text:
Zan 15
Yezu ko ale ye ɛrɛzɛnsun ye
1A y'a fɔ tugu ko: «Ne le ye *ɛrɛzɛnsunsɔbɛ ye, n Faa le y'a tigi ye. 2Bolo minw bɛɛ te deen kɛ, a bena olu tigɛ k'o bɔ yen. Ni bolo min be deen kɛ, a bena olu gɛrɛfɛ bolo misɛmanw bɔ, janko a ka se ka deen caaman kɛ ka tɛmɛ fɔlɔ kan. 3Aw saniyara ka ban ne ka kuma kosɔn ne ye o min fɔ aw ye. 4Aw ye to ni ne ye i n'a fɔ ne be n'aw ye cogo min na. Yiribolo te se ka tigɛ ka to a kelen na ka se ka deen kɛ cogo min na a yɛrɛ ma, o cogo kelen na fana, n'aw ma to ne fɛ, aw te se ka foyi kɛ. 5Ne ye ɛrɛzɛnsun ye, aw y'a bolow ye. Ni mɔgɔ min tora ne fɛ, ni ne fana be a tigi fɛ, o tigi bena se ka baara caaman kɛ.f Ala ye, bari ni ne sababu tɛ, aw te se ka foyi kɛ aw yɛrɛ ma. 6Ni mɔgɔ min ma sɔn ka to ne fɛ, o tigi kɛra i n'a fɔ yiribolo tigɛnin, u b'a fili kɛnɛma a be ja, u b'a ta k'a don tasuma na a be jɛni. 7N'aw tora ne fɛ, ani ne ka kuma tora aw kɔnɔ, aw be fɛɛn min fɛ, aw k'o daali aw bena o sɔrɔ. 8Ni aw ye baara caaman kɛ, o le ben'a to n Faa be boɲa sɔrɔ, ani aw fana be kɛ ne ka kalandenw ye. 9N Faa ye n kanu cogo min na, ne fana ye aw kanu ten. Aw ye to o kanuya kelen na. 10N'aw be ne ka ciiw bato, aw fana be to ne ka kanuya la, i n'a fɔ ne be n Faa ka ciiw bato cogo min na ka to a ka kanuya la.
11Ne y'o koo nunu fɔ aw ye janko aw ka nisɔndiya sɔrɔ ne fɛ, ani aw ka nisɔndiya kosɔbɛ.
12- «Ne ka cii ye nin ye, aw ka ɲɔgɔn kanu i n'a fɔ ne y'aw kanu cogo min na. 13K'i yɛrɛ nii di i teriw kosɔn, kanuya wɛrɛ te yen min ka fisa n'o ye. 14Aw ye ne teriw ye ni aw be sɔn ka ne ka cii bato. 15Ne t'aw wele tugu ko baaradenw, bari baaraden t'a kuntigi ka koo kala ma. Ne b'aw wele n teriw, bari ne ye fɛɛn min bɛɛ mɛn n Faa fɛ, ne y'o bɛɛ yira aw la. 16A ma kɛ ko aw le ye ne woloma, ne le y'aw woloma k'aw bila janko aw ka taga baara caaman kɛ, ani o baara nafa ka to,g janko aw mana fɛɛn o fɛɛn daali n Faa fɛ ne tɔgɔ la, a k'o di aw ma. 17Ne be min ɲini aw fɛ o ye nin ye: aw ka ɲɔgɔn kanu.»
Yezu ka kalandenw kɔniyakun
18«N'aw y'a ye ko diɲɛ mɔgɔw b'aw kɔniya, aw ka l'a la ko u kɔnna ka ne le kɔniya. 19N'aw tun ye diɲɛ ta ye, diɲɛ mɔgɔw tun bena aw kanu, nga aw te diɲɛ ta ye. Ne le y'aw woloma ka bɔ diɲɛ mɔgɔw la, o le kama, diɲɛ mɔgɔw b'aw kɔniya. 20- Aw y'aw hakili jigi ne ka kuma nin na. N tun y'a fɔ aw ye ko baaraden man fisa n'a kuntigi ye. N'u ye ne tɔɔrɔ, u bena aw fana tɔɔrɔ. N'u ye ne ka kuma bato, u bena aw fana ta bato. 21U bena o bɛɛ kɛ aw la ne kosɔn bari u ma ne cibaga lɔn. 22Ni ne tun ma na ka kuma u fɛ, u tun tena jati hakɛkɛlaw ye, nga sisan yɛrɛ u ka hakɛ jatira ka ban. 23Mɔgɔ min be ne kɔniya, o tigi be n Faa fana kɔniya. 24Mɔgɔ wɛrɛ ma se ka koo minw kɛ, ni ne tun ma na k'o ɲɔgɔn kɛ u cɛma, u ka hakɛ tun tena kɛ u kunna, nga u y'o bɛɛ ye, o bɛɛ n'a ta, u be ne ni n Faa kɔniya tugu. 25- Nga kuma min fɔra u ka sariyasɛbɛ kɔnɔ, fɔɔ o ka kɛ. A fɔra ko: ‹U ye ne kɔniya ni kuun t'a la.›
26Ne bena Dɛmɛbaga min sɔrɔ n Faa fɛ k'a ci aw ma, ale min ye Tiɲɛtigi ye, n'a nana tuma min na, a bena ne koo fɔ aw ye. Nii min be bɔ Ala fɛ. 27Aw fana, aw bena ne koo fɔ, bari aw tun be ni ne ye kabini ne ka baara daminɛ na.


c: text/html

text:
Zer 23
Masacɛba nata
1«Ɲamɔgɔ minw be ne ka mɔgɔw jɛnsɛn k'u tunu i ko begɛnw, n ka dumuni kɛyɔrɔ la, bɔnɛ ye u ta ye. Ne Masaba le ko ten! 2O le kosɔn, ne Masaba, Isirayɛli ka Ala be kumana ɲamɔgɔw kosɔn, minw ye ne ka mɔgɔw marabagaw ye, ko: Aw ye ne ka mɔgɔw jɛnsɛn k'u gwɛn, aw m'aw janto u la. O kama, ne yɛrɛ bena wili aw kama aw ka kɛwalijuguw kosɔn. 3Ne ka mɔgɔw tɔɔ min tora, ne yɛrɛ bena na olu lajɛn ka bɔ jamanaw bɛɛ la, ne tun y'u gwɛn ka taga yɔrɔ minw na. Ne bena segi n'u ye u ka yɔrɔ la. U bena wolo ka caya. 4Ne bena ɲamɔgɔw sigi u kunna minw bena u mara. Siranya tena u minɛ tugu, u tena yɛrɛyɛrɛ, u si tena tunu. Ne Masaba le ko ten.»
5- Masaba ko: «Loonw be na,
ne bena mɔgɔtilennin bɔ Dawuda kɔmɔgɔw la
min bena sigi masaya la,
ka jamana mara ni hakilitigiya ye.
A bena tilenninya ni hɔrɔnya kɛ jamana kɔnɔ.
6Ale ka tile la, Zuda mara mɔgɔw bena kisi,
Isirayɛli mara mɔgɔw bena sigi lafiya la.
A bena wele ko: Masaba ye an ka koɲanabɔla ye.»
7Masaba ko: «Loonw be na, a tena fɔ tugu ko: ‹Masaba kosɔn, min ye Isirayɛlidenw bɔ Ezipiti jamana la.› 8Nga a bena fɔ ko: ‹Masaba kosɔn, min ye Isirayɛlidenw bɔ kɔgɔdugu ɲafan fɛ ani a tun y'o gwɛn ka taga jamana minw bɛɛ la ka na don n'u ye,› waasa u ka sigi u yɛrɛw ka dugukolo kan.»
Bɔnɛ be se galonkiraw ma
9Kuma min fɔra kiraw kosɔn, o ye:
Ne dusu kasinin lo,
ne fari bɛɛ be yɛrɛyɛrɛla.
Ne kɛra i ko dɔrɔtɔ,
dɔrɔ ye min minɛ ka ban,
Masaba n'a ka kuma senuman kosɔn.
10Bari jamana fanin be kakalaw la.
Jamana be dusukasi la danga kosɔn,
kongokolon kɔnɔ biinw jara.
Mɔgɔw be boli kojugu le nɔɔ fɛ,
u b'u jija tilenbaliyakow la.
11«Alaɲasiran te kiraw ni sarakalasebagaw la!
Ne b'u ka juguya yera hali n ka soo kɔnɔ.
Ne Masaba le ko ten!
12O kama, o ka sira bena nɔgɔnɔgɔ ani ka dibi,
u bena ben.
Bari, ne bena bɔnɛ dɔ lase u ma,
saan min na ne bena wili u kama.
Ne Masaba le ko ten!
13«Ne ye konɔgɔnin ye Samari mara kiraw fɛ.
U tun be kirayakuma fɔra *Baali tɔgɔ la.
U tun be ne ka jama Isirayɛli lafili ten.
14- Nin ye kojugu yɛrɛ yɛrɛ le ye Zeruzalɛmu kiraw fɛ.
U be kakalaya kɛ, ka galon tigɛ tuma bɛɛ,
ka barika don kojugukɛlaw la
janko mɔgɔ si kan'a ka kojugukɛ dabila.
U bɛɛ kɛra i ko Sodɔmukaw, ne fɛ.
Zeruzalɛmukaw be i ko Gɔmɔrikaw.»
15O kama, Masaba, Setigi b'a fɔ kiraw kosɔn ko:
«Ne bena fɛɛn kunaman d'u ma ka dumu,
ne ben'a kɛ u be bagaji min.
Bari, Alaɲasiranbaliya bɔra Zeruzalɛmu kiraw le fɛ
ka fanga sɔrɔ jamana yɔrɔ bɛɛ la.»
Kira galontigɛlaw
16Masaba, Setigi ko:
«Aw kana mɛnni kɛ kiraw ka kuma la,
u b'aw namarara le.
U be kirayakuma minw fɔra,
o ye u yɛrɛw ka miiriya le ye.
O kuma nunu ma bɔ ne Masaba fɛ.
17Mɔgɔ minw be ban ka ne ka kuma bato,
u be sɔn k'a fɔ olu ye ko:
‹Masaba ko: Aw bena hɛrɛ sɔrɔ.›
Mɔgɔ minw bɛɛ b'u kuun gwɛlɛya k'u yɛrɛ sago kɛ,
u b'a fɔ olu ye ko:
‹Kojugu si tena aw sɔrɔ.›
18Jɔn le sigira ni Masaba ye
n'a y'a ka kuma fɔ a ɲana?
Jɔn le y'a ye k'a lamɛn kosɔbɛ k'a faamu?
Masaba ka dimi
19«Sanfɔɲɔba dɔ wilila!
Masaba ka dimi lo.
A fariyara ka kɛ fununfunun ye
mɔgɔjuguw kunna.
20Masaba ka dimi nin tena ban
n'a m'a sago kɛ k'a dafa.
Loon dɔ, aw ben'a faamu ka gwɛ.
21Ne ma kira nunu ci dɛ!
U do b'a la ka boliboli.
Ne ma kuma u fɛ,
u do b'a la ka kiraya kɛ.
22N'u tun sigira ni ne ye ka n ka kuma mɛn,
u tun bena o fɔ n ka mɔgɔw ye.
O la, olu tun bena u ka sirajuguw bila,
ani k'u ka kɛwalijuguw dabila.»
Masaba be yɔrɔ bɛɛ
23Masaba ko:
«Ne ye Ala ye min be yeli kɛ yɔrɔsurun na dama wa?
Ayi, ne ye Ala ye min be yeli kɛ yɔrɔjan na fana.
24Adamaden mana dogo yɔrɔ o yɔrɔ,
ne ɲaa b'a la.
Ne Masaba le ko ten!
Ne be sankolo ni dugukolo yɔrɔ bɛɛ la!
Ne Masaba le ko ten!
Sumankisɛ n'a ɲaga
25«Kira minw be galon tigɛra ne tɔgɔ la, ne b'u ka fɔta mɛnna. U ko: ‹Ne sikora, ne sikora!› 26Miiriya nin ben'a to kira nunu kɔnɔ fɔɔ tuma jumɛn, olu minw be galonkiraya kɛ k'u ka miiriyakolon fɔ? 27U b'o siko minw lakalila ɲɔgɔnw ye, u b'a fɛ k'a kɛ n ka mɔgɔw ka ɲinɛ ne kɔ, i ko u faaw tun ɲinɛna ne kɔ cogo min na *Baali kosɔn. 28Ni kira min sikora, o k'a ka siko lakali. Ni mɔgɔ min ye ne ka kuma mɛn, o k'o fɔ ka tilen.
Sumankisɛ n'a ɲaga be se ka jati kelen ye wa?
Ne Masaba le ko ten!
29Ne ka kuma te i ko tasuma wa?
A te i ko marito min be kabakuru ci wa?
Ne Masaba le ko ten!»
30Masaba ko: «O le y'a to ne be wili kiraw kama. Olu minw be ne ka kuma namara u ni ɲɔgɔnw cɛ. 31Ne bena wili kiraw kama. Olu minw b'u daa diya gwansan k'u ka kuma ye ne ta ye. Ne Masaba le ko ten! 32Kira minw b'u ka sikokolonw kiraya kɛ, ne bena wili olu kama. Ne Masaba le ko ten! Olu minw be siko nunu lakali ka ne ka mɔgɔw lafili n'u ka galonw n'u ka yɛrɛboɲa ye. Ne m'u ci dɛ! Ne ma sira fana di u ma. U te foyi ɲa mɔgɔ nunu ye. Masaba le ko ten!
Masaba ka doni
33«Ni mɔgɔ nunu, walima kira dɔ, walima sarakalasebaga dɔ y'i ɲininga ko: ‹Masaba ka doni ye mun le ye?›, i ka u jaabi ko: Masaba ko: ‹Aw le ye ne Masaba ka doni ye. O la, ne bena aw fili!› 34Ni kira min, walima sarakalasebaga, walima mɔgɔ wɛrɛ man'a fɔ ko: ‹Masaba ka doni ye mun ye?› N bena o tigi n'a ka soo ɲaa gwan. 35Aw ka ɲi ka to k'a fɔ aw ni ɲɔgɔn cɛ ko: ‹Masaba ka jaabi ye jumɛn ye?› Walima: ‹Masaba ye mun le fɔ?› 36Nga, aw man kan k'a fɔ tugu ko Masaba ka doni. Aw kelen kelen bɛɛ ka kuma le ye aw ka doni ye, bari aw be Ala ka kuma kɔrɔ yɛlɛma, Masaba, Setigi, an ka Ala. 37Kira ka kan ka ɲininga ni min ye, o filɛ: ‹Masaba y'i jaabi ko di?› Walima: ‹Masaba ye mun fɔ?› 38Nga n'aw tora k'a fɔ: ‹Masaba ka doni›, k'a sɔrɔ ne y'aw lasɔmi ko aw kan'o fɔ, 39ne bena aw ɲun i n'a fɔ doni, k'aw fili fɔɔ yɔrɔjan ka bɔ n ɲakɔrɔ! Aw ni dugu nin bɛɛ, ne tun ye min di aw n'aw faaw ma. 40Ne bena maloya bila aw kunna min tena ban ka ye. Aw kuun surunnin na to tuma bɛɛ. Mɔgɔw tena ɲinɛ min kɔ.»

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Zer 52
Babilɔnikaw be Zeruzalɛmu minɛ
1Sedesiyasi sigira masaya la a sii tun be saan mugan ni kelen. A ye saan tan ni kelen kɛ masaya la Zeruzalɛmu. A bamuso tɔgɔ tun ko Amutali, Yirimeyawu deen tun lo ka bɔ Libina. 2Sedesiyasi ye kojugu kɛ Masaba ɲakɔrɔ i n'a fɔ Yoyakimu tun y'a kɛ cogo min na. 3Koo minw tun be kɛra Zeruzalɛmu, ni Zuda mara la, o kɛra sababu ye Masaba dimina fɔɔ a y'o yɔrɔ mɔgɔw bila ka taga yɔrɔjan.
Sedesiyasi tun murutira Babilɔni masacɛ ma.
4- Sedesiyasi ka masaya saan kɔnɔntɔnnan na kalo tannan tile tannan loon, Babilɔni masacɛ Nabukodonozɔri wilila ka na n'a ka kɛlɛdenw bɛɛ ye Zeruzalɛmu kama. U nana sigi a dafɛ ka bɔgɔ cɛ k'o tonton dugu laminikogo kɔrɔ k'a lamini. 5U ye Zeruzalɛmu dugu datugu fɔɔ ka taga se masacɛ Sedesiyasi ka masaya saan tan ni kelennan ma.
6O saan kalo naaninan tile kɔnɔntɔnnan na, kɔngɔ tun digira dugu mɔgɔw la kosɔbɛ, dumuni si tun te dugudenw bolo tugu. 7- Babilɔnikaw ye dugu laminikogo sɔgɔ. Suu kora tuma min na, Zuda mara kɛlɛdenw bɛɛ bolila. O y'a sɔrɔ Babilɔnikaw tun ye dugu lamini. O n'a ta bɛɛ, daa min be dugu laminikogo fila cɛ, masacɛ ka nankɔ faan fɛ, u sera ka tɛmɛ o fɛ ka Zurudɛn baji sira minɛ. 8Babilɔnikaw ka kɛlɛdenw tugura masacɛ Sedesiyasi kɔ ka ta'a sɔrɔ Zeriko kɔkɛnɛ la. A ka kɛlɛdenw bɛɛ bolila k'a to. 9U y'a minɛ ka taga n'a ye Babilɔni masacɛ fɛ Iribila, Amati jamana la, a y'a kiti o yɔrɔ la. 10Babilɔni masacɛ ye Sedesiyasi deenw kaan tigɛ a yɛrɛ ɲana. A ye Zuda mara ɲamɔgɔw bɛɛ kaan tigɛ fana Iribila. 11- O kɔ, a ko u k'ale Sedesiyasi ɲadenw ci, k'a siri ni zirajɔrɔkɔ ye, ka taga n'a ye Babilɔni, k'a don kaso la yen fɔɔ a salon.
12Babilɔni masacɛ Nabukodonozɔri ka masaya saan tan ni kɔnɔntɔnnan, kalo duurunan tile tannan loon na, a kɔlɔsibagaw kuntigi Nebuzaradan, min tun be masacɛ ka baara la, ale donna Zeruzalɛmu. 13- A ye Masaba ka soo jɛni, ni masacɛ ka soo, ani Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ boonw bɛɛ. Boon o boon tun kɛra mɔgɔbaba ta ye, a ye olu bɛɛ jɛni. 14A ka kɛlɛdenw ye Zeruzalɛmu laminikogo bɛɛ ci. 15Masacɛ kɔlɔsibagaw kuntigi Nebuzaradan ye dɛsɛbagatɔ dɔw minɛ ka taga n'u ye, ani mɔgɔ tɔɔ minw tora dugu kɔnɔ, ni minw tun y'u yɛrɛ di Babilɔni masacɛ ma, ani bololabaarakɛlaw tɔɔ. 16Nga, a ye jamana dɛsɛbagatɔ dɔw to yen, olu ka *ɛrɛzɛnforow ni foro tɔw sɛnɛ.
17- Tutunan ziralaman minw tun be Masaba ka soo daa la, ani wotoroninw ni dagaba ziralaman minw tun be luu kɔnɔ, Babilɔnikaw ye olu ci k'o ta ka taga n'u ye Babilɔni. 18U ye bugurigwɛ cɛfɛnw, ni pɛluw, ani fitinɛ juru tigɛminanw, ni jifilenw ta, ani u tun be to ka baara kɛ ni minan ziralaman minw bɛɛ ye Masaba ka soo kɔnɔ. 19Masacɛ ka kɔlɔsibagaw kuntigi ye fiyɛw fana ta, ni wusulandagaw, ni jifilenw, ni dagaw, ni fitinɛw, ni dagaw ani filenw, fɛɛn o fɛɛn tun dilanna ni sanu ani warigwɛ ye, a y'o bɛɛ ta.
20Solomani tun ye tutunan fila, ni tasaba, n'a jukɔrɔ tura jaa ziralaman tan ni fila, ani wotoronin minw dilan Masaba ka soo kama, olu zira hakɛ tun ma se ka lɔn. 21Tutunan nunu kelen kelen jaɲa tun be mɛtɛrɛ kɔnɔntɔn bɔ. Juru min tun b'a lamini, ale jaɲa tun be se mɛtɛrɛ wɔɔrɔ ma. Woo tun b'a cɛmancɛ la, a dagolo boɲa tun be se bolokunnaden naani ma. 22Fɛɛn ziralaman min tun siginin be tutunan nunu kelen sanfɛ, ale jaɲa sanfɛ tun be mɛtɛrɛ fila ni tilan ɲɔgɔn bɔ. A tun masirinin be ni masirifɛn dɔ ye, gerenadiyiriden jaa ziralaman tun y'a lamini. Tutulan kelen nin n'a gerenadiyiridenw fana tun be ten. 23Gerenadiyiriden jaaw tun ye bi kɔnɔntɔn ni wɔɔrɔ ye k'a lamini. Masirifɛn min tun b'a lamini, gerenadiyiriden jaa kɛmɛ tun be ale sanfɛ.
24Masacɛ kɔlɔsibagaw kuntigi nin ye sarakalasebagaw kuntigi Seraya, n'a ka lankan Sefaniya, ani Masaba ka soo daa kɔlɔsibaga mɔgɔ saba minɛ. 25Mɔgɔ minw tora dugu kɔnɔ, olu cɛma, a ye kɛlɛdenw ka ɲamɔgɔ dɔ minɛ, ani masacɛ ka dakɔrɔsigi mɔgɔ wolonwula, ni sɛbɛnnikɛla min tun be kɛlɛdenw wolomako kunna, ani mɔgɔbaba wɛrɛ bi wɔɔrɔ. 26A y'u minɛ ka taga n'u ye Babilɔni masacɛ fɛ Iribila. 27Masacɛ y'u faga Iribila, Amati mara la.
Zuda mara mɔgɔw cɛra ten ka bɔ u ka jamana la ka taga yɔrɔjan na.
28Nabukodonozɔri tagara ni mɔgɔ minw ye, olu daa filɛ: Saan wolonwulanan na, zuwifu mɔgɔ waa saba ni mɔgɔ mugan ni saba (3 023). 29Nabukodonozɔri ka masaya saan tan ni seeginan na, Zeruzalɛmuka mɔgɔ kɛmɛ seegi ni bi saba ni fila. 30A ka masaya saan mugan ni sabanan na, a kɔlɔsibagaw kuntigi Nebuzaradan ye zuwifu mɔgɔ kɛmɛ wolonwula ni bi naani ni duuru minɛ ka taga n'u ye. U bɛɛ lajɛnnin tun ye mɔgɔ waa naani ni kɛmɛ wɔɔrɔ (4 600) ye.
Yoyakimu ka koo laban
31Zuda mara masacɛ Yoyakin minɛna ka taga, o saan bi saba ni wolonwulanan kalo tan ni filanan tile mugan ni duurunan loon, Babilɔni masacɛ Ewili Merodaki yafara Yoyakin ma k'a bɔ kaso la. O kɛra Ewili Merodaki ka masaya saan fɔlɔ la. 32A y'a koladiya ka lɔyɔrɔ d'a ma min ka fisa ni masacɛ tɔw taw ye, minw tun be n'a ye Babilɔni. 33A ye sira d'a ma k'a ka kasodenfaniw bɔ. K'a ta o loon ma, Yoyakin tun be to ka dumuni kɛ a fɛ a sii bɛɛ la. 34O cogo la, Babilɔni masacɛ tun be to ka Yoyakin ka makoyafɛn d'a ma loon o loon a sii bɛɛ la.


text:
Lok 2nan 7
Saraka minw bɔra Masaba ye
(Mas fɔlɔ 8.62-66)
1- Solomani tilara Aladali la tuma min na, tasuma bɔra sankolo la ka saraka jɛnita ni saraka tɔ nunu jɛni. Masaba ka nɔɔrɔ ye soo nin fa. 2Sarakalasebagaw ma se ka don Masaba ka soo nin kɔnɔ, bari Masaba ka nɔɔrɔ tun y'a fa. 3- Isirayɛlidenw bɛɛ ye tasuma jigitɔ ye, ani Masaba ka nɔɔrɔ, soo nin kan. U y'u ɲaa biri duguma k'o kunbiri gwan yɔrɔ labɛnnin na, ka Masaba tanu. U ko: «A ka ɲi, a ka ɲumanya te ban abada.»
4Masacɛ ni jama bɛɛ ye sarakaw bɔ Masaba ye. 5Masacɛ Solomani ye misi waa mugan ni fila (22 000), ani saga ni baa waa kɛmɛ ni mugan (120 000) bɔ saraka ye. Masacɛ ni jama bɛɛ ye Ala ka soo kalifa a ma ten.
6Sarakalasebagaw tagara lɔ u ka lɔyɔrɔw la, ani Levi kɔmɔgɔw fana. Fɔlikɛminanw tun be Levi kɔmɔgɔw bolo, masacɛ Dawuda tun ye minw dilan Masaba foli kama, tuma min na a tun ko u k'o kɛ ka Masaba tanu, k'a fɔ ko: «Masaba ka ɲumanya te ban abada.» Sarakalasebagaw tun be buru fiyɛra u ɲafɛ, Isirayɛlidenw bɛɛ tun lɔnin be.
7Luu min be Masaba ka soo ɲafɛ, Solomani y'o cɛmancɛ saniya, ka saraka jɛnitaw bɔ o yɔrɔ la, ani jɛnɲɔgɔnya sarakaw tuluyɔrɔw. Bari a tun ye sarakabɔyɔrɔ min dilan ni zira ye, ale tun dɔgɔyara saraka jɛnitaw, ni suman sarakaw, ani tuluyɔrɔw ma. 8Solomani ye ɲanagwɛ nin kɛ o waati la fɔɔ tile wolonwula, ale ni Isirayɛlidenw bɛɛ. Jamaba tun nana ka bɔ jamana nin bɛɛ kɔnɔ k'a ta Lebowamati fɔɔ ka taga se Ezipiti kɔɔ ma.
9Tile seeginan loon, u y'o kɛ ɲanagwɛ lonba ye, bari u tun ye sarakabɔyɔrɔ nin kalifa kɛ tile wolonwula kɔnɔ, ka ɲanagwɛ kɛ tile wolonwula tugu. 10Kalo wolonwulanan tile mugan ni sabanan loon, Solomani ye sira di jama ma k'u ka taga u ka soo. Jama tun nisɔndiyanin be, u dusu tun diyanin lo Masaba ka baaraɲuman kosɔn, a ye min kɛ Dawuda ni Solomani, n'a ka jama Isirayɛli ye.
Masaba b'a yɛrɛ yira Solomani na
(Mas fɔlɔ 9.1-9)
11Masacɛ Solomani tilara Masaba ka soo, n'a yɛrɛ ka soo lɔli la. A tun b'a fɛ ka fɛɛn min bɛɛ kɛ Masaba ka soo, n'a yɛrɛ ka soo kɔnɔ, a sera k'o bɛɛ kɛ. 12O tuma na, Masaba y'a yɛrɛ yira a la sufɛ k'a fɔ a ye ko: «Ne y'i ka daalili mɛn, n ye yɔrɔ nin woloma a ka kɛ n ta ye, ani ka kɛ soo ye, saraka bena bɔ min kɔnɔ. 13Ni ne y'a kɛ san lɔra a te nana, ni ne ye sira di tɔɔnw ma u ka na jamana nin kɔnɔ suman cɛn, ni n ye fɔɲɔbana bila n ka jama cɛma, 14ne tɔgɔ be wele n ka jama min kan, ni u y'u yɛrɛ majigi ka ne daali ka n yɔrɔ ɲini, ani k'u ka kojuguw dabila, ne bena mɛnni kɛ u fɛ ka n to sankolo la, k'u ka hakɛ yafa, ani k'u ka jamana yiriwa. 15K'a ta sisan ma, ne ɲaa yɛlɛnin lo, ne bena daalili mɛn, minw bena kɛ yan yɔrɔ la. 16Ne ye soo nin woloma sisan k'a kɛ n yɛrɛ ta ye janko ka sigi yen kudayi. Ne ɲaa bena to a kan, a koo bena to ne dusu la tuma bɛɛ. 17Ele kɔni, n'i be taama ne ɲakɔrɔ i n'a fɔ i facɛ Dawuda y'a kɛ cogo min na, n'i ye ne ka fɔta bɛɛ bato, ka ne ka sariyaw ni n ka kolatigɛninw kɛ, 18- ne bena barika don i ka masaya la ka kɛɲɛ ni n ka layidu ye, ne ye min ta i faa Dawuda ye ko a tena fɔn kɔmɔgɔ la Isirayɛlidenw kunna. 19Nga n'aw ye ne to yen, n'aw banna ne ka sariyaw, ni ne ka kuma na, ne ye minw sigi aw ye, n'aw tagara fɛɛn wɛrɛw bato k'aw kunbiri gwan u ɲakɔrɔ, 20ne bena Isirayɛlidenw gwɛn ka bɔ n ka jamana kɔnɔ, n ye min d'u ma. N ye soo min kɛ n yɛrɛ ta ye, n bena ban o la fana, k'a kɛ siyaw bɛɛ be yɛlɛ u ma. 21Soo nin min tun ka ɲi kosɔbɛ, mɔgɔ o mɔgɔ mana tɛmɛ a gɛrɛfɛ, o tigi bena kabakoya k'a fɔ ko: ‹Mun na Masaba ye nin kɛ jamana nin, ani soo nin na?› 22Mɔgɔw bena u jaabi ko: ‹U banna Masaba u faaw ka Ala la minkɛ, o kama lo. Ale min tun y'u bɔ Ezipiti jamana na. U y'u jigi la batofɛn wɛrɛw kan, ka olu bato k'u kunbiri gwan u ɲakɔrɔ. O le y'a to a ye bɔnɛ nin bɛɛ la u kan.› »


text:
Lok fɔlɔ 25
Dɔnkililabagaw ka jɛnkuluw
1Masacɛ Dawuda n'a ka ɲamɔgɔw ye Azafu kɔmɔgɔw ni Eman taw ani Yedutun taw woloma. Olu le tun be kiraya kɛ ka to ka gɔni ni kolonjo fɔ, ani ka nigɛw gosi. Mɔgɔ minw tun be o baara kɛ, olu filɛ.
2Azafu deenw tun ye Zakuri ni Yusufu, ani Netaniya ni Azarela ye. Ale Azafu yɛrɛ le tun be u kunna, n'a be to ka kiraya kɛ ka kɛɲɛ ni masacɛ ka latigɛcogo ye.
3Yedutun deenw ye: Gedaliyawu ni Seri, ani Yesayawu ni Asaniyawu, ani Matitiyawu ni Simeyi ye. Olu tun ye mɔgɔ wɔɔrɔ ye. U facɛ Yedutun le tun be u kunna n'a be to ka kiraya kɛ, ka to ka gɔni fɔ ka Masaba tanu k'a boɲa.
4Eman deenw tun ye Bukiyawu ye, ni Mataniyawu, ani Uziyɛli ni Sebuyɛli, ani Yerimɔti ni Ananiya, ani Anani, ni Eliyata, ani Gidaliti, ni Oromantezɛri, ani Yɔsibekasa ni Malɔti, ani Otiri, ni Maaziyɔti ye. 5Olu bɛɛ tun ye Eman deenw ye, ale min tun be to ka Ala ka kuma fɔ masacɛ ye, janko a ka see sɔrɔ. Ala tun ye dencɛ tan ni naani ni denmuso saba di Eman ma. 6Ale lo tun b'a deen nunu kunna, n'u be to ka dɔnkili la ka kolonjo ni gɔniw fɔ, ani ka nigɛw gosi Masaba ka soo kɔnɔ, ka kɛɲɛ ni masacɛ ka latigɛcogo ye, ani Azafu ni Yedutun ni Eman ta ye. 7Dɔnkililabaga nunu n'u balima minw tun labɛnna n'u be se dɔnkili la Masaba ye kosɔbɛ, u bɛɛ lajɛnnin tun ye mɔgɔ kɛmɛ fila ni bi seegi ani seegi ye.
8U ye kala la ka sɔrɔ k'u ka baarako latigɛ, kɔrɔw ni dɔgɔw ta, ani kalanfa ni kalandenw ta. 9Kala lako fɔlɔ benna Azafu deen Yusufu kan. Filanan ka kɛ Gedaliyawu ye, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila. 10Sabanan ka kɛ Zakuri ye, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila. 11Naaninan ka kɛ Yiseri ye, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
12Duurunan ka kɛ Netaniyawu ye, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
13Wɔɔrɔnan ka kɛ Bukiyawu ye, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
14Wolonwulanan ka kɛ Yezarela ye, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
15Seeginan ka kɛ Yesayawu ye, ale n'a ka deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
16Kɔnɔntɔnnan ka kɛ Mataniyawu ye, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
17Tannan benna Simeyi kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
18Tan ni kelennan benna Azarɛli kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
19Tan ni filanan benna Asabiya kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
20Tan ni sabanan benna Subayɛli kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
21Tan ni naaninan benna Matitiyawu kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
22Tan ni duurunan kɛra Yeremɔti ye, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
23Tan ni wɔɔrɔnan kɛra Ananiyawu ye, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
24Tan ni wolonwulanan benna Yɔsibekasa kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
25Tan ni seeginan benna Anani kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
26Tan ni kɔnɔntɔnnan benna Malɔti kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
27Mugannan benna Eliyata kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
28Mugan ni kelennan benna Otiri kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
29Mugan ni filanan benna Gidaliti kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
30Mugan ni sabanan benna Maaziyɔti kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.
31Mugan ni naaninan benna Oromantezɛri kan, ale n'a deenw n'a balimaw, mɔgɔ tan ni fila.


text:
Lok fɔlɔ 7
Isakari kɔmɔgɔw
1Isakari deenw ye naani ye: Tola ni Puwa, ani Yasubi ni Simurɔn. 2Tola deenw ye Uzi ye, ani Erefaya ni Yeriyɛli, ani Yamayi ni Yibisamu, ani Semuyɛli ye. Olu le tun ye gwatigiw ye Tola kɔ. Cɛfariw tun lo. Masacɛ Dawuda ka tile la, mɔgɔ waa mugan ni fila ani kɛmɛ wɔɔrɔ (22 600) le tun b'u cɛma. 3Uzi deen ye Yiziraya ye. Yiziraya deenw fana ye Mikayɛli ni Obadiya ye, ni Yowɛli, ani Yisiya. O ye mɔgɔ duuru ye. U bɛɛ fana kɛra kuntigiw ye. 4Kɛlɛdenw tun b'u fɛ ka kɛɲɛ n'u kɔmɔgɔw ye, u tun ye mɔgɔ waa bi saba ni waa wɔɔrɔ (36 000) ye, bari u ka musow tun ka ca, ani denmisɛnw. 5Mɔgɔ minw bɛɛ tɔgɔ sɛbɛnna Isakari ka fadenyabolow la, olu tun ye cɛfari waa bi seegi ni waa wolonwula (87 000) ye.
Bɛnzamɛn ni Nɛfutali kɔmɔgɔw
6Bɛnzamɛn deenw ye mɔgɔ saba ye: Bɛla, ni Bɛkɛri, ani Yediyayɛli ye. 7Bɛla deenw ye Ɛsibɔn ye, ni Uzi, ni Uziyɛli, ni Yerimɔti, ani Iri ye. Gwatigi duuru tun lo. Cɛfariw fana tun lo. Mɔgɔ minw tɔgɔ sɛbɛnna, olu kɔmɔgɔw tun ye mɔgɔ waa mugan ni fila ani bi saba ni naani (22 034) ye. 8Bɛkɛri deenw ye Zemira ye, ani Yowasi ni Eliyezɛri, ani Eliyoyenayi ni Omuri, ani Yeremɔti ni Abiya, ani Anatɔti ni Alɛmɛti ye. Olu bɛɛ ye Bɛkɛri deenw ye. 9U ye tɔgɔsɛbɛn min kɛ, gwatigi nunu kɔmɔgɔw tagara bɛn cɛfari waa mugan ni kɛmɛ fila (20 200) ma. 10Yediyayɛli deen ye Bilan ye. Bilan deenw ye Yewusi ye, ni Bɛnzamɛn ani Ewudi, ni Kenaana, ani Zetan ni Tarisisi, ani Ayisari ye. 11Nunu bɛɛ ye Yediyayɛli kɔmɔgɔw ye, u bɛɛ tun ye gwatigiw ye. U ka mɔgɔw cɛma, cɛfari waa tan ni wolonwula ani kɛmɛ fila (17 200) tun ye kɛlɛdenw ye, u labɛnnin tun lo kɛlɛ kama.
12Supimu ni Upimu tun ye Iri deenw ye. Ayeri deen tun ye Usimu ye.
13Nɛfutali deenw ye Yaasiyɛli ye, ni Guni ni Yesɛri, ani Salumu. Bila mamadenwe tun lo.
Manase kɔmɔgɔw
14Manase deenw ye Asiriyɛli ye, ani Galaadi facɛ Makiri, a tun ye minw sɔrɔ a ka gɛrɛfɛmuso fɛ ka bɔ Siri. 15Makiri ye muso dɔ minɛ ka n'a di Upimu ma, ani ka dɔ di Supimu ma. Makiri balimamuso tɔgɔ tun ko Maaka. A dencɛ filanan tɔgɔ ko Selofeyadi. Selofeyadi ye denmusow dama le wolo. 16Makiri ka muso Maaka ye deen dɔ wɛrɛ wolo. A y'o tɔgɔ la ko Pɛrɛsi, o kɔ, Sɛrɛsi. Sɛrɛsi deenw ye Ulamu ni Ɛrɛkɛmu ye. 17Ulamu deen ye Bedan ye. Manase deen Makiri dencɛ Galaadi deen le ye nunu ye. 18A balimamuso Molɛkɛti ye Iseyɔdi, ni Abiyezɛri ani Mala wolo. 19Semida deenw ye Ayan ye, ani Sɛkɛmu ni Liki, ani Aniyamu ye.
Efarayimu kɔmɔgɔw
20Efarayimu deen ye Sutela ye, ale ta ye Bɛrɛdi ye, ale ta ye Tagati ye, ale fana ta ye Eleyada ye, ale ta ye Tagati ye, 21ale ta ye Zabadi ye, ale fana ta ye Sutela ye. Ezɛri ni Eleyadi fana ye Efarayimu deenw ye. Gatika minw tun ye jamanadenw ye, olu y'a deen nunu faga, bari u tun wilila ka taga k'u be Gatikaw ka begɛnw bɔsi. 22U facɛ Efarayimu tora dusukasi la tile caaman kɔnɔ. O la, a balimaw nan'a jigi tugu. 23O kɔ, ale n'a ka muso jɛnna, muso nin ye kɔnɔ ta ka dencɛ wolo a ye. A y'o deen nin tɔgɔ la ko Beriya, o kɔrɔ ko sigɛn. Bari sigɛn tun b'a ka soo kɔnɔ. 24A denmuso tun ye Seera le ye. Ale lo ye Bɛtorɔn dugumata ni sanfɛta sigi, ani Uzɛnseera. 25Af ye deen wɛrɛ sɔrɔ kɔfɛ, o ye Ɛrɛfa ye. Ale deen ye Ɛrɛsɛfu ye, ale ta ye Tɛla ye, ale ta ye Tagan ye, 26ale ta ye Layedan ye, ale ta ye Amiwudi ye, ale ta ye Elisama ye, 27ale ta tun ye Nun ye, ale fana ta ye Zozuwe ye.
28U ka sigiyɔrɔw tun ye Betɛli n'a lamini duguw ye. Naaran tun b'a kɔrɔn fɛ, Gezɛri n'a laminiduguw ka kɛ tileben fɛ, ni Sisɛmu n'a laminitaw fɔɔ ka taga se Aya n'a taw la. 29Bɛtiseyan n'a taw tun be Manase deenw bolo, ani Tanaki n'a taw, ni Megido n'a taw, ani Dɔri n'a taw. Isirayɛli dencɛ Yusufu kɔmɔgɔw tun siginin be o dugu nunu le kɔnɔ.
Asɛri kɔmɔgɔw
30Asɛri deenw ye Yimuna, ni Yisiwa ni Yisiwi, ni Beriya ye, ani u balimamuso Sera. 31Beriya deenw ye Ebɛri ni Malikiyɛli ye. Ale tun ye Birizayiti facɛ ye. 32Ebɛri ye Yafilɛti wolo, ni Somɛri ni Otamu, ani u balimamuso Suwa. 33Yafilɛti deenw Pazaki, ni Bimali, ni Asiwati. 34A balimacɛ Sɛmɛri deenw ye Ɔrɔga ni Yuba ani Aramu ye. 35A balimacɛ Elɛmu fana deenw ye Sofa, ani Yimuna ni Selesi, ani Amali ye. 36Sofa deenw ye Suwa, ni Arinɛfɛri ni Suwali ani Beri ni Yimura, 37ni Bɛsɛri ani Ɔdi, ni Sama ni Silisa, ni Yitiran ani Beera ye. 38Yetɛri deenw ye Yefunɛ, ni Pisipa ani Ara ye. 39Ula deenw ye Ara, ni Aniyɛli ani Irisiya ye. 40Olu bɛɛ tun ye Asɛri kɔmɔgɔw ye, gwatigiw ni mɔgɔbabaw, ani cɛfariw, ni ɲamɔgɔbabaw tun lo. A kɔmɔgɔ minw tɔgɔ sɛbɛnna ka kɛ kɛlɛdenw ye, olu tun ye mɔgɔ waa mugan ni waa wɔɔrɔ (26 000) ye.


text:
Kɛw 4
U be Piyɛri ni Zan kiti
1Ka Piyɛri ni Zan to kuma na jama fɛ, sarakalasebagaw ni Alabatosoba ɲamɔgɔ, ani *Saduseɲɛ dɔw sera. 2U y'a ye ko mɔgɔ fila nunu be jama kalanna Yezu ka koow, ani suuw kununko la minkɛ, o ma diya u ye. 3U y'u minɛ ka taga u datugu kaso la fɔɔ a dugusagwɛ, bari tile tun banna. 4O bɛɛ n'a ta, mɔgɔ minw tun ye ciden fila nunu ka kuma lamɛn, olu caaman lara Yezu la. Dɔ farala kalandenw kan. Cɛɛw bɛɛ lajɛnnin tagara se mɔgɔ waa duuru ɲɔgɔn ma.
5O dugusagwɛ, zuwifuw ka kititigɛla minw be Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ, olu ye ɲɔgɔn lajɛn: cɛkɔrɔba fara sariya karamɔgɔw kan. 6Sarakalasebagaw kuntigiba Ana n'a ka somɔgɔw bɛɛ tun be yen, ni Kayifu, ni Zan ani Alɛkisandiri. 7O tuma na, u nana ni Piyɛri ni Zan ye u cɛma. U y'u ɲininga ko: «Aw ye muruku nin kɛnɛya ni see jumɛn ye, walima aw y'a kɛnɛya tɔgɔ jumɛn barika la?»
8O tuma na, Piyɛri tun fanin be Nii Senuman na, a y'u jaabi ko: 9«An ka cɛkɔrɔbaw, n'an ɲamɔgɔw, aw y'anw wele kiti la bii, bari an ye koɲuman kɛ. Aw b'an ɲiningana ko an ka muruku nin kɛnɛyacogo fɔ. 10O la, aw y'aw tulo malɔ ka ɲa ani k'a faamu, Isirayɛli jama bɛɛ fana k'a faamu ko Yezu Krista Nazarɛtika nin barika lo, aw tun ye min gwengwen lɔgɔ kan. Ala y'a kunun. Ale barika la cɛɛ nin kɛnɛyara. 11- Aw bonlɔlaw banna kabakuru min na, o nana kɛ kabakuru barikaman ye, boon nɔnkɔn ta. O ye Yezu ye. 12Kisili te se ka sɔrɔ yɔrɔ si n'ale fɛ tɛ. Bari Ala ma mɔgɔ wɛrɛ ci diɲɛ na, adamaden be se ka kisi min tɔgɔ barika la.»
13Kititigɛla nunu y'a ye ko Piyɛri ni Zan hakili siginin lo u ka kuma na. U kabakoyara bari u y'u jati mɔgɔ fufafu ye minw ma kalan bɛrɛ kɛ. O kɔ, u nan'a lɔn ko Yezu kɔmɔgɔ dɔw lo. 14U ye cɛɛ filɛ u gɛrɛfɛ, a dafaninba, fɔta ma sɔrɔ u fɛ. 15O la, u y'a fɔ u ye ko u ka bɔ kɛnɛma. U dama ye ɲɔgɔn ye koo nin na. 16U y'a fɔ ko: «An bena mun le kɛ mɔgɔ nunu na? Tiɲɛ kɔni na, u ye koba kɛ. Zeruzalɛmukaw bɛɛ b'a kala ma. A gwɛnin lo, an te se ka ban a ma. 17Nga, n'an t'a fɛ koo nin kibaru ka jɛnsɛn ka taga ɲa, an ka kan k'u bali, k'u bagabaga k'u kana Yezu tɔgɔ fɔ mɔgɔ si ɲana tugu.»
18O la, u ye Piyɛri ni Zan wele ka kangari la u ye ko Yezu tɔgɔ kana mɛn u daa la loon si, walima ka mɔgɔw kalan n'a ka koow ye.
19Nga Piyɛri ni Zan y'u jaabi ko: «Jumɛn ka di Ala ye koo fila nunu na: k'a ka fɔta bato, walima k'aw ka fɔta bato? Aw yɛrɛ k'o jaabi ɲini aw yɛrɛ ma.
20«Anw kɔni fɛ, anw ye min ye, ka min mɛn, anw te se ka to o fɔbali ye.»
21U ma bolo layɔrɔ sɔrɔ k'u tɔɔrɔ minkɛ, u sɔngɔna u kan kosɔbɛ, ka sɔrɔ k'u bila. U y'o kɛ jama ɲasiran kosɔn, bari mɔgɔ bɛɛ tun be Ala tɔgɔ tanura u ka kokɛnin nin kama. 22Cɛɛ min ka kɛnɛya kɛra kabako ye, o sii tun tɛmɛna saan bi naani kan.
Kalandenw be Ala daali
23Piyɛri ni Zan bilanin kɔ, sarakalasebagaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw ye kuma min bɛɛ fɔ, u segira ka n'o bɛɛ ɲafɔ u tɔɲɔgɔnw ye. 24- Olu y'u ka kuma mɛn. O kɔ, u y'u kaan kɛ kelen ye ka Ala daali ko: «Matigi, e le ye sankolo ni dugukolo ani kɔgɔji, n'u kɔnɔnafɛnw bɛɛ dan. 25E le y'a kɛ i ka baarakɛla an bɛma Dawuda ye kuma nin fɔ Nii Senuman barika la, ko:
‹Mun na siyaw murutira?
Mun na u ye ŋaniyafu ta ten?
26- Masacɛw wilila,
jamana ɲamɔgɔw y'u kaan bɛn,
ka Matigi n'a ka Mɔgɔwolomanin kɛlɛ.›
27- Tiɲɛ na, Pɔnsi Pilati, ni *Erɔdi, ni Isirayɛli jama ani siya wɛrɛw ye ɲɔgɔn lajɛn dugu nin kɔnɔ i ka baarakɛla senuman Yezu kama i ye min kɛ diɲɛ kisibaga ye. 28Ayiwa, i tun ye koo minw bɛɛ latigɛ, u y'o bɛɛ kɛ. 29Sisan kɔni Matigi, i janto u ka bagabagaliw la, a to i ka baarakɛlaw k'i ka kuma fɔ mɔgɔw ye ni jagwɛlɛya ye. 30A to an ka se ka mɔgɔw kɛnɛya, ka kabakow kɛ Yezu tɔgɔ barika la, min y'i ka baarakɛla senuman ye.»
31U tun be yɔrɔ min na, daalili bantɔ, o yɔrɔ nin yɛrɛyɛrɛla. U bɛɛ fara Nii Senuman na, ka to ka Ala ka kuma fɔ ni jagwɛlɛya ye.
Kalandenw ka fɛɛn bɛɛ ye foroba ye
32- Mɔgɔ minw tun lara Yezu la, u bɛnnin tun lo kosɔbɛ, miiriya kelen le tun b'u bɛɛ fɛ. U si tun t'a fɔ ko: «N ta.» Nga u ka fɛɛn bɛɛ tun ye foroba ye. 33Cidenw tun be kobabaw kɛ k'a yira ko Matigi Yezu kununna. Ala ka ɲumanya tun be u bɛɛ kan. 34O la fana, dɛsɛ tun te u si kan, bari forow, walima soow tun be minw fɛ, u tun b'u feere ka n'u bɛɛ sɔngɔ di cidenw ma. 35U tun b'o tilan ka kɛɲɛ n'u kelen kelen bɛɛ ka makoya ye.
36O la, Levi kɔmɔgɔ dɔ tun be yen min tɔgɔ ko Yusufu ka bɔ Sipɔrɔ jamana na, cidenw y'a tɔgɔ la ko Barinabasi, o kɔrɔ ko min be mɔgɔ jaa gwɛlɛya.b 37Foro dɔ tun be ale fɛ fana. A y'a feere ka n'a wari di cidenw ma.


text:
Nee 10
Jama be layidu ta Ala ye
1Koo minw tun y'an sɔrɔ olu kosɔn, an y'a latigɛ sɔbɛ la k'an daa di k'o kɛ sɛbɛ ye. An ɲamɔgɔw ni Levi kɔmɔgɔ minw b'an cɛma, ni an ka sarakalasebagaw, y'u bulonɔ bila sɛbɛ nin kan.
2Mɔgɔ minw y'u bulonɔ kɛ sɛbɛ nin kan, olu tɔgɔw filɛ: Akaliya dencɛ Neemi min ye masacɛ ka lasigiden ye, ni Sidikiya 3ani Seraya, ni Azariya, ni Yirimeya, 4ani Pasewuri ni Amariya, ani Malikiya, 5ni Atusi ni Sebaniya, ani Maluki, 6ni Arimu ani Meremɔti, ni Obadiya, 7ani Daniyɛli ni Ginetɔn, ani Baruki, 8ni Mesulamu ani Abiya, ni Miyamin, 9ani Maaziya ni Biligayi, ani Semaya, olu ye sarakalasebagaw ye.
10Levi kɔmɔgɔ tɔw tɔgɔ filɛ: Azaniya dencɛ Yesuwa, ni Enadadi kɔmɔgɔ Binuwi ni Kadimiyɛli, 11n'u badenw: Sebaniya, ni Odawiya ani Kelita, ni Pelaya ani Hanan, 12ni Mika, ni Erewɔbu, ani Asabiya, 13ni Zakuri, ani Serebiya ni Sebaniya, 14ani Odawiya ni Bani ni Beninu.
15Jama ɲamɔgɔ minw y'u bulonɔ kɛ olu tɔgɔ filɛ: Parewɔsi ni Paati Mowabu ani Elamu, ni Zatu ani Bani, 16ni Buni ani Azigadi ni Bebayi, 17ani Adoniya ni Bigiwayi, ani Adin, 18ni Atɛri, ni Izikiya ani Azuri, 19ni Odawiya, ni Asumu ani Besayi, 20ani Arifu, ni Anatɔti ani Nebayi, 21ni Magipiyasi, ni Mesulamu ani Eziri, 22ni Mesezabeyɛli ani Sadɔki, ni Yaduwa, 23ani Pelatiya, ni Hanan ani Ananiya, 24ni Oseya, ni Ananiya, ani Asuba, 25ni Alowɛsi, ani Pileya ni Sobeki, 26ani Ereyumu ni Asabina, ani Maaziya, 27ni Aya ani Hanan, ni Anan, 28ani Maluki ni Arimu, ni Baana.
29Jama tɔɔ, sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔ tɔw, ani daa kɔlɔsibagaw ni dɔnkilibagaw, ani Ala ka soo kɔnɔ baarakɛlaw, ani mɔgɔ minw bɛɛ faranna ka bɔ siya wɛrɛw la ka nɔrɔ Ala ka sariya la, u ka musow fara u dencɛw n'u denmusow kan, mɔgɔ o mɔgɔ tun be se ka koo faamu, 30olu bɛɛ tugura u badenw kɔ u jigi be minw kan. U ye layidu ta ka kali k'u bena taama ka kɛɲɛ ni Ala ka sariya ye a ye min di a ka baarakɛla Musa barika la, ka Masaba, an Matigi ka sariyaw, n'a ka fɔta bato ka ɲa.
31- An b'an daa di ko an tena sɔn k'an denmusow di jamana nin kɔnɔ siyaw ma, an fana tena sɔn an dencɛw b'u denmusow furu. 32- Ni jamana nin kɔnɔ siyaw nana n'u ka suman, walima u ka feerefɛn wɛrɛw ye lafiɲɛlon na, an tena foyi san u fɛ o loon na ani ɲanagwɛ loonw na. Saan wolonwulanan na, an tena sɛnɛ kɛ, an bena yafa an ka jurutigiw ma fana.
33- An fana b'a latigɛ k'o kɛ sariya ye an fɛ ko wajibi la an ka warigwɛ kuru kelen sara saan o saan, min gwiliya sera garamu naani ma, an ka Ala ka soo baara kosɔn, 34buru min be di Ala ma, ani suman saraka ni saraka jɛnita minw be bɔ loon bɛɛ, ni saraka minw be bɔ lafiɲɛlon na, ani kalokura ɲanagwɛ la, ni ɲanagwɛ tɔw la, ani Ala ka soo kɔnɔ minanw, ni saraka min be bɔ Isirayɛlidenw ka hakɛ yafali kama, ani baara o baara min be kɛ an ka Ala ka soo kɔnɔ, an b'o di olu le kama.
35Sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔ tɔw ni jama, an ye kala la janko an bena to ka na ni lɔgɔ ye an ka Ala ka soo waati min na saan o saan k'o di, an k'o lɔn, an ka na n'o ye ka kɛɲɛ n'an ka fadenya cogo ye. Bɛɛ be n'u ta nawaati, janko u ka to k'o mana Masaba an ka Ala ka sarakabɔyɔrɔ la ka kɛɲɛ n'a fɔcogo ye sariya la. 36- An bena to ka na n'an ka sɛnɛfɛnw deen fɔlɔw ye, ani yiriw bɛɛ deen fɔlɔw, Masaba ka soo saan o saan.
37- An fana bena to ka na n'an deen fɔlɔw ye an ka Ala ka soo kɔnɔ, ani an ka begɛnw ka deen fɔlɔw, misi fara begɛnmisɛnw kan, ka kɛɲɛ ni sariya ka fɔta ye, k'o di sarakalasebagaw ma minw be baara kɛ o yɔrɔ la. 38- An bena to ka na n'an ka mugu ɲanaman ye, n'an ka suman sarakaw, n'an ka yiriw bɛɛ deenw, ani duvɛnkɛnɛ ni tulu ye an ka Ala ka soo kɔnɔ minanmarayɔrɔ la k'u di sarakalasebagaw ma, ani ka to k'an ka suman jakaw di Levi kɔmɔgɔ tɔw ma. Olu bena to ka na u ta u yɛrɛ ma an ka duguw kɔnɔ an be baara kɛ yɔrɔ min na. 39- Ni Levi kɔmɔgɔw be taga jaka minɛyɔrɔ la, olu ni Arɔn kɔmɔgɔ dɔ min ye sarakalasebaga ye, be taga ɲɔgɔn fɛ, jaka min sɔrɔla, Levi kɔmɔgɔw ka kan ka jaka bɔ o la ka taga n'o ye an ka Ala ka soo kɔnɔ, a ka nafolo marayɔrɔ la. 40Isirayɛlidenw, Levi kɔmɔgɔw fara tɔw kan, ka kan ka na ni suman ye ani duvɛnkɛnɛ, ni tulu ye minanmarayɔrɔ nin na, baarakɛminanw be bila yɔrɔ min, ani sarakalasebaga minw be baara la ni daa kɔlɔsibagaw, ni dɔnkililabagaw ka sigiyɔrɔ la.
O la, an tena an ka Ala ka soo to yen lakolon.


text:
Zer 43
Zeremi be taga Ezipiti jamana la
1Masaba u ka Ala tun ye Zeremi ci ko a ka kuma min bɛɛ fɔ jama ye, a y'o fɔ u bɛɛ ye ka ban tuma min na, 2Osaya deen Azariya, ni Kareya deen Yowanan ani yɛrɛboɲalaw bɛɛ y'a fɔ Zeremi ye ko: «I be galon le tigɛra. Masaba an ka Ala ma i ci ka n'a fɔ an ye ko an kana taga sigi Ezipiti jamana la! 3Neriya dencɛ Baruki le b'i kɔnɔnasura an kama. A b'a fɛ k'an di Babilɔnikaw ma, u k'an faga, walima u k'an minɛ ka taga n'an ye Babilɔni.»
4Masaba tun y'a fɔ ko u ka to Zuda mara la, nga Kareya deen Yowanan ni kɛlɛkuntigiw bɛɛ, ani jama bɛɛ banna k'a ka fɔta bato. 5- Zuda mara mɔgɔ tɔw min kɔsegira ka bɔ siyaw cɛma, u jɛnsɛnnin tun be minw bɛɛ cɛma, ka na sigi Zuda mara la, Kareya dencɛ Yowanan ni kɛlɛkuntigiw ye olu bɛɛ minɛ: 6cɛɛw ni musow, ni denmisɛnw, ani masacɛ denmusow, ani Babilɔni masacɛ kɔlɔsibagaw kuntigi Nebuzaradan tun ye mɔgɔ minw to ni Safan dencɛ Ayikamu deen Gedaliya ye, ani kira Zeremi ni Neriya dencɛ Baruki. 7U banna ka Masaba ka kuma bato, ka taga Ezipiti jamana na. U sera fɔɔ Tapanɛ.
Zeremi be Ezipiti halakiko fɔ
8Masaba kumana Zeremi fɛ k'u to Tapanɛ ko: 9«Kabakurubabaw ta, ka taga u dogo bɔgɔ la, sira jukɔrɔ, Ezipiti masacɛ ka soo donda la Tapanɛ, zuwifuw ɲana. 10I k'a fɔ u ye ko: ‹Masaba, Setigi, Isirayɛli ka Ala ko ale be cii bila ka taga ale ka baarakɛla Babilɔni masacɛ Nabukodonozɔri wele ka na. Ko ale ye kabakuru minw dogo, a bena na ka Nabukodonozɔri ka masasigilan bila olu le sanfɛ, Nabukodonozɔri k'a ka fanibugu lɔ u sanfɛ. 11A bena na Ezipiti jamana kɛlɛ. Minw ye saya ta ye, a be olu faga. Minw ye jɔnya ta ye, olu be minɛ ka taga. Minw ye murujan ta ye, a be olu faga ni murujan ye. 12A bena tasuma don Ezipitikaw ka jobonw la, ka joow jɛni, ka taga ni dɔw ye. A bena na Ezipiti jamana lakolonya pepewu, ka bɔ yen hɛrɛ la. 13U be tile bato boon min kɔnɔ Ezipiti jamana la, a ben'a kɔnɔ kabakuru lɔninw walaka, ka Ezipitikaw ka jobonw jɛni.› »


text:
Dal 87
Siyɔn makiriko
1Kore kɔmɔgɔw ka dɔnkili dɔ.
Ala ye Zeruzalɛmu dugu sigi kulu senuman kan.
2*Siyɔn dugu koo ka di Masaba ye.
A ka d'a ye ka tɛmɛ Isirayɛlidenw ka dugu tɔw kan.
3Ala ka dugu, boɲako fɔra i kosɔn.
4Ne lɔnbagaw be bɔ jamana minw na,
o ye Ezipiti ni Babilɔni ani Filisi
ni Tiri ani Etiyopi ye.
U wolola o jamana nunu na.
5Nga a be fɔ Siyɔn kosɔn ko:
«Mɔgɔ bɛɛ wolola Siyɔn kɔnɔ,
Fɛɛn bɛɛ kuntigi le b'u sigi ka ɲa.»
6Masaba ben'a sɛbɛn jama ka sɛbɛ kɔnɔ ko:
«Karimasina wolola Siyɔn.»
7U be dɔɔn kɛ ka dɔnkili la ko:
«An ka hɛrɛ bɛɛ be bɔ Siyɔn le.»


text:
Mas fɔlɔ 21
Nabɔti ka ɛrɛzɛnforo
1O koow tɛmɛnin kɔ, min kɛra, o filɛ nin ye. *Ɛrɛzɛnforo dɔ tun be Izireyɛlika Nabɔti fɛ. Foro nin tun be Samari masacɛ Akabu ka masaso dɔ gɛrɛfɛ Zizireyɛli. 2Loon dɔ, Akabu y'a fɔ Nabɔti ye ko: «I ka ɛrɛzɛnforo nin di ne ma janko ne k'a kɛ n ka nankɔ ye, bari a ka surun ne ka soo la kosɔbɛ. Ne bena ɛrɛzɛnforo wɛrɛ d'i ma i ta nin nɔɔ na, min ka fisa. Walima n'a diyara i ye, n b'a san i fɛ.»
3Nga Nabɔti y'a fɔ a ye ko Masaba k'ale kisi a k'a faaw ka cɛɛn d'a ma.
4Akabu dusu kasinin, n'a dimininba segira soo, Zizireyɛlika Nabɔti ka kuma nunu kosɔn. A tun ko: «N tena n faaw ka cɛɛn d'i ma.» O la, a donna ka taga la soo kɔnɔ, k'a ɲaa sin kogo ma, ka ban ka dumuni kɛ. 5A ka muso Zezabɛli nan'a fɛ k'a fɔ a ye ko: «Mun na i dusu kasinin be ten fɔɔ i banna ka dumuni kɛ?» 6A y'a jaabi ko: «Ne kumana Zizireyɛlika Nabɔti fɛ, ko a k'a ka ɛrɛzɛnforo di ne ma, n be wari d'a ma, walima n'a diyar'a ye, n b'a ɲɔgɔn d'a ma. A ko a t'a di.»
7A ka muso Zezabɛli y'a fɔ a ye ko ale lo te Isirayɛli mara ɲamɔgɔba ye wa. Ko a ka wili ka dumuni kɛ, ka nisɔndiya, ko ale bena kɛ sababu ye a ka Zizireyɛlika Nabɔti ka ɛrɛzɛnforo sɔrɔ. 8A ye batakiw sɛbɛn ni Akabu tɔgɔ ye, ka Akabu ka taamasiɲɛ la u kan, k'o ci Nabɔti ka dugu cɛkɔrɔbaw n'a ɲamɔgɔw ma. 9A tun ye kuma min fɔ bataki nunu kɔnɔ, o filɛ: A ko u ka sundonko wango la, ka Nabɔti kɛ jama ɲamɔgɔ ye. 10K'o kɔ, u ka mɔgɔjugu fila dɔ sigi a ɲafɛ, k'u kɔnɔnasu a kama, u k'a fɔ ko a ye Ala nɛni, ka masacɛ danga. K'o kɔ, u k'a minɛ ka taga n'a ye dugu kɔfɛ, k'a bon ni kabakuruw ye k'a faga.
11O la, Nabɔti ka dugu cɛkɔrɔbaw ani dugu ɲamɔgɔw ye Zezabɛli ka fɔta kɛ, a tun ye fɛɛn min sɛbɛn bataki nunu kɔnɔ k'a ci u ma. 12U ye sundonko wango la. U ye jama lajɛn ka Nabɔti kɛ u ɲamɔgɔ ye. 13Mɔgɔjugu fila nana sigi Nabɔti ɲafɛ, k'a fɔ jama ɲana ko: «Nabɔti ye Ala nɛni, ka masacɛ danga.» O kɔ, u ye Nabɔti minɛ ka taga n'a ye dugu kɔfɛ k'a bon ni kabakuruw ye k'a faga. 14O kɔ, u ye cira bila ka ta'a fɔ Zezabɛli ye k'olu ye Nabɔti bon ni kabakuru ye, ko a sara. 15Zezabɛli y'a mɛn tuma min na ko Nabɔti bonna ni kabakuru ye ka faga, a y'a fɔ Akabu ye ko: «Wili sa ka Zizireyɛlika Nabɔti ka ɛrɛzɛnforo minɛ k'a kɛ i ta ye, a tun banna ko a te min feere i ma. A sara ka ban.» 16Akabu y'a mɛn ko Nabɔti sara ka ban tuma min na, a wilila ka taga Zizireyɛlika Nabɔti ka ɛrɛzɛnforo kɔnɔ, janko a k'a minɛ k'a kɛ a yɛrɛ ta ye.
Akabu ni Zezabɛli bena halaki
17Masaba y'a fɔ Tisibika Eli ye ko: 18«Wili ka taga Isirayɛli mara masacɛ Akabu fɛ, min be Samari. A be Nabɔti ka *ɛrɛzɛnforo kɔnɔ, a tagara yen janko k'a kɛ a yɛrɛ ta ye. 19- I k'a fɔ a ye ko ne Masaba le ko ten: ‹I ye mɔgɔ faga ka tila k'a bololafɛnw kɛ i ta ye kɛ. Wuluw ye Nabɔti joli nɛɛmu yɔrɔ min na, wuluw fana bena i ta nɛɛmu yen.› »
20O la, Akabu y'a fɔ Eli ye ko: «Ne jugu, e ye ne yɔrɔ ye kɛ?» Eli y'a jaabi ko: «Ne y'i yɔrɔ ye, bari i y'i yɛrɛ di ka kojugu kɛ Masaba ɲakɔrɔ. 21O la, a ko a bena bɔnɛ lase i ma, ko: ‹U bena i ta cɛn pewu, ka ele Akabu ka somɔgɔ cɛdenw bɛɛ halaki ka bɔ Isirayɛlidenw cɛma, jɔɔn fara hɔrɔnw kan. 22Ne bena i ka soo kɛ i n'a fɔ Nebati dencɛ Zerobowamu ka soo ni Aya dencɛ Bayesa ta kɛra cogo min na, Bari i ye ne dimi, ani i y'a kɛ Isirayɛlidenw ye hakɛ kɛ.› 23- Masaba y'a fɔ Zezabɛli kama fana ko wuluw bena Zezabɛli ɲimi Zizireyɛli dugu laminikogo gɛrɛfɛ. 24A ko Akabu ma ko a ka somɔgɔ min mana sa dugu kɔnɔ, wuluw le ben'a ɲimi. Min mana sa kongo kɔnɔ, kɔnɔw bena o dumu.»
25Mɔgɔ si m'a yɛrɛ di ka kojugu kɛ ka ye Masaba ɲakɔrɔ ka Akabu bɔ. A ka muso Zezabɛli tun y'a ɲɔti ka don koo la fana. 26A ye baarajugu kɛ ka taga joow sɔn, i n'a fɔ amoriw tun b'a kɛ cogo min na, Masaba tun ye minw gwɛn Isirayɛlidenw ɲa.
27Akabu ye Eli ka kuma nunu mɛn tuma min na, a y'a ka faniw faran ka dusukasifani ta k'o don a kaan na, ani ka suun don. A tun be to ka la ni fani nin ye, ani ka to ka taama dɔɔni dɔɔni. 28O kɔ, Masaba y'a fɔ Tisibika Eli ye ko: 29«Akabu y'a yɛrɛ majigi ne ɲakɔrɔ cogo min na, i y'o ye wa? A y'a yɛrɛ majigi ne ɲakɔrɔ, o la, ne tena bɔnɛ nin lase a ka tile la tugu, o bena kɛ a deen ka tile la, o tuma na, bɔnɛ nin bena se a ka soo ma.»


text:
Bɔk 1
Isirayɛlidenw be jɔnya la Ezipiti
1- Yakuba, n'a be wele Isirayɛli fana, ale ka deen minw tun tagara n'a ye Ezipiti jamana na, n'u ka denbayaw ye, olu tɔgɔ filɛ nin ye: 2Urubɛn, ni Simeyɔn, Levi ni Zuda, 3Isakari ni Zabulɔn ani Bɛnzamɛn, 4Dan ni Nɛfutali, ni Gadi ani Asɛri.
5Yakuba kɔmɔgɔ bɛɛ lajɛnnin tun ye mɔgɔ bi wolonwula ye. O y'a sɔrɔ Yusufu tun be Ezipiti ka ban. 6Yusufu n'a balimaw bɛɛ, ani a ka waati mɔgɔ bɛɛ nana sa. 7- Isirayɛlidenw nana caya, ka caya, u tora ka buguya ani ka fanga sɔrɔ. U ye jamana fa.
8- O kɔ, masacɛkura dɔ sigira jamana kunna, min tun ma Yusufu lɔn. 9A y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: «A filɛ, Isirayɛlidenw ka ca n'anw ye kojugu, u barika fana ka bon n'an ta ye. 10- Aw ye to, an be cogo ɲini k'u ka cayako bali. N'o tɛ, ni kɛlɛ wilila loon min na, u bena fara an juguw kan k'an kɛlɛ. O kɔ, u be bɔ jamana kɔnɔ.» 11O la, Ezipitikaw ye baarakuntigiw sigi Isirayɛlidenw kunna, janko olu k'u tɔɔrɔ ni fangabaara ye. O cogo la, u ye suman maraduguw lɔ Ezipiti masacɛ ye, o minw ye Pitɔmu ni Aramusɛsi ye. 12Nga tuma min na u tora ka dɔ fara Isirayɛlidenw ka tɔɔrɔ kan, olu fana tora ka caya, ka yɛrɛkɛ ka tɛmɛ fɔlɔta kan fɔɔ Ezipitikaw nana siran u ɲa. 13U y'u bila jɔnyabaara la k'u tɔɔrɔ kosɔbɛ. 14U ye u nii tɔɔrɔ ni baaragwɛlɛn ye: U be bɔgɔ labɛn, ka biriki gosi, ka foro kɔnɔ baara sifa bɛɛ kɛ. U ye baaragwɛlɛn sifa bɛɛ la u kunna, u ma makari u la.
Ezipiti masacɛ be Isirayɛlidenw tɔɔrɔ
15Muso minw tun be eburuw fɛ n'u be u ka muso kɔnɔmanw dɛmɛ ka jigi, kelen tɔgɔ ko Sifira, kelen tɔgɔ ko Puwa. Ezipiti masacɛ y'a fɔ u ye ko: 16«Ni aw be eburumuso dɔ dɛmɛ jigiko la tuma min na, aw ka deen kɔlɔsi. Ni cɛɛ lo, aw k'a faga, ni muso lo, aw k'a to yen, aw kan'a faga.» 17Nga muso nunu tun be siran Ala ɲa. Ezipiti masacɛ tun ye min fɔ u ye, u ma o kɛ, u ye dencɛmanw ɲanaman to yen. 18O kɔ, Ezipiti masacɛ ye muso nunu wele k'u ɲininga ko: «Aw ye mun lo kɛ ten? Mun na aw ye dencɛmanw to yen n'aw ma u faga?» 19U y'a jaabi ko: «Eburumusow ni Ezipiti musow cogo te kelen ye. Fanga b'u la, u be jigi sanni u dɛmɛbagaw ka se.» 20Ala ye jigibagatɔw dɛmɛbagaw dɛmɛ. Isirayɛlidenw cayara ka barika sɔrɔ kosɔbɛ.
21Ala ye jigibagatɔw dɛmɛbagaw ka denbaya caya, bari u tun be siran a ɲa.
22- Ezipiti masacɛ y'a fɔ a ka mɔgɔw bɛɛ ye k'a gwɛlɛya ko: «Eburuden min mana wolo, ni cɛɛ lo, aw k'o fili baji la, nga aw ka musomanw to, aw kana olu faga.»


text:
Ɛst 2
Ɛsitɛri be kɛ masacɛ muso ye
1O koo nunu tɛmɛnin kɔ, masacɛ Sɛrisɛsi dusu sumana tuma min na, a hakili jigira Vasiti la n'a ka koo kɛnin na, ani min latigɛr'a kama. 2Mɔgɔ minw tun be baara kɛ masacɛ ye, olu y'a fɔ ko: «Fɔɔ an ka sunguruɲumanw ɲini ka na u di masacɛ ma, minw ma cɛko lɔn fɔlɔ.» 3U ko masacɛ ka mɔgɔw woloma k'u sigi a ka maraw bɛɛ la, u ka sunguruɲumanw woloma minw ma cɛko lɔn fɔlɔ, ka na n'u ye Suzi, min ye masadugu ye, ka na u bila musow ka luu kɔnɔ, a ka baarakɛla Ege ka to k'u kɔlɔsi. Masacɛ tun y'ale kɔɔ bɔ k'a kɛ a ka musow kɔlɔsibaga ye, ale ka kan k'u ka yɛrɛlalagafɛn bɛɛ d'u ma. 4Ko ni sunguru min koo nana diya masacɛ ye, o le bena kɛ masacɛ ka muso ye Vasiti nɔɔ na. O diyara masacɛ ye, u y'a kɛ ten fana.
5O y'a sɔrɔ cɛɛ dɔ tun be Suzi, min ye masadugu ye, zuwifu tun lo. A tɔgɔ ko Maridose, a facɛ tun ye Yayiri ye, ale fana faa tun ye Simeyi ye, Simeyi faa tun ye Kisi ye. Bɛnzamɛn kɔmɔgɔ tun lo. 6- Babilɔni masacɛ Nabukodonozɔri tun ye Zuda masacɛ Yoyakin ni mɔgɔ minw minɛ jɔnya la, ka bɔ Zeruzalɛmu ka taga n'u ye Babilɔni, a niin tun be olu la. 7A facɛfitini denmuso Adasa, min ye Ɛsitɛri ye, tun b'a fɛ lamɔ na, bari a faa n'a baa tun te yen. Sunguru nin tun cɛɛ ka ɲi kosɔbɛ, a filɛ tun ka di. A facɛ n'a bamuso tun sara tuma min na, Maridose y'a ta k'a kɛ a ka lamɔden ye.
8Masacɛ ka cii fɔra tuma min na, u ye sunguru caaman lajɛn Suzi, min ye masadugu ye. Ege le tun b'u kɔlɔsira. Ɛsitɛri tun minɛna ka taga masacɛ ka soo fana, masacɛ ka sunguruw kɔlɔsibaga Ege le tun b'a kɔlɔsira. 9Sunguru nin koo diyara Ege ye. A ye yɛrɛlalagafɛnw d'a ma joona joona n'a ka balo, ka tila ka baaraden musoman wolonwula woloma k'u bɔ masacɛ ka soo k'u d'a ma, ani ka yɔrɔɲuman woloma musow ka soo kɔnɔ k'o d'a ma, ale n'a ka baaraden nunu. 10Ɛsitɛri tun ma sɔn k'a ka siya n'a ka mɔgɔw koo fɔ, bari Maridose tun y'a fɔ ka gwɛlɛya a ye. 11Loon o loon, Maridose tun be to ka taga munumunu masacɛ ka musow ka luu daa la, waasa k'a lɔn ni Ɛsitɛri be cogo min na, ani u b'a minɛ cogo min na.
12Ni sunguru min ka yɛrɛlalagawaati tun banna, a be taga masacɛ fɛ. U tun b'u yɛrɛ lalaga kalo tan ni fila kɔnɔ, ka kɛɲɛ n'u ka koo latigɛnin ye musow ka yɛrɛlalaga cogo la. U tun be kalo wɔɔrɔ kɛ n'u be to ka tulu kasadiman mɔ, ka kalo wɔɔrɔ wɛrɛ kɛ, n'u be to ka tulu mɔ min be muso fari nugu, ani fɛɛn kasadiman. 13Sunguru nunu tun be to ka taga masacɛ fɛ cogo min na, o filɛ. N'u tun ko u be bɔ ka taga masacɛ ka soo kɔnɔ tuma min na, n'u be fɛɛn min fɛ ka taga n'a ye, u tun b'o d'u ma. 14U tun be to ka taga wulafɛ masacɛ fɛ, dugusagwɛ sɔgɔma u b'a minɛ ka taga n'a ye masacɛ ka gɛrɛfɛmusow ka luu kɔnɔ, Saasigazi fɛ, min tun ye masacɛ ka baarakɛla dɔ ye, n'a be masacɛ ka gɛrɛfɛmusow kɔlɔsira. O sunguru nin te kɔsegi ka taga masacɛ fɛ tugu, fɔɔ ni masacɛ mako le b'a la, ani n'a y'a tɔgɔ wele ko a ka na.
15Maridose facɛfitini Abiyayili denmuso Ɛsitɛri, Maridose tun ye min lamɔ, ale taalon sera masacɛ ka soo kɔnɔ tuma min na, masacɛ ka sunguruw kɔlɔsibaga Ege tun ye min fɔ a ye, a ma fɛɛn wɛrɛ daali o kɔ. Ɛsitɛri koo diyar'a yebagaw bɛɛ ye. 16Masacɛ Sɛrisɛsi ka masaya saan wolonwulanan kalo tannan na, min ye *Tebɛti kalo ye, u tagara ni Ɛsitɛri ye o loon masacɛ fɛ. 17Ɛsitɛri koo diyar'a ye ka tɛmɛ muso tɔw bɛɛ kan, a jarabir'a la ka tɛmɛ sunguruw bɛɛ kan. A ye masafugulan biri a kuun na, a kɛra ten, Ɛsitɛri kɛra masacɛ ka muso ye ka bila Vasiti nɔɔ na. 18Masacɛ ye ɲanagwɛba sigi ɲamɔgɔbabaw, n'a ka baaradenw bɛɛ ye, janko ka Ɛsitɛri boɲa. A tun y'a latigɛ ko mɔgɔ si kana baara kɛ o loon na a ka maraw bɛɛ kɔnɔ, a ye fɛɛn caaman nin mɔgɔw la o loon na. 19U tun be sunguruw lajɛnn'a siɲɛ filanan na tuma min na, o y'a sɔrɔ Maridose tun be masacɛ ka baara la. 20Ɛsitɛri tun ma sɔn k'a ka siya n'a ka mɔgɔw yira fɔlɔ, bari Maridose tun ye kangari la a ye o kama. A tun tora o kantigiya la i n'a fɔ a tun be to k'a kɛ cogo min na k'a to Maridose bolo.
Janfa be siri masacɛ kama
21Maridose tun be baara la masacɛ ka luu kɔnɔ tuma min na, masacɛ ka luu daa kɔlɔsibaga Bigitan ni Tɛrɛsi dimina kosɔbɛ k'a latigɛ k'u bena masacɛ Sɛrisɛsi faga. 22Maridose bɔra o kala ma, k'a fɔ masacɛ muso Ɛsitɛri ye, ale fana y'a fɔ masacɛ ye ko Maridose le ko ten. 23U y'a sɛgɛsɛgɛ ka ta'a sɔrɔ ko tiɲɛ lo. U ye mɔgɔ fila nunu kaan dulon lɔgɔ la. U ye koo nin sɛbɛn, loon o loon kibaru sɛbɛ kɔnɔ masacɛ ɲana.


text:
Dusu int
Kunnafoni
Dusukasidɔnkili kitabu ye makaritɔkanw ye, minw labɛnna fɔɔ ka se dɔnkili duuru ma. U be Zeruzalɛmu dugu ciko fɔ.
A sɛbɛnbaga b'a ka dusukasi yira ni taamasiɲɛ caaman ye. O bɛɛ n'a ta, a lanin be Ala la, a y'a jigi to a kan kudayi, a ko:
«Masaba ka ɲumanya ma ban,
a ka makari ma ban.
Loon o loon sɔgɔma, u be kɛ kokura ye.
E ka ɲi kosɔbɛ.» (3.22-23)
Ni zuwifuw be Zeruzalɛmu ciko dusukasi kɛ saan o saan, u be to ka olu le kalan. Zeruzalɛmu dugu cira a saan 586 sanni Yezu Krista ka wolo.
Kitabu nin tilancogo
Dɔnkili fɔlɔ: Zeruzalɛmu labilara 1.1-22
Dɔnkili filanan: Masaba kɛr'a ka jama jugu bisigi ye 2.1-22
Dɔnkili sabanan: Jigi layɔrɔ be yen halibi 3.1-66
Dɔnkili naaninan: Zeruzalɛmu cɛnna 4.1-22
Dɔnkili duurunan: Jama be Masaba ka nɛɛma ɲini 5.1-22


text:
Lɔn 11
Kongokolon kɔnɔ koo
1Lɔnniya y'u ka kokɛtaw ɲa
Ala ka kira dɔ sababu la.
2U ye kongokolon lakolon cɛtigɛ,
U y'u ka fanibuguw gwengwen yɔrɔ la,
mɔgɔ tun ma deli ka se yɔrɔ min na.
3U lɔra kelen kan u juguw ɲa,
u y'u kɛlɛbagaw gwɛn.
Isirayɛlidenw ka minnɔgɔ
4Isirayɛlidenw tɔɔrɔla minnɔgɔ bolo,
u kulera i nɔfɛ.
Jii bɔra fara la, u y'a min,
jii bɔra kabakurugwɛlɛn na k'u ka minnɔgɔ ban.
5- Fɛɛn min kɛra u juguw halakifɛn ye,
o kɛra olu kisifɛn ye u tɔɔrɔtuma na.
6Sanni u juguw ka minji ka kɛ baji woyota banbali ye,
i ye joli kɛ a la k'a duru, -
7k'u ɲaa gwan ten,
bari u ko Isirayɛlidenw ka denɲɛninw ka kan ka faga,
i ye jii caaman d'i ka mɔgɔw ma,
u jigi tun te min kan.
8E y'a to minnɔgɔ y'u minɛ
janko k'u juguw ɲaa gwancogo i fɛ yira u la.
9I y'u kɔrɔbɔ,
nga i y'u tɔɔrɔ ni makaridusu ye tiɲɛ na.
O y'u dɛmɛ ka Alaɲasiranbaliw ka sɛgɛn faamu
n'i dimina u kɔrɔ k'u tɔɔrɔ ni fariya ye tuma min na.
10E y'i ka mɔgɔw kɔrɔbɔ
i ko faa min b'a deen ladi.
Nga mɔgɔ tɔw kɔni,
e kɛra olu fɛ i ko masa fariman
min be mɔgɔw jalaki.
11K'u to yɔrɔjan,
walima i ka mɔgɔw masurun na,
u tɔɔrɔla.
12O la, u dusu cɛnna koo fila la.
U tun be ŋunanna k'u hakili to kotɛmɛninw na.
13Bari, u y'a mɛn tuma min na ko
u tɔɔrɔfɛn kɛra dɔw ka hɛrɛ sɔrɔfɛn ye.
U y'a faamu ko e Matigi bulonɔ lo.
14- Ezipitikaw banna mɔgɔ min na k'a labila saya ye fɔlɔ la,
ani ka tila k'a gwɛn ni dɔgɔya ye,
ale ka koo nan'u kabakoya haali.
Bari, olu tɔɔrɔla minnɔgɔ bolo ka tɛmɛ mɔgɔtilenninw kan.
Ezipiti josɔnlaw
15U ka juguya y'a to u ye nalomanya miiri sɔrɔ,
fɔɔ o nana kɛ sababu ye,
u ye fɛnmisɛn kuntanw sɔn joow ye,
ani fɛɛn hakilitan minw be fofo.
O la, i ye sogo hakilitan sifa caaman ci k'u ɲaa gwan,
16- waasa u k'a lɔn ko mɔgɔ ye hakɛ kɛ ni fɛɛn min ye,
a ɲaa be gwan ni o le ye.
17E min ye diɲɛ dan n'i ka sebagaya ye
k'a sɔrɔ fɛɛn labɛnnin t'i bolo,
e ka warajuguw ni jarajuguw ci u kama,
o te foyi ye i fɛ,
18walima i ka sogojugu fariman dɔ wɛrɛw dan u kama,
ni olu be se ka tasumaba seri n'u daa ye,
walima sisiba,
walima yeelen kabakoman i ko saan manamanatɔ,
ka bɔ u ɲadenw na.
19O fɛɛn nunu yɛrɛ tun tena foyi kɛ u la fɔlɔ.
Nga u yeko dama yɛrɛ fɛ,
siranya bena u faga.
20Hali n'o yɛrɛ tɛ,
dafɔɲɔ tun be se k'u labɔ,
i tun bena u sara ni fariya ye,
e ka sebagaya fɔɲɔ tun bena u ta ka yɛrɛkɛ.
Nga, i ye fɛɛn bɛɛ kɛ k'a dama kɛɲɛ a cogo la.
Ala ka setigiya n'a ka kanuya
21Ele ka fangatigiya b'i bolo tuma bɛɛ.
Jɔn be se ka lɔ e ɲa e ka setigiya kosɔn?
22Ele ɲakɔrɔ,
diɲɛ bɛɛ be i ko fɛnfitini
min be kilo jigi faan kelen.
A be i ko sɔgɔma komiji
min be tɔnina fitini fitini duguma.
23I be makari bɛɛ la, bari,
i be se koo bɛɛ la.
E t'u ka hakɛ filɛ,
waasa u ka se k'u sɔɔn yɛlɛma.
24Danfɛn bɛɛ koo ka d'i ye,
ele yɛrɛ ye fɛɛn o fɛɛn dan,
u si koo man go i ye.
N'u dɔ koo tun ka go i ye,
e tun ten'a dan.
25A fɛɛn te yen, min be yen n'i sago tɛ.
U si tun tena kɛ yen n'i ma fɔ k'u ka kɛ.
26E b'a nɔgɔya u bɛɛ ye,
bari u bɛɛ y'i ta ye.
I ye kuntigi ye nii koo ka di min ye.


text:
Sam fɔlɔ 22
Dawuda be taga Keyila ni Oresa
1- Dawuda bɔra o yɔrɔ la ka boli ka taga Adulamu kuluwo kɔnɔ. A balimaw n'a facɛ ka somɔgɔw bɛɛ y'a koo mɛn, u tagar'a fɛ. 2Mɔgɔ minw tun be gwɛlɛya la, juruw tun be minw kaan na, ani minw dusu tun cɛnnin be, olu bɛɛ nana ɲɔgɔn kunbɛn Dawuda fɛ, a kɛra olu kuntigi ye. Mɔgɔ minw tun nan'a fɛ, olu tun sera mɔgɔ kɛmɛ naani ɲɔgɔn.
3Dawuda bɔra o yɔrɔ la ka taga Misipe, Mowabu jamana na. A y'a fɔ Mowabu masacɛ ye ko: «N b'i daali ko i ka sabali ka sɔn n facɛ ni n bamuso ka sigi i ka yɔrɔ la, yanni n k'a lɔn Ala bena min kɛ n ye.» 4A tagara n'u ye Mowabu masacɛ fɛ. Dawuda ye waati min bɛɛ kɛ a ka dogoyɔrɔ la, a wolobagaw y'o waati kɛ Mowabu masacɛ fɛ.
5Kira Gadi y'a fɔ Dawuda ye ko a kana to o yɔrɔ la, ko a ka segi ka taga Zuda mara la. O la, Dawuda tagara o yɔrɔ la ka taga se Ɛrɛti tuu kɔnɔ.
Sayuli be Nɔbi sarakalasebagaw faga
6Sayuli y'a mɛn ko mɔgɔ dɔ be Dawuda n'a kɔmɔgɔw ka koo kala ma. O y'a sɔrɔ Sayuli tun be Gibeya, a siginin tun be tintin kan joyiri dɔ kɔrɔ. A ka taman b'a bolo, ani a ka baarakɛlaw bɛɛ lɔnin tun be a gɛrɛfɛ. 7Sayuli y'a fɔ u ye ko: «Aw Bɛnzamɛn kɔmɔgɔw! Zese dencɛ bena forow ni *ɛrɛzɛnforow di aw bɛɛ ma wa? A bena aw kɛ kɛlɛden waa kelen kelen kuntigiw, ani mɔgɔ kɛmɛ kɛmɛ kuntigiw ye wa? 8N'o tɛ, mun na aw bɛɛ wilila ne kama? Ne dencɛ bɛnna ni Zese deen ye tuma min na, mɔgɔ si ma sɔrɔ min y'o fɔ ne ye. Mɔgɔ si ma sɔrɔ aw cɛma min be hami ne ka koo la, o tigi k'a se k'a fɔ ne ye ko ne deen yɛrɛ le be ne ka baarakɛla kɔnɔnasura ne kama, ka wili ne kama i n'a fɔ a be kɛra cogo min na bii.» 9- Edɔmucɛ Dowɛgi tun be Sayuli ka baarakɛla nunu cɛma fana, ale ye Sayuli jaabi ko: «Ne ye Zese dencɛ ye, a tun nana Nɔbi dugu kɔnɔ, Ayitubi dencɛ Ayimelɛki fɛ. 10Ale ye Masaba daali a ye, ka dumunifɛn d'a ma, ni filisikan Goliyati ka murujan.»
11Masacɛ ye mɔgɔ bila ka taga Ayitubi dencɛ, sarakalasebaga Ayimelɛki wele, n'a ka somɔgɔw bɛɛ, minw tun ye sarakalasebagaw ye Nɔbi dugu kɔnɔ. U bɛɛ nan'a fɛ. 12Sayuli y'a fɔ ko: «E Ayitubi dencɛ, mɛnni kɛ sa.» A ko: «Naamu matigi!» 13Sayuli y'a fɔ a ye ko: «Mun na aw y'aw daa kɛ kelen ye ka wili ne kama, e ni Zese dencɛ? Mun na e ye dumuni d'a ma ani murujan, e fana ye Ala daali a ye, janko a ka se ka wili ne kama ka ne dɛndɛ i n'a fɔ a be kɛra cogo min na bii?» 14Ayimelɛki y'a jaabi ko: «I ka baarakɛla bɛɛ cɛma, masacɛ birancɛ Dawuda mɔgɔsɔbɛ ɲɔgɔn be sɔrɔ yen wa? I kɔlɔsibagaw kuntigi lo, boɲa fana b'a kan i ka soo kɔnɔ. 15O loon tun kɛra n siɲɛ fɔlɔ ye ka Ala daali a ye wa? Ayi dɛ! Masacɛ kana koo nin la i ka baarakɛla, walima a ka somɔgɔ si kan, bari i ka baarakɛla te foyi kala ma koo nin na.» 16Nga masacɛ y'a fɔ ko: «I bena faga Ayimelɛki, ele n'i faa ka somɔgɔw bɛɛ!» 17O kɔ, kɛlɛden minw tun lɔnin be a gɛrɛfɛ, a y'a fɔ olu ye ko: «Aw ka Masaba ka sarakalasebaga nunu faga, bari olu fana ye Dawuda dɛmɛ. U tun y'a lɔn ko a be bolila, nga u ma sɔn ka n'a fɔ ne ye.» Masacɛ ka kɛlɛden nunu ma sɔn ka Masaba ka sarakalasebaga nunu faga.
18O la, masacɛ y'a fɔ Dowɛgi ye ko ale ka na sarakalasebaga nunu faga. Edɔmucɛ Dowɛgi y'u faga. A ye sarakalasebaga bi seegi ni duuru faga o loon na minw tun be se ka sarakalasefani don. 19Sayuli ye sarakalasebagaw ka dugu Nɔbi cɛɛw ni musow, ani denmisɛnw ni denɲɛninw, ani misiw ni faliw, ani sagaw faga ni murujan ye. 20Ayitubi dencɛ Ayimelɛki dencɛ kelen le sera ka boli u fɛ, ka taga Dawuda fɛ, a tɔgɔ tun ko Abiyatari. 21A y'a fɔ Dawuda ye ko Sayuli ye Masaba ka sarakalasebagaw faga. 22Dawuda y'a fɔ a ye ko: «O loon na, ne tun ye edɔmucɛ Dowɛgi ye Nɔbi. Ne tun y'a lɔn ko ale kɔni bena n'a fɔ Sayuli ye wajibi. Ne le kɛra sababu ye i facɛ ka somɔgɔw bɛɛ sara. 23I ka to ni ne ye, i kana siran, mɔgɔ min b'i fagayɔrɔ ɲinina, ale kelen le be ne ta ɲinina fana. N'i tora ni ne ye, foyi t'i sɔrɔ.»


text:
MAKABEW FILANAN 12
Zuda be zuwifuw dɔw mɔnɛ bɔ
1U bɛnna ka ban tuma min na, Liziyasi segira ka taga masacɛ fɛ. Zuwifuw y'u ka forobaaraw daminɛ tugu. 2Nga o mara kɛlɛkuntigiw cɛma, Timote ni Zeneyusi dencɛ Apoloniyusi, ani Iyeronimu ni Demofɔni, ani Sipɔrɔ kɛlɛdenw kuntigi Nikanɔri, olu ma zuwifuw to ɲasuma na.
3Zopekaw nana kojugu kelen dɔ le kɛ. Zuwifu minw tun siginin b'u fɛ, u y'olu wele, olu n'u ka musow ani u ka denmisɛnw, ka don kurunw kɔnɔ u tun ye minw labɛn. U tun y'a yira ko juguya si te u kɔnɔ olu faan fɛ. 4Dugu mɔgɔw tun bɛnna o la. Zuwifuw ma siga foyi la, u sɔnna u ka fɔta la janko k'a yira k'u be hɛrɛ fɛ. Nga u sera jii cɛma tuma min na, u y'u fili jii kɔnɔ, u sara. Mɔgɔ kɛmɛ fila ɲɔgɔn.
5U ye nijuguya min kɛ a ka siya la, Zuda y'o mɛn dɔrɔn, a y'a ka mɔgɔw lajɛn. 6Ala min be kiti tigɛ ni tilenninya ye, u y'ale dali ka ban tuma min na, u wilila ka taga u balimaw fagabagaw kama. U ye kurun lɔyɔrɔ jɛni sufɛ ka kurunw jɛni. Mɔgɔw minw tun nana dogo o yɔrɔ la, u y'olu faga. 7O kɔ, a bɔra yen bari dugu tun datugunin lo. Nga a tun b'a fɛ ka kɔsegi yen janko ka Zopekaw bɛɛ halaki. 8U y'a fɔ a ye ko Zamuniyakaw tun b'a fɛ k'o ɲɔgɔn kɛ o yɔrɔ zuwifuw la. 9A ye Zamuniyakaw fana kɛlɛ sufɛ, k'u ka kurun lɔyɔrɔ ni kurunw jɛni. Yeelen min bɔra tasuma nin na, o yera fɔɔ Zeruzalɛmu, min ni Zope cɛ be kilomɛtɛrɛ bi naani ni duuru ɲɔgɔn bɔ.
Kɛlɛ min kɛra Galaadi mara la
(Mak fɔlɔ 5.9-54)
10O kɔ, Zuda n'a ka kɛlɛdenw bɔra yen. U tun be tagara Timote kɛlɛyɔrɔ. U ye kilomɛtɛrɛ fila ɲɔgɔn kɛ dɔrɔn, arabuw benna u kan. Sennatigiw tun ye mɔgɔ waa duuru (5 000) ye, sotigi mɔgɔ kɛmɛ duuru ɲɔgɔn. 11Kɛlɛ juguyara kosɔbɛ, Zuda ka kɛlɛdenw ye see sɔrɔ Ala ka dɛmɛ barika la. U sera o arabu nunu kɔrɔ, olu ye Zuda dali ko a ka bɛn n'u ye. U y'u daa di ko u bena begɛnw d'a ma, ani k'a dɛmɛ cogo bɛɛ la. 12Zuda y'a ye ko u bena se k'a dɛmɛ koo caaman na minkɛ, o la, a sɔnna ka bɛn n'u ye. U y'u bolo don ɲɔgɔn bolo ka ban tuma min na, arabu nunu segira ka taga u ka sigiyɔrɔ la.
13Zuda ye dugu barikaman dɔ kɛlɛ fana, o dugu nin tun lamininin be ni kogo ye, siya ɲagaminin dɔw le tun b'a kɔnɔ, a tɔgɔ tun ko Kasipɛn. 14Dugu mɔgɔw lanin tun be u ka dugu laminikogo barika la, u bolo lanin tun b'u ka dumunifɛnw maranin kan. O kosɔn, u y'a daminɛ ka Zuda n'a ka kɛlɛdenw nɛni ka kumajugujuguw fɔ k'a daan tɛmɛ. U ye Ala nɛni fana ni kuma dɔ ye mɔgɔ man kan ka minw fɔ. 15Nga Zuda n'a ka kɛlɛdenw ye diɲɛ Matigi daali, ale min tun ye Zeriko dugu laminikogo ben Zozuwe ka tile la, kogocifɛn ni kɛlɛkɛfɛn wɛrɛ niin ma don min na. U sɔrɔla ka girin kogo nin kan ni fariya ye. 16A kɛra Ala sago ye minkɛ, u ye dugu minɛ, ka fagali kɛ, min te se ka lakali, fɔɔ o yɔrɔ gɛrɛfɛba min kɔnɔ boɲa ye mɛtɛrɛ kɛmɛ naani ye, a tun kɛnin be i n'a fɔ o fanin be joli la min tun bɔnna yen.
Kɛlɛ min kɛra Kariniyɔn
(Mak fɔlɔ 5.37-44)
17Zuda n'a ka mɔgɔw tagara ɲa ka kilomɛtɛrɛ kɛmɛ ni bi naani kɛ, u sera Karakisi, zuwifu dɔw fɛ mɔgɔw be minw wele ko Tobikaw. 18U ma Timote ye o yɔrɔw la tugu, bari a tun bɔra yen nga a tun ma se ka foyi kɛ yen. A ye kɛlɛbolo barikaman dɔ le to yɔrɔ dɔ la. 19Makabe ka kɛlɛkuntigi Dozite ni Sosipatɛri tagara yen. Timote tun ye mɔgɔ minw to a kɔfɛ, u ye olu mɔgɔ waa tan (10 000) ni kɔ faga dugu yɔrɔ barikaman nin kɔnɔ. 20Makabe y'a ka kɛlɛdenw tilan kɛlɛbolo damani ye, ka ɲamɔgɔw bila u kunna. O kɔ, u tagara Timote kama. Kɛlɛden sennatigi mɔgɔ waa kɛmɛ ni mugan (120 000) ni sotigi mɔgɔ waa fila ni kɛmɛ duuru (2 500) le tun be Timote fɛ. 21A y'a mɛn ko Zuda be gwɛrɛla tuma min na, a ye musow ni denmisɛnw ani minanw bila ka taga dugu dɔ la min tɔgɔ ko Kariniyɔn, bari o yɔrɔ nin kɛlɛ bena gwɛlɛya. O yɔrɔ taga tun ka gwɛlɛ, sabu tɛmɛyɔrɔ ɲanaman te yen. 22Zuda ka kɛlɛbolo kɔnna ka bɔ, juguw jaa tigɛra. U siranna haali bari, Ala min be fɛɛn bɛɛ ye, a lɔnna k'o sera yen. U ye boli ta faan bɛɛ la, fɔɔ olu yɛrɛ tora ka ɲɔgɔn mandimi ka ɲɔgɔn sɔgɔ n'u ka murujanjanw ye. 23Zuda tugura u kɔ ni barika ye k'o kojugukɛla nunu faga ni murujan ye. A ye mɔgɔ waa bi saga (30 000) faga. 24Timote yɛrɛ donna Dozite ni Sosipatɛri ka kɛlɛdenw bolo. A y'u dali ni cekuya ye kosɔbɛ ko u k'ale to a be taga hɛrɛ la, ko bari u balima caaman yɛrɛ b'a bolo, u bena se k'o minw faga. 25A ye kuma caaman fɔ k'u hakili sigi tuma min na, ko a bena u ka mɔgɔ nunu labila hɛrɛ la, a ka ŋaniya tanin kosɔn, u y'a to janko k'u balimaw kisi.
26Zuda tagara Kariniyɔn dugu minɛ, ni Atarigatisi sɔnso, ka mɔgɔ waa mugan ni duuru (25 000) faga o yɔrɔw la.
Zuda be don Zeruzalɛmu
(Mak fɔlɔ 5.45-54)
27A sera u juguw kɔrɔ k'u halaki kosɔbɛ tuma min na, a tagara n'a ka kɛlɛdenw ye Efurɔn fana kama. Dugu barikaman tun lo, Liziyasi tun siginin be yen le. Kanbelen kɔgɔkɔgɔnin dɔw tun lɔnin be dugu laminikogo kɔrɔ kɛlɛ kama ni barika ye. Kɛlɛkɛwotoro caaman ni fɛɛn bonta caaman maranin tun be yen dugu kɔnɔ. 28Nga zuwifuw ye Setigi dali, min be juguw ka fanga cɛn a ka sebagaya barika la. O la, u sera ka dugu minɛ, minw tun be dugu kɔnɔ, u ye olu mɔgɔ waa mugan ni duuru (25 000) ɲɔgɔn faga.
29U bɔra yen ka taga Sitopolisi kama, min ni Zeruzalɛmu cɛ be kilomɛtɛrɛ kɛmɛ ni tan bɔ. 30Nga o yɔrɔ zuwifuw y'a fɔ Zuda ye ko Sitopolisikaw tun ye olu kunbɛn ka ɲa ka olu minɛ kosɔbɛ gwɛlɛya waati la. 31Zuda n'a ka kɛlɛdenw y'u fo k'u ladi ko u ka banba k'u ka ɲumanya yira u ka siya la sini tugu. U sera Zeruzalɛmu tuma min na, o y'a sɔrɔ *Pantekɔti ɲanagwɛ tun surunyana ka ban.
Gɔriziya kɛlɛ
32Pantekɔti ɲanagwɛ tɛmɛnin kɔ, u tagara Idume mara kɛlɛkuntigi Gɔriziya kama. 33Gɔriziya bɔra ni kɛlɛden sennatigi mɔgɔ waa saba (3 000) ye, ni sotigi mɔgɔ kɛmɛ naani. 34U ye kɛlɛ nin daminɛ, zuwifu damani tora o la. 35Dozite tɔgɔla dɔ tun be Tobikaw ka kɛlɛbolo cɛma, sotigiŋana tun lo. A tun sera ka Gɔriziya ka fani minɛ ka to k'a sama ni fanga ye. A tun b'a fɛ k'o mɔgɔjugu nin ɲanaman le minɛ. Nga Tarazeyasi mara sotigi dɔ girinna ka la Dozite kan k'a gaman tigɛ, Gɔriziya y'a yɛrɛ bɔsi ka boli ka taga Mariza. 36Ɛsidiriyasi ka kɛlɛdenw, kɔni tun be kɛlɛ kɛ kabini waatijan, u barika dɛsɛra. Zuda ye Matigi dali ko a k'a yɛrɛ yira u dɛmɛbaga n'u kuntigi ye kɛlɛ la, 37A ye kɛlɛ kulekan bɔ ka dɔnkiliw la ka Ala tanu a faaw ka kaan na, ka Gɔriziya ka mɔgɔw bila boli la.
Saraka min bɔra banbagatɔw kosɔn
38Zuda y'a ka kɛlɛdenw lajɛn ka taga n'u ye fɔɔ Odolamu dugu la. Nga lɔgɔkun min tugura o la, o tile wolonwulanan loon, u y'u yɛrɛ saniya ka kɛɲɛ n'u ka landa ye ka lafiɲɛlon bato o yɔrɔ la. 39Dugu gwɛra waati min na, a kɛra u ma wajibi ye, u nana Zuda sɔrɔ janko, mɔgɔ minw tun sara kɛlɛ la, ka olu suuw ta ka taga u don u ka mɔgɔw gɛrɛfɛ u faaw ka kaburu kɔnɔ. 40Jaa! Fɛɛn minw tun kalifara Zamuniya joow ma, a fɔra o kosɔn Sariya kɔnɔ ko a daganin tɛ zuwifuw fɛ, o fɛɛnw dɔ sɔrɔla mɔgɔ sanin nunu kelen kelen bɛɛ ka fani kɔrɔ. Bɛɛ y'a lɔn ka gwɛ k'o le tun kɛra kɛlɛden nunu ka saya sababu ye. 41O la, bɛɛ y'a daminɛ ka Matigi fo. Min be kiti tigɛ ni tilenninya ye, ni kodogoninw yirabaga. 42U ye Ala dali k'a ɲini a fɛ ko kojugu min kɛra, a k'o yafa pepewu. Zuda, cɛɛ jagwɛlɛn nin ye kɛlɛdenw ladi ko u k'u yɛrɛ minɛ hakɛ bɛɛ ma. Ko mɔgɔ minw ye kojugu kɛ, olu sara a ma mɛn, k'u ɲaa y'o ye. 43A ye wari minɛ a ka kɛlɛdenw kelen kelen bɛɛ fɛ, o sera warigwɛ deen waa fila (2 000). A y'o ci Zeruzalɛmu janko u ka hakɛ yafa saraka bɔ. U ye koɲuman kɛ kosɔbɛ min ka kan ni tanuli ye, ani k'a yira k'u lanin b'a la ko suuw bena kunun. 44N'a tun kɛra ko u jigi tun t'a la ko kɛlɛden saninw bena kunun tiɲɛ na, ka dalili kɛ mɔgɔ saninw ye, o tun bena kɛ gwansan ye, ni nalomanya ye. 45Zuda tun lanin b'a la kosɔbɛ ko mɔgɔ minw sara Alaɲasiranya na, sara ɲanaman ɲanaman maranin be olu ye. O ye miiriyaɲuman ye, min ka kan ni Alamɔgɔ ye. O le kosɔn, a y'a kɛ u ye kojugu yafa saraka nin bɔ mɔgɔ saninw kosɔn janko u ka hakɛ ka yafa.


text:
Lok 2nan 36
1Jamana kɔnɔ mɔgɔw ye Zoziyasi dencɛ Yowakazi sigi masaya la Zeruzalɛmu a facɛ nɔɔ na.
Masacɛ Yowakazi ka koo
(Mas 2nan 23.31-34)
2Yowakazi tun ye saan mugan ni saba sɔrɔ ka sɔrɔ ka sigi masaya la. A ye kalo saba kɛ masaya la Zeruzalɛmu. 3Ezipiti masacɛ y'a bɔ masaya la Zeruzalɛmu, ka nisɔngɔ la Zuda mara mɔgɔw kan, min tun ye warigwɛ kilo waa saba ye, ani sanu kilo bi saba. 4- Ezipiti masacɛ ye Yowakazi balimacɛ Eliyakimu kɛ masacɛ ye Zeruzalɛmu dugu ni Zuda mara kunna. A ye Eliyakimu tɔgɔ yɛlɛma ko Yoyakimu. Neko y'a balimacɛ Yowakazi minɛ ka taga n'a ye Ezipiti jamana na.
Masacɛ Yoyakimu ka koo
(Mas 2nan 23.36—24.6)
5- Yoyakimu tun ye saan mugan ni duuru sɔrɔ, ka sɔrɔ ka kɛ masacɛ ye. A ye saan tan ni kelen kɛ masaya la Zeruzalɛmu. A ye kojugu kɛ Masaba a ka Ala ɲakɔrɔ. 6- Babilɔni masacɛ Nabukodonozɔri wilila ka n'a kama. K'a minɛ k'a siri ni zirajɔrɔkɔw ye ka taga n'a ye Babilɔni. 7Nabukodonozɔri ye Masaba ka soo kɔnɔ minan dɔw ta ka taga n'u ye Babilɔni, k'u bila a ka soo kɔnɔ.
8Yoyakimu ka kɛwali tɔw, a ye kokolon minw kɛ, ani koo min bɛɛ y'a sɔrɔ, olu be sɔrɔ Isirayɛli ni Zuda mara masacɛw ka kitabu kɔnɔ.
O kɔ, a dencɛ Yoyakin sigir'a nɔɔ na masaya la.
Masacɛ Yoyakin ka koo
(Mas 2nan 24.8-17)
9Yoyakin tun ye saan seegi sɔrɔ, ka sɔrɔ ka sigi masaya la. A ye kalo saba ni tile tan kɛ masaya la Zeruzalɛmu. A ye kojugu kɛ Masaba ɲakɔrɔ.
10- Saan yɛlɛmatuma na, masacɛ Nabukodonozɔri ye mɔgɔw bila ka ta'a minɛ ka na n'ale, ani Masaba ka soo kɔnɔ minan sɔngɔgwɛlɛnw ye Babilɔni. A ye Yoyakin balimacɛ Sedesiyasi sigi masaya la Zeruzalɛmu dugu ni Zuda mara kunna.
Masacɛ Sedesiyasi ka koo
(Mas 2nan 24.18—25.21; Zer 39.1-10; 52.1-27)
11- Sedesiyasi tun ye saan mugan ni kelen sɔrɔ, ka sɔrɔ ka sigi masaya la. A ye saan tan ni kelen kɛ masaya la Zeruzalɛmu. 12A ye kojugu kɛ Masaba a ka Ala ɲakɔrɔ. A m'a yɛrɛ majigi kira Zeremi kɔrɔ, min tun be Masaba ka kuma fɔ. 13- A murutira masacɛ Nabukodonozɔri ma, min tun y'a wajibiya ka kali Ala tɔgɔ la. A y'a tulo gwɛlɛya k'a dusu gwɛlɛya, a ma sɔn k'a ɲaa yɛlɛma Masaba, Isirayɛli ka Ala faan fɛ. 14Sarakalasebagaw ɲamɔgɔw bɛɛ ni jama ye dɔ fara u ka tilenbaliyako kan, ka to ka siya wɛrɛw ka landajuguw bɛɛ kɛ, ani ka Masaba ka soo nɔgɔ, a tun ye min saniya Zeruzalɛmu.
15Masaba u faaw ka Ala tora k'u lasɔmi a ka cidenw sababu la, bari a ka jama makari y'a minɛ, ni a tun b'a fɛ a yɛrɛ ka sigiyɔrɔ ka to yen. 16Nga u ye Masa Ala ka ciden nunu lɔgɔbɔ, k'a ka kuma mafiɲɛya, ani ka yɛlɛ a ka kiraw ma, fɔɔ a dimin'a ka jama kɔrɔ, cogo ma sɔrɔ k'o dimi ban. 17- A y'a kɛ Babilɔnikaw ka masacɛ nana u kama. Ale y'u ka kanbelenw faga ni murujan ye Alabatoso kɔnɔ. A ma kanbelen to, a ma sunguru to, hali mɔgɔkɔrɔbaw ni kunsigigwɛtigiw. Masaba y'u bɛɛ don a bolo. 18Nabukodonozɔri ye Ala ka soo kɔnɔ minanw bɛɛ ta, a minanba fara a fitiniw kan, ni Masaba ka soo kɔnɔ nafolo, ani masacɛ an'a ka dakɔrɔsigiw ka nafolow, ka taga n'u ye Babilɔni. 19U ye Ala ka soo jɛni, ka Zeruzalɛmu laminikogo ci, ka masasow bɛɛ jɛni, ani k'o yɔrɔ minan ɲanamanw bɛɛ cɛn. 20Nabukodonozɔri ye mɔgɔ tɔw minɛ, minw kisira murujan ma, ka taga n'u ye Babilɔni. U kɛra ale n'a dencɛw ka jɔɔnw ye fɔɔ ka taga se pɛrɛsiw ka fanga tawaati ma. 21- Jamana ye lafiɲɛ sɔrɔ, a lafiɲɛna a ka dusukasiwaati bɛɛ la, fɔɔ ka saan bi wolonwula dafa. Masaba tun ye kuma min fɔ Zeremi ye n'a y'o fɔ, o dafara ten.
Sirusi be sira di ko Alabatoso ka lɔ
(Ɛsi 1.1-3)
22Kira Zeremi tun ye kuma min fɔ Masaba barika la, janko o koow ka kɛ, Masaba ye hakili di Pɛrɛsi masacɛ Sirusi ma, a ka masaya saan fɔlɔ la ko a ka nin kuma nin fɔ ani k'a kɛ sɛbɛ ye k'a ci a ka mara bɛɛ la ko: 23- «Pɛrɛsi masacɛ Sirusi le ye nin kuma nin fɔ ko: ‹Masaba, Sankolotigi Ala ye ne kɛ masa ye jamana bɛɛ kunna, ale yɛrɛ fana le y'a ɲini ne fɛ ko n ka ta'a batoso lɔ Zeruzalɛmu, Zuda mara la. Aw jamanadenw cɛma, mɔgɔ o mɔgɔ kɛr'a ka mɔgɔ ye, aw ka taga Zeruzalɛmu, Zuda mara la. Masaba aw ka Ala ka to n'aw ye.› »


text:
Sad 16
Hɔrɔnya ɲanagwɛ
1«Aw kana ɲinɛ ka *Hɔrɔnya ɲanagwɛ kɛ ka Masaba aw ka Ala boɲa *Abibu kalo la. Bari Masaba y'aw bɔ Ezipiti o kalo nin na, sufɛ. 2Hɔrɔnya ɲanagwɛ la, aw ka begɛnmisɛnw ni misiw kɛ saraka ye Masaba aw ka Ala ye, a ka yɔrɔ wolomanin na. A ye min kɛ a ka sigiyɔrɔ ye. 3Aw kana buru dumu fununan be min na ɲanagwɛ nin na. Fununan te buru min na, aw k'o dumu tile wolonwula kɔnɔ. Aw k'o dusukasiburu dumu, janko aw hakili ka to aw bɔcogo la Ezipiti aw sii bɛɛ la, bari aw karabara ka bɔ yen. 4O tile wolonwula kɔnɔ, burufununan foyi man kan ka ye aw fɛ aw ka mara kɔnɔ. Aw be begɛn min bɔ saraka ye loon fɔlɔ wuladafɛ, aw kana o sogo si mara fɔɔ dugu ka gwɛ k'o sɔrɔ. 5Masaba aw ka Ala bena dugu minw di aw ma, aw man kan ka Hɔrɔnya ɲanagwɛ saraka bɔ o bɛɛ kɔnɔ, 6fɔɔ a ka yɔrɔ wolomanin dama na, a ye min kɛ a ka sigiyɔrɔ ye. Saan o saan, o saraka nin bena bɔ wulafɛ, tile benwaati la ka kɛɲɛ n'aw bɔtuma ye Ezipiti. 7Aw k'o sogo yiran, k'a ɲimi Masaba aw ka Ala ka yɔrɔ wolomanin na. O dugusagwɛ sɔgɔma, aw bena segi ka taga aw ka sigiyɔrɔw la. 8Fununan te buru min na, aw k'o dumu tile wɔɔrɔ kɔnɔ. Tile wolonwulanan loon, aw ka ɲɔgɔn lajɛn ka Masaba aw ka Ala bato, aw kana baara foyi kɛ.
Sumantigɛ ɲanagwɛ
9«Aw ka lɔgɔkun wolonwula jati k'a ta sumantigɛ daminɛlon ma. 10O kɔ, aw ka Sumanladon ɲanagwɛ kɛ ka Masaba aw ka Ala boɲa. Aw ka na ni boɲafɛnw ye ka kɛɲɛ n'a ka dɛmɛ ye aw faan fɛ. 11Masaba aw ka Ala bena yɔrɔ min woloma k'o kɛ a ka sigiyɔrɔ ye, aw ka nisɔndiya a ɲakɔrɔ o yɔrɔ la. Aw, n'aw dencɛw, n'aw denmusow, ka fara aw ka baaraden cɛman ni musomanw kan, ani Levi kɔmɔgɔ minw be aw ka duguw kɔnɔ, ni lonanw, ni falatɔw, ani firiyamuso minw be aw cɛma. 12Aw k'aw hakili jigi a la ko aw tun ye jɔɔnw ye Ezipiti. Aw k'aw jija ka sariya kuma nunu mara.
Gwatakɔrɔsigi ɲanagwɛ
13«N'aw tilara sumangosi la, ani *ɛrɛzɛnji bɔni la, aw ka *Gwatakɔrɔsigi ɲanagwɛ kɛ tile wolonwula kɔnɔ. 14Aw ka ɲanagwɛ kɛ ka nisɔndiya, aw n'aw dencɛw, n'aw denmusow, ni aw ka baaradenw, a cɛman fara a musomanw kan. Ani Levi kɔmɔgɔw, ni lonanw, ani falatɔw, ni firiyamuso minw be aw ka duguw kɔnɔ. 15Aw k'o kɛ tile wolonwula kɔnɔ ka Masaba aw ka Ala boɲa a ka yɔrɔ wolomanin na. Bari Masaba aw ka Ala bena aw ka sumanw bɛɛ ɲa ani ka see d'aw ma aw ka kokɛta bɛɛ la, aw nisɔn bena diya kosɔbɛ.
16«Saan o saan, cɛɛ bɛɛ ka kan ka taga u yɛrɛ yira siɲɛ saba Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ a ka yɔrɔ wolomanin na: *Buru funubali ɲanagwɛ tuma na, ani Sumanladon ɲanagwɛ, ani Gwatakɔrɔsigi ta tuma na. U kana taga Masaba ɲakɔrɔ u bololakolon. 17Bɛɛ ka kan ka taga n'a ka boɲafɛn ye ka kɛɲɛ ni Masaba aw ka Ala ka dɛmɛ ye.
Kitiko
18«Dugu kelen kelen bɛɛ kɔnɔ aw ka maraw kɔnɔ, Masaba aw ka Ala be minw dira aw ma, aw ka kititigɛlaw ni ɲamɔgɔw woloma, k'u sigi janko u ka se ka kiti tigɛ ni tilenninya ye jama cɛma.
19«Aw kana kiti si tigɛ k'a cɛn. Aw kana wolomani kɛ kiti la, aw kana boɲafɛn minɛ fana k'aw yɛrɛ daa siri n'o ye. Bari o fɛɛn nunu le be lɔnnikɛla hakili yɛlɛma, ka mɔgɔtilenninw ka tilenninya ɲagami. 20Aw ka banba ka tilenninya dama kɛ, o la, Masaba aw ka Ala be jamana min dira aw ma, aw ɲanaman ka to aw ka se k'o minɛ.
Josɔnko
21«Aw bena sarakabɔyɔrɔ min lɔ Masaba aw ka Ala ye, aw kana *Asera jaa foyi tutu o gɛrɛfɛ. 22Aw kana jokabakurulama lɔ fana, bari u koo man di Masaba aw ka Ala ye.


text:
Sam fɔlɔ 21
1O kɔ, Dawuda wilila ka taga, Zonatan segira ka don dugu kɔnɔ.
Dawuda be taga Ayimelɛki fɛ Nɔbi
2- Dawuda tagara sarakalasebaga Ayimelɛki fɛ Nɔbi. Ale yɛrɛyɛrɛtɔ nana Dawuda kunbɛn, k'a fɔ a ye ko: «Mun na i be taama i kelen, ni mɔgɔ si te n'i ye?» 3Dawuda y'a jaabi ko: «Masacɛ le ye n ci, a ko n kan'a to mɔgɔ be cira nin mɛn. N ye yɔrɔ dɔ yira n ka kɔmɔgɔw la k'olu ka na n kunbɛn o yɔrɔ la. 4E do, mun le b'i fɛ? Buru deen duuru di ne ma, walima fɛɛn min be sɔrɔ i fɛ.» 5Sarakalasebaga y'a fɔ a ye ko buru gwansan te ale fɛ tugu. Ko minw dira Masaba ma, olu dɔw le be yen. Ko a ma ban n'o y'a sɔrɔ a kɔmɔgɔw tun ma musoko kɛ. 6Dawuda y'a jaabi ko: «Anw ma maga muso la, i n'a fɔ an be deli k'a kɛ cogo min na ka kɔrɔ, ni n be taga kɛlɛkɛyɔrɔ la. N kɔmɔgɔw ka minanw fana saniyanin be. Hali n'u ka taama saniyanin tɛ, a bena se ka saniya bii nin koo nin seen fɛ.» 7- O tuma na, buru minw tun dira Masaba ma, sarakalasebaga nin y'olu d'a ma, bari buru wɛrɛ si tun te yen tugu n'o tɛ. U tun y'u ta ka bɔ u bilayɔrɔ la Masaba ɲakɔrɔ, ka gwanninmanw bila u talon na.
8O loon na fana, o y'a sɔrɔ Sayuli ka baaraden dɔ be o yɔrɔ la Masaba ɲakɔrɔ, a tɔgɔ ko Dowɛgi, edɔmucɛ tun lo. Ale tun ye Sayuli ka sagadɛndɛbagaw kuntigi ye.
9Dawuda y'a fɔ Ayimelɛki ye ko: «Taman, walima murujan dɔ t'i fɛ yan wa? Masacɛ ka cira nin ka teliyakojugu fɛ n ma se ka n ka maramafɛnw ta.» 10- Sarakalasebaga y'a fɔ a ye ko: «I ye filisikan Goliyati min faga Terebɛntiyiri kɔɔ kɛnɛ na, ale ka murujan le be yen. A melekenin be fani dɔ kɔnɔ ka bila sarakalasebagaw kuntigi ka fani kɔfɛ. N'i b'a fɛ k'ale ta, i be se k'a ta, n'o tɛ, dɔwɛrɛ te yen tugu.» Dawuda y'a fɔ a ye ko muru nin ɲɔgɔn te yen, ko a k'a d'a ma.
Dawuda be boli ka taga Gati
11Dawuda wilila ka boli Sayuli ɲa ka taga yɔrɔjan na o loon kelen nin na, fɔɔ ka taga se Gati masacɛ Akisi fɛ. 12- Akisi ka baarakɛlaw y'a fɔ a ye ko: «Nin te jamana kuntigi Dawuda ye wa? U tun te dɔnkili lara ka dɔɔn kɛ ale le kosɔn wa? Ka to k'a fɔ ko:
‹Sayuli ye mɔgɔ waa damani faga,
Dawuda ye mɔgɔ waa tan tan faga.› »
13- Dawuda ye kuma nin gwɛlɛyayɔrɔ ye, a siranna Gati masacɛ Akisi ɲa kosɔbɛ. 14- O la, a y'a yɛrɛ kɛ fatɔ ye u ɲana, ka to ka yaalayaala u cɛma, ka to ka sɛbɛnɔ kɛ u ka dalakonw kan, k'a daji to a be bɔnn'a bonbosi kan. 15Akisi y'a fɔ a ka baarakɛlaw ye ko: «Aw yɛrɛ y'a ye ko nin cɛɛ nin kuun te yen. Mun na aw b'a minɛ ka na n'a ye ne fɛ? 16Fatɔ le fɔnna n fɛ wa? O la, aw be na ni cɛɛ nin ye ne yɔrɔ, janko a k'a ka fatɔyabaara kɛ ne ɲana kɛ. Cɛɛ nin tena don ne ka soo kɔnɔ dɛ!»


text:
Zoz 22
Isirayɛliden minw be Zurudɛn baji kɔfɛ
1O kɔ, Zozuwe ye Urubɛn kɔmɔgɔw wele, ni Gadi taw ani Manase taw tilan kelen 2- k'a fɔ u ye ko: «Masaba ka baarakɛla Musa ye fɛɛn min fɔ aw ye, aw ye o bɛɛ kɛ, aw fana ye mɛnni kɛ ne fɛ ne ka kuma bɛɛ la. 3Kabini waatijan fɔɔ ka na se bii ma, aw ma sɔn ka boli k'aw badenw to, aw fana ye Masaba aw ka Ala ka fɔta kɛ. 4Sisan Masaba aw ka Ala ye lafiɲɛyɔrɔ di aw badenw ma i ko a tun y'a fɔ cogo min na. Masaba ka baarakɛla Musa ye jamana min di aw ma Zurudɛn baji kɔfɛ, aw ka segi ka taga aw ka soo, o yɔrɔ la. 5Masaba ka baarakɛla Musa ye sariya ni kuma minw fɔ aw ye, aw ka olu bato ka ɲa, aw ka Masaba aw ka Ala koo diya aw yɛrɛ ye, k'a ka kuma bato ka taama ka kɛɲɛ n'a sago bɛɛ ye. Aw ye nɔrɔ ale la, ka baara kɛ ale ye n'aw dusu bɛɛ ye.» 6O kɔ, Zozuwe ye duba kɛ u ye ka sira di u ma. U segira ka taga soo.
7Musa tun ye niyɔrɔ di Manase kɔmɔgɔw tilan kelen ma *Basan mara la. O kɔ, Zozuwe fana ye niyɔrɔ di tilan filanan nin ma u badenw gɛrɛfɛ Zurudɛn baji kɔfɛ tileben ɲafan na. Zozuwe ye sira d'u ma tuma min na, a ye duba kɛ u ye 8k'a fɔ u ye ko: «Aw ye kɔsegi ka taga soo ni aw ka nafoloba ye: begɛn caaman, ni warigwɛ, ani sanu, ni zira ani nigɛ, ni fani caaman. Aw k'aw juguw bololafɛnw tilantilan aw ni ɲɔgɔn cɛ.»
9O la, Urubɛn kɔmɔgɔw ni Gadi kɔmɔgɔw ani Manase kɔmɔgɔw tilan kelen kɔsegira. U bɔra Isirayɛlidenw kɔrɔ Silo, Kanaan jamana na, ka taga Galaadi, min tun kɛra u niyɔrɔ ye i ko Masaba y'a fɔ Musa ye cogo min na.
Sarakabɔyɔrɔ min lɔra Zurudɛn baji gɛrɛfɛ
10Urubɛn kɔmɔgɔw, ni Gadi kɔmɔgɔw ani Manase kɔmɔgɔw tilan kelen tagara se Gelilɔti, Zurudɛn baji mara la, Kanaan jamana na. U ye sarakabɔyɔrɔ dɔ lɔ Zurudɛn baji la, o sarakabɔyɔrɔ nin tun ka jan kosɔbɛ fɔɔ mɔgɔ ɲaa be bɔ a fɛ. 11Isirayɛliden tɔw y'a mɛn tuma min na k'u ye sarakabɔyɔrɔ lɔ Gelilɔti, Kanaan jamana kɔnɔ, Zurudɛn baji mara la min ye o ta ye, 12u bɛɛ ye ɲɔgɔn lajɛn Silo janko ka taga u kɛlɛ. 13U ye sarakalasebaga Eleyazari dencɛ Pinasi ci u fɛ Galaadi jamana na. 14Ɲamɔgɔ tan tun farala a kan, ɲamɔgɔ kelen ka bɔ Isirayɛli ka deen tan nunu kɔmɔgɔw cɛma, ɲamɔgɔ kelen kelen, ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolo ye. U kelen kelen bɛɛ tun ye gwatigiw ye Isirayɛlidenw ka fadenyabolow cɛma. 15Olu tagara Urubɛn kɔmɔgɔw ni Gadi kɔmɔgɔw ni Manase kɔmɔgɔw tilan kelen fɛ Galaadi mara la, k'a fɔ u ye ko: 16- «Masaba ka jama bɛɛ lajɛnnin y'a fɔ ko: ‹Mun na aw ye tilenbaliyako nin kɛ Isirayɛli ka Ala ɲakɔrɔ? Mun na aw y'aw kɔɔ sin Masaba ma sisan, ka sarakabɔyɔrɔ lɔ, ka muruti a ma bii? 17- An tun ye kojugu min kɛ Pewɔri, o t'an labɔ wa? Masaba tun y'a ka jama halaki o kosɔn, o bɛɛ n'a ta, halibi an yɛrɛ ma saniya ka bɔ o koo nin na fɔlɔ. 18N'aw y'aw kɔɔ sin Masaba ma bii, n'aw murutira Masaba ma, a bena dimi Isirayɛli jama bɛɛ lajɛnnin kɔrɔ sini. 19Jamana min kɛra aw niyɔrɔ ye, n'aw be miiri k'o nɔgɔnin lo, aw ka na Masaba ka jamana kɔnɔ a sigiyɔrɔ la, ka na sigi an cɛma. Aw kana muruti Masaba ma, aw fana kana faran ka bɔ an na, ka sarakabɔyɔrɔ dɔ lɔ aw yɛrɛ ye, min be danna Masaba an ka Ala ta la. 20- Fɛɛn minw tun bilara Ala ye, Zera dencɛ Akan tun ye kojugu kɛ k'u dɔ ta tuma min na, Ala tun ma dimi Isirayɛli jama bɛɛ le kɔrɔ wa? Akan kelen dama tun ma sa a ka kojugu nin kosɔn.› »
21Urubɛn kɔmɔgɔw ni Gadi kɔmɔgɔw ani Manase kɔmɔgɔw tilan kelen y'a fɔ Isirayɛlidenw ka fadenyabolow ɲamɔgɔw ye ko: 22«Setigi Ala, Masaba! Setigi Ala, Masaba b'a lɔn, ani Isirayɛlidenw ben'a lɔn fana. Ni murutiko lo, walima ni kojugu lo n'an y'a kɛ Masaba la, a kana an to bii. 23N'an ye sarakabɔyɔrɔ wɛrɛ lɔ janko k'an kɔɔ sin Masaba ma, n'an b'a fɛ ka saraka jɛnita ni suman sarakaw le bɔ a kan, ani jɛnɲɔgɔnya sarakaw, Masaba le bena an ɲininga o la. 24An hakili ɲagaminin le y'a kɛ, an tun be miiri ko loon be loon na, aw deenw be se k'a fɔ an deenw ye ko: ‹Bɛɛn be aw ni Masaba, Isirayɛli ka Ala cɛ wa? 25Masaba ma Zurudɛn baji le kɛ an daan ye wa? Aw Urubɛn ni Gadi kɔmɔgɔ nunu, niyɔrɔ t'aw fɛ Masaba ka koo la!› O la, aw deenw bena kɛ sababu ye an deenw tena siran Masaba ɲa tugu. 26O le tun y'a to an ko an ka sarakabɔyɔrɔ dɔ lɔ, a ma kɛ saraka jɛnita kama, walima dɔ wɛrɛ kama. 27A be kɛ taamasiɲɛ ye an ni aw cɛ, ani an kɔmɔgɔw ni aw taw cɛ, ko an be Masaba bato ni saraka jɛnitaw ye, ni jɛnɲɔgɔnya taw, ani saraka wɛrɛw, janko aw deenw kan'a fɔ loon dɔ la, an deenw ye ko niyɔrɔ te u fɛ Masaba ka koo la. 28An tun y'a fɔ ko n'u y'o kuma ɲɔgɔn fɔ loon dɔ an ma, walima an kɔmɔgɔw ma, an bena u jaabi ko: ‹Aw ma sarakabɔyɔrɔ nin ye, an faaw ye o min lɔ wa? O ni Masaba ta bɛɛ lɔcogo ye kelen ye. U tun m'a lɔ saraka jɛnitaw ni saraka wɛrɛ bɔni kama dɛ, nga a kɛra taamasiɲɛ ye an ni aw fɛ.› 29O miiriya ka jan an na k'a fɔ ko an be muruti Masaba ma k'an kɔɔ sin a ma bii, ka sarakabɔyɔrɔ dɔ lɔ, ka saraka jɛnitaw ni suman sarakaw ani dɔ wɛrɛw bɔ a kan, ni Masaba an ka Ala ka sarakabɔyɔrɔ tɛ, min lɔnin be a sigiyɔrɔ ɲafɛ.» 30Sarakalasebaga Pinasi, ni Isirayɛli jama ka gwatigiw ni jama ɲamɔgɔ minw tun be n'a ye, olu ye Urubɛn ni Gadi ni Manase kɔmɔgɔw tilan kelen ka kuma mɛn tuma min na, u wasara. 31Sarakalasebaga Eleyazari dencɛ Pinasi y'a fɔ Urubɛn ni Gadi kɔmɔgɔw ani Manase kɔmɔgɔw tilan kelen ye ko: «An lar'a la bii ko Masaba be n'an ye, bari aw ma kojugu kɛ Masaba la. O la, aw ye Isirayɛlidenw ɲuman bɔ Masaba bolo.»
32Sarakalasebaga Eleyazari dencɛ Pinasi ni ɲamɔgɔ nunu bɔra u kɔrɔ Galaadi mara la ka taga Kanaan jamana na, Isirayɛliden tɔw fɛ, ka koo nin ɲafɔ u ye. 33Olu fana wasara o kuma na. U ye Ala tanu. O la, Urubɛn ni Gadi kɔmɔgɔw tora jamana nin kɔnɔ, Isirayɛlidenw ma taga u kɛlɛ ani ka cɛnni kɛ u ka mara la tugu. 34Urubɛn ni Gadi kɔmɔgɔw y'a fɔ ko sarakabɔyɔrɔ nin kɛra taamasiɲɛ ye olu fɛ ko Masaba ye Ala ye. O la, u y'a tɔgɔ la ko: «Seere.»


text:
Kod 2
1Sankolo ni dugukolo n'u kɔnɔnafɛnw bɛɛ danni bana ten. 2- - Ala tilar'a ka baara la, ka lafiɲɛ tile wolonwulanan loon. 3Ala ye barika don tile wolonwulanan loon na k'o kɛ a yɛrɛ ta ye, bari a ye baara min bɛɛ kɛ ka diɲɛ dan, a lafiɲɛna o la o loon na.
4O ye sankolo ni dugukolo daminɛcogo ye, u dantuma na.
Ala ka nakɔ
Masa Ala ye dugukolo ni sankolo dan tuma min na, 5kongo kɔnɔ yiri si tun te dugukolo kan fɔlɔ, biin si tun ma falen fɔlɔ, bari Masa Ala tun ma sanji jigi dugukolo kan fɔlɔ. Mɔgɔ fana tun te yen ka dugukolo sɛnɛ. 6Nga jii tun be bɔ dugukolo le kɔnɔ ka yɔrɔ bɛɛ ɲigi.
7- Masa Ala ye mɔgɔ dan ni buguri ye k'a dafiɲɛ fiyɛ a nunwo la ka ninakili don a la, a kɛra ten mɔgɔ kɛra nimanfɛn ye.
8Masa Ala tun ye yɔrɔɲuman dɔ labɛn kɔrɔn ɲafan fɛ, k'a tɔgɔ la ko Edɛn. A ye mɔgɔ min dan, a y'o bila o kɔnɔ. 9- Masa Ala y'a kɛ yiri ɲanaman sifa bɛɛ falenna dugukolo kan, minw ka ɲi dumuni na. A fana y'a kɛ yiri dɔ falenna yɔrɔɲuman nin cɛma, min be sii di mɔgɔ ma, ani k'a to mɔgɔ be koɲuman ni kojugu lɔn ka bɔ ɲɔgɔn na. 10Baji dɔ tun be bɔ Edɛn, ka yɔrɔɲuman nin ɲigi, a faranna ka kɛ bolo naani ye. 11Kelen tɔgɔ ko Pisɔn, ale be munumunu Awila jamana faan bɛɛ la, sanu be sɔrɔ yɔrɔ min na. 12O jamana nin sanu ye sanu yɛrɛ yɛrɛ ye. Yiri sifa dɔ be yen min jii kasa ka di, ani kabakuru kɔlɔbolaman sɔngɔgwɛlɛn sifa dɔ fana be o yɔrɔ la. 13A filanan tɔgɔ ko Giyɔn, o be munumunu Kusi jamana faan bɛɛ la. 14A sabanan tɔgɔ ko Tigiri, o be woyo ka tɛmɛ Asiri jamana kɔrɔn ɲafan na. Naaninan tɔgɔ ko Efarati.
15Masa Ala ye mɔgɔ bila Edɛn, yɔrɔɲuman kɔnɔ, ko a k'a sɛnɛ k'a kɔlɔsi. 16A y'a fɔ mɔgɔ ye ko: «I be se ka yɔrɔ nin yiriw bɛɛ deen dumu 17fɔɔ yiri kelen dama, min b'a to mɔgɔ be koɲuman ni kojugu lɔn ka bɔ ɲɔgɔn na. N'i y'o deen dumu loon min na, i bena sa, siga t'a la.»
Muso danko
18Masa Ala ko: «Cɛɛ ka to a kelen na, o ma ɲi. Ne bena dɛmɛbaga dan k'a d'a ma min y'a bɔɲɔgɔnko ye.» 19O y'a sɔrɔ Masa Ala tun ye kongosogow ni kɔnɔw bɛɛ lalaga ni bɔgɔ ye. A nana n'u ye cɛɛ fɛ janko a k'a filɛ a bena tɔgɔ min la u kan. Cɛɛ ye tɔgɔ min la fɛɛn ɲanaman nunu kelen kelen bɛɛ kan, o le kɛra u tɔgɔ ye. 20Cɛɛ ye begɛnw, ni kɔnɔw, ni kongosogow bɛɛ tɔgɔw la. Nga dɛmɛbaga ma sɔrɔ a fɛ olu cɛma min y'a bɔɲɔgɔnko ye. 21Masa Ala ye sinɔgɔba bila cɛɛ la. K'a to sinɔgɔ la, a y'a galagakolo kelen bɔ k'a farisogo kɛ a nɔɔ na yen. 22Masa Ala ye galagakolo min bɔ cɛɛ la, a ye o kɛ muso ye ka na n'a ye cɛɛ fɛ. 23Cɛɛ ko:
«Cɔ! A ɲana! Ne dɔ le ye nin ye, ne kolow dɔ lo!a
A bena wele ko muso, bari a bɔra cɛɛ la.»b
24- O le kosɔn, cɛɛ ben'a faa n'a baa to yen ka nɔrɔ a muso la, u fila be jɛn ka kɛ kelen ye.
25Cɛɛ n'a muso fari lakolon tun lo, maloya tun te yen.


text:
Sir 50
1Oniyasi dencɛ sarakalasebagaw kuntigi Simɔn le ye Alabatosoba lalaga.
U ye barika don Ala sigiyɔrɔ la,
ale lo ka tile la.
2Ale lo ye kogo jamanjan nin juu sigi.
Ale lo ye Alabatosoba yɔrɔ kɔrɔtanin nin juu sigi.
3Ale ka tile la, jii lɔyɔrɔ nin sogira.
Jii lɔyɔrɔ min tun ka bon i ko Alabatosoba dala tasaba.
4Ka jama tanga halakili ma,
o tun y'a ka haminako ye.
O la, a ye dugu lamini ni kogo ye k'a kisi jugu ma.
5A ka nɔɔrɔ tun be manamana haali
a bɔtɔ Ala sigiyɔrɔ cɛtigɛfani kɔfɛ!
A tora ka manamana kosɔbɛ Alabatosoba sigiyɔrɔ laminiwaati la.
6A tun be manamana i ko dugugwɛda lolo, sankaba cɛma.
I ko kalo, a gwɛwaatiw la parapara.
7I ko tile be manamana Fɛɛn bɛɛ kuntigi sigiyɔrɔ sanfɛ cogo min na.
I ko sanmuru be manamana sankaba nɔɔrɔmanw cɛma cogo min na.
8I ko yirifeeren, tilemana na.
I ko binfeeren, jidaw la.
I ko yiri nɛrɛnin,
funtenituma Liban kulu kan.
9I ko wusulan min be jɛnina wusulandaga kɔnɔ.
I ko sanudaga belebeleba
min masirinin be ni kabakuru sɔngɔgwɛlɛ sifa bɛɛ ye.
10I ko olivuyiri min be deen.
I ko sipɛrɛyiri min be wili sanfɛ legelege.
11A ye dulokiba nɔɔrɔman don tuma min na,
a y'a ka masirifɛn ɲanamanw don waati min na,
a yɛlɛtuma na Ala ka sarakabɔyɔrɔ la,
a ka nɔɔrɔ ye Ala ka sigiyɔrɔ kɛ yeelen ye.
12A ye niyɔrɔw minɛ tuma min na sarakalasebagaw bolo,
a lɔnin tun be sarakabɔyɔrɔ tasuma manayɔrɔ gɛrɛfɛ.
A balimaw tun lɔra k'a lamini i ko masafugulan a kunna.
I ko yiribabaw, Liban kulu kan,
i ko tamarosun koorininw.
13Arɔn deenw bɛɛ tun be ni u ka nɔɔrɔ ye.
Matigi boɲafɛnw tun be u bolo.
U tun be jama bɛɛ lajɛnnin ɲafɛ.
14Simɔn tun be baara kɛra sarakabɔyɔrɔ la.
A tun be sarakafɛnw bilara Setigi,
Fɛɛn bɛɛ kuntigi ɲakɔrɔ.
15A tun ye minnifilen ta,
ka duvɛn, *ɛrɛzɛnji bɔn
sarakabɔyɔrɔ jukɔrɔ.
O ye kasa diman ye Fɛɛn bɛɛ kuntigi,
diɲɛ masa fɛ.
16O tuma na, Arɔn deenw tun be pɛrɛn,
ka to k'u ka buru nigɛlamanw fiyɛ.
U tun be mankanba cira,
k'o kɛ hakilijigifɛn ye jama fɛ Fɛɛn bɛɛ kuntigi kosɔn.
17O tuma na, o yɔrɔnin kelen,
jama bɛɛ jɛnna ɲɔgɔn fɛ
k'u kunbiri gwan k'u ɲaa biri,
ka Setigi,
Fɛɛn bɛɛ kuntigi Ala bato.
18Dɔnkililabagaw tun b'a tanura kosɔbɛ.
Mankan nin boɲana ka kɛ dɔnkili diman ye.
19Jama tun be Matigi,
Fɛɛn bɛɛ kuntigi dalila.
U tora dalili la Makaritigi ɲakɔrɔ
fɔɔ u tilara Matigi bato la
ka tila a ka baara la.
20O tuma na,
Simɔn jigitɔ y'a bolow kɔrɔta,
k'u sin jama bɛɛ lajɛnnin ma, Isirayɛlidenw ma.
A ye duba kɛ u ye,
n'a yɛrɛ daa ye Matigi tɔgɔ la.
A ye kunkɔrɔta sɔrɔ ten,
bari a ye Matigi tɔgɔ wele.
21Jama bɛɛ lajɛnnin y'u kunbiri gwan tugu
janko ka dɛmɛ sɔrɔ Matigi fɛ.
Jama ka hɛrɛ dali
22Ayiwa, sisan,
aw ka barika la diɲɛ tigi Ala ye,
ale min be kobabaw kɛ faan bɛɛ,
ale min ye boɲa la an ka tile kan
k'an to an baa kɔnɔ.
A y'an minɛ ka ɲa a ka ɲumanya kosɔn.
23A ka nisɔndiya don an dusu la.
A ka hɛrɛ kɛ Isirayɛlidenw ye an ka tile la
ani saan o saan.
24A ka makari an na ni kantigiya ye
k'an bɔ bolo la an sii bɛɛ la.
Siya mangow
25Siya fila be yen minw koo ka go ne ye.
A sabanan te siya yɛrɛ ye.
26A fɔlɔ ye *Seyiri kuluyɔrɔ sigibagaw ye, ni filisiw,
ani naloman minw siginin be Sisɛmu dugu kɔnɔ.
Kuma kuncɛyɔrɔ
27Zeruzalɛmuka Eleyazari dencɛ Siraki deen Yezu le ye hakilitigiya ni lɔnniya sɛbɛn kitabu nin kɔnɔ.
Lɔnniya min fanin b'a kɔnɔ,
a y'o le funfun kitabu nin kɔnɔ i ko sanji.
28Mɔgɔ min man'a sɔbɛ don kuma nunu na,
o dagamunin lo.
Mɔgɔ min man'a mara a dusu la,
o tigi be kɛ kolɔnbaga ye.
29Bari, n'a y'u bato,
a bena kɛ fangatigi ye koo bɛɛ la.
Sabu, a bena to ka siran Matigi ɲa a taayɔrɔw bɛɛ la.
A bej lɔnniya di mɔgɔɲumanw ma.
Barika ka la Matigi ye tuma bɛɛ.
Amiina, amiina!


text:
Dus 8
1N'i tun ye ne baden ye,
n'i tun ye ne baa siin le min,
ne tun bena i kunbɛn kɛnɛma
ka n bolo meleke i la,
mɔgɔ si fana tena ne lɔgɔbɔ.
2Ne tun bena taga n'i ye
ka don n'i ye ne bamuso ka soo.
I tun bena ne dege.
Ne tun bena duvɛn kasadiman dɔ d'i ma i k'a min,
ne ka yiriden jii.
3I tun bena i numanbolo don ne kuun kɔrɔ,
k'i kinibolo kɛ ka ne minɛ.
(Kanbelen)
4Heyi! Zeruzalɛmu sunguruw,
ne b'aw daali ko aw kana ne kanubaga kunun.
Aw kan'a to a be kunun n'a man d'a ye.
Kanu ka fanga
(Sunguruninw)
5Ee! Jɔn le be wilila ka bɔ kongo la ten,
n'a tintinnin b'a ka kanubaga kan?
(Sunguru)
Ne y'i kunun pɔmuyiri le kɔrɔ,
i baa y'i kɔnɔ ta o min kɔrɔ,
i woloba y'i kɔnɔ ta o min kɔrɔ.
6Ne koo bila i dusu la.
Ne kɛ i ko taamasiɲɛ lafɛn ye i bolo kɔrɔ.
Bari barika be kanuya la i ko saya.
Keliya ka koo ye yɛlɛmabali ye i ko lahara.
A tasuma ye tasuma fariman ye.
O ye Matigi ka tasuma ye.
7Jiba si te se ka kanuya ka tasuma faga.
Jii si te se k'a kunu.
Ni min y'a ka soo ka sɔrɔ bɛɛ falen kanuya la,
o tena foyi sɔrɔ a la ni dɔgɔya tɛ.
(A balimaw)
8An dɔgɔmuso ka dɔgɔ,
a siin ma bɔ fɔlɔ.
An ben'an dɔgɔmuso ka koo kɛ di
n'a koo kuma wilila loon min na?
9Ni dugu laminikogo tun lo,
an tun bena tangafɛn warigwɛlaman bila a kan.
Ni bonda tun lo,
an tun bena yiri barikaman kɛ a koon ye.
(Sunguru)
10Ne ye dugu laminikogo ye.
Ne siinw be i ko sangasow.
O la, ne kɛr'a fɛ i ko hɛrɛ dibaga.
(Kanbelen)
11Yiriforo tun be Solomani fɛ Baalamɔn.
A y'a kalifa kɔlɔsilikɛbaga dɔw ma.
Olu kelen kelen bɛɛ ka kan ka na
ni warigwɛ kuru waa kelen kelen ye
k'a kɛ a ka yiridenw sɔngɔ ye.
12Ne ka yiriforo kɔni ka koo be ne yɛrɛ bolo.
Ele Solomani k'i ka warigwɛ kuru waa kelen minɛ,
minw y'a kɔlɔsi, olu ta ye kɛmɛ fila ye.
13Ele, sunguru min siginin be nankɔw cɛma,
ne teri dɔw tulo dɛnnin be ka mɛnni kɛ i kaan na.
Sabali k'a to ne b'a mɛn sa!
(Sunguru)
14Boli, ne kanubaga!
I ko minan, walima mankalaninden
min be panna kulu kasadimanw kan.


text:
Mat 13
Sumankisɛ talen
(Mar 4.1-9; Luka 8.4-8)
1O loon nin na, Yezu bɔra ka taga sigi bada la. 2- Jamaba tagara lajɛn a kɔrɔ fɔɔ a donna kurun kɔnɔ ka sigi. Jama bɛɛ tun be bada la.
3A ye koo caaman fɔ u ye talen na. A ko: «Sɛnɛkɛla dɔ bɔra ka taga suman seri. 4K'a to serili la, kisɛ dɔw tagara ben sirada la. Kɔnɔw nana olu kunu. 5Dɔw fana tagara ben farayɔrɔ la, bɔgɔ bɛrɛ tun te yen. U falenna joona bari u ma don dugumakolo la ka se yɔrɔjan. 6Nga tile fariyara tuma min na, u jɛnina ka ja bari lili ɲanaman tun t'u la. 7Dɔw fana tagara ben ŋɔni yɔrɔ la, u ni ŋɔni falenna ɲɔgɔn fɛ. Ŋɔni wilila k'u degun. 8Nga dɔw tagara ben dugukoloɲuman na. O yɔrɔ suman ɲana kosɔbɛ. Dɔw ye deen kɛmɛ sɔrɔ, dɔw ta bi wɔɔrɔ, dɔw ta bi saba. 9Tulo be min fɛ, o ka mɛnni kɛ.»
Mun na Yezu be to ka talen la
(Mar 4.10-12; Luka 8.9-10)
10O kɔ, Yezu ka kalandenw gwɛrɛla a la k'a ɲininga ko: «Mun na i be to ka kuma mɔgɔw fɛ talen na?» 11A y'u jaabi ko: «Aw kɛra Ala ka masaya gundo lɔnbagaw ye, nga a lɔnniya ma di tɔw ma, 12- bari fɛɛn be min fɛ, dɔ bena fara o ta kan kosɔbɛ. Nga fɛɛn te min fɛ, hali dɔɔni min b'a fɛ, o bena bɔsi a la. 13O le y'a to ne be talen la u ye, bari u be filɛli kɛ, nga, u te foyi ye, u b'u tulo malɔ, nga, u te foyi faamu. 14- A kɛra ten, kira Ezayi ye kuma min fɔ, o be dafana. A tun ko:
‹U bena u tulo malɔ,
u tena foyi faamu.
U bena filɛli kɛ ka ɲa,
u tena foyi ye.
15Bari u tulo ka gwɛlɛ,
u te miiri,
u t'a fɛ ka yeli kɛ,
u t'a fɛ ka mɛnni kɛ.
N'u tun ye yeli kɛ ka mɛnni kɛ,
u tun bena nimisa ka faran u ka kojuguw la.
Ne tun bena u kɛnɛya.›
16- «Aw kɔni dagamunin lo bari aw ɲaa yɛlɛnin lo, aw tulo be mɛnni kɛ. 17Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko aw be koo minw yera, kira caaman ni mɔgɔtilennin caaman tun b'a fɛ k'u ye, nga u ɲaa ma la u kan. Aw be min mɛnna, u tun b'a fɛ k'u mɛn, nga u m'o mɛn.
Talen kɔrɔ
(Mar 4.13-20; Luka 8.11-15)
18«Ne ye serilikɛla ka koo fɔ talen min na, aw k'aw tulo malɔ o talen kɔrɔ la. 19Minw be Ala ka kuma mɛn n'u t'a faamu, olu bɔnin be sirada fɛ, kisɛ benna yɔrɔ min na. U man'a mɛn dɔrɔn, Sutana be na o bɔ u kɔnɔ. 20Mɔgɔ min bɔnin be farayɔrɔ fɛ kisɛ benna min na, o ye mɔgɔ ye min b'o kuma mɛn ka sɔn a ma o yɔrɔnin bɛɛ ni nisɔndiya ye. 21Nga o kuma te sigiyɔrɔ sɔrɔ a kɔnɔ, a te muɲuli kɛ. Ni gwɛlɛya nana, walima ni mɔgɔ b'a tɔɔrɔ o kuma kosɔn dɔrɔn, a be sin ka ban Ala ma. 22Min bɔnin be ŋɔni yɔrɔ fɛ, o ye mɔgɔ ye min b'o kuma mɛn, nga, diɲɛ hamiko, ni nafoloko b'o kuma nagasi fɔɔ nafa dɔɔni yɛrɛ te sɔrɔ a la. 23Min bɔnin be dugukoloɲuman fɛ, o ye mɔgɔ ye min be kuma nin mɛn, k'o faamu. Dɔ be kisɛ kɛmɛ kɛ, dɔ ta be se bi wɔɔrɔ, dɔ ta bi saba.»
Yezu ye talen min la binjugu koo la
24Yezu ye talen wɛrɛ la u ye. A ko: «*Sankolo masaya be i ko cɛɛ dɔ min ye sumansi ɲanaman dan a ka foro la. 25Ka mɔgɔ bɛɛ to sinɔgɔ la sufɛ, a jugu tagara binjugukisɛ seri *bile cɛma ka tɛmɛ n'a yɛrɛ ye. 26U nana falen, u y'a daminɛ ka kuun bɔ tuma min na, binjugu lɔnna ka bɔ suman na. 27Forotigi ka baaradenw tagar'a fɔ a ye ko: ‹I tun ma sumansi ɲanaman le dan i ka foro la wa? Binjugu nin do bɔra min?› 28A y'u jaabi ko: ‹Ne jugu dɔ le y'o baara kɛ.› Baaraden nunu tilara k'a ɲininga ko: ‹I b'a fɛ an ka taga binjugu nin bɔn ka bɔ yen wa?› 29A y'u jaabi ko: ‹Ayi. Aw kana taga bɔn, bari aw be se ka fili ka bile dɔ bɔn. 30Aw k'a to u ka wili ɲɔgɔn fɛ fɔɔ sumantigɛtuma ka se. N'o tuma sera, n ben'a fɔ sumantigɛlaw ye k'u ka binjugu nin tigɛ fɔlɔ, k'a siri, k'a jɛni, u ka sɔrɔ ka bile tigɛ k'a kɛ n ka bondo kɔnɔ.› »
Mutaridikisɛ talen
(Mar 4.30-32; Luka 13.18-19)
31Yezu ye talen wɛrɛ la u ye tugu. A ko: « *Sankolo masaya be i ko mutaridikisɛ, cɛɛ dɔ y'e min ta k'a dan a ka foro la. 32Mutaridikisɛ ka dɔgɔ ni fɛɛn bɛɛ kisɛ ye. Nga, n'a falenna, a be boɲa ka tɛmɛ nankɔ fɛɛn sɛnɛta tɔw bɛɛ kan. A be kɛ yiri ye, kɔnɔw b'u ka ɲaga la a bolow kan.»
Burufununan talen
(Luka 13.20-21)
33O kɔ, Yezu ye talen wɛrɛ la u ye ko: « *Sankolo masaya be i ko burufununan, muso dɔ ye min ta k'a kɛ mugu fiyɛ ɲaa kelen na k'a nɔɔni, k'a bila fɔɔ a bɛɛ fununa.»
Yezu ka talen lakun
(Mar 4.33-34)
34Yezu y'o kuma bɛɛ fɔ jama ye talen na. A tun te kuma u fɛ n'a ma talen la u ye. 35- A tun b'a kɛ ten janko kira tun ye min fɔ, o ka dafa. A tun y'a fɔ ko:
«N bena kuma u fɛ talenw na.
Mɔgɔw ma koo minw lɔn kabini diɲɛ dantuma,
ne bena olu fɔ u ye.»
Binjugu talen
36Yezu bɔra jama kɔrɔ ka taga soo tuma min na, a ka kalandenw gwɛrɛla a la k'a fɔ a ye ko: «I ye talen min la ko mɔgɔ dɔ tagara binjugu kisɛ seri a jugu ka foro la, o talen kɔrɔ fɔ an ye.» 37Yezu y'u jaabi ko: «Mɔgɔ min ye sumansi nin dan, o ye Mɔgɔ Dencɛ ye. 38Foro nin, o ye diɲɛ ye. Sumansi, o ye Ala ka mɔgɔw ye. Binjugu nin, o ye Sutana ka mɔgɔw ye. 39Jugu min ye binjugu kisɛ seri foro nin kɔnɔ, o ye Sutana yɛrɛ ye. Sumantigɛtuma, o ye diɲɛ laban tuma ye. Sumantigɛlaw ye mɛlɛkɛw ye. 40U be binjugu tigɛ k'a jɛni cogo min na, o koo ɲɔgɔn bena kɛ diɲɛ laban tuma na. 41Mɔgɔ Dencɛ ben'a ka mɛlɛkɛw ci. Mɔgɔ minw bɛɛ be kojugu kɛ ka tɔw fana nigɛ k'u bila a la, u bena olu woloma k'u bɔ Ala ka mɔgɔw cɛma. 42Mɛlɛkɛw bena o mɔgɔjugu nunu fili tasuma kɔnɔ. U bena kasi ka kule yen. 43O kɔ, mɔgɔ minw be Ala sago kɛ, olu bɛɛ bena boɲa sɔrɔ ka manamana i n'a fɔ tile, u Faa Ala ka masaya yɔrɔ la. Tulo be min fɛ, o ka mɛnni kɛ.
Nafolo dogonin talen
44«*Sankolo masaya be i ko nafolo dogonin, foro dɔ la. Cɛɛ dɔ tagara o sɔrɔ k'a ta k'a dogo tugu. A nisɔn diyara kosɔbɛ, fɔɔ a tagar'a bololafɛn bɛɛ feere ka segi ka taga foro nin san.
Yezu ye talen min la kɔnɔkisɛ koo la
45«*Sankolo masaya be i ko jagokɛla dɔ, min be kɔnɔkisɛɲuman ɲini. 46A nana dɔ ye min ka ɲi, a tagar'a bololafɛn bɛɛ feere k'o kɔnɔkisɛ nin san.
Yezu ye talen min la mɔnikɛlaw koo la
47«*Sankolo masaya be i ko jɔɔ, mɔnikɛla dɔ ye min fili baji la, ka jigɛ sifa bɛɛ minɛ. 48A fanin kɔ, a y'a sama ka bɔ jii la ka sigi ka jigɛw woloma. Jigɛ minw ka ɲi, a ye olu kɛ minan kɔnɔ. Jigɛ minw ma ɲi, a ye olu fili. 49O koo ɲɔgɔn bena kɛ diɲɛ laban tuma na. Mɛlɛkɛw bena na mɔgɔjuguw woloma k'u bɔ mɔgɔɲumanw na. 50U bena o mɔgɔjuguw fili tasuma kɔnɔ. O yɔrɔ la, u bena kasi ka kule.»
Fɛnkura ni fɛɛn kɔrɔman
51O kɔ, Yezu y'u ɲininga n'u y'o talenw bɛɛ faamu. U y'a jaabi ko ɔnhɔn. 52A y'a fɔ u ye tugu ko: «Ayiwa. Sariya karamɔgɔ min kalanna kosɔbɛ *sankolo masaya koo la, a be i ko sotigi min be fɛnkura ni fɛɛn kɔrɔman sɔrɔ a ka nafolo la.»
Nazarɛtikaw ma la Yezu la
(Mar 6.1-6; Luka 4.16-24)
53Yezu y'o talenw la ka ban tuma min na, a bɔra yen 54ka taga ka dugu la. O yɔrɔ la, a donna zuwifuw ka kalanso kɔnɔ ka mɔgɔw kalan. Mɔgɔ minw tun be yen, u bɛɛ kabakoyara. U tora k'a fɔ ko: «Haan! A bɔra ni hakilitigiya nin ye min? A be kabako nunu kɛ cogo di? 55Miniziye ka deen nin tɛ wa? Mariyamu t'ale lo bamuso ye wa? A dɔgɔcɛ te Zaki ni Yusufu ni Simɔn ani Zude ye wa? 56A dɔgɔmusow te dugu nin kɔnɔ yan wa? A do ye hakilitigiya ni kabakokɛ see nin sɔrɔ min?» 57- O miiriya le y'a to u ma la Yezu la. O la, Yezu y'a fɔ u ye ko: «Kira be boɲa sɔrɔ yɔrɔ bɛɛ, fɔɔ a ka dugumɔgɔw n'a ka somɔgɔw cɛma.» 58Yezu ma kabako caaman kɛ yen bari u ma la Ala la.


text:
Gal 4
Jɔnya banko
1Ne b'a fɛ ka min fɔ, o ye nin ye: Ni deen min ka kan k'a facɛ cɛɛn ta, k'a to denmisɛnya la, ale ni jɔɔn bɛɛ ka kan, hali ni fɛɛn bɛɛ y'a ta ye cogo o cogo. 2A be to a marabagaw bolo, fɔɔ ka taga se a facɛ ka waati latigɛnin ma. 3Anw fana, an tun be i n'a fɔ denmisɛnw waati min na, an tun be tugura diɲɛ koow kɔ, ka kɛ u ka jɔɔnw ye. 4Nga Ala ka waati latigɛnin dafara tuma min na, a y'a Dencɛ ci, muso y'a wolo sariya kɔrɔ, 5waasa mɔgɔ minw tun be sariya bolo, a k'olu hɔrɔnya janko an ka se ka kɛ Ala deenw ye. 6Aw ye Ala deenw ye sɔbɛ la. Ala yɛrɛ y'a Dencɛ Nii don an na, ale min b'a to an b'a fɔ ko: «Baba, an Faa.» 7- A kɛra ten, e te jɔɔn ye tugu, nga Ala deen. E y'a deen ye, o la, Ala bena niyɔrɔ d'i ma i n'a fɔ a b'a di a ka deen tɔw ma cogo min na fana.
Pɔli be kɔrɔtɔ Galatikaw koo la
8Fɔlɔfɔlɔ, aw tun te Ala lɔn tuma min na, aw tun be fɛɛn wɛrɛw bato minw te Ala ye ka kɛ u ka jɔɔnw ye. 9Nga sisan aw ye Ala lɔn, walima Ala le y'aw lɔn. Fɛɛn minw te foyi ɲa, a kɛra di aw be kɔsegi ka kɛ olu ka jɔɔnw ye tugu? 10Aw be janto loonw, ni kalow la, ani waatiw ni saanw na kosɔbɛ ka olu bato. 11Sisan, ne be siran ko ne ye baara min kɛ aw cɛma, o kana kɛ gwansan ye.
12N balimaw, ne b'aw daali ko aw k'aw yɛrɛ kɛ i n'a fɔ ne be cogo min na, bari ne ye n yɛrɛ kɛ i ko aw be cogo min na. Aw ma kojugu si kɛ ne la. 13Aw y'a lɔn ko ne ka bana koo le kɛra sababu ye ne ka sɔrɔ ka kibaru diman fɔ aw ye. 14Ka ne to o bana bolo, o tun ye kɔrɔbɔli ye aw ma, nga o bɛɛ n'a ta, ne nigɛ ma bɔ aw la, aw ma ne dɔgɔya fana. Nga aw ye ne minɛ i n'a fɔ mɛlɛkɛ, walima Yezu Krista yɛrɛ. 15Aw minw tun nisɔndiyara kosɔbɛ, aw ka nisɔndiya nin tora min? Ne ba fɔ tiɲɛ na ko n'aw tun be se k'aw ɲaa wɔgɔbi k'o di ne ma, aw tun bena o kɛ. 16Sisan ne kɛra aw jugu ye bari ne be tiɲɛ fɔra aw ye wa?
17Mɔgɔ nunu jijanin be aw kosɔn cogo min na, u ka miiri ma ɲi, u b'a fɛ k'aw faran ka bɔ ne la, waasa u ka se k'u yɛrɛ diya bɔ. 18N'aw be jija koɲuman kɛli kama tuma bɛɛ, o ka ɲi. A kana kɛ ne ɲanako dama ye. 19Ne deenw halibi, ne be tɔɔrɔ muɲuna aw kosɔn, tɔɔrɔ min ni muso jigibagatɔ ta ye kelen ye, janko Krista ka sigiyɔrɔ sɔrɔ aw kɔnɔ. 20A tun ka di ne ye ka sɔrɔ aw cɛma sisan yɛrɛ, ka se ka ne ka kuma fɔcogo yɛlɛma, bari ne hakili ɲagaminin lo aw kosɔn.
Layidu fila ka koo
21Aw minw b'a fɛ ka to sariya kɔrɔ tugu, aw ka ne jaabi. Min fɔra Ala ka kuma na, aw m'o mɛn wa? 22- A fɔra Ala ka kuma na ko Ibrayima tun ye deen fila sɔrɔ, kelen sɔrɔla jɔnmuso fɛ, kelen fana sɔrɔla hɔrɔnmuso fɛ. 23Deen min sɔrɔla jɔnmuso fɛ, ale sɔrɔla adamaden sago la, nga deen min sɔrɔla hɔrɔnmuso fɛ, ale tun ye dadili dafa deen ye. 24Kɔrɔ b'o koo nin na, bari muso nunu kɛra bɛɛn fila dafananw ye. Bɛɛn min sɔrɔla Sinayi kulu kan, ale be mɔgɔ kɛ jɔɔn ye. O ye Agari ye. 25Agari ye Sinayi kulu ye min be Arabi jamana na. Agari fana be i n'a fɔ Zeruzalɛmu min be yen bii, bari ale n'a deenw ye jɔɔnw ye. 26Nga Zeruzalɛmu min be sankolo la, ale ye hɔrɔn ye, ale lo y'an bamuso ye. 27- Bari a fɔra Ala ka kuma na ko:
«E muso wolobali, e ka nisɔndiya.
Ele min ma denwolo tɔɔrɔ lɔn,
e ka nisɔndiya kosɔbɛ,
bari gwalemuso deenw bena caya
ka tɛmɛ baaramuso taw kan.»
28N balimaw, aw kɔni, aw ye dadili deenw ye i n'a fɔ Isiyaka. 29- Deen min sɔrɔla adamaden sago la, ale tun be Nii Senuman deen tɔɔrɔ cogo min na, a b'o cogo kelen na sisan fana. 30- Nga Ala ka kuma ye mun le fɔ? A ko: «Jɔnmuso n'a dencɛ gwɛn, bari jɔnmuso deen ni hɔrɔnmuso deen tena jɛn cɛɛn kan.»
31O le y'a to ne balimaw, an te jɔnmuso ka deenw ye, nga hɔrɔnmuso ka deenw.


text:
Kod 23
Sara ka saya n'a sudonko
1Sara ye saan kɛmɛ ni mugan ni wolonwula sɔrɔ 2ka sɔrɔ ka sa Kiriyataraba, min ye Eburɔn ye, Kanaan jamana na. Ibrayima tagar'a sanga kɛ ka kasi.
3O kɔ, Ibrayima wilila k'a muso suu to yen ka taga kuma itiw fɛ k'a fɔ ko: 4- «Ne ye lonan ye aw fɛ, n siginin be yan fɔlɔ. Aw ka sudonyɔrɔ di ne ma yan janko ne ka se ka n muso suu don.» 5Itiw y'a jaabi ko: 6«Matigi, mɛnni kɛ an fɛ. Ala y'i kɛ mɔgɔbaba ye an cɛma. Sudonyɔrɔ min ka ɲi n'an ka sudonyɔrɔw bɛɛ ye, i muso suu don yen. An si tena ban k'an ka sudonyɔrɔ d'i ma janko i ka se k'i muso suu don.»
7Ibrayima wilila k'a kunbiri gwan jamana mɔgɔ nunu ɲakɔrɔ, minw ye itiw ye, 8k'a fɔ u ye ko: «Ni aw be sɔn ne ka n muso suu don yan, aw ye mɛnni kɛ ne fɛ, ka Sowari dencɛ Efurɔn daali ne ye, 9kuluwo min be wele Makipela, a k'o feere ne ma, a ta lo, a b'a ka foro daan na. Ko a k'a feere ne ma a sɔngɔ tigitigi la, a ka kɛ ne ka sudonyɔrɔ ye aw cɛma.» 10O y'a sɔrɔ iticɛ Efurɔn siginin tun be a ka mɔgɔw cɛma. A ye Ibrayima jaabi itiw bɛɛ ɲana, minw tun nana ɲɔgɔnye la dugu donda la, a ko: 11«Ayi, ne matigi, i ka mɛnni kɛ ne fɛ. Ne b'o foro d'i ma, ni kuluwo min b'a kɔnɔ. Ne be u d'i ma ne ka mɔgɔw ɲana. I k'i muso suu don yen.»
12Ibrayima y'a kunbiri gwan jamana mɔgɔ nunu ɲakɔrɔ tugu. 13A y'a fɔ Efurɔn ye u ɲana ko: «Ne b'i daali, i ka mɛnni kɛ ne fɛ. Ne bena foro nin sɔngɔ d'i ma. I ka sɔn a la janko ne ka se ka ne ka muso suu don yen.»
14Efurɔn y'a jaabi ko: 15«Ne matigi, mɛnni kɛ ne fɛ. Dugukolo min sɔngɔ ye warigwɛ kuru kɛmɛ naani, o be mun cɛn ne n'i cɛ? I k'i muso suu don yen.» 16Ibrayima sɔnna Efurɔn ka kuma ma. Efurɔn ye warida min fɔ, a y'o suma k'a d'a ma itiw ɲana. O tun ye warigwɛ kuru kɛmɛ naani ye ka kɛɲɛ ni jagokɛlaw ka jati cogo ye.
17A kɛra ten, Efurɔn ka foro min tun be Makipela, Manbure gɛrɛfɛ, ni kuluwo ani yiri minw bɛɛ b'a kɔnɔ, o bɛɛ 18kɛra Ibrayima ta ye itiw bɛɛ ɲana, minw tun nana ɲɔgɔnye la dugu donda la. 19O kɔ, Ibrayima y'a muso Sara suu don kuluwo nin kɔnɔ Makipela foro kɔnɔ, Manbure gɛrɛfɛ, o min ye Eburɔn ye, Kanaan jamana na. 20A kɛra ten, Ibrayima ye foro nin, n'a kɔnɔ kuluwo san itiw fɛ k'a kɛ sudonyɔrɔ ye.