text:
Mas fɔlɔ 16
1Masaba kumana Anani dencɛ Zewu fɛ ko a k'a fɔ Bayesa ye ko: 2«Ele Bayesa tun te foyi ye. Ne y'i kɔrɔta k'i kɛ n ka jama Isirayɛli kuntigi ye. Nga e ye Zerobowamu ka kɛwaliw ɲɔgɔn kɛ, ka ne ka jama Isirayɛli bila hakɛ la, ka ne dimi. 3O la, ne bena ele Bayesa n'i ka soo halaki, k'i ka soo kɛ i n'a fɔ Nebati dencɛ Zerobowamu ta. 4E Bayesa ka somɔgɔ min mana sa dugu kɔnɔ, wuluw le ben'a ɲimi. Min mana sa kongo kɔnɔ, kɔnɔw bena o dumu.»
5Bayesa ka kɛwali tɔw, n'a ka baara, n'a ka cɛfariyakow, o be sɔrɔ Isirayɛli mara masaw ka loon o loon kibaru sɛbɛ kɔnɔ. 6Bayesa sara, u y'a suu don Tirisa. O kɔ, a dencɛ Ela sigir'a nɔɔ na masaya la. 7Anani dencɛ kira Zewu ye Masaba ka kuma fɔ Bayesa n'a ka somɔgɔw ye, bari a tun ye kojugu kɛ Masaba ɲakɔrɔ, ka Masaba dimi a ka kɛwaliw kosɔn, ani a y'a yɛrɛ kɛ i n'a fɔ Zerobowamu n'a ka somɔgɔw. O dama tɛ, a ye Zerobowamu ka soo halaki fana.
Isirayɛli mara masacɛ Ela ka koo
8Zuda mara masacɛ Aza ka masaya saan mugan ni wɔɔrɔnan na, Bayesa dencɛ Ela kɛra masa ye Isirayɛli mara kunna. A tun sigira masaya la Tirisa dugu kɔnɔ saan fila. 9A ka dakɔrɔsigi Zimuri, min tun y'a ka kɛlɛkɛwotorow tilancɛ kuntigi ye, ale bɛnna ni mɔgɔ dɔw ye ka wili a kama. O y'a sɔrɔ ale Ela tun be Tirisa n'a be minnibaba kɛra, masacɛ ka soo kuntigi Arisa ka soo. 10Zimuri donna soo nin kɔnɔ k'a faga, o kɛra Zuda mara masacɛ Aza ka masaya saan mugan ni wolonwulanan na. O kɔ, Zimuri sigir'a nɔɔ na. 11Ale sera ka sigi ka kɛ masacɛ ye tuma min na dɔrɔn, a ye Bayesa ka somɔgɔw bɛɛ halaki. A ma cɛden si to, hali a fadenw, n'a teriw, a m'u si to. 12Zimuri ye Bayesa ka somɔgɔw bɛɛ halaki, ka kɛɲɛ ni Masaba ka kuma ye a tun ye min fɔ kira Zewu barika la, Bayesa kosɔn. 13Bari Bayesa n'a dencɛ Ela tun ye kojugu caaman kɛ, ka Isirayɛlidenw bila o la fana. U tun ye joow dilan, fɛɛn kuntan nunu, o ye Masaba, Isirayɛli ka Ala dimi.
14Ela ka kɛwali tɔw, n'a ka baara bɛɛ, o be sɔrɔ Isirayɛli mara masaw ka loon o loon kibaru sɛbɛ kɔnɔ.
Isirayɛli mara masacɛ Zimuri ka koo
15Zuda mara masacɛ Aza ka masaya saan mugan ni wolonwulanan na, Zimuri kɛra masa ye Tirisa tile wolonwula kɔnɔ. O y'a sɔrɔ, kɛlɛdenw tun tagara sigi ka Gibetɔn dugu datugu, min ye filisiw ka dugu dɔ ye. 16Isirayɛliden minw tun be kongo kɔnɔ, olu y'a mɛn tuma min na ko Zimuri tun ye janfa siri ka masacɛ faga, o loon kelen na u ye ɲɔgɔnye kɛ k'u to u sigiyɔrɔ la ka kɛlɛkuntigi Omuri woloma k'a kɛ masacɛ ye. 17Omuri ni jama bɛɛ wilila ka bɔ Gibetɔn ka na Tirisa datugu. 18Zimuri y'a ye ko dugu minɛna minkɛ, a wilila ka don masaso boon dɔ kɔnɔ, ka soo nin jɛni n'ale yɛrɛ ye. A sara 19a yɛrɛ ka kojugu le kosɔn, a tun ye minw kɛ Masaba ɲakɔrɔ. A tun tugura Zerobowamu kɔ k'a ka hakɛ ɲɔgɔn kɛ, min tun ye Isirayɛlidenw bila hakɛ la.
20Zimuri ka kɛwali tɔw, n'a ka janfako, o be sɔrɔ Isirayɛli mara masaw ka loon o loon kibaru sɛbɛ kɔnɔ.
21Isirayɛli jama faranna ka kɛ jɛnkulu fila ye. Kelen tugura Ginati dencɛ Tibini kɔ k'ale kɛ masa ye, tɔ kelen nin fana tugura Omuri kɔ. 22Minw tun tugura Omuri kɔ, olu sera Ginati dencɛ Tibini taw kɔrɔ. Tibini sara, Omuri sigira masaya la.
Isirayɛli mara masacɛ Omuri ka koo
23Zuda mara masacɛ Aza ka masaya saan bi saba ni kelennan na, Omuri kɛra masacɛ ye Isirayɛli mara kunna. A ye saan tan ni fila kɛ masaya la. A ye saan nunu tilancɛ kɛ Tirisa. 24O kɔ, a ye Samari kulu san Sɛmɛri fɛ warigwɛ kuru waa wɔɔrɔ la. A ye dugu sigi o kulu nin kan k'a tɔgɔ la ko Samari, o ye kulutigi kɔrɔman Sɛmɛri tɔgɔ ye.
25Masacɛ minw tɛmɛna Omuri ɲa, a ye hakɛ kɛ Masaba ɲakɔrɔ ka tɛmɛ olu bɛɛ kan. 26A tugura Nebati dencɛ Zerobowamu kɔ k'a ka hakɛ bɛɛ ɲɔgɔn kɛ, min tun ye Isirayɛlidenw bila hakɛ la. O n'u ka josɔnko ye Masaba, Isirayɛli ka Ala dimi.
27Omuri ka kɛwali tɔw, n'a ka baara, n'a ka cɛfariyakow, o be sɔrɔ Isirayɛli mara masaw ka loon o loon kibaru sɛbɛ kɔnɔ. 28Omuri sara, u y'a suu don Samari. O kɔ, a deen Akabu sigir'a nɔɔ na masaya la.
Isirayɛli mara masacɛ Akabu ka koo
29Zuda mara masacɛ Aza ka masaya saan bi saba ni seeginan na, Omuri dencɛ Akabu sigira masaya la Isirayɛli mara kunna. A ye saan mugan ni fila kɛ masaya la Isirayɛli mara kunna Samari. 30Masacɛ minw tɛmɛna Omuri dencɛ Akabu ɲa, a ye kojugu kɛ Masaba ɲakɔrɔ ka tɛmɛ olu bɛɛ kan.
31Nebati dencɛ Zerobowamu ka hakɛw tun ka dɔgɔ a ɲana. A wilila ka taga Sidɔnkaw ka masacɛ Ɛtibaali denmuso Zezabɛli furu, ani k'a daminɛ ka *Baali boɲa k'a sɔn. 32A ye soo dɔ lɔ Samari, Baali tɔgɔ la, ka Baali sɔnyɔrɔ sigi o kɔnɔ. 33A fana ye *Asera jaa dilan. Isirayɛli mara masacɛ minw tɛmɛna a ɲa, Akabu ye kojugu kɛ ka tɛmɛ olu bɛɛ kan, ka Masaba, Isirayɛli ka Ala dimi.
34- Ale Akabu ka waati la, Betɛlika Iyɛli ye Zeriko dugu lalaga k'a lɔ. A tun b'a juu sigira tuma min na, a y'a denkɔrɔba fɔlɔ Abiramu le kɛ saraka ye fɔlɔ. Loon min na u ye koonw don dugu dondaw la, a y'a dencɛ laban Segubu le kɛ saraka ye. O kɛra ka kɛɲɛ ni Masaba ka fɔta ye Zozuwe ye.


c: text/html

text:
Zan 4
Yezu ni Samari muso dɔ
1Yezu bɔra a kala ma ko *Fariziɲɛw y'a mɛn ko ale ye kalanden caaman sɔrɔ ka tɛmɛ Zan kan ani ka to ka mɔgɔw batize ka tɛmɛ a kan fana. 2K'a sɔrɔ Yezu yɛrɛ tun te mɔgɔw batizera. A ka kalandenw le tun be mɔgɔw batize. 3O la, Yezu bɔra Zude mara la ka segi ka taga Galile.
4Sanni a ka se Galile mara la, fɔɔ a ka Samari mara cɛtigɛ. 5- A sera Samari dugu dɔ la min tɔgɔ ko Sikari. Yakuba tun ye foro min di a deen Yusufu ma, o n'o dugu nin man jan. 6Yakuba ka kɔlɔn tun b'o yɔrɔ la. Yezu sigɛnna taama fɛ, a tagara sigi o kɔlɔn nin daa la. O y'a sɔrɔ tile tun gwanna.
7Samari muso dɔ nana jii bɔyɔrɔ, Yezu y'a fɔ a ye ko: «N sɔn jii la n b'a min.» 8O y'a sɔrɔ a ka kalandenw tun tagara dumuni sanyɔrɔ la dugu kɔnɔ. 9- Muso nin y'a jaabi ko: «Uun! E min ye zuwifu ye, i be sɔn ka jii daali ne Samarika fɛ wa?» Tiɲɛ na, bɛɛn tun te Samarikaw ni zuwifuw cɛ. 10Yezu y'a jaabi ko: «Ala be min di mɔgɔ ma, n'i tun be o lɔn, ani mɔgɔ min ko i k'ale sɔn jii la, n'i tun b'o fana lɔn, e yɛrɛ le tun bena kɔn k'ale daali. A tun bena jii d'i ma min bena nii banbali d'i ma.»
11Muso y'a jaabi ko: «Juru t'i bolo, kɔlɔn fana ka dun. I bena o jiɲuman nin bɔ min? 12O tuma na, an bɛma Yakuba min ye kɔlɔn nin sogi an ye, e ka fisa o ye wa? Ale n'a deenw n'a ka begɛnw bɛɛ y'a jii min.» 13Yezu y'a jaabi ko: «Ni mɔgɔ o mɔgɔ ye kɔlɔn nin jii min, minnɔgɔ bena o tigi minɛ tugu. 14Nga jii min be ne fɛ, ni ne y'o di mɔgɔ min ma k'a min, minnɔgɔ tena o tigi minɛ tugu fewu. Ne bena jii min d'o tigi ma, o bena kɛ jii woyota ye min bena woyo a kɔnɔ tuma bɛɛ, min be nii banbali di.» 15Muso nin y'a fɔ a ye ko: «Matigi, o jii nin di ne ma waasa minnɔgɔ kana n minɛ tugu ani n kana na yan jita kama tugu.»
16Yezu y'a fɔ muso nin ye ko: «Taga i cɛɛ wele ka na.» 17Muso y'a jaabi ko: «Cɛɛ te n fɛ.» 18Yezu ko: «I ye tiɲɛ fɔ ko cɛɛ t'i fɛ. Bari i furula cɛɛ duuru fɛ ka tɛmɛ. E ni min be ɲɔgɔn fɛ sisan, i cɛɛ tɛ, o ye tiɲɛ ye.»
19Muso ko: «Matigi, ne y'a lɔn, i ye kira le ye. 20An faaw ye Ala bato kulu nin kan, nga aw zuwifuw ko fɔɔ Zeruzalɛmu.» 21Yezu y'a jaabi ko: «Muso, la a la ko loon bena se, mɔgɔw tena na Faa Ala bato kulu nin kan ani Zeruzalɛmu tugu. 22Aw be min batora, aw t'o lɔn. Nga anw b'an ka batofɛn lɔn, bari Kisibaga bena bɔ an zuwifuw le cɛma. 23Ayiwa, loon bena se, a yɛrɛ sera ka ban. Ala batobagasɔbɛw bena na Faa Ala bato u dusu la ni tilenninya ye. Bari Faa b'o mɔgɔw ɲɔgɔn le fɛ. 24Ala ye Nii le ye, mɔgɔ minw b'a bato, u ka kan k'a bato n'u dusu bɛɛ ye tilenninya la.» 25Muso ko: «Ne y'a lɔn ko Ala ka Mɔgɔ wolomanin ka kan ka na, min be wele ko Krista. N'ale nana, a bena koo bɛɛ fɔ an ye.» 26Yezu y'a jaabi ko: «Ale lo be kumana n'i ye ten.»
27K'u to kuma na, a ka kalandenw sera. Olu kabakoyara ka Yezu barokɛtɔ ye ni muso ye. Nga u si ma se k'a ɲininga ko: «A kɛra di?» Walima ko: «Mun na i be kuma a fɛ?» 28Muso y'a ka duun filinin to o yɔrɔ la ka boli ka n'a fɔ dugu kɔnɔ ko: 29«Ee! Aw ye bɔ ka na cɛɛ dɔ filɛ! N ye koo minw bɛɛ kɛ n sii la, a y'a bɛɛ fɔ n ye. N'a sɔrɔ Ala ka Mɔgɔ wolomanin nin lo!» 30Mɔgɔw bɔra dugu kɔnɔ n'u be tagara Yezu sɛgɛrɛ. 31O tuma na, a ka kalandenw y'a daminɛ k'a daali ko a ka dumuni kɛ. U tun b'a fɔ ko: «An karamɔgɔ, sabali ka dumuni kɛ sa.» 32Nga a y'u jaabi ko: «Dumuni be ne fɛ aw te min lɔn.» 33A ka kalandenw tora ka ɲɔgɔn ɲininga ko: «Mɔgɔ dɔ nana dumuni d'a ma le wa?» 34O la, Yezu y'a fɔ u ye ko: «Ka n cibaga sago kɛ, o le ye n ka dumuni ye. Ne ka kan k'a ka baara kɛ fɔɔ ka se a daan na. 35N ko aw be to k'a fɔ ko yanni kalo naani ko suman tigɛtuma be se. Ayiwa, ne b'a fɔ aw ye ko aw k'aw kuun kɔrɔta ka filɛli kɛ. Sumanw mɔnin lo kongo kɔnɔ. 36Mɔgɔ min y'o tigɛbaga ye, o tigi be sumankisɛ lajɛn sini kama. A b'a ka sara sɔrɔla ka ban. Min ye nii banbali ye. O be kɛ, waasa sumantigi ni sumantigɛbaga bɛɛ ka jɛn ka nisɔndiya ɲɔgɔn fɛ. 37Talen dɔ ko: ‹Dɔ be suman dan, dɔ wɛrɛ b'a tigɛ.› O ye tiɲɛ yɛrɛ le ye. 38Ne y'aw ci ko aw ka taga suman tigɛ foro dɔ la aw ma min sɛnɛ. Dɔw le sigɛnna a sɛnɛ na, aw ye nafa sɔrɔ olu barika la.» 39Dugu nin mɔgɔw caaman lara Yezu la. Bari muso nin tun y'a fɔ u ye ko ale ye koo min bɛɛ kɛ a sii la, ko a y'o bɛɛ fɔ ale ye. 40O Samarika nunu nana se Yezu fɛ fana, u y'a daali ko a ka to n'u ye. A ye tile fila kɛ u fɛ. 41Mɔgɔ caaman lar'a la a ka kuma kosɔn ka tɛmɛ muso ta kan. 42U tora k'a fɔ muso nin ye ko: «K'i ka kuma yɛrɛ bɔ a la, anw lara a la bari an y'a yɛrɛ lamɛn. An lanin b'a la ko nin le ye diɲɛ kisibaga yɛrɛ yɛrɛ ye.»
Yezu be faamacɛ dɔ deen kɛnɛya Kana
(Mat 8.5-13; Luka 7.1-10)
43Tile fila tɛmɛnin kɔ, Yezu bɔra o yɔrɔ la ka taga Galile mara la. 44- A yɛrɛ tun y'a fɔ ka kɔrɔ ko kira si te boɲa sɔrɔ a yɛrɛ ka dugu la. 45- A sera Galile tuma min na, u y'a minɛ ka ɲa. Bari a ye koo minw bɛɛ kɛ ɲanagwɛ tuma na Zeruzalɛmu, u y'o bɛɛ ye, bari u bɛɛ tun tagara yen ɲanagwɛ la.
46- Yezu tun ye jii yɛlɛma k'a kɛ duvɛn ye dugu min na n'o ye Kana ye Galile mara la, a segira ka taga yen. Masacɛ ka baarakɛlaw kuntigi dɔ tun be yen, a deen tun man kɛnɛ Kafaranamu. 47A y'a mɛn ko Yezu segira ka bɔ Zude ka na minkɛ, a tagara bɔ a fɛ k'a daali ko a ka sabali ka taga ale deen kɛnɛya, ko a be ɲini ka sa. 48Yezu y'a fɔ a ye ko: «N'aw ma kabakobabaw kɛnin ye, aw te la ne la fewu.» 49Cɛɛ ko: «Matigi, an ka taga ni n deen ma sa.» 50Yezu y'a fɔ a ye ko: «Taga, i deen kɛnɛyara.» Cɛɛ lara Yezu ka kuma na, a ye sira ta. 51K'a to sira kan, a ka baaradenw tun y'a kɔɔ gwɛn, u nan'a kunbɛn sira kan k'a fɔ a ye ko a deen kɛnɛyara. 52A y'u ɲininga ko a nɔgɔyara waati jumɛn. U ko kunun tilefɛ lo, a ka farigwan banna. 53Cɛɛ y'a ye k'o waati yɛrɛ lo Yezu tun y'a fɔ ale ye ko: «Taga, i deen kɛnɛyara.» O la, ale n'a ka somɔgɔw bɛɛ lara Yezu la. 54Yezu y'o kabako filanan nin kɛ Galile mara la, a seginin kɔ ka bɔ Zude mara la.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kod 16
Isimayɛli woloko
1Abramu muso Sarayi tun ma deen sɔrɔ a fɛ. Jɔnmuso dɔ tun b'a fɛ, Ezipitika tun lo, a tɔgɔ ko Agari. 2Sarayi y'a fɔ Abramu ye ko: «Masaba ma ne sɔn deen la. O la, taga la ni ne ka jɔnmuso ye, n'a sɔrɔ ne bena deenw sɔrɔ ale fɛ.» Abramu sɔnna Sarayi ka kuma ma. 3Abramu muso Sarayi y'a ka jɔnmuso Agari d'a ma a k'a kɛ a muso ye, min tun bɔra Ezipiti. O y'a sɔrɔ u tun ye saan tan sɔrɔ sigi la Kanaan jamana kɔnɔ. 4Abramu lara ni Agari ye, a ye kɔnɔ ta. A y'a ye ko ale ye kɔnɔ sɔrɔ tuma min na, a tun t'a kuntigi jati tugu. 5Sarayi y'a fɔ Abramu ye ko: «Ele le kɛra sababu ye tɔɔrɔ nin ye ne sɔrɔ gwansan. Ne le ye n ka jɔnmuso d'i ma. Sisan a y'a ye ko a kɔnɔman lo minkɛ, a te ne jatira tugu. Masaba le bena ne ni ele bɔ ɲɔgɔn na.» 6Abramu ye Sarayi jaabi ko: «I ka jɔnmuso b'i bolo. Fɛɛn min ka d'i ye, i k'o kɛ a la.» O la, Sarayi ye Agari minɛko juguya k'a tɔɔrɔ fɔɔ a bolila ka bɔ a kɔrɔ.
7Masaba ka mɛlɛkɛ ye Agari ye jii bɔyɔrɔ dɔ daa la kongokolon kɔnɔ, Suri sira daa la. 8A y'a fɔ a ye ko: «Sarayi ka jɔnmuso Agari, i bɔra min? I be taga min?» Agari y'a jaabi ko: «Ne be bolila n kuntigi Sarayi ɲa.» 9Masaba ka mɛlɛkɛ y'a fɔ a ye ko: «Segi ka taga i kuntigi fɛ ka kolo a ye. 10Ne bena i kɔmɔgɔw caya kosɔbɛ fɔɔ u tena se ka jati. 11I kɔnɔman lo. I bena dencɛ wolo, i ben'a tɔgɔ la ko Isimayɛli,f bari Masaba y'i makaritɔ kaan mɛn. 12Deen nin bena kɛ i n'a fɔ kongofali! A bena mɔgɔ bɛɛ kɛlɛ, mɔgɔ bɛɛ ben'a kɛlɛ. A ben'a sigiyɔrɔ jaɲa a balimaw bɛɛ la ka to a danna.»g
13Masaba min tun kumana Agari fɛ, Agari y'ale wele ko: «I ye Ala ye min be ne yera,» bari a ko: «Min ye ne ye, yala ne y'a ye sɔbɛ la wa?» 14O le kosɔn, u be kɔlɔn nin wele Laayiroyih kɔlɔn. Kɔlɔn nin be Kadɛsi ni Bɛrɛdi furancɛ la.
15- Agari ye dencɛ wolo Abramu ye. A ye dencɛ min wolo, Abramu y'o tɔgɔ la ko Isimayɛli. 16Agari ye Isimayɛli wolo Abramu ye tuma min na, o y'a sɔrɔ Abramu sii tun be saan bi seegi ni wɔɔrɔ.


