text:
Mat 26
Cɛkɔrɔbaw be namara siri Yezu la
(Mar 14.1-2; Luka 22.1-2; Zan 11.47,49,53)
1Yezu tilanin kɔ a ka kuma na, a y'a fɔ a ka kalandenw ye ko: 2- «Aw b'a lɔn ko yanni tile fila, *Hɔrɔnya ɲanagwɛ bena se, u bena Mɔgɔ Dencɛ don mɔgɔjuguw bolo, waasa u k'a gwengwen lɔgɔ kan.» 3O waati la yɛrɛ, sarakalasebagaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw tun ye ɲɔgɔn lajɛn sarakalasebagaw kuntigiba ka luu kɔnɔ, min tɔgɔ tun ko Kayifu. 4Olu bɛnn'a la k'u bena Yezu minɛ dogo la k'a faga. 5U tun b'a fɔra k'u man kan k'a minɛ ɲanagwɛ tuma na, ko n'o tɛ, mɔgɔw bena muruti.
Muso dɔ be Yezu boɲa
(Mar 14.3-9; Zan 12.1-8)
6Ka Yezu to farisogobanatigi Simɔn ka soo Betani, 7- muso dɔ gwɛrɛla a la, daga cɛɲumanin dɔ tun b'a bolo. O daga nin tun dilannin be ni kabakuru ye min be wele alabatiri. A fanin tun be tulu kasadiman dɔ la min sɔngɔ ka gwɛlɛ. Ka Yezu to dumuni na, a ye tulu nin bɔn a kuun na. 8Kalandenw y'o ye minkɛ, u dimina k'a fɔ ko: «Mun na a ye tulu kasadiman nin cɛn ten? 9A tun be se ka feere sɔngɔgwɛlɛn na k'a wari di fantanw ma.» 10Yezu y'o kuma mɛn u fɛ minkɛ, a y'a fɔ u ye ko: «Mun na aw b'a dusu kasi? A ye koɲuman le kɛ ne ye ten. 11- Aw bena to ni fantanw ye tuma bɛɛ. Nga ne tena to n'aw ye tuma bɛɛ. 12Muso nin ye tulu nin bɔn ne fari kan, waasa ka ne fari labɛn ne suu donlon kama. 13Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko kibaru diman nin mana fɔ diɲɛ yɔrɔ o yɔrɔ, muso nin ye min kɛ ne ye, a tɔgɔ bena fɔ, mɔgɔw hakili be to a la.»
Zuda b'a fɛ ka Yezu don bolo la
(Mar 14.10-11; Luka 22.3-6)
14O tuma na, Yezu ka kalanden tan ni fila la kelen, min tɔgɔ ko Zuda Isikariyɔti, ale tagara sarakalasebagaw kuntigiw fɛ, 15- k'a fɔ u ye ko: «Aw bena mun le di ne ma, ni ne y'aw dɛmɛ ka Yezu minɛ?» Olu ye warigwɛ bi saba d'a ma. 16Kabini o waati la Zuda tun be cogoɲuman ɲinina waasa ka Yezu don u bolo.
Yezu ko kalanden fila ka taga Hɔrɔnya ɲanagwɛ dumuni labɛn
(Mar 14.12-16; Luka 22.7-13)
17*Buru funubali ɲanagwɛ loon fɔlɔ, Yezu ka kalandenw y'a ɲininga ko: «I b'a fɛ an ka taga *Hɔrɔnya ɲanagwɛ dumuni labɛn i ye yɔrɔ jumɛn?» 18Yezu y'a fɔ u ye ko: «Aw ye taga dugu kɔnɔ, karimasina fɛ, k'a fɔ a ye ko karamɔgɔ ko ale taawaati sera, ko ale n'a ka kalandenw bena Hɔrɔnya ɲanagwɛ dumuni kɛ a fɛ.» 19Kalandenw y'a kɛ i ko Yezu tun y'a fɔ u ye cogo min na. U ye Hɔrɔnya ɲanagwɛ dumuni labɛn yen.
Yezu ko dɔ bena ale janfa
(Mar 14.17-21; Luka 22.14; Zan 13.21-30)
20Sufɛ, Yezu n'a ka kalanden tan ni fila nunu tun siginin be dumuni na. 21K'u to dumuni na, Yezu y'a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko aw dɔ bena ne don mɔgɔjuguw bolo.» 22Kalandenw dusu kasira kosɔbɛ, fɔɔ u be Yezu ɲininga kelen kelen ko: «Ne lo wa, Matigi?» 23- Yezu y'u jaabi ko: «Mɔgɔ min y'a bolo don ni ne ye minan kɔnɔ, ale lo bena ne don mɔgɔjuguw bolo. 24Mɔgɔ Dencɛ bena sa i ko a fɔra Ala ka kuma na a ka koo la cogo min na. Nga min bena Mɔgɔ Dencɛ don mɔgɔjuguw bolo, bɔnɛ bena o tigi sɔrɔ. N'a tigi yɛrɛ tun ma wolo, o tun ka fisa a ma.» 25Zuda min tun b'a la k'a janfa, ale y'a ɲininga ko: «Ne lo wa, karamɔgɔ?» Yezu y'a jaabi ko: «E yɛrɛ le y'a fɔ.»
Yezu ka dumuni laban
(Mar 14.22-25; Luka 22.15-20; Kor fɔlɔ 11.23-26)
26Ka Yezu n'a ka kalandenw to dumuni na, a ye buru ta ka barika la Ala ye. O kɔ, a y'a karikari k'a di a ka kalandenw ma, k'a fɔ u ye ko: «Aw k'a minɛ k'a dumu, nin ye ne fari ye.» 27O kɔ, a ye duvɛn ta ka barika la Ala ye, k'a d'u ma k'a fɔ ko: «Aw bɛɛ k'a min, 28- bari nin ye ne joli ye, joli min be Ala ka layidu dafa, joli min bena bɔn mɔgɔ bɛɛ ka hakɛw yafa kosɔn. 29Ne b'a fɔ aw ye ko ne tena duvɛn min tugu, fɔɔ loon min na ne bena duvɛnkɛnɛ min n'aw ye ne Faa ka masaya la.» 30U ye dɔnkiliw la Ala ye ka ban tuma min na, u bɔra ka taga Olivuyirikulu kan.
Yezu ko Piyɛri ben'a fɔ ko a t'ale lɔn
(Mar 14.26-31; Luka 22.33-34,39; Zan 13.37-38)
31- O kɔ, Yezu y'a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Bii suu nin na, aw bɛɛ bena boli ka ne to, bari a fɔra Ala ka kuma na ko:
‹Ni bena sagadɛndɛbaga bugɔ, sagaw be jɛnsɛn.› »
32- Yezu tagara ɲa ni kuma ye k'a fɔ ko: «Ni ne kununna n sanin kɔ tuma min na, ne bena bila aw ɲa Galile mara la.» 33Piyɛri y'a fɔ a ye ko: «Hali ni bɛɛ bolila k'i to, ne kɔni tena boli abada.» 34Yezu y'a fɔ a ye ko: «Tiɲɛ na, ne b'a fɔ i ye ko bii suu nin na yɛrɛ, sanni dondo ka kasi, i ben'a fɔ siɲɛ saba ko i te ne lɔn.» 35Piyɛri y'a fɔ a ye ko: «Hali ni ne ka kan ka sa n'i ye, ne kɔni ten'a fɔ ko n t'i lɔn fewu.» Kalanden tɔ nunu fana ko ten.
Yezu be Ala daali Zɛtisemane
(Mar 14.32-42; Luka 22.40-46)
36Yezu n'a ka kalandenw tagara yɔrɔ dɔ la u be min wele ko Zɛtisemane. A y'a fɔ u ye ko: «Aw ye sigi yan, ne bena taga ɲafɛ ka Ala daali.» 37A tagara ni Piyɛri ni Zebede dencɛ fila nunu ye. A dusu daminɛna ka kasi, a kɔnɔ gwanna. 38A y'a fɔ u ye ko: «Dusukasi bena n faga. Aw ye to yanni ne ye, aw kana sinɔgɔ.» 39A tagara ɲafɛ dɔɔni k'a kunbiri gwan k'a ɲaa biri duguma, ka Ala daali ko: «N Faa, ne kisi tɔɔrɔ nin ma n'a be se ka kɛ. Nga o kana kɛ ne sago la fɔɔ e sago.» 40O kɔ, a segira ka na kalanden saba nunu fɛ, ka u sɔrɔ sinɔgɔ la. A y'a fɔ Piyɛri ye ko: «Aw ma se ka to ɲaa na ni ne ye hali waati dɔɔni yɛrɛ wa? 41Aw ye to ɲana ka Ala daali waasa aw kana don kɔrɔbɔli la. Koɲumankɛ miiriya be mɔgɔw kɔnɔ, nga a kɛ see t'u ye.» 42A bɔra u kɔrɔ tugu siɲɛ filanan na ka taga Ala daali ko: «N Faa, n'a kɛra ko ne te se ka kisi o tɔɔrɔ nin ma, e sago ka kɛ.» 43A kɔsegira tugu ka n'a sɔrɔ u be sinɔgɔra, bari sinɔgɔ tun b'u la kosɔbɛ. 44Yezu y'u to yen ka kɔsegi ka taga Ala daali a siɲɛ sabanan na n'o kuma kelen ye. 45O kɔ, a kɔsegira a ka kalandenw yɔrɔ la, k'a fɔ u ye ko: «Aw be sinɔgɔra ka lafiɲɛ halibi wa? Ayiwa, waati surunyana. U bena Mɔgɔ Dencɛ don hakɛkɛlaw bolo. 46Aw ye wili an ka taga. Min be ne donna u bolo, ale natɔ filɛ.»
Yezu minɛko
(Mar 14.43-52; Luka 22.47-53; Zan 18.2-11)
47Ka Yezu t'o kuma na, Zuda min tun ye kalanden tan ni fila nunu dɔ ye, ale sera ni jamaba ye. Murujanjan ni berew tun b'u bolo. Sarakalasebagaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw le tun y'u ci. 48Yezu janfabaga Zuda tun y'a fɔ jama ye ko: «Ne bena cɛɛ min fo ka n bolo meleke a kaan na, o le ye Yezu ye. Aw k'a minɛ.» 49O yɔrɔnin kelen, Zuda sinna Yezu ma k'a fɔ a ye ko: «I ni suu, karamɔgɔ.» O kɔ, a y'a bolo meleke Yezu kaan na. 50Yezu y'a fɔ a ye ko: «N teri, i b'a fɛ ka koo min kɛ, o kɛ.» Mɔgɔ nunu gwɛrɛla ka Yezu minɛ. 51Mɔgɔ minw tun be ni Yezu ye, olu dɔ y'a ka murujan bɔ ka sarakalasebagaw kuntigiba ka baaraden tulo tigɛ. 52Yezu y'a fɔ o tigi ye ko: «I ka murujan don a nɔɔ na, bari mɔgɔ minw be kɛlɛ kɛ ni murujan ye, murujan le bena u faga fana. 53E m'a lɔn ko ne be se k'a fɔ n Faa ye ko a ka n dɛmɛ wa? O yɔrɔnin bɛɛ fana, a be se ka mɛlɛkɛ waa caaman ci ka na n dɛmɛ. 54N'o kɛra, Ala ka kuma min b'a fɔ k'o koow ka kan ka kɛ, o bena dafa cogo di?» 55- O kɔ, Yezu y'a fɔ jama ye ko: «Aw nana ni murujanjan ni berew ye ka ne minɛ, i n'a fɔ ne ye benkannikɛla ye. Ne tun be to ka sigi Alabatosoba kɔnɔ loon bɛɛ ka mɔgɔw kalan, aw ma ne minɛ 56Nga, o koo bɛɛ kɛra waasa min fɔra kiraw ka sɛbɛw kɔnɔ, o ka dafa.» O la, kalandenw bɛɛ bolila k'a to.
Yezu be kititigɛlaw ɲafɛ
(Mar 14.53-65; Luka 22.54-55,63-71; Zan 18.12-18)
57Mɔgɔ minw tun ye Yezu minɛ, olu tagara ni Yezu ye sarakalasebagaw kuntigiba Kayifu ka luu kɔnɔ. Sariya karamɔgɔw ni cɛkɔrɔbaw tun ye ɲɔgɔn lajɛn o yɔrɔ la. 58Piyɛri tugura a kɔ ka furancɛba to u ni ɲɔgɔn cɛ fɔɔ ka se sarakalasebagaw kuntigiba ka luu kɔnɔ. A donna ka sigi ni yɔrɔ kɔlɔsibagaw ye k'a filɛ, koo nin bena laban cogo min na. 59O y'a sɔrɔ sarakalasebagaw kuntigiw ni zuwifuw ka kititigɛlaw bɛɛ tun be galon dɔ ɲinina k'a la Yezu kan, waasa ka se k'a faga. 60Mɔgɔ caaman nana galon tigɛ ka la a kan, nga u ma se k'a jalakita sɔrɔ. O kɔ, mɔgɔ fila dɔ nana, 61- olu y'a fɔ ko: «Cɛɛ nin tun y'a fɔ ko ale be se ka Alabatosoba ci, ka tila k'a lɔ tile saba kɔnɔ.» 62Sarakalasebagaw kuntigiba wilila ka Yezu ɲininga ko: «Mɔgɔ nunu be kuma min fɔra i koo la, i te foyi fɔ o la wa?» 63Nga Yezu jera, a ma foyi fɔ. Sarakalasebagaw kuntigiba y'a fɔ a ye ko: «Ni ele lo ye Ala ka Mɔgɔ wolomanin, ni Ala Dencɛ ye, a fɔ an ye Ala kosɔn.» 64- Yezu y'a jaabi ko: «Ele yɛrɛ le y'a fɔ, nga ne b'a fɔ aw ye ko k'a ta sisan ma, aw bena Mɔgɔ Dencɛ siginin ye Setigi Ala kinibolo fɛ, o kɔ, aw ben'a natɔ ye sankaba kan.» 65- Sarakalasebagaw kuntigiba dimina fɔɔ a y'a ka fani faran k'a fɔ ko: «A ye Ala tɔgɔ cɛn! An mako te mɔgɔ la tugu k'a jalaki. Aw ye Ala tɔgɔ cɛnkuma mɛn a daa la kɛ! 66Aw be mun le miiri o la?» U y'a jaabi ko: «A ka kan ka faga.» 67- O kɔ, dɔw y'u daji tu a ɲaa na, k'a bugɔ ni bolokuruw ye. Dɔw y'a tulo ci n'u b'a fɔra ko: 68«Ala ka Mɔgɔ wolomanin, jɔn y'i bugɔ?»
Piyɛri ko a te Yezu lɔn
(Mar 14.66-72; Luka 22.56-62; Zan 18.17,25-27)
69Piyɛri tun siginin be kɛnɛma luu kɔnɔ. Sarakalasebagaba ka baaraden musoman dɔ gwɛrɛla Piyɛri la k'a fɔ a ye ko: «Ele fana tun be ni Galileka Yezu ye.» 70Nga Piyɛri y'a sɔsɔ u bɛɛ ɲana ko: «E be min fɔra, ne t'o lɔn.» 71Piyɛri bɔra o yɔrɔ la ka taga luda faan fɛ. Sarakalasebagaba ka baaraden musoman dɔ wɛrɛ nana tugu. Ale y'a fɔ o yɔrɔ mɔgɔw ye ko: «Cɛɛ nin tun be ni Nazarɛtika Yezu ye.» 72Piyɛri y'a fɔ tugu ko: «Ala kama, n te cɛɛ nin lɔn.» 73Yanni dɔɔni mɔgɔ minw tun b'o yɔrɔ la, olu gwɛrɛla Piyɛri la k'a fɔ a ye ko: «Tiɲɛ na, ele ye mɔgɔ nunu dɔ ye. Hali i ka kuma yɛrɛ b'a yira.» 74Nga Piyɛri ko: «Ni ne be galon tigɛra, Ala kana n to, ne te cɛɛ nin lɔn fewu.» O yɔrɔnin bɛɛ, dondo kasira. 75O tuma na, Piyɛri hakili jigira Yezu ka kuma na a tun ye min fɔ a ye ko: «Sanni dondo ka kasi, i ben'a fɔ siɲɛ saba ko i te ne lɔn.» Piyɛri bɔra luu kɔfɛ ka kasi kosɔbɛ.


