ni lomaleqa, ni lomani iko tale ga na Kalou me vaka ga na nona lomana na Luvena talei.—Joni 3:16.
E lomani ira na lomabibi o Jisu qai saga me vukei ira mera raica ni dui tu na kedra yaga. (Maciu 9:36; 11:28-30; 14:14) E vakamacalataka ni ka talei mada ga ena mata ni Kalou na separo lalai. A kaya ni “sega e dua vei iratou sa guileca e na mata ni Kalou.” Sa na qai wacava na kedra talei vua na tamata era guta mera muria na lomana! E kaya o Jisu me baleti ira oqo: “Ia sa wili kecega na drau ni ulumudou.”—Luke 12:6, 7.
E dina oqo, ni na rairai dredre vua e dua e lomabibi tu qai dau beci koya ena vuku ni so na nona malumalumu, me vakabauta ni ka talei o koya ena mata ni Kalou. De nanuma ni sega ni ganita me lomani koya se karoni koya na Kalou. E vakadinata na Vosa ni Kalou ni na “beitaki keda na yaloda.” Ia, na yaloda beka na iotioti ni vanua meda vakarorogo kina? Sega sara. E kila vinaka tu na Kalou ni dau rawarawa vua na tamata ivalavala ca me beitaki koya ga vakataki koya. E veivakacegui kina na nona Vosa ni kaya: “Sa uasivi cake e na yaloda na Kalou, a sa kila na ka kecega.”—1 Joni 3:19, 20.
E sega ni tao ga na nona rai na Tamada dauloloma vakalomalagi ena noda ivalavala ca kei na noda cala. E raica o koya na veika e so e rawa ni vakavuna na noda cala, na bula eda susu mai kina, na malele ni lomada kei na ka eda nakita. E kila o koya nida sucu kaya mai na ivalavala ca, na tauvimate kei na mate. O koya gona e rui vakaiyalayala wale na ka eda rawata. Na noda rarawataka kei na noda cata na ca eda vakayacora sa ivakadinadina nida sega ni via valavala ca, nida se sega ni lai ca sara. E kaya na iVolatabu nida sega ni cakava rawa e dua na ka ena noda sa mai “vakamalumalumutaki [oqo] . . . me ca.” E kila vinaka na Kalou na ituvaki vakaloloma eda tu kina, ena nona yalololoma gona ena sega ni guilecava nida tamata malumalumu.—Roma 5:12; 8:20.
E tukuni vei keda ni “sa yalololoma ko Jiova ka daulomasoli.” “Me vaka na kena yawa na vanua e cadra kina na siga ki na vanua sa dromu kina na siga, sa vakayawataka vakakina vei keda ko koya na nodai valavala ca. Ni sa kila ko koya na nodai bulibuli; sa nanuma ga ni da sa kuvu-ni-soso.” (Same 103:8, 12, 14) O Jiova dina ga sa “Kalou ni veivakacegui kecega; o koya sa vakacegui [keda] e na [noda] rarawa kecega.”—2 Korinica 1:3, 4.
Na veivuke ga ena yaga vakalevu vei ira na lomabibi na nodra torova yani na Kalou yalololoma, ra qai ciqoma na nona veisureti mera ‘biuta vua na nodra icolacola bibi.’ E rawa sara ga vua me “vakabula na lomadra sa bibivoro.” (Same 55:22; Aisea 57:15) E vakadreta gona na Vosa ni Kalou meda dau masu, e kaya: “Biuta vei [Jiova] na nomudou lomaocaoca kecega, ni sa daunanumi kemudou ko koya.” (1 Pita 5:7) Mai na nona dau masu vagumatua e dua, sa na rawa vua me volekati koya na Kalou, me vakila tale ga na “vakacegu ni Kalou, sa uasivia na ka kecega e kilai rawa.”—Filipai 4:6, 7; Same 16:8, 9.
