text: 11 Ia meu taro mada, na Kalou a sega ni cati ira na nona tamata, se vakacava?+ Sega sara! Au Isireli tale ga o yau, au kawa i Eparama ena yavusa i Penijamini.2 Na Kalou e sega ni cati ira nona tamata a kauaitaki ira e liu.+ Oni sega ni kila na ka e kaya na tikinivolatabu ena nona vakamamasu o Ilaija vua na Kalou me beitaki ira na Isireli?3 “I Jiova,* era sa vakamatei ira na nomuni parofita, era vakarusa na nomuni icabocabonisoro, au sa qai vo taudua, ia qo era vinakata tale ga mera vakamatei au.”+4 Na cava e qai kaya vua na Kalou? “Se vo tiko vei au e 7,000 na tagane era sega ni tekiduru vei Peali.”+5 E vaka tale ga kina ena gauna qo, e dua na kena vo+ era sa digitaki ena vuku ni loloma soli wale.6 Ke yavutaki na veidigitaki ena loloma soli wale,+ e kena ibalebale ni sega ni yavutaki ena ka e caka,+ ke yavutaki ena ka e caka, sa na sega ni okati na loloma soli wale qori me loloma soli wale.7 Cava gona meda qai kaya? Na ka sara ga e saga tiko o Isireli e qai sega ni rawata, ia o ira ga na digitaki era rawata.+ Na kena vo era domoqa,+8 me vaka ga e volai: “E qai vakalaiva na Kalou mera mocelutu yani vakayalo,+ me kua ni rai na matadra, me kua ni rogo na daligadra me yacova mai nikua.”+9 E kaya tale ga o Tevita: “Me icori, me dai, me ka ni veivakatarabetaki, me itotogi tale ga vei ira na nodra teveli.10 Me butobuto na matadra mera kua kina ni rai, mera sa vakalairoro tu ga.”+11 Au mani taroga, Era tarabe ra qai bale vakadua kina? Sega sara! Ia ena nodra butucala era vakabulai kina na lewe ni veimatanitu, qo e vakavuna mera vuvu.+12 Ke vutuniyau o vuravura ena nodra butucala, ke ra vutuniyau tale ga na lewe ni veimatanitu ena nodra vakalailaitaki,+ sa na qai wacava na vutuniyau ke taucoko na kedra iwiliwili!13 Au vosa tiko qo vei kemuni na lewe ni veimatanitu. O yau na yapositolo au talai ina veimatanitu,+ au doka* na noqu cakacaka vakaitalatala,+14 ia ke rawa, meu uqeti ira na kainoqu mera vuvu mera vakabulai kina eso vei ira.15 Ke veiyaloni kei na Kalou o vuravura ena nodra biu tani,+ na cava ena yacovi ira ke ra na vakalesui mai? Era sa na veisau mai na mate ina bula!16 Kena ikuri, ke savasava e dua na tiki ni ibuli me isevu, kena ibalebale e savasava na ibuli taucoko, ke savasava tale ga na wakana, e kena ibalebale ni savasava na tabana kece.17 Ia ke sa ramusu eso na tabana, o qai semati yani ena taba ni olive ni veikau, mo vakaivotavota ena veika bulabula mai na wakana,18 mo kua ni vakalevulevui iko vei ira na tabana dina. Ke o vakalevulevui iko,+ mo nanuma ni sega ni bula na wakana ena vukumu, o iko ga o bula ena vuku ni wakana.19 O qai kaya: “Era musuki sara ga na tabana meu veisosomitaki.”+20 Io, era musuki tani ni vovodea nodra vakabauta,+ ia o iko o mai tu qo ena vuku ni vakabauta.+ Kua ni nanuma ni o sa dua na ka, mo qarauni iko ga.21 Ke a sega ni maroroya na Kalou na tabana dina, ena sega tale ga ni maroroi iko.22 O koya gona, mo kila tiko ni dau yalovinaka na Kalou,+ ia e veitotogitaki tale ga. Vei ira na bale, ena totogitaki ira,+ ia vei iko ena yalovinaka vei iko ke o tiko ga ena nona loloma. Ke sega, o na musuki tani tale ga.23 Ia o ira tale ga na bale, ke ra veisautaki ira mai na vovodea ni nodra vakabauta, era na semati tale,+ ni rawa vua na Kalou me semati ira lesu.24 Ke o sa musuki laivi mai na vuniolive ni veikau mo semati ena vuniolive e tei, na ka e sega ni dau caka, sa na rawarawa sara vei ira na taba dina ni vuniolive e tei mera semati lesu i vudra!25 Niu sega ni vinakata kemuni na taciqu moni lecava na ka vuni tabu qo,+ moni kua ni nanuma kina ni oni sa vuku: Nira a domoqa eso na Isireli me yacova ni sa kumuni na kedra iwiliwili kece na lewe ni veimatanitu.26 Na sala qo era na vakabulai kina na Isireli kece.+ Me vaka na ka e volai: “O koya e veivakabulai* ena lako mai Saioni+ me kauta tani vei Jekope na ivalavala kece e sega ni vakalou.27 Qo na noqu veiyalayalati kei ira+ niu sa na kauta tani na nodra ivalavala ca.”+28 Era meca ni Kalou nira cata na itukutuku vinaka mo dou vinaka kina. Ia ena veidigitaki ni Kalou era lomani kina ena vuku ni vosa ni yalayala ni Kalou vei ira na tukadra.+29 Ni na sega ni veivutunitaka na Kalou na nona iloloma kei na nona veikacivi.30 Me vaka ga na nomuni a talaidredre vua na Kalou,+ ia qo oni sa lomani+ ena vuku ni nodra talaidredre,+31 e vaka tale ga kina o ira, ni nodra talaidredre oni lomani kina, me rawa nira lomani tale ga kina.32 Mani vakalaiva na Kalou mera bobula kece ina talaidredre,+ me rawa ni qai lomani ira kece.+33 Sa titobu dina na veivakalougatataki ni Kalou, na nona vuku kei na nona kilaka! E sega ni katumi rawa na titobu ni ka e vakananuma, e dredre tale ga ni kilai na nona sala kece!34 “O cei e kila na vakanananu i Jiova?* Se o cei me vakasalataki koya?”+35 Se, “o cei e bau soli ka e liu vua me rawa ni saumi tale vua?”+36 Ni bulia o koya na ka kece, era bula ena nona kaukaua, era tudei tale ga ena vukuna. O koya gona, me vakalagilagi ga o koya me tawamudu. Emeni.


c: text/html

text:
O se Nanuma Tiko?
O bau wilika vinaka na itabataba ni Vale ni Vakatawa era se qai tabaki oti ga? Raica mada ke o rawa ni sauma e vica na taro qo:
Na cava mera cakava na tagane era lesi, me vaka na ivakatawa ni tabacakacaka kei ira na qase ni ivavakoso nira ciqoma na veidusimaki ni isoqosoqo i Jiova?
Mera totolo ni talairawarawa. E vinaka mera dau taroga: ‘Niu maliwai ira eso, vakacava au dau veivakayaloqaqataki vakayalo? Au dau totolo ni ciqoma qai tokona na veidusimaki era vakarautaka na tacida era liutaki keda?’
Gauna cava era vakabobulataki kina e Papiloni na lotu vaKarisito dina?
A yaco qo ni oti vakalailai nodra takali na yapositolo. A tauyavutaki sara kina eso na iliuliu ni lotu lasu. E cakacaka vata o lotu kei na Matanitu me uqeta na vukitani, era saga tale ga mera kua ni rogoci na lotu vaKarisito era vaka na witi. Ia ena veiyabaki donumaka na 1914, era tekivu sereki na lumuti.
Na cava e vakasakiti kina na cakacaka i Lefèvre d’Étaples?
Ena 1520 vakacaca, e vakadewataka o Lefèvre na iVolatabu ena vosa vakaVaranise mera wilika na lewenivanua. Eratou taleitaka o Martin Luther, William Tyndale, kei John Calvin na iwalewale ni nona vakadewa.
Na cava na duidui ni “vakasamataki tiko ga ni ka vakayago” kei na “vakasamataki tiko ga ni ka vakayalo”? (Roma 8:6)
O koya e cakava na kena imatai e vakasamataka na veika vakayago, qori ena nona kauaitaka, veitalanoataka, qai doka vakalevu. O koya e cakava na kena ikarua, ena bibi duadua me cakava na ka me salavata kei na rai ni Kalou, me vaka na lotu vaKarisito e dusimaki koya na yalo tabu. Na kena imatai e vu ni mate, na ikarua e vu ni bula kei na vakacegu.
Na sala cava me vakalailaitaki kina na lomaocaoca?
Me donu na ka o vakabibitaka, kua ni sivia sara na ka o namaka, me tiko na gauna mo vakayagataka ga vakataki iko, marautaka na ibulibuli i Jiova, me tiko na gauna ni marau, dau vakaukauayago, qai moce vakavinaka.
“E tokitaki [o Inoki] . . me kua ni raica na mate.” (Iper. 11:5) Ena sala cava?
A rairai cakava e dua na ka o Jiova me mate kina ena vakacegu o Inoki, me kua ni vakila ni sa vakarau mate.
Na cava e bibi tiko ga kina na yalomalumalumu?
O koya e yalomalumalumu ena kilai koya vinaka kei na ka e sega ni qarava rawa. Eda na kauaitaka nodra rai eso tale, eda na sega ni kauaitaki keda vakasivia.
Na cava eda kaya kina ni dusimaka na Kalou na ilawalawa dauvakatulewa ena imatai ni senitiuri, me vaka ga nona dusimaki ratou tiko na iLawalawa Dauvakatulewa nikua?
Ena veidusimaki ni yalo tabu, era taura matua kina na ka dina vakaivolatabu. Ena nodra veitokoni na agilosi era liutaka kina na cakacaka vakavunau, ra qai nuitaka na Vosa ni Kalou nira veidusimaki. Qori tale ga na ka e caka nikua.
Na cava e talei kina vei keda na isoro ni veivoli?
E va na ka: O cei e solia, vuna e soli kina, na veika e okati ena kena vakarautaki kei na veika e rawati kina. Meda vakasamataka vakatitobu na ka e okati ena va na tikina bibi qori.
Vakacava e rawa nida veisautaka na ka eda sa vakatulewataka oti?
Dodonu meda dina ena ka eda yalataka. Ia eso na gauna ena vinaka meda vakasama tale de veiganiti me veisau. Ni raica o Jiova nodra veivutuni na kai Ninive, e veisautaka na nona vakatulewa. Ena so na gauna ena vinakati meda cakava ya ke veisau na ituvaki se na itukutuku.
Na cava e vakarerevaki kina na vakaucaca?
Eda na sega ni lewa vinaka na leqa qai vakavuna e levu tale. Ke da donu se cala, na vakaucaca ena sega ni walia na leqa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KARAIWAGA KWAIYUWELA
Kabovitouula
Mapilana Karaiwaga Kwaiyuwela baisa mimilisi Mosese la katuloluta baisa mina Isireli tutala isisuaisi mapilana Mowabi. Mapilana goli eivaiwasisi metoya osi loula saina kaduwonaku oviloupakala, e makatekiga bisuvisi e biyoulisi Kenani.
Mapilana buki katupwaila katupovasi
Uula 1.1 - 4.29 Mosese ikatululuti vavagi saina kabokatubau Yaubada bogwa leivagi katitaikina kweluwovasi taitu bogwa leiwokuva. Matauna iluki tomota biluluwaisi ammakawala Yaubada eivakadi matausina oluwalela viloupakala, deli iluki ibodi bikabikuwolaisi deli bikamiabaisi matauna.
Uula 5.1 - 28.68 Mosese ikatummati karaiwaga kweluwotala baisa matausina. Matauna ititaneku Karaiwaga Kwaimatala baisa tomota, paila magila bitapwarorusi baisa wala Guyau kalamwaleta. Oluvi matauna ikatummati tuvaila karaiwaga makwaisina mina Isireli ibodi bibokulaisi avai tuta bisisuaisi Kenani.
Uula 29.1 - 30.30 Mosese ikatululuwai tomota avaka kala nikoli paila Yaubada la kabutu baisa matausina, e iluki matausina ibodi bitugwalivauwaisi titoulesi baisa Yaubada, kidamwa bivagaisi makawala makwaina kabutu.
Uula 31.1 - 34.12 Baisa mina Isireli iwosaisi pilatala wosi paila Yaubada la mitakwai, deli Mosese ibigibwaili mina Isireli. Oluvi Mosese ikaliga mapilana Mowabi opilibomatu, Waya Yoridani piliyuwelaga.
Nanamsela kwaiveka buki mapilana ikikamituli kidamwa Yaubada ikabwaili deli ikatumovi la tomota tatoula, e matausina goli saina iyebwaili, kidamwa la tomota biluluwaisi deli bikabikuwolaisi matauna, e igagabila bikatumovi deli bimitukwaii matausina tuta komwaidona.
Uula 6.4-6 isisu biga mabigasina Yesu eidoki vidubalela karaiwaga komwaidona. “Bukuyebwailisi Guyau mi Yaubada metoya olupomi komwaidona, deli omi baloma komwaidona, deli omi peula komwaidona.”
Buki kala katumimisa
Moses la katuloluta kwematala 1.1 - 4.49
Moses la katuloluta kwaiyuwela --
a) Karaiwaga kwailuwotala 5.1—10.22
b) Mimilisi karaiwaga deli katubuyoyu 11.1- 26.19
Ammakawala bisuvisi Kenani 27.1—28.68
Kabutu kala vigavau 29.1—30.20
Mosese la katuloluta kala vigimkovila 31.1—33.29
Mosese ikaliga 34.1-12
1
1
Mapilana buki baisa biga wala Mosese eiluki mina Isireli, avai tuta matausina ititavinasi opilibomatu mapilana wa Waya Yoridani. Matausina isisuaisi olopola wala Yoridani otigegala katitaikinela Supu oluwalaisi valu mapilana Parana opilatala e deli mapilasina Topeli, Labana, Asaroti, deli Disaaba opiliyuwela. 2
(Bibodi kweluwotala kwaitala yam bitaliloula metoya wa Koya Sinai bila Kadesi Bania okedala makadana bila koyala Edom.) 3
Olopola kweluwovasila taitu igau matausina eisilavaisi wala mapilana Itipita, e wa tubukona naluwotala natala yamla kwematala Mosese iluki tomota komwaidona karaiwaga avaka Guyau eikaraiwogi biluki matausina. 4
Paila ikugwa Guyau bogwa eikalisau Siyoni guyoula Amora, matauna ikaraiwaga olopola valu Esiboni; e deli goli eikalisau Ogi guyoula Basani, matauna ikaraiwaga olopola mapilasina Asitaroti deli Edirei. 5
E oluvi tomota igau wala isisuaisi mapilana Yoridani opilibomatu olopola Mowabi, e Mosese ivitouula ikatumiki avaka Yaubada la karaiwaga deli goli la vituloki.
Matauna ikaibiga, kawala, 6 “Igau wala tasisuaisi wa Koya Sinai, Guyau da Yaubadasi ikaibiga baisa yakidasi, ‘Yokomi saina vakaila mi sisu metoya mapilana wa koya. 7 Kukwatubaiasasi kusoguguwasi e bukugalasi goli. Kusuwaisi okoyala mapilana Amora, deli goli komwaidona kaligeila mapilana, kusuwaisi Yoridani otigegala, e deli goli okoyala deli okabatau, e deli mapilana opilibolimila, e deli goli kuvalapulasi okawolawala Bolita Kwaiveka. Kulosi oviluwela Kenani e kusaitaulasi Lebanoni okoyala e kulosiga bila kala kaduwonaku makawala duyoveka Waya Yupereiti. 8 E baisa komwaidona kwabila avaka yeigu Guyau bogwa lakatotila kidamwa basaiki tubumia Eberaam, Aisake deli Yekobe, e deli baisa dalesi komwaidona. Mapaila kulosi mapilana valu e kuyoulisi mi kwabila.’ ’’
Mosese inagi tokwaraiwaga
(Sun 18.13-27)
9 Mosese iluki tomota kawala, “Wa tuta matutona tasisuaisi wa Koya Sinai lalukwaimi kawagu, ‘Koni makwaina lakugwaiyaimi saina mwau sainela baisa yeigu. Gala igagabila bavagi titoulegu. 10 Guyau mi Yaubada ivigakaimi saina lokubawasi makawala utuyam wa labuma kala bawa. 11 E Guyau, matauna tubumia si Yaubada, ibodi bivigaki kami bawa bisiniveka kwailakatuluwotolu tuvaila e bivigakaimi bukusibwabwailasi, makawala goli la biga katotila. 12 Mitaga ammakawala koni makwaina kala mwau agumwaguta yeigu bakau pailaga yokomi mi kominimani bakiduwosisii? 13 Ka, ibodi bukunagaisi mimilisi tokabitam, matausina tokateta deli toninitalapula metoya dala kwaitala kwaitala, e yeigu basaili matausina kami tokugwa.’ 14 E yokomi bogwa kutagwalasi keda makadana vavagi bwaina bibodi bitavagaisi. 15 Mapaila bogwa lakau matausina tokabitam deli toninitalapula, matausina goli metoya dala dilatala dilatala bogwa lokunagaisi, e lasaili matausina bikugwaiyaimi. Mimilisi si koni biyamatasi tailakatuluwotala tomota, mimilisi biyamatasi tailakatutala, mimilisi tailuwolima, mimilisiga tailuwotala. E tuvaila lanagi mimilisi ituwoli tokwaraiwaga oluwalaisi dala madilasina.
16 “E tuta makwaina wala akatuwola baisa matausina kawagu, ‘Ibodi bukulagaisi kominimani makwaisina ititokaia oluwalaimi. Bukunagaisi avaka kala duwosisia kominimani kwaitala kwaitala, kaina paila yokomi tolivalu kainaga paila tomitawasi eisiwalaiyaimi. 17 Gala ibodi bukutakilaisi tomota omi yakala. Bukunagaisi avaka kala duwosisia oluwalaisi komwaidosi, kaina gweguya kaina tokai. Gala bukukukolaisi availa, paila baisa avaka avaka bukunagaisi bima metoya baisa Yaubada. E kidamwaga pakula kwaitala saina mwau baisa yokomi, desi wala kumiakaigusi e yeigu bakibwailaki bibwaina.’ 18 E tuta makwaina lakatululutaimi tuvaila paila avaka ibodi bukuvagaisi.
Tokwauta iwitalaisi metoya Kadesi Bania
(Baw 13.1-33)
19 “Bogwa tavagaisi avaka Guyau da Yaubadasi leikaraiwogaidasi. Tasilavaisi Koya Sinai e tasuwaisi oviloupakala kwaivekagaga deli saina kabokokola e tasaitaulasi okoyala mina Amora si valu. E avai tuta taviloubusisi Kadesi Bania, 20-21 alukwaimi, kawagu, ‘Bogwa lokumaisi okoyala mina Amora si valu, mapilawena Guyau da Yaubadasi, matauna tubudoiasi si Yaubada goli, isisakaidasi. Ka, kugisaisi baisa goli! Kulosi kuyoulisi makawala Guyau leikaraiwaga. Taga bukuwouyasi kaina bukukokolasi.’
22 “Mitaga kumakaiagusi kukwaibigasi kawami, ‘Ibodi bitawitalaisi mimilisi tomota bikugwasi ivakawolaisi valu, e igagabilaga bilukwaidasi avai keda bwaina bitalouyasi deli valu mavilousina omatadasi.’
23 “Kaina kala gigisa bwaina bitavagaisi makawala, mapaila lanagi tailuwotala taiyu tauwau metoya dala madilasina dilaluwotala dilayu. 24 Matausina ilalouyasi wala valu ilosi itobusi wa koya mapilana Esikoli Itayatilela ikalitavinasi. 25 E imiakaidasi mimilisi kaiuwala leibanaisi baisa, deli ikamitulaisi pwaipwaia makwaina Guyau bisakaidasi saina kubilumalala sainela.
26
“Mitaga kwavilivilaisi Guyau mi Yaubada la karaiwaga e kupakaisi gala magimi bukusuvisi valu makwaina. 27
Kutabunobwanasi taitala baisa taitala kawami ‘Wa, Guyau ikoulovaidasi! Bogwa eimaiyaidasi metoya mapilana Itipita mwada bikasalaidasi oyumasi mina Amora bikatumataidasi. 28
Avakaga paila bitalosi baisa? Wa, kada kokolasi! Tauwau matausina eitawitalaisi ilukwaidasi tomota matausina ikalisauwaidasi, topapeula deli touwonaku, e tabodala si valu kalila ila wala isakaila labuma. E tuvaila igisaisi mimilisi tomota kasi vakaila makawala dokanikani!’
29
“Mitaga akaibiga, kawagu, ‘Gala bukukukolaisi matausina tomota. 30
Guyau mi Yaubada bikugwaiyaimi e bikabilia paila yokomi, makawala lokugisaisi eivagi mapilana Itipita, 31
deli oviloupakala. Bogwa lokugisaisi ammakawala leikolaimi woloula keda leimaiyaimi valu makwaina, makawala goli tau bikopwi latula.’ 32
Ilagoli avaka lalivala, yokomi gala wala kudubumaisi Guyau. 33
Ka, matauna tuta komwaidona ikalimitalaimi inevi valu paila bukubudaisi mi kabosikaiwa. Ivitulokaimi keda, ikalimitali mi loula wa bogi metoya kova kaitala e kaitala lowalowa metoya wa yam.
Guyau imipuki mina Isireli
(Baw 14.20-45)
34
“Guyau bogwa ilagi mi tabunobwana e igibuluwa ilivala biga katotila mwau kawala, 35
‘Gala taitala metoya baisa yokomi bisuvi valu makwaina pwaipwaiala kubilumalala baisa omitibogwa lakatotila basaiki tubumia. 36
Mesinaku Keleba wala Yepuni latula bisuvi. Matauna saina tokimadagi baisa yeigu, mauula basaiki matauna deli dalela biyosisi pwaipwaia makwaina leivakawoli.’ 37
E tuvaila Guyau eigibuluwaigu paila uula yokomi e leikaibiga kawala, ‘Ka, yoku Mosese tuvaila gala bukusuvi mapilana valu. 38
Mitaga ibodi bukukwatupewoli nanola kam topilasi matauna Yosuwa Nuni latula. Ka, matauna goli bikugwai mina Isireli paila bisuvisi biyosaisi valu.’
39 “Oluvi Guyau ilukwaidasi komwaidodasi kawala, ‘Litumia goli bisuvisi. Tuta makwaina pwapwawa wala matausina gala gagabila bikatetasi avaka kala tuwoli mitukwaibwaila deli mitugaga. Magudisina goli kudokaisi kami tilaula biyosaisi. Basaiki pwaipwaia baisa matausina e bivakulotaisi. 40 Mitaga yokomi goli, bukukwaimilavausi oviloupakala bukulouyasi keda makadana biloula Mlulela Akaba.’
41 “Kuvitakaulokaigusi kawami, ‘Mwa, Mosese, ka, bogwa kamitugagasi baisa Guyau. Mitaga tuta baisa bakakabiliasi, makawala goli Guyau da Yaubadasi leikaraiwogaidasi.’ E taitala taitala yokomi kukwatubaiasasi bukukwabiliasi, kudokaisi bogwa bigagabila bukuyoulisi mapilana valu wa koya.
42 “Mitaga Guyau ilukwaigu kawala, ‘Kwatululuti matausina gala bitakabiliasi, paila yeigu gala deli matausina e kasi tilaula bitomgwagasi.’ 43 Lalukwaimi avaka Guyau eikaibiga, mitaga yokomi gala kuligalegasi. Kukoulovaisi la karaiwaga e deli mi kalimwala lokukwatuwakedasi wa koya. 44 Mapaila matausina mina Amora leisisuaisi wa koya ikabiliaimi makawala saina bidugaga minasina kapiwa nagigasisi. Kusakaulasi e ibokavilaimi ilauwaimi mapilana Oma e baisa goli eitomgwagasi odubami okoyala Edom. 45 E kudousi baisa Guyau paila pilasi, mitaga gala wala bilagaimi kaina goli bigisaimi.
Taitu kala kaduwonaku mapilana oviloupakala
46 “Mapaila tasisuaisi mapilana Kadesi tuta kaduwonaku.