c: text/html

text:
Dal 30
Matigi le b'a kɛ mɔgɔw be to nii na
1Dɔnkili min be la Alabatoso kalifalon na. Dawuda ka dɔnkili dɔ.
2Masaba, ne b'i tanu,
bari, e ye ne kuun kɔrɔta tugu,
e ma sɔn ne juguw ka nisɔndiya ne kosɔn.
3Masaba ne ka Ala,
ne kasira e kɔ, i ye ne kɛnɛya.
4Masaba, e y'a kɛ ne kɔsegira ka bɔ lahara ka na.
I ye sii di ne ma ka ne bɔ kaburu kɔnɔ mɔgɔw cɛma.
5Aw minw ye Masaba ka mɔgɔw ye,
aw k'a tanu ni dɔnkiliw ye.
Aw k'a bato k'a ka senuya koo fɔ.
6Bari, a ka dimi te mɛn,
a be ɲumanya kɛ tuma bɛɛ.
Sufɛ be kɛ kasi ye,
sɔgɔma be kɛ nisɔndiya ye.
7N ɲasumawaati la, n y'a fɔ ko:
«Foyi tena ne sɔrɔ tugu.
8Masaba, e tun ye ne dɛmɛ,
ne ye see sɔrɔ kosɔbɛ.»
Nga e nana e yɛrɛ dogo,
hakiliɲagami ye ne sɔrɔ.
9Masaba, ne kasira e kɔ,
ne ye ele Matigi daali kosɔbɛ.
10Ne ka sa ka don kaburu kɔnɔ,
o be mun le ɲa?
Buguri be se k'i tanu wa?
Buguri be se k'i ka ɲumanya ko fɔ wa?
11Masaba, mɛnni kɛ ne fɛ, makari ne la.
Masaba, ne dɛmɛ.
12I ye ne ka dusukasi yɛlɛma k'a kɛ nisɔndiya dɔɔn ye.
I y'a kɛ ne ye dusukasifani bɔ ka ɲanagwɛ ta don.
13E y'o kɛ janko ne k'i tanu kosɔbɛ,
ne tena o dabila.
Masaba ne ka Ala, ne bena barika la e ye tuma bɛɛ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dal 61
Ka to Ala ka soo kɔnɔ
1Dɔnkililabagaw kuntigi ka dɔnkili. Fɔlikɛminan jurulamanw le be fɔ a latuma na. Dawuda ka dɔnkili dɔ.
2Ala, ne kasikan lamɛn.
I tulo malɔ ne ka daalikan na.
3Ka ne to diɲɛ daan na,
ni ne barika dɛsɛra, ne b'i daali.
Ne te se ka yɛlɛ fara min kan,
e ka taga ni ne ye o yɔrɔ la.
4Bari ele le ye ne dogoyɔrɔ ye.
E ye sangaso barikaman ye ne juguw ɲafɛ.
5N b'a fɛ ka to i ka soo kɔnɔ kudayi,
ka n yɛrɛ dogo i gaman kɔrɔ i ko sisɛ n'a deenw.
6Ala, ele lo ye ne ka daalili mɛn.
E ye niyɔrɔ di e ɲasiranbagaw ma.
7E ka dɔ fara masacɛ sii kan,
e ka sijan d'a ma.
8A ka to masaya la i ɲakɔrɔ kudayi.
A tanga e ka ɲumanya n'i ka tilenninya barika la.
9O la, ne bena tanuli dɔnkili la i ye tuma bɛɛ,
ka to ka n ka dajuruw sara i ye loon o loon.


text:
Gal 2
Pɔli ni ciden tɔw ka ɲɔgɔn kunbɛnko
1- Saan tan ni naani tɛmɛna, ne ni Barinabasi sɔrɔla ka taga Zeruzalɛmu tugu. Titi fana tagara n'an ye. 2Ala tun ye koo dɔ yira ne la, o seen fɛ ne tun tagara yen. Ne tun be kibaru diman min fɔ siya wɛrɛw cɛma, ne y'o koo fɔ u ye. Ne y'o ɲafɔ fana ɲamɔgɔw ye danna, janko ne ye baara minw kɛ ka ban, ani ne be minw kɛra, o kana kɛ gwansan ye. 3Nga n taamaɲɔgɔn Titi min ye siya wɛrɛ ye, wajibi tun tɛ ale ka kɛnɛkɛnɛ. 4Nga an balimakolon dɔw le tun b'a fɛ a ka kɛnɛkɛnɛ, olu minw farala an kan namara kosɔn. An ye hɔrɔnyali min sɔrɔ Yezu Krista fɛ, u tun b'a fɛ k'o cogo lɔn, k'an bɔ o la k'an don jɔnya la. 5An ma sɔn o mɔgɔ nunu ka fɔta ma tuma si waasa kibaru diman min ye tiɲɛ ye, o kana yɛlɛma aw kosɔn. 6- Hali mɔgɔ minw tun be jati ɲamɔgɔw ye, o n'u ka ɲamɔgɔya bɛɛ, ne tun t'o jati, bari Ala fana te adamadenya jati. O ɲamɔgɔ nunu ma foyi fɔ ne ye fana. 7Nga olu y'a faamu ko Ala ye kibaru diman fɔ baara kalifa ne ma siya wɛrɛw cɛma, i n'a fɔ a y'a kalifa Piyɛri fana ma cogo min na zuwifuw cɛma. 8Bari Ala min tun ye Piyɛri kɛ ciden ye zuwifuw cɛma, ale Ala kelen le ye ne fana kɛ ciden ye siya wɛrɛw cɛma. 9Zaki ni Piyɛri ani Zan olu minw tun be jati kosɔbɛ, olu fana y'a lɔn ko Ala ye nɛɛma kɛ ne ye. U y'u bolo don ne ni Barinabasi bolo la, k'a yira ko an bɛɛ kɛra baarakɛɲɔgɔnw ye, waasa an ka taga siya wɛrɛw fɛ, olu ka taga zuwifuw fɛ. 10U y'a ɲini an fɛ ko an ka kan k'an janto dɛsɛbagatɔw la Krista ka jama cɛma, ne y'o le kɛ fana.
Pɔli be Piyɛri jalaki Antiyɔsi
11Piyɛri nana Antiyɔsi tuma min na, ne y'a jalaki mɔgɔ bɛɛ ɲana, bari a tun ye koo dagabali le kɛ. 12Yanni Zaki ka cidenw ka na, ale Piyɛri tun be to ka dumuni kɛ ni siya wɛrɛw ye. Nga o ciden nunu sera dɔrɔn, a faranna u la zuwifuw ɲasiran kosɔn. 13Zuwifu minw lara Krista la, olu fana tugura ale kɔ a ka namaratɔya la, ani Barinabasi fana. 14Ne y'a ye tuma min na k'u te taamana ka kɛɲɛ ni kibaru diman ye, min ye tiɲɛ ye, ne tilenna k'a fɔ Piyɛri ye mɔgɔ bɛɛ ɲana ko: «E min ye zuwifu yɛrɛ yɛrɛ ye, e do y'i yɛrɛ minɛ i n'a fɔ siya wɛrɛ, mun na e be tila ka siya wɛrɛw karaba k'olu ka kɛ i n'a fɔ zuwifu?» 15An kɔni, an wolola zuwifuya la, an te siya wɛrɛw ye minw be jati hakɛkɛlaw ye. 16- An b'a lɔn ko mɔgɔ si te se ka jati mɔgɔtilennin ye sariya batoli fɛ, nga fɔɔ ni min lara Yezu Krista la. O la, an lara Yezu Krista la fana, waasa an ka se ka jati mɔgɔtilenninw ye o lanaya barika la, a kana kɛ sariya batoli barika la, bari mɔgɔ si te se ka jati mɔgɔtilennin ye sariya batoli barika la. 17K'an to tilenninya ɲini na Krista barika la, n'a sɔrɔla ko an ye hakɛkɛlaw ye, o b'a yira k'o bɔra Krista la wa? Ayi dɛ! 18Bari ni ne yɛrɛ ye fɛɛn dɔ cɛn ka tila k'a lalaga, ne yɛrɛ le b'a yira ko ne ye sariya cɛn. 19Ne kɔni, sariya faan fɛ ne sanin lo ale sariya yɛrɛ sababu la, waasa ne ka kɛ mɔgɔ ɲanaman ye Ala faan fɛ. Ne ni Krista an fila bɛɛ sara ɲɔgɔn fɛ lɔgɔ kan. 20Hali n'aw y'a ye ko ne be nii na halibi, o te ne yɛrɛ ye tugu, Krista le nii be ne la. Bari n'aw y'a ye ko ne ɲanaman lo farisogo la, o kɛra Ala Dencɛ barika la, ne ye n jigi la min kan. A ye ne kanu fɔɔ k'a yɛrɛ di ne kosɔn. 21N'a kɛra ko mɔgɔ be se ka jati mɔgɔtilennin ye sariya batoli fɛ, o tuma na Krista ka saya kɛra gwansan ye. Ne tena ban Ala ka nɛɛma na.


text:
Kok 32
Galaadi mara diko
(Sad 3.12-22)
1Begɛn caaman tun be Urubɛn kɔmɔgɔw ni Gadi kɔmɔgɔw fɛ. U y'a ye ko Yazɛri mara ni Galaadi mara tun ka ɲi begɛnmara la. 2O la, u tagara Musa ni sarakalasebaga Eleyazari ani jama ɲamɔgɔw fɛ k'a fɔ u ye ko: 3«Atarɔti ni Dibɔn ni Yazɛri ni Nimura ni Ɛsibɔn ni Eleyale ni Sebamu ni Nebo ani Beŋɔn, 4Masaba ye Isirayɛlidenw dɛmɛ ka se mara minw kɔrɔ, olu ka ɲi begɛnmara la dɛ. Ayiwa, begɛnw do be i ka baarakɛlaw fɛ. 5Ni an koo diyara i ye, i k'o mara nunu d'an ma, kana an wajibiya ka taga Zurudɛn baji kɔfɛ.»
6Musa ye Gadi kɔmɔgɔw ni Urubɛn kɔmɔgɔw jaabi ko: «Aw balimaw ka kan ka taga kɛlɛ la k'aw siginin to yan wa? 7Masaba ye jamana min di Isirayɛlidenw ma, mun na aw b'u fari fagara o yɔrɔ donko la? 8- Ne y'aw faaw ci ka bɔ Kadɛsi Barineya ka taga jamana yaala tuma min na, u y'o ɲɔgɔn le kɛ. 9U tagara fɔɔ Ɛsikɔli kɔkɛnɛ na ka jamana nin filɛ, o kɔ, u ye Isirayɛlidenw fari faga fɔɔ u ma sɔn ka don jamana nin kɔnɔ, Masaba ye min d'u ma. 10- Masaba dimina o loon na, ka layidugwɛlɛn ta ko 11mɔgɔ minw bɔra Ezipiti jamana na, k'a ta minw sii sera saan mugan ma fɔɔ ka tɛmɛ o kan, k'olu si tena jamana nin ye, ale ye min layidu ta Ibrayima ni Isiyaka ani Yakuba ye k'a gwɛlɛya ko a ben'a di u ma, bari u si ma mɛnni kɛ a fɛ sɔbɛ la. 12Fɔɔ Kenizi kɔmɔgɔ Yefunɛ dencɛ Kalɛbu ni Nun dencɛ Zozuwe, k'olu kɔni le ye mɛnni kɛ ale Masaba fɛ sɔbɛ la. 13Ayiwa, Masaba dimina Isirayɛlidenw kɔrɔ kosɔbɛ k'a kɛ u munumununa kongokolon kɔnɔ saan bi naani kɔnɔ, mɔgɔ minw ye kojugu kɛ a ɲakɔrɔ, fɔɔ olu bɛɛ ka sa. 14Aw fana, kojugukɛla nunu, aw b'aw faaw nɔɔ ta ka dɔ fara Masaba ka dimi kan Isirayɛlidenw kama! 15N'aw ye aw kɔɔ sin Masaba ma, a bena Isirayɛli jama to kongokolon kɔnɔ tugu, aw bena kɛ u bɛɛ halaki sababu ye.»
16O kɔ, u gwɛrɛla Musa la k'a fɔ ko: «An b'a fɛ ka wɛɛrɛw dilan yan an ka begɛnw ye, ka duguw sigi an ka denbayaw ye. 17Nga an sɔnnin be ka kɛlɛkɛminanw ta ka bila Isirayɛliden tɔw ɲa fɔɔ ka se n'u ye u ka yɔrɔ la. K'an to o yɔrɔ la, dugu minw lamininin be ni kogo ye, an ka denbayaw bena sigi olu kɔnɔ janko u ka tanga jamana nin kɔnɔ mɔgɔw ma. 18An tena kɔsegi soo ni Isirayɛlidenw kelen kelen bɛɛ ma u niyɔrɔ sɔrɔ. 19An tena niyɔrɔ si ta u fɛ Zurudɛn baji kɔfɛ, bari an ye niyɔrɔ sɔrɔ Zurudɛn kɔrɔn ɲafan fɛ.»
20Musa y'a fɔ u ye ko: «N'aw y'o kɛ, ni aw ye kɛlɛkɛminanw ta kɛlɛ kama Masaba ɲakɔrɔ, 21ni aw la kɛlɛdenw kelen kelen bɛɛ ye Zurudɛn baji tigɛ Masaba ɲakɔrɔ fɔɔ a k'a juguw gwɛn ka bɔ a ɲa, 22ni aw ma kɔsegi fɔɔ jamana nin ka kolo Masaba ye, o tuma na, aw bena kɛ hɔrɔnw ye Masaba ni Isirayɛliden tɔw faan fɛ. Jamana nin bena kɛ aw ta ye Masaba ɲakɔrɔ. 23Nga n'aw m'o kɛ, o tuma na, aw be Masaba hakɛ tara. Aw ka hakɛ juru bena bɔ aw la, siga t'o la. 24Aw ka duguw sigi aw ka denbayaw ye, ka wɛɛrɛw dilan aw ka begɛnw ye, nga aw y'aw daa di koo min na, aw k'o kɛ.»
25Gadi kɔmɔgɔw ni Urubɛn kɔmɔgɔw y'a fɔ Musa ye ko: «An matigi mana min fɔ, a ka baarakɛlaw bena o kɛ. 26An ka denmisɛnw n'an ka musow, n'an ka begɛnw bɛɛ bena to Galaadi mara duguw kɔnɔ yan. 27Nga i ka baarakɛlaw bɛɛ bena kɛlɛkɛminanw ta ka baa tigɛ ka taga kɛlɛ la Masaba ɲana, i ko an matigi y'a fɔ cogo min na.»
28- Musa y'a fɔ sarakalasebaga Eleyazari ni Nun dencɛ Zozuwe ani Isirayɛli deen tan ni fila kɔmɔgɔw ka gwatigiw ye u ka koo la, 29ko: «Ni Gadi kɔmɔgɔw ni Urubɛn kɔmɔgɔw bɛɛ ye kɛlɛkɛminanw ta ka Zurudɛn baji tigɛ n'aw ye Masaba ɲakɔrɔ, ni jamana mɔgɔw kolora aw ye tuma min na, o tuma na, aw ka Galaadi mara d'u ma. 30Nga n'u ma kɛlɛkɛminanw ta ka baa tigɛ n'aw ye, u niyɔrɔ bena kɛ aw cɛma Kanaan jamana na.»
31Gadi kɔmɔgɔw ni Urubɛn kɔmɔgɔw y'a fɔ ko: «Masaba ye min fɔ i ka baarakɛlaw ye, an bena o kɛ. 32An bena kɛlɛkɛminanw ta ka baa tigɛ ka taga don Kanaan kɔnɔ Masaba ɲakɔrɔ, nga an bena yɔrɔ min sɔrɔ ka kɛ an niyɔrɔ ye, o ka kɛ Zurudɛn yan faan fɛ.»
33Amoriw ka masacɛ Siŋɔn ka mara, ni *Basan masacɛ Ɔgi ka mara, o jamana n'a duguw ani u lamini kongow, Musa ye olu bɛɛ di Gadi kɔmɔgɔw ni Urubɛn kɔmɔgɔw ani Yusufu dencɛ Manase kɔmɔgɔw tilancɛ ma.
34Gadi kɔmɔgɔw ye dugu minw sigi kura ye, olu ye Dibɔn ni Atarɔti ni Arowɛri, 35ni Atirɔtisofan ni Yazɛri ni Yogibowa, 36ni Bɛtinimura ani Bɛtaran ye. U ye kogo lɔ k'u lamini, ani ka wɛɛrɛw dilan u ka begɛnw ye.
37Urubɛn kɔmɔgɔw ye Ɛsibɔn ni Eleyale ni Kiriyatayimu sigi kura ye, 38ka Nebo ani Bali Meŋɔni sigi fana, k'u tɔgɔw yɛlɛma, ani Sibima. U ye dugu minw sigi kura ye, u ye tɔgɔ wɛrɛw la olu kan.
39Manase dencɛ Makiri kɔmɔgɔ cɛmanw tagara Galaadi mara kɛlɛ k'a minɛ. Amori minw tun be o yɔrɔ la, u ye olu gwɛn. 40O la, Musa ye Galaadi mara di Manase dencɛ Makiri kɔmɔgɔw ma, olu sigira o yɔrɔ la. 41Manase kɔmɔgɔ Yayiri tagara o yɔrɔ dugudenninw minɛ k'u tɔgɔ la ko Yayiri ka dugudenninw. 42Noba tagara Kenati n'a dafɛ dugudenninw minɛ k'a yɛrɛ tɔgɔ la a kan ko Noba.