E tu tale ga na veisau lalai e rawa ni cakava e dua ena nona bula me valuta kina na lomabibi. E bibi na vakaukaua yago, kania na kakana bulabula, cegu cagi bulabula, kei na gauna veirauti ni vakacegu, e bibi tale ga me vakarauta na gauna ni sara retioyaloyalo. E vukei ira na lomabibi e dua na marama ena nona dau kauti ira mera taubale vakatotolo. Ni sa tukuna e dua na marama a lomabibi voli: “Au sega ni via taubale,” a kaya ga vakamalua vua na marama oya: “Sega, o na lako.” E tukuna na marama oya: ‘Keirau taubaletaka e ono na kilomita. E dadaga o koya ni keirau sa lesu mai, ia e vakila ni vinaka cake nona bula. Tovolea mada na taubale vaka oqo, o na vakila na kena yaga.’
So ga na gauna, ena dredre me valuti vakadua na lomabibi kevaka mada ga sa tovolei na ka kece ga e rawa, wili kina na iwali e so vakavuniwai. E kaya e dua na marama uabula: “Au sa tovolea na iwali kece ga, ia au se dau lomabibi ga.” Sa dau dredre tale ga vaka kina mera vakabulai edaidai na mataboko, na didivara, se na lokiloki. Ia, mai na nodra wilika wasoma na Vosa ni Kalou na lomabibi era na vakila kina na vakacegu, ra qai vakanuinui ena ka e yalataki dei tu kina ni na wali vakadua na mate kece ni tamata.—Roma 12:12; 15:4.
Ni sa na Oti Vakadua na Lomabibi
Ni sa vakamacalataka o Jisu na veika rarawa ena yacovi vuravura ena iotioti ni veisiga, a kaya tale: “Ni sa vakatekivu me yaco na veika oqo, dou ta cake, ka vagelegelei kemudou; ni dou sa voleka ni vakabulai.” (Luke 21:28) A vosa tiko o Jisu me baleta na vakabulai yani ni kawatamata ina vuravura vou ni Kalou, na vuravura sa “sereki . . . mai na kena vakabobulataki ki na rusa, ka me lalaga tu ka vakaiukuukutaki vata kei ira na luve ni Kalou.”—Roma 8:21.
Sa na dua dina na vakacegu levu vua na kawatamata me galala mai na veika dredre e dau veivakaleqai, me yadra cake ena mataka yadua ena makare vinaka ni vakasama e qai tu vakarau ena yalo makutu me colata na cakacaka ni siga oya! Ena sega vakadua tale ni dua me ologi tu ena o loaloa ni lomabibi. Na vosa ni yalayala e dei matua tu, oya ni Kalou ena “tavoya tani kecega na wai-ni-mata mai na matadra; ia ena sega tale na ciba, se na rarawa, se na tagi, ka na sega tale na vutugu: ni sa takali tani na ka makawa.”—Vakatakila 21:3, 4.
Na tikinivolatabu kece e lavetaki mai na Vakadewa ni Vuravura Vou ni iVolatabu.


text:
Lt. Col. Ratu Tevita Uluilakeba Mara
“Thumbs up for Democracy”
Fellow Citizens of Fiji
Firstly I call upon Khayum and Bainimarama to end the Public Emergency Regulation (PER). If they are doing good a job, as they say, they have nothing to fear. The papers will sing their praises and the public will only march in support of the illegal military junta. Why then are they too scared to remove PER? The military junta won’t remove PER because they know without it they would be driven from power by the voices of the people.