text: 3 E mani kaya vei au o koya: “O iko na luve ni tamata, mo kania na ka e tu e matamu.* Mo kania na ivolavivigi qo mo lai vosa ina vuvale ni Isireli.”+2 Au dalaga e vakani au sara o koya ena ivolavivigi qo.3 E kaya tale vei au: “O iko na luve ni tamata, mo kania na ivolavivigi qo au solia vei iko me mamau kina na ketemu.” Au mani kania, e kamikamica sara ga e gusuqu me vaka na denioni.+4 E kaya vei au: “O iko na luve ni tamata, mo lako ina vuvale ni Isireli mo tukuna vei ira na noqu vosa.5 O sega ni talai vei ira na tamata e dredre ni kilai na nodra vosa se duatani na nodra vosa, ina vuvale ga ni Isireli.6 O sega ni talai vei ira e levu na lewe ni veivanua e dredre ni kilai na nodra vosa se duatani na nodra vosa mo sega ni kila na ka era tukuna. Keu talai iko vei ira, era na rogoci iko.+7 Ia ena sega ni via rogoci iko na vuvale ni Isireli nira sega ni via rogoci au.+ Nira yalokaukaua ra qai domoqa kece na vuvale ni Isireli.+8 Raica! Au sa vakaukauataka na matamu me vaka na matadra, au vakaukauataka tale ga na yadremu me vaka na yadredra.+9 Au cakava na yadremu me vaka na daimani, me kaukaua mai na vatu.+ Mo kua ni rerevaki ira, mo kua ni domobulataka na matadra,+ nira dua na vuvale talaidredre.”10 E kaya tale vei au: “O iko na luve ni tamata, mo tugana e lomamu, mo rogoca na vosa kece au tukuna vei iko.11 Mo lako vei ira na kainomu era vesu tu*+ mo vosa vei ira. Mo tukuna vei ira, ‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova,’ se ra mani rogoca se sega.”+12 E qai kauti au e dua na yalo,+ au rogoca sara na vadugu e dakuqu, e kaya: “Me vakacaucautaki mada ga na lagilagi i Jiova mai na nona yasana.”13 E rogo mai na cakurobaroba ni tabadratou na kabula ni veidrigidrigi,+ na rorogo ni yavaniqiqi e toka e yasadratou,+ kei na vadugu.14 E laveti au na yalo me kauti au yani, au mani lako ena rarawa kei na yalokatakata, ia e vakaukauataki au tiko ga na liga i Jiova.15 Au yaco sara vei ira na vesu tu e Teliapipi era vakaitikotiko ena bati ni uciwai na Kipa,+ au mani tiko e kea ena nodra itikotiko, au ririko+ niu maliwai ira me vitu na siga.16 Ni cava e vitu na siga, e vosa vei au o Jiova:17 “O iko na luve ni tamata, au lesi iko mo nodra ivakatawa na vuvale ni Isireli,+ ni o rogoca na vosa ni gusuqu, mo tukuna sara vei ira na noqu ivakasala.+18 Niu tukuna vua na tamata ca, ‘O na mate sara ga,’ ia o sega ni vakasalataki koya, o sega ni tukuna mo vakasalataka na tamata ca me biuta na nona itovo ca me bula kina,+ ena mate ena nona cala na tamata ca,+ ia au na taroga vei iko na nona dra.*+19 Ni o vakasalataka na tamata ca qai sega ni biuta na nona itovo ca kei na ivakarau ca, ena mate ena nona cala, ia o na vakabulai iko dina.+20 Ni biuta na nona ivalavala dodonu e dua e dau cakadodonu me cakava na ka e cala, au na biuta e matana na ka me tarabe kina, ena mate.+ Ke o sega ni vakasalataki koya, ena mate ena nona ivalavala ca, ena sega tale ga ni nanumi na nona cakadodonu, ia au na taroga vei iko na nona dra.*+21 Ni o vakasalataka e dua e dau cakadodonu me kua ni valavala ca qai sega ni valavala ca, ena bula tiko ni vakasalataki,+ o na vakabulai iko tale ga.”22 E mai tiko vei au e kea na liga i Jiova, e kaya vei au: “Tucake, lako ina vanua bucabuca, au na vosa vei iko e kea.”23 Au duri sara meu lako ina vanua bucabuca, ia raica! e tu e kea na lagilagi i Jiova,+ e vaka na lagilagi au raica ena bati ni uciwai na Kipa,+ au mani davo vakatoboicu.24 E qai sobuti au na yalo tabu, e vakaduri au e yavaqu,+ e vosa sara vei au na Kalou:“Lai sogoti iko ena nomu vale.25 O iko na luve ni tamata, era na vesuki iko ena dali mo kua ni lako yani vei ira.26 Au na vakabira na yamemu ena dokanigusumu, o na galu, o na sega ni vunauci ira rawa, nira dua na vuvale talaidredre.27 Ia niu vosa vei iko au na dolava na gusumu, mo tukuna vei ira,+ ‘Qo na ka e kaya na Turaga Cecere Duadua o Jiova.’ O koya e rogoca me rogoca sara,+ o koya e bese ni rogoca me kua ga, nira dua na vuvale talaidredre.+


text:
Vakatutu ni Veivosaki
●○○ IMATAI NI VEISIKO
Taro: Na cava mera cakava na veiwatini me dei kina nodra vakawati?
Tikinivolatabu: Efe 5:33
Vakatutu: Era na tuberi luvedra vakacava na itubutubu mera nuitaki?
○●○ IMATAI NI VEISIKOVI LESU
Taro: Era na tuberi luvedra vakacava na itubutubu mera nuitaki?
Tikinivolatabu: Vvb 22:6
Vakatutu: Era na taqomaki ira vakacava na itabagone mai na leqa?
○○● IKARUA NI VEISIKOVI LESU
Taro: Era na taqomaki ira vakacava na itabagone mai na leqa?
Tikinivolatabu: Vvb 4:5, 6
Vakatutu: Eda na rawata e vei na vuku me yaga ena noda bula ni veisiga?