text:
Bɔk 24
Musa yɛlɛko filanan Sinayi kulu kan
1Masaba y'a fɔ Musa ye tugu ko: «Yɛlɛ ka na ne fɛ, e ni Arɔn, ni Nadabu ni Abiyu, ani Isirayɛli cɛkɔrɔba bi wolonwula. Aw k'aw kunbiri gwan yɔrɔjan. 2E Musa dama le bena gwɛrɛ ne la. Tɔ nunu kana gwɛrɛ. Jama fana kana yɛlɛ n'i ye.»
3Musa tagara Masaba ka kumaw n'a ka sariyaw bɛɛ fɔ jama ye. U bɛɛ y'a jaabi ni kaan kelen ye, ko: «Masaba ye min fɔ, an bena o bɛɛ kɛ.»
4O kɔ, Musa ye Masaba ka kuma nunu bɛɛ sɛbɛn. O dugusagwɛ, a wilila sɔgɔma joona ka sarakabɔyɔrɔ lɔ kulu nin jukɔrɔ. A ye kabakuru tan ni fila fana lɔ, Isirayɛli deen tan ni fila kɔmɔgɔw tɔgɔ la. 5A ye Isirayɛlidenw kanbelen dɔw ci, olu ye saraka jɛnitaw bɔ Masaba ye ka tura kɛɲɛninw faga jɛnɲɔgɔnya sarakaw ye. 6Musa y'u joli tilancɛ kɛ minan dɔw kɔnɔ k'a tɔɔ tilancɛ seriseri sarakabɔyɔrɔ kan. 7O kɔ, a ye Layidusɛbɛ ta k'a kalan jama ɲana. U ko: «Masaba ye min fɔ, an bena o bɛɛ kɛ, an ben'a sago kɛ.» 8- Musa ye joli ta k'a seriseri jama kan k'a fɔ ko: «Nin ye bɛɛn joli ye Masaba ye min ta aw ye, k'o juu sigi kuma nunu bɛɛ kan.»
9O kɔ, Musa ni Arɔn, ani Nadabu ni Abiyu ani Isirayɛli cɛkɔrɔba bi wolonwula nunu yɛlɛla kulu kan. 10U ye Isirayɛli ka Ala ye. A lɔyɔrɔ tun be i n'a fɔ yɔrɔ min dilanna ni kabakuru bulaman sifa dɔ ye min sɔngɔ ka gwɛlɛ. O yɔrɔ ɲaa tun be i n'a fɔ sankolo ɲaa ni kaba t'a kan. 11Nga Ala ma maga Isirayɛlidenw ka ɲamɔgɔ nunu na. U y'a ye. U ye dumuni kɛ ka minni kɛ.
12Masaba y'a fɔ Musa ye ko: «Yɛlɛ ka na ne fɛ kulu kan, ka to yan. Ne bena walaka kabakurulamanw d'i ma, ne ye n ka sariya ni ladiliw sɛbɛn minw kan, janko ka jama kalan.» 13O kɔ, Musa n'a dɛmɛbaga Zozuwe wilila ka sira ta ɲɔgɔn fɛ. Musa yɛlɛla ka taga Ala ka kulu kan. 14A tun y'a fɔ cɛkɔrɔbaw ye ko: «Aw k'an makɔnɔ yan, sanni an ka kɔsegi ka na. Arɔn ni Huri be n'aw ye. Ni koo dɔ donna mɔgɔ dɔ n'a tɔɲɔgɔn cɛ, u be taga u fɛ, u b'o ɲanabɔ.» 15Ayiwa, Musa yɛlɛla kulu kan tuma min na, sankaba ye kulu datugu, 16Masaba nɔɔrɔ tun be Sinayi kulu kan. Sankaba y'a datugu tile wɔɔrɔ kɔnɔ. Tile wolonwulanan loon, Masaba ye Musa wele sankaba kɔnɔ. 17Isirayɛlidenw ɲana, Masaba ka nɔɔrɔ tun be i n'a fɔ tasumaba, kulu kan. 18Musa yɛlɛla kulu kan ka don sankaba kɔnɔ. A tora kulu kan tile bi naani ni suu bi naani.


text:
Kɛw 8
1Etiyɛni fagako tun diyara Sɔli ye.
Sɔli be Krista ka jama tɔɔrɔ
O loon kelen yɛrɛ la, u y'a daminɛ ka Krista ka jama tɔɔrɔ kosɔbɛ. U bɛɛ ye dugu bila jagoya la, ka jɛnsɛn dugudenninw na, Zude mara, ani Samari mara la, fɔɔ cidenw dɔrɔn. 2Mɔgɔɲuman dɔw ye Etiyɛni suu don k'a sanga kɛ kosɔbɛ.
3- Nga Sɔli kɔni, ale tun tora ka Krista ka jama tɔɔrɔ dɔrɔn, ka to ka taga u minɛ soow kɔnɔ, cɛɛ fara musow kan, ka taga u don kaso la.
Filipu be kibaru diman fɔ Samari mara la
4Minw tun bolila ka bɔ Zeruzalɛmu, ni olu sera yɔrɔ o yɔrɔ, u tun be Yezu ka kibaru diman fɔ o yɔrɔ la.
5O cogo la, Filipu fana sera dugu dɔ la Samari mara la, ka Ala ka Mɔgɔ wolomanin koo fɔ u ye. 6Mɔgɔw ye Filipu ka kabakokɛninw kibaru mɛn ani k'u ye fana, u bɛɛ jɛnna k'a lamɛn kosɔbɛ. 7Jinatɔ caaman ka jinaw tun be bɔ u la ni kulekan ye. Namaraw, ni senkelennin caaman kɛnɛyara. 8Dugu mɔgɔw nisɔn diyara kosɔbɛ.
9Cɛɛ dɔ tun be Samari mara la, min tɔgɔ tun ko Simɔn. A tun be jinamoriya kɛ ka mɔgɔw bɛɛ kabakoya, k'a yɛrɛ kɛ mɔgɔbaba ye. 10Mɔgɔw bɛɛ, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔbaw kan, u bɛɛ tun be mɛnni kɛ Simɔn fɛ, ani k'a boɲa. U tora k'a fɔ ko: «Nin cɛɛ nin ye Ala ka sebagaya ye, min be wele sebagayaba.» 11Mɔgɔw tun be mɛnni kɛ a fɛ, bari a tun b'u dabari ban n'a ka jinamoriya ye kabini tumajan. 12Nga, Filipu nana Yezu ka kibaru diman ni Ala ka masaya sigiko fɔ u ye minkɛ, u lara Yezu la. Filipu y'u batize, cɛɛ fara musow kan. 13Ale Simɔn yɛrɛ fana lara Yezu la ka batize. O kɔ, a ma sɔn ka bɔ Filipu kɔ tugu. Filipu tun be kabakobaba minw kɛ, olu tun ye Simɔn dabari ban.
14Cidenw tora Zeruzalɛmu k'a mɛn ko Samarikaw sɔnna Ala ka kuma ma minkɛ, u ye Piyɛri ni Zan ci u fɛ. 15Olu tagara yen, ka Ala daali u ye, janko u ka se ka Nii Senuman sɔrɔ, 16bari u tun batizera Matigi Yezu tɔgɔ la dɔrɔn. Nii Senuman tun ma jigi u si kan fɔlɔ. 17O tuma na, Piyɛri ni Zan y'u bolo la u kelen kelen kuun na, u bɛɛ ye Nii Senuman sɔrɔ. 18Simɔn y'a ye ko cidenw y'u bolo la mɔgɔ nunu kuun na n'u ye Nii Senuman sɔrɔ minkɛ, a tun b'a fɛ ka wari d'u ma, 19a y'a fɔ u ye ko: «Aw ka sebagaya nin dɔ di ne ma, waasa ni ne ye n bolo la mɔgɔ min kuun na, o tigi ka Nii Senuman sɔrɔ.»
20Nga Piyɛri y'a jaabi ko: «E n'i ka wari bɛɛ ka halaki, bari i ka miiri la ko Ala ka sebagaya be se ka san. 21Ayiwa, niyɔrɔ t'i fɛ koo nin na, lɔyɔrɔ tena d'i ma, bari i kɔnɔ gwɛnin te Ala ɲakɔrɔ. 22I ka nimisa ka yafa daali Matigi fɛ i ka miirijugu nin kosɔn, n'a sɔrɔ a bena yafa i ma. 23N'o tɛ, i sɔɔn ka jugu, halibi i kɛnin be kojugu ka jɔɔn ye.»
24O la, Simɔn ko: «Aw yɛrɛ ka Matigi daali ne ye, waasa aw ye min fɔ, o kana n sɔrɔ.»
25Piyɛri ni Zan tun be min lɔn Yezu ka koo la, u y'o fɔ mɔgɔw ye ka ban, u kɔsegitɔ Zeruzalɛmu, u tora ka Yezu ka kibaru diman fɔ Samari mara dugu caaman na.
Filipu be cɛɛ dɔ batize
26Matigi ka mɛlɛkɛ kumana Filipu fɛ ko: «Filipu, i labɛn ka taga worodugu ɲafan fɛ. Sira min be bɔ Zeruzalɛmu ka taga Gaza, i k'o minɛ, a taamabagaw man ca.»
27O la, Filipu wilila k'o sira minɛ. A tagara Etiyopika dɔ sɔrɔ sira kan, min tun bɔra Ala batoyɔrɔ la Zeruzalɛmu. O cɛɛ nin tun ye Etiyopi jamana ka masamuso Kandasi ka baaraɲamɔgɔw dɔ ye. Ale tun be masamuso ka nafolo bɛɛ kunna. 28A segitɔ, a tun siginin be a ka wotoro kɔnɔ ka to ka kira Ezayi ka kitabu kalan. 29Nii Senuman y'a fɔ Filipu ye ko a ka gwɛrɛ wotoro nin na.
30Filipu bolila ka gwɛrɛ, k'a ye ko cɛɛ be kira Ezayi ka kitabu kalanna. A y'a kaan to a ma ko: «I be yɔrɔ min kalanna ten wo, i b'a kɔrɔ lɔn wa?»
31A y'a jaabi ko: «N be se k'a kɔrɔ lɔn cogo di ni mɔgɔ ma n dɛmɛ?» O la, a y'a ɲini Filipu fɛ ko a ka yɛlɛ ka sigi ale gɛrɛfɛ. 32A tun be yɔrɔ min kalanna, o filɛ nin ye:
«A kɛra i ko saga,
u be tagara ni min ye fagayɔrɔ la.
A jera i ko sagaden, a sii tigɛbaga bolo,
a ma foyi fɔ.
33- Yɛrɛmajigi fɛ, a ma joo sɔrɔ.
Jɔn ben'a tɔgɔ wele tugu?
Bari a ye diɲɛ to a ma sii sɔrɔ, k'a bila a kɔ.»
34Cɛɛ nin y'a fɔ Filipu ye ko: «O tuma na, kira nin be kuma jɔn le koo la? Sabali k'o fɔ ne ye. A yɛrɛ koo lo wa, walima mɔgɔ wɛrɛ ta?»
35O la, Filipu y'a bolo tintin o yɔrɔ nin kan, ka Yezu ka kibaru diman fɔ cɛɛ ye. 36K'u to sira kan, u sera jii dɔ yɔrɔ la. Cɛɛ ko: «Jii filɛ nin ye, mun be se k'i bali ka ne batize?» [ 37Filipu y'a jaabi ko: «N'i lara Yezu la kosɔbɛ, ne be se k'i batize.» Cɛɛ ko: «Ne lara a la ko Yezu Krista ye Ala Deen ye.»]
38A y'a fɔ ko wotoro bolibaga ka wotoro lalɔ. Ale ni Filipu jigira ka don jii kɔnɔ, Filipu y'a batize. 39U bɔra jii kɔnɔ tuma min na, Matigi ka Nii ye Filipu ta ka bɔ yen. Cɛɛ m'a ye tugu. Nga a nisɔn diyanin tagara n'a ka sira ye.
40Filipu nan'a ye ko ale be Azɔti. A tora ka taga duguw la, ka kibaru diman fɔ o yɔrɔw la, fɔɔ ka na se Sezare.


text:
Dal 94
Ala be tilenbaliya juru sara
1Masa Ala, mɔnɛbɔbaga,
i yɛrɛ yira Ala, mɔnɛbɔbaga.
2Diɲɛ kitibaga, wili ka yɛrɛboɲalaw sara.
3Masaba, mɔgɔjuguw bena u ka ɲanagwɛ dabila tuma jumɛn?
U ben'a dabila tuma jumɛn le?
4U be kumababaw fɔra,
kojugukɛla nunu bɛɛ b'u yɛrɛ boɲa.
5Masaba, u b'i ka jama halakira,
u b'i ka mɔgɔw dɔgɔyara.
6U be firiyamuso faga, ni lonan,
u be falatɔ fana faga.
7U b'a fɔra ko: «Masaba te foyi yera do,
Yakuba ka Ala te foyi kala ma!»
8Nalomanw, aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi.
Hakilitanw, aw bena faamuli kɛ waati jumɛn?
9Matigi min ye tulo dibaga ye, ale te mɛnni kɛ wa?
Ale min ye ɲaa di, a te yeli kɛ wa?
10Ale min be siyaw ladi, a te se k'u ɲaa gwan wa?
Ale min be adamaden kalan, a be se ka dɛsɛ hakili la wa?
11- Masaba be adamaden ka miiriya lɔn.
A b'a lɔn k'o kɛra fufafu le ye.
12Masaba, e be mɔgɔ min ladi
k'i ka sariya yira a la,
o tigi dagamunin lo.
13A bena lafiɲɛyɔrɔ sɔrɔ sɛgɛn loon na,
k'a sɔrɔ dingɛ le be sogira mɔgɔjugu kama.
14Bari Masaba t'a ka jama bila.
A t'a ka mɔgɔw to yen fewu.
15Tiɲɛ bena fɔ tugu kititigɛyɔrɔw la,
mɔgɔ kɔnɔgwɛninw bɛɛ bena tugu o kɔ.
16Jɔn le bena wili mɔgɔjugu nunu kama ne ye?
Jɔn bena mɔgɔkolon nunu kɛlɛ ne ye sa?
17Ni Masaba tun ma ne dɛmɛ,
ne tun bena sa.
18Tuma min na ne tun ko ne bena ben,
Masaba, e ye ne dɛmɛ i ka ɲumanya la.
19Ne ka haminako tun ka ca kosɔbɛ tuma min na,
i ye ne jigi tugu, ne nisɔndiyara.
20E ni ɲamɔgɔjugu nunu bɛnnin lo wa?
Minw ka mɔgɔ ɲagwancogo ni sariya te bɛn.
21U be bɛn ka mɔgɔtilennin le kɛlɛ,
u be mɔgɔ jalakibali le jalaki.
22Masaba le ye ne dogoyɔrɔ barikaman ye.
Ne ka Ala le ye ne tangakabakuru ye,
ne be dogo min kɔrɔ.
23A bena u ka kojuguw juru sara u ye.
A bena u halaki u ka kojugu kosɔn.
Tiɲɛ na, Masaba an ka Ala bena u halaki.


text:
Tes fɔlɔ 4
Pɔli ka ladili Ala sago kɛko la
1Ayiwa n balimaw, aw ka kan ka taama cogo min na aw koo ka sɔrɔ ka diya Ala ye, an y'o yira aw la ka ban. Aw yɛrɛ b'o kɛra ka ban, nga an b'aw daali kosɔbɛ tugu an Matigi Yezu tɔgɔ la ko aw ka taga ɲa ka dɔ fara o kan.
2An y'aw ladi koo minw na Matigi Yezu barika la, aw be olu lɔn. 3Ala be min fɛ, o ye aw dusu saniyako ye, aw kana kakalaya kɛ. 4Aw kelen kelen bɛɛ ka to n'aw muso ye cogo bɛnnin na Ala ɲakɔrɔ ani ka kɛ mɔgɔsɔbɛw ye. 5Aw kana aw yɛrɛ to nigɛjugu bolo i n'a fɔ Alalɔnbaliw b'a kɛ cogo min na. 6Mɔgɔ si kan'a tɔɲɔgɔn namara o koo la k'a hakɛ ta fana. Bari Matigi b'o koo sifa nunu juru sara, i n'a fɔ an delila k'a fɔ ka gwɛlɛya aw ye cogo min na. 7Ala m'an wele kakalaya kama, nga a y'an wele ka kɛ mɔgɔ senumanw le ye. 8O le y'a to ni mɔgɔ min ma sɔn o ladili ma, o tigi ma ban mɔgɔ ka kuma na, nga a banna Ala le la, min b'a ka Nii Senuman d'aw ma.
9Kuun t'a la tugu ka sɛbɛ ci aw ma ɲɔgɔnkanuko la, bari aw y'o dege ka ban Ala barika la. 10Aw b'o la aw balimaw faan fɛ, minw be Maseduwani mara bɛɛ la. Nga an b'a ɲini aw fɛ ko aw ka dɔ fara a kan tugu. 11Aw ka jija ka hɛrɛ ɲini, aw ka janto aw yɛrɛ ka koow la, ani ka baara kɛ aw yɛrɛ ma, i n'a fɔ an tun y'a ɲini aw fɛ cogo min na, 12janko aw taamacogo ka bɛn mɔgɔ wɛrɛw cɛma waasa olu k'aw tɔgɔɲuman fɔ. O la, aw tena kɛ mɔgɔ si ka doni ye.
Suuw ka kununko
13N balimaw, mɔgɔ minw sara, an t'a fɛ aw ka to olu ka koo lɔnbaliya la, waasa aw dusu kana kasi i n'a fɔ mɔgɔ tɔw, jigi te minw fɛ. 14N'an lanin b'a la tiɲɛ na ko Yezu sara ka kunun, o cogo la mɔgɔ minw sara k'u jigi lanin to Yezu kan, Ala bena olu kunun fana u ka to ni Yezu ye. 15An be min fɔ aw ye, an y'o sɔrɔ Matigi ka kuma na. An minw bena to na fɔɔ ka taga se Matigi ka kɔsegi ma, mɔgɔ minw sara, an tena kɔn ka taga olu ɲa. 16Ni sira dira, mɛlɛkɛ kuntigi ka pɛrɛnkan fɛ ani Ala ka buru kaan fɛ, Matigi yɛrɛ bena bɔ sankolo la ka jigi. O tuma na, mɔgɔ minw tun lara Krista la ka sɔrɔ ka sa, olu be kunun fɔlɔ. 17- O kɔ, an minw tora nii na, an bena kori ka kɔrɔta ɲɔgɔn fɛ ni olu ye sankaba kan ka taga Matigi kunbɛn. An bena to n'a ye tuma bɛɛ. 18Aw ka to ka ɲɔgɔn jigi tugu n'o kuma ye.