text:
Ɛsi 4
Alabatoso lɔko be lɔ
1Zuda kɔmɔgɔw, ni Bɛnzamɛn kɔmɔgɔw juguw y'a mɛn tuma min na ko mɔgɔ minw bɔra jɔnya la ka na, k'u be batoso lɔra Masaba, Isirayɛli ka Ala ye, 2- u wilila ka n'a fɔ Zorobabɛli ni gwatigiw ye, k'olu b'a fɛ k'u dɛmɛ ka Alabatoso lɔ, bari k'u tun be to k'u ka Ala bato ka saraka bɔ a ye fana kabini Asiri masacɛ Azaradɔn ka tile la, min y'a kɛ olu sera yan. 3Nga Zorobabɛli ni Zozuwe ni Isirayɛlidenw ka gwatigi tɔw y'a fɔ u ye ko: «Aw tena fara an kan ka kori ka soo lɔ an ka Ala ye. An le ka kan k'a lɔ Masaba, Isirayɛli ka Ala ye an yɛrɛ ma, ka kɛɲɛ ni Pɛrɛsi masacɛ Sirusi ka kuma ye an fɛ.» 4O la, siya minw tun be jamana nin kɔnɔ, u ye koo bɛɛ kɛ janko Zuda kɔmɔgɔw fari be faga, soo lɔbagaw ka siran. 5U ye wari di mɔgɔ dɔw ma janko olu ka se ka kɛ sababu ye u ka kolatigɛnin kana se ka kɛ. U tun y'a kɛ ten fɔɔ ka taga se Pɛrɛsi masacɛ Sirusi ka saya ma ani fɔɔ Pɛrɛsi masacɛ Dariyusi ka tile la fana.
U be sɛbɛ ci ka zuwifuw jalaki
6- Sɛrisɛsib nana kɛ masacɛ ye tuma min na, a ka masaya daminɛ waati la, u ye sɛbɛ sɛbɛn k'a ci a ma ka Zuda mara mɔgɔw ni Zeruzalɛmukaw jalaki.
7Pɛrɛsi masacɛ Aritasɛrisɛsi ka tile la, Bisilamu ni Mitiredati ani Tabeyɛli, n'u tɔɲɔgɔn tɔw, ye bataki sɛbɛn k'a ci masacɛ nin ma. A tun sɛbɛnna aramekan na, aramekan sɛbɛncogo la. 8Lasigiden Ereyumu, ni sɛbɛnnikɛla Simusayi, ye bataki sɛbɛn k'a ci masacɛ Aritasɛrisɛsi ma Zeruzalɛmu koo la ko: 9«Ne, masacɛ ka lasigiden Ereyumu, ni sɛbɛnnikɛla Simusayi ani an tɔɲɔgɔn minw be yan, ka bɔ Din ni Afarisataki, ani Taripɛli, ni Afarasi, ani Uruki, ni Babilɔni, ani Suzi, ni Deya, ni Elamu, 10ani Asinapari mɔgɔbaba tun ye siya tɔw minw minɛ ka na u sigi Samari dugu kɔnɔ, ani Efarati baji kɔfɛ ani o ɲɔgɔnna.» 11U ye kuma min fɔ masacɛ ye, o filɛ nin ye:
«Masacɛ Aritasɛrisɛsi, an minw ye i ka baarakɛlaw ye, baji kɔfɛ. 12An b'a fɛ masacɛ k'a lɔn ko zuwifu minw bɔra i fɛ ka na yan an cɛma Zeruzalɛmu, u b'a la ka dugu murutinin, ni dugujugu nin lɔ, u b'a fɛ k'a kogo lɔ, u y'a juu sigi. 13Masacɛ, i ka kan k'a lɔn ko ni dugu nin sera ka lɔ ani a laminikogo, a kɔnɔ mɔgɔw tena sɔn ka wusuru, ni lɛnpo, ani siraw sara i ye tugu. A kɛra ten, koo nin laban bena na ni nafolo dɛsɛko ye masacɛ ka nafolo marayɔrɔ la. 14An do be dumuni kɛ masacɛ ka soo le barika la, ka masacɛ dɔgɔyanin ye, o man daga, o la an be kibaruya nin fɔ e masacɛ ye. 15Masacɛ, a to u be ɲinini kɛ i faaw ka kibaruya sɛbɛw kɔnɔ. E ben'a ye a kɔnɔ ko dugu nin ye dugu murutinin ye, u be masacɛw tɔɔrɔ, ni maraw kɔnɔ mɔgɔw, u murutira kabini fɔlɔfɔlɔ. O le y'a to u tun ye dugu nin ci. 16An b'a fɔ masacɛ ye ko ni dugu nin sera ka lɔ ani a laminikogo, o le bena kɛ sababu ye e tena niyɔrɔ sɔrɔ yan, Efarati baji kɔfɛ tugu.»
Masacɛ ka jaabili
17Masacɛ y'u jaabi ko: «Ne be e, lasigiden Ereyumu fo, ni sɛbɛnnikɛla Simusayi ani aw tɔɲɔgɔn minw be Samari ani Efarati baji kɔfɛ. 18Aw tun ye bataki min ci ne ma, u y'o kalan ka gwɛ ne ye. 19N fana y'a fɔ ko u ka ɲinini kɛ, u fana y'a ye ko kabini fɔlɔfɔlɔ, dugu nin tun murutira masacɛw ma tiɲɛ na, ani ko murutili le kɛra u ka baara ye. 20Ko masacɛ farimanw tun wilila Zeruzalɛmu, minw tun kɛra baji kɔfɛ jamana bɛɛ marabagaw ye, ani olu tun be to ka wusuru ni lɛnpo ani siraw sara u ye. 21O la do, i ka mɔgɔw ci u ka taga mɔgɔ nunu ka baara lalɔ, u kana dugu nin lɔ fɔɔ ni ne ye sira di tuma min na. 22I ka banba i kana o kɛ faratiko ye, janko o kojugu nin kana taga ɲa ka masacɛ ka koo cɛn.»
23Masacɛ Aritasɛrisɛsi ka bataki nin sera, u y'a kalan Ereyumu ni sɛbɛnnikɛla Simusayi, ani u tɔɲɔgɔnw ye yɔrɔ min na dɔrɔn, u wilila o yɔrɔnin kelen ka taga zuwifuw fɛ Zeruzalɛmu, ka baara nin lalɔ ni fanga ye. 24- A kɛra ten, Ala ka soo lɔbaara lɔra Zeruzalɛmu, o lɔra fɔɔ ka na se Pɛrɛsi masacɛ Dariyusi ka masaya saan filanan ma.


text:
Zer 42
Zeremi taako Ezipiti jamana la
1Kɛlɛkuntigiw bɛɛ, Kareya deen Yowanan ni Osaya deen Azariya, ani jama bɛɛ, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan, u bɛɛ tagara 2kira Zeremi fɛ k'a fɔ a ye ko: «I tulo malɔ an ka daalili la. An tɔɔ min bɛɛ tora, Masaba e ka Ala daali an ye. Bari an tun ka ca nga an tora fitini. Ele yɛrɛ ɲaa b'a la. 3An ka kan ka sira min ta, ani ka min kɛ, Masaba e ka Ala k'o yira an na.»
4Kira Zeremi y'u jaabi ko: «N y'a mɛn. Aw y'a ɲini ne fɛ cogo min na, ne bena na Masaba aw ka Ala daali. A mana kuma o kuma fɔ aw ka koo la, ne bena o bɛɛ fɔ aw ye. Ne ten'a si dogo aw la.»
5U y'a fɔ Zeremi ye ko: «Masaba e ka Ala bena min fɔ i ye an ka koo la, an bena o le kɛ. Masaba ka kɛ an seere ye o la. 6A ka nɔgɔ, walima a ka gwɛlɛ wa, an bena Masaba an ka Ala ka fɔta le kɛ, an ko i ka ale min ɲininga. O la, an bena hɛrɛ sɔrɔ bari an ye mɛnni kɛ a fɛ.»
7Tile tan tɛmɛnin kɔ, Masaba kumana Zeremi fɛ. 8Zeremi ye Kareya dencɛ Yowanan ni kɛlɛkuntigi minw bɛɛ tun be n'a ye, ni jama bɛɛ wele, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan, 9k'a fɔ u ye ko: «Masaba, Isirayɛli ka Ala, aw ko ne ka min ɲininga k'a daali aw ye, ko: 10‹N'aw tora jamana nin kɔnɔ, ne bena fanga don aw la, ne tena aw halaki tugu, ne bena aw sigicogo ɲa, n tena aw wili tugu. Bari, ne ye bɔnɛ min lase aw ma, ne be nimisa o la. 11Aw be siran Babilɔni masacɛ min ɲa, aw kana siran ale ɲa tugu. Ne Masaba le ko ten. Aw kana siran a ɲa tugu, bari, ne be ni aw ye janko k'aw kisi, k'aw bɔ a bolo. 12Ne bena makari aw la, o kama, ale fana bena makari aw la k'a to aw ka segi ka na aw ka dugukolo kan.›
13«Nga n'aw y'a fɔ ko: ‹An tena to jamana nin kɔnɔ›, n'aw ma sɔn ka mɛnni kɛ ne Masaba aw ka Ala fɛ, 14n'aw y'a fɔ ko: ‹Ayi, an bena taga sigi Ezipiti jamana na, an tena kɛlɛ sɔrɔ yen, an tena buru fiyɛkan mɛn, an tena tɔɔrɔ kɔngɔ bolo yen.› 15Ayiwa, aw ye ne Masaba ka kuma lamɛn, aw Zuda mara mɔgɔ tɔw. Ne Masaba, Setigi, Isirayɛli ka Ala ko n'aw y'a latigɛ ka taga Ezipiti, n'aw tagara sigi yen, 16aw be siran murujan min ɲa, a bena aw sɔrɔ o yɔrɔ la, Ezipiti jamana la. Aw be jɔɔrɔ kɔngɔko min na, o bena aw tɔɔrɔ yen. Aw bena sa o yɔrɔ le la. 17Mɔgɔ minw bɛɛ ben'a latigɛ ka taga sigi Ezipiti, murujan ni kɔngo ani fɔɲɔbana bena olu bɛɛ faga. Ne bena bɔnɛ min lase u ma, u si tena bɔ o la, u si tena to nii la. 18Bari ne Masaba, Setigi, Isirayɛli ka Ala ko ne bena n ka dimi ni n ka fariya yira aw la i ko Zeruzalɛmukaw ta, n'aw tagara Ezipiti jamana la. Aw bena kɛ dusukasifɛnw, ni dangafɛnw, ani nɛnifɛnw ye. Aw ɲaa tena la yan yɔrɔ kan tugu.
19«Aw Zuda mara mɔgɔ tɔw minw tora, Masaba b'a fɔra aw ye ko: ‹Aw kana taga Ezipiti jamana la!› Ne b'a fɔ k'a gwɛlɛya aw ye bii. 20Aw b'aw yɛrɛ le nigɛra, bari aw le tun ko ne ka Masaba aw ka Ala ɲininga, ko a mana fɛɛn o fɛɛn fɔ, ko n k'o fɔ aw ye, ko aw ben'a kɛ. 21Ne do y'o le fɔ aw ye bii, nga aw te mɛnni kɛra Masaba aw ka Ala ka kuma na. A ye min fɔ ne ye ko n k'a fɔ aw ye, aw ma mɛnni kɛ a si la. 22Ayiwa, aw k'a lɔn sisan ko aw be tagara sigi yɔrɔ min na, murujan, ni kɔngɔ, ani fɔɲɔbana le bena aw faga yen.»


text:
Fil 2
Bɛɛn be se ka sabati yɛrɛmajigi fɛ
1Ni jigitugu be sɔrɔ Krista fɛ, ni jagwɛlɛya be sɔrɔ a ka kanuya la, ni jɛnɲɔgɔnya be aw ni Nii Senuman cɛ, ni ɲumanya ni hinɛ be sɔrɔ a la, 2aw k'aw ka miiriya kɛ kelen ye kanuya la, ani k'aw kɔnɔ kɛ kelen ye ka bɛn koo bɛɛ la, o la, ne ka nisɔndiya be taga ɲa kosɔbɛ. 3Aw kana foyi kɛ ni kɔnɔnajuguya ye, ani yɛrɛboɲa ye, nga aw k'aw yɛrɛ majigi k'aw tɔɲɔgɔn filɛ ko a ka fisa n'aw ye. 4Aw la, mɔgɔ si kana miiri a yɛrɛ la dɔrɔn, aw ka miiri aw tɔɲɔgɔn na fana.
Yezu y'a yɛrɛ majigi cogo min na
5Sɔɔn min tun be Yezu Krista la, o ɲɔgɔn ka sɔrɔ aw fana na.
6Ale min ni Ala ye kelen ye,
a ma sɔn k'o jati.
7Nga a sɔnna k'o bɛɛ to yen,
ka na jɔɔn cogo ta, ka kɛ i n'a fɔ mɔgɔ,
mɔgɔw y'a jati adamaden dama ye.
8A sɔnna k'a yɛrɛ majigi ka Ala sago kɛ
fɔɔ ka taga se saya ma lɔgɔ yɛrɛ kan.
9O le y'a to, Ala ye boɲa la a kan kosɔbɛ,
tɔgɔ min ka fisa ni tɔgɔ bɛɛ ye, a y'o d'a ma,
10waasa Yezu tɔgɔ kosɔn,
fɛɛn minw be sankolo kɔnɔ,
ni dugukolo kan ani dugukolo jukɔrɔ,
olu bɛɛ k'u kunbiri gwan,
11- ani bɛɛ k'a fɔ ko Yezu Krista ye Matigi ye,
ka boɲa la an Faa Ala tɔgɔ kan.
Ka baara kɛ i ka kisili kosɔn
12Ne teriw, aw tun be ne ka kuma bato ka ne to aw fɛ, halibi aw ka taga ɲa ka dɔ fara o kan, aw ka jija ka baara kɛ aw ka kisili kosɔn ni Alaɲasiran ye kosɔbɛ. 13Bari Ala ye koɲuman min latigɛ, a be aw dɛmɛna tuma bɛɛ k'o kɛli nigɛ don aw la k'a kɛ see di aw ma. 14Aw ka koo bɛɛ kɛ, ŋunuŋunu ni sɔsɔli kana sɔrɔ a si la, 15- waasa aw ka kɛ mɔgɔ jalakibaliw ni mɔgɔɲumanw, ani Ala deenw ye, juguya te minw kɔnɔ fewu diɲɛ mɔgɔw cɛma, olu minw ka jugu ani u tilennin tɛ. Aw ka kɛ yeelen ye u cɛma i n'a fɔ lolow. 16U be se ka kisi kuma min barika la, aw k'o fɔ u ye. N'o kɛra, o bena kɛ ne fɛ kunkɔrɔta ye Krista nalon na, o la, ne ye baara min kɛ ani ka sigɛn minw muɲu, o tena kɛ fuu ye. 17Hali ni ne joli ka kan ka bɔn ka kɛ saraka ye ka fara aw jigi ta kan, o be diya ne ye, ani o be ne nisɔndiya n'aw bɛɛ ye. 18O la, aw fana ka nisɔndiya kosɔbɛ ni ne ye.
Timote ni Epaforaditi ciko
19N'a kɛra an Matigi Yezu sago ye, ne jigi b'a la ko ne bena Timote ci aw fɛ, waasa n'a kɔsegira ka na tuma min na, ne ka se ka nisɔndiya aw ka kibaruya kosɔn. 20Ale kelen le be hami aw ka koo la i n'a fɔ ne. 21Mɔgɔ tɔɔ nunu, olu bɛɛ be miiri u yɛrɛ ka koo la dama, u te miiri Yezu Krista ka koo la. 22A y'a ka mɔgɔsɔbɛya yira cogo min na, aw b'o lɔn. A y'a yɛrɛ di ka baara kɛ ni ne ye, kibaru diman ka ɲataga kosɔn, i n'a fɔ deen be baara kɛ n'a faa ye cogo min na. 23Ni ne nana ɲaa ye ne ka koo la tuma min na, ne jigi b'a la k'ale ci aw fɛ, 24ne jigi be Matigi kan ko yanni dɔɔni ne yɛrɛ fana bena na aw fɛ.
25Ne y'a miiri ko a ka fisa ne ka n balimacɛ Epaforaditi ci aw fɛ, ale min kɛra ne tɔɲɔgɔn ye baara nin na ani bondori nin na. Aw tun y'a ci ka na ne dɛmɛ, o kɛra koɲuman ye ne ma. 26A b'a fɛ ka aw bɛɛ ye teliya la, bari a hakili ɲagaminin lo ko aw y'a ka bana koo mɛn. 27Tiɲɛ na, a tun banana kosɔbɛ fɔɔ a tun be ɲini ka sa, nga Ala makarila a la. A ma kɛ ko a makarila ale kelen dɔrɔn na dɛ, a makarila ne la fana, waasa dɔ kana fara ne ka dusukasi kan. 28Ne kɔrɔtɔnin le b'a ci, waasa n'aw segira k'a ye, aw ka nisɔndiya, ani dɔ ka bɔ ne ka dusukasi la. 29Aw k'a minɛ ni nisɔndiya ye balimaya la Matigi kosɔn. A daganin lo aw ka o mɔgɔ sugu nin ɲɔgɔn minɛ ka ɲa, 30bari a tun be ɲini ka sa Krista ka baara kosɔn, a m'a yɛrɛ nii jati fɛɛn ye, aw tun te se ka dɛmɛ min ɲɔgɔn kɛ ne ye, a y'o le kɛ ne ye.


text:
Ɛsi 7
Masacɛ be sira di Ɛsidirasi ma
1Koo nunu tɛmɛnin kɔ, Pɛrɛsi masacɛ Aritasɛrisɛsi ka tile la, Ɛsidirasi wilila. A facɛ tɔgɔ tun ko Seraya, ale facɛ fana ye Azariya ye, Azariya facɛ fana tun ye Ilikiya ye, 2ale fana facɛ tun ye Salumu ye. Salumu facɛ ye Sadɔki ye, ale fana ta tun ye Agitubu ye. 3Agitubu facɛ tun ye Amariya ye, ale fana ta ye Azariya ye, Azariya fana facɛ ye Merayɔti ye. 4Merayɔti facɛ fana tun ye Zeraya ye, Zeraya fana facɛ ye Uzi ye. Uzi fana facɛ tun ye Buki ye. 5Buki facɛ fana ye Abisuwa ye, Abisuwa fana facɛ ye Pinasi ye. Pinasi fana facɛ ye Eleyazari ye, Eleyazari fana tun ye sarakalasebagaw kuntigi Arɔn dencɛ ye. 6O Ɛsidirasi nin bɔra Babilɔni ka taga Zeruzalɛmu. A tun ye sariya karamɔgɔ ye. Masaba, Isirayɛli ka Ala ye sariya min di Musa ma, a tun b'o koo lɔn kosɔbɛ. Masaba a ka Ala tun be n'a ye. O la, a tun ye fɛɛn o fɛɛn ɲini masacɛ fɛ, ale sɔnna o bɛɛ ma. 7Isirayɛliden dɔw, sarakalasebagaw, ni Levi kɔmɔgɔ tɔw, ani dɔnkililabagaw ni daa kɔlɔsibagaw, ani Ala ka soo kɔnɔ baarakɛla dɔw fana tagara Zeruzalɛmu, masacɛ Aritasɛrisɛsi ka masaya saan wolonwulanan na. 8Ɛsidirasi sera Zeruzalɛmu masacɛ nin ka masaya saan wolonwulanan kalo duurunan na. 9A tun y'a latigɛ k'u bena bɔ Babilɔni saan kalo fɔlɔ tile fɔlɔ loon na. A fana tagara se Zeruzalɛmu saan kalo duurunan tile fɔlɔ, bari a ka Ala tun be n'a ye kosɔbɛ. 10Sabu a tun y'a sɔbɛ don Masaba ka sariya kalan la, ani ka taama ka kɛɲɛ n'a ye fana, ani ka Isirayɛlidenw kalan n'a ye, k'u kalan landaw la minw koo fɔra a kɔnɔ.
Masacɛ ka bataki Ɛsidirasi ma
11Masacɛ Aritasɛrisɛsi tun ye sɛbɛ min di sarakalasebaga ni sariya karamɔgɔ Ɛsidirasi ma, min tun be to ka Isirayɛlidenw kalan Masaba ka sariya n'a ka fɔta la, o filɛ nin ye. 12A ko: «Ne Aritasɛrisɛsi, masacɛw ka masa, ne be sarakalasebaga ni Sankolotigi Ala ka sariya karamɔgɔ Ɛsidirasi fo. 13Ne ye sira di ko Isirayɛliden minw bɛɛ be ne ka mara kɔnɔ, n'u ka sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔ tɔw minw b'a fɛ ka taga Zeruzalɛmu n'i ye, olu ka taga. 14Ne ni n ladibaga mɔgɔ wolonwula nunu b'i ci janko i ka taga kɔlɔsili kɛ Zuda mara, ni Zeruzalɛmu, ka kɛɲɛ n'i ka Ala ka sariya ye, min b'i bolo. 15Ne masacɛ ni n ladibagaw ye Isirayɛli ka Ala boɲa min ka sigiyɔrɔ be Zeruzalɛmu, ni sanu ni warigwɛ min ye, i ka olu ta ka taga n'u ye. 16I bena warigwɛ ni sanu minw bɛɛ sɔrɔ Babilɔni mara kɔnɔ, ani jama ni sarakalasebagaw ka boɲafɛnw u ka Ala ka soo kama Zeruzalɛmu, i k'o bɛɛ ta fana. 17Turaw ni sagajigiw ni sagadenw, ani suman saraka n'o jii, i ka banba k'olu san ni wari nin ye, ka taga u bɔ saraka ye sarakabɔyɔrɔ la i ka Ala ka soo kɔnɔ Zeruzalɛmu. 18O kɔ, warigwɛ ni sanu tɔɔ min tora, e n'i balimaw b'a fɛ k'o kɛ cogo min na ka kɛɲɛ n'aw ka Ala sago ye, aw k'o kɛ ten. 19Ala ka soo kɔnɔ baarakɛminan minw dira i ma, i ka olu bila Zeruzalɛmukaw ka Ala ɲakɔrɔ. 20Baara tɔw faan fɛ, i bena to k'o wari bɔ masacɛ ka nafolo marayɔrɔ la, ka se k'o kɛ i ka Ala ka soo kɔnɔ.
21«O kɔ, ne masacɛ Aritasɛrisɛsi fana be sira di n ka nafolomarabaga bɛɛ ma, minw be baji kɔfɛ ko ni sarakalasebaga Ɛsidirasi, min ye Sankolotigi Ala ka sariya karamɔgɔ ye, n'a ye fɛɛn o fɛɛn ɲini aw fɛ, aw k'o d'a ma, 22fɔɔ ka se warigwɛ kilo waa saba, ni suman tɔni bi saba, ani duvɛn barikon mugan, ni tulu barikon mugan, ani kɔgɔ, daan te min na. 23Sankolotigi Ala ye koo minw latigɛ a ka soo kosɔn, u ka jija k'o bɛɛ kɛ janko a kana dimi ne ni n deenw ka jamana kɔrɔ. 24An fana b'a fɔ aw ye ko sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔ tɔw ni dɔnkililabagaw, ani daa kɔlɔsibagaw, ni Ala ka soo nin kɔnɔ baarakɛlaw si man kan ka wusuru ni lɛnpo ani siraw sara. 25Ala ye lɔnniya min di ele Ɛsidirasi ma, i ka banba ka kititigɛlaw sigi baji kɔfɛ mara la, minw bena to k'o yɔrɔ jama ka koow ɲanabɔ, minw b'i ka Ala ka sariya lɔn. Minw t'a lɔn, i k'a ɲayira olu fana na. 26Mɔgɔ o mɔgɔ ma sɔn k'i ka Ala ka sariya ni masacɛ ta bato, o tigi be faga, walima ka gwɛn ka bɔ jamana kɔnɔ, walima a ka warida dɔ sara, walima k'o tigi bila kaso la.»
27Masaba, an faaw ka Ala ka tanu, ale min y'o miiriya don masacɛ dusu la fɔɔ a ye nin boɲa la Masaba ka soo kan Zeruzalɛmu. 28Ale Ala le tora ni ne ye ka ne koo diya masacɛ n'a ladibagaw n'a ka ɲamɔgɔbabaw bɛɛ ye. Masaba ne ka Ala tun be ni ne ye minkɛ, o le y'a to ne ye jagwɛlɛya sɔrɔ ka Isirayɛlidenw kuntigiw lajɛn, ka taga n'u ye.