text:
Jeremaia
Chapter 41
Ia e nai kavitu ni vula, sa qai lako mai o Isimeli na luve i Necanaia na luve i Ilisama, e na kawa ni tui, kei ira na nona tamata turaga na tui, kei ira vata tukuna e lewe tini na tamata kivei Ketalaia na luve i Eaikami ki Misipa; ka ra sa kana madrai vata mai Misipa.
2 Sa qai tu o Isimeli na luve i Necanaia, kei ira na tamata e le tini era tiko vata tukuna, ka ra sa yaviti Ketalaia, na luve i Eaikami na luve i Safani e nai seleiwau, ka vakamatei koya, sa lesia o tui Papiloni me lewa na vanua.
3 O ira kece talega na kai Juta era tiko kei Ketalaia mai misipa, kei ira na kai Kalitia era kune mai kea, era tamatai valu, sa vakamatea o Isimeli.
4 Ia e na bogi rua ni sa vakamatei oti o Ketalaia, ka sega na tamata e kila,
5 sa qai lako mai eso mai Sikemi, kei Sailo, kei Samaria, era lewe walusagavulu na tamata, sa tasi na kumidra, ka sa kadresu na nodra i sulu, ka ra tava tu, era sa taura na ka me cabori ki nai madrali boi vinaka, me kau mai kina vale i Jiova.
6 A sa lako yani e Misipa o Isimeli na luve i Necanaia me tavaki ira, ka sa tagi lako ga: ia ni sa tavaki ira o koya sa tukuna vei ira, "Me da mai lako yani kivei Ketalaia na luve i Eaikami!"
7 Ia ni ra sa curu kina loma ni koro, sa qai vakamatei ira o Isimeli na luve i Necanaia, ka biuta ki loma ni keli, o koya, kei ira na tamata era tiko vata tukuna.
8 A sa le tini na tamata ka tiko vata kei ira, a ra sa tukuna vei Isimeli, "Mo kakua ni vakamatei keitou: ni sa tu vei keitou eso nai yau sa vuni tu e na teitei, na witi, kei na parile, kei na waiwai, kei na oni." A sa kua kina o koya, ka sa sega ni vakamatei ira vata kei na wekadra.
9 Ia nai keli sa biuta kina o Isimeli na yagodra kece na tamata sa vakamatea o koya, ka no vata kei na yagoi Ketalaia, sai koya sa cakava o Esa na tui ni sa rerevaki Pasa na tui Isireli, ka sa vakasinaita ena moku o Isimeli na luve i Necanaia.
10 Sa qai vakabobulataka o Isimeli na kena vo ni tamata mai Misipa, io o iratou na luvena yalewa na tui, kei ira kece na tamata sa vo mai Misipa, o ira sa solia o Nipusaretani na kavetani ni i valu vakatawa vei Ketalaia na luve i Eaikami, me vakaraica: ia 'sa vakabobulataki ira o Isimeli na luve i Necanaia, a sa lako yani vei ira na luve i Amoni.
11 Ia ni sa rogoca o Joenani na luve Karea, kei ira kece na kavetani ni valu era tiko tukuna, na ca kecega sa cakava o Isimeli na luve i Necanaia,
12 era sa qai kauti ira kecega na tamata, ka la'ki veivala kei Isimeli na luve Necanaia, ka ra sa kunei koya mai na wai levu mai Kipioni.
13 Ia o ira na tamata kece era tiko kei Isimeli na luve i Necanaia, ni ra sa raici Joenani na luvei Karea, kei ira kece na kavetani ni valu era tiko tukuna, era sa qai reki.
14 Ia na tamata kecega sa vakabobulataka o Isimeli mai Misipa era sa vuki, ka lesu, ka lako yani vei Joenani na luve i Karea.
15 Ia o Isimeli na luve i Necanaia kei ira e lewe walu na tamata, era sa dro tani mai vei Joenani, ka ra sa lako vei ira na luve i Amoni.
16 Ia o Joenani na luve i Karea, kei ira kece na kavetani ni valu era tiko tukuna, era sa kauta na kena vo ni tamata sa vakabula o koya mai vei Isimeli na luve i Necanaia, mai Misipa, ni sa vakamatei Ketalaia na luve i Eaikami—io na tamata i valu era qaqa, kei ira na yalewa, kei na gone, kei na euniki (matanivanua)—o ira sa kauta tale mai Kipioni o koya.
17 A ra sa lako yani, ka tiko e na bure ni vulagi i Kimami, mai Peci-leema, ni ra lako tu me curu ki Ijipita,
18 e na vukudra na kai Kalitia: ni ra rerevaki ira, e na vuku i Isimeli na luve i Necanaia, ni sa vakamatei Ketalaia na luve i Eaikami, o koya ka lesia o tui Papiloni me kovana ni vanua.


text:
VUNAU KEI NA VEIVAKAVULICI E VEIYASA I VURAVURA
Esia kei na Tokalau e Loma
-
VANUA 49
-
LEWENIVANUA 4,409,131,383
-
DAUTUKUTUKU 718,716
-
VULI IVOLATABU 766,364
Duanadrau na Aua ni sa Duanadrau na Yabaki na Veiliutaki i Jisu
E kilai levu ena dua na vanua vakaEsia e dua na yalewa e dau vakaraitaki ena iyaloyalo qai dau vakaitavi ena veisisivi isulu e dau maketetaki. Ia e mai vulica na iVolatabu qai bulataka sara na veika e vulica. E biuta laivi kece na nona ivola ni vakatevoro kei na matakau ni lotu Buda.
E vakamasuti koya nona itokani voleka: “Vakacava me cegu na vuli iVolatabu me tolu ga na yabaki me toso vinaka mada nomu cakacaka? Oti o rawa ni qai vuli tale.”
E sauma o vuli iVolatabu: “Au vaqarai Jiova voli me 24 na yabaki, au sa qai kunei koya. Na cava me cegu tale kina noqu vulici koya me tolu na yabaki?”
E solia vua e dua na kabani ni caka iyaloyalo e dua na konitaraki ena macawa me curu kina ena Koronivuli ni Vuli Vunau. Ena cakacaka ena kabani qori me va na yabaki, dua tale ga na ilavo vinaka ena rawata ke vakaraitaki ena iyaloyalo cava ga e tukuni vua. Ia a vakasuka na konitaraki. Ena Me 2014, a vakadonui me dua na dautukutuku bera ni papitaiso qai lalawataka me vakayagataka e 100 na aua ena cakacaka vakavunau ena Okosita. Ni tarogi vua na vuna, e kaya: “Au via marautaka na 100 na yabaki ni veiliutaki i Jisu ena noqu vunau me duanadrau na aua!” E rawata qori qai papitaiso ena Janueri 2015. Sa painia veivuke tiko ena gauna qo.
Vakayagataka Vinaka Nodratou Gauna e Valeniveivesu
Eratou vodo basi e va na tacida yalewa me ratou lai vunau ena dua na vanua se sega ni lesi e Sri Lanka, era levu kina na lotu Buda. E tarovi ratou e dua na bete kei na dua na draiva ni teksi ena ikarua ni siga ni nodratou vunau. Sega ni dede era sa wavokiti ratou e le 30 tale qai dua na ka na nodra cudru. E mai kauti ratou na ovisa ina siteseni, ratou lai vesu tu kina me dua na bogi. E sega ni dua na nodratou cala, ia ratou lai sogo kei ira na daubasulawa voravora. Eratou vosavakacacataki, ratou rogoca tale ga na vosa vakasisila. Ia eratou raica ni qo e dua na sala vinakame ratou vunau kina. E kaya e dua vei ratou na tacida yalewa qori: “Au vesu tu kei ira na daulaba, ia au wasea rawa vei ira na ka dina. Dua na ka na levu ni nodra taro, ra kurabuitaka tale ga noqu vesu. E tarogi au e dua, ‘Cava o sa rui mamarau kina?’”
Sa ciqoma na Mataveilewai Cecere e Sri Lanka na neitou kerekere me rogoci e dua na kisi ni veilewai. Qori ena vuku ni nodra sega ni doka na ovisa na dodonu ni tamata nira vesuka e dua e sega nona cala. E se tu vakawawa na kisi qori.
Vukei na Marama sa Davo tu ga Vakadua
Erau vuli iVolatabu tiko ena vosa vagalu na tacida yalewa painia o Michiko kei na dua na marama ena dua na valenibula e Japani. E tarogi ira na dauveiqaravi na tacida yalewa ke ra tiko eso tale na tauvimate e rawa ni veitalanoa kei ira. Erau sota sara kei Kazumi, e dua na yalewa sa davo tu ga vakadua ena vuku ni vakacalaka e gaunisala ni se yabaki 23. E sega ni rawa ni vosa, tiloma na kena se gunuwai, ia e rawa ni rogo. E vakadonuya me vuli iVolatabu ni via kila e levu na ka.
Ni rau vuli, ena taroga na taro o Michiko qai sauma o Kazumi ni dusia na kena isau ena parakaravu se vola ga. E vakamobail o Kazumi, rau mani raica vata kina e veimataka kei Michiko na tikinivolatabu ni veisiga. E vakila na malumalumu ni yago o Kazumi, ia e bulabula vakayalo. Toso na gauna sa vinakata me iVakadinadina i Jiova. A mai dua na dautukutuku bera ni papitaiso ni oti e 13 na yabaki nona vuli iVolatabu. E sa yabaki 61 toka ena gauna qori.
Ena vuku ni kena ituvaki, e tuvanaka na ivavakoso me dau rogoca ena talevoni o Kazumi na porokaramu kece ni soqoni kei na soqo lelevu. Era dau wilika tale ga eso na tacida yalewa nona ivakamacala ena soqoni.
E dau veiuqeti qai veivakayaloqaqataki na ivola nei Kazumi vei ira na vuli ivolatabu era gole yani ena soqoni. E nona yalava ni vunau na valenibula, vei ira na veiqaravi kei ira na veisiko yani. E dau kaya vei ira: “O na marau ke o vulica na iVoIatabu.”
Vulica na iVolatabu e Dua na Bete
Ena Cevaicake kei Esia, erau sota kei na dua na bete e dua na tacida yalewa a lako tiko vua na vuniwai ni mata. E tarogi bete na tacida: “O vinakata mo bula uasivi qai bula tawamudu ena dua na vanua totoka?” Erau veitalanoavinaka sara, e taura tale ga na bete na brochure Vakarorogo Vua na Kalou. E solia na nona naba ni talevoni vua na tacida yalewa, lai soli sara vua e dua tale na tacida tagane ena ivavakoso. E sikova na bete na tacida qori qai sureti koya ina dua na ivunau lavotaki. Dua na ka nona marautaka na bete na soqoni qori, vakauasivi na lagati ni noda sere. E kurabuitaka tale ga na nodra kauaitaki koya kece na tiko ena soqoni.
E taroga na bete ke tiko e dua na noda koronivuli ni lotu se Univesiti. Ia e vakamacalataka vua na tacida nida dau caka vuli iVolatabu, qai sureti koya sara me vuli. Ena macawa ga e tarava, erau sa otiva tale na wase 1 ni ivola Na Cava Mada e Kaya na iVolatabu? E tomana tiko ga nona vuli, tekivu gole ina soqoni, vakamacala tale ga ena Vuli Vale ni Vakatawa.
Ni gole na bete ina soqo ni tabacakacaka, e sureti koya na mata mai na valenivolavola ni tabana me gade i Peceli. Dua na ilakolako balavu qori ni tauri koya e rauta ni 10 na aua me qai yaco i Peceli. Ia dua na ka nodra kauaitaki koya na lewenivuvale e Peceli. A vakasuka nona itavi vakabete ena Feperueri 2015, e se marautaka tiko ga nona vuli iVolatabu kei na nona dau vakaitavi ena soqoni.
Yali Qai Kune Tale
Erau lesi ina vuaicake kei Idia e dua na veiwatini painia, qori ena dua na vanua sa sega ni caka tu kina na vunau me vica na yabaki. E levu na tataleitaki, erau mani vaqara e dua na vanua me caka kina na soqoni. Ni rau lai caka vuli iVolatabu ena dua na siga, rau raica sara e dua na vale se qai tara tiko. Erau nanuma me rau qai taro kina ni rau lesu mai. Ia e veisau na nodrau vakasama, rau sa gole ga ena gauna ya me rau lai taro. Erau sotava sara e dua na marama,erau kaya vua ni rau iVakadinadina i Jiova. Dua na ka nona marau na marama qori, e kaya: “Au dua tale ga na iVakadinadina i Jiova,” oti e sureti rau sara ina nona vale qai vakaraitaka vei rau nona ivola kece ni isoqosoqo mai na veiyabaki ni 1970 kei na 1980. A vuli iVolatabu tu na marama qori kei ira na painia ena 30 na yabaki yani e liu. E dau gole tale ga ina soqoni, dina ga ni dau tusaqati koya o watina. E vakadeitaka ni sa kunea na ka dina, ia e sega ni sotava e dua tale na tacida nira sa biubiu na painia. Era lai lewena na luvena eso tale na lotu, ia a sega ni cakava qori o koya.
Dua na gauna lekaleka sa oti, eratou tukuna vua naluvena me sa lai lotu Katolika me rawa ni caka kina nona lotu ni veibulu ke mani mate. E saga tale ga o tacina me kauti koya ina valenilotu ni Katolika, ia rau sega ni yaco i valenilotu ena osooso ni gaunisala, rau mani lesu i vale. E kaya o tacina me rau qai gole tale ena siga tarava, ia erau mani sega ni lako ni tauvimate na marama tataleitaki. Ena yakavi sara ga ni siga qori, ratou sota kina kei rau na veiwatini painia! E sa tomana tiko ena gauna qo nona vuli iVolatabu, kei na nona gole ina soqoni. Sa uqeti ira tiko na luvena kei na makubuna mera vulica na iVolatabu.


text:
WASE 126
Cakitaki Jisu o Pita
MACIU 26:69-75 MARIKA 14:66-72 LUKE 22:54-62 JONI 18:15-18, 25-27
-
CAKITAKI JISU O PITA
Eratou rere na yapositolo ni sa vesu o Jisu ena were o Kecisemani, ratou mani dro. Ia e veisau na lomadrau o Pita “kei na dua tale na tisaipeli,” kena irairai ni yapositolo o Joni. (Joni 18:15; 19:35; 21:24) Erau na rawa ni raici Jisu ni kau ina vale i Anasa. E talai Jisu sara o Anasa vua na Bete Levu o Kaiafa, rau qai muri tiko yani o Pita kei Joni. De dua erau leqataka se cava na yacovi rau, erau kauai tale ga ena ka ena yaco vua na nodrau Turaga.
E kilai Joni na bete levu, mani curu rawa ina rara ni vale i Kaiafa, ia e toka voli ga e tuba o Pita. Ni lesu mai o Joni, rau lai veivosaki kei na yalewa dauveiqaravi e ivakatawa ni katuba, sa qai curu rawa e loma o Pita.
Era vakawaqa buka na tiko ena rara ni vale ni batabata na bogi. E lai dabe vata sara kei ira o Pita me vakatakata kina ni waraka toka “na ka e yaco” ena veilewai i Jisu. (Maciu 26:58) Sa qai raici Pita vinaka na ivakatawa ni katuba ena rarama ni buka. E taroga sara: “O iko tale ga na tisaipeli ni tamata qo, se cava?” (Joni 18:17) Eso tale era kilai Pita ra qai beitaki koya ni dau tiko kei Jisu.—Maciu 26:69, 71-73; Marika 14:70.
Dua na ka nona rarawa o Pita. Ni sega ni vinakata me kilai koya e dua, e suka tale kina me lai tu ena matamata. E cakitaka o Pita ni dau tiko kei Jisu, e bau kaya mada ga: “Au sega ni kilai koya, au sega tale ga ni kila na ka o tukuna tiko.” (Marika 14:67, 68) E “bubului qai bolea me totogitaki ke lasu.”—Maciu 26:74.
Sa vakayacori tiko na veilewai i Jisu ena dua na yasa ni vale i Kaiafa, ena tabavale e cake e veitaudonui kei na rara ni vale. E raica vinaka tu o Pita kei na so tale era wawa toka e ra na veiveisau ni ivakadinadina era lai soli itukutuku.
E kilai levu ena ivosavosa i Pita ni cavutu mai Kalili, qai laurai kina ni lasu ni tarogi ke kilai Jisu. E dua tale ga vei ira na tiko e kea e wekai Maliko, a taya na daligana o Pita. E kaya sara vei Pita: “Au raici iko sara ga mai na iteitei seu lasu?” Ni cakitaka tale qori o Pita ena ikatolu ni gauna, e tagi sara na toa me vaka ga e parofisaitaki.—Joni 13:38; 18:26, 27.
E duri tu ena gauna qori o Jisu ena varada donuya na rara ni vale. E vuki na Turaga qai rai yani vei Pita, sa na mosi mada ga vei Pita qori. E nanuma lesu sara ga na ka e tukuna o Jisu ena vica wale ga na aua sa oti ena tabavale e cake. Sa wacava nona rarawa ni kila na ka e sa cakava! E curu i tuba o Pita qai tabalaka na tagi.—Luke 22:61, 62.
E nuidei o Pita ni yalodina qai kaukaua tu vakayalo, e rawa gona vakacava ni cakitaki nona Turaga? E vakatanitaki na ka dina, qai lewai o Jisu me vaka e dua na daubasulawa. Gauna sara ga qori me veitokoni kina o Pita vua e dua e sega ni cala, ia e qai vakanadakui koya e tu vua na “vosa ni bula tawamudu.”—Joni 6:68.
Na ka vakaloloma e cakava qori o Pita e vakaraitaka ni rawa ni veilecayaki tale ga e dua e vakabauta qai yalodina ke sega ni vakarautaki koya ina veika tawanamaki se veitemaki. Meda vuli mada ga na tamata kece ni Kalou ena ka e cakava o Pita!