text:
Zoz 12
Zozuwe sera masacɛ minw kɔrɔ
1- Isirayɛlidenw ka see u kɔrɔ jamana nin kɔnɔ, k'u ka maraw minɛ k'o kɛ u yɛrɛ ta ye Zurudɛn kɔfɛ, k'a ta kɔrɔn fɛ Arinɔn kɔɔ daa la, fɔɔ ka taga se Ɛrɛmɔn kulu kan, ani Araba mara la, olu filɛ nin ye: 2Amoriw ka masacɛ Siŋɔn, ale tun siginin be Ɛsibɔn. Ale tun be yɔrɔ minw mara o tun be daminɛ Arowɛri dugu la, min be Arinɔn kɔɔ daa la, fɔɔ ka taga se kɔkɛnɛ nin cɛmancɛ la ka tɛmɛ Galaadi mara tilancɛ kelen na, ka taga se Yabɔki kɔɔ daa la, min be amoniw ka mara daan na, 3ani kɔkɛnɛ mara la kɔrɔn fɛ k'a ta Kinerɛti baac ma ka taga se *Kɔgɔji Fariman ma Bɛtiyesimɔti gɛrɛfɛ, ani ka taga se Pisiga kulu jukɔrɔ worodugu ɲafan la. 4*Basan masacɛ Ɔgi, ale kelen le kɛra erefaw tɔɔ ye, a tun siginin be Asitarɔti ni Edirɛyi. 5Ale tun ye yɔrɔ minw mara o ye Ɛrɛmɔn kulu yɔrɔ ye, ni Salika, ani Basan mara bɛɛ fɔɔ ka taga se Gɛsurikaw ni Maakakaw ka mara daan na, ani Galaadi mara tilancɛ, fɔɔ Ɛsibɔn masacɛ Siŋɔn ka mara daan na. 6- Masaba ka baarakɛla Musa ni Isirayɛlidenw y'u kɛlɛ ka see u kɔrɔ. A y'u ka jamana minɛ k'o di Manase kɔmɔgɔw tilancɛ kelen ma, ni Urubɛn kɔmɔgɔw, ani Gadi taw ma.
7Zozuwe ni Isirayɛlidenw ka see u kɔrɔ Zurudɛn baji kɔfɛ, ka taga tileben faan na, k'a ta Baaligadi, Liban kɔkɛnɛ na fɔɔ ka na se Alaki kulu ma min be *Seyiri mara faan fɛ, Zozuwe ye olu ka maraw bɛɛ di Isirayɛlidenw ma, u kelen kelen bɛɛ n'u ta, 8k'a ta kuluyɔrɔ la, ni kulujukɔrɔ mara la, ani Araba mara la, ni yɔrɔjigijigininw na, ani kongokolon na, ni worodugu ɲafan na, minw ye itiw ka mara ni amoriw ni kanaanw ani periziw, ni iviw, ani zebuziw ka maraw ye.
9A sera masacɛ minw kɔrɔ, olu tun ye Zeriko masacɛ ye, ni Ayi min tun be Betɛli gɛrɛfɛ, o masacɛ, 10ani Zeruzalɛmu masacɛ, Eburɔn masacɛ, 11Yarimuti masacɛ, Lakisi masacɛ, 12Egilɔn masacɛ, Gezɛri masacɛ, 13Debiri masacɛ, Gɛdɛri masacɛ, 14Ɔrima masacɛ, Aradi masacɛ, 15Libina masacɛ, Adulamu masacɛ, 16Makeda masacɛ, Betɛli masacɛ fana, 17Tapuwa masacɛ, Efɛri masacɛ, 18Afɛki masacɛ, Lasarɔn masacɛ, 19Madɔn masacɛ, Asɔri masacɛ, 20Simurɔn Merɔn masacɛ, Akisafi masacɛ, 21Tanaki masacɛ, Megido masacɛ, 22Kedɛsi masacɛ, Yokineyamu masacɛ min be Karimɛli kulu kan, 23Dɔri min be kulu kan, o masacɛ, Goyimu masacɛ min be Giligali gɛrɛfɛ, 24Tirisa masacɛ. Masacɛ nunu lajɛnnin kɛra mɔgɔ bi saba ni kelen ye.


text:
Waa 2
1Ne y'a fɔ n yɛrɛ kɔnɔ ko n bena nisɔndiya jati minɛ k'a filɛ ni fɛɛn min ka ɲi. Nga n y'a ye k'o fana ye kabako ye. 2Ka yɛlɛko, ne k'o ye nalomanya ye. Ka nisɔndiya sɔrɔ, ne k'o be mun ɲa? 3Ne y'a ŋaniya ko n bena don dɔrɔmin na, nga ka n hakili to n yɛrɛ la, ka n yɛrɛ kɛ naloman ye. Ne tun b'a fɛ k'a filɛ mɔgɔw be baara minw kɛ u sii kɔnɔ dugukolo kan, u be koɲuman jumɛn le sɔrɔ o la.
4- Ne ye baaraba kɛ, ne ye soow lɔ n yɛrɛ ye, ka *ɛrɛzɛnforow bɔ, 5ka nankɔw kɛ, ka yiriforow bɔ, yiriden dumuta sifa bɛɛ be sɔrɔ minw kɔnɔ. 6Ne ye dalanw bɔ waasa k'u jii kɛ ka n ka yirimisɛnw sɔn. 7- Ne ye jɔɔnw san, cɛɛ ni musow, u deenw balola ne ka soo. Ne ye begɛnw sɔrɔ caaman, a daba fara misɛnmanw kan, ka tɛmɛ fɔlɔ mɔgɔw bɛɛ kan Zeruzalɛmu kɔnɔ. 8- Ne ye warigwɛ ni sanu sɔrɔ, ani jamanaw n'u ka masacɛw ka nafolo. Dɔnkililabaga cɛɛw ni musow fana be ne fɛ. Ne ye muso caaman fana sɔrɔ minw be adamadenw nisɔndiya. 9- Ne kɛra mɔgɔbaba ni nafolotigi ye ka tɛmɛ fɔlɔmɔgɔw bɛɛ kan Zeruzalɛmu. Nga n ka lɔnniya fana ma bɔsi n na.
10Ne tun be fɛɛn o fɛɛn fɛ, ne ma ban o si la.
Koo min ka di ne ye, ne fana ma ban k'o si kɛ.
N ye n diya bɔ n ka baara bɛɛ la.
N tun ka kan n'o ye n ka baara bɛɛ la.
11Nga ne ye n ka kɛwaliw bɛɛ jati minɛ tuma min na,
ani n sigɛnna ka baara minw kɛ,
ne y'a ye k'o bɛɛ ye kabako ye,
a be i n'a fɔ mɔgɔ min b'a fɛ ka fɔɲɔ mara.
Tɔnɔ si te adamaden ka baara la dugukolo kan.
12Ne fana ye hakilitigiya, ni hakilitanya
ani nalomanya jati minɛ.
Mɔgɔ min bena sigi masacɛ nɔɔ na,
ale bena koo jumɛn le kɛ, n'o ma kɛ ka ye?
13Ne y'a ye ko hakilitigiya ka fisa ni nalomanya ye,
i ko yeelen ka fisa ni dibi ye cogo min na.
14Hakilitigi b'a taayɔrɔ lɔn,
nga naloman kɔni be dibi la.
O bɛɛ n'a ta, ne y'a ye ko
koo kelen le b'u fila bɛɛ kɔnɔna.
15O tuma na, ne y'a fɔ n kɔnɔ ko
koo min bena naloman sɔrɔ,
o ɲɔgɔn le bena ne sɔrɔ fana.
Ne ka lɔnniyaba nin tɔnɔ kɛr'a jumɛn ye sa?
O la, ne y'a fɔ n kɔnɔ k'o fana ye kabako dɔ ye.
16Hakilitigi ka koo te to mɔgɔw kɔnɔ tuma bɛɛ
ka tɛmɛ naloman ta kan do.
Yanni waati dɔɔni, u be ɲinɛ u bɛɛ kɔ.
Hali n'o tɛ, lɔnnikɛla ni naloman bɛɛ be sa.
17O la, ka to nii na, o goyara ne ye, bari koo minw be kɛra diɲɛ kɔnɔ, ne y'a ye k'u be ne tɔɔrɔ. O bɛɛ ye kabako ye, a be i n'a fɔ mɔgɔ min b'a fɛ ka fɔɲɔ mara. 18Ne ye baara minw bɛɛ kɛ ka sɛgɛn n sii kɔnɔ, o sii koo ma diya n ye, bari ne ka kan ka taga k'u to n nɔtabaga ye. 19Ale bena kɛ hakilitigi, walima hakilitan ye wa, jɔn b'o lɔn? Ne ye baara min bɛɛ kɛ n sii kɔnɔ ni hakilitigiya ye, a bena kɛ o bɛɛ ɲamɔgɔ ye. O fana ye kabako faamubali dɔ ye. 20Ne ye baara min bɛɛ kɛ n sii la, ne fari fagara o bɛɛ la. 21Bari mɔgɔ dɔ be baara kɛ ni hakilitigiya ye, ani jatiminɛ, a ka baara be ɲa, nga a b'o tɔnɔ to dɔ ye min bolo ma don a fɛ ka ye O fana ye kabako ye, min be digi mɔgɔ la kosɔbɛ. 22Mɔgɔ be sigɛn min l'a yɛrɛ kan ka baara min bɛɛ kɛ a sii la, a bena tɔnɔ jumɛn le sɔrɔ a la sa? 23- Bari, a be tɔɔrɔ a sii bɛɛ la, a ka baara bɛɛ ka gwɛlɛ. Hali sufɛ lafiɲɛ t'a fɛ. O fana ye kabako ye.
24- Adamaden ka dumuni kɛ, ka minni kɛ, k'a ka baara diya bɔ, o le y'a ka hɛrɛ ye. Ne y'a ye k'o fana be bɔ Ala le fɛ. 25Bari mɔgɔ jumɛn be yen, n'a be dumuni kɛ ani ka nisɔndiya n'o ma sɔrɔ ale barika la?b 26- Ni mɔgɔ min y'a diya, a be hakilitigiya, ni lɔnniya, ani nisɔndiya di o tigi ma. Nga, a be kojugukɛla bila baara la, a bena baara min tɔnɔ ta k'a di ale Ala diyanamɔgɔ ma. O fana ye kabako ye, a be i n'a fɔ mɔgɔ min b'a fɛ ka fɔɲɔ mara.


text:
Amɔ 3
Isirayɛlidenw ka koo
1Masaba be kuma min fɔra aw Isirayɛlidenw kama, a ye siya min bɛɛ bɔ Ezipiti jamana na, aw k'o lamɛn. A ko:
2«Ne be jantora aw le la siyaw bɛɛ cɛma.
O kama, aw ye tilenbaliyako minw bɛɛ kɛ,
ne bena o juru sara aw la.»
Kira ka kan ka kuma
3Mɔgɔ fila be sira kelen ta ɲɔgɔn fɛ
n'u ma bɛn fɔlɔ wa?
4Jaracɛ be sɔngɔ tuu kɔnɔ
n'a ma sogo sɔrɔ wa?
Jara kanbelen be kasi a layɔrɔ la
n'a ma sogo dɔ minɛ wa?
5Kɔnɔ be minɛ jaan kɔnɔ
ni dumunifɛn t'a la wa?
Jaan be se ka wili
ni fɛɛn dɔ ma don a la wa?
6Ni buru fiyɛra dugu kɔnɔ,
dugumɔgɔw hakili te ɲagami wa?
Ni kojugu sera dugu ma,
o ma bɔ Masaba la wa?
7Tiɲɛ na, Matigi, Masaba te koo si kɛ n'a m'o gundo yira a ka kiraw la, minw y'a ka baarakɛlaw ye.
8Ni jara sɔngɔra, jɔn lo te siran?
Ni Matigi, Masaba kumana, jɔn lo t'o kiraya kɛ?
Samari mara ɲagwanko
9Aw k'a wango la Asidɔdi masaluw kɔnɔ,
ani Ezipiti jamana masaluw kɔnɔ
k'u ka na lajɛn Samari kuluw kan!
Ɲagamini min be dugu kɔnɔ, u k'o filɛ,
fariya min be yen, u k'o ye.
10«Ɲumanya miiri te Samarikaw kɔnɔ fewu.»
Masaba le ko ten.
Fariyakow ni benkannifɛnw le y'u ka masasow fa.
11O kama, Matigi, Masaba ko:
«Aw juguw bena na aw ka jamana lamini
k'aw ka fanga bɔsi aw la,
k'aw ka masasow kɔnɔfɛnw ta.»
12Masaba ko:
«Begɛndɛndɛbaga be begɛn dɔ seen fila,
walima a tulo tɔɔ sama
ka bɔ jara daa la cogo min na,
o cogo kelen na, Isirayɛlidenw bena kisi,
olu minw siginin be Samari,
sigilan ni dilanɲumanw kan.
13«Aw ka mɛnni kɛ ka kuma nin fɔ Yakuba ka somɔgɔw ye k'u lasɔmi.» Matigi, Masaba, Setigi Ala le ko ten.
14- «Ne bena Isirayɛlidenw ka kojugu juru sara u la tuma min na,
ne bena Betɛli dugu sarakabɔyɔrɔw gosi,
sarakabɔyɔrɔ nɔnkɔnw bena kari ka ben.
15U ye soo minw lɔ nɛnɛ ni funteni kama,
ne bena olu ci,
ne bena u ka dakamanasow cɛn,
n bena u ka sobabaw halaki.»
Masaba le ko ten.


text:
Zan 17
Yezu be Ala daali a ka mɔgɔw ye
1Yezu y'o kuma nin fɔ ka ban dɔrɔn, a y'a ɲaa kɔrɔta sanfɛ k'a fɔ ko: «N Faa, waati sera sisan i ka boɲa la i Deen kan, janko ne fana ka boɲa la e kan, 2bari i ye kuntigiya di ne ma adamaden bɛɛ kan, ka nii banbali di ne ka mɔgɔw bɛɛ ma i ye minw di ne ma. 3Nii banbali sɔrɔko be bɔ ele lɔnko la, e min ye Ala kelenpe ye, ani ka ne Yezu Krista lɔn, e ye ne min ci. 4Ne y'i boɲa ka ban dugukolo kan, i tun ye baara minw di ne ma, ne y'olu bɛɛ kɛ ka ban. 5Sisan n Faa, boɲa min tun be ne kan i gɛrɛfɛ fɔlɔfɔlɔ sanni diɲɛ ka dan, i k'o ɲɔgɔn la ne kan ne ka to i gɛrɛfɛ tugu.
6I ye mɔgɔ minw woloma k'u bɔ diɲɛ mɔgɔw cɛma k'u di ne ma, ne y'i ka koo yira u la. U tun y'i taw ye, e tun y'u di ne ma, olu fana y'i ka kuma bato. 7Sisan u y'a faamu ko i ye fɛɛn minw di ne ma, k'u bɛɛ bɔra ele fɛ, 8ne ye kuma min bɛɛ fɔ u ye, u lara o la ko ele le y'o fɔ ne ye, u sɔnna o ma, u fana y'a faamu sɔbɛ la ko ne bɔra e fɛ, u lar'a la ko ele le ye ne ci.
9Ne t'i daali diɲɛ mɔgɔw bɛɛ ye dɛ. Nga i ye minw di ne ma, ne b'i daali olu le ye, bari u kɛra i ta ye. 10Fɛɛn o fɛɛn ye ne ta ye, o fana ye ele ta ye i n'a fɔ min ye i ta ye, o ye ne ta ye cogo min na, ne ye boɲa sɔrɔ olu sababu la. 11Ne tena to diɲɛ kɔnɔ tugu. Olu bena to diɲɛ na, ne do be tagara e fɛ. N Faɲuman, ne b'i daali i k'u mara i tɔgɔ kosɔn i ye min di ne ma, janko u ka se ka kɛ kelen ye i n'a fɔ ne ni ele ye kelen ye cogo min na. 12- Ka ne to n'olu ye yan, i ye minw woloma k'o di ne ma, ne y'o bɛɛ mara i barika la, k'u tanga juguman ma, fɔɔ min tun latigɛra halaki ma. O fana kɛra janko min fɔra i ka kuma na, o ka kɛ. 13Sisan ne be tagara e fɛ, ne be nin kuma nin fɔ u ye diɲɛ na, janko u ka ne ka nisɔndiya dafanin sɔrɔ. 14Ne ye i ka kuma fɔ u ye, o la diɲɛ mɔgɔw be u kɔniya, bari u te diɲɛ mɔgɔw ye, i n'a fɔ ne fana te diɲɛ mɔgɔ ye cogo min na. 15Ne te i daali ko i k'u ta ka bɔ diɲɛ na, nga i k'u tanga juguman ma. 16U te diɲɛ mɔgɔw ye i n'a fɔ ne fana te diɲɛ mɔgɔ ye cogo min na. 17I k'o saniya i ka tiɲɛ barika la. I ka kuma le ye tiɲɛ ye. 18E ye ne ci diɲɛ na cogo min na, o cogo la fana ne b'u ci diɲɛ kɔnɔ. 19Ne fana be ne yɛrɛ di u kosɔn, janko u fana ka se k'u yɛrɛ d'i ma sɔbɛ la.
20Ne t'i daali olu dama ye dɛ, nga minw bena la ne la u ka kuma barika la, ne b'i daali olu fana ye, 21janko u bɛɛ ka kɛ kelen ye, n Faa, i n'a fɔ ne ni e ye kelen ye cogo min na. Olu fana ka kɛ kelen ye ten n'an ye, janko diɲɛ mɔgɔw ka l'a la ko e ye ne ci. 22I ye boɲa min di ne ma, ne y'o di u ma, janko u ka se ka kɛ kelen ye i n'a fɔ an fana ye kelen ye cogo min na. 23Ne ka to u fɛ, i n'a fɔ e be ne fɛ cogo min na, janko u ka se ka bɛn ka kɛ kelen ye, ani diɲɛ mɔgɔw k'a lɔn ko e ye ne ci ani ko i y'u kanu i n'a fɔ i ye ne kanu cogo min na. 24N Faa, e ye minw woloma k'o di ne ma, ne b'a fɛ ne be yɔrɔ min na, olu fana ka kɛ o yɔrɔ la, i ye boɲa min la ne kan, u ka se k'o ye, bari e ye ne kanu kabini fɔlɔfɔlɔ sanni diɲɛ ka dan.
25N Faa, e min ka ɲi, diɲɛ mɔgɔw ma e lɔn, ne y'i lɔn. Nunu fana y'a lɔn ko e lo ye ne ci. 26Ne y'i koo fɔ u ye, ani n bena tila k'a fɔ u ye tugu, janko i ye ne kanu cogo min na, o kanuya ɲɔgɔn ka don u dusu la, ani ne fana ka kɛ olu fɛ.»