text:
Eza 48
Isirayɛlidenw jalakiko n'u kisiko
1«Isirayɛlidenw, aw tulo k'aw malɔ!
Isirayɛli tɔgɔ lara aw minw kan,
aw minw bɔra Zuda joli la,
aw minw be kali ni Masaba tɔgɔ ye,
aw minw be Isirayɛli ka Ala daali.
Nga o te kɛ ni sɔbɛ ye,
tilenniya fana t'a la.
2K'a sɔrɔ aw b'aw yɛrɛ boɲa
ko aw ye dugu senuman nin deenw ye.
Aw b'aw bolo la Isirayɛli ka Ala kan,
ale min tɔgɔ ko Masaba, Setigi.
3Koo minw bena kɛ,
ne y'o fɔ kabini tumajan.
O bɔra n daa la,
ne y'o fɔ ka kɔrɔ.
Ne y'o kɛ yɔrɔnin kelen,
o fana ɲanabɔra.
4Ne y'a lɔn ko aw tulo te mɛnni kɛ,
aw tulo ka gwɛlɛ kosɔbɛ.
5O la, ne y'o fɔ aw ye kabini tumajan.
Yanni u ka kɛ,
ne kɔnna k'u fɔ,
janko aw kan'a fɔ ko
aw ka joow le yo koo nunu kɛ.
Ko aw ka joo lɔgɔlaman,
walima nigɛlaman le yo koow latigɛ.
6Ne kɔnna ka koo nata min fɔ,
aw y'o mɛn.
A filɛ sisan n'o be kɛra.
Aw tena sɔn o ma wa?
Ayiwa, ne be kokuraw fɔ aw ye sisan.
Kodogoninw lo,
aw te dɔ lɔn o la.
7O te kokɔrɔw ye,
sisan lo u bena kɛ.
Fɔɔ ka na se bii ma,
aw tun m'o mɛn ka ye,
janko aw kan'a fɔ ko aw b'a lɔn.
8Tiɲɛ na, aw m'o mɛn,
aw ma dɔ lɔn o la.
Kabini tumajan,
aw tulo tun te mɛnni kɛ.
Ne y'a lɔn ko aw ye namaramɔgɔw ye.
Kabini aw wolotuma,
u b'aw wele ko murutininw.
9N tɔgɔ kosɔn, n te n dimi bɔ,
n ka kunkɔrɔta kosɔn, n b'aw to,
n tena aw halaki tugu.
10Ayiwa, ne y'aw saniya,
o ma kɛ i ko u be warigwɛ kɛ cogo min na dɛ.
Ne ye gwɛlɛya kɛ k'aw kɔrɔbɔ.
11N tɔgɔ kosɔn, tiɲɛ na,
n bena koo kɛ.
N ben'a to n tɔgɔ be cɛn cogo di?
N ka kan ni boɲa min ye,
n t'o di mɔgɔ wɛrɛ ma.
12- Isirayɛlidenw, aw ka mɛnni kɛ ne fɛ,
ne ye aw minw wele.
Ne le ye fɔlɔ ye, ne le ye laban ye.
13Ne bolo le ye dugukolo dan,
n kinibolo ye sankolo fɛnsɛn.
Ni n y'u wele dɔrɔn, u bɛɛ be na.
14Aw bɛɛ ka lajɛn ka mɛnni kɛ.
Ne Masaba diyanamɔgɔ bena wili
Babilɔnikaw kama ka ne sago kɛ.
A ben'a ka sebagaya yira u la.
Aw cɛma, jɔn y'o fɔ k'a sɔrɔ n'a ma kɛ fɔlɔ?
15Ne lo, ne le y'o fɔ,
ne le y'a wele.
Ne le nana n'a ye,
a ka baara do bena ɲa fana.
16Aw ye gwɛrɛ ne la ka mɛnni kɛ.
Kabini daminɛ na,
ne ma deli ka kuma fɔ dogo la.
Kabini koow kɛwaati la, ne be yen.»
Matigi, Masaba ye ne ci sisan le,
Nii be ne fɛ.
17Masaba, aw kunmabɔbaga, Isirayɛli ka Ala ko:
«Ne Masaba ye aw ka Ala ye.
Ne b'aw kalan aw ka nafa kama.
Ne b'aw bila sira, aw taayɔrɔw la.
18Hun! N'aw tun ye mɛnni kɛ n ka ladiliw la,
aw ka hɛrɛ tun bena kɛ i ko baji,
aw ka tilenninya tun bena kɛ i ko kɔgɔji.
19Aw kɔmɔgɔw tun bena caya i ko cɛncɛn.
U tɔgɔ tun tena tunu,
a tun tena nagasi ne ɲakɔrɔ.»
20- Aw ye bɔ Babilɔni dugu kɔnɔ,
aw ka boli ka bɔ Babilɔnikaw cɛma!
Aw ye pɛrɛn nisɔndiya la
k'a fɔ mɔgɔw k'a mɛn.
Aw k'a wango la fɔɔ diɲɛ daan na ko:
«Masaba y'a ka baarakɛlaw Isirayɛlidenw kunmabɔ.»
21A tagara n'u ye kongokolon kɔnɔ yɔrɔ min na,
minnɔgɔ m'u tɔɔrɔ yen.
A y'a kɛ jii tora ka woyo ka bɔ fara la,
a ye fara ci, jii tora ka bɔ a la.
22- «Mɔgɔjugu kɔni tena hɛrɛ sɔrɔ.»
Masaba le ko ten!


text:
Dal 138
Ka Masaba tanu ni kɔnɔgwɛ ye
1Dawuda ka dɔnkili dɔ.
Ne b'i bato ni n dusu bɛɛ ye.
Ne b'i tanu sankololafɛnw ɲakɔrɔ.
2Ne be n kunbiri gwan i ka soo kɔnɔ k'i bato
i ka ɲumanya n'i ka tiɲɛ kama,
bari e y'i ka layidu dafa
fɔɔ ka tɛmɛ an ka laɲinitaw kan.
3Tuma min na ne y'i daali, i ye ne jaabi.
I ye ne jigi tugu, barika sɔrɔla.
4Masaba, ni dugukolo kan masaw y'i ka kuma mɛn,
u bɛɛ bena i tanu.
5U bena dɔnkili la Masaba sago la,
bari a ka sebagaya ka bon.
6Masaba, i be sanfɛ, nga i ɲaa be yɛrɛmajigilenw na.
I be yɛrɛboɲalaw lɔn yɔrɔjan.
7Hali ni ne be dusukasi la,
e b'a kɛ n be to nii na,
e ka fanga be ne kisi.
E b'a kɛ n juguw ka dimi be to u la.
8Masaba ben'a kɛ ne ka koow bɛɛ be laban ka ɲa.
E ka ɲumanya te ban abada.
E ye fɛɛn minw dan, Masaba, kana o to.


text:
Tob 3
Tobi ka dalili
1Ne dusu kasininba daminɛna ka kasi ka to ka sigisigi. Ka ne to sigisigi la, n ye Ala dali ko:
2«Matigi, i tilennin lo,
i ka kɛwaliw bɛɛ tilennin lo.
I be koo bɛɛ kɛ ɲumanya ni kantigiya la.
E le ye mɔgɔw bɛɛ kitibaga ye.
3O la, Matigi, e k'i hakili to ne la,
i ka ne filɛ.
Kana n tɔɔrɔ n ka hakɛ kosɔn.
Ne ni n faaw filila i ma koo minw na,
e kana ne tɔɔrɔ olu fana kosɔn.
Tiɲɛ na, u donna i gasi la.
4U ma e ka sariyaw bato.
O le kosɔn, i y'a to an juguw y'an bololafɛnw bɔsi.
U y'an dɔw minɛ ka taga n'u ye jɔnya la, k'an dɔw faga.
E y'a kɛ an jɛnsɛnna siya minw cɛma,
olu bɛɛ be talenw la anw kosɔn.
U be yɛlɛ an ma, u b'an nɛni.
5Ɔnhɔn, i ye i ka tilenninya yira
i ka kiti bɛɛ la.
I ye ne kolo, ne, ni n faaw ka hakɛ kosɔn.
Tiɲɛ b'i fɛ k'o kɛ,
bari an ma i ka sariyaw bato,
an ma taama tilenninya la i ɲakɔrɔ.
6Sisan, min ye i diya, o kɛ ne la.
I ka kalifa minɛ ne la.
A minɛ janko ne ka bɔ diɲɛ na,
ne ka segi buguri la.
Saya ka fisa ne ma ne ka to nii na,
bari u be ne nɛnina gwansan,
ne nii tɔɔrɔnin lo kosɔbɛ.
Matigi, ne bɔ dusukasi nin na.
A to ne ka taga lafiɲɛyɔrɔ la ka to yen kudayi.
Kana ban ne la, Matigi!
Ɔnhɔn, saya ka fisa ne ma,
ka to nii na tɔɔrɔba nin kɔnɔ,
n'u be to ka n nɛni ni n b'a mɛnna
n sii bɛɛ la.»
Sara ka tɔɔrɔ
7O y'a sɔrɔ o loon kelen yɛrɛ la, ka Araguwɛli denmuso Sara to Ɛkibatani dugu kɔnɔ, Mɛdi jamana na, a facɛ ka baaraden musow dɔ tun b'ale fana nɛnina n'a b'a mɛnna. 8A nɛnikun filɛ: Sara tun dira furu la fɔɔ siɲɛ wolonwula, nga jinajugu dɔ, min tɔgɔ ye Asimɔde.e Ale lo tun be to k'a furucɛ nunu faga. U yɛrɛ tun tɛ se ka jɛn n'a ye. Baaradenmuso nin tun y'o le ta k'o fɔ a ye ko: «Ele le be to k'i furucɛw faga! A filɛ sa, i dira cɛɛ wolonwula ma ka tɛmɛ, u si tɔgɔ ma se ka wele i kan! 9Mun na i b'an tɔɔrɔ i cɛɛw ka saya kosɔn? E te tugu u kɔ wa? Mɔgɔ si ɲaa kana la i kan, walima i woloden kan fewu!» 10O loon na, Sara dusukasininba daminɛna ka kasi. A yɛlɛl'a facɛ ka sangaso kɔnɔ ko a b'a kaan dulon, nga a miirila k'a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: «U bena n facɛ nɛni k'a fɔ a ye ko: ‹Denmuso kelen dɔrɔn le tun b'i fɛ, min koo tun ka d'i ye. Ale y'a yɛrɛ kaan dulon a ka sigɛn kosɔn.› Aa! Ne facɛ kɔrɔla kosɔbɛ, ne ben'a dusu kasi fɔɔ a be taga lahara. Yanni n ka n kaan dulon, a ka fisa ne ka Matigi dali ko a k'a ka kalifa minɛ ne la. O la, ne tena nɛnili mɛn mɔgɔw daa la n sii kɔnɔ tugu.»
Sara ka dalili
11O yɔrɔnin kelen, a y'a bolow sin fenɛtiri faan fɛ ka Matigi dali ko:
«Ne b'i tanu, makaritigi Ala!
I tɔgɔ ka tanu tuma bɛɛ!
I ka danfɛnw bɛɛ k'i tanu waati nataw bɛɛ la!
12Sisan, ne be n ɲaa kɔrɔta i faan fɛ
ka n ɲaa sin e ma.
13A to ne ka bɔ diɲɛ nin na,
ne kana nɛnili nin ɲɔgɔn mɛn tugu.
14Matigi, e b'a lɔn ko ne gwɛnin be,
ko cɛɛ si ma jɛn ni ne ye ka ye.
15Ne ma n yɛrɛ tɔgɔ cɛnko kɛ,
ne ma n facɛ tɔgɔ cɛnko kɛ jamana nin na fana,
an minɛna ka na min kɔnɔ.
Ne le ye n facɛ ka deen kelenpe ye,
deen dɔ wɛrɛ te yen k'a cɛɛn ta.
Dɔgɔcɛ te n facɛ fɛ, walima somɔgɔ dɔ wɛrɛ,
min be se ka n furu,
ne ka kan ka to sii la min kosɔn.
Furucɛ wolonwula le sara n fɛ ka tɛmɛ,
ne tokun te sii la tugu.
Nga n'a man d'i ye ka i ka kalifa minɛ ne la,
Matigi, e k'i tulo malɔ ne nɛni cogo la.»
Tobi ni Sara ka dalili jaabi la
16O yɔrɔnin kelen, nɔɔrɔtigi Ala ye Tobi ni Sara ka daliliw minɛ. 17A ye Arafayɛlif ci ko a ka taga u fila bɛɛ kɛnɛya, ko a ka gwɛɛ nunu tunu ka bɔ Tobi ɲadenw kan janko a ka se ka yeli kɛ tugu. Ko a ka jina Asimɔde gwɛn ka bɔ Araguwɛli denmuso Sara la k'a kɛnɛya, ka Sara di Tobi deen Tobiya ma furu la. Tobiya le tun ka surun a la balimaya la ka tɛmɛ tɔw kan, ale lo tun ka kan k'a furu.
O waati yɛrɛ la, Tobi tun be donn'a ka soo kɔnɔ, Araguwɛli denmuso Sara tun be jigira ka bɔ sangaso kɔnɔ.


text:
Lɔn 9
Dalili, lɔnniya sɔrɔko la
1«Ne faaw ka Ala,
Matigi, makaritigi,
ele ye diɲɛ dan i ka kuma barika la.
2I ye mɔgɔ dan i ka lɔnniya barika la,
a ka kɛ i ka danfɛn tɔw kuntigi ye,
3a ka diɲɛ kuntigiya kɛ Alaɲasiran ni tilenninya la,
ka kiti tigɛ tilenninya la ni kɔnɔgwɛ ye.
4Lɔnniya min b'i fɛ i ka masasigilan gɛrɛfɛ,
o dɔ di ne ma.
Kana ne niin bɔ i deenw na.
5Ne y'i ka jɔɔn le ye,
i ka jɔnmuso dencɛ.
Ne ye barikatan ye,
ne sii kuntaga ka surun.
Hakili te ne fɛ fewu ka tilenninya ni sariyaw koo lɔn.
6Adamadenw cɛma,
hali ni dɔ ye mɔgɔdafanin ye,
ele Ala be lɔnniya min di,
ni o te a tigi fɛ,
u ten'a jati fɛɛn ye.
7I ye ne woloma ka kɛ i ka jama ka masa ye.
I ye ne kɛ i deenw ka koɲanabɔbaga ye.
8I ye sira di ne ma ko n k'i batoso lɔ e ka kulu kan.
I ko ne ka sarakabɔyɔrɔ lɔ dugu nin kɔnɔ
e siginin be min kɔnɔ.
I ko ne k'a lɔ ka kɛɲɛ n'i ka fanibugu ye,
i tun ye min labɛn kabini koow daminɛ.
9Lɔnniya b'i kɔrɔ,
a b'i ka koow kala ma.
A tun b'i kɔrɔ diɲɛ dantuma na.
A b'i diyanako lɔn.
A b'i ka sariyaw batocogo lɔn.
10A jigi ne kan ka bɔ i fɛ sankolo la.
A ka bɔ i fɛ i ka masasigilan kabakoman kan ka jigi ne kan,
a ka to ne gɛrɛfɛ ka kɛ ne dɛmɛbaga ye.
I sago ye min ye, ne ka se k'o lɔn.
11Ale min be fɛɛn bɛɛ faamu k'a lɔn,
a bena ne dɛmɛ ka koo kɛ ni hakili ye.
A ka yeelen bena ne tanga.
12O la, ne ka kɛwaliw bena diya i ye, Matigi.
Ne bena i ka jama mara ni tilenninya ye.
Ne ben'a ye ko n ka kan ni n faa ka masasigilan ye.
Mɔgɔ mako be lɔnniya la
13«Mɔgɔ jumɛn le be se ka Ala ka loon latigɛnin lɔn?
Matigi sago ye min ye,
jɔn be se k'o lɔn?
14Adamadenw be sigasiga u ka miiriw la,
an ka jatiw te a ɲanaman ye.
15Farisogo min bena toli, ale be nii degun.
O bɔgɔforoko nin ye doni gwiliman ye nii kan nimisa kosɔn.
16Dinyɛkɔnɔkow faamu ka gwɛlɛ haali.
An ye min sɔrɔ fana, o sɔrɔla gwɛlɛya kɔnɔ.
Jɔn le be sankolokɔnɔkow lɔn?
17Jɔn le be i ka koo latigɛnin lɔn
ni ele yɛrɛ m'a lɔnniya di,
ni ele m'i ka hakilitigiya jigi ka bɔ sanfɛ?
18O kama lo, dugukolo kan mɔgɔw bilara siraɲuman kan.
U sera k'i sagolako lɔn,
o lɔnniya sababu la, u kisira.»


text:
Tal 25
Solomani ka talen wɛrɛw sɛbɛ
1Solomani ka talen dɔw filɛ nin ye,
Zuda masacɛ Ezekiyasi ka mɔgɔw y'u sɛbɛn.
2Ala ka boɲa ye ka koow dogo.
Masacɛ ka boɲa ye ka koow sɛgɛsɛgɛ.
3Sankolo yɔrɔ jaɲa te lɔn,
dugukolo kɔnɔ duɲa te lɔn fana.
O cogo kelen na, masaw kɔnɔnakow fana te lɔn.
4Warigwɛ nɔgɔ bɔ a la,
warigwɛbaarabaga be se k'a baara o tuma na.
5Mɔgɔjugu bɔ masacɛ ɲa,
a ka masaya bena sabati tilenninya barika la.
6- Kan'i yɛrɛ boɲa masacɛ ɲakɔrɔ.
Kan'i yɛrɛ bila mɔgɔbayɔrɔ la.
7A ka fisa u k'i wele ka lɔyɔrɔba d'i ma
sanni u k'i dɔgɔya mɔgɔbaba dɔ kosɔn.
I ɲaa lara fɛɛn min kan,
8kana kɔrɔtɔ o ɲafɔko la kititigɛyɔrɔ la.
N'o tɛ, n'i kɛlɛɲɔgɔn y'i maloya,
a laban na, i ben'a kɛ di?
9Ni koo donna e ni dɔ cɛ,
a ɲanabɔ n'a tigi ye.
Nga kana mɔgɔ wɛrɛ ka gundo fɔ.
10N'o tɛ, o tigi bena i nɛni a mɛntɔ,
i tena se ka bɔyɔrɔ sɔrɔ o kuma na.
11Kuma min kɛcogo ɲana,
o ni sanu ɲɛgɛnni,
ka warigwɛ kɛ a la bɛɛ ka kan.
12Bololanigɛ ni kɔnɔkisɛ sanulaman be cogo min na,
hakilitigi ka ladili be ten a mɛnbaga fɛ.
13Jisuma be mɔgɔ kaan suma cogo min na funteni tuma na,
cidensɔbɛ b'a cibaga,
a kuntigi dusu suma ten fana.
14Mɔgɔ min b'a yɛrɛ boɲa,
ko a be fɛɛn di mɔgɔ ma,
k'a sɔrɔ a t'a kɛ,
o tigi be i ko saan min finna,
fɔɲɔ wilila, sanji ma na.
15Muɲuli barika la,
mɔgɔ be se kititigɛla kɔrɔ.
Kuma diman be se ka mɔgɔ barikaman magaya.
16N'i ye lii sɔrɔ, a dumu ka kɛɲɛ,
n'o tɛ, i ben'a fɔɔnɔ i fanin kɔ.
17Kana taga i sigiɲɔgɔn fɛ tuma bɛɛ,
n'o tɛ, n'a sigɛnna e kɔrɔ,
e koo bena goya a ye.
18Mɔgɔ min be galon seereya la a tɔɲɔgɔn kan,
o tigi ni bere ni murujan ani biɲɛ le ka kan.
19Mɔgɔ min b'a jigi la namaramɔgɔ kan
gwɛlɛya loon na,
o tigi be kɛ i ko a ɲiin karinin lo
ani a seen mugunin.
20Ka dɔnkili la dusukasitɔ ye,
o ni mɔgɔ ka nɛnɛdulɔki bɔko le ye kelen ye nɛnɛlon na,
walima ka vinɛgiri kɛ joli la.
21- Ni kɔngɔ b'i jugu la,
dumuni d'a ma.
Ni minnɔgɔ b'a la, jii d'a ma.
22N'i y'o kɛ, a bena kɛ
i ko i ye takami le bon a kunna.
Masaba le bena i sara.
23Kɔrɔnfɛ fɔɲɔ be na ni sanji ye.
Kumakolon be na ni ɲakumu ye.
24Mɔgɔ ka si kɛnɛma,
o ka fisa ka to boon kɔnɔ ni muso kɛlɛtigɛla ye.
25Jisuma koo ka di minnɔgɔtɔ ye cogo min na,
kibaru diman min bɔra yɔrɔjan,
be ten le a mɛnbagaw fɛ.
26Jii bɔyɔrɔ, walima kɔlɔnji duurunin be cogo min na,
mɔgɔtilennin k'a to mɔgɔjugu ta ma, o be ten.
27Lii dumukojugu ma ɲi.
Boɲa ɲinikojugu fana ma ɲi.
28Mɔgɔ min te se k'a yɛrɛ minɛ,
o tigi ni dugu labilanin le ka kan.


text:
MAKABEW FILANAN 10
Alabatosoba saniyako
(Mak fɔlɔ 4.36-61)
1Matigi ye Makabe n'a tɔɲɔgɔnw dɛmɛ, u sera ka Alabatosoba ni dugu minɛ tugu. 2Lonanw tun ye sarakabɔyɔrɔ minw lɔ forobayɔrɔ la, a ye olu ci, ani sɔnnikɛyɔrɔw. 3U ye Alabatosoba saniya ka ban tuma min na, u ye sarakabɔyɔrɔ wɛrɛ lɔ. U ye tabɛrɛ kɛ ka tasuma mana, ani ka saraka bɔ, min tun ma se ka kɛ saan fila tɛmɛnin kɔnɔ. U ye wusulan jɛni, ka fitinɛw mana, ani ka burukunw bila. 4Landa nunu kɛnin kɔ, u lara ka biri ka Matigi dali ko a kana o kojugu nunu ɲɔgɔn la u kan tugu, ko n'a sɔrɔla ko u ye hakɛ dɔ kɛ, a k'u ladi cogo nɔgɔman na, ko a kana u don siya wɛrɛw bolo, a tɔgɔ cɛnbaga, banbagatɔ mɔgɔjugu nunu bolo. 5Alabatosoba nin saniyalon tun bɛnn'a nɔgɔlon ɲɔgɔn ma siya wɛrɛw fɛ, o kɔrɔ *Kisilewu kalo tile mugan ni duurunan loon. 6U ye tile seegi kɛ ni nisɔndiya ye Gwatakɔrɔsigi ɲanagwɛ kɛcogo la, k'u hakili to a la ko a ma mɛn u ye Gwatakɔrɔsigi ɲanagwɛ loonw kɛ k'u to kuluw kan, ani kuluwow kɔnɔ i n'a fɔ kongosogow. 7O le kosɔn, u ye furaburuw ta, ni yiribolokɛnɛw, ani tenfuraburuw, ka Ala tanu ni dɔnkiliw ye, ale min y'a kɛ a batoso saniyako kɛra ka dafa. 8U y'a latigɛ ka bɛɛn a la ko saan o saan, zuwifuw bɛɛ bena loon nunu bato.
Antiyokusi Epatɔri ka tile koow
9Ayiwa, Antiyokusi ka sayako kɛra ten, u tun be min wele fana ko Epifani. 10Sisan an bena dɔ fɔ Alaɲasiranbali nin dencɛ Antiyokusi Epatɔri ka koo la. A ka kɛlɛw ye bɔnɛ minw lase, k'o kumababaw fɔ. 11A ye fanga ta dɔrɔn, a ye Liziyasi tɔgɔla dɔ bila a ka koow kunna. Liziyasi nin tun ye Siriba ni Fenisi maraw kuntigiba ye. 12Min ye Potoleme ka koo ye, n'u b'a wele fana ko Makirɔn, ale lo kɔnna ka kotilennin kɛ zuwifuw ye. Bari, u tun bagara u ma. Ale jijara k'u mara hɛrɛ la. 13O la, masacɛ ka mɔgɔsɔbɛw tagar'a jalaki Epatɔri ɲafɛ. Tuma caaman yɛrɛ, u tun b'a wele ko janfamɔgɔ. Bari, Filometɔri tun ye Sipɔrɔ jamana kalifa a ma, nga a y'o yɔrɔ to ka taga fara Antiyokusi Epifani kan. A tun te sera k'o lɔyɔrɔba nin koo ɲa tugu ni kunkɔrɔta ye minkɛ, a y'a yɛrɛ faga ni fura ye ka diɲɛ to.
Gɔriziyasi ni Idumekaw ka dugu yɔrɔ barikamanw
(Mak fɔlɔ 5.1-8)
14Gɔriziyasi kɛra Idume mara kuntigi ye tuma min na, a ye kɛlɛdenw ta baara la. A tun be zuwifuw kɛlɛ ni kuun bɛrɛ t'a la. 15O waati kelen na, Idumeka minw tun be dugu yɔrɔ barikamanw kunna, olu tun be zuwifuw tɔɔrɔ. Mɔgɔkolon minw tun mana gwɛn ka bɔ Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ, u tun be olu ladon u fɛ, ka to ka kɛlɛ tigɛ. 16Makabe n'a ka kɛlɛdenw ye Ala dali kɛnɛ kan k'a ɲini a fɛ ko a ka to n'u ye. O kɔ, u ye taama daminɛ ka taga Idumekaw ka dugu yɔrɔ barikamanw kama. 17U y'u kɛlɛ ni barika ye k'u ka yɔrɔ nunu minɛ. Mɔgɔ minw bɛɛ tun be kɛlɛ kɛra dugu laminikogo kan, u ye olu gwɛn. Minw donna u bolo, u ye olu kaan tigɛ. U ye mɔgɔ minw faga, o sera mɔgɔ waa mugan (20 000) ni kɔ ma. 18Mɔgɔ waa kɔnɔntɔn (9 000) ɲɔgɔn tagara dogo yɔrɔ barikaman fila dɔ la. Mɔgɔ makoya be bɔ fɛɛn minw bɛɛ la, ka se ka to yen n'u datugunin lo u juguw fɛ, o bɛɛ tun be yen. 19Makabe ye Simɔn ni Yusufu to yen, ani ka Zase n'a ka mɔgɔw fara u kan, mɔgɔda min ka ɲi, k'u datugu yen. A tun gwannin be yɔrɔ minw na, ale yɛrɛ tagara o yɔrɔw la. 20Nga wariko tun ka di Simɔn ka mɔgɔw ye kojugu, o kɔlɔsibaga nunu dɔw sɔnna dugu barikaman kɔnɔ mɔgɔ dɔw ye warigwɛkuru waa bi wolonwula (70 000) di u ma, u y'a to dɔw bɔra ka boli. 21Koo nin kibaruya sera Makabe ma tuma min na, a ye kɛlɛdenw kuntigiw lajɛn ka kojugukɛla nunu jalaki ko u y'u balimaw feere. Bari, u tun y'u juguw labila wari kosɔn. 22O la, a ye janfamɔgɔ nunu faga, o kɔ dɔrɔn, a ye dugu yɔrɔ barikaman fila nunu minɛ. 23A tun be see sɔrɔ a ka kɛlɛw bɛɛ la. A ye mɔgɔ waa mugan ni kɔ halaki dugu yɔrɔ barikaman fila nunu kɔnɔ.
Zuda be se Timote kɔrɔ
24Zuwifuw tun sera Timote min kɔrɔ ka tɛmɛ, ale ye lonanw ta caaman kɛlɛdenya la. A ye soo caaman lajɛn ka bɔ Azi jamana na. A gwɛrɛla n'a ka kɛlɛdenw ye Zude mara la janko ka yɔrɔ nin minɛ kɛlɛkɛminanw barika la. 25Makabe n'a ka mɔgɔw ye buguri kɛ u kuun na, k'u cɛɛ siri ni dusukasifani ye, ka to ka Ala daali Timote gwɛrɛtuma na. 26U birila duguma sarakabɔyɔrɔ juu la, n'u be Ala daalila ko a ka olu dɛmɛ, ko a ka kɛ u juguw jugu ye, ani u kɛlɛɲɔgɔnw kɛlɛbaga ye ka kɛɲɛ n'a ka sariya kɔnɔnakuma gwɛninw ye. 27U tilara dalili la tuma min na, u ye kɛlɛkɛminanw ta ka gwɛrɛ ka bɔ dugu kɔnɔ ka se yɔrɔjan. U surunyana u juguw la tuma min na, u lɔra. 28Dugugwɛdafɛ kɛnɛ citɔ, u ye kɛlɛ daminɛ. Zuwifuw bolo lanin tun be u ka jagwɛlɛya kan see sɔrɔko la, ani Matigi kan, u ka koo bɛɛ tonin be min bolo. Siya wɛrɛw kɔni fɛ, kɛlɛ dusudimi le tun b'u samana ka taga dɔrɔn. 29Kɛlɛ tun juguyara kosɔbɛ tuma min na, u juguw ye cɛɛ ɲanaman mɔgɔ duuru natɔ ye ka bɔ sankolo la, u tun be soow kan, soow masirifɛnw tun ye sanu ye. U bilara zuwifuw ɲa. 30U ye Makabe bila u cɛma k'a tanga n'u ka kɛlɛkɛminanw ye, a ma mandimi. U tun be zuwifu kɛlɛɲɔgɔnw bonbonna ni biɲɛ ni sanpɛrɛn ye fɔɔ olu ɲaa tun te sera ka yeli kɛ, u hakili ɲagamina, u bɛɛ bolila u kunfɛ ka jɛnsɛn pewu! 31Kɛlɛden sennatigi mɔgɔ waa mugan ni kɛmɛ duuru (20 500), ani sotigiw mɔgɔ kɛmɛ wɔɔrɔ kaan tigɛra.
32Timote yɛrɛ bolila ka taga don yɔrɔ barikaman dɔ kɔnɔ min tun sutaranin be kosɔbɛ, n'o be wele Gazara. Kereyasi tun be min kunna. 33Nga Makabe n'a ka mɔgɔw y'a datugu tile naani kɔnɔ nisɔndiya la. 34Mɔgɔ minw tun b'o yɔrɔ la, olu jigi tun be yɔrɔ nin sutarako kan minkɛ, u tora ka Ala nɛni, u ma kumajugu fɔ dabila fana. 35Tile duurunan loon, kɛnɛ citɔ, kanbelen mɔgɔ mugan dimina kosɔbɛ Makabe ka kɛlɛdenw cɛma, Ala nɛniko kama. U girinna ka taga yɛlɛ dugu laminikogo kan ni jagwɛlɛya ye. U dimininba ye mɔgɔ o mɔgɔ sɔrɔ, u y'o faga. 36Dɔ wɛrɛw yɛlɛla mɔgɔ datugunin nunu kama o cogo kelen na ni faan wɛrɛ ye, ka sangasow jɛni ka lɔgɔw mana, ka Ala nɛnibagaw ɲanaman jɛni. Dɔ wɛrɛw fana ye daaw kari k'a to kɛlɛden tɔ nunu donna, ka kɔn ka dugu minɛ. 37Timote tun dogora jidingɛlakolon dɔ kɔnɔ, nga u y'a ye k'a kaan tigɛ, k'a balima Kereyasi kaan tigɛ fana, ani Apolofani. 38O koo nunu kɛnin kɔ, u y'a daminɛ ka dɔnkiliw la ka Matigi tanu n'o ye. A tun ye koɲuman kɛ Isirayɛlidenw ye kosɔbɛ, ani k'a kɛ u sera u juguw kɔrɔ. U y'a fo o le kosɔn.


text:
Eza 22
Kirayakuma, Zeruzalɛmu kosɔn
1Kirayakuma min sinna Yelifɛn kɔkɛnɛ ma.c
E Zeruzalɛmu, mun lo kɛra?
Mun na i kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ yɛlɛla boonw sanfɛ?
2Mankanba be bɔra e min kɔnɔ,
nisɔndiya be yɔrɔ bɛɛ.
I ka mɔgɔ minw sara,
u ma faga ni murujan ye!
U ma faga kɛlɛ la fana!
3I ka kɛlɛkuntigiw bɛɛ bolila,
o y'u minɛ k'u kɛ kasodenw ye
kala ɲasiran kosɔn.
Minw bɛɛ sɔrɔla,
o y'u kɛ kasodenw ye.
U tun bolila ka taga fɔɔ yɔrɔjan.
4Ayiwa, sisan, aw ye ne to,
n be kasi kosɔbɛ.
Aw kana aw yɛrɛ sigɛn ka ne dusu saalo
ne ka mɔgɔw halakiko la.
5Bari, bii loon ye hakiliwili loon
ni ɲagamini loon ye,
juguw ka see sɔrɔlon.
Matigi, Masaba, Setigi bulonɔ lo.
Yelifɛn kɔkɛnɛ la,
u ye dugu laminikogo ci,
kulekanw be mɛnna kulu kan.
6Elamukaw be ni toon ye u kɔɔ la.
U dɔw be kɛlɛkɛwotorow kan,
dɔw be soow kan.
Kirikaw y'u ka nigɛkunbɛnnanw ta.
7Aw ka kɔkɛnɛɲumanw fara
kɛlɛkɛwotorow la ka ban.
Sotigiw y'u sigiyɔrɔw labɛn
aw ka dugu dondaw la ka ban.
8Tangabaga te Zuda la tugu.
Boon min be wele ko Tuu,
o loon na, aw ye filɛli kɛ o faan fɛ,
maramafɛnw bilayɔrɔ la.
9Aw ye Dawuda ka dugu laminikogo cicinin ye yɔrɔ caaman,
aw ye jii mara dalan kɔnɔ dugumala la.
10Aw ye Zeruzalɛmu boonw jati, ka dɔw ci
waasa ka dugu laminikogo lalaga n'u kabakuruw ye.
11Aw ye jii lɔyɔrɔ dilan kogo fila nunu cɛ,
Dalan kɔrɔman jii kama.
Nga aw m'aw ɲaa sin o koow kɛbaga ma.
Min y'o koow labɛnni daminɛ a mɛnna,
aw m'ale jati.
12O loon na, Matigi, Masaba, Setigi y'aw wele
ko aw ka kasi kosɔbɛ, k'aw kuun li,
ka dusukasifani don aw kaan na.
13- K'a sɔrɔ nisɔndiya ni ɲanagwɛ le tun be yen.
Misiw be faga, sagaw be faga,
sogo be ɲimi, duvɛn be min.
Aw ko: «An ka dumuni kɛ ka minni kɛ,
bari sini an bena sa.»
14Masaba, Setigi y'a fɔ ne ye ko: «Aw tena aw ka kojugu yafa sɔrɔ n'aw ma sa.» Matigi, Masaba, Setigi y'o fɔ.
Masaso kuntigi Sɛbina ka koo
15Matigi, Masaba, Setigi y'a fɔ ne ye ko: «Taga Sɛbina fɛ, min be masaso kunna, k'a fɔ a ye ko:
16Mun le b'i fɛ yan?
I niyɔrɔ ye jumɛn ye yan,
n'i bena i ka kaburu sogi yan,
k'a sogi kulu kan,
k'i layɔrɔ labɛn farawo la?
17Cɛɛ barikaman,
Masaba bena i yuguyugu kosɔbɛ!
A bena i kuturu
18k'i fili ka taga,
i bena kolonkolon i ko kabakuru fɔɔ ka taga se yɔrɔba la.
I bena sa yen,
n'i ka kɛlɛkɛwotorow ye
minw ye i ka kunkɔrɔtafɛnw ye.
E min tun b'i kuntigi ka soo maloya!
19Ne bena i gwɛn ka bɔ i ka baara la,
k'i bɔ i sigiyɔrɔ la.
20O loon na, ne bena n ka baarakɛla wele,
o ye Ilikiyawu dencɛ Eliyakimu ye.
21Ne bena i ka foroca don a kaan na,
ne ben'a cɛɛ siri n'i ka cɛsirilan ye.
Ne ben'i ka fanga don a bolo.
A bena kɛ Zeruzalɛmukaw ni Zuda mara mɔgɔw faa ye.
22- Ne bena Dawuda ka soo konnigɛ d'a ma.
N'a ye daa yɛlɛ, mɔgɔ ten'a tugu.
N'a y'a tugu, mɔgɔ ten'a yɛlɛ.
23Mɔgɔ be gween tutu yɔrɔgwɛlɛn na cogo min na,
ne ben'a kɛ ten.
A ben'a faa ka soo kuun kɔrɔta.»
24A ka balimayabolo bɛɛ bena dulon ale lo kan,
a belebelew fara misɛnmanw kan.
U bena dulon i ko minanw be dulon cogo min na.
25Masaba, Setigi ko: «O loon na, gween min tutura yɔrɔgwɛlɛn na, o bena yɔgɔyɔgɔ, a bena bɔn ka ben. Fɛɛn min bɛɛ tun dulonnin b'a kan, o be cɛn.» Masaba le kumana.


text:
Sir 17
Mɔgɔ danko
1Matigi ye bɔgɔ kɛ ka mɔgɔ dan.
A b'a kɛ a be kɔsegi yen fana.
2A ye mɔgɔ sii daan latigɛ,
a bena tileda min kɛ, o lɔnnin lo.
A y'a kɛ dugukolo kan fɛɛnw kuntigi ye.
3A ye setigiya d'a ma i ko a yɛrɛ.
A y'a dan ka kɛ a bɔɲɔgɔnko ye.
4A y'a kɛ siranyafɛn ye nimanfɛn tɔw bɛɛ fɛ,
janko a ka kɛ kongosogow ni kɔnɔw kuntigi ye.
5Matigia y'a ka koo duuru ɲɔgɔn d'a ma,
a wɔɔrɔnan kɛra hakilitigiya tilanko ye,
a wolonwulanan kɛra kuma ye,
waasa k'o koo ɲafɔ.
6A ye nɛɛn d'a ma,
ni ɲadenw, ni tulow.
A ye hakili d'a ma janko a ka miiri.
7A ye lɔnniya ni hakilitigiya d'a ma kosɔbɛ.
A ye koɲuman ni kojugu faranfasiko lɔnniya d'a ma.
8A y'a yɛrɛ ɲasiranya don a dusu la
waasa k'a ka kɛwaliɲumanw yira a la.
10Mɔgɔw bena Matigi tɔgɔɲuman fɔ
k'a ka kobabaw lakali.
Sariya ni bɛɛn
11Matigi ma lɔnniya dama di mɔgɔw ma,
a ye sariya d'u ma min b'a to u be to nii na.
12A ye bɛɛn kɛ n'u ye,
min ye tuma bɛɛ koo ye.
A y'a ka latigɛtaw fɔ u ye.
13U y'a ka nɔɔrɔ kabakoman ye.
U tulow donn'a kaan kabakoman na.
14A y'a fɔ u ye ko:
«Aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi tilenbaliya sifa bɛɛ ma.»
Mɔgɔ ka kan ka min kɛ a mɔgɔɲɔgɔn ye,
a y'o cii don u bolo.
Matigi be koow bɛɛ kala ma
15Matigi ɲaa be mɔgɔw ka tɛmɛsiraw la tuma bɛɛ,
u si dogonin te a ɲakɔrɔ.
16Kabin'u denmisɛnman,
u taamacogo b'u bila kojugu la.
U te se k'u ka dusugwɛlɛn nin yɛlɛma k'a kɛ dusuɲuman ye.
Tiɲɛ na, tuma min na Ala ye dugukolo tilan siyaw cɛ,
17a ye ɲamamɔgɔ bila u kelen kelen bɛɛ kunna.
Nga Isirayɛli kɔni ye Matigi le ta ye.
18A b'a balo k'a kolo i ko a deen fɔlɔ,
k'a ka yeelen bɔ a ye k'a kanu,
a t'a bila fewu.
19U ka kɛwaliw bɛɛ b'a ɲakɔrɔ i ko tile.
A ɲaa be u ka tɛmɛsiraw la tuma bɛɛ.
20U ka tilenbaliyako si te dogo a ma.
U ka hakɛ bɛɛ b'a ɲakɔrɔ.
21Nga Matigi ka ɲi,
a b'a ka danfɛnw lɔn.
A t'u bila, a t'u fili, a b'u tanga le.
22Mɔgɔ k'a mɔgɔɲɔgɔn sɔn fɛɛn na,
o ye koba ye Matigi ɲana.
O b'u jati ka tɛmɛ koo bɛɛ kan.
23A laban na, a bena wili k'u sara,
bɛɛ n'a ka kɛta sara.
24Nga minw mana u sɔɔn yɛlɛma,
a be see di olu ma ka kɔsegi.
Minw jigi tigɛnin lo,
a be olu jigi tugu.
Sɔn Matigi ma
25Bɔ e ka hakɛ la,
ka kɔsegi Matigi ma.
Lɔ a ɲakɔrɔ k'a dali ka dɔ bɔ e ka kojuguw la.
26E ka tilenbaliyakow dabila ka kɔsegi Fɛɛn bɛɛ kuntigi ma.
Kojugu koo goya i yɛrɛ ye kosɔbɛ.
Bari, Matigi bena bɔ n'i ye dibi la
ka taga n'i ye kɛnɛ kan kisiyɔrɔ la.
27Jɔn le bena Fɛɛn bɛɛ kuntigi tanu lahara?
Jɔn le bena barika l'a ye nimanw nɔɔ na?
28Ni mɔgɔ sara, a ka kokɛta banna,
a ka mɔgɔ tanu be dabila.
Ni mɔgɔ be nii, na n'a ka kɛnɛ,
a be se ka Matigi tanu.
29Matigi be makari haali.
Minw be kɔsegi a ma,
a be yafa olu ma.
30Bari, ka se koo bɛɛ la,
o fanga te adamadenw bolo,
bari adamaden ye sata le ye.
31Mun le be manamana ka tɛmɛ tile kan,
k'a sɔrɔ a be tunu tuma dɔ?
Kaan te adamaden kɔni ma.
A be kojugu le miiri dɔrɔn.
32Ala be sankolo kɔnɔ fɛɛnw kɔlɔsi,
adamadenw kɔni ye bɔgɔ ni buguri le ye.


text:
Kod 3
Kojugu fɔlɔ
1- Masa Ala tun ye kongosogo minw dan, saa le tun ka cegu n'u bɛɛ ye. Saa y'a fɔ muso ye ko: «Tiɲɛ na, Ala y'a fɔ ko aw kana yɔrɔ nin yiriw si deen dumu wa?» 2Muso y'a jaabi ko: «An be se ka yɔrɔ nin yiriw deen dumu. 3Nga yiri min be yɔrɔ nin cɛmancɛ la, Ala ko an kana ale deenw dumu, ko an kana maga a la. Ko n'o tɛ, an bena sa.» 4Saa y'a fɔ muso ye ko: «Aw tena sa. 5Ala y'a lɔn ko ni aw y'o yiri nin deen dumu loon min na, aw ɲaa bena yɛlɛ, aw bena kɛ i n'a fɔ ale, ka koɲuman ni kojugu lɔn.»
6Muso y'a ye k'o yiri nin deen ka di dumu na, ko a fana filɛ ka di, ani ko a be lɔnniya di mɔgɔ ma. A ye dɔ tigɛ k'a dumu ka dɔ di a cɛɛ ma a gɛrɛfɛ, ale fana y'a dumu.
7O tuma na, u fila bɛɛ ɲaa yɛlɛla, u y'a lɔn ko u fari lakolon lo. O kosɔn, u ye torofuraburuw kalan ɲɔgɔn na k'u yɛrɛ sutara n'o ye. 8Wuladafɛ, tile sumana waati min na, u ye Masa Ala yaalayaalatɔ mankan mɛn yɔrɔɲuman nin kɔnɔ. U dogor'a ɲa yiriw cɛma.
9Masa Ala ye cɛɛ wele k'a fɔ a ye ko: «I be min?» 10Cɛɛ y'a jaabi ko: «Ne y'i mankan mɛn yɔrɔɲuman nin na, ne siranna, ka dogo bari ne fari lakolon lo.» 11Masa Ala ko: «Jɔn y'a fɔ i ye ko i fari lakolon lo? Ne y'a fɔ i ye ko i kana yiri min deen dumu, i y'o dɔ dumu kɛ?» 12Cɛɛ y'a fɔ ko: «I ye muso min di ne ma, ale lo ye yiri nin deen dɔ di ne ma, ne y'a dumu.» 13- Masa Ala y'a fɔ muso ye ko: «Mun na i y'o kɛ?» Muso y'a fɔ ko: «Saa le ye ne nigɛ, ne y'a dumu.»
14Masa Ala y'a fɔ saa ye ko: «I y'o kɛ minkɛ, i dangana begɛnw ni kongosogow bɛɛ cɛma! I bena fofo i kɔnɔbara kan, ka buguri dumu i sii bɛɛ la. 15- Ne bena e ni muso kɛ ɲɔgɔn juguw ye, k'i deenw n'a taw kɛ ɲɔgɔn juguw ye. Muso ka deen bena i kungolo ɲɔɲɔ, i ben'a cin a seen na.»
16Ala y'a fɔ muso ye ko: «Ne bena i ka deen woloko gwɛlɛya kosɔbɛ. I bena tɔɔrɔ wolowaati la. I cɛɛ nigɛ bena kɛ i la, ale bena kɛ i kuntigi ye.»
17- Ala y'a fɔ cɛɛ ye ko: «I sɔnna i muso ta ma, ka yiri nin deen dumu, ne tun y'a fɔ k'a gwɛlɛya i ma ko i kana min dumu. O kosɔn, dugukolo dangana i kama. I bena baaragwɛlɛn kɛ i sii bɛɛ la ka sɔrɔ k'i daladumuni sɔrɔ. 18A bena ŋɔni ni binjugu bɔ i kama, suman le bena kɛ i ka balo ye. 19I bena i daladumuni sɔrɔ i wasiji la fɔɔ i ka kɔsegi dugukolo kɔnɔ, i bɔra min na. I ye buguri ye, i bena kɔsegi buguri la.»
20Adama y'a muso tɔgɔ la ko Awa, bari adamadenw bɛɛ bamuso lo.
21Masa Ala ye golo ta ka delekew dilan Adama n'a muso ye k'u fɛɛrɛbɔ n'o ye.
22- O kɔ, Masa Ala ko: «Sisan, Adama kɛra i n'a fɔ anw, ka koɲuman ni kojugu lɔn ka bɔ ɲɔgɔn na. An k'a bali janko yiri min be sii di mɔgɔ ma, a kana o deen tigɛ k'a dumu, ka to nii la kudayi.» 23O le y'a to Masa Ala y'a gwɛn ka bɔ Edɛn, yɔrɔɲuman na, ko a ka taga dugukolo sɛnɛ, a bɔra min kɔnɔ. 24A ye cɛɛ gwɛn ka bɔ yen tuma min na, a ye mɛlɛkɛ bisigi dɔw sigi yɔrɔɲuman nin kɔrɔn ɲafan fɛ, minw tɔgɔ ko *serubɛnw, ka murujan manamananin fariman di u ma janko ka yiri nin sira kɔlɔsi, min be sii di mɔgɔ ma.


text:
Eza 6
Ezayi weleko
1- Masacɛ Oziyasi sara saan min na, ne ye Masaba siginin ye masasigilan dɔ kan min tun ka jan kosɔbɛ. A ka delekeba dakun ye Alabatoso fa. 2Mɛlɛkɛ sifa dɔ, minw be wele serafɛn, olu lɔnin tun b'a sanfɛ. U kelen kelen bɛɛ be ni gaman wɔɔrɔ wɔɔrɔ ye. U be fila kɛ k'u ɲaa datugu, ka fila kɛ k'u fari datugu, ka pan ni fila ye. 3- U tun be pɛrɛn ka to k'a fɔ ɲɔgɔn ye ko:
«Senuman, senuman, senuman ye Masaba ye, Setigi!
A ka nɔɔrɔ ye dugukolo bɛɛ fa.»
4- U pɛrɛnkan fɛ, daa koonw donyɔrɔw yuguyugura, Alabatoso fara sisi la.
5Ne y'a fɔ ko: «Bɔnɛ ye ne ta ye! Ne ta cɛnna! Bari, ne ye mɔgɔ min ye, n daa ma ɲi. Ne be mɔgɔ minw cɛma, olu fana daa ma ɲi. Ani ne ɲaa lara Masa kan, Masaba, Setigi kan.»
6Serafɛn nunu kelen panna ka na ne faan fɛ ni takami y'a bolo. A tun y'o ta sarakabɔyɔrɔ la ni nigɛ ye. 7A y'a maga ne daa la k'a fɔ ko: «Nin magara i daa la minkɛ, kabini sisan i ka kojuguw kunko bɔra i kan. I filila koo minw na, i y'o yafa sɔrɔ.»
8O tuma na, ne ye Masaba kumakan mɛn. A y'a fɔ ko: «Ne bena jɔn ci? Jɔn le bena taga an ka cira la?»
Ne y'a fɔ ko: «Ne filɛ nin ye. Ne ci.»
9- A y'a fɔ ko:
«Tag'a fɔ jama nin ye ko
u k'u tulo malɔ,
nga u tena foyi faamu,
u ka filɛli kɛ kosɔbɛ,
nga u tena foyi ye.
10A kɛ jama nin tulo ka gwɛlɛya!
U tulow geren k'u ɲaaw nɔrɔ!
U kana yeli kɛ, u kana mɛnni kɛ.
U kana foyi faamu,
u kana se ka nimisa ka faran u ka kojuguw la,
ka kɛnɛya.»
11Ne y'a fɔ ko:
«Fɔɔ waati jumɛn sa, Matigi?»
A ye ne jaabi ko:
«Fɔɔ ni duguw cira,
mɔgɔ kana sɔrɔ u kɔnɔ,
mɔgɔ kana sɔrɔ boonw kɔnɔ,
dugukolo ka cɛn ka kɛ dusukasiyɔrɔ ye.»
12Masaba bena mɔgɔw bila ka taga yɔrɔjan.
Yɔrɔ caaman lakolon bena to jamana kɔnɔ.
13Hali ni jama nin tilan tannan kelen le tora,
tasuma le bena olu jɛni,
i ko joyiriba min tigɛra,
a juu dama le be to yen.
O juu nin le be segi ka kɛ fɛɛn ɲanaman ye Ala fɛ.


text:
MAKABEW FƆLƆ 11
Potoleme wɔɔrɔnan be se Alɛkisandiri kɔrɔ
1Ezipiti masacɛ Potoleme ye kɛlɛden caaman lajɛn, u tun ka ca i n'a fɔ kɔgɔjida la cɛncɛn. A ye kurun caaman lajɛn fana. A tun b'a fɛ ka Alɛkisandiri ka mara minɛ cekuya la k'a fara a yɛrɛ ta kan. 2A tagara Siri jamana na ni kuma diman ye. O yɔrɔ mɔgɔw y'u ka duguw dondaw yɛlɛ a ye, ka ta'a kunbɛn. Masacɛ Alɛkisandiri tun ko u k'a minɛ ka ɲa, bari Potoleme tun ye a birancɛ ye. 3Nga, Potoleme donna dugu o dugu la, a ye kɛlɛdenw to yen ko u k'a kɔlɔsi. 4A gwɛrɛla Asidɔdi la tuma min na, u ye Dagɔn sɔnso yira a la, min tun jɛnina, ni Asidɔdi n'a lamini cɛnni, ani suu minw tun filifilila yɔrɔ bɛɛ la, ni minw tun jɛnina kɛlɛ waati la, k'u tɔɔ to. Masacɛ tun ka kan ka tɛmɛ yɔrɔ min na, u tun y'u tonton ɲɔgɔn kan o yɔrɔ la. 5U ye Zonatan ka kɛwaliw fɔ masacɛ ye janko k'a kɔnɔnasu a kama, nga a ma foyi fɔ. 6Zonatan tagara masacɛ kunbɛnyɔrɔ Zope, ni boɲaba ye. U ye ɲɔgɔn fo, ka si yen. 7Zonatan ye masacɛ bila sira fɔɔ Eletɛri baa daa la, o kɔ, a kɔsegira Zeruzalɛmu.
8Masacɛ Potoleme ye kɔgɔji daa la duguw minɛ fɔɔ ka taga se kɔgɔjida la Selesi. A tora ka kojugu latigɛ Alɛkisandiri kama. 9A ye mɔgɔw ci masacɛ Demetiriyusi fɛ ko a ka na u ka bɛn. Ko a ben'a denmuso Kileyopatiri d'a ma, min ye Alɛkisandiri ka muso ye. Ko Demetiriyusi bena sigi a facɛ ka mara kunna. 10Ko a tun y'a denmuso di cɛɛ nin ma, nga a nimisara o la, bari o cɛɛ min ye cogo ɲini k'ale faga. 11Potoleme ye Alɛkisandiri jalaki ten, bari a tun b'a fɛ k'a ka mara minɛ. 12O la, a y'a denmuso bɔsi a la k'a di Demetiriyusi ma. A faranna Alɛkisandiri la, u kɛra ɲɔgɔn juguw ye, u ma juguya nin dogo. 13Potoleme donna Antiyɔsi k'a yɛrɛ kɛ Siriba masacɛ ye. A kɛra ten, a kɛra mara fila masa ye, n'o ye Ezipiti ni Siriba ye.
Alɛkisandiri ni Potoleme ka saya
14O waati la, masacɛ Alɛkisandiri tun be Silisi mara la, bari o yɔrɔ mɔgɔw tun murutira. 15Potoleme tun ye koo min kɛ, a y'o mɛn tuma min na, a wilila ka ta'a kama janko k'a kɛlɛ. Nga Potoleme tagar'a kunbɛn ni kɛlɛbolo barikaman ye k'u kɛlɛ k'u gwɛn. 16Alɛkisandiri bolila ka taga Arabi jamana na. O la, masacɛ Potoleme kɛra setigi ye. 17Arabucɛ dɔ min tɔgɔ ko Zabudiyɛli, ale ye Alɛkisandiri minɛ k'a kuun tigɛ k'o ci Potoleme ma. 18Tile fila o kɔ, Potoleme sara. A tun ye kɛlɛden minw to dugu barikamanw kɔnɔ, o duguw mɔgɔw wilila u kama k'u faga. 19A kɛra ten, Demetiriyusi kɛra masa ye girɛkiw ka masaya saan 167nan na.
Demetiriyusi filanan be bɛn ni zuwifuw ye
20O tile fila nin na, Zonatan ye Zude mara mɔgɔw lajɛn janko ka taga Zeruzalɛmu dugu yɔrɔ barikaman minɛ. A ye kɛlɛkɛwotoro caaman dilan o kama. 21Zuwifu minw kɛra janfamɔgɔw ye, n'u te sariya bato, ni u yɛrɛ ka siya koo ka go u ye, olu dɔw tagara masacɛ fɛ k'a fɔ a ye ko Zonatan ye dugu yɔrɔ barikaman nin datugu. 22Demetiriyusi y'o mɛn tuma min na, a dimina. O yɔrɔnin bɛɛ, a y'a latigɛ ko a be taga Potolemayisi. A ye sɛbɛ ci Zonatan ma ko a ka dugu nin kɛlɛ dabila ka na Potolemayisi joona, u ka ɲɔgɔn ye. 23Zonatan ye cira nin mɛn tuma min na, a ko u ka to dugu gɛrɛfɛ halibi k'a lamini. A ye Isirayɛli cɛkɔrɔba dɔw woloma, ni sarakalasebaga dɔw, olu k'a bila sira. A sɔnna o faratiko la. 24A ye warigwɛ ni sanu, ni faniw ani boɲafɛn wɛrɛ ta caaman ka taga n'u ye masacɛ fɛ Potolemayisi. O la, a koo diyara Demetiriyusi ye. 25Zuwifu Alaɲasiranbali dɔw y'a jalaki. 26Nga masacɛ y'a boɲa a ka mɔgɔsɔbɛw bɛɛ ɲana i n'a fɔ masacɛ tɔw tun y'a kɛ cogo min na. 27A y'a fɔ ko a be to a ka sarakalasebagaw kuntigiya la. Boɲa minw tun b'a kan ka kɔrɔ, a k'olu bɛɛ ka kɛ a kan halibi. O kɔ, a y'a kɛ masacɛ ka mɔgɔsɔbɛ fɔlɔw dɔ ye. 28Zonatan y'a ɲini masacɛ fɛ ko a ka sɔn Zude mara, ani Samari mara ka mara saba nunu seenw bɔ nisɔngɔ sara la, ko n'a sɔnna o la, ale bena warigwɛ kilo waa seegi ani kilo kɛmɛ (8 100) d'a ma. 29Masacɛ sɔnna. O kɔ, a ye sɛbɛ ci Zonatan ma ko:
30«Ne masacɛ Demetiriyusi be n balima Zonatan ni zuwifuw fo. 31An tun ye bataki min ci Lasitɛni ma, min ye ‹masacɛ balimaw› dɔ ye, an b'o ɲɔgɔn ci aw fana ma janko min fɔra a kɔnɔ, aw k'o lɔn. 32Ne masacɛ Demetiriyusi be n facɛ Lasitɛni fo. 33Miiriyaɲumanw be zuwifuw fɛ ne faan fɛ minkɛ, ne y'a latigɛ ka koɲuman kɛ u ye. U ye an teriw ye, u b'u ka koow kɛ an faan fɛ ni tilenninya ye. 34O la, ne ko Zude mara kuntigiya b'u bolo, ni mara saba nunu: Aferema, ni Lida ani Aramatayimu. Olu tun faranna ka bɔ Samari mara la ka fara Zude mara kan, olu n'u laminiw bɛɛ. Mɔgɔ minw bɛɛ be taga sarakaw bɔ Zeruzalɛmu, o kɛra olu ka nafa kosɔn. Wari min tun be to ka sara masacɛ ye saan o saan, sɛnɛfɛnw ni yiridenw kosɔn, kabini sisan, u wajibiyanin te tugu k'o sara. 35Fɛɛn wɛrɛ min ka kan ka sara ne ye, n'o ye *jakaw, ni wari wɛrɛw ye, ani kɔgɔ wusuru, ni bolomafara, k'a ta sisan ma, o si wajibiyanin te zuwifuw ma tugu. 36Kabini sisan ni waati bɛɛ, kolatigɛnin nunu bena to seen kan. 37O la, aw ka banba ka bataki nin ɲɔgɔn wɛrɛ sɛbɛn tugu, k'a di Zonatan ma. A ka kan k'a bila Ala ka kulu kan, a ka teli ka ye yɔrɔ min na.»
Zonatan be Demetiriyusi filanan dɛmɛ
38Tuma min na masacɛ Demetiriyusi y'a ye ko jamana mɔgɔw be hɛrɛ la a ka fanga kɔrɔ, ko mɔgɔ si te murutir'a ma tugu, a y'a ka kɛlɛdenw bɛɛ bila ka taga u ka soo. U kelen kelen bɛɛ tagara soo. A tun ye minw ta baara la ka bɔ siya wɛrɛw cɛma, dugukolodenninw kan kɔgɔji cɛma, fɔɔ olu dama. O le y'a to kɛlɛden minw tun ye baara kɛ a faaw ye ka kɔrɔ, olu bɛɛ y'a kɔniya. 39Tirifɔn, min tun ye Alɛkisandiri ka mɔgɔw dɔ ye, ale y'a ye minkɛ ko kɛlɛdenw bɛɛ be Demetiriyusi kɔrɔfɔra, a tagara arabucɛ Iyamulikɔsi fɛ, min tun be Alɛkisandiri deen kanbelennin Antiyokusi lamɔna. 40A y'a dali kosɔbɛ ko a ka deen nin d'a ma janko a ka sigi masaya la a facɛ nɔɔ na. Demetiriyusi tun ye koo minw latigɛ, a y'o bɛɛ fɔ a ye. A ka kɛlɛdenw b'a kɔniyara cogo min na, a y'o fana fɔ. A ye lafila kɛ Iyamulikɔsi fɛ.
41Zonatan ye cira sama masacɛ Demetiriyusi ma k'a dali ko a k'a ka kɛlɛdenw bɔ Zeruzalɛmu dugu yɔrɔ barikaman na, ni dugu barikamanw kɔnɔ, bari u tun be Isirayɛlidenw kɛlɛ tuma bɛɛ. 42Demetiriyusi ye Zonatan jaabi ko a ye min ɲini a fɛ, ko ale bena o kɛ ale n'a ka siya ye, k'o dama tɛ, ko ni waatiɲuman sera dɔrɔn, a bena ale n'a ka siya boɲa. 43Ko sisan n'a be se ka mɔgɔw ci a fɛ k'a dɛmɛ kɛlɛ la, k'o ka ɲi, bari ale ka kɛlɛdenw bɛɛ bɔra ale kɔ. 44Zonatan ye kɛlɛdenŋana mɔgɔ waa saba (3 000) ci a fɛ Antiyɔsi. U sera tuma min na, masacɛ nisɔn diyara. 45Bari dugu mɔgɔ waa kɛmɛ ni mugan (120 000) ɲɔgɔn tun lajɛnna dugu kɔnɔ ko u b'a faga. 46A tun dogora masaso kɔnɔ, dugu mɔgɔw bɔra ka siraw bɛɛ fa, kɛlɛ daminɛna. 47Masacɛ ye zuwifuw wele ko u ka n'a dɛmɛ, u bɛɛ lajɛnna a kɔrɔ. O kɔ, u jɛnsɛnna dugu kɔnɔ ka mɔgɔ waa kɛmɛ (100 000) ɲɔgɔn faga o loon na. 48U ye dugu nafolo cɛ, o tun ka ca kosɔbɛ. O kɔ, u ye dugu jɛni o loon kelen na, ka masacɛ kisi. 49Dugu mɔgɔw y'a ye tuma min na ko dugu minɛko ma kɛ kogwɛlɛn ye zuwifuw fɛ minkɛ, u jaa tigɛra, u kulera masacɛ nɔɔ fɛ k'a dali ko 50a ka bɛn n'u ye, k'a fɔ zuwifuw ye ko u ka olu n'u ka dugu kɛlɛ dabila. 51U y'u ka kɛlɛkɛminanw fili, u bɛnna ni masacɛ ye. Zuwifuw ye tɔgɔba sɔrɔ masacɛ n'a ka mara mɔgɔw bɛɛ fɛ. O kɛnin kɔ, u kɔsegira Zeruzalɛmu ni nafolo caaman ye, u tun ye min cɛ. 52Masacɛ Demetiriyusi ka fanga ye barika sɔrɔ tugu. Jamana ye hɛrɛ sɔrɔ a ka fanga kɔrɔ. 53Nga a tun y'a daa di koo minw na, a ma o kɛ, a yɛlɛmana ka kɛ Zonatan jugu ye. Zonatan nunu tun ye min kɛ a ye, a m'u waleɲuman lɔn, a y'a daminɛ ka Zonatan sigɛn kosɔbɛ.
Zonatan be kɛ Antiyokusi wɔɔrɔnan nɔfɛmɔgɔ ye
54Waati dɔ tɛmɛnin kɔ, Tirifɔn kɔsegira ni Antiyokusi ye. A y'a kɛ masa ye ka masafugulan biri a kuun na, a n'a ka denmisɛnya bɛɛ. 55Demetiriyusi tun ye kɛlɛden minw bila ka taga, olu bɛɛ lajɛnna Tirifɔn kɔrɔ. U ye Demetiriyusi kɛlɛ, u sera a kɔrɔ, a bolila. 56Tirifɔn ye kɛlɛkɛsamaw minɛ ka Antiyɔsi dugu minɛ.
57Kanbelennin Antiyokusi wɔɔrɔnan ye sɛbɛ ci Zonatan ma ko: «I bena to i ka sarakalasebaga kuntigiya la, ani mara naani nunu kunna, ne b'i jati masacɛ ka mɔgɔsɔbɛw dɔ ye.» 58A ye minan sanulamanw ci a ma, ni dumunikɛminanw fana, ka sira d'a ma ko a ka minni kɛ sanufilenw kɔnɔ, ka faniwulen don, ani ka masirifɛn sanulaman ta. 59Kulu min be wele ko Tiri yɛlɛyɛlɛnan, k'a ta o ma fɔɔ ka taga se Ezipiti daan ma, a ye Zonatan kɔrɔcɛ Simɔn kɛ o mara kɛlɛkuntigi ye.
60Zonatan tagara Siriba jamana yaala k'o mara duguw kɛ ɲɔgɔn kan. Siri kɛlɛdenw bɛɛ nana lajɛn a kɔrɔ ko u ben'a dɛmɛ kɛlɛ la. A tagara Asikalɔn, o dugu mɔgɔw y'a kunbɛn ni boɲaba ye. 61A bɔra yen ka taga Gaza, nga Gazakaw y'u ka dugu dondaw tugu. A y'o dugu datugu k'a laminiyɔrɔw nafolo cɛ ka yɔrɔ nunu jɛni. 62Gazakaw ye Zonatan dali ko a ka bɛn n'u ye. A sɔnna. Nga a y'u ɲamɔgɔw dencɛw minɛ k'u ci Zeruzalɛmu. O kɔ, a ye mara yaala ka taga fɔɔ Damasi.
63Zonatan y'a mɛn ko Demetiriyusi ka kɛlɛkuntigiw sera Kedɛsi gɛrɛfɛ, Galile mara la ni kɛlɛden caaman ye janko k'a bɔ a ka baara la. 64A tagara u kunbɛn. A tun y'a kɔrɔcɛ Simɔn to Zude. 65Simɔn n'a ka kɛlɛdenw sigira Bɛtisuri gɛrɛfɛ k'a datugu, k'a kɛlɛ waatijan kɔnɔ. 66Dugu mɔgɔw ye bɛɛn ɲini Simɔn fɛ, a sɔnna. Nga a y'u gwɛn ka bɔ dugu kɔnɔ. A yɛrɛ sigira dugu kɔnɔ, ka kɛlɛden dɔw to yen.
67Zonatan n'a ka kɛlɛdenw sigira Zenezarɛti baa daa la. O dugusagwɛ sɔgɔma joona, u tagara se Azɔri kɛnɛyɔrɔ la. 68U juguw ka kɛlɛdenw tun be gwɛrɛla ka na u kunbɛn kɛnɛyɔrɔ nin na. O y'a sɔrɔ u tun y'u ka mɔgɔ dɔw dogo kuluw yɔrɔ la minw bena wili Zonatan kama. Nga olu yɛrɛ tun bɛ nan'a kunbɛn. 69Zonatan wilila k'a ɲaa sin a ɲafɛmɔgɔw ma. Kɛlɛden dogonin nunu bɔra u dogoyɔrɔ la ka kɛlɛ daminɛ. 70Zonatan ka kɛlɛdenw bɛɛ bolila, hali mɔgɔ kelen ma to, fɔɔ a ka kɛlɛdenw ɲamɔgɔw fila: Abusalɔmu deen Matatiyasi, ni Kalifi deen Zuda. 71Zonatan y'a ka faniw faran ka buguri kɛ a yɛrɛ kuun na, ka Ala dali. 72O kɔ, a segira ka kɛlɛ kɛ n'a juguw ye, a sera u kɔrɔ, u bolila. 73Kɛlɛden minw tun bolila k'a to a kelen, olu y'o ye tuma min na, u kɔsegir'a fɛ ka fara a kan. U tugura u juguw kɔ k'u gwɛn ka taga fɔɔ u juguw ka sigiyɔrɔ la Kedɛsi. Olu yɛrɛ sigira o yɔrɔ la. 74O loon na, u juguw mɔgɔ waa saba (3 000) ɲɔgɔn fagara. O kɔ, Zonatan kɔsegira Zeruzalɛmu.