text: 21 E vorati ira na Isireli o Setani* qai uqeti Tevita me wiliki ira na Isireli.+2 E mani tukuna o Tevita vei Joapi+ kei ira na nodra turaga na lewenivanua: “Ni lako moni wiliki ira na Isireli mai Pieri-sepa me yaco i Tani,+ ni qai mai tukuna vei au meu kila na kedra iwiliwili.”3 Ia e kaya o Joapi: “Me vakalevutaka mada ga vakaduanadrau o Jiova na kedra levu na nona tamata! Kemuni na noqu turaga na tui, era sega ni dauveiqaravi kece ga ni noqu turaga o ira qo? Na cava e via cakava kina qo na noqu turaga? Na cava moni vakavuna kina mera cala na Isireli?”4 E yaco ga na vosa ni tui vei Joapi. E mani lako o Joapi ena vanua taucoko o Isireli qai yaco yani i Jerusalemi.+5 E solia sara o Joapi vei Tevita na kedra iwiliwili na lewenivanua era volai. Era le 1,100,000 taucoko na Isireli era vakaiyaragi ena iseleiwau, era le 470,000 na Juta era vakaiyaragi ena iseleiwau.+6 Ia era sega ni wili vata kei ira qori o ira na Livai kei ira na Penijamini+ ni sevaka o Joapi+ na nona vosa na tui.7 E sega sara ga ni taleitaka qori na Kalou dina mani mokuti ira na Isireli.8 E qai kaya o Tevita vua na Kalou dina: “Au sa cala+ vakalevu niu cakava qo. Au kerea moni vosota na nona cala na nomuni dauveiqaravi+ niu cakacaka vakalialia.”+9 E vosa o Jiova vei Kata,+ na dauraivotu nei Tevita, e kaya:10 “Lai kaya vei Tevita, ‘Qo na ka e tukuna o Jiova: “Au solia vei iko e tolu na digidigi. Digia e dua meu vakayacora vei iko.”’”11 E lako sara o Kata vei Tevita, e kaya vua: “Qo na ka e tukuna o Jiova, ‘Mo digia mada12 me tolu na yabaki ni dausiga,+ se me tolu na vula mera vakarusai iko na kemu meca nira ravuti iko ena nodra iseleiwau,+ se tolu na siga me ravuti iko na iseleiwau i Jiova, io na matedewa ena vanua,+ me veivakarusai na agilosi i Jiova+ ena vanua taucoko o Isireli.’ Moni vakasamataka na ka meu lai tukuna vei koya e talai au mai.”13 E mani kaya vei Kata o Tevita: “Sa dua na ka na noqu rarawa. Yalovinaka, meu bale ga ena liga i Jiova ni levu sara na nona yalololoma,+ meu kua ga ni bale ena liga ni tamata.”+14 E qai vakayacora o Jiova na matedewa+ e Isireli, era bale kina e 70,000 na lewe i Isireli.+15 E tala tale ga na Kalou dina e dua na agilosi i Jerusalemi me vakarusa, ia ni vakarau veivakarusai sara tu ga, e raica o Jiova qai rarawataka na ka ca qori,+ mani tukuna vua na agilosi e veivakarusai tiko: “Sa rauta!+ Me cegu na ligamu.” E duri tu na agilosi i Jiova volekata na rara ni butu covuata nei Orinani+ na Jepusaiti.+16 Ni tacake o Tevita e raica sara na agilosi i Jiova ni duri tu ena maliwa ni vuravura kei na lomalagi, e ucuna tu na nona iseleiwau+ qai dodoka i Jerusalemi. E davo sara vakatoboicu ina qele+ o Tevita kei ira na qase era vakaisulutaga tu.+17 E tukuna o Tevita vua na Kalou dina: “Sega ni o yau ga au tukuna mera wiliki na lewenivanua? O yau ga au valavala ca, au cala,+ ia na cava era cakava na sipi qo? Kemuni Jiova na noqu Kalou, yalovinaka me cudruvi au mada ga kei na vuvale i tamaqu na ligamuni, moni kua ga ni vakamatei ira na nomuni tamata.”+18 E kaya na agilosi i Jiova vei Kata+ me tukuna vei Tevita me lako cake me vakaduria e dua na icabocabonisoro vei Jiova ena rara ni butu covuata nei Orinani na Jepusaiti.+19 E mani lako cake o Tevita ni rogoca na vosa i Kata e cavuta ena yaca i Jiova.20 Ni vuki o Orinani e raica sara na agilosi, eratou qai vuni na va na luvena tagane eratou tiko vata kei koya. E samu witi tiko o Orinani.21 Ni lako cake yani vua o Tevita, e rai yani o Orinani qai raici Tevita, e biuta sara na rara ni butu covuata, e tekicuva vei Tevita ni tara na matana na qele.22 E kaya o Tevita vei Orinani: “Volitaka* vei au na vanua ni butu covuata meu tara kina e dua na icabocabonisoro vei Jiova. Volitaka vei au ena kena isau taucoko me mudu kina na mate levu vei ira na lewenivanua.”+23 Ia e kaya vei Tevita o Orinani: “Taura me nomuni, me cakava na noqu turaga na tui na ka e vinaka vua.* Au sa vakarautaka na bulumakau me isoro kama, na iyaya ni samusamu+ me buka, kei na witi me isoro kakana. Au sa solia taucoko.”24 Ia e kaya vei Orinani o Tui Tevita: “Sega, au na volia ena kena isau taucoko, niu na sega ni kauta na ka e nomu meu solia vei Jiova se cabora na isoro kama e sega ni saumi.”+25 E mani solia o Tevita vei Orinani e 600 na sikeli* koula e vakarautaki na kena bibi, me isau ni vanua oya.26 E tara sara e kea o Tevita e dua na icabocabonisoro+ vei Jiova, e cabora na isoro kama kei na isoro ni veiyaloni, e masuti Jiova qai vosa vua o koya ena bukawaqa+ mai lomalagi ena isoro kama ena dela ni icabocabo ni isoro kama.27 E qai vakarota na agilosi+ o Jiova me biuta lesu na nona iseleiwau ina kena taga.28 Ena gauna oya ni raica o Tevita ni sauma tiko mai o Jiova na ka e kerea ena rara ni butu covuata nei Orinani na Jepusaiti, e mani vakacaboisoro tiko ga e kea.29 Ia na valeniveitavaki i Jiova e tara o Mosese ena vanua talasiga kei na icabocabo ni isoro kama e tiko ena gauna oya ena vanua cecere mai Kipioni.+30 E sega ni lako rawa kina o Tevita me taroga na Kalou ni domobulataka na iseleiwau ni agilosi i Jiova.


text:
ITALANOA 95
Nona Veivakavulici o Jisu
ENA dua na siga a tukuna o Jisu vua e dua na tamata ni dodonu me lomana na kainona. Sa qai tarogi Jisu na turaga oya: ‘O cei na kai noqu?’ E kila o Jisu ni nona nanuma na turaga oya ni oqo o ira ga na lotu vata, kei ira na matatamata vata. Ia da raica mada na veika e kaya vua o Jisu.
So na gauna e dau talanoataka e dua na italanoa o Jisu me veivakavulici kina. A cakava sara ga na ka oqori o koya. E talanoataka e dua na Jiu kei na dua na kai Samaria. Eda sa vulica oti mai ni o ira na Jiu era dau veicati kei ira na kai Samaria. Ia e talanoataka oqo o Jisu:
Ena dua na siga a lako tiko i Jeriko e dua na Jiu. Ia era tauri koya vakaukaua na daubutako, ra butakoca kece na nona ilavo. Oti era sa qai mokulaki koya me yacova ni sa voleka ni mate.
Sa qai muri mai e dua na nodra bete na Jiu. E raici koya ni sa mavoa tu. O nanuma ni na vukei koya? Sega, e gole vakatikitiki qai lako tiko ga. Oti sa qai lako tale mai e dua na turaga daulotu. E dua na Livai o koya. A tu beka vakadua me vukei koya na tamata oqo? E sega tale ga. O rawa ni raici rau ni rau sa lako sara tiko yani vakayawa.
Ia raica mada, o cei e tiko vata kei koya na turaga a butakoci. E kai Samaria qai vukei koya tiko na Jiu oqo. E boroya na wainimate ena nona mavoa. Oti sa qai kauti koya na Jiu ina dua na vanua me rawa ni vakacegu kina me yacova ni sa bula vinaka.
Ni talanoa oti, sa qai kaya o Jisu vei koya a tarogi koya: ‘O cei vei iratou na le tolu oqo o nanuma ni vaka e weka i koya na tamata mavoa: O koya na bete, na Livai, se na kai Samaria?’
E sauma yani na tamata oya: ‘Na kai Samaria ni a lomani koya na tamata mavoa.’
E qai kaya o Jisu: ‘O sa vosa dina. Mo lai cakava sara ga vei ira na tamata kece me vaka ga a cakava o koya.’
O taleitaka na ivalavala ni veivakavulici i Jisu? E levu sara na veika bibi e rawa nida vulica kevaka eda vakarogoca na veika e kaya o Jisu ena iVolatabu.


text:
Cakacaka
Chapter 23
Sa raici ira vinaka na matabose cecere oqo o Paula, ka tukuna, vei kemuni na mataveiwekani, me yacova mai oqo na yaloqu e vinaka sara tu ga ena noqu qarava tiko na Kalou.
2 A sa vakarota o Ananaiasa na bete levu vei ira na duri tu e yasana me lausaba na gusuna.
3 Sa tukuna vua o Paula, na Kalou ena yaviti iko, o iko na lalaga boro vulavula! Mataqali liuliu ni lotu vakacava o iko, mo voroka na vunau ena nomu tukuna me dua e sabaka na gusuqu?
4 Era tukuna vei Paula na duri tu e yasana, na vosa oqori e dodonu li me tauci vua na bete levu?
5 Sa tukuna o Paula, kemuni na veiwekani au sega ni kila ni o koya na bete levu; ni tukuna nai Vola Tabu, "Mo kakua ni vosa vakacacataki ira na veiliutaki ni nomu vanua."
6 Ia sa taura rawa tiko o Paula, ni so e tiko e kea era Sedusisi ka so e Farisi, sa kacivaka yani vei ira na matabose cecere oqo, "Kemuni na veiwekani, oi au na Farisi, noqu kawa kece era Farisi' na noqu mai lewai tu oqo baleta ni'u vakabauta na tucake tale mai na mate!"
7 Ni sa vosa oti o koya, sa tubu na veileti vei ira na Farisi kei ira na Sedusisi; sa tawase rua kina na matabose cecere oqo.
8 Ni ra tukuna na Sedusisi ni sega na tucake tale mai na mate – e sega na agilosi ka sega talega vei keda na yalo o koya e sega ni mudu; ia na Farisi era vakatusai rau ruarua.
9 Era sa tabalaka cake na domodra ena domo ni nodra kudru. Sa tucake o ira na vunivola ni Sedusisi mera vakaraitaka na nodra kudru, ka vaka, keimami raica ni sega ni dua na cala vua na tamata oqo, "Ia de dua na agilosi se dua na yalo e vosa tiko vua, me kakua ni da veivala tiko kei na Kalou."
10 Sa tubu vakalevu cake kina na veikailavaki kei na veivosavakacacataki mai na yasana ruarua, era sa veidretaki Paula sa qai vakarota na kanala mera tauri Paula mai vakaukauwa na sotia, de ra basuraki koya, ka me kau sara kinai tikotiko ni mataivalu.
11 Ena bogi o ya sa tu voleka vua na Turaga, ka tukuna vua, "Mo yalo qaqa tiko, Paula, me vaka ga na nomu tukuni Au e Jerusalemi, mo la'ki tukuni Au talega vaka kina i Roma."
12 Ni sa mataka mai, era sa bukia na kena vere o ira na Jiu ka yaco na kena vosa bubului, me ra na kua ni kana se gunu wai me yacova ni sa vakamatei o Paula.
13 E sivia toka na lewe vasagavulu na tamata era bukia na vere oqo.
14 Era lako vua na bete levu kei ira na qase, ka tukuna, keimami sa yalataka ena neimami bubului, ni keimami na sega ni kana se gunu wai, me yacova ni sa vakamatei o Paula.
15 "Mo dou sa vakatututaka rawa oqo kei ira na matabose e cake, me tukuni vua na kanala me kau sobu mai o koya vei kemudou ni mataka, ni so na ka mo dou vaqaqa mada vua; ia keitou sa tu vakarau me keitou vakamatei koya koso, ni se bera ni yaco mai vei kemudou."
16 Ia sa rogoca na luvena tagane na ganei Paula na buki vere ca oqo, sa lako o koya kina tikotiko ni mataivalu ka tukuna vei Paula na ka taucoko.
17 Sa kaciva mai e dua na turaga ni valu o Paula, ka tukuna, "Mo kauta na gone tagane oqo vua na kanala, ni tiko e dua nai tukutuku me tukuna vua."
18 Sa kauta me rau lako vua na kanala, a sa tukuna vua, "Na kaivesu o Paula sa tukuna vei au me'u kauti koya mai vei kemuni. E tiko vua e dua nai tukutuku me tukuna vei kemuni."
19 Sa taura na ligana ka kauti koya vakatikitiki na kanala, ka tarogi koya lo, "Na cava e tiko vei iko mo tukuna vei au?"
20 Sa tukuna o koya, era sa vakatututaka tiko na Jiu, mo ni mai kerei me kau sobu yani o Paula kina nodra matabose ni mataka, baleta ni tiko eso na ka mera vaqaqa vua.
21 Ia mo ni kakua ni vakarogoci ira, ni sivia e lewe vasagavulu na tamata era sa waraki koya tu me yaco yani, era sa yalataka ira tu ena nodra vosa bubului ni ra na sega ni kana se gunu wai, me yacova ni ra sa vakamatei Paula, era sa waraka tu ga na nomuni veivakadonui."
22 Sa tukuna vua na kanala mo lako, "Ia kakua sara ni tukuna vua e dua na tamata ni o sa mai vakaraitaka vei au na veika oqo."
23 Sa kaciva mai e dua na turaga ni valu na kanala, ka tukuna vei rau, drau vakarautaka e lewe rua na drau na sotia, me vitusagavulu na tamata era vodo ose, kei na rua na drau na sotia era colai yaragi, mera na lako ki Sisaria ena ciwa na kaloko ena bogi.
24 Me vakarautaki e dua na ose me vodo kina o Paula, ka me yaco vakavinaka sara o koya vei Filikesa na kovana.
25 Sa qai vola e dua nai vola vua na Kovana, ka vaka koto oqo:
26 Mai vei, Kelotiase Laisiasa, Ki vua, na Kovana cecere o Filikesa; Ni sa bula vinaka saka.
27 Na tamata oqo era vakamokulaki koya na Jiu ka voleka sara mera vakamatea, ke sega na neitou veivuke na mataivalu ke sa mate, au sa mai maroroi koya ni'u sa qai kila ni kai Roma.
28 Au kauti koya kina nodra matabose ena noqu via kila na vuna era rarawataki koya kina.
29 Au sa qai la'ki raica rawa kina na vuni veileti me baleta tikoga na nodra vakabauta na Jiu, ka sega kina ni dua na lawa e dodonu kina me vesu se me vakamatei.
30 Ni sa mai tukuni vei au ni ra sa namakiti koya tiko na Jiu mera vakamatei koya, au sa vakauti koya sara ga kina vakatotolo vei kemuni, au sa vakaroti ira talega na beitaki koya tiko, me sa na la'ki rogoci taucoko na nodra kisi ni veibeitaki, ena matamuni na Kovana cecere. Au sa loloma tu yani.
31 Sa kauti Paula o ira na sotia me vaka sa vakaroti vei ira, era sa kauti koya ena bogi ki Atipatiri.
32 Ena siga ka tarava era sa suka tale mai kinai tikotiko ni mataivalu na sotia, o ira ga na mataivalu ose era sa kauti koya ki Sisaria.
33 Ni ra sa yaco ki Sisaria, sa soli o Paula kei nai vola vua na Kovana.
34 Ni sa wilika na Kovana nai vola, sa taroga, na yasana cava o lako mai kina. Silisia, e sauma o Paula.
35 Sa tukuna, "Ena qai rogoci na nomu kisi ni ra sa yaco mai o ira na beitaki iko tiko." A sa vakarota me tauri vakavesu tiko ena vale levu nei Eroti na tui.