I have received so much support from both inside and outside Fiji, I know that the time is right for Khayum and his puppet to step down. Frank you were my commanding officer once. Now I am free to say these words. “You have been in charge for nearly 5 years, You talk about following a roadmap to true democracy in Fiji. Once again you are lost because Fiji is not heading anywhere for democracy because it is already a dictatorship. Instead of taking the country forward, the only direction you have lead Fiji is backwards. Now it is my duty to ask you to step aside and let the people of Fiji pick the Prime Minister they want. "
Over the coming weeks, I will travel the region to discuss with the Pacific leaders the real situation in Fiji and I will discuss the Roadmap on how we will return Fiji to democracy in the shortest time. Unlike your Roadmaps, it will be published within the next 2 weeks and not remain a mystery to the people years after being announced.
I have already started to talk to people who share my cause both inside and outside Fiji. Their support has been overwhelming and many are positively looking at their own contribution to bringing about democracy in Fiji.
I have also been touched by the emails, phone calls, and comments on the Internet. Thank you it means a lot to me that so many people say I am doing the right thing. Many of you are putting your faith in me to bring about the end of this military junta. I will not let you down.
Fellow Citizens Who Want Democracy, I want to ask you all to do one small thing for me. Whenever you meet your friends, your family and your colleagues I want you to give a “thumbs up for Democracy”. You will be doing nothing illegal you cannot be arrested by the police; you cannot be taken in by the military. But everywhere you go, smile at the people you meet in particular soldiers and policemen and give them the thumbs up, you will be moving Fiji ever closer to democracy.
Finally to the illegal government spokeswoman, as an Australian we welcome you back to our beloved country, having returned from five months of leave paid for by the taxpayers of my country it is about time you earned the money and started speaking the truth because Australia is certainly one of the best democratic countries in the world where it symbolizes freedom of individuals in particular freedom of speech, I now challenge you to convince the Junta to lift media censorship immediately. Otherwise we the citizens of Fiji would rather not hear nor see you misinforming us in the future.
Dear Coup 4.5
1) I am against coups. The 2006 coup has achieved none of its intended goal. In fact, it has done the opposite and turned Fiji into a dictatorship. As I have said before, I regret my part in the 2006 Coup.
2) I will return to Fiji and I will answer to the people for my part in the 2006 Coup.
3) I have no plans to be part of the caretaker Government that will replace Bainimarama and Khaiyum.
Message to the Nation
Lt. Colonel Tevita Uluilakeba Mara “Thumbs up for Democracy - Fijian”
Kemuni na Turaga, Marama Bale
Kemuni nai Talatala ni lotu
Vei kemuni na turaga na marama na lewe ni vanua o Viti.
Au gadreva meu na vosa nikua baleta na dua na Viti vou, se vanua eda gadreva kece meda taukena, ka sega ni veiliutaki veilecayaki erau mai vunautaka tiko vakaukauwa o Khayum kei Bainimarama me noda na lewe ni vanua.
Taumada, au via vakaraitaka yani vei rau o Khayum kei Bainimarama me rau sa bokoca na lawa ni leqa tubu koso raraba se Public Emergency Regulation (PER). Kevaka erau cakacaka tiko vakadodonu, erau sega dodonu me rau rere. Ke a vinaka tu na veiqaravi ni nodrau veiliutaki, ena vakaraitaki ena nodra na marau na lewe ni vanua ka ra na tayabe ena veitokoni vei rau. Na cava beka erau rerevaka tiko kina na bokoci ni lawa ni leqa tubu koso raraba se Public Emergency Regulation (PER)? Erau kila vinaka tu, kevaka e bokoci na lawa ni leqa tubu koso raraba se Public Emergency Regulation (PER) era na tucake na lewe ni vanua ka kudruvaka na veiliutaki vakaivalu ka vakakina ena nodra vinakata me vakatikitiki tani ko Bainimarama kei Khayum.
Au sa mai ciqoma na nodra veitokoni na lewe I Viti kei ira mai na vanua tani. Sa kena gauna vinaka oqo me rau sa cegu o Khayum kei Bainimarama. Comd kemuni a noqu liuliu tu ena dua na gauna, io oqo au sa galala mai ena ruku ni nomu vakatulewa. Au sana via vakaraitaka yani eke edua nai tukutuku mo rogoca ka kila.