text:
Mar 10
Yezu ye min fɔ furusa koo la
(Mat 19.1-12; Luka 16.18)
1Yezu wilila ka bɔ o yɔrɔ la ka taga Zude mara la, Zurudɛn baji kɔ. Jamaba tagara lajɛn a kɔrɔ tugu. A ye kuma ta k'u kalan i n'a fɔ a tun be to k'a kɛ cogo min na ka kɔrɔ.
2*Fariziɲɛ dɔw gwɛrɛla a la k'a ɲininga ko: «A daganin be cɛɛ k'a muso furu sa wa?»
U y'o fɔ k'a kɔrɔbɔ.
3Yezu fana y'u ɲininga ko: «Musa ye sariya jumɛn sigi aw ye o koo la?»
4- U y'a jaabi ko: «Musa sɔnna ko cɛɛ ka furusasɛbɛ dilan ka sɔrɔ k'a muso bila.»
5Yezu y'a fɔ u ye ko: «Aw ka dusugwɛlɛya le y'a to Musa y'o sariya sigi aw ye. 6- N'o tɛ, diɲɛ daminɛtuma na, ‹Ala ye cɛɛ ni muso dan.› 7- O le kosɔn, cɛɛ ben'a faa n'a baa to yen ka nɔrɔ a ka muso la. 8U fila be jɛn ka kɛ kelen ye. O cogo la, u te fila ye tugu, nga kelen. 9O la, Ala ye fɛɛn min jɛn k'a kɛ kelen ye, mɔgɔ si kana o faran.»
10Yezu n'a ka kalandenw kɔsegira soo tuma min na, u y'a ɲininga o koo la tugu. 11- A y'a fɔ u ye ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ y'a muso furu sa ka dɔ wɛrɛ ta, o tigi be kakalaya kɛ, a b'a muso fɔlɔ hakɛ ta. 12Ni muso min bɔra a cɛɛ fɛ ka taga furu dɔ wɛrɛ fɛ, o fana be kakalaya kɛ.»
Yezu be duba kɛ denmisɛn dɔw ye
(Mat 19.13-15; Luka 18.15-17)
13Mɔgɔw tagara Yezu sɛgɛrɛ ni denmisɛn dɔw ye ko a k'a bolo la u kan ka duba kɛ u ye, nga a ka kalandenw sɔngɔra u kunna. 14Yezu y'o ye minkɛ, a dimina kalandenw kɔrɔ k'a fɔ u ye ko: «Aw k'a to denmisɛnw ka na ne fɛ, aw kana u bali, bari Ala ka masaya ye olu bɔɲɔgɔnw le ta ye. 15- Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko ni mɔgɔ min ma sɔn Ala ka masaya ma i n'a fɔ denmisɛn b'a kɛ cogo min na, o tigi tena se ka don a la fewu.»
16O kɔ, Yezu ye denmisɛn nunu ta kelen kelen k'a bolo la u kan ka duba kɛ u ye.
Yezu ni nafolotigi dɔ
(Mat 19.16-30; Luka 18.18-30)
17Yezu taatɔ dugu wɛrɛ la, cɛɛ dɔ bolila ka taga kunbiri gwan a kɔrɔ k'a ɲininga ko: «Karamɔgɔɲuman, ne ka kan ka mun kɛ ka nii banbali sɔrɔ?»
18Yezu y'a fɔ a ye ko: «Mun na i be ne wele karamɔgɔɲuman? Mɔgɔɲuman si te yen ni Ala kelen tɛ. 19- I be Ala ka sariyaw lɔn: ‹I kana mɔgɔ faga, i kana kakalaya kɛ, i kana soɲali kɛ, i kana galon seereya kɛ, i kana mɔgɔ si tɔɲɔ, i faa n'i baa boɲa.› »
20Cɛɛ y'a jaabi ko: «Karamɔgɔ, ne ye olu bɛɛ bato kabini n denmisɛn tuma.»
21O la, Yezu y'a filɛ, a koo diyara a ye. A y'a fɔ a ye ko: «Fɛɛn kelen b'i jɛn. Taga i bololafɛnw feere k'o wari tilan fantanw cɛ, o la, i bena nafolo sɔrɔ sankolo la. O kɔ, na tugu ne kɔ.»
22O kuma ye cɛɛ ɲaa sisi. A dusu kasinin tagara, bari nafoloba tun b'a fɛ.
23Kalandenw tun ye Yezu lamini. A y'u filɛ k'a fɔ u ye ko: «Nafolotigiw donko ka gwɛlɛ Ala ka masaya la!»
24O kuma ye kalandenw kabakoya. Yezu ye kuma ta tugu k'a fɔ u ye ko: «N balimaw, minw jigi be nafolo kan, olu donko ka gwɛlɛ Ala ka masaya la dɛ! 25Ɲɔgɔmɛ donko ka nɔgɔ miseli woo fɛ ka tɛmɛ nafolotigi donko kan Ala ka masaya la.»
26Kalandenw kabakoyara tugu ka dama tɛmɛ fɔɔ u tun b'a fɔra ɲɔgɔn ye ko: «O tuma na, jɔn le bena se ka kisi?»
27Yezu y'u filɛ k'a fɔ ko: «Koo dɔw be yen, adamadenw te se ka min kɛ, nga Ala be se k'o kɛ, bari Ala be se fɛɛn bɛɛ la.»
28Piyɛri y'a fɔ Yezu ye ko: «A filɛ, an ye fɛɛn bɛɛ to yen ka tugu e kɔ.»
29Yezu y'a jaabi ko: «Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko ni mɔgɔ o mɔgɔ y'a ka dugu to, walima a balimacɛw, walima a balimamusow, walima a faa, walima a baa, walima a deenw, walima a ka forow to yen, ne ni kibaru diman kosɔn, 30siga t'a la, o tigi bena olu bɛɛ ɲɔgɔn kɛmɛ kɛmɛ sɔrɔ diɲɛ nin na. A bena duguw sɔrɔ, ka dɔgɔ ni kɔrɔw sɔrɔ, ka baaw sɔrɔ, ka deenw sɔrɔ, ka forow sɔrɔ. A bena tɔɔrɔ fana sɔrɔ, nga a bena nii banbali sɔrɔ sini. 31- Ɲamɔgɔ caaman bena kɛ kɔmɔgɔw ye, kɔmɔgɔw bena kɛ ɲamɔgɔw ye.»
Yezu b'a ka saya n'a kununko fɔ tugu
(Mat 20.17-19; Luka 18.31-34)
32Yezu n'a ka kalandenw tun be sira kan ka taga Zeruzalɛmu. A tun be u ɲafɛ. Kalandenw hakili ɲagaminin tun lo. Mɔgɔ minw tun b'u kɔ, siranya tun be olu la. Yezu tagara n'a ka kalanden tan ni fila ye u danna tuguni. Koo min ben'a sɔrɔ, a y'o fɔ u ye. 33A y'a fɔ ko: «A filɛ, an be tagara Zeruzalɛmu. O yɔrɔ la, u bena Mɔgɔ Dencɛ don sarakalasebagaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw bolo. U ben'a fɔ ko a ka kan ka faga. O kɔ, u ben'a don siya wɛrɛw bolo. 34U bena yɛlɛ a ma, k'u daji tu a kan, k'a bugɔ ni golokami ye, k'a faga, nga tile saba a faganin kɔ, a bena kunun.»
Zaki ni Zan ka ɲinita Yezu fɛ
(Mat 20.20-28)
35O kɔ, Zebede ka dencɛ fila, Zaki ni Zan, gwɛrɛla Yezu la k'a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, an bena fɛɛn min ɲini i fɛ, an b'a fɛ i k'o kɛ an ye.» 36Yezu y'u ɲininga ko: «Aw b'a fɛ ne ka mun kɛ aw ye?»
37U y'a jaabi ko: «I bena sigi masaya la ni nɔɔrɔ ye tuma min na, i ka sɔn an kelen ka sigi i kinibolo fɛ, kelen ka sigi i numanbolo fɛ.»
38- Yezu y'a fɔ u ye ko: «Aw be fɛɛn min daali, aw t'o lɔn. Tɔɔrɔ min bena ne sɔrɔ, aw be se k'o ɲɔgɔn muɲu wa? Ne bena batize cogo min na, aw bena sɔn o ɲɔgɔn na wa?»
39U y'a jaabi ko: «An bena se.» Yezu y'a fɔ u ye ko: «Tɔɔrɔ ni sigɛn min bena ne sɔrɔ, o ɲɔgɔn bena aw fana sɔrɔ, 40nga, ka sigi ne kinibolo fɛ, walima ne numanbolo fɛ, ne t'o latigɛbaga ye. O yɔrɔw labɛnna minw ye, u bena di olu le ma.»
41Kalanden tɔw y'o mɛn minkɛ, u dimina Zaki ni Zan kɔrɔ. 42- Yezu y'u wele k'a fɔ u ye ko: «Aw b'a lɔn ko diɲɛ kɔnɔ, siya ɲamɔgɔw be kuntigiya kɛ tɔw kan, mɔgɔbabaw be fanga yira u la. 43- A man kan ka kɛ ten aw cɛma. Ni mɔgɔ min b'a fɛ ka kɛ mɔgɔbaba ye aw cɛma, o tigi ka kan ka kɛ aw ka baaraden ye. 44Ni mɔgɔ min b'a fɛ ka kɛ ɲamɔgɔ ye aw cɛma, o ka kan ka kɛ aw bɛɛ ka jɔɔn ye, 45bari Mɔgɔ Dencɛ ma na waasa mɔgɔw ka baara kɛ a ye, nga a nana ka mɔgɔw mako ɲa, ani k'a yɛrɛ nii di ka kɛ mɔgɔ bɛɛ kunmabɔ sara ye.»
Yezu be fiɲɛntɔ Baritime kɛnɛya
(Mat 20.29-34; Luka 18.35-43)
46Yezu n'a ka kalandenw ni jamaba sera Zeriko. U bɔtɔ o dugu kɔnɔ, Time dencɛ Baritime min kɛra fiɲɛntɔ ye, o tun siginin be sira daa la ka daalili kɛ. 47A y'a mɛn ko Nazarɛtika Yezu be tɛmɛna minkɛ, a y'a daminɛ ka pɛrɛn ko: «Masacɛ Dawuda dencɛ Yezu, makari ne la.»
48Mɔgɔ caaman sɔngɔra a kunna ko a ka je, nga a pɛrɛnna ka tɛmɛ fɔlɔta kan ko: «Dawuda dencɛ, makari ne la.»
49Yezu lɔra k'a fɔ ko: «Aw k'a wele n ye.» O la, u ye fiɲɛntɔ wele k'a fɔ a ye ko: «I hakili sigi. Wili, a ko i ka na.»
50A y'a ka foroca fili ka pan ka lɔ. A taamana ka taga Yezu fɛ. 51Yezu y'a ɲininga ko: «I b'a fɛ ne ka mun kɛ i ye?» A y'a jaabi ko: «Karamɔgɔ, ne ka yeli kɛ tugu.»
52Yezu y'a fɔ a ye ko: «Taga. I kɛnɛyara i ka lanaya kosɔn.» O yɔrɔnin bɛɛ, a ye yeli kɛ, a tugura Yezu kɔ.