text: 27 Qo na kedra iwiliwili na Isireli, o ira na turaga ni mataqali, o ira na turaga ni vica vata na udolu kei na vica vata na drau,+ kei na nodra vakailesilesi era qarava na tui+ ena ka kece me baleta na iwasewase era lako mai ra qai lako yani e veivula, ena vula kece ga ni yabaki, era le 24,000 ena dua na iwasewase.2 E liutaka na imatai ni iwasewase ena imatai ni vula o Jasopiami+ na luvei Sapitieli, era le 24,000 ena nona iwasewase.3 Vei ira na luvei Feresi,+ o koya ga e liutaki ira na turaga kece ni veiwasewase era lesi mera veiqaravi ena imatai ni vula.4 E lewa o Totei+ na luvei Aoa+ na nona iwasewase e lako ena ikarua ni vula, e liutaka o Mikiloci, era le 24,000 ena nona iwasewase.5 Na turaga ni ikatolu ni iwasewase e lesi me veiqaravi ena ikatolu ni vula o Penaia+ na luvei Jioiata+ na iliuliu ni bete, era le 24,000 ena nona iwasewase.6 O Penaia qo e dua na turaga qaqa vei ira na le tolusagavulu, e lewai ira na le tolusagavulu, e liutaka na nona iwasewase o Amisapati na luvena tagane.7 Na kena ikava, ena ikava ni vula o Asaeli+ na taci Joapi,+ e taravi koya o Sepataia na luvena, era le 24,000 ena nona iwasewase.8 Na ikalima ni turaga ena ikalima ni vula o Samuci na Isira, era le 24,000 ena nona iwasewase.9 Na kena ikaono, ena ikaono ni vula o Aira+ na luvei Ikesi na kai Tikoa,+ era le 24,000 ena nona iwasewase.10 Na kena ikavitu, ena ikavitu ni vula o Ilesi+ na kai Peloni vei ira na Ifireimi, era le 24,000 ena nona iwasewase.11 Na kena ikawalu, ena ikawalu ni vula o Sipikei+ na luvei Usa, na luvei Sira,+ era le 24,000 ena nona iwasewase.12 Na kena ikaciwa, ena ikaciwa ni vula o Epieseri+ na kai Anacoci+ vei ira na Penijamini, era le 24,000 ena nona iwasewase.13 Na kena ikatini, ena ikatini ni vula o Merei+ na kai Nitofa e luvei Sira,+ era le 24,000 ena nona iwasewase.14 Na kena ika11, ena ika11 ni vula o Penaia+ na kai Piraconi vei ira na Ifireimi, era le 24,000 ena nona iwasewase.15 Na kena ika12, ena ika12 ni vula o Elitai na kai Nitofa mai vei Ocinieli, era le 24,000 ena nona iwasewase.16 Qo na nodra turaga ni yavusa na Isireli: Vei ira na Rupeni e nodra turaga o Eliesa na luvei Sikiri, vei ira na Simione e nodra turaga o Sefataia na luvei Meaka,17 vei ira na Livai o Esapaia na luvei Kemueli, vei ira na Eroni o Setoki,18 vei ira na Juta o Ilaiu+ e dua na tuakai Tevita, vei ira na Isakari o Omirai na luvei Maikeli,19 vei ira na Sepuloni o Isimaia na luvei Opetaia, vei ira na Nafitalai o Jirimoci na luvei Asirieli,20 vei ira na Ifireimi o Osia na luvei Asasaia, vei ira na veimama ni yavusa i Manasa o Joeli na luvei Petaia,21 vei ira na veimama ni yavusa i Manasa mai Kiliati o Ito na luvei Sakaraia, vei ira na Penijamini o Jesieli na luvei Apineri,+22 vei ira na Tani o Esareli na luvei Jiroame. Qo o ira na turaga ni yavusa e Isireli.23 E sega ni wiliki ira na yabaki 20 lako sobu o Tevita, ni yalataka o Jiova ni na vakalevutaki Isireli me vaka na kalokalo ni lomalagi.+24 E tekivu wiliwili o Joapi na luvei Seruaia ia e sega ni vakaotia, e qai cudruvi* Isireli na Kalou ena vuku ni ka qo,+ mani sega ni volai na iwiliwili ena ivolatukutuku ni nona gauna o Tui Tevita.25 E lewa na valeniyau ni tui+ o Asimavece na luvei Etieli. E lewa o Jonacani na luvei Usaia na lololo ena were, ena koro lelevu, ena koro lalai, kei na valececere.26 E lewai ira na cakacaka ena iteitei kei ira na teivaka na qele o Esirai na luvei Kilupi.27 E lewa na loganivaini o Semeai na kai Rama, e lewa na ka kece ena loganivaini kei na vale ni waini o Sapiti na kai Sifimoci.28 E lewa na veiolive kei na vunilolo+ ena Sefila+ o Peali-anani na kai Keteri, e lewa na vakarautaki ni waiwai o Joasi.29 E lewa na qelenimanumanu era kana voli e Saroni+ o Sitirei na kai Saroni, e lewa na qelenimanumanu ena buca o Safati na luvei Atilai.30 E lewa na kameli o Opili na Isimeli, e lewa na asa* o Jetaia na kai Meronoci.31 E lewa na qelenisipi o Jasisi na Akiri. Qo kece o ira na turaga era lewa na iyau nei Tui Tevita.32 O Jonacani+ na vugoi Tevita e daunivakasala, e turaga yalomatua, e vunivola, o Jieli na luvei Akimoni e qaravi ira na luvena tagane na tui.+33 E nona daunivakasala na tui o Etofeli,+ o Usai+ na kai Ariki e nona itokani* na tui.34 E taravi Etofeli o Jioiata na luvei Penaia+ kei Epaiaca,+ o Joapi+ e turaga ni nona mataivalu na tui.


text:
E Vakavuna na Tevoro na Rarawa Kece?
Me Download
Kena iSau Vakaivolatabu
E tukuni ena iVolatabu ni bula dina o Setani na Tevoro, e vaka e dua na daubasulawa rogo, e dau vakayagataka tale ga o koya na “ivakatakilakila lasu” kei na ka e ‘veivakacalai’ me yaco kina na nona inaki. E tukuna na iVolatabu ni “vukici koya tiko ga me agilosi ni rarama.” (2 Cesalonaika 2:9, 10; 2 Korinica 11:14) Sa laurai votu nikua na cakacaka ni Tevoro. E vakadeitaka qori ni bula dina tiko.
Ia e sega ni vakavuna na Tevoro na rarawa kece. Na vuna? E buli keda na Kalou me rawa nida vakatulewataka meda cakava na ka vinaka se na ka ca. (Josua 24:15) Nida vakatulewa cala, eda na sotava na rarawa.—Kalatia 6:7, 8.


text:
Yalololoma—Vakaraitaki ena Vosa kei na ka Eda Cakava
NA YALOLOLOMA e veivakacegui, e veivakayaloqaqataki tale ga! Eda dau marau ni dua e kauaitaki keda. Eda dau taleitaka na nodra yalololoma eso, eda na bucina gona vakacava na itovo talei qo?
Na cava na yalololoma? Qori na noda kauaitaka dina na kedra ituvaki eso tale. Ena laurai qori ena noda vosa kei na ka eda cakava meda veivuke kina, ena sega gona ni caka vakarairai. Na yalololoma dina e vu ena veinanumi kei na loloma. O koya e bibi sara, ni yalololoma e dua na itovo e okati ena vua ni yalo tabu meda vakaraitaka na lotu vaKarisito. (Kala. 5:22, 23) Eda na bucina vakacava na yalololoma? Meda dikeva mada na sala rau vakaraitaka kina o Jiova kei na Luvena, kei na kena yaga vei keda.
O JIOVA E YALOLOLOMA VEI KEDA KECE
O Jiova e yalololoma qai kauaitaki keda kece, wili kina o “ira na sega ni dau vakavinavinaka kei ira na daucaka ca.” (Luke 6:35) Kena ivakaraitaki, e “vakacabea na matanisiga vei ira na daucaka ca kei na daucaka vinaka, e vakatauca tale ga na uca vei ira na yalododonu kei ira na sega ni yalododonu.” (Maciu 5:45) O koya gona, vei ira mada ga na sega ni kilai Jiova na Dauveibuli, e yaga vei ira na ka e vakarautaka mera bula kina, era marautaka tale ga.
E vakasakiti nona yalololoma o Jiova vei rau o Atama kei Ivi. Ni rau sa valavala ca, rau “cula vata na draunilolo me ubia na yagodrau tabu.” Ia e kila o Jiova ni rau vinakata na isulu me rau bula ena taudaku kei Iteni, ni sa cudruvi tu na qele ena “wavakavotona kei na soni.” E yalololoma o Jiova ni cakava nodrau “isulu balavu mai na kulinimanumanu.”—Vkte. 3:7, 17, 18, 21.
E yalololoma o Jiova vei ira “na daucaka ca kei na daucaka vinaka,” e vinakata tale ga me vakaraitaka nona yalololoma vei ira na yalodina vua. Kena ivakaraitaki ena gauna i Sakaraia, e rarawa na agilosi ni sa sega tu ni toso na taravaki ni valenisoro e Jerusalemi. E rogoci koya o Jiova qai vosa vua “ena vosa vinaka e veivakacegui.” (Saka. 1:12, 13) Qori tale ga na ka e cakava o Jiova vua na parofita o Ilaija. Dua na gauna e yalolailai qai kerea me mate. Ni kauaitaka o Jiova na ivakarau ni lomana, e tala kina e dua na agilosi me vakayaloqaqataki koya. E vakadeitaka tale ga vua ni levu tale era se yalodina tiko. E yaga vakacava vei Ilaija na vosa vakayalololoma qori kei na nona vukei? E tomana tale na nona ilesilesi. (1 Tui 19:1-18) Levu na dauveiqaravi ni Kalou era vakaraitaka na yalololoma, ia o cei e ivakaraitaki vinaka duadua?
JISU—NA IVAKARAITAKI LEVU NI YALOLOLOMA
E kilai o Jisu ena nona yalololoma kei na veinanumi ena nona cakacaka vakaitalatala e vuravura. E sega ni dau voravora se vakacolasau. Ena nona veinanumi, e tukuna kina na vosa qo: “Ni lako mai vei au o kemuni kece oni oca, oni bikai voli ena icolacola bibi, au na vakacegui kemuni. . . . E veivakacegui na noqu ivua.” (Maciu 11:28-30) E uqeti ira vakacava na lewenivanua na nona yalololoma? Era muri koya ena vanua kece ga e lakova. Na levu ni “nona lomani ira” o Jisu, e vakani ira, vakabulai ira na tauvimate kei na malumalumu, e vakavulici ira tale ga ena “levu sara na ka” me baleti Tamana.—Mari. 6:34; Maciu 14:14; 15:32-38.
E kilai na yalololoma i Jisu ena nona dau veinanumi kei na veikauaitaki. So na gauna era dau vaqarai koya yani na lewenivanua ena nona gauna ni vakacegu, ia se “marautaki ira” tiko ga. (Luke 9:10, 11) Dua na gauna e tara nona isulu e sau e dua na marama sa lako tu ga vua na dra me 12 na yabaki, ni via bula. E sega ni savasava na marama qori, e rere tale ga, ia e sega ni cudruvi koya o Jisu. (Vunau 15:25-28) Ena levu ni nona yalololoma, e kaya vua: “Luvequ, sa vakabulai iko na nomu vakabauta. Lako ena vakacegu, mo bula mai na kemu mate bibi.” (Mari. 5:25-34) E dua dina na ivakaraitaki vakasakiti ni yalololoma!
YALOLOLOMA ENA NOMU CAKA VINAKA
Eda raica ena vica na ivakaraitaki qori ni laurai na yalololoma dina ena ka e caka. Ena vosa vakatautauvata ni kai Samaria dauloloma, e vakaraitaka kina o Jisu na bibi ni veivuke. Era dau veisevaki na Jiu kei ira na kai Samaria, ia na levu ni nona loloma na kai Samaria e vukea na turaga e laumoku qai voleka tu ni mate e gaunisala. Na itovo cava e uqeti koya na kai Samaria me veivuke? Na yalololoma. E vadretitaka na nona mavoa qai kauti koya ena dua na burenivulagi. E sauma tale ga na itaukei ni burenivulagi me qarava na turaga e mavoa, qai tu vakarau me sauma eso tale na ka.—Luke 10:29-37.
E rawa ni vakaraitaki tale ga na yalololoma ena vosa veiuqeti qai veinanumi. E kaya na iVolatabu: “Na nuiqawaqawa ni loma ni tamata e lomabibi kina, ia na vosa vinaka ena vakamarautaka.” (Vkai. 12:25) Nida yalololoma qai yalovinaka, ena veiuqeti na ka eda tukuna, era na marau tale ga na rogoca. * Ena kilai nida kauaitaki ira dina nida vosa vakayalovinaka. Qori ena uqeti ira mera vosota na veivakatovolei.—Vkai. 16:24.
BUCINA NA YALOLOLOMA
Nida buli meda “ucuya na Kalou,” eda rawa gona ni bucina na yalololoma. (Vkte. 1:27) Kena ivakaraitaki, ni kau vakavesu na yapositolo o Paula i Saitoni, “dua na ka nona kauaitaki” koya o Juliase na turaganivalu e Roma, “e vakatarai koya sara me lako vei ira na nona itokani mera vakacegui koya.” (Caka. 27:3) Dua tale na gauna, e voca na waqa e vodo tiko kina o Paula kei na so tale. Era vakawaqa buka mada ga na lewe i Melita mera vakatakatai kina, era ‘kauaitaki ira dina.’ (Caka. 28:1, 2) Sa bau totoka na nodra yalololoma. Io, na yalololoma dina e dodonu me vakaraitaki e veigauna.
Meda vakamarautaki Jiova tiko ga, e dodonu meda bucina na yalololoma da qai vakaitovotaka. Sa rauta me kaya o Jiova Kolo. 3:12) E sega ni rawarawa meda vakaitovotaka na itovo vakalou qo. De dua eda dau mamadua, sega ni nuidei, tusaqati, se so na gauna eda nanumi keda ga. Ia eda na rawa ni vorata qori ke da nuitaka na yalo tabu, da qai vakatotomuria na ivakarau ni yalololoma i Jiova.—1 Kor. 2:12.meda “vakaisulu” ena yalololoma. (
Eda na rawa ni vakavinakataka vakacava na noda yalololoma? Bibi meda taroga: ‘Au dau vakarorogo vinaka? Au dau kauaitaka na ka era gadreva eso tale? Gauna cava au a caka vinaka kina vua e dua e sega ni wekaqu, se dua e sega ni noqu itokani voleka?’ Rawa nida biuta eso noda isausau. Dua meda kilai ira vinaka eso tale vakauasivi o ira na tacida ena ivavakoso. Qori ga na sala eda na kila kina na kedra ituvaki kei na ka era vinakata. Kena ikarua, meda vakaraitaka na yalololoma me vaka ga eda vinakata me caka vei keda. (Maciu 7:12) Kena ikatolu, ena vukei keda o Jiova meda bucina na yalololoma ke da kerea nona veitokoni.—Luke 11:13.
E VEIUQETI NA YALOLOLOMA
Eso na ka e vola na yapositolo o Paula me vakadinadinataka kina ni italatala ni Kalou, e dua vei ira na “yalovinaka” se yalololoma. (2 Kor. 6:3-6) Era volekati Paula e levu ni dau kauaitaki ira dina ena nona itovo vinaka kei na ka e tukuna. (Caka. 28:30, 31) E rawa tale ga nira mai kila na ka dina e levu ena noda itovo vinaka. Nida dau yalololoma, vei ira tale ga na dau tusaqati keda, eda rawa ni vakaotia nodra yalokaukaua mera yalomalumalumu. (Roma 12:20) De dua era na mai vulica na iVolatabu ni toso na gauna.
Ena Parataisi, era na marau na vica vata na milioni era vakaturi nira vakila na yalololoma dina. De dua era se qai vakila vakadua. Nira taleitaka na ka e caka vei ira, era na via vakaraitaka tale ga. Ke dua e sega ni vakaraitaka na yalololoma ena vuravura vou qai sega ni veivuke, ena sega ni rawata na bula tawamudu. Ia o ira na dau veilomani qai yalololoma ena vakadonuya na Kalou mera bula tawamudu. (Same 37:9-11) Sa na dua dina na vuravura ni vakacegu kei na marau! Ia ena gauna mada ga qo, eda na vakalougatataki vakacava nida dau yalololoma?
YAGA NI YALOLOLOMA
E kaya na iVolatabu: “Na tamata yalovinaka e caka vinaka ga vua.” (Vkai. 11:17) Era taleitaki vakalevu na dau yalololoma se o ira na yalovinaka, ena vakaraitaki tale ga vei ira na itovo qori. E kaya o Jisu: “Na ivakarau oni vakarautaka ena vakarautaki tale vei kemuni.” (Luke 6:38) Kena ibalebale, ena rawarawa sara vei ira na dau yalololoma mera kunea nodra itokani, era na veivolekati tiko ga.
E uqeti ira na ivavakoso e Efeso o Paula mera ‘veilomani, veinanumi, mera yalorawarawa ni veivosoti.’ (Efeso 4:32) Ena laurai na toso ena ivavakoso nira dau yalololoma na lotu vaKarisito, era veivukei tale ga. Era na sega vakadua ni vosa kaukaua, veivakalewai se vosa mosimosi. Era na sega ni vakauvosa, ia era na vakayagataka na yamedra mera veiuqeti kina. (Vkai. 12:18) Qori ena vakaukauataki ira na mataveitacini ena ivavakoso, era na qaravi Jiova tale ga ena marau.
Io, ena laurai na yalololoma ena ka eda tukuna kei na ka eda cakava. Nida yalololoma, eda sa vakatotomuria tiko na nona veikauaitaki o Jiova kei na nona lomasavu. (Efeso 5:1) Eda na vakaukauataka gona na ivavakoso, eda na uqeta eso tale mera qaravi Jiova. Me keda idivi mada ga na yalololoma!
^ para. 13 Ena qai tabaki malua na itovo na yalovinaka, e okati tale ga ena vua ni yalo tabu.


text:
Dei Na Veitokoni Me Baleta Na Thurston Gardens
Eso E dei tiko na nodratou veitokoni mai na Mataqali Vatuwaqa e Suvavou, ena lewa sa koto me baleta na kena tara na Valenivolavola ni Matanitu o Idia ena Thurston Gardens.
Na gusu ni vosa ni mataqali o Watisoni Ratulevu e vakadeitaka mai ki na Siga Vou e nanoa, ni ratou wili tiko ena veitokoni na iTokatoka o Tamavua kei na iTokatoka o Nadonumai ena Mataqali Tuirara.
E tukuna o Ratulevu ni qele ka veivosakitaki tiko oqo e nona na matanitu, ka na lewa o koya na veika me vakayacori kina.
“O cei tale me na vosa ena lewa ni matanitu me baleta na qele oqo?” e taroga o Ratulevu.
E vakaraitaka ni dina era vakayagataka na nodra dodonu na veimataqali e Suvavou ena nodra na la’ki biuta na nodra vakatutu ki na Matabose ni Koro o Suva, ia, e sega ni dua na ka eratou na cakava ni ratou sega ni taukena na qele.
Ko ira na mataqali oqo e tukuna ni ra a kauta vakaveilewai na nodra taukena na qele e Suva, ia, e vakacala na Mataveilewai levu mai Lautoka, ka tukuna ni qele e sa nona na matanitu.
Na leqa era sa mai coko tu kina oqo, e tukuna o Ratulevu, na nodra sa la’ki vakayagataki mai vei ira na dau ni politiki.
Ko ira oqo mai na isoqosoqo na SODEDLPA era a yalataka ni ra na valataka na nodra kisi ni qele na veiliutaki ia e mani sega.
E vakadeitaka mai o Ratulevu ni a lako yani ki Suvavu o Niko Nawaikula enai ka 7 ni Veverueri me la’ki sota kei ira na ilawalawa oqo.
Sa kerekere o Ratulevu kivei ira na dau ni politiki, mera kakua ni tukuna eso na itukutuku lasu kivei ira na iTaukei ni qele.
Ke dua na ka e baleta na qele, sa tiko na Tabacakacaka ni Qele Maroroi kei na Tabana ni Qele ni Matanitu mera la’ki vaqara ivakasala kina.
Feedback: maikab@fijisun.com.fj


text:
Me 20-26
2 KORINICA 11-13
Sere 3 kei na Masu
iTekivu ni iVakamacala (Me kua ni sivia na 3 na miniti)
IYAU MAI NA VOSA NI KALOU
“Votoki Paula na ‘Votonikau’”: (10 min.)
2Ko 12:7—E vakaleqai Paula tiko e dua na ka e vaka na votonikau (w08 15/6 3-4)
2Ko 12:8, 9—A sega ni vakadonuya o Jiova na kerekere nei Paula me kauta tani na votonikau (w06 15/12 24 ¶17-18)
2Ko 12:10—E vakayacora vinaka o Paula na nona ilesilesi ni nuitaka na yalo tabu (w18.01 9 ¶8-9)
-
Vakekeli ena Vosa ni Kalou: (8 min.)
2Ko 12:2-4—Na cava e rairai dusia na “ikatolu ni lomalagi” kei na “parataisi”? (w18.12 8 ¶10-12)
2Ko 13:12—Na cava na “iregu ni veitacini”? (it-2 177)
Na cava o vulica me baleti Jiova ena wili iVolatabu ni macawa qo?
Na cava eso tale na iyau vakayalo o raica ena wili iVolatabu ni macawa qo?
-
Wili iVolatabu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) 2Ko 11:1-15 (th lesoni 5)
GUMATUA ENA CAKACAKA VAKAITALATALA
Vidio ni iMatai ni Veisikovi Lesu: (5 min.) Me saravi qai veivosakitaki na vidio.
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 3 na miniti) Vakayagataka na vakatutu ni veivosaki. (th lesoni 2)
iMatai ni Veisikovi Lesu: (Me kua ni sivia na 4 na miniti) Tekivu ni o vakayagataka na vakatutu ni veivosaki qai solia na ivola Vulica ena iVolatabu. (th lesoni 4)
NODA BULA VAKARISITO
“O na Marau Tiko ga se ‘Votonikau’ Cava e Votoki Iko!”: (15 min.) Mera vakaitavi na vakarorogo. Me saravi na vidio “Ena Rai na Matadra na Mataboko.” Me vakaraitaki vei ira na vakarorogo ni tiko na nodra ivola na mataboko ena 47 na vosa ena nodra matanivola (braille), kei na so tale na kena mataqali. Ke ra vinakata na dautukutuku, mera raica na tacida e qarava na ivola. Uqeti ira kece mera kauaitaki ira na mataboko kei ira e buawa na matadra ena ivavakoso se yalava.
Vuli iVolatabu ni iVavakoso: (30 min.) jy wase 67
Railesuvi na ka e vulici qai vakamacalataka vakalekaleka na ka ena vulici ena macawa tarava (3 min.)
Sere 78 kei na Masu


text:
Lasutaka na Timoni Nira Bula na Mate
E kaya na iVolatabu ni o Setani e “vakaisina na vuravura taucoko.” (Vakatakila 12:9, VV) E sega ni taleitaka o Setani kei na nona ilala timoni meda vakabauta na Vosa ni Kalou, na iVolatabu. Era saga mera lawakitaki keda meda vakabauta nira se bula tiko na mate ena vuravura ni yalo. Meda raica mada se ra cakava vakacava oya.
Na Lotu Lasu
E levu na lotu era vakavuvulitaka ni tamata kece e tiko na yalodra e lako yani ina vuravura ni yalo ni sa mate na yago. Era kaya ni mate ga na yago, na yalo e sega. Era kaya tale ga ni sega ni dau mate na yalo, ni tawamate rawa.
Ia e sega ni ivakavuvuli ni Vosa ni Kalou oya. Ke o wilika tasevu na iVolatabu, o na sega vakadua ni wilika kina na vosa “yalo tawamate rawa” me vakaibalebaletaki vei keda na tamata. Na ivakavuvuli ni yalo tawamate rawa e sega ni ivakavuvuli ni iVolatabu. E ivakavuvuli ga i Setani kei ira nona timoni. O Jiova e cata na ivakavuvuli lasu kece ga vakalotu.—Vosa Vakaibalebale 6:16-19; 1 Timoci 4:1, 2.
Na cava ga e vakaibalebaletaka na iVolatabu ni vakamacalataka na “yalo” me ka e tiko vua na tamata? Dauvunau 3:21.Sa ivakadinadina beka oya ni bula na “yalo” ena gauna e mate kina na yago? Sega, e tukuna tiko ga ni oya na igunibula e tiko vei ira na ka bula kece. Na tamata kei na manumanu e tukuni ni tiko ruarua vei rau na “yalo.”—
Na “yalo” e biuta na yagoda na tamata nida sa mate oya na igunibula e solia mai o koya e buli keda. E tukuni wale ga ni “lesu” vua na Kalou baleta ni o koya na iVurevure ni bula. E sega ni dua na ka e lako yani i lomalagi nida sa mate na tamata se na manumanu.—Dauvunau 12:7; vakatauvatana Luke 23:46 kei na Cakacaka 1:3, 9.
E sega ni rawa ni vosa se vakasama vakataki koya na yalo oqo baleta ni igunibula. E vaka na livaliva. Ena sega ni rogo rawa na retio ke sega na livaliva se na batiri. E vaka tale ga kina na yagoda ni na sega ni yavala ke sega na yalo oqo. (Jemesa 2:26) Na livaliva se na batiri erau sega ni vakarogoya rawa vakataki rau e dua na rorogo se ivakatagi, vakavo ga ke tiko na retio. Oqo e baleta ni livaliva e sega ni dau rorogo se me rawa ni vakatagitaka na ivakatagi. O koya gona, ni sa mate e dua, sa sega ni qai yavalata tale tiko na yagona na igunibula, me vaka ga na cina ni boko ni sa boko na livaliva. Ni sa tu vakadua na igunibula se na “yalo” ena yago, sa mate e kea na tamata, sa suka tale ina kuvuniqele me vakataki ira ga na manumanu. (Dauvunau 3:20) Ni tukuni ni lesu vua na Kalou na yalo i koya sa mate, e kena ibalebale ga ni sa na vakatau vei Jiova na nona bula tale mai se sega o koya na tamata oya. Sa na qai lewa duadua ga na Kalou se me soli lesu se sega vei koya sa mate na yalo, se igunibula.
Dauvakacuru
E dua tale na sala e veivakacalai kina o Setani oya nona vakayagataki ira na dauvakacuru. O koya e dauvakacuru e rogoca sara ga na ka era via kaya mai na yalo. E levu era vakabauta, wili kina na dauvakacuru, ni o ira na vosa tiko mai oya na yalodra na tamata era sa mate. Ia eda sa raica mai ena iVolatabu ni sega ni rawa vakadua oqo.—Dauvunau 9:5, 6, 10.
O cei ga era vosa tiko mai? O ira na timoni! E rawa vei ira na timoni mera vakaraica nona imoimoi e dua na tamata ni se bula; era kila na nona ivosavosa, na kena irairai, kei na ka e kila. E sega kina ni dredre mera vakamurimuria na tamata sa mate.—1 Samuela 28:3-19.
iTalanoa Lasutaki
E dua tale na sala e dau vakabulabulataka kina o Setani na vakasama cala me baleti ira na mate oya ena italanoa lasutaki. Na italanoa vaka oya e dau vakasesea na tamata mai na ka dina e volai ena iVolatabu.—2 Timoci 4:4.
E levu na italanoa e dau rogo mai Aferika me baleti ira na sa mate nira laurai nira sa bula tale. Ia vakalevu ga mera dau raici ena vanua e yawa sara mai na nodra itikotiko e liu. O koya gona mo tarogi iko mada: ‘Ke tiko na kaukaua vua e dua me bula tale mai na mate, ena lai vakaitikotiko beka ena dua na vanua yawa sara, e yawa mai vei iratou nona vuvale kei ira nona itokani?’
De lakolako o koya e laurai erau veiucui ga kei koya na tamata sa mate? Me vaka mada oqo, mai Aferika, erau liaca e rua na italatala vakarisito erau vunau voli ni muri rau tiko ena vica na aua e dua na kena turaga. Ni rau tarogi koya, rau qai kila ni nanuma na qase oya ni dua vei rau e tacina a sa mate ena vica na yabaki e liu. E dina ni cala nona nanuma, ia a sega ga ni via vakadinata ni cala. Sa na wacava na italanoa i naqase vei ira na nona itokani kei na wekana!
Raivotu, Tadra, kei na Domo e Dau Rogo
De o sa dau rogoca nodra kaya e so nira raica, rogoca, se tadra e so na ka vakatani. Dua na ka na nodra dau domobula kina. E dau rogoca o Marein, e tiko mai na Ra kei Aferika, na domo i buna sa mate ni kacivi koya tiko ena bogi. Dau kaila o Marein ena levu ni nona domobula, eratou yadra kece kina nona vuvale. A yaco me ca sara kina na uluna.
Kevaka mera bula dina tu na mate, ena ka vakalialia mera mai vakarerei ira na wekadra lomani, se vakaevei? O ira ga na timoni era vakavurea tiko mai na itukutuku ca vaka oya.
Ia vakacava na itukutuku e vaka me yaga qai dau veivakacegui? Me vaka mada oqo, e tauvimate o Gbassay, e marama ni Sierra Leone. Mani tadrai tamana sa mate. E tukuna vua me lako ina dua na vunikau, vetia e dua na drauna, vusoya ena wai, qai gunuva. Ia me kua sara ni tukuna vua e dua na ka oqo ni se bera ni cakava. E muria o koya na ka e tukuni, mani bula kina.
E dua tale na yalewa e kaya ni rairai vua ena dua na bogi na watina sa mate. E kaya ni totoka na irairai i watina, qai rairai vinaka dina na isulu e tokara.
Same 31:5) E sega sara ni lomana meda lawakitaki se lasutaki. O ira ga na timoni era dau cakava oya.Na itukutuku vaka oya kei na raivotu e vaka me dau yaga qai vinaka. Ia era lako mai vua na Kalou? Sega. O Jiova na “Kalou daudina.” (
Ia era tiko na timoni vinaka? Sega. E dina ni vaka mera dau via veivuke ena so na gauna, ia era ca kece ga. Ni sa vosa vei Ivi na Tevoro, e vosa me vaka e nona itokani. (Vakatekivu 3:1) Ia na cava e yacovi koya ni sa rogoci Setani qai cakava na ka e kaya? A mate.
Eda kila vinaka ni tamata inaki ca ena via vakaraitaka ni o koya e nodra itokani na tamata e saga tiko me lawakitaki ira. E kaya e dua na ivosavosa mai Aferika, “Bati vulavula, uto loaloa.” Qai kaya na Vosa ni Kalou: “Sa vakamataliataki koya ko Setani me agilose ni rarama.”—2 Korinica 11:14.
Sa sega ni qai veitaratara tale tiko na Kalou kei keda na tamata e vuravura ena vuku ni tadra, raivotu, se na domo e dau rogo mai na vuravura ni yalo. E dusimaki keda, e vakasalataki keda mai na iVolatabu, o koya e rawa ni vakarautaka e dua “ki nai valavala vinaka kece ga.”—2 Timoci 3:17.
Ni vakasalataki keda gona o Jiova meda qarauna na ilawaki ni Tevoro, e cakava oya baleta ni lomani keda. E kila nira meca rerevaki sara na timoni.


text:
Na Cava o Vakabauta Kina ni Tiko Vei Iko na ka Dina?
“Moni vakadinata kina ni vinaka na inaki ni Kalou, e totoka, qai uasivi.”—ROMA 12:2.
1. Na cava era cakava na italatala ni Lotu ni Veivanua vaKarisito ena gauna ni ivalu?
VAKACAVA e inaki ni Kalou mera vakaitavi ena ivalu na lotu vaKarisito dina, ra qai vakamatei ira na so tale na matatamata? Qori sara ga na ka era cakava ena 100 na yabaki sa oti o ira era kaya nira lotu vaKarisito. Kena ivakaraitaki, o ira na italatala ni Katolika era veiqaravi ena mataivalu, era dau tokoni ira na sotia kei na vakayagataki ni iyaragi mera valuti kina na lewe ni lotu Katolika ena dua tale na matanitu. Era cakava tale ga qori na italatala ni Lotu Tawase ena iKarua ni iValu Levu.
2, 3. Na cava era cakava na iVakadinadina i Jiova ena iKarua ni iValu Levu, se ni oti ya? Na vuna?
2 Ia na cava era cakava na iVakadinadina i Jiova ena gauna ni ivalu? E kilai ena ivolatukutuku nira sega ni dau veitovaki. E yavutaki ena cava na nodra vakatulewa? Ena ivakaraitaki sara ga i Jisu kei na nona veivakavulici. A tukuna o koya: “Na ka qo era na kila kece kina ni dou noqu tisaipeli, ke dou veilomani.” (Joni 13:35) Era muria dei tale ga na ivakasala i Paula ena nona ivola vei ira na lotu vaKarisito e Korinica.—Wilika 2 Korinica 10:3, 4.
3 O ira gona na lotu vaKarisito dina e vakavulici nodra lewaeloma ena iVolatabu era sega ni dau vulica se vakaitavi ena ivalu. Ena vuku ni nodra tawaveitovaki, era tusaqati kina vakaca e vica vata na udolu na iVakadinadina i Jiova, qori era okati kina na qase, gone, tagane kei na yalewa. Levu era totogitaki ena keba ni veivakararawataki kei na valeniveivesu. E vica na tacida era labati ena nodra veiliutaki na Nazi e Jamani. Era tusaqati vakaca na tacida e Urope, ia era nanuma tiko ga na nodra ilesilesi mera vunautaka na itukutuku vinaka ni Matanitu i Jiova. Era yalodina ni cakava qori e valeniveivesu, keba ni veivakararawataki, kei na vanua era kau vakavesu kina. * Ena 1994, era sega ni vakaitavi na iVakadinadina i Jiova ena labakawa e Rwanda. Ni tawase na vanua makawa o Yugoslavia, era veivaluvaluti ena yasayasa vakaBalkan, ia era sega ni bau vakaitavi na tacida ena vakadavedra qori.
4. E tarai ira vakacava na vakararai tu noda tawaveitovaki na iVakadinadina i Jiova?
4 Noda tawaveitovaki, era vakabauta kina e vica vata na udolu mai na veiyasa i vuravura nida lomana dina na Kalou eda lomani ira tale ga na wekada. Io, eda lotu vaKarisito dina na iVakadinadina. Ia e tiko eso tale na basoga ni noda sokalou era vakabauta kina e levu nida lotu vaKarisito dina.
CAKAKACAKA LEVU DUADUA NI VEIVAKAVULICI
5. Na veisau cava era muria na tisaipeli i Karisito?
5 Ni se qai tekivu na cakacaka vakaitalatala i Jisu, a vakabibitaka na kacivaki ni itukutuku vinaka ni Matanitu ni Kalou. A lesia e 12 nona tisaipeli me ratou tauyavutaka na cakacaka qo me roboti vuravura. Oti e vakavulica tale e 70 na tisaipeli. (Luke 6:13; 10:1) Era tuberi mera kauta na itukutuku vinaka vei ira na Jiu. Ia e qai yaco na veisau! Era na vunautaka tale ga na tisaipeli i Jisu na itukutuku vinaka ena veimatanitu sega ni cili. Dua dina na veisau levu qori vei ira na tisaipeli gugumatua era Jiu!—Caka. 1:8.
6. E kila vakacava o Pita ni sega ni dau veivakaduiduitaki na Kalou?
6 A talai na yapositolo o Pita ina itikotiko nei Konilio, e kai veimatanitu tawacili. Ni papitaiso o Konilio kei na nona vuvale e qai kila o Pita ni sega ni dau veivakaduiduitaki na Kalou. Sa tete na vakabauta vaKarisito ena yalava vovou, sa rawa nira rogoca ra qai vakabauta na ka dina na veimatanitu. (Caka. 10:9-48) Sa okati gona nikua me yalava na vuravura taucoko.
7, 8. Na itavi levu cava e qarava na isoqosoqo i Jiova? (Raica na imatai ni iyaloyalo.)
7 O ira na lesi mera liutaka na cakacaka ena isoqosoqo i Jiova nikua, era gumatua ni vunau ra qai veivakavulici e vuravura. Sa voleka ni walu na milioni na iVakadinadina i Jiova e vuravura era gumatua ni vakatetea na itukutuku i Karisito ena 600 vakacaca na vosa. Ena tubu tiko ga na iwiliwili qori! Eda kilai na iVakadinadina i Jiova ena vunau e veivale, vunau e gaunisala, eso na gauna eda vakayagataka na qiqi se teveli ena veikoro lelevu me vakaraitaki kina na noda ivola vei ira na lewenivanua.
8 Era vakavulici vinaka e 2,900 vakacaca na dauvakadewa mera vakadewataka na iVolatabu kei na ivola vakaivolatabu. Era sega ni vakadewataka ga na vosa kilai levu, era vakadewataka tale ga e vica na drau na vosa e sega ni kilai levu, ia era vosataka e vica vata na milioni. Kena ivakaraitaki, e Sipeni, vica na milioni era vosataka na vosa vaCatalan e veisiga. Nikua, sa vosataki vakalevu na vosa qo e Andorra, Alicante, Balearic Islands, kei Valencia. Nikua, e tabaka na iVakadinadina i Jiova na ivola vakaivolatabu ena vosa vaCatalan, e vakayacori tale ga na soqoni ena vosa qori ra qai taleitaka dina na lewenivanua.
9, 10. Eda kila vakacava ni kauaitaka na isoqosoqo i Jiova na nodra bula vakayalo na lewe ni veivanua?
9 Na ivakarau ni ivakadewa kei na veivakavulici qori e laurai tale ga ena levu na vanua. E dau vosataki e Mexico na vosa vakaSipeni, ia e levu na itaukei era vosataka eso tale na vosa. Kena ivakaraitaki na vosa vakaMaya. E lesia na valenivolavola ni tabana mai Mexico na timi e vakadewataka na vosa qori me ratou tiko sara ga ena vanua e dau vosataki kina, me rawa ni ratou rogoca qai vosataka e veisiga. E dua tale na vosa na Nepali. Qo e dua na vosa e vosataki e Nepal, e 29 vakacaca na milioni na lewena. Rauta ni 120 taucoko na vosa e Nepal, ia e 10 vakacaca ga na milioni na lewenivanua era vosataka na Nepali, levu tale era vakayagataka vagauna. Nikua, sa tabaki tale ga na noda ivola vakaivolatabu ena vosa qori.
10 Na nodra veitokoni na timi ni vakadewa e veiyasa i vuravura, e vakadinadinataka ni bibi dina ena isoqosoqo i Jiova na vunautaki ni itukutuku vinaka ni Matanitu e vuravura. E veisoliyaki wale kina vei ira na lewenivanua e vica vata na milioni na tikidua, na brochure kei na mekesini ena cakacaka lavotaki qo. E rawati ga ena noda cau, nida muria na ivakasala i Jisu: “E soli wale vei kemudou, dou solia wale tale ga.”—Maciu 10:8.
11, 12. Na cava era vakabauta e levu ena vuku ni noda cakacaka vakavunau e veiyasa i vuravura?
11 Nida qasenivuli qai dauvunau gugumatua, eda vakadeitaka nida sa kunea na ka dina. Qori na vuna eda soli keda kina vakalevu ena kacivaki ni itukutuku vinaka ina veimatanitu kei na veimatatamata. Levu na tacida era bula rawarawa ga, era vulica e dua tale na vosa, vakamatauni ira ena ivakarau ni bula ni dua na vanua mera vakaitavi kina ena cakacaka bibi qo. Na noda cakacaka vakavunau kei na noda veivakavulici e veiyasa i vuravura, e dua tale na vuna era vakabauta kina e levu nida imuri dina i Karisito Jisu.
12 Eda cakava kece qori na iVakadinadina i Jiova nida vakabauta nida sa kunea na ka dina. Ia na cava eso tale na vuna era vakabauta kina e vica vata na milioni ni tiko vei keda na ka dina?—Wilika Roma 14:17, 18.
VUNA ERA VAKABAUTA KINA
13. Na cava era cakava na iVakadinadina i Jiova me savasava tiko ga kina na isoqosoqo?
13 E yaga vakalevu na ka era tukuna na lotu vaKarisito yalodina ena noda gauna nira vakabauta ni tiko vei keda na ka dina. E tukuna e dua na tacida tagane sa dede nona qaravi Jiova: “Se mani o cei e vakasalataki se vunauci, dua na ka na sasaga e dau caka me savasava tiko ga kina na isoqosoqo i Jiova, me kua ni tauvi duka.” Ia e rawa ni savasava tiko ga vakacava na isoqosoqo i Jiova? Ni muri na ivakatagedegede ena Vosa ni Kalou, kei na ivakarau e kotora o Jisu kei ratou na nona tisaipeli. Ena gauna qo, eso era vakasivoi mai na ivavakoso nira sega ni muria na vakatagedegede ni Kalou. E levu na lotu vaKarisito e savasava qai vinaka tu ga na ivakarau ni nodra bula, era okati kina o ira era veivutunitaka nodra ivakarau ni bula e sega ni vakadonuya o Jiova.—Wilika 1 Korinica 6:9-11.
14. Na cava era cakava e levu na vakasivoi? E yaga vakacava qori ina ivavakoso?
14 Vakacava o ira na vakasivoi mai na ivavakoso nira beca na ivakavuvuli vakaivolatabu? E vica vata na udolu era sa veivutunitaka nodra itovo sega ni vaKarisito, ra qai vakalesui tale ina ivavakoso. (Wilika 2 Korinica 2:6-8.) Nida muria na itovo savasava e volai ena iVolatabu, ena savasava na ivavakoso, ena rawa tale ga kina na veinuitaki kei na duavata. O keda na iVakadinadina i Jiova eda sega ni vakataki ira e levu na lotu nikua, nida muria dei na ivakatagedegede vakalou. Qori e vakavuna mera vakabauta kina e levu ni tiko vei keda na ka dina.
15. Na cava e vakabauta kina e dua na tacida tagane ni tiko vei keda na ka dina?
15 Na cava era vakabauta kina eso na tacida era sa dede ena dina ni tiko vei keda na ka dina? E kaya e dua na tacida tagane sa yabaki limasagavulu vakacaca: “Niu se itabagone, au kila tiko ni yavutaki noqu vakabauta ena tolu na ka bibi: (1) ni bula dina tiko na Kalou, (2) e vakavuna na volai ni iVolatabu, kei na (3) e vakayagataka qai vakalougatataka tiko na ivavakoso ni iVakadinadina i Jiova nikua. Ni toso tiko noqu vuli au dau saga meu dikeva tale na yavu ni noqu vakabauta, meu raica ni se dei vinaka tiko. Au raica e veiyabaki ni levu tiko ga na ivakadinadina e tokona na yavu kece qori, e vaqaqacotaka na noqu vakabauta, au qai vakadeitaka kina ni tiko vei keda na ka dina.”
16. Na cava e vakabauta kina e dua na tacida yalewa ni sa kunea na ka dina?
16 Qo na ka e tukuna e dua na tacida yalewa vakawati e veiqaravi tiko ena itikotiko liu e Niu Yoka me baleta na isoqosoqo i Jiova: “Qo duadua ga na isoqosoqo e kacivaka tiko ena doudou na yaca i Jiova. E dina taucoko qori nida vakasamataka ni voleka ni basika vaka7,000 na yaca ni Kalou ena iVolatabu! Au taleitaka dina na ka e tukuni ena 2 Veigauna 16:9: ‘Ni veiraiyaki na mata i Jiova e vuravura taucoko me vakaraitaka na nona kaukaua vei ira e taucoko vua na lomadra.’” E tomana: “E uqeti au na ka dina meu yalodina tiko ga, me rawa ni vakaraitaka vakarawarawa vei au o Jiova na nona kaukaua. E talei duadua vei au na noqu veiwekani kei Jiova. Au doka tale ga na itavi i Jisu ni vakavulici keda vinaka ena veika me baleta na Kalou, qori e vakaukauataki au.”
17. Na cava e vakadeitaka e dua na turaga a sega ni vakabauta tu na Kalou? Na vuna?
17 E kaya e dua na turaga a sega tu ni vakabauta na Kalou: “Niu dikeva na ibulibuli ni Kalou, au kila ni vinakata o koya meda marautaka na bula, ena sega tale ga ni vakatara meda rarawa tu ga. Na nodra itovo tale ga na lewe i vuravura sa qai ca tiko ga, ia e dei tiko ga na nodra vakabauta na tamata i Jiova, nodra yalogu kei na nodra veilomani. E rawa ga qori nikua ena kaukaua ni yalo tabu i Jiova.”—Wilika 1 Pita 4:1-4.
18. Na cava o nanuma me baleta na ka e tukuna e rua na tacida tagane?
18 Qo na ka e tukuna e dua tale na tacida sa dede nona qaravi Jiova voli mai me baleta na vuna e vakabauta kina na ka dina eda vunautaka: “Au vakadeitaka ena noqu vuli mai ena veiyabaki sa sivi, ni o ira ga na iVakadinadina i Jiova era gu ni vakatotomuri ira na lotu vaKarisito ena imatai ni senitiuri. Niu gade e veiyasa i vuravura, au raica votu sara ga na noda duavata e vuravura raraba na iVakadinadina i Jiova. Na ka dina ena iVolatabu e vakacegui au qai vakamarautaki au.” Ni tarogi e dua na tacida tagane sa yabaki 60 vakacaca se cava e vakabauta kina ni sa kunea na ka dina, e sauma ni o ira ga na iVakadinadina i Jiova era vakabauti Jisu Karisito. E kaya: “Eda sa vulica mai vakavinaka na bula kei na cakacaka vakaitalatala i Jisu, eda marautaka tale ga vakalevu na nona ivakaraitaki. Eda veisautaka noda ivakarau ni bula meda toro volekata kina na Kalou ena vuku i Karisito Jisu. Eda vakabauta ni rawa ga nida vakabulai ena yavu ni isoro i Karisito. Eda kila tale ga ni a vakaturi mai na mate. Eda vakadinadinataka qori ni levu era raica na nona vakaturi.”—Wilika 1 Korinica 15:3-8.
CAVA MEDA CAKAVA ENA KA DINA?
19, 20. (a) Na itavi cava e vakabibitaka o Paula vei ira na mataveitacini e Roma? (b) Nida lotu vaKarisito yalayala, na cava e noda itavi dokai?
19 Nida lomani ira na wekada, eda na sega ni maroroya tiko ga na ka talei eda sa kila me baleta na ka dina. E tukuna o Paula vei ira na mataveitacini e Roma: “Ke o tukuna yani na ‘vosa ya e gusumu,’ ni Turaga o Jisu, o vakabauta tale ga e lomamu ni vakaturi koya mai na mate na Kalou, o na vakabulai. Na nona okati e dua me yalododonu e vakatau ena ka e vakabauta e lomana, ia na nona vakabulai e vakatau ena ka e tusanaka ena gusuna.”—Roma 10:9, 10.
20 Nida dauveiqaravi yalayala i Jiova, eda vakadeitaka ni tiko vei keda na ka dina, eda kila tale ga ni noda itavi dokai meda vakavulica na itukutuku vinaka me baleta na veiliutaki ni Matanitu ni Kalou. Nida vakaitavi ena cakacaka vakavunau, me uqeti ira mada ga na rogoci keda na ka eda vakavulica ena iVolatabu kei na dei ni noda vakabauta.
^ para. 3 Raica na ivola na Jehovah’s Witnesses—Proclaimers of God’s Kingdom, tabana e 191-198, 448-454.


text:
TAURI VAKAVESU NA TAGANE KA VIA COQA E 2 NA OVISA MAI LABASA.
Written by Rosena Volavola on August 14, 2022
E sa tauri tiko vakavesu na tagane ka tiko na nona yabaki ni bula ena 30, ni oti na nona via coqa e rua na Ovisa ena gaunisala mai Nasekula e Labasa ena yakavi ni Vakaraubuka.
Ia, e sa mai tauri rawa na kena i tukutuku na tagane oqo,ka kilai ni a mateni tu,ka mani vakavuna na nona via coqai rau na Ovisa mai Labasa.
Vakarorogo tikoga mai ena VTITFM 92.FM/92.2FM/92.6FM
VITIFM E KAMICA QAI KAJI!!!
SOURCE: FIJI VILLAGE.COM


text:
2 Tui
Chapter 8
Sa qai vosa o Ilaisa vua na yalewa ka vakabula na luvena, ka tukuna, "Mo tucake ka lako, o iko kei ira nomu lewe ni vale, ka dou la'ki tiko e na vanua cava ga, ni sa kaciva o Jiova e dua na dausiga, ka na vakaoqo, ena robota taucoko na vanua me vitu na yabaki."
2 Sa qai tucake na yalewa ka cakava na ka kecega sa tukuna vua na tamata ni Kalou, ka ratou sa lako kece vakavuvale ka la'ki tiko e na nodra vanua na kai Filisitia me vitu na yabaki.
3 Sa qai yaco, ni sa mai cava na vitu na yabaki, sa biubiu tale mai na yalewa e na nodra vanua na kai Filisitia; ka sa la'ki kerekere vua na tui me baleta nona vale kei na nona vanua.
4 E rau sa qai veitalanoa na tui vata kei Keasi, na nona dauveiqaravi na tamata ni Kalou, ka tukuna, "Au kerea, mo tukuna vei au na veika lelevu e sa cakava o Ilaisa."
5 Sa qai mani yaco, ni se wasea tikoga o koya vua na tui na nona vakabula e dua mai na mate kina bula, sa tiko e keya na yalewa ka a vakabulai na luvena, sa kerekere koya vua na tui me baleta na nona vale kei na nona qele. Sa qai tukuna o Keasi, "Noqu turaga, Na tui, oqo sara ga na yalewa, kei na luvena talega oqo ka a vakabula tale o Ilaisa."
6 Sa qai tarogi yalewa sara na tui, sa tukutuku o koya vua. Sa qai digitaka na tui e dua na ovisa me qaravi koya, ka tukuna, "Mo vakalesuya lesu kece tale mai na ka e nona, kei na veituvatuvai ni ka mai na teitei me tekivu mai na siga e biuta kina na vanua me yacova oqo."
7 Sa qai lako yani o Ilaisa ki Tamasiko, ia sa tauvimate o Peni-Etati na tui Siria; ka sa tukuni sara vua "Sa lako tiko mai ki ke na tamata ni Kalou."
8 Sa qai vosa na tui vei Asaeli, "Mo kauta e ligamu e dua na ka ni loloma, ka lako yani mo la'ki tavaka na tamata ni Kalou, ka me vakatarogi Jiova mada e na vukuna, 'Au na bula dina beka mai na mate ca oqo?'"
9 E rau sa sota sara kei Asaeli ka kauta vata tiko kei koya e dua na ka ni loloma vata kei koya na veika vinaka kece e Tamasiko, e vasagavulu na kameli e vakausana. A sa lako mai ka mai tucake tu e matana, ka tukuna, "Na luvemu o Peni-Etati na tui Siria e sa talai au mai vei iko, ka tukuna, 'Au na bula beka mai na mate oqo?'"
10 Sa tukuna vua o Ilaisa, "Lako, la'ki tukuna vua, 'O na bula vakaidina.' Ia sa vakatakila vei au o Jiova ni na mate vakaidina talega o koya."
11 Sa qai wanonovi koya tu e matana me yacova ni sa madua mai, a sa tagi na tamata ni Kalou.
12 Sa qai tukuna o Asaeli, "Na cava e tagi kina na noqu turaga?" Sa sauma yani o koya ka vaka, "Baleta ni'u sa kila na veika ca o na cakava vei ira na Isireli: o na vakama na nodra veikoronivalu, o na vakamatei ira na nodra cauravou e na i seleiwau; o na yavalati ira vakaukauwa na nodra gone, o na tavabulataki ira rua na yalewa era buketetaka tiko na gone."
13 Sa qai tukuna o Asaeli, "Ia na cava na nomu tamata O na koli me cakava tu na veika sukusukura vakaoqo?" Sa sauma mai o Ilaisa ka vaka, "Sa vakaraitaka oti vei au o Jiova ni o na yaco mo tui e Siria."
14 A sa biuti Ilaisa, ka lako mai vua na nona turaga, ka tukuna mai vua, "Na cava e tukuna vei iko o Ilaisa?" Sa sauma o koya, "E tukuna vei au o koya ni o na bula dina mai na nomu tauvimate."
15 Sa qai yaco e na siga ka tarava sa taura o koya e dua na i sulu vavaku tonisua kina wai, ka tevuka yani e matana ka mani mate sara; sa taura sara o Asaeli mai vei koya na ulu ni veiliutaki.
16 E na i ka lima ni yabaki i Jorami na luvei Eapi, na tui Isireli, e tui tale tiko ga mai kina e Juta o Jiosafati, sa tekivu me vakatulewa e Juta o Jiorami na luve i Jiosafati.
17 E sa yabaki tolusagavulu ka rua o koya e na nona cabeta cake na i tutu vakatui, ka mani walu na yabaki na nona lewa mai Jerusalemi.
18 E vakamuria o koya na i cavucavu ni yavadra na tui e Isireli, me vaka ga na ka e ratou cakava na vuvale i Eapi, ni watina tiko na luve i Eapi; ka caka ca sara o koya e na mata i Jiova.
19 Ia o Jiova e sega ni rawa ni vakarusai Juta e na vuku i Tevita na Nona tamata, ni sa yalataka oti vua ni na solia vua na cina kei ira na luvena tagane ka sega ni mudu.
20 E na nona gauna e ya veivorati oitomi vei Juta, ka ra sa bulia ga e dua na nodra tui vakataki ira.
21 Sa qai lako yani o Jorami ki Saire kei na nona qiqi ni valu kece. Sa tucake e na bogi ka valuti ira na kai Itomi ka ra sa wavoliti koya tu o ira na kavetani ni qiqi ni valu era sa dui dro yani na tamata kina nona vale laca.
22 Me tekivu mai na gauna o ya me yacova oqo, e sa dau vorati Juta tu ga mai o Itomi e na nona veiliutaki. Ia e na gauna o ya sa dau veivorati talega kina o Lipina.
23 Ia na vo ni cakacaka i Jorami, kei na veika kecega e cakava o koya, era sega li ni volai tu e na i vola tukutuku ni veigauna baleti ira na tui e Juta?
24 Sa moce vata o Jorami kei ira na nona qase, ka sa bulu vata kei ira na qase ena Koro i Tevita. Sa sosomitaki koya o Asaia kina i tutu vakatui.
25 E na i ka tinikarua ni yabaki i Jorami na luve i Eapi, na tui Isireli, sa tekivu me veiliutaki mai Juta o Asaia na luve i Jiorami.
26 E sa yabaki ruasagavulu ka rua o Asaia e na gauna e tekivu me tui kina, ka yabaki dua ga nona veiliutaki e Jerusalemi. Na yaca i tinana o Acalaia na makubuna yalewa o Omiri na tui Isireli.
27 E ucuya ga na i lakolako ni vuvale i Eapi, e na nona caka ca sara e na mata i Jiova, me vaka ga na vuvale i Eapi, ni a vugoi Eapi ga o koya.
28 E rau sa salavata kei Jorami na luve i Eapi me ia na i valu kei Asaeli na tui Siria e Ramoci Kiliati; ka ra sa vakamavoataki Jorami kina o ira na kai Siria.
29 Sa mani lesu tale o Tui Jorami ki Jesirieli me mavo mada mai na mavoa e ra vakamavoataki koya kina na kai Siria mai Rama, e na nona a vala vata kei Asaeli na tui Siria. Sa qai lako sobu sara o Asaia na luve i Jiorami, na tui Juta, me la'ki sikovi Jorami na luvei Eapi mai Jesirieli, e na nona tauvimate.


text: 24 E qai kaya vei Mosese o koya: “Lako cake vei Jiova, o iko kei Eroni, o Netapi kei Epaiu,+ kei na 70 na qase ni Isireli, qai cuva* tu mai vakayawa.2 Me torovi Jiova duadua mai o Mosese, ia na kena vo mera kua ni toro mai, mera kua tale ga ni lako cake kei koya na tamata.”+3 E lako o Mosese qai tukuna vei ira na tamata na vosa kece i Jiova kei na lewa kece,+ era qai sauma na tamata kece ena dua vata ga na domo: “Keimami sa yalorawarawa me keimami cakava na vosa kece e tukuna o Jiova.”+4 E mani vola o Mosese na vosa kece i Jiova.+ E yadra vakamataka o koya qai lai tara ena ruku ni ulunivanua e dua na icabocabonisoro kei na 12 na duru me vaka na iwiliwili ni 12 na yavusa e Isireli.5 Oti oya e tala eso na cauravou ni Isireli ra qai cabora na isoro kama, era cabora na bulumakau tagane me isoro ni veiyaloni+ vei Jiova.6 E taura sara o Mosese e veimama na dra qai tawana ena boulu, e veimama tale na dra e kureitaka ena icabocabonisoro.7 Oti e taura o koya na ivola ni veiyalayalati qai wilika vakadomoilevu vei ira na tamata.+ Era qai kaya: “Keimami sa yalorawarawa me keimami cakava na ka kece e tukuna o Jiova, keimami na talairawarawa tale ga.”+8 E taura na dra o Mosese, e kureitaka vei ira na tamata+ qai kaya: “Qo na dra ni veiyalayalati e cakava kei kemuni o Jiova me salavata kei na vosa kece qo.”+9 Eratou sa qai lako cake o Mosese kei Eroni, o Netapi kei Epaiu, kei na 70 na qase ni Isireli,10 era qai raica na Kalou ni Isireli.+ E tu e ruku ni yavana na ka e vaka na fuloa vatu e caka mai na sefaia, e savasava sara me vaka na lomalagi.+11 E sega ni vakaleqai ira na turaga dokai ni Isireli+ o koya, era raica na Kalou dina ena raivotu, era kana, ra qai gunu.12 E qai tukuna vei Mosese o Jiova: “Cabe mai vei au ena ulunivanua qai tiko ga e kea. Au na solia vei iko na vatu raraba au na vola kina na lawa kei na ivakaro, mera vakasalataki kina.”+13 E duri sara o Mosese kei Josua na nona ivukevuke,+ e qai lako cake ina ulunivanua ni Kalou dina+ o Mosese.14 Ia e tukuna vei ira na qase: “Waraki keirau tiko eke, me yacova ni keirau lesu mai vei kemuni.+ E tu qo kei kemuni o Eroni kei Ure.+ O koya e tiko na nona kisi ni veilewai me lako vei rau.”+15 E qai lako cake ena ulunivanua o Mosese ni se solega tu na o.+16 E toka ga ena Ulu i Saineai+ na lagilagi i Jiova+ qai solega tu na ulunivanua na o me ono na siga. Ena ikavitu ni siga, sa qai kacivi Mosese o koya mai na loma ni o.17 Vei ira na Isireli era sarasara voli, na irairai ni lagilagi i Jiova e vaka na bukawaqa e dauveivakarusai ena dela ni ulunivanua.18 E curu sara o Mosese ena loma ni o qai lako cake ina ulunivanua.+ E qai tiko voli ena ulunivanua o Mosese me 40 na siga 40 na bogi.+


text:
Votoki Paula na “Votonikau”
E dau vakayagataki vakalevu ena iVolatabu na votonikau se wavakavotona me vakaibalebaletaka eso na ka. Ena rairai dusia na tamata e vakavu ca qai veivakamavoataki se ka e veivakaleqai. (Tvl 33:55; Vvb 22:5; Isi 28:24) Ni vola o Paula ni votoki koya tiko “e dua na votonikau,” e rairai dusi ira na yapositolo lasu kei na so tale era saqata na nona itavi vakayapositolo kei na ka e cakava. E rairai tiko eso tale na “votonikau” e votoki Paula tiko. Eda na kila vakacava ena tikinivolatabu qo?
Na “votonikau” cava e votoki iko tiko?
O na nuitaki Jiova vakacava mo vosota?