“Tekivu ena nomu mai veiliutaki ena lima na yabaki sa oti e gusugusumu voli nai tuvatuva se roadmap mo kauti Viti ena veidigidigi. E kani rarawa meu tukuna ni ko sa mai butu sevata na nomu I lakolako ka sa mai veilecayaki tu kina na nomu veikau kina dua na Matanitu gagala. Na veivakasaurarataki ni nomu veiliutaki esa I vakadinadina ni ko sa tiko ena dua na vakasama tani.
Sa mai wewe wale tuga ni gusumu ni ko sa kauti Viti tiko ki liu ka ni o sega tiko ni ko vakila, ni da sa suka tale tiko I muri. Sa noqu I tavi meu sa tukuna vei iko eke, mo sa tu vakatikitiki ka me rawa ni soli na galala vei ira na lewe ni vanua mera digitaka na nodra I liuliu vou vaka Matanitu.
Au sa bolei iko tale ga mo vakaduria tale na BLV e na kena gauna totolo duadua ka suka na Koniferedi ni Lotu Wesele kina na kena I tuvatuva makawa. Kena sega ni o vakayacora rawa e rua na ka bibi oqo o sa vakadeitaka vei keimami nai taukei, ni sega ni lomamu dina mo kauti keda kina dua na viti vinaka ka sa nomui naki vuni ka vadi duka tale me vakamalumalumu taki, noda bula raraba nai taukei ena noda vanua solia vei keda na noda kalou me da bula veicurumaki kina kei ira na duikaikai.”
Ena vica na macawa mai qo, au sa na veisiko wavoki tiko ena vei vanua ena loma ni pasifika, meu laki veitalanoa kei ira na veiliuliu ni Matanitu ka vakaraitaka talega vei ira na i tuvaki dina kei Viti ena gauna oqo. Keimani sana veitalanoataka tale ga kina, e dua nai tuvatuva vou kei Viti ena kena vakasukai lesu tale na veiliutaki vakamatanitu vei ira na lewe ni vanua ena kena gauna totolo duadua.
E na rua na macawa mai oqo e sana mai tabaki kina nai tuvatuva vou oqo se Roadmap, ka sega ni vaka na nomu tuvatuva ka sa mai veisau vakarua ni oti nomu a kovei na matanitu e 2006, ka vakavuna tu qo na nodra loma tarotarotaka na lewe ni vanua ni oti na kena kacivaki.
Au sa mai marautaka vakalevu na nodra veitokoni e levu na wekada mai Viti ka vakakina mai vanua tani kara duavata tu kei na noqu nanuma. Era sa vakadeitaka tu na nodra veitokoni kei na nodra na vakaitavi me kau lesu tale ko Viti ena veidigidigi vaka lewe ni vanua.
Au sa mai vaka yaloqaqataki vakalevu ena vei talanoa ena monalivaliva, talevoni kei na levu ni vola ni veitokoni e gole tiko mai ena internet. Vinaka valevu sara na nomuni veitokoni, e sa mai vakadeitaka sara vakalevu na cakacaka esa mai qaravi tiko e ke. Au kila ni sa tiko na nomuni veivakabauti vei au meu tinia na cicivaki ni veiliutaki nei Bainimarama kei Khayum. Au na sega ni vakayalolailaitaki kemuni ena nomuni vakanuinui vakatabakidua tiko mai.
Vei keda na veiwekani ni vanua lomani o Viti ka da duavata tiko e na kena vakadeitaki tale na veiliutaki sautu ena noda vanua. Au sa kerei kemuni me sa noda I vakatakilakila na kena dau laveti na noda qaqalo levu se dovidovi ni kakana vei ira eda sotova se “Thumbs up for Democracy”. E da na sega ni vesu se vakatarogi mai vei ira na Ovisa kei na Mataivalu. Na noda I vakatakilakila oqo se “Thumbs up for Democracy” e da na dau veivakananumi tiko kina, ni sa voleka tikoga mai na gauna me sana cava kina na veiliutaki vakailoa oqo.
God Bless Fiji
Me vakalougataki taki Viti tiko na Kalou
Thank You
Vinaka Sa’ka vakalevu


text:
IWASEWASE 3
“Vuku na Lomana”
Na vuku dina e vaka e dua na iyau talei e dredre me kunei. E kena ivurevure duadua ga o Jiova. Eda na dikeva ena iwasewase oqo na vuku tawavakaiyalayala e tu vua na Kalou o Jiova, o koya a tukuna ena vukuna na turaga yalodina o Jope: “Sa vuku na lomana.” —Jope 9:4.
ENA IWASEWASE QO
WASE 17
“A Ka Vakaidina na Kena Titobu ni Nona Vutu ni Vuku . . . na Kalou!”
Na cava e uasivia kina na nona kilaka na Kalou kei na nona lewa matau, na nona vuku?
WASE 18
Vuku ena “Vosa ni Kalou”
Na cava me vakayagataki ira kina na tamata na Kalou, sega ni o ira na agilosi se me tabaka sara ga o koya?
WASE 19
“Na Vuku ni Kalou . . . e na Ka Vuni”
Na ka vuni cava a vunitaka tu na Kalou, sa vakatakilai ena gauna qo?
WASE 20
“Vuku na Lomana”—Ia e Yalomalumalumu
E rawa vakacava me yalomalumalumu na Turaga Cecere Duadua ni lomalagi kei na vuravura?
WASE 21
Jisu—“Qisia na Kalou me Vu ni Vuku”
E vakavuna vakacava na ivakavuvuli i Jisu mera lesu lala na sotia era talai mera vesuki koya mai?
WASE 22
Sa Laurai Tiko ena Nomu Bula “na Vuku Maicake”?
E vakarautaki ena iVolatabu e 4 na tikina bibi meda bucina kina na vuku vakalou.


text:
Top Executive business Private Jet Charter Flight Phoenix, Tucson, Valetabu e Mesa, Gilbert, Glendale, Tempe, Peoria, Kurabui, AZ air Plane Rental Company Near Me 623-335-0050 for cost quote on aerospace deadhead pilot empty leg. Are you looking for a Private Jet Air Charter Flight From or To Arizona area for Business, Leqa tubukoso, Yadudua na marau vata kei na noqu manumanu maroroi na waqavuka veiyaloni? Me na veivuke vinaka duadua waqavuka kabani ni ko yaco yani ki na nomu icavacava ka tarava vakatotolo kei vakarawarawa ena solia vei keda e dua na veikacivi ena 623-335-0050 for service near you!
Me baleta na bisinisi ni vuka, na veiqaravi ni tu e vakarautaka e dua na vanua vakaitaukei kina na ira na itokani e rawa ni liutaka na bose ni bisinisi ka sega ni vakataotaki vinaka duadua ni nodra gauna ni veilakoyaki. Na nomudou dro rawa dau vakavodoki iko mai ena dua na rara ni waqavuka voleka yani ki na nomu itikotiko kei na kauti iko ki na dua voleka cake ki na nomu icavacava, vakalailaitaki na gauna e gadrevi me baleta na veilakoyaki ni qele nomu ilakolako.
Na lisi ni jeti Charter waqavuka veiqaravi ni isolisoli:
- Liu vakaitaukei jeti Charter
- Rarama na jeti Charter
- Mid vakaitaukei ni levu ni jeti Charter
- Bibi vakaitaukei jeti Charter vuka
- Turboprop vakaitaukei jeti Charter
- Lala yavaqu vakaitaukei jeti Charter
- Isau ni vakaitaukei jeti Charter
Nanuma na gauna o ya, vakacegu, kei na betena na vosa e so na tamata era na nanuma beka ni gauna era nanuma kina ni lisitaki na jeti vakaitaukei
Wait time can be a thing of the past if you are renting a private jet charter flight service in Arizona. Sa rauta na gauna ni wawa vakatautauvata 4 me 6 na miniti. Ko na tekivu na nomudou dro ena levei kina na balavu ni laini ena igunugunu na jeke ni iyaya, ticketing, ka sa vakatorocaketaka sara na tataqomaki ka icili na nomu waqavuka.
O rawa ni vakamatatataka na mataqali kakana mo namaka, na brands ni yaqona o vinakata kei na iwiliwili ni era se itokani o gadreva mo kauta tiko. Sa rawa me vakarawarawataka me vaka na veika e gadrevi ena nomu.
You might find Empty leg deal from or to Arizona area’ e dua na vosa e vakayagataki ena cakacaka ni waqavuka me baleta na lesu lala mai ni dua na waqavuka vakaitaukei veivosakitaka dua ga na sala.
Check out your nearest city below for more information on personal airplane chartering in Arizona.


text: Na sere i Esafa.+79 Kemuni na Kalou, era sa curubotea na nomuni ivotavota na veimatanitu,+Era sa vakadukadukalitaka na nomuni valenisoro tabu,+Era sa vukici Jerusalemi me irusarusa.+2 Era solia na yagodra mate na nomuni dauveiqaravi me kedra kakana na manumanuvuka ni lomalagiKei na lewedra na nomuni tamata yalodina vei ira na manumanu kila ni vuravura.+3 Era sova laivi na nodra dra me vaka na wai e voliti Jerusalemi,Qai sega ni dua me buluti ira.+4 Keimami sa vosavakacacataki vei ira na tiko volekati keimami,+O ira na voliti keimami era veivakasewasewani qai vakalialiai keimami.5 Ena vakacava na dede ni nomuni cudru i Jiova? Ena tawamudu?+Ena vakacava na dede ni kena caudre tiko vaka na bukawaqa na nomuni cudru?+6 Ni sovaraka na nomuni cudru ina veivanua era sega ni kilai kemuniVei ira tale ga na veimatanitu era sega ni kaciva na yacamuni.+7 Nira sa tilomi JekopeQai vakalala na nona vanua.+8 Ni kua ni beitaki keimami ena vuku ni nodra cala na tukai keimami.+Ni vakaraitaka totolo vei keimami na nomuni yalololoma,+Ni keimami sa vakalolovirataki sara.9 Ni vukei keimami, kemuni na Kalou na neimami ivakabula,+Ena vuku ni yacamuni lagilagi,Ni vakabulai keimami, ni vosota* na neimami ivalavala ca ena vuku ni yacamuni.+10 Na cava mera tukuna kina na veimatanitu: “I vei na nodra Kalou?”+Ni keimami rai tu, mera kila na veimatanituNi sa saumi na vakadavei ni nodra dra na nomuni dauveiqaravi.+11 Moni rogoca mada ga na nodra vutugu na kaivesu.+Ni vakayagataka na nomuni kaukaua levu* mera maroroi* kina na totogimate.*+12 Ni sauma lesu vakavitu vei ira na tiko volekati keimami+Ena vuku ni veivakanini era cakava vei kemuni, i Jiova.+13 Ia o keimami, na nomuni tamata kei na sipi ni nomuni veico,+Keimami na vakavinavinakataki kemuni me tawamudu,Keimami na qai cavuta na veivakacaucautaki vei kemuni mai na dua na itabatamata ina dua tale na itabatamata.+


text:
Vakacagicagi
Na vakacagicagi e dua na siga e dau biu vakatikitiki ena ivalavala se na lawa me baleta na kena ivakarau, vakauasivi na bisinisi se cakacaka oka kina na vuli, rube toka se vakalailaitaki. Vakararaba, na vakacagicagi e kena inaki me vakatara na tamata yadua me marautaka se vakananuma e dua na ka se ivakarau ni itovo vakavanua se veika vakalotu. Na vakacagicagi e rawa ni lesi mai na veimatanitu, mataisoqosoqo vakalotu, se so tale na ilawalawa se mataisoqosoqo. Na ivakatagedegede e tiko kina na itaviqaravi e dau vakalailaitaki ena dua na vakacagicagi e rawa ni vakatau ena lawa, itovo, kei na mataqali cakacaka e vakayacori se digidigi yadua.


text:
O Cei na Yacadra e Volai ena “iVola ni Bula”?
Me Download
Kena iSau Vakaivolatabu
“Na ivola ni bula,” e kilai tale ga me “ivolavivigi ni bula” se “ivola ni ivakananumi,” e volai kina na yacadra era vakanuinui tu mera rawata na bula tawamudu. (Vakatakila 3:5; 20:12; Malakai 3:16) E vakadeitaka na Kalou na yaca qori ena nodra yalodina ni talairawarawa vua.—Joni 3:16; 1 Joni 5:3.
E sega ni guilecavi ira na nona dauveiqaravi yalodina na Kalou, e vaka sara ga e vola tiko na yacadra ena ivola, mai na “ivakatekivu kei vuravura.” (Vakatakila 17:8) Na imatai ni tamata yalodina e rairai volai na yacana ena ivola ni bula o Epeli. (Iperiu 11:4) E sega ni volai ga me rawa na yaca, ia na vola ni bula e vakaraitaka ni o Jiova e Kalou dauloloma e “kilai ira na nona tamata.”—2 Timoci 2:19; 1 Joni 4:8.
E rawa ni boko na yaca ena “ivola ni bula”?
Io. E kaya na Kalou me baleti ira na Isireli talaidredre ena gauna vakaivolatabu: “O koya ga e valavala ca vei au, au na bokoci koya laivi mai na noqu ivola.” (Lako Yani 32:33) Ia ke da yalodina tiko ga, eda na volai tiko ga ena “ivola ni bula.”—Vakatakila 20:12.


text:
Cava e Kaya na iVolatabu me Baleta na Cudru?
Kena isau vakaivolatabu
E kaya na iVolatabu ni o koya e sega ni lewa vinaka na nona cudru ena vakaleqai koya ga, kei ira na volekati koya tiko. (Vosa Vakaibalebale 29:22) Eda na rairai nanuma ni donu vinaka noda cudru ena so na gauna, ia e kaya na iVolatabu ni na sega ni vakabulai o koya e dau cudru. (Kalatia 5:19-21) E tu ena iVolatabu na ivakavuvuli ena vukea e dua me lewa vinaka nona cudru.
E cala meda dau cudru?
Sega. Ena so na gauna ena donu vinaka noda cudruvaka eso na ka. Kena ivakaraitaki, e “cudru vakalevu” na turaga yalodina o Niemaia ni rogoca na nodra vakalolomataki eso era vakabauta vata.—Niemaia 5:6.
E dau cudru tale ga ena so na gauna na Kalou. Kena ivakaraitaki, “e waqa mai na cudru i Jiova” vei ira nona tamata nira beca na veidinadinati ra qai sokaloutaka tu na kalou lasu. (Dauveilewai 2:13, 14) Qori e sega ni nona itovo uasivi na Kalou o Jiova. E donu vinaka na nona cudru, e cakava tale ga ena gauna veiganiti.—Lako Yani 34:6; Aisea 48:9.
Gauna cava e cala kina na cudru?
E cala na cudru ni sega ni lewai vinaka, se sega ni donu na kena inaki me vaka e dau laurai vei ira e levu nikua. Kena ivakaraitaki:
“E . . . tuburi Keni na cudru” ni sega ni vakadonuya na Kalou na nona isoro. E vakalaiva o Keni nona cudru me lewai koya mani tini labati tacina kina.—Vakatekivu 4:3-8.
“Dua na ka na nona cudru katakata” na parofita o Jona ni vakaraitaka na Kalou nona yalololoma vei ira na kai Ninive. E vakadodonutaki Jona na Kalou ni sega ni ‘dodonu me cudru vakalevu,’ ia me vakaraitaka ga na yalololoma vei ira na veivutunitaka nodra cala.—Jona 3:10–4:1, 4, 11. *
E ka ni vuli vei keda na tamata ivalavala ca na ivakaraitaki qori ni “sega ni kauta mai na yalododonu ni Kalou na cudru ni tamata.”—Jemesa 1:20.
O na lewa vinaka vakacava nomu cudru?
Kila na ka e rawa ni yaco ke sega ni lewai vinaka na cudru. Era nanuma eso ni ivakaraitaki ni kaukaua na cudru. Ia na kena dina oya ni na laurai kina nona malumalumu e dua. “E vaka na koro e botei ni sega na kena bai, na tamata e sega ni lewa vinaka na nona cudru.” (Vosa Vakaibalebale 25:28; 29:11) Ia nida vosota noda cudru eda sa vakaraitaka tiko na yalomatua kei na kaukaua. (Vosa Vakaibalebale 14:29) E kaya na iVolatabu: “E vinaka o koya e berabera ni cudru, e ca na tamata qaqa .”— Vosa Vakaibalebale 16:32.
Vulica mo vosota nomu cudru mo kua kina ni veivutunitaka e dua na ka o cakava. E kaya na Same 37:8: “Mo biuta na cudru qai vakanadakuya na katakata,kua ni rarawa qai goleva na caka ca.” Na gauna eda cudru kina e rawa nida vakatulewataka meda kua ni cudru ni na rawa ni lai tini ena “caka ca.” E kaya na Efeso 4:26: “Ni o cudru, mo kua ga ni valavala ca.”
Saga mo biubiu ni o tekivu cudru. E kaya na iVolatabu: “Ni tekivu na veileti e vaka na dola ni baniua, ni bera ni tubu na veiba mo biubiu.” (Vosa Vakaibalebale 17:14) E ka vakayalomatua me wali totolo na veileqaleqati, ia ena vinaka me qai caka ni sa seavu nomudrau cudru.
Kila na kena dina. E kaya na Vosa Vakaibalebale 19:11: “Na nona yalomatua na tamata e berabera kina ni cudru.” E ka vakayalomatua meda kila mada na dina ni ka e yaco ni bera nida cakava e dua na ka. Nida vakasamataka vakavinaka na ka kece e yaco eda na sega ni cudru kina vakaveitalia.—Jemesa 1:19.
Kerea ena masu na vakacegu ni vakasama. Ena vukei iko na masu mo vakila na “vakacegu ni Kalou e uasivia na vakasama kece.” (Filipai 4:7) Na masu e dua na sala ena vukei keda kina na yalotabu ni Kalou meda vakaitovotaka na itovo me vaka na vakacegu, yalomalua, qai lewai keda vinaka.—Luke 11:13; Kalatia 5:22, 23.
Digi ira vinaka na nomu itokani. Eda na vakatotomuria ga na ka era cakava o ira eda dau veimaliwai vata. (Vosa Vakaibalebale 13:20; 1 Korinica 15:33) E vakasalataki keda na iVolatabu: “Mo kua ni veitokani kei na tamata cudrucudru se veimaliwai vata kei na dua e cudru katakata.” Na vuna? “De o vulica na nona ivalavala o qai coriti kina.”—Vosa Vakaibalebale 22:24, 25.
^ para. 6 E yalomalumalumu ni muria na veivakadodonutaki qori o Jona, seavu nona cudru katakata, qai vakayagataki koya tale na Kalou me vola e dua na ivola ena iVolatabu e vakatokayacataki vua.