text:
MAKABEW FƆLƆ 7
Demetiriyusi fɔlɔ be kɛ masa ye
(Mak 2nan 14.1-4)
1Girɛkiw ka masaya saan 151nan na, Selekusi dencɛ Demetiriyusi bolila ka bɔ Ɔrɔmu. A ni mɔgɔ damani y'u ɲaa sin dugu dɔ ma, kɔgɔjida la. A tagar'a yɛrɛ kɛ masa ye yen. 2K'a to sira kan ka taga masaso faan fɛ, min tun ye a faaw ka soo ye, kɛlɛdenw ye Antiyokusi duurunan ni Liziyasi minɛ janko ka na n'u ye a fɛ. 3Demetiriyusi y'a mɛn ko u minɛna tuma min na, a ko ale t'a fɛ a ɲaa ka la u kan. 4O la, kɛlɛdenw y'u faga, Demetiriyusi sigira masaya la. 5O kɔ, Isirayɛliden janfamɔgɔw nan'a fɛ, minw te sariya bato. Alikime le tun ye u ɲamɔgɔ ye. Ale tun b'a fɛ ka kɛ sarakalasebagaw kuntigi ye. 6U ye zuwifu tɔw jalaki masacɛ ɲana k'a fɔ ko: «Zuda n'a badenw y'i ka mɔgɔsɔbɛw bɛɛ faga, k'an gwɛn ka bɔ an ka jamana na. 7Sisan, Zuda ye cɛnni min kɛ an cɛma ni masacɛ ka mara kɔnɔ, i ka lanamɔgɔ dɔ ci ka taga o filɛ. A fɔ u ye ko u k'u ɲaa gwan, olu n'u dɛmɛbagaw bɛɛ.»
Bakidɛsi ni Alikime be fanga la Zude mara mɔgɔw kan
8Masacɛ Demetiriyusi ye Bakidɛsi woloma min tun ye masacɛ ka mɔgɔsɔbɛw dɔ ye, n'a be Siriba jamana kunna. Mɔgɔba tun lo jamana kɔnɔ, a tun kɛra masacɛ ka lanamɔgɔ ye. 9Masacɛ y'a ci ni Alikime ye, Alaɲasiranbali nin. A ye Alikime kɛ sarakalasebagaw kuntigi ye. A ko Isirayɛlidenw ye kojugu min kɛ, k'u k'o ɲɔgɔn sara u la. 10U tagara ni kɛlɛden caaman ye fɔɔ ka taga se Zuda mara la. U ye mɔgɔw ci Zuda n'a badenw fɛ janko k'u nigɛ ni hɛrɛkuma ye. 11Nga zuwifuw y'a ye k'u nana ni kɛlɛbolo barikaman ye, u ma la u ka kuma na. 12O bɛɛ n'a ta, sariya karamɔgɔ dɔw ye ɲɔgɔn lajɛn ka taga Alikime ni Bakidɛsi fɛ janko ka cogo bɛnnin ɲini a la. 13Isirayɛlidenw cɛma, asideɲɛw ka jɛnkulu fɔlɔ le tun b'a fɛ ka bɛɛn n'u ye. 14U tun b'a fɔra ko: «Mɔgɔ min nana ni kɛlɛdenw ye, sarakalasebaga lo ka bɔ Arɔn kɔmɔgɔw la, a tena tilenbaliyako kɛ an na.» 15Alikime ye kumaɲuman fɔ u ye, ka kali u ɲana ko ale n'a ka mɔgɔw t'a fɛ ka kojugu si kɛ u la, walima u teriw la. 16U y'u jigi la a kan dɔrɔn, a y'u ka mɔgɔ bi wɔɔrɔ minɛ k'u faga o loon kelen na, i n'a fɔ a sɛbɛnnin be cogo min na ko:
17- «U ye ele, Ala ka mɔgɔw suuw fili,
k'u joli bɔnbɔn Zeruzalɛmu lamini bɛɛ la,
mɔgɔ si tun te yen k'u suuw don.»
18O la, siranya ye bɛɛ minɛ kosɔbɛ. U ko: «Mɔgɔ nunu ye galontigɛlaw le ye, u tilennin tɛ, bari u y'o bɛɛn cɛn, an tun ye min kɛ n'u ye, u kalila koo min na, u ma o bato fana.» 19Bakidɛsi bɔra Zeruzalɛmu ka taga n'a ka kɛlɛdenw ye Bɛtizɛti ka sigi yen. Mɔgɔ minw tun nana fara ale kan, a ye mɔgɔw ci k'olu caaman minɛ, ni zuwifu dɔ wɛrɛw, k'u kaan tigɛ k'u suuw fili kɔlɔnba dɔ kɔnɔ. 20A y'o mara to Alikime bolo, ka kɛlɛdenw to n'a ye janko u k'a dɛmɛ. O kɔ, a kɔsegira masacɛ fɛ.
21Alikime y'a seko kɛ janko mɔgɔw ka sɔn k'a jati sarakalasebagaw kuntigi ye. 22Mɔgɔ minw tun be ɲagamini don jama cɛma, olu bɛɛ lajɛnn'a kɔrɔ. U y'u yɛrɛ kɛ Zuda mara tigiw ye, ka kojugu caaman kɛ Isirayɛlidenw na. 23Zuda y'a ye ko Alikime n'a kɔmɔgɔw be kojugu kɛ Isirayɛlidenw na ka tɛmɛ siya wɛrɛw yɛrɛ kan. 24O la, a ye Zude mara yɔrɔ bɛɛ kɛ ɲɔgɔn kan. A y'u dimi bɔ janfamɔgɔ nunu na, minw tun farala Alikime kan, ka jamanadenw bali ka yaala jamana kɔnɔ.
Masacɛ be Nikanɔri ci Zuda kama
(Mak 2nan 14.5-36)
25Alikime y'a ye ko Zuda n'a ka mɔgɔw ye barika sɔrɔ tuma min na, ko a tena se ka lɔ u ɲa, a segira masacɛ fɛ k'u jalaki ko u ye kojugubabaw kɛ. 26Masacɛ ka kɛlɛkuntigiw dɔ tun ye mɔgɔbaba ye masacɛ ka mara kɔnɔ, a tɔgɔ ko Nikanɔri. Isirayɛlidenw koo tun ka go a ye, k'u kɛ a yɛrɛ juguw ye. Masacɛ y'a ci ko a ka taga siya nin halaki. 27Nikanɔri sera Zeruzalɛmu ni kɛlɛden caaman ye. A ye kumaɲuman fɔ Zuda n'a badenw ye janko k'u nigɛ. A ko: 28«An kana kɛlɛ, n bena taga i fɛ ni mɔgɔ damani ye janko an ka ɲɔgɔn ye hɛrɛ la.» 29A sera Zuda fɛ tuma min na, u ye ɲɔgɔn fo ka ɲa, nga Isirayɛlidenw jugu nunu tun labɛnnin lo ka Zuda minɛ ka taga n'a ye. 30Zuda y'a ye ko Nikanɔri nan'a fɛ ni namara ye minkɛ, a siranna, a ma sɔn ka kuma n'a ye tugu. 31Nikanɔri y'a faamu ko a ka namarako bɔra kɛnɛ kan tuma min na, a bɔra Zeruzalɛmu ko a be taga Zuda kɛlɛ Kafarasalama gɛrɛfɛ. 32Nikanɔri ka mɔgɔw cɛma, mɔgɔ kɛmɛ duuru ɲɔgɔn fagara, tɔw bolila ka taga Dawuda ka dugu kɔnɔ.
33O koo nunu tɛmɛnin kɔ, Nikanɔri yɛlɛla Siyɔn kulu kan. Sarakalasebagaw ni cɛkɔrɔbaw bɔra Alabatosoba kɔnɔ janko k'a fo ka ɲa, ani ka saraka jɛnita yira a la, u tun be min bɔra masacɛ tɔgɔ la. 34Nga Nikanɔri y'u dɔgɔya, k'u lɔgɔbɔ, ka dabayakuma fɔ. 35A diminin kalila k'a fɔ ko: «Ni aw ma Zuda n'a ka kɛlɛdenw don n bolo sisan, ni kɛlɛ banna tuma min na, ne bena kɔsegi ka na tasuma don batoso nin na.» A dimininba bɔra yen. 36Sarakalasebagaw donna luu kɔnɔ tugu ka lɔ sarakabɔyɔrɔ ni Alabatosoba ɲafɛ. U kasitɔ ye Ala dali ko: 37«Ee Ala, e le ye soo nin woloma janko a ka kɛ i ta ye, ani ka kɛ soo ye, mɔgɔw b'i dali ka fɛɛn ɲini i fɛ min kɔnɔ. 38E k'i dimi bɔ cɛɛ nin n'a ka kɛlɛdenw na, a to u be sa kɛlɛ la! I hakili to u ka kumajuguw la, kana u to sii la.»
Nikanɔri ka sesɔrɔbaliya
(Mak 2nan 15.1-36)
39Nikanɔri bɔra Zeruzalɛmu k'a ka kɛlɛdenw sigiyɔrɔ labɛn Bɛtorɔn. Siri kɛlɛdenw nana fara a kan o yɔrɔ la. 40Zuda sigira Adasa ni mɔgɔ waa saba (3 000) ye. A ye Ala dali ko: 41«Loon dɔ, masacɛ dɔ ka cidenw ye kumajugu fɔ i ye. I ka mɛlɛkɛ nana ka mɔgɔ waa kɛmɛ ni bi seegi ni duuru (185 000) faga u cɛma. 42I ka kɛlɛden nunu halaki ka bɔ yen an ɲana o cogo kelen na bii. O la, minw ma sa, olu ben'a lɔn ko cɛɛ nin ye kumajugu fɔ i batoso ye. Nikanɔri sara ka kɛɲɛ n'a ka juguya ye.»
43Kɛlɛdenw ye kɛlɛ daminɛ *Adari kalo tile tan ni sabanan loon. Isirayɛlidenw sera Nikanɔri n'a ka kɛlɛbolo kɔrɔ k'u halaki. Ale yɛrɛ kɛra mɔgɔ fɔlɔ ye ka faga kɛlɛ la. 44A ka kɛlɛdenw y'a ye ko a fagara tuma min na, u y'u ka kɛlɛkɛminanw fili ka boli. 45Zuwifuw tugura u kɔ k'u gwɛn tile kelen kuturu bɛɛ la, k'a daminɛ Adasa fɔɔ ka taga se Gezɛri. U tun be buruw fiyɛ ka mɔgɔw lasɔmi ko u be tugura u kɔ. 46Mɔgɔw bɔra Zude mara duguw bɛɛ la ka bolibagatɔ nunu lamini k'u to cɛmancɛ la. Nikanɔri ka kɛlɛdenw bɛɛ fagara o kɛlɛ la, hali mɔgɔ kelen ma kisi. 47Zuwifuw y'u ka kɛlɛkɛminanw n'u bololafɛnw cɛ. U ye Nikanɔri kuun, n'a kinibolo tigɛ, a tun ye min kɔrɔta ni yɛrɛboɲa ye. U tagara u bila janko Zeruzalɛmukaw k'u filɛ. 48Jama nisɔndiyaninba tun lo. U ye ɲanagwɛ kɛ o loon na i n'a fɔ ɲanagwɛlonba. 49U y'a latigɛ k'u bena to ka ɲanagwɛ kɛ saan o saan Adari kalo tile tan ni sabanan loon, k'u hakili jigi o loon na. 50Zuda mara tora hɛrɛ la waati dɔɔni kɔnɔ.


text:
Zoz 23
Zozuwe be jama ladi
1Isirayɛlidenw jugu minw tun be u laminina, Masaba y'u tila ka bɔ olu bolo tuma min na, waati caaman tɛmɛna, o y'a sɔrɔ Zozuwe kɔrɔla kosɔbɛ. 2A ye Isirayɛlidenw bɛɛ lajɛn, u ka cɛkɔrɔbaw, ni ɲamɔgɔw ani kititigɛlaw ni kɛlɛdenw ɲamɔgɔw bɛɛ. A y'a fɔ u ye ko: «Ne kɔrɔla kosɔbɛ. 3Masaba aw ka Ala ye fɛɛn minw bɛɛ kɛ siya nunu bɛɛ la aw kosɔn, aw yɛrɛw y'o ye! Masaba aw ka Ala le tun be to k'aw dɛmɛ kɛlɛ la. 4Siya minw tɔɔ tora, ani ne ye minw bɛɛ halaki k'a ta Zurudɛn baji ma, fɔɔ ka taga se kɔgɔjiba ma tileben fɛ, ne ye kala la k'o yɔrɔ bɛɛ tilan aw cɛ ka kɛɲɛ n'aw ka sokalaw ye. 5Masaba aw ka Ala bena o tɔɔ nunu gwɛn aw ɲafɛ, aw bena u ka jamana minɛ k'o kɛ aw ta ye, i ko Masaba aw ka Ala y'a fɔ cogo min na aw ye. 6Aw ka banba, fɛɛn min fɔra Musa ka sariyasɛbɛ kɔnɔ, aw k'o bato kosɔbɛ, aw kana jɛngɛ ka taga kinibolo la, walima numanbolo la. 7Siya minw tora aw cɛma, aw kana jɛn ni olu ye, aw kana u ka joow tɔgɔ wele, aw kana kali n'u tɔgɔ ye fana, aw kana u sɔn, aw kana aw kunbiri gwan u ɲakɔrɔ. 8Aw ka nɔrɔ Masaba aw ka Ala la, i n'a fɔ aw tun nɔrɔl'a la cogo min na fɔɔ ka na se bii ma. 9Masaba ye siyababaw gwɛn aw ɲafɛ, fanga be minw na, mɔgɔ si ma se ka lɔ aw ɲafɛ fɔɔ ka na se bii ma. 10- Aw la kelen tun be siya nunu mɔgɔ waa kelen gwɛn, bari Masaba aw ka Ala le tun be n'aw ye ka kɛlɛ nin kɛ, i n'a fɔ a tun y'a fɔ cogo min na. 11Aw ka banba k'aw yɛrɛ minɛ kosɔbɛ, janko aw ka se ka Masaba aw ka Ala kanu. 12Nga n'aw bann'a la ka taga nɔrɔ o siya tɔ nunu na, minw be aw cɛma, n'aw furula n'u ye, n'aw jɛnna n'u ye u ka koow la, 13aw k'a lɔn ko Masaba aw ka Ala tena to k'o siya nunu gwɛn aw ɲafɛ tugu. U bena kɛ juru ni jaanw ye k'aw minɛ ani ka kɛ golokami ye aw kɔɔ kan, ni ŋɔni ye k'aw ɲaa sɔgɔ, fɔɔ ka taga aw halaki ka ban jamanaɲuman nin kɔnɔ, Masaba aw ka Ala ye min di aw ma.
14«Sisan, ne be taga diɲɛ mɔgɔw bɛɛ taayɔrɔ la. Aw ka l'a la kosɔbɛ ko Masaba aw ka Ala tun ye kuma diman minw bɛɛ fɔ aw ye, a bɛɛ kɛra ten, a si ma to yen min ma kɛ. 15Masaba aw ka Ala ye kuma diman minw fɔ aw ye, o bɛɛ kɛra cogo min na, o cogo kelen na, a ye juguman minw fɔ aw kosɔn, o bena kɛ fana, fɔɔ aw bena halaki ka ban jamanaɲuman nin kɔnɔ, a ye min di aw ma. 16Bɛɛn min be aw ni Masaba aw ka Ala cɛ, a ko aw ka min bato, n'aw y'o cɛn, n'aw tagara joow sɔn k'aw kunbiri gwan u kɔrɔ, Masaba bena dimi aw kɔrɔ, o la, aw bena halaki ka bɔ jamanaɲuman nin kɔnɔ joona.»


text:
Tim fɔlɔ 4
Kalan juguman
1Nii Senuman b'a fɔ k'a gwɛ ko laban tuma na, mɔgɔ dɔw bena u jigi bɔ Yezu Krista kan. U bena mɛnni kɛ namaramɔgɔw fɛ, ani ka sɔn jinaw ka kalan ma. 2U bena u yɛrɛ to namaramɔgɔ galontigɛlaw b'u nigɛ, olu minw dusu finnin lo. 3O mɔgɔ nunu b'a fɔ ko a daganin te ka furu. U be mɔgɔw bali dumuni dɔw la k'u man kan k'o dumu. K'a sɔrɔ Ala y'o dumunifɛn nunu dan, minw lara Yezu la, n'u b'o dumuni nunu kɛ, olu minw ye tiɲɛ lɔn, u ka barika la Ala ye o dumuwaati la. 4Ala ye fɛɛn minw dan, o bɛɛ ka ɲi. Foyi man kan ka fili olu la, nga a daan ye an ka barika la Ala ye k'o dumu, 5bari Ala ka kuma ni Aladali, y'u saniya.
Ala ka baarakɛlaɲuman
6N'i be i balimaw kalan n'o koo ye, i bena kɛ Yezu Krista ka baarakɛlaɲuman ye. Min labɛnna jigiɲuman ni kalanɲuman barika la. 7Nga i ka ban siirinkolonw ni kumakolonw ma, minw ni Ala ka koo te bɛn. I jija Ala ɲasiranya la. 8Bari ka jija farikolo tolon na, nafa dɔɔni b'o la, nga nafa be Ala ɲasiran na kosɔbɛ. Sii ni nii banbali bɛɛ be sɔrɔ o la. 9Nin kuma nin ye tiɲɛ ye, mɔgɔ bɛɛ ka kan ka sɔn min ma. 10O le y'a to an be baara kɛ ka sigɛn ani ka banba, bari Nitigi Ala ye mɔgɔ bɛɛ kisibaga ye, janko minw lar'a la. 11I ka kan ka o le ɲini mɔgɔw fɛ, ani k'u kalan n'o ye.
Pɔli be Timote ladi
12Kan'a to mɔgɔ si k'i dɔgɔya i ka denmisɛnya kama, nga siraɲuman yira u la, i ka kumacogo, n'i ka taamacogo fɛ, i ka mɔgɔ kanucogo, n'i ka lanaya, an'i ka senuya fɛ. 13Sanni ne ka na, jija ka Ala ka kuma fɔ jama cɛma, k'u waaju, k'u kalan fana. 14Ala ye see min d'i ma kirayakuma fɔwaati la, Ala ka jama ɲamɔgɔw y'u bolo la i kan tuma min na, i kana farati o la. 15I ka kan ka olu to i dusu la, k'o minɛ ka ɲa kosɔbɛ. O la, mɔgɔw bɛɛ ben'a ye ko i jijanin lo.
16I yɛrɛ minɛ ani k'i ka mɔgɔ kalancogo kɔlɔsi fana. E k'i jija o la, n'o kɛra, i bena i yɛrɛ kisi ani k'i lamɛnbagaw fana kisi.


text:
Fil 3
Pɔli b'a jigi la Yezu kan
1Ayiwa n balimaw, sisan kɔni aw ka nisɔndiya Matigi kosɔn. Ne ye koo minw fɔ aw ye, a ma gwɛlɛ ne ma ka kɔsegi olu kan. O be aw fana dɛmɛ kosɔbɛ. 2Aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi wulu nunu na, baarakolonkɛlaw, minw ka kɛnɛkɛnɛko te sɔbɛ koo ye. 3Bari mɔgɔ minw kɛnɛkɛnɛna sɔbɛ la, o ye anw le ye, an minw be Ala bato a ka Nii barika la, k'an ka boɲa sɔrɔ Yezu Krista barika la, an minw t'an jigi la an yɛrɛ kan.
4Ni mɔgɔ dɔ be miiri ko ale be se k'a jigi la a yɛrɛ kan, ne fana be se k'a fɔ ko ne be se k'o kɛ ka tɛmɛ o tigi kan, bari cogoya bɛɛ la, ne be se ka n jigi la n yɛrɛ kan. 5- Ne wolola, a tile seeginan loon, n kɛnɛkɛnɛna. Ne ye Isirayɛliden ye ka bɔ Bɛnzamɛn kɔmɔgɔw la. Ne ye eburu ye, ne wolobagaw bɛɛ ye eburuw ye. Ala ka sariya batoli faan fɛ, ne ye *Fariziɲɛ ye. 6- Ne jijanin tun be fɔɔ ka kɛ Krista ka jama tɔɔrɔbaga ye. Ka taga tilenninya faan fɛ, ne ye sariya bato fɔɔ jalakiyɔrɔ tun te ne la.
An k'an jigi la Krista kan
7O fɛɛn nunu bɛɛ tun kɛra tɔnɔ ye ne fɛ, nga sisan ne be olu filɛ fɛnfu ye Krista kosɔn. 8Tiɲɛ na, ne sera ka n Matigi Yezu Krista lɔn minkɛ, n'o ye koba ye, o le kama, ne b'o koo bɛɛ filɛ fuu ye. Ale lo kosɔn ne sɔnna ka fɛɛn bɛɛ ye k'o to yen. Ani ne be fɛɛn bɛɛ filɛ i n'a fɔ ɲamaɲama, waasa ne ka Krista sɔrɔ, 9ka jɛn n'a ye. A ma kɛ ko ne tilennin be Ala ɲakɔrɔ sariya batoli kosɔn. Nga ne tilennin be a ɲakɔrɔ bari ne ye n jigi la Krista kan. O tilenninya nin be sɔrɔ jigi barika la Ala fɛ. 10Ne be min ɲini, o ye nin ye: ka Krista lɔn, ani k'a ka kununni sebagaya lɔn fana, ka tɔɔrɔ i n'a fɔ ale tɔɔrɔla cogo min na, ani a y'a nii di cogo min na, ne fana ka n nii di ten ka sa, 11waasa ne fana ka se ka kunun.
12A ma kɛ ko ne sera koo bɛɛ daan na ka sara sɔrɔ, ka kɛ mɔgɔdafanin ye dɛ, nga ne be n jija ka taga ɲa, waasa ne ka se ka kɛ mɔgɔdafanin ye, bari o le kama Yezu Krista ye ne wele. 13N balimaw, ne te miiri ko ne ye mɔgɔdafanin ye ka ban, nga ne be fɛɛn kelen dama le kɛ: ne tɛmɛna fɛɛn minw kan, ne be ne hakili bɔ olu bɛɛ la, ka jija ka taga ɲafɛ. 14Ne be boli fɔɔ ka se boli daan na, waasa ne ka sini sara sɔrɔ Ala b'an wele min kosɔn Yezu Krista barika la. 15An minw ye faamuli sɔrɔ ka taga ɲa Krista ka sira la, an bɛɛ ka kan ka miiri ten. N'a kɛra ko aw ka miiriya be cogo wɛrɛ la fɛɛn dɔ la, Ala bena o gwɛya aw ye. 16Cogo o cogo, an ye koo minw kɛ fɔɔ ka na se sisan ma, an ka banba ka taga ɲa n'o koow ye.
Ka Pɔli ladege
17- N balimaw, aw ka kɛ ne ladegebagaw ye, anw ye cogoɲuman min yira aw la, aw ka tugu o kɔ i n'a fɔ tɔw. 18Ne ye nin fɔ ka ban aw ye siɲɛ caaman, ne be kɔsegi k'a fɔ aw ye tugu ni ɲaji ye, ko Krista ka saya kuun lɔgɔ kan, mɔgɔ caaman taamacogo ma bɛn o ma. 19Olu laban ye halakili ye. U kɔnɔbara le ye u ka Ala ye. Koo minw be maloya lase u ma, o le kɛra u ka yɛrɛboɲako ye. U be miiri koo minw na, o ye diɲɛ koo dama ye. 20Nga an kɔni, an faso be sankolo la. An kisibaga, Matigi Yezu Krista bena bɔ o yɔrɔ la ka na, an be ale min ɲanafilɛla. 21Ale lo bena an farikolo dɛsɛnin yɛlɛma, k'a kɛ farisogo ye nɔɔrɔ be min kan i n'a fɔ ale ta ɲɔgɔn. A bena o kɛ n'a ka sebagaya ye, min barika la a be see sɔrɔ fɛɛn bɛɛ kan.