text:
Dal 38
Sigɛnbagatɔ dɔ ka daalili
1Dawuda ka dɔnkili dɔ, a ye min la k'a hakili jigi Ala la.
2Masaba, e diminin kana ne kolo,
e kana ne ladi ni dusu ye.
3E ka biɲɛw ye ne sɔrɔ,
e bolo sera ne ma.
4Ne sigɛnnin lo kosɔbɛ i ka dimi kosɔn.
N ka kojugu kama, n fari bɛɛ halakira.
5Ne ka fili cayara fɔɔ ne kuun te ye tugu.
U kunko ka gwili ne ma kojugu.
6Ne joli ye nɛɛn don, a kasa be bɔ
n ka nalomanya sababu la.
7Ne sigɛnna kosɔbɛ fɔɔ ka kuru,
n be tile dusukasi la.
8N soron be dimi kosɔbɛ,
ne sigɛnnin lo kosɔbɛ.
9N barika banna, ne sigɛnna kosɔbɛ.
Ne be ŋunan dusukasikojugu fɛ.
10Matigi, ne be min fɛ, e b'o bɛɛ lɔn.
Ne ŋunankun dogonin tɛ i ma.
11Ne dusu be panpan dɔrɔn, barika te n na tugu.
Ne ɲaa dibira ka ban.
12Ne teriw ni ne taamaɲɔgɔnw te gwɛrɛ n na sigɛn kama,
ne sigiɲɔgɔnw be to yɔrɔjan.
13Ne ka saya ka di minw ye, olu ye jaanw la ne kama.
N halakiko be minw kɔnɔ, olu be n ɲagamikuma le fɔ.
U b'a la ka ne tɔgɔ cɛn dɔrɔn.
14Nga n bi n yɛrɛ kɛ i ko tulogweren, n te foyi mɛn.
N bi kɛ i ko bobo, n te foyi fɔ.
15Ne b'i ko tulogweren,
ne te foyi fɔ.
16Masaba, ne jigi be ele le kan.
Ne be ele ka jaabi le kɔnɔna, Matigi ne ka Ala.
17Ne b'a ɲini e fɛ ko:
«E kana to u be nisɔndiya ne kosɔn fewu.
Hali ni ne filila, u kana u yɛrɛ fisaya ni ne ye fewu!»
18N be ɲini ka tunu.
Halibi, dimi be tagara ɲa.
19Tiɲɛ na, ne be n ka fili fɔ.
N be dusukasi la n ka kojuguw le kama.
20Ne juguw ka kɛnɛ, fanga b'u la.
Minw be n kɔniya gwansan, olu ka ca.
21U be n ka koɲuman sara ni juguman ye,
u be n jalaki koɲumankɛ kosɔn.
22Masaba, e kana ne bila kɔ.
Ne ka Ala, to ni ne ye.
23Matigi, ne kisibaga,
na joona ka ne dɛmɛ.


text:
Dal 31
Masaba ye ne tangabaga ye
1Dɔnkililabagaw kuntigi ka dɔnkili. Dawuda ka dɔnkili dɔ.
2Masaba, ne ye n yɛrɛ kalifa e ma,
kan'a to ne be maloya fewu.
Ne bɔsi e ka tilenninya kosɔn.
3Mɛnni kɛ ne fɛ, ne bɔsi joona.
Kɛ ne tangakabakuru ni ne dogoyɔrɔ ye, ne kisi.
4Ele le ye ne tangakabakuru ni ne dogoyɔrɔ ye,
ne bila sira ka sira yira ne la, e tɔgɔ kosɔn.
5Ne bɔ jaan na u ye min la ne kama,
bari ele le ye ne tangabaga ye.
6- Ne be n nii segi i ma.
Ele Masa Ala tiɲɛtigi ye ne hɔrɔnya.
7Josɔnbagaw koo man di ne ye.
Ne be n yɛrɛ kalifa e ma, Masaba.
8Ne b'a fɛ ka nisɔndiya ka pɛrɛn
i ka ɲumanya kosɔn.
Bari e ɲaa be n ka sigɛn na,
e be n ka dusukasi lɔn.
9E ma sɔn n jugu ka se n kɔrɔ.
E sababu la, n sera ka lɔ seen kan.
Ele le ye n hɔrɔnya.
10Masaba, e ka makari ne la,
bari ne dusu kasinin lo.
Dusukasi bolo, n ɲaa cɛnna,
n fari cogo yɛlɛmana, n hakili ɲagamina.
11Ne sii be banna dusukasi bolo,
ne be n saan bɛɛ kɛ ŋunan na.
Ne barika be banna n ka kojugu kosɔn,
ne kolow halakira.
12Ne juguw bɛɛ be ne lɔgɔbɔ,
n sigiɲɔgɔnw fana b'o ɲɔgɔn kɛ n na.
N lɔnbagaw be siran n ɲa.
N'u ye n kunbɛn sira kan,
u be boli ka dogo n ɲa.
13U be ɲinɛ ne kɔ i ko mɔgɔ min sara,
ne kɛra i ko minan cɛnnin.
14N tulo be mɔgɔw ka kumajuguw la,
siranyakow be faan bɛɛ la.
U be ɲɔgɔn lajɛnna ne kama,
u be ne fagako janfa sirila.
15Nga ne be n yɛrɛ kalifa ele Masaba ma.
Ne ko: «I ye ne ka Ala ye.»
16Ne ka koo b'i bolo,
ne bɔsi n juguw ni n tɔɔrɔbagaw bolo.
17E ka ɲumanya kɛ i ka baarakɛla ye.
Ne kisi i ka kanuya kosɔn.
18Masaba, e kana ne maloya e daalituma na ne fɛ.
Mɔgɔjuguw maloya,
a to u kana se ka foyi fɔ, fɔɔ u ka taga se lahara.
19Galontigɛla nunu kɛ bobow ye,
olu minw be dabayakuma fɔ mɔgɔtilennin ma.
U b'u yɛrɛ boɲa n'a ye, u b'a dɔgɔya fana.
20E ka ɲumanya ka bon kosɔbɛ,
e b'o kɛ i ɲasiranbagaw ye.
Mɔgɔ minw be dogo i fɛ,
i b'i ka ɲumanya kɛ o tigiw ye diɲɛ mɔgɔw ɲana.
21I b'o tigilamɔgɔw dogo e yɛrɛ fɛ,
i b'u yɔrɔ jaɲa adamadenw ka namarakow la.
I b'u dogo yɔrɔ dɔ la, k'u tanga dajuguw ma.
22I ni ce, Masaba,
e y'i ka ɲumanya yira ne la,
ne min tun be i ko dugu datugunin.
23Ne hakili tun ɲagamina fɔɔ ne ko:
«Ne gwɛnna ka bɔ i kɔrɔ.»
Nga ne y'i daali tuma min na, i ye ne kaan mɛn.
24Aw minw sɔnna Masaba ta ma,
aw k'a koo diya aw yɛrɛ ye.
Mɔgɔ minw lar'a la, a b'o tigiw mara.
A bi yɛrɛboɲabagaw ɲaa gwan kosɔbɛ.
25Aw minw bɛɛ jigi be Masaba kan,
aw ka barika don aw yɛrɛ la, k'aw jaa gwɛlɛya.


text:
Eze 39
Kirayakuma dɔ wɛrɛ, Gɔgi kama
1«Adamaden, kiraya kɛ Gɔgi koo la. A fɔ a ye ko, Matigi, Masaba ko: ‹Mɛsɛki ni Tubali ka ɲamɔgɔba Gɔgi, ne wilila i kama. 2Ne bena i minɛ k'i sama ka bɔ fɔɔ yɔrɔjan, kɔgɔdugu ɲafan fɛ k'i bila ka taga Isirayɛli kuluw kan mɔgɔw kama. 3Ne bena i bugɔ, kala bena bɔ i numanbolo la ka ben, biɲɛ bena bɔ i kinibolo la ka ka ben. 4E n'i ka kɛlɛdenw bɛɛ, ani siya minw bena kɛ n'i ye, aw bena sa Isirayɛli kuluw kan. Ne bena i kɛ sogodumukɔnɔ sifa bɛɛ ni kongosogow ka dumuni ye. 5I bena sa kongo kɔnɔ bari ne Matigi, Masaba kumana.
6« ‹Ne bena tasuma bila Magɔgi la ani mɔgɔ minw sutaranin be jii cɛma dugukolow kan. U ben'a lɔn ko ne ye Masaba le ye. 7Ne ben'a kɛ ne tɔgɔ senuman be bɔ ne ka jama Isirayɛli cɛma. Ne tena sɔn a ka cɛn tugu. Siyaw ben'a lɔn ko ne ye Masaba le ye, Isirayɛlidenw ka Ɲumaman.
8« ‹Tiɲɛ na, koo nunu bena kɛ. U yɛrɛ daminɛna ka ban. Ne kumana loon min koo la, o loon nin be surunyana. Ne Matigi, Masaba le ko ten. 9Isirayɛli dugu kɔnɔ mɔgɔw bena bɔ u ka duguw kɔnɔ k'u juguw ka kɛlɛkɛminanw jɛni: nigɛkunbɛnnanbabaw ni misɛnmanw, ani kalaw ni biɲɛw, ni berew ni tamanw. U bena u jɛni fɔɔ saan wolonwula kɔnɔ. 10U tena lɔgɔ ɲini kongo kɔnɔ, u tena yiri tigɛ tuu kɔnɔ, bari u bena kɛlɛkɛminan nunu le kɛ lɔgɔ ye. Mɔgɔ minw y'u ka fɛɛnw bɔsi u la, u bena olu taw bɔsi fana. Minw y'u bololafɛnw cɛ, u bena olu taw cɛ. Ne Matigi, Masaba le ko ten.
11« ‹O loon na, ne bena sudonyɔrɔ di Gɔgi ma Isirayɛli jamana kɔnɔ. Tɛmɛbagaw be kɔkɛnɛ min tigɛ ka taga *Kɔgɔji Fariman na, kɔrɔn faan fɛ, o bena kɛ o kɔnɔ. O kaburu nin bena tɛmɛbagaw ka sira tigɛ, bari u bena Gɔgi n'a ka kɛlɛden caaman nunu bɛɛ suu don o yɔrɔ la. U bena yɔrɔ nin wele ko: Gɔgi jamakulu ka kɔkɛnɛ. 12Isirayɛli somɔgɔw bena kalo wolonwula kɛ suu nunu donko la janko ka jamana saniya. 13Jamana mɔgɔw bɛɛ bena sudon baara kɛ. Ne bena n ka boɲa yira loon min na, o loon na, u bena u kuun kɔrɔta. Ne Matigi, Masaba le ko ten. 14U bena mɔgɔ dɔw bila danna k'olu ka to ka jamana yɔrɔw bɛɛ yaala. Tɛmɛbagaw bena fara u kan k'u dɛmɛ ka suuw don janko ka jamana saniya. Kalo wolonwula tɛmɛnin kɔ, u bena baara nin daminɛ. 15Ayiwa, n'u yaalayaalatɔ ye mɔgɔ kolow ye, u bena kabakuruw ton ɲɔgɔn kan ka taamasiɲɛ kɛ u gɛrɛfɛ fɔɔ suu donbagaw ka na o don Gɔgi jamakulu ka kɔkɛnɛ na. 16Dugu dɔ fana be kɛ o yɔrɔ la, u ben'a wele ko Amona, o kɔrɔ ko jamakulu. U bena jamana saniya o cogo la.›
17«Adamaden, ne Matigi, Masaba ko i k'a fɔ kɔnɔ sifaw bɛɛ ye, ni kongosogow bɛɛ ye ko: ‹Aw ye bɔ faan bɛɛ la ka na lajɛn saraka kama, ne bena o sarakaba min labɛn aw ye Isirayɛli kuluw kan. Aw bena sogo dumu ka joli min. 18Aw bena kɛlɛdenŋanaw sogo dumu, ka diɲɛ kɔnɔ kuntigiw joli min. Olu le bena kɛ saraka ye sagajigiw ni sagadenw, ni bakɔrɔninw ni turaw nɔɔ na. U bɛɛ ka bonbon i n'a fɔ *Basan mara begɛnw. 19Ne ye saraka min labɛn aw ye, aw bena o tulu dumu fɔɔ k'a tɔɔ to, k'o joli min fɔɔ ka ɲanamini. 20Ne ka ɲanagwɛ nin na, aw bena fa soow ni sotigiw, ni kɛlɛdenŋanaw ni kɛlɛden sifaw bɛɛ sogo la. Ne Matigi, Masaba le ko ten.›
21«Ne bena n ka nɔɔrɔ yira siyaw la. Ne b'u kiti, n ka sebagaya bena se u ma cogo min na, u bɛɛ bena o ye. 22K'a ta o loon na, Isirayɛlidenw ben'a lɔn ko ne le ye Masaba u ka Ala ye.
Isirayɛli ka sini boɲa
23«Siya wɛrɛw ben'a lɔn ko Isirayɛlidenw minɛna ka taga jamana wɛrɛ la u yɛrɛ ka kojugu kosɔn, bari u ma tilen ne ma. O kosɔn, ne ye n yɛrɛ dogo u la k'u don u juguw bolo, u bɛɛ fagara ni murujan ye. 24Ne y'u minɛ ka kɛɲɛ n'u ka konɔgɔninw n'u ka kokolonw ye, ka n yɛrɛ dogo u la.
25«Nga ne Matigi, Masaba ko: Sisan ne bena Isirayɛlidenw ka koɲa yɛlɛma. Ne bena makari u bɛɛ la. Ne ben'a kɛ mɔgɔw be ne tɔgɔ senuman boɲa. 26U bena ɲinɛ u ka maloya kɔ, ani u ye kotilenbali minw bɛɛ kɛ ne la, u ye min kɛ tuma min na u siginin tun be hɛrɛ la u ka jamana kɔnɔ, mɔgɔ si tun te yen min be siranya bila u la tuma min na. 27Ne bena u bɔ siya wɛrɛw cɛma k'u kɔsegi, ne bena u bɔ u juguw ka jamanaw kɔnɔ k'u lajɛn, k'a yira siya caaman na olu barika la, ko ne ɲɔgɔn te yen. 28O tuma na, u ben'a lɔn ko ne ye Masaba u ka Ala ye, bari ne y'u bila jɔnya la siya wɛrɛw cɛma, nga o kɔ, ne bena u lajɛn u yɛrɛ ka jamana na, ne tena u si to jamana wɛrɛ la tugu. 29Ne tena n yɛrɛ dogo u la tugu, bari ne bena n Nii di Isirayɛlidenw ma. Ne Matigi, Masaba le ko ten.»


text:
Kok 33
Jama ka taama
1Isirayɛlidenw lɔra yɔrɔ minw na u bɔnin kɔ Ezipiti jamana na, jɛnkulu jɛnkulu ni Musa ni Arɔn b'u ɲa, olu filɛ nin ye. 2U tun sigira yɔrɔ minw na, Musa y'o yɔrɔw tɔgɔw sɛbɛn ka kɛɲɛ ni Masaba ka fɔta ye. U ka taama filɛ nin ye ka kɛɲɛ n'u lɔyɔrɔw ye.
3Isirayɛlidenw wilila ka bɔ Aramusɛsi, saan kalo fɔlɔ tile tan ni duurunan loon. *Hɔrɔnya ɲanagwɛ dugusagwɛ, Isirayɛlidenw jaa gwɛlɛyanin bɔra Ezipitikaw bɛɛ ɲana ka taga. 4Masaba tun ye Ezipitikaw deen fɔlɔw faga, u tun b'a la ka olu suuw don. Bari Masaba tun y'a ka setigiya yira u ka joow kan.
5Isirayɛlidenw wilila ka bɔ Aramusɛsi ka taga sigi Sukɔti, 6ka bɔ Sukɔti ka taga sigi Etamu, kongokolon daa la. 7U bɔra Etamu ka kɔsegi ka na Piyayirɔti, k'u ɲaa sin Baalisefɔn ma, ka sigi Migidɔli faan fɛ. 8U bɔra Piyayirɔti gɛrɛfɛ ka kɔgɔji cɛtigɛ ka taga kongokolon kɔnɔ. U ye tile saba taama kɛ Etamu kongokolon kɔnɔ ka sɔrɔ ka sigi Mara. 9O kɔ, u wilila ka bɔ Mara ka taga Elimu, jibɔyɔrɔ tan ni fila ani tamarosun bi wolonwula tun be yɔrɔ nin na, u sigira yen. 10U bɔra Elimu ka taga sigi Buruku kɔgɔji kɔrɔ, 11ka bɔ kɔgɔji nin daa la ka taga sigi Sin kongokolon kɔnɔ, 12ka bɔ Sin kongokolon kɔnɔ ka taga sigi Dofuka, 13ka bɔ Dofuka ka taga sigi Alusi, 14ka bɔ Alusi ka taga sigi Erefidimu. Jama tun ma jiminta sɔrɔ o yɔrɔ la. 15U wilila ka bɔ Erefidimu ka taga sigi kongokolon kɔnɔ Sinayi kulu gɛrɛfɛ.
16U wilila ka bɔ Sinayi kongokolon kɔnɔ ka taga sigi Kiburɔtagawa, o kɔrɔ ko Wasabaliya kaburu. 17U bɔra Kiburɔtagawa ka taga sigi Aserɔti, 18ka bɔ Aserɔti ka taga sigi Iritima, 19ka bɔ Iritima ka taga sigi Irimɔnpɛrɛsi, 20ka bɔ Irimɔnpɛrɛsi ka taga sigi Libina, 21ka bɔ Libina ka taga sigi Irisa, 22ka bɔ Irisa ka taga sigi Keelata, 23ka bɔ Keelata ka taga sigi Sefɛri kulu kɔrɔ, 24ka bɔ Sefɛri kulu kɔrɔ ka taga sigi Arada, 25ka bɔ Arada ka taga sigi Makeelɔti, 26ka bɔ Makeelɔti ka taga sigi Tagati, 27ka bɔ Tagati ka taga sigi Tera, 28ka bɔ Tera ka taga sigi Mitika, 29ka bɔ Mitika ka taga sigi Asimona, 30ka bɔ Asimona ka taga sigi Moserɔti, 31ka bɔ Moserɔti ka taga sigi Bɛneyakan, 32ka bɔ Bɛneyakan ka taga sigi Ɔrigidigadi, 33ka bɔ Ɔrigidigadi ka taga sigi Yɔtibata, 34ka bɔ Yɔtibata ka taga sigi Abirona, 35ka bɔ Abirona ka taga sigi Ɛsiyɔngɛbɛri, 36ka bɔ Ɛsiyɔngɛbɛri ka taga sigi Kadɛsi, o ye Zin kongokolon kɔnɔna ye.
37U wilila ka bɔ Kadɛsi ka taga sigi Ɔri kulu gɛrɛfɛ, Edɔmu mara daan na. 38- Masaba y'a fɔ sarakalasebaga Arɔn ye ko a ka yɛlɛ Ɔri kulu kan, a yɛlɛla yen ka kɛɲɛ ni Masaba ka fɔta ye, a sara o yɔrɔ la Isirayɛlidenw bɔnin kɔ Ezipiti jamana na saan bi naaninan kalo duurunan tile fɔlɔ loon na. 39Arɔn sii tun ye saan kɛmɛ ni mugan ani saba ye a satuma na Ɔri kulu kan.
40- Aradi masacɛ min siginin tun be Kanaan jamana worodugu ɲafan fɛ, ni kanaancɛ lo, ale ye Isirayɛlidenw nako mɛn.
41Isirayɛlidenw wilila ka bɔ Ɔri kulu gɛrɛfɛ ka taga sigi Salimona, 42ka bɔ Salimona ka taga sigi Punɔn, 43ka bɔ Punɔn ka taga sigi Obɔti, 44ka bɔ Obɔti ka taga sigi Iyabarimu, Mowabu mara daan na. 45U wilila ka bɔ Iyabarimu ka taga sigi Dibɔngadi, 46ka bɔ Dibɔngadi ka taga sigi Alimɔndibilatayimu, 47ka bɔ Alimɔndibilatayimu ka taga sigi Abarimu kuluw yɔrɔ la, Nebo faan fɛ. 48U wilila ka bɔ Abarimu kuluw yɔrɔ la ka taga sigi Mowabu kɛnɛba la, Zurudɛn baji daa la Zeriko faan fɛ. 49U sigira Mowabu kɛnɛba la, Zurudɛn baji daa la, k'a ta Bɛtiyesimɔti fɔɔ ka taga se Abɛlisitimu.
Kanaan jamana tilancogo
50Ka Musa to Mowabu kɛnɛba la Zurudɛn baji daa la Zeriko faan fɛ, Masaba y'a fɔ a ye ko: 51«Kuma Isirayɛlidenw fɛ k'a fɔ u ye ko n'u ye Zurudɛn baji tigɛ ka don Kanaan jamana na tuma min na, 52ko u ka jamana mɔgɔ nunu bɛɛ gwɛn ka bɔ yen. Ko u k'u ka joo kabakurulamanw bɛɛ ci, k'u ka joow bɛɛ cɛn, minw dilanna ni nigɛ yelennin ye, n'u ka sɔnnikɛyɔrɔw bɛɛ. 53Ko u ka jamana nin minɛ ka sigi a kɔnɔ, bari ne y'a di u ma ka kɛ u ta ye. 54- Ko u ka kala la ka jamana nin tilan ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye. Minw ka ca, u k'olu niyɔrɔ boɲa, min ka dɔgɔ, u k'olu ta dɔgɔya. Ni kalabon y'a yira ko yɔrɔ min ka kɛ fadenyabolo min ta ye, olu ta bena kɛ o yɔrɔ ye. Ko u ka jamana nin tilan ka kɛɲɛ n'u bɛmaw kɔmɔgɔw mɔgɔda ye. 55Nga ni u ma jamana nin kɔnɔ mɔgɔw gwɛn ka bɔ u ɲa, u bena minw to yen, olu bena kɛ i n'a fɔ ŋɔnimisɛnw ka don u ɲaden na, ka kɛ ŋɔni ye k'u gɛrɛnw sɔgɔ. Ko u bena sigi jamana min kɔnɔ, u bena u tɔɔrɔ yen. 56Ko ne tun b'a fɛ ka min kɛ olu la, ne bena o le kɛ aw la.»


text:
Luka 8
Muso minw tun be Yezu dɛmɛ
1O kɔ, Yezu tun be yaala duguba ni dugudenninw na ka waajuli kɛ ka Ala ka masaya kibaru diman fɔ. A ka kalanden tan ni fila tun be n'a ye, 2- ani muso damani fana, Yezu tun ye jina gwɛn ka bɔ minw dɔw la, ka dɔw kɛnɛya: Magidalaka Mariyamu, Yezu tun ye jina wolonwula gwɛn ka bɔ min la, 3ni Zaani min ye *Erɔdi ka nafolo kɔlɔsibaga Suza muso ye, ni Suzani, ani muso wɛrɛw, minw tun be Yezu n'a ka kalandenw dɛmɛ n'u bololafɛnw ye.
Sɛnɛkɛla talen
(Mat 13.1-9; Mar 4.1-9)
4Jamaba tagara lajɛn, mɔgɔw tun be bɔ duguw bɛɛ la ka taga Yezu sɛgɛrɛ. A ye talen la ko:
5«Sɛnɛkɛla dɔ bɔra ka taga ka suman seri. K'a to serili la, kisɛ dɔw tagara ben sira daa la. Tɛmɛbagaw y'u dɔn, kɔnɔw y'u kunu. 6Dɔw fana tagara ben farayɔrɔ la. U falenna dɔrɔn, u sara bari sumaya tun te u kɔrɔ. 7Dɔw fana tagara ben ŋɔni yɔrɔ la, u falenna, u ni ŋɔni wilila ɲɔgɔn fɛ, ŋɔni y'u degun. 8Dɔ wɛrɛw tagara ben dugukoloɲuman na. U falenna ka wili ka kisɛ kɛ. Olu y'u ɲɔgɔn kɛmɛ kɛmɛ sɔrɔ.»
O kuma fɔnin kɔ, Yezu pɛrɛnna ko: «Tulo be min fɛ ka mɛnni kɛ, o ka mɛnni kɛ.»
Mun na Yezu be talen la?
(Mat 13.10-13; Mar 4.10-12)
9Yezu ye talen min la, a ka kalandenw y'a ɲininga o kɔrɔ la. 10- A y'u jaabi ko: «See dira aw ma ka Ala ka masaya gundow lɔn. Nga a koo be fɔ tɔw ye talen le la, waasa u filɛli kɛtɔ, u kana foyi ye, u mɛnni kɛtɔ, u kana foyi faamu.
Yezu be sɛnɛkɛla talen kɔrɔ fɔ
(Mat 13.18-23; Mar 4.13-20)
11«N ye talen min la, o kɔrɔ filɛ nin ye: Sumansi, o ye Ala ka kuma le ye. 12Mɔgɔ dɔw bɔnin be sirada fɛ, kisɛ benna yɔrɔ min na. U mana Ala ka kuma mɛn, Sutana be na o kuma bɔ u kɔnɔ, janko u kana la a la ka kisi. 13Mɔgɔ dɔw fana bɔnin be farayɔrɔ fɛ. N'u y'o kuma mɛn, u be sɔn a ma ni nisɔndiya ye. Nga a te sigiyɔrɔ sɔrɔ u kɔnɔ, u be la o kuma na tumanin kelen dɔrɔn, ni kɔrɔbɔli nana, u be ban a kuma la. 14Mɔgɔ dɔ wɛrɛw fana bɔnin be ŋɔni yɔrɔ fɛ. Olu mana kuma mɛn, hamikow, ni nafoloko, ni diyanakow b'o kuma nagasi fɔɔ nafa te sɔrɔ a la. 15Dɔw fana bɔnin be dugukoloɲuman fɛ. Olu mana kuma mɛn, u b'a minɛ ni dusuɲuman ye fɔɔ nafa be sɔrɔ a la.»
Yezu ka ladili, mɛnni kɛcogo ta faan fɛ
(Mar 4.21-25)
16- Yezu y'a fɔ tugu ko: «Mɔgɔ si te fitinɛ mana k'a bila gongo jukɔrɔ, walima kalaka jukɔrɔ. Nga o b'a bila fɛɛn dɔ kan, janko mɔgɔ minw be don soo kɔnɔ, u ka yeli kɛ.
17- «Fɛɛn o fɛɛn dogonin be, o bɛɛ bena ye. Gundo si te yen min tena bɔ kɛnɛ kan.
18- «Aw k'aw ka mɛnni kɛcogo kɔlɔsi, bari fɛɛn be min fɛ, dɔ bena fara o ta kan, nga fɛɛn te min fɛ, hali a be miiri ko min b'a fɛ, o bena bɔsi a la.»
Yezu baa n'a balimaw
(Mat 12.46-50; Mar 3.31-35)
19Yezu tun be yɔrɔ min na, a baa n'a dɔgɔninw tagara yen. Nga u tun te sera ka gwɛrɛ a la minkɛ jama kosɔn, 20dɔ y'a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, i baa n'i dɔgɔninw lɔnin be kɛnɛma k'u mako b'i la.»
21Nga Yezu ye o tigi jaabi ko: «Mɔgɔ minw be u tulo malɔ Ala ka kuma na k'a sira taama, olu le ye ne baa ni ne dɔgɔninw ye.»
Yezu be fɔɲɔ lalɔ
(Mat 8.18,23-27; Mar 4.35-41)
22Loon dɔ la, Yezu donna kurun kɔnɔ n'a ka kalandenw ye. A y'a fɔ u ye ko: «An ka taga baa kɔ.» 23K'u to baa cɛma kurun boli la, Yezu sinɔgɔra. Fɔɲɔba dɔ wilila, fɔɔ kurun tun be ɲini ka fa jii la. U tun be farati la. 24O la, a ka kalandenw gwɛrɛl'a la k'a kunun k'a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, karamɔgɔ, an satɔ filɛ!»
Yezu kununna ka kuma fɔɲɔ ni jii kunna. Fɔɲɔ lɔra, jii malara, yɔrɔ malara. 25O kɔ, Yezu y'a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Aw jigi be min?»
Kalandenw kabakoyara fɔɔ siranya donna u la n'u be ɲɔgɔn ɲininga Yezu koo la ko: «Cɛɛ nin ye jɔn ye? Hali fɔɲɔ ni baji be sɔn a ta ma?»
Yezu be jinakulu gwɛn
(Mat 8.28-34; Mar 5.1-20)
26Yezu n'a ka kalandenw sera Gadare mara la. Baa y'o mara ni Galile ta danfara bɔ. 27Yezu jigira ka bɔ kurun kɔnɔ dɔrɔn, jinatɔcɛ dɔ nan'a kunbɛn. Kabini tumajan, a tun te fani don. A tun te si dugu kɔnɔ tugu fɔɔ kaburutu la. 28Cɛɛ ye Yezu ye minkɛ dɔrɔn, a pɛrɛnna kosɔbɛ ka taga kunbiri gwan Yezu kɔrɔ k'a kaan bɔ ko: «Mun b'an cɛ, Fɛɛn bɛɛ kuntigi Ala Dencɛ Yezu? Ne b'i daali, i kana ne tɔɔrɔ.» 29Cɛɛ nin y'o fɔ, bari Yezu tun b'a fɔra ko jina ka bɔ a la. Jina nin tun b'a tɔɔrɔ tuma caaman, mɔgɔw tun b'a bolo n'a seenw bɛɛ siri ni jɔrɔkɔw ye k'a bila. Nga a tun be to k'u tigɛtigɛ, jina be taga n'a ye kongo kɔnɔ.
30Ayiwa, Yezu ye cɛɛ ɲininga ko a tɔgɔ be di.
A y'a jaabi ko Jinakulu. A y'o fɔ bari jina caaman tun b'a la. 31Jina nunu ye Yezu daali kosɔbɛ ko a kana olu gwɛn ka taga u ɲagwanyɔrɔ la.
32O y'a sɔrɔ lɛkuluba dɔ tun be dumuni kɛra kulu kan. Jina nunu ye Yezu daali ko a k'a to u ka taga don o lɛɛw la. Yezu sɔnna. 33Jinaw bɔra cɛɛ la ka taga don lɛɛw la. Lɛkulu girinna ka bɔ kulu kan ka taga don baji la ka sa.
34U dɛndɛbagaw y'o koo ye minkɛ, u bolila ka taga o kibaru fɔ dugu kɔnɔ ni dafɛduguw la. 35Koo min kɛra, mɔgɔw bɔra ka taga o filɛ. U sera Yezu fɛ. U y'a ye ko jina tun bɔra cɛɛ min na, ale siginin be Yezu seen kɔrɔ, fani b'a kaan na, a ɲamalɔnin lo. U siranna kosɔbɛ. 36Cɛɛ kɛnɛyara cogo min na, minw y'o ye, olu y'o lakali mɔgɔw ye. 37O la, u bɛɛ y'a ɲini Yezu fɛ ko a ka bɔ u ka mara la, bari a siranya boɲana u fɛ. Yezu donna kurun kɔnɔ ko a be taga, 38cɛɛ y'a ɲini a fɛ ko ni ale be se ka taga n'a ye.
Nga Yezu y'a jaabi ko: 39«Segi ka taga i ka soo, Ala ye koba min kɛ i ye, i ka o bɛɛ lakali.»
Yezu ye koba min kɛ cɛɛ ye, a tagara o lakali dugu nin bɛɛ kɔnɔ.
Yezu be tagara Zayirisi fɛ
(Mat 9.18-26; Mar 5.21-43)
40Yezu kɔsegira ka bɔ baa kɔ tuma min na, mɔgɔw bɛɛ y'a kunbɛn ni nisɔndiya ye, bari u bɛɛ tun b'a makɔnɔna. 41O tuma na, cɛɛ dɔ sera min tɔgɔ ko Zayirisi. Kalanso kuntigi tun lo. A tagar'a kunbiri gwan Yezu kɔrɔ, k'a daali ko a ka sabali ka taga ale ka soo, 42bari ale denmuso man kɛnɛ, ko a be ɲini ka sa, k'o denmuso nin dɔrɔn le ye ale deen ye. Deen nin sii tun be saan tan ni fila ɲɔgɔn.
Yezu taatɔ o yɔrɔ la, mɔgɔw tun b'a digidigi fɔɔ k'a degun. 43O y'a sɔrɔ, muso dɔ tun b'u cɛma, min ka koli tun te banna n'a kɛra a ma bana ye kabini saan tan ni fila. A bololafɛn bɛɛ banna, bari a tun tagara furakɛla caaman fɛ. Nga a ka bana ma nɔgɔya. 44A gwɛrɛla Yezu la jama cɛma ka maga a ka fani dakun na a kɔfɛ. O yɔrɔnin bɛɛ, a ka koli lɔra. 45Yezu ye ɲiningali kɛ ko: «Jɔn magara ne la?»
Mɔgɔ si ma sɔn k'a fɔ ko ale lo. Piyɛri ye kuma ta k'a fɔ ko: «Karamɔgɔ, i ɲaa b'a la ko mɔgɔw b'i digidigira fɔɔ k'i degun.»
46Nga Yezu ko: «Mɔgɔ dɔ magara ne la, bari ne y'a lɔn ko ne ka fanga ye kabako dɔ kɛ sisan sisan.» 47Muso nin y'a lɔn ko koo nin tena se ka dogo tugu minkɛ, a yɛrɛyɛrɛtɔ tagar'a kunbiri gwan Yezu kɔrɔ. A magara a la kuun min na, ani a kɛnɛyara yɔrɔnin kelen cogo min na, a y'o bɛɛ lakali Yezu ye mɔgɔw bɛɛ ɲana. 48Yezu y'a fɔ a ye ko: «N balimamuso, i kisira i ka lanaya kosɔn. Taga hɛrɛ la.»
49Ka Yezu to o kuma na, mɔgɔ dɔ bɔra kuntigi Zayirisi ka soo ka na a fɔ a ye ko: «I denmuso banna, kana karamɔgɔ sigɛn tugu.»
50Yezu y'o kuma mɛn minkɛ, a y'a fɔ Zayirisi ye ko: «Kana siran, la Ala la dɔrɔn, i denmuso bena kisi.»
51U sera Zayirisi ka soo tuma min na, Yezu ma sɔn mɔgɔ si ka don n'a ye boon kɔnɔ fɔɔ Piyɛri, ni Zan, ni Zaki, ani sungurunin faa n'a baa dɔrɔn. 52Mɔgɔ bɛɛ tun be kasira ka kule sungurunin ka saya koo la. Yezu y'a fɔ u ye ko: «Aw kana kasi, sungurunin ma sa, nga a be sinɔgɔra le.»
53Mɔgɔw y'a lɔn ko sungurunin sara tiɲɛ na minkɛ, u yɛlɛla Yezu ma. 54A donna ka sungurunin suu minɛ a bolo ma k'a fɔ a ye ko: «Sungurunin, wili.» 55O yɔrɔnin bɛɛ, deen nii segir'a ma, a wilila. Yezu y'a fɔ u ye k'u ka dumuni d'a ma. 56Deen wolobagaw kabakoyara kosɔbɛ. Nga Yezu y'a fɔ u ye k'a gwɛlɛya k'u kana o koo nin ɲafɔ mɔgɔ si ye.


text:
Maana 90nan: Yezu ni samarika muso
YEZU lɔra Samari walisa ka lafiɲɛ kɔlɔn dɔ daa la. A ka kalandenw tagara dumuni sanyɔrɔ dugu kɔnɔ. Yezu be kumana ni muso min ye, a nana jii bɔyɔrɔ. Yezu y’a fɔ a ye ko: “N sɔn jii la n b’a min.”
O kuma ye muso ni kabakoya kosɔbɛ. I b’a lɔn fɛɛn min kama wa? Yezu ye Yahutu ye ani o muso ye Samarika ye. Samarikaw koo man di Yahutu caaman ye. U yɛrɛ t’a fɛ ka kuma u fɛ! Yezu kɔni be mɔgɔ sifa bɛɛ kanu. O kama, a ko: ‘Mɔgɔ min be jii delila i fɛ, n’i tun b’ale lɔn, e yɛrɛ le tun bena jii deli a fɛ ani jii min be ɲɛnamaya di mɔgɔ ma, a tun bena o di i ma.’
Muso y’a fɔ a ye ko: ‘Juru t’i bolo, kɔlɔn fana ka dun. I bena o jii nin bɔ min?’
Yezu y’a jaabi ko: ‘N’i ye kɔlɔn nin jii min, minnɔgɔ bena i minɛ tugun. Nka jii min be ne fɛ, ni ne y’o di i ma i bena ɲɛnamaya kɛ fɔɔ abada.’
Muso nin y’a fɔ a ye ko: ‘Matigi, o jii nin di ne ma walisa minnɔgɔ kana n minɛ tugun ani n kana na yan jita kama tugun.’
Muso nin y’a miiri ko Yezu kaan be jii yɛrɛ yɛrɛ lo ma. Nka, Yezu tun be kumana tiɲɛn koo lo la ka ɲɛsin Ala n’a ka Masaya ma. O tiɲɛn be i n’a fɔ jii min be se ka ɲɛnamaya banbali di mɔgɔ ma.
Yezu y’a fɔ muso nin ye sisan ko: “Taga i cɛɛ wele ka na.”
A y’a jaabi ko: “Cɛɛ te n fɛ.”
Yezu ko: ‘I ye tiɲɛn fɔ. Bari i furula cɛɛ duuru fɛ ka tɛmɛ. E ni min be ɲɔgɔn fɛ sisan, i cɛɛ tɛ.’
Muso kabakoyara sabu o kumaw bɛɛ tun ye tiɲɛn ye. Yezu kɛra di k’o koow bɛɛ lɔn? Ala lo ye o koow bɛɛ yira Yezu la sabu a ye Ala ka Ciden ye. O yɔrɔnin bɛɛ Yezu ka kalandenw sera ani u kabakoyara k’a ye ko a be kumana Samarika muso dɔ fɛ.
An be kalan juman sɔrɔ maana nin na? A b’a yira ko Yezu be siyaw bɛɛ mɔgɔw minɛ ka ɲɛ. An fana ka kan k’o ɲɔgɔn lo kɛ. An man kan k’a miiri ko mɔgɔ dɔw man ɲi u ka siya kosɔn. Yezu b’a fɛ mɔgɔw bɛɛ ka tiɲɛn lɔn o min sen fɛ mɔgɔ be se ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ. An fana ka kan ka mɔgɔw dɛmɛ u ka tiɲɛn lɔn.
Zan 4:5-43; 17:3.
Ɲiningaliw
- Mun na Yezu lɔra kɔlɔn dɔ daa la Samari, ani a be mun lo fɔra muso dɔ ye o yɔrɔ la?
- Mun na o muso kabakoyara, Yezu ye mun lo fɔ a ye, ani mun na a y’o fɔ do?
- Muso ka miiriya la, Yezu kaan be jii sifa juman lo ma, nka o jii ye mun yɛrɛ yɛrɛ lo ye?
- Mun na muso kabakoyara k’a ye ko Yezu b’ale ka koow lɔn? Yezu kɛra di k’o koow bɛɛ lɔn?
- An be kalan juman sɔrɔ maana nin na min ɲɛsinna Yezu ni Samarika muso ma kɔlɔnda la?
Ɲiningali wɛrɛw
- Zan 4:5-43 kalan.
An ni mɔgɔ minw tɛ siya wala lɔyɔrɔ kelen na, an ka kan ka Yezu ladegi k’u minɛ cogo di? (Zan 4:9; 1 Kor. 9:22; 1 Tim. 2:3, 4; Titi 2:11)
Mɔgɔ mana kɛ Yezu ka kalanden ye, a tigi be duga jumanw sɔrɔ Alako ta fan fɛ? (Zan 4:14; Ezayi 58:11; 2 Kor. 4:16)
Samarika muso ye min mɛn, a dusu diyara k’o tilan ni mɔgɔ wɛrɛw ye. Cogo juman na an be se ka kɛ ni waleɲumanlɔn ye i n’a fɔ o muso? (Zan 4:7, 28; Mat. 6:33; Luka 10:40-42)


text:
Lok fɔlɔ 5
Urubɛn kɔmɔgɔw
1- Isirayɛli deen fɔlɔ Urubɛn deenw filɛ nin ye. (Ale Urubɛn le tun ye kɔrɔ ye u facɛ fɛ, nga a lara n'a facɛ ka gɛrɛfɛmuso ye minkɛ, o la, a ka kɔrɔya bɔsir'a la, ka di Isirayɛli deen Yusufu deenw ma. O la, u tun t'a jati i n'a fɔ u kɔrɔ tugu. 2- Zuda tun ye barika sɔrɔ kosɔbɛ a balimaw cɛma, masacɛ bɔra ale lo kɔmɔgɔ la, nga kɔrɔya tun dira Yusufu ma.)
3Isirayɛli deen fɔlɔ Urubɛn deenw le ye Anɔki ni Palu, ani Ɛsirɔn ni Karimi ye.
4Yowɛli kɔmɔgɔw ye: a deen Semaya, n'a deen Gɔgi, n'ale deen Simeyi, 5n'a deen Mika, n'ale deen Ereyaya, ani ale deen Baali, 6- n'a deen Beera ye. Asiri masacɛ Tiligati Pilinezɛri y'ale lo minɛ ka taga n'a ye jɔnya la. Ale tun ye Urubɛn kɔmɔgɔw kuntigi dɔ ye. 7A balimaw buruju fɔra ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye. U kuntigiw ye Yeyɛli ye, ni Zakariyawu, 8ani Yowɛli deen Sɛma deen Azazi dencɛ Bɛla ye. U ka sigiyɔrɔ tun ye Arowɛri ye, fɔɔ ka se Nebo kulu ma, ani Baalimeŋɔn, kɔgɔdugu faan fɛ. 9K'a ta kɔrɔn fɛ, u sigira fɔɔ ka taga se kongokolon daminɛyɔrɔ la, min be u ni Efarati baji cɛ, bari u ka begɛnw tun ka ca Galaadi mara la. 10U ye agariw kɛlɛ ka se u kɔrɔ Sayuli ka tile la. U sigira Galaadi mara bɛɛ la kɔrɔn fɛ.
Gadi kɔmɔgɔw
11Gadi kɔmɔgɔw tun sigira Urubɛn kɔmɔgɔw gɛrɛfɛ *Basan mara la fɔɔ ka taga se Salika mara la. 12U ɲamɔgɔw tun ye: fɔlɔ, Yowɛli, minw tugura, Safamu ni Yayenayi, ani Safati, Basan mara la. 13U balimaw tɔgɔ filɛ ka kɛɲɛ n'u ka gwaaw ye: Mikayɛli ni Mesulamu, ani Seba ni Yorayi, ani Yayekan ni Ziya ani Ebɛri. Olu ye mɔgɔ wolonwula ye. 14Buzi deen, Yado deen, Yesisayi deen Mikayɛli deen, Galaadi deen, Yaroya deen, Huri dencɛ Abiyayili deenw le ye olu ye. 15Guni deen Abidiyɛli dencɛ Ayi ye fadenyabolo nunu kuntigi ye. 16Gadi kɔmɔgɔw sigira Galaadi ni Basan mara la, ani o lamini na, ni Sarɔn kongo kɔnɔ bɛɛ la, fɔɔ ka taga se u daan na.
17U bɛɛ tɔgɔw sɛbɛnna Zuda mara masacɛ Yotamu, ni Isirayɛli mara masacɛ Zerobowamu ka tilew la.
18Urubɛn kɔmɔgɔw, ni Gadi taw, ani Manase taw tilancɛ niin tun be cɛfariw cɛma. U tun be se nigɛkunbɛnnanw ni murujan na, ani kalabon na fana. U tun be se kɛlɛ la. U ka mɔgɔ waa bi naani ni naani ani kɛmɛ wolonwula ni bi wɔɔrɔ (44 760) le tun be se ka taga kɛlɛ la. 19U ye kɛlɛ kɛ ni agariw ye, ni Yeturi kɔmɔgɔw, ni Nafisi taw, ani Nodabu taw ye. 20U tun ye dɛmɛ sɔrɔ, Ala ye agariw don u bolo, ani minw bɛɛ tun be ni olu ye. Bari k'u to kɛlɛ la, u ye Ala daali. A fana y'u jaabi, bari u tun y'u jigi la a kan. 21U y'u ka begɛnw minɛ: ɲɔgɔmɛ waa bi duuru (50 000), ni begɛnmisɛn waa kɛmɛ fila ni waa bi duuru (250 000), ani fali waa fila (2 000), ni mɔgɔ waa kɛmɛ (100 000). 22U jugu caaman sara kɛlɛ nin na, bari Ala le tun y'a to kɛlɛ nin kɛra. U sigira o mɔgɔ nunu ka sigiyɔrɔ la fɔɔ ka na se u minɛtuma ma ka taga jɔnya la.
Manase kɔmɔgɔw tilancɛ
23Manase kɔmɔgɔw tilancɛ sigira jamana nin kɔnɔ k'a ta *Basan mara la, worodugu ɲafan fɛ, fɔɔ ka taga se Baalɛrɛmɔn ni Seniri, Ɛrɛmɔn kulu kan, kɔgɔdugu faan fɛ. U tun ka ca.
24U ka gwatigiw le ye nunu ye: Efɛri ni Yiseyi, ani Eliyɛli ni Aziriyɛli, ani Yirimeya ni Odawiya, ani Yadiyɛli. Olu tun ye cɛfariw ye, u tɔgɔ tun bɔra. 25Nga o kɔ, u ma tilen u faaw ka Ala ma, u ye kakalaya kɛ. Ala tun ye siya minw halaki u ɲa jamana nin kɔnɔ, u ye olu ka joow sɔn.
26- O la, Isirayɛli ka Ala y'a to Asiri masacɛ Puli n'u b'a wele fana ko Tiligati Pilinezɛri, ale dimina u kɔrɔ ka wili u kama, ka Urubɛn kɔmɔgɔw ni Gadi taw, ani Manase taw tilancɛ minɛ ka taga n'u ye Hala ni Abɔri, ani Ara, ni Gozan baa daa la. U tora o yɔrɔ la fɔɔ ka na se bii ma.
Levi kɔmɔgɔw: sarakalasebagaw kuntigiw
27Levi deenw ye nunu ye: Gɛrisɔn ni Keyati ani Merari. 28Keyati ka deenw ye Amuramu ye, ani Yiseyari ni Eburɔn, ani Uziyɛli. 29Amuramu deenw ye Arɔn ni Musa ani Miriyama ye. Arɔn deenw ye Nadabu ye, ni Abiyu, ani Eleyazari ni Itamari ye. 30Eleyazari ye Pinasi wolo, Pinasi ye Abisuwa wolo. 31Abisuwa ye Buki wolo. Buki ye Uzi wolo. 32Uzi ye Zeraya wolo. Zeraya ye Merayɔti wolo. 33Merayɔti ye Amariya wolo. Amariya ye Ayitubi wolo. 34Ayitubi ye Sadɔki wolo. Sadɔki ye Ayimasi wolo. 35Ayimasi ye Azariya wolo. Azariya ye Yowanan wolo. 36Yowanan ye Azariya wolo. Masacɛ Solomani tun ye Alabatoso min lɔ Zeruzalɛmu kɔnɔ, ale Azariya le tun ye sarakalasebaga ye o kɔnɔ. 37Azariya ye Amariya wolo. Amariya ye Ayitubi wolo. 38Ayitubi ye Sadɔki wolo. Sadɔki ye Salumu wolo. 39Salumu ye Ilikiya wolo. Ilikiya ye Azariya wolo. 40Azariya ye Seraya wolo. Seraya ye Yozadaki wolo. 41Masaba y'a kɛ Nabukodonozɔri ye Zuda mara mɔgɔw ni Zeruzalɛmukaw minɛ ka taga n'u ye jɔnya la tuma min na, Yozadaki tagara fana.


text:
Ebu 12
An ka tɔɔrɔ muɲu
1Ayiwa, an lamininin be ni seere caaman ye minkɛ, koo o koo b'an ka boli nin nagasi, an k'o bɛɛ dabila. Hakɛ min ka teli ka see an kɔrɔ, an k'o dabila. Boli min b'an seen kɔrɔ, an kana sigɛn o la. 2An k'an ɲaa lɔnin to Yezu kan ale min ye an ka lanaya bɔyɔrɔ ye, n'a laban ye. A sɔnna ka tɔɔrɔ gwengwenlɔgɔ kan, a ma maloya yɛrɛ jati, bari nisɔndiya min tun b'a kɔnɔna, a ɲaa tun b'o la. Sisan, a siginin be Ala kinibolo la. 3O la do, ale min ye tɔɔrɔ caaman muɲu hakɛkɛlaw bolo, aw k'aw hakili to ale la janko aw kana sigɛn, aw fari be faga. 4Aw be bondori min kɛ hakɛ kosɔn, o ma se jolibɔn ma fɔlɔ do. 5Aw ɲinɛna denfaw ka ladili nin na wa? A ko:
«N deen, kana ban Matigi ka ladili ma.
N'a b'i ladira, kana i fari faga.
6- Bari mɔgɔ min koo ka di Matigi ye, a b'o le ladi.
A sɔnna ka min kɛ a deen ye, a b'o le ɲaa gwan.»
7Aw ka hɛrɛ kosɔn lo aw be tɔɔrɔla. Ala b'aw minɛ i n'a fɔ a deenw. Deen jumɛn be yen n'a faa t'a ladi? 8Ala b'a ka deenw bɛɛ ladi. N'a t'aw ladi, o tuma na aw te a deenw ye, aw ye ɲamɔgɔdenw le ye.
9An wolofaw y'an ladi, an sɔnna u ta ma. An Faa Ala min ye nii tigi ye, mun na an tena sɔn o ta ma ka to nii na? 10An wolofaw ka ladili ye waati dɔɔni koo ye, u tun b'an ladi ka kɛɲɛ n'u ka miiriya ye. Nga Ala b'an ladi an ka ɲa kosɔn waasa an ka kɛ mɔgɔɲumanw ye i n'a fɔ ale. 11N'u b'i ladi tuma min na, a man di dɛ! O be digi i la. Nga kɔfɛ, ladili nafa ye hɛrɛ ni tilenninya ye, a tigi be min sɔrɔ. 12- O kama, aw k'aw bolo faganin nunu kɔrɔta, aw seen minw be yɛrɛyɛrɛ, k'o lɔ ka ɲa, 13- ka siratilennin tagama, o la, minw seen kelen ma ɲi, u seen kana mugu, nga a ka suma.
Krista ka koo minɛ ka ɲa
14Aw ka banba, hɛrɛ ka sɔrɔ aw ni mɔgɔw bɛɛ cɛ. Aw ka saniya fana, n'o te mɔgɔ si tena Matigi ye. 15- Aw k'aw yɛrɛ minɛ waasa mɔgɔ si kana muruti ka ban Ala ka nɛɛma na. Lili si kana kɛ yirijugu ye ka wili aw cɛma ka ɲagami don ka mɔgɔ caaman halaki.
16- Mɔgɔ si kana kɛ kakala ye, walima Alaɲasiranbali ye, i n'a fɔ Ezawu, min y'a ka kɔrɔya falen dumuni na. 17- Aw b'a lɔn k'o kɔfɛ, a tun b'a fɛ u faa be duba nin kɛ ale ye, nga o banna. A ye dalili kɛ ka kasi nga o m'a ɲa.
Bɛɛn kɔrɔ ni bɛɛn kura
18Fɔlɔfɔlɔ mɔgɔw gwɛrɛla Ala ka kulu la cogo min na, mɔgɔ be se ka maga min na, aw ma gwɛrɛ a la ten. Olu ye tasuma ye, ni kabafin, ni dibiba, ni sanfɔɲɔjugu, 19- ka buru fiyɛkan ni kumakanba mɛn. O mɛnbagaw ma se, u ko Ala yɛrɛ kana kuma olu fɛ tugu. 20- Bari sariya min tun sigira, u tun te se o kɔrɔ. A tun fɔra ko: «Mɔgɔ si man kan ka yɛlɛ kulu nin kan, hali begɛn. Ni fɛɛn o fɛɛn yɛlɛla, o ka kan ka bon ka faga.»
21- Koo nin siranya tun ka bon haali, fɔɔ Musa y'a fɔ ko: «Ebe! Ne be yɛrɛyɛrɛla siranyakojugu fɛ.»
22Nga aw kɔni, aw gwɛrɛla *Siyɔn kulu ni Nitigi Ala ka dugu la, n'o ye sankolo Zeruzalɛmu ye, ka gwɛrɛ mɛlɛkɛ caaman caaman na n'u be ɲanagwɛ la. 23Mɔgɔ fɔlɔ minw tɔgɔ sɛbɛnnin be arijana na, aw gwɛrɛla olu la, ka gwɛrɛ Ala la, adamadenw bɛɛ kitibaga. Mɔgɔtilennin minw y'u nakun dafa, aw gwɛrɛla olu la. 24- Yezu min ye bɛnkura sindibaga ye, aw gwɛrɛla ale la, a joli min bɔnna, aw gwɛrɛla o la. O joli nin be fɛnɲuman d'an ma ka tɛmɛ Abɛli ta kan.
25- Min be kumana aw fɛ, aw ye jija, aw kana ban a ka kuma na. Bari fɔlɔ mɔgɔw banna Ala ka kuma fɔbaga ma, min tun b'u cɛma dugukolo kan. O la, u ma kisi ɲagwan ma. Min be to arijana na ka kuma an fɛ, n'an banna ale la, an ka ɲagwan tena tɛmɛ fɔlɔ mɔgɔw ta kan wa?
26- Min kumakan tun ye dugukolo yɛrɛyɛrɛ, sisan ale ko: «Ne ben'a to dugukolo be yɛrɛyɛrɛ siɲɛ kelen tugu, nga a tena dan o ma, sankolo fana niin bena sɔrɔ a la.» 27N'a fɔra ko «siɲɛ kelen tugu,» o kɔrɔ ko fɛɛn minw bena yɛrɛyɛrɛ, olu bena tunu. Minw te yɛrɛyɛrɛ, olu be to yen. 28Ayiwa, Ala bena sigiyɔrɔ d'an ma min te se ka cɛn, o la, an k'a fo k'a bato, ka kɛɲɛ n'a yɛrɛ sago ye, ni yɛrɛmajigi ni siranya ye. 29- Bari, an ka Ala ye tasuma ye min be cɛnikɛ.


text:
Zak 1
Ala ka jama sɔɔn yɛlɛmako
1- Dariyusi ka masaya saan filanan kalo seeginan, Masaba kumana Ido deen Berekiya dencɛ kira Zakari fɛ ko:
2«Masaba dimina kosɔbɛ aw faaw kɔrɔ.
3A fɔ jama ye ko:
Masaba, Setigi ko:
‹Aw k'aw sɔɔn yɛlɛma ka sɔn ne ma.
Ne, Masaba, Setigi le ko ten.
O la, ne bena sɔn aw ma.›
Masaba, Setigi le ko ten.
4«Aw kana aw faaw ladege dɛ, fɔlɔfɔlɔ kiraw tun ye minw ladi ko: Masaba, Setigi ko: ‹Aw ye sirajugu taama to, k'aw ka kɛwalijuguw dabila. Nga u ma sɔn k'u tulo malɔ o la, u ma ne jati yɛrɛ.› Ne, Masaba le ko ten. 5Ayiwa, aw faaw do, u be min? Kiraw do, u be nii na halibi wa? 6Ne tun ye n ka kuma fɔ ne ka baarakɛlaw ye, kiraw ye, ka n ka koo latigɛninw don u bolo, o ma aw faaw sɔrɔ wa? U nana u sɔɔn yɛlɛma, u y'a fɔ ko: ‹Masaba, Setigi tun y'a latigɛ ko a bena an sara ka kɛɲɛ n'an taamacogo, n'an ka kɛwaliw ye. A do y'a kɛ ten!› »
Soowulenman tigi
7Dariyusi ka masaya saan filanan kalo tan ni kelen tile mugan ni naaninan loon, n'o ye *Seba kalo ye, Masaba kumana ne, kira Zakari, Ido deen Berekiya dencɛ fɛ.
8- Ne ye koo dɔ ye o loon sufɛ. Cɛɛ dɔ tun be soo wuleman kan. A lɔnin tun be yirininw cɛma, minw be wele ko miriti, kɔkɛnɛ dɔ la. Soo wɛrɛw tun b'a kɔfɛ: dɔw ye wulemanw ye, dɔw ma wulen kosɔbɛ, dɔw ye gwɛmanw ye. 9Ne y'a ɲininga ko: «Ne matigi, soo nunu kɔrɔ ye mun ye?» O la, mɛlɛkɛ min tun be kumana ni ne ye, ale ye ne jaabi ko: «Ne bena o kɔrɔ yira i la.»
10Cɛɛ min tun lɔnin be miritiyiriw cɛma, ale ye kuma ta k'a fɔ ko: «Masaba ye minw ci ka taga dugukolo yaala, olu lo.» 11O tuma na, olu kumana Masaba ka mɛlɛkɛ fɛ, min tun lɔnin be yiri nunu cɛma, u ko: «An ye dugukolo bɛɛ yaala, lafiya be dugukolo kan, kɛlɛ te yen.»
12O tuma na, Masaba ka mɛlɛkɛ y'a fɔ ko: «Masaba, Setigi, e bena ban ka makari Zeruzalɛmu dugu, ni Zuda mara dugu tɔw la fɔɔ tuma jumɛn, e dimina minw kɔrɔ fɔɔ saan bi wolonwula?» 13Mɛlɛkɛ min tun be kumana ni ne ye, Masaba y'o jaabi ni jagwɛlɛyakuma ye, ni dususaalokuma ye.
Ala ka makari
14Mɛlɛkɛ min tun be kumana ni ne ye, ale y'a fɔ n ye ko:
«Wango la ko: Masaba, Setigi kumana ko:
‹Zeruzalɛmu ni *Siyɔn kulu koo be ne dusu la kosɔbɛ.
15Nga, siya minw siginin be lafiya la,
ne diminin be olu kɔrɔ kosɔbɛ.
Ne tun dimina Isirayɛlidenw kɔrɔ dɔɔni,
k'a sɔrɔ olu ye Isirayɛlidenw ka tɔɔrɔ juguya kosɔbɛ.›
16O le kama, Masaba ko:
‹Ne bena segi Zeruzalɛmu ka n ka ɲumanya yira.
Ne ka soo bena lɔ yen tugu.
Sumanikɛjuru bena la Zeruzalɛmu kɔnɔ.›
Ne Masaba, Setigi le ko ten.
17Wango la tugu ko:
Masaba, Setigi kumana ko:
‹Ne ka duguw bena hɛrɛ sɔrɔ tugu.
Ne Masaba bena Siyɔnkaw dusu saalo tugu,
ne bena Zeruzalɛmu kɛ n ta ye.› »