text:
Zer 10
Joo te foyi ɲa
1Masaba be kuma min fɔra aw Isirayɛlidenw kosɔn, aw k'o lamɛn. 2A ko:
«Aw kana siya wɛrɛw ka kɛwaliw ladege.
Taamasiɲɛ minw be ye sankolo la,
aw jaa kana tigɛ olu kosɔn.
Siya wɛrɛw le jaa be tigɛ o kosɔn.
3Bari siya wɛrɛw ka landaw ye fɛɛn fufafuw le ye.
O be yiri tigɛ tuu kɔnɔ,
lɛsɛnikɛla b'o lɛsɛ ni sɛmɛ ye.
4O kɔ, u y'a mɔ ni warigwɛ, ni sanu ye,
ka nigɛ dɔ ta k'a gwengwen waasa a ka lɔ ka ɲa.
5O joo nunu be i ko lɔgɔkuru,
u te se ka kuma.
Fɔɔ mɔgɔ k'u ta le,
bari u te se ka taama.
Aw kana siran u ɲa,
u te se ka kojugu si kɛ aw la,
u te se k'aw mako ɲa fana.»
6Masaba, e ɲɔgɔn te yen,
i ka bon,
i tɔgɔ ka bon, barika b'a la.
7- Jɔn le tena siran i ɲa,
siyaw ka Masa?
I ka kan n'o ye!
Bari, siyaw ka lɔnnikɛlaw bɛɛ cɛma,
ni jamanaw bɛɛ kɔnɔ,
ele ɲɔgɔn te yen.
8Olu bɛɛ lajɛnnin ye nalonmanw ye, hakilitanw lo.
U be hakili min sɔrɔ joo lɔgɔlaman fɛ, fuu lo.
9U be bɔ ni warigwɛ pɛnpɛrɛninw ye Tarisisi,
ka bɔ ni sanu ye Ufazi.
Nigɛbaarakɛla b'o baara,
numu b'o lalaga,
a b'o masiri ni jese bulalaman,
ani jesewulen ye.
O bɛɛ ye baaralɔnbaga bulonɔ ye.
10Nga Masaba ye Ala yɛrɛ yɛrɛ ye,
ale lo ye Ala ye,
ale ka masaya te ban.
N'a dimina, dugukolo be yɛrɛyɛrɛ.
Siyaw te se ka lɔ a diminin ɲa.
11«Aw ben'a fɔ u ye ko: Batofɛn minw ma sankolo ni dugukolo dan, olu bɛɛ bena tunu ka bɔ diɲɛ na.»
12Ale lo ye dugukolo dan n'a ka sebagaya ye,
a ye diɲɛ dan n'a ka lɔnniya ye,
a ye sankolo kɛ a ka hakilitigiya la.
13N'a kumana, jii be lajɛn sankolo la.
A b'a kɛ sankabaw be yɛlɛ sanfɛ
ka bɔ diɲɛ daan na,
ka saan manamana,
ka fɔɲɔ bɔ a marayɔrɔw la.
14Mɔgɔ bɛɛ be nalo,
u te foyi faamu.
Numuw bɛɛ be maloya u ka joow kama.
Bari u ka joow ye namarafɛnw le ye,
niin t'u la.
15Fɛɛn fufafuw lo,
baara lo kuun te min na.
N'u ka kitiwaati sera, u bena tunu.
16Yakuba ka Ala te ten,
bari ale lo ye fɛɛn bɛɛ dan.
Isirayɛli ka siya kɛr'a ta ye.
A tɔgɔ le ko Masaba, Setigi.
Jamana ka bɔnɛko
(Zeremi be kumana)
17Aw minw datugunin be,
aw ye wili k'aw ka minanw cɛ duguma.
18Bari Masaba ko:
«Sisan, ne bena jamanadenw gwɛn ka bɔ jamana kɔnɔ.
Ne bena u dɛrɛ janko u kana se k'u yɛrɛ bɔsi.»
(Zeruzalɛmu be kumana)
19Bɔnɛ ye ne ta ye, ne halakinin lo!
Ne ka joli te banta ye!
K'a sɔrɔ ne tun b'a fɔra ko:
«Ne ka tɔɔrɔ le kɛra nin ye,
n ben'a muɲu.»
20Ne ka fanibugu cɛnna,
a juruw bɛɛ tigɛtigɛra.
Ne deenw tagara ka ne to,
mɔgɔ si te yen.
Mɔgɔ si te yen tugu min bena ne ka fanibugu kɔrɔta,
mɔgɔ te yen tugu ka ne ka sibon lɔ seen kan.
(Zeremi be kumana)
21Ɲamɔgɔw nalonin lo.
U ma Masaba yɔrɔ ɲini do.
O le y'a to u dɛsɛra,
u ka jama bɛɛ yɛrɛkɛra.
22Kibaru dɔ be bɔra ka na an fɛ!
Mankanba dɔ be bɔra kɔgɔdugu ɲafan jamana na!
Zuda mara duguw cibagaw lo,
u ben'u kɛ dusukasiyɔrɔ ye,
u ben'u kɛ kongowuluw layɔrɔ ye.
Zeremi ka daalili
23Masaba, ne y'a lɔn ko see te adamaden ye
ka se k'a yɛrɛ ka koo latigɛ,
o t'a ka koo ye.
24Masaba, ne kolo.
Nga e k'o kɛ k'a dama kɛɲɛ,
kana o kɛ ni dimi ye,
waasa i kana ne halaki.
25I ka dimi siya wɛrɛw kɔrɔ,
minw t'i lɔn,
minw t'i bato.
Bari olu le ye Yakuba kɔmɔgɔw halakibagaw ye.
U b'u halakira, u halakira pewu.
U y'a ka mara cɛn bugubugu!


text:
Eze 17
Sɛgɛn fila ni ɛrɛzɛnsun talen
1Masaba kumana ne fɛ ko: 2«Adamaden, kuma kɔnɔman fɔ ka talen la Isirayɛlidenw ye. 3A fɔ u ye ko ne Matigi, Masaba ko: Sɛgɛn belebeleba ɲɛgɛɲɛgɛnin dɔ tagara fɔɔ Liban kuluw yɔrɔ la ka sɛdiriyiriba dɔ kuncɛ bolo kari. A gaman ka jan, a sii ka ca. 4Bolo min be tɔw bɛɛ sanfɛ, a y'o le kari ka taga n'a ye jagokɛ jamana dɔ la k'a bila o duguba kɔnɔ.
5«O kɔ, a ye Isirayɛli kisɛ dɔ ta k'o dan dugukoloɲuman na. A y'a dan bada la, jii ka ca yɔrɔ min na. 6A nugura ka kɛ yirisun ye duguma, a ma jaɲa sanfɛ. A bolow tagara sɛgɛn nin faan fɛ, a liliw tor'a jukɔrɔ. A kɛra ten, a kɛra yirisun ye ka bolow ni furaburu bɔ.
7«Nga sɛgɛnba wɛrɛ tun be yen. A gamansi tun ka jan, a sii tun ka ca. Yirisun nin y'a liliw woyo ka sin a ma jiko kama, k'a bolow bɔ k'o sin a ma, ka bɔ a tutuyɔrɔ la. 8A tun tutura dugukoloɲuman na bada la, jii ka ca yɔrɔ min na, janko a ka bolow bɔ ka kɛ yiriɲuman ye ka deen kɛ.
9«Ayiwa, a fɔ u ye ko ne Matigi, Masaba ko: Yirisun nin bena yiriwa wa? Yala sɛgɛn fɔlɔ ten'a bɔn, k'a deenw tigɛ k'a to u bɛɛ ka ja wa? U bɛɛ bena ja. A furaburukura bɛɛ bena ja. U mako tena kɛ barikatigiw la, walima mɔgɔ caaman na k'a sama k'a bɔn. 10Hali ni yirisun nin tun tutura, a tena yiriwa. Ni fɔɲɔ ser'a ma ka bɔ kɔrɔn fɛ, a bena ja pewu. Tiɲɛ na, a bena ja a tutuyɔrɔ yɛrɛ la.»
Talen kɔrɔ
11Masaba kumana ne fɛ ko: 12- «A fɔ soo murutinin nin ye ko: ‹Yala aw ma talen nin kɔrɔ lɔn wa?›
«A fɔ ko Babilɔni masacɛ tagara Zeruzalɛmu, k'a masacɛ n'a ka kuntigiw minɛ ka taga n'u ye Babilɔni. 13A ye masa ka somɔgɔ kelen minɛ. U bɛnna, a y'a wajibiya ka kali. A tagara ni jamana nin mɔgɔ barikamanw ye fana 14janko jamana nin fanga ka dɔgɔya, a kana se ka wili tugu, bɛɛn nin fana ka kan ka bato ni kantigiya ye. 15Nga masacɛ dɔ nin nana muruti a ma ka mɔgɔw ci ka taga Ezipiti janko Ezipitikaw ka soow ni kɛlɛden caaman ci a ma. Mɔgɔ min be nin ɲɔgɔn kɛ, yala o tigi ka koo be se ka ɲa wa? A be se ka kisi wa? A ye bɛɛn cɛn, a bena bɔyɔrɔ sɔrɔ cogo di?
16«Ne Matigi, Masaba ko: Ne tɔgɔ kosɔn, masacɛ min y'a kɛ masa ye, a bena sa o tigi ka jamana le kɔnɔ. A ye kali min kɛ a ye, a ma o jati, a y'u ka bɛɛn cɛn. A bena sa Babilɔni. 17N'a juguw ye yɛlɛyɛlɛnanw lɔ dugu kama ka kɛlɛkɛwow sogi janko ka mɔgɔ caaman faga tuma min na, Ezipiti masacɛ n'a ka kɛlɛden caaman n'a ka jamaba tena se k'a dɛmɛ kɛlɛ la. 18A ye bɛɛn cɛn minkɛ, a y'a yira ko a ye kali nin mafiɲɛya. A tun y'a daa di minkɛ, k'a sɔrɔ a ye koo nunu bɛɛ kɛ, o le kosɔn a tena kisi.
19«Ne Matigi, Masaba ko: A ye kali min kɛ ne ye, a ma o jati. A y'an ka bɛɛn cɛn. O la, ne tɔgɔ kosɔn, a ye min fɔ a kalituma na, ne bena o kunko la a kan. 20Ne bena n ka jɔɔ la a ɲa, a bena minɛ ne ka jaan kɔnɔ. Ne bena na n'a ye Babilɔni k'a kiti o yɔrɔ la. Bari, a ma tilen ne ma. 21K'u to boli la, a ka kɛlɛdenw bɛɛ bena faga ni murujan ye. Mɔgɔ minw ma se ka faga kɛlɛ la, olu bena jɛnsɛn faan bɛɛ la. O tuma na, aw ben'a lɔn ko ne Masaba le kumana.»
22Matigi, Masaba ko: «Ne yɛrɛ bena sɛdiriyiriba dɔ bolo kari a kuncɛ la k'a tutu. Ne ben'o bolo nɛrɛnin dɔ kari ka bɔ a sanfɛ bolow la ka ta'a tutu kulujan dɔ kan. 23Ne ben'a tutu Isirayɛli kulujan dɔ kan. A bena nugu ka bolow bɔ, ka deen kɛ, ka kɛ sɛdiriyiriba ɲuman ye. Kɔnɔ sifaw bɛɛ bena u ɲagaw la a bolow la. U bena to a suma kɔrɔ. 24Kongo kɔnɔ yiriw bɛɛ ben'a lɔn ko ne Masaba le be yiriba ben ka yirifitini wili. Ne le be yirikɛnɛ ja ka yirijalan kɛ yirikɛnɛ ye. Ne Masaba le kumana, ne bena o kɛ.»


text:
Zer 13
Cɛsirilan min te foyi ɲa
1Masaba y'a fɔ ne ye ko: «Taga cɛsirilan san min dilanna ni jese ɲanaman ye, k'i cɛɛ siri n'a ye. E kan'a don jii la!» 2Ne ye cɛsirilan nin san Masaba ka fɔcogo la ka n cɛɛ siri n'a ye. 3Masaba kumana ne fɛ a siɲɛ filanan na ko: 4«I ye cɛsirilan min san n'a sirinin be i cɛɛ la, o bɔ ka wili ka taga Efarati baji faan fɛ k'a dogo farawo dɔ la.» 5Ne tagar'a dogo o yɔrɔ la Masaba ka fɔcogo la. 6Waatijan tɛmɛnin kɔ, Masaba y'a fɔ ne ye ko: «Wili ka taga Efarati baji faan fɛ, e tun ye cɛsirilan min dogo yen, i k'a ta.» 7Ne wilila ka taga Efarati baji faan fɛ ka cɛsirilan nin yaala k'a bɔ a dogoyɔrɔ la. Nga a bɛɛ tun cɛnna. A tun te foyi ɲa tugu.
8O tuma na, Masaba y'a fɔ ne ye ko: 9«Ne Masaba ko: O cogo kelen na, ne bena Zuda mara ka yɛrɛboɲa ani Zeruzalɛmu ka yɛrɛboɲakojugu ban. 10Nin siyajugu, min banna ka ne ka kumaw mɛn k'u kuun gwɛlɛya k'u yɛrɛ sago kɛ ka boliboli batofɛn wɛrɛw kɔ janko k'u sɔn ani ka biri u ɲafɛ, a ka kɛ i n'a fɔ cɛsirilan nin, min te se ka foyi ɲa tugu. 11Mɔgɔ be cɛsirilan kɛ k'a cɛ siri cogo min na, o cogo kelen na, ne tun ye Isirayɛli ni Zuda mara mɔgɔw kɛ ka n cɛ siri. Waasa u ka kɛ ne ka mɔgɔw ye, ka kɛ sababu ye ne tɔgɔ ka bɔ, ani ne ka tanuli sɔrɔ, ani kunkɔrɔta. Nga u ma mɛnni kɛ ne fɛ. Ne Masaba le ko ten.
Dɔrɔdagaw
12«A fɔ u ye ko ne Masaba, Isirayɛli ka Ala ko: ‹Dɔrɔdagaw bɛɛ ka ɲi ka fa ni dɔrɔ le ye.› U ben'a fɔ i ye ko: ‹An t'a lɔn ko dɔrɔdagaw bɛɛ ka ɲi ka fa ni dɔrɔ ye wa?› 13O tuma na, i k'a fɔ u ye ko ne Masaba ko n bena jamanadenw bɛɛ fafa ni dɔrɔ ye, minw be masaya la Dawuda nɔɔ na, olu ni sarakalasebagaw, ni kiraw ani Zeruzalɛmukaw bɛɛ, 14k'u nɔɔninɔɔni ɲɔgɔn kan, faaw ni deenw ɲɔgɔn fɛ. Ne Masaba le ko ten. Ne tena makari u la fewu, ne bena u halaki le.»
Lasɔmikuma
15Aw y'aw tulo malɔ kosɔbɛ,
aw kana aw yɛrɛ boɲa,
bari Masaba le be kumana.
16- Aw ka Masaba aw ka Ala boɲa,
sanni a ka dibi don,
sanni aw seen ka talon kuluw la, dibi kosɔn.
Aw be kɛnɛ kɔnɔna,
nga a bena o dibi,
k'a yɛlɛma dibiba ye.
17- N'aw ma mɛnni kɛ,
n bena dogo ka kasi aw ka yɛrɛboɲa kosɔn.
N ɲaji bena woyo i ko jii.
Bari, Masaba ka jama bena minɛ ka taga.
18Masaba y'a fɔ ne ye ko
n k'a fɔ masacɛ n'a bamuso ye
k'u ka jigi ka sigi duguma,
bari u ka masafugulan nɔɔrɔmanw bɔra u kunna ka ben.
19Dugu minw be worodugu ɲafan fɛ,
olu datugura, mɔgɔ te yen k'u yɛlɛ.
Zuda mara mɔgɔw bɛɛ minɛna ka taga,
u bɛɛ le tagara.
20Zeruzalɛmu, i ɲaa kɔrɔta ka mɔgɔw natɔ filɛ
ka bɔ kɔgɔdugu ɲafan fɛ.
Jama min kalifara i ma, a be min?
Min tun ye i ka kunkɔrɔtafɛn ye.
21I bena mun le fɔ ni e ye mɔgɔ minw deli i la,
ni olu nana wili i kama ka kɛ i kuntigiw ye?
Tɔɔrɔ tena i sɔrɔ i ko muso jigibagatɔ ta wa?
22I bena i yɛrɛ ɲininga ko:
«Mun na nin be kɛra ne la?»
I ka kojugu caaman kosɔn lo,
o b'i ka tafe sama ka yɛlɛ sanfɛ
ka fanga la i kan.
23Etiyopika be se k'a fari ɲaa yɛlɛma wa?
Waraninkala be se k'a fari tɔnitɔni nɔɔ yɛlɛma wa?
Aw minw delila kojugu la,
aw bena se ka koɲuman kɛ wa?
24«Ne Masaba bena aw yɛrɛkɛ i ko kongo kɔnɔ fɔɲɔ be kala murumuru yɛrɛkɛ cogo min na.
25O le latigɛra aw ye,
ne ye niyɔrɔ min bila aw ye.
Bari aw ɲinɛna ne kɔ,
k'aw jigi la galonfɛnw kan.
Ne Masaba le ko ten.
26Ne yɛrɛ bena i ka tafe sama ka yɛlɛ
fɔɔ i ɲada kan,
janko u k'i maloyayɔrɔ ye.
27I ye kakalaya minw kɛ,
an'i ka nisɔndiyakan nunu,
i ye kokolon minw kɛ
kuluw kan ani kongow kɔnɔ,
ne ye olu ye.
Ne y'i ka nɔgɔw ye.
Ee! Zeruzalɛmu, i t'i yɛrɛ saniya!
E bena to tan fɔɔ tuma jumɛn?»


text:
Amɔ 1
1- Amɔsi min tun ye Tekowa dugu begɛnmarala dɔ ye, ale ka kuma filɛ. Ala ye min yir'a la Isirayɛli mara koo la, ka Oziyasi to masaya la Zuda mara kunna, ani Zowasi dencɛ Zerobowamu tun ye masacɛ ye Isirayɛli mara kunna. O kɛra saan fila, dugukolo ka sɔrɔ ka yɛrɛyɛrɛ. 2- A ko:
«Masaba be sɔngɔra *Siyɔn,
a be pɛrɛnna Zeruzalɛmu.
Sagaw ka ɲiminikɛyɔrɔw be halakila.
Karimɛli kulu sanfɛla be jara.»
Isirayɛli mara lamini halakiko
3- Masaba ko:
«Damasikaw ye kojugu kɛ,
u ye kojugu caaman kɛ,
o la, ne tena n ka latigɛta to yen!
Bari u ye Galaadikaw tɔɔrɔ ni fariya ye.
4Ne bena tasuma mana masacɛ Azayɛli ka soo kan,
tasuma bena Bɛnadadi ka masaso jɛni.
5Ne bena Damasi dugu donda sɔgɔlan kari,
ne bena Bikeyatavɛni masacɛ halaki,
ne bena Bɛtedɛn dugutigi halaki.
Sirikaw bena minɛ ka taga Kiri jamana na.»
Masaba le ko ten.
6- Masaba ko:
«Gazakaw ye kojugu minw kɛ,
u ye kojugu caaman minw kɛ,
ne tena o yafa.
Bari u ye jamaba minɛ,
u tagara u di jɔnya la Edɔmu.
7Ne bena tasuma mana Gaza dugu kan.
N ben'a ka dakamanasow jɛni.
8Ne bena Asidɔdi masacɛ halaki,
n bena Asikalɔn dugutigi faga.
N bena wili Ekurɔnkaw kama.
Filisi minw tun kisira,
ne bena olu halaki.»
Matigi, Masaba le ko ten.
9- Masaba ko:
«Tirikaw ye kojugu minw kɛ,
u ye kojugu caaman minw kɛ,
ne tena o yafa.
Bari u ye mɔgɔ caaman minɛ,
u tagara u di jɔnya la Edɔmu.
Bɛɛn min tun b'u cɛ,
u yɛrɛ ma miiri o la.
10Ne bena tasuma mana Tiri dugu kan,
ne ben'a ka masasow jɛni.»
11- Masaba ko:
«Edɔmuw ye kojugu caaman minw kɛ,
u ye kojugu naani minw kɛ,
ne tena o yafa.
Bari, u ye murujanjanw ta u balimaw kama,
u y'u gwɛn n'o ye k'u tɔɔrɔ.
U ma makari hali dɔɔni yɛrɛ.
Bari, u dusu tun dimina ka tɛmɛ.
U ye dimi mara, daan te min na.
12Ne bena tasuma mana Teman kan,
ne bena Bɔsira dakamanasow jɛni.»a
13- Masaba ko:
«Amoniw ye kojugu caaman minw kɛ,
u ye kojugu naani minw kɛ,
ne tena o yafa.
Bari, u ye Galaadi mara muso kɔnɔmanw kɔnɔ faran,
waasa u ka mara ka boɲa.
14Ne bena tasuma mana Araba dugu kan,
ne ben'a ka dakamanasow jɛni,
n bena u jɛni kɛlɛ loon na, mankanba kɔnɔ,
i ko fɔɲɔba mankan, sanfɔɲɔba!
15U ka masacɛ bena minɛ ka taga jɔnya la,
a ka ɲamɔgɔw bena minɛ ka taga n'a ye.»
Masaba le ko ten.


text:
Dal 95
Masaba ɲakɔrɔ taabaga ka kuma
1Aw ye na an ka nisɔndiyapɛrɛnkan bɔ Masaba ye,
an k'an kisikabakuru boɲa.
2An ka ta'a ɲakɔrɔ k'a bato.
An k'a tanu ni nisɔndiyadɔnkiliw ye.
3Masaba ye Ala ye, a ka bon.
Masacɛba lo, a be batofɛn bɛɛ kunna.
4Ale lo be diɲɛ bɛɛ kunna
k'a ta dingɛbabaw ma
ka taga se kulujanjanw ma.
5Ale lo be kɔgɔji ni dugukolo fana kunna.
Ale lo y'u dan.
6Aw ye na an ka don ka ɲɔngiri.
An k'an kunbiri gwan Masaba kɔrɔ, ale min y'an dan.
7- Bari, an ka Ala lo.
An ye jama ye min b'a ka mara kɔnɔ.
An be i ko sagakulu, a be min mara.
N'aw y'a kaan mɛn bii, -
8- aw kana aw dusu gwɛlɛya
i ko a kɛra Meriba cogo min na,
i ko min kɛra Masa, kongokolon kɔnɔ.
9Aw faaw ye ne kɔrɔbɔ yen.
U ye ne darabɔ, k'a sɔrɔ u tun ye ne ka kɛta ye.
10O waati mɔgɔ nunu y'u nigɛ bɔ ne la
saan bi naani kɔnɔ.
O la, ne y'a fɔ ko: «Jama nin dusu ka gwɛlɛ.
U te ne ka koo lɔn.»
11- O la, ne diminin y'a fɔ k'a gwɛlɛya ko:
«U tena don n ka lafiɲɛyɔrɔ la.»


text:
Eza 2
1Amɔsi dencɛ Ezayi ye yelifɛn minw ye Zuda mara ni Zeruzalɛmu koo la, o filɛ.
Siyaw bɛɛ taako Zeruzalɛmu
2Loon dɔ bena se,a
Masaba ka soo be kulu min kan,
o bena jaɲa ni kulu tɔw ye,
a bena tɛmɛ kulu tɔw kan.
Siyaw bɛɛ bena girin ka taga yen.
3Siya caaman bena wili ka taga,
u bena fɔ ko:
«An ka taga, yɛlɛ Masaba ka kulu kan.
An ka taga Yakuba ka Ala ka soo.
A ben'a ka sira yira an na.
An ben'a ka sira taama.»
Bari, sariya be bɔ *Siyɔn,
Masaba ka kuma be bɔ Zeruzalɛmu.
4- A bena kɛ kititigɛla ye siyaw ni ɲɔgɔn cɛ,
a bena kɛ siya caaman ka konyanabɔbaga ye.
U bena u ka murujanjanw yɛlɛma k'u kɛ dabaw ye,
u bena u ka tamanw kɛ wɔrɔsɔw ye.
Siyaw tena murujan ta ɲɔgɔn kama tugu,
mɔgɔw tena kɛlɛkɛcogo dege tugu.
5Yakuba ka soo, an ka taga,
an ka taama Masaba ka yeelen na.
Masaba ka loon ye kitilon ye
6Tiɲɛ na, e y'i ka jama Yakuba kɔmɔgɔw fili, Masaba.
Bari, kɔrɔn fɛ lagwɛlikɛlaw fanin b'u cɛma.
U ka kirisi fɔko cayara i ko filisiw.
Olu ni siya wɛrɛw be bɛn.
7Jamana fanin be warigwɛ ni sanu la,
daan t'a kɔnɔ nafolo la.
Jamana fanin be soow la,
daan t'a ka kɛlɛkɛwotorow la.
8Jamana fanin be joow la,
mɔgɔw b'u yɛrɛ ka baara nɔɔ bato.
Olu yɛrɛ bolo ye fɛɛn min dilan.
9Mɔgɔ majigira, adamaden maloyara.
Kana yafa u ma.
10- Aw ye taga don farawow kɔnɔ.
Aw ye dogo dingɛw kɔnɔ Masaba ɲasiran kosɔn,
Masaba ka nɔɔrɔ kosɔn.
11Yɛrɛboɲalaw bena majigi,
mɔgɔ minw b'u yɛrɛ fisaya ni tɔw ye,
olu kuun bena surun.
O loon na, Masaba kelenpe le bena boɲa sɔrɔ.
12Tiɲɛ na, Masaba, Setigi ye loon dɔ sigi,
o loon na, a bena wili yɛrɛboɲalaw ni yɛrɛfunubagaw bɛɛ kama.
Mɔgɔ o mɔgɔ b'a yɛrɛ boɲa,
o bena maloya.
13Liban yiribaba jamanjanw,
a bena wili olu bɛɛ kama.
A bena wili *Basan joyiriw bɛɛ kama.
14A bena wili kulujanjanw
ni tintinbabaw bɛɛ kama.
15A bena wili sangasojanjanw
ni dugu laminikogo barikamanw bɛɛ kama.
16A bena wili kurunbabaw
ni dakamanakurunw bɛɛ kama.
17Mɔgɔ minw b'u yɛrɛ boɲa,
olu bena majigi.
Minw b'u yɛrɛ fisaya ni tɔw ye,
olu bena maloya.
O bena kɛ Masaba kelenpe boɲalon ye.
18Joow kɔni, olu bɛɛ bena tunu.
19Aw ye dogo farawow kɔnɔ,
aw ye don dingɛw kɔnɔ Masaba ɲasiran kosɔn,
Masaba ka nɔɔrɔ kosɔn.
A bena wili tuma min na ka siranya bila diɲɛ mɔgɔw la.
20O loon na, adamadenw bena u ka joow fili yɔrɔjan. U ye minw dilan ni warigwɛ ni sanu ye ka to k'u bato.
21Masaba ka nɔɔrɔ kosɔn,
a bena wili tuma min na
ka siranya bila diɲɛ mɔgɔw la,
u bena boli ka dogo farawow, ni fara cininw kɔnɔ
Masaba ɲasiran kosɔn.
22Kana adamaden kɛ i jigi ye tugu dɛ!
Ninakili dama lo.
A be se ka mun ɲa?


text:
Zɔbu 13
1«Ɔnhɔn, ne ɲaa lara o bɛɛ kan,
n tulo y'a mɛn, n y'a faamu ka ɲa fana.
2Aw be fɛɛn min lɔn, ne fana b'o lɔn,
ne ma la a la ko aw ka fisa ni ne ye dɛ.
3Nga ne b'a fɛ ka kuma Setigi le fɛ,
n b'a fɛ ka n kunbɔko fɔ ale lo ye.
4Aw kɔni, aw kɛra galontigɛlaw le ye,
aw kɛra furakɛlaw ye minw te foyi ɲa.
5N'aw tun jera tɛtɛtɛ,
o le tun ka fisa,
o tun bena kɛ aw fɛ hakilitigiya ye.
6Ne bena kuma min fɔ, aw k'o mɛn.
Aw k'aw tulo malɔ ne dalakan na.
7Aw bena namarakuma le kɛ ka Ala dɛmɛ kɛ?
Aw bena galon tigɛ k'a dɛmɛ kɛ?
8Aw bena aw yɛrɛ kɛ a ɲiiw ye kɛ?
Aw b'a fɛ ka kuma Ala nɔɔ na kɛ?
9Ni Ala ko a b'aw sɛgɛsɛgɛ,
o bena ɲa aw fɛ wa?
U te se ka Ala namara i ko adamaden.
10Siga t'a la, a bena aw jalaki,
hali n'o y'a sɔrɔ aw y'a kɛ a ɲii ye.
11Ala ka boɲa te aw siran wa?
A siranya te aw minɛ wa?
12Aw ka kuma ye buguri ye,
aw ka fɔta be i ko kogo bɔgɔlaman.
13Aw ye je! Aw k'a to ne ka kuma.
Fɛɛn min mana n sɔrɔ, o lo.
14Ne sɔnna o bɛɛ ma,
hali ka n nii saraka yɛrɛ.
15N'a ka di Ala ye, a ka ne faga,
jigilayɔrɔ te ne fɛ tugu.
Ne bena n kunbɔko fɔ a ye.
16O yɛrɛ bena ne kunmabɔ,
bari mɔgɔkolon te se ka lɔ Ala ɲakɔrɔ do.
17Aw ka mɛnni kɛ ne ka fɔta la dɛ.
Ne bena kuma min ɲafɔ,
aw k'aw tulo malɔ o la kosɔbɛ.
18Ne bena n ka koo ɲanabɔ,
ne y'a lɔn ko jalakiyɔrɔ te ne la do.
19Jɔn le be se ka ne jalakiyɔrɔ yira?
N'o kɛra, ne labɛnnin lo ka je ani ka sa.
20Ala, koo fila dama kɛ ne ye.
Ne tena dogo i la tugu.
21E kana ne sɛgɛn tugu,
kana ne siran tugu.
22E ka kuma, ne bena i jaabi,
walima ni ne ye dɔ fɔ,
e ka ne jaabi.
23Ne ye kojugu joli ni fili joli le kɛ?
O yira ne la.
24Mun na e y'i yɛrɛ dogo?
I ye ne kɛ i jugu dɔ ye mun na?
25Fɔɲɔ be taga ni furaburu min ye,
i b'o le kɔ wa?
I be kala janin le kɔgwɛnna wa?
26I be koo farimanw le sɛbɛnna ne kama.
I be ne ka kanbelenya waati fili sara le doni lara ne kan.
27- I be ne seen siri ni jɔrɔkɔw ye,
ka ne ka kɛta bɛɛ kɔlɔsi.
I be ne tɛmɛyɔrɔ yɛrɛ jati minɛ.
28O n'a ta bɛɛ,
adamaden bena nagasi
i ko lɔgɔ min tolila.
A bena kɛ i ko fani,
bagabaga ye min dumu.


text:
Oze 2
Lonba dɔ
1- Isirayɛlidenw bena caya i n'a fɔ kɔgɔji daa la cɛncɛn, min te se ka suma, walima ka jati. Waati dɔ bena se, a tun be fɔra u ma yɔrɔ min na ko: «Aw te ne ka mɔgɔw ye», a bena fɔ u ma o yɔrɔ kelen na ko: «Ala deenw.» 2Zuda mara mɔgɔw, ni Isirayɛli mara taw bena jɛn tugu, ka ɲamɔgɔ kelen woloma ka bila u ɲa. U bena see sɔrɔ jamana kɔnɔ. Bari Ziziriyɛlid ka loon bena kɛ lonba ye.
3«Aw k'a fɔ aw balimacɛw n'aw balimamusow ye ko u ye ne ka jama ni n diyanamɔgɔw ye.
Isirayɛlidenw be i n'a fɔ kakalamuso Gomɛri
4«Aw k'aw bamuso le jalaki,
aw k'ale lo jalaki!
Bari ne ka muso tɛ,
ne fana t'a cɛɛ ye.
A ka kakalaya dabila,
ka kakalaya masirifɛnw bɔ a yɛrɛ la.
5N'o tɛ, ne ben'a walaka,
n ben'a kɛ i ko a wololon na.
N ben'a kɛ i ko kongokolon,
ne ben'a kɛ dugukolo janin ye.
Minnɔgɔ le ben'a ta cɛn.
6A deenw koo tena diya ne ye,
bari u sɔrɔla kakalaya le la.
7U bamuso ye kakalaya kɛ tigitigi!
A ye maloyako kɛ k'u kɔnɔ ta.
A y'a fɔ: ‹Ne kɔni be boli n ɲamɔgɔcɛw kɔ dɛ,
olu le be dumuni di ne ma, ka jii,
ni faniw,
ni tulu ani dɔrɔ di ne ma.›
8O kama, ne ben'a ka sira datugu ni ŋɔni ye,
ne bena kogo kɛ k'a lamini,
a tena sira sɔrɔ ka bɔ.
9A ben'a ɲamɔgɔcɛw kɔgwɛn,
a tena u sɔrɔ.
A bena u yɔrɔ ɲini, a tena u ye.
O tuma na, a ben'a fɔ ko:
‹Ne b'a fɛ ka segi n cɛkɔrɔ fɛ.
Bari ne cogo tun ka fisa fɔlɔ ka tɛmɛ bii kan.›
10A tun m'a lɔn ko
ne le tun be suman d'a ma,
ni duvɛnkɛnɛ, ni tulu.
Ne le tun be warigwɛ ni sanu d'a ma,
u ye minw ta k'o kɛ *Baali sɔnfɛn ye.
11O kama, ne ben'a kɛ
a tena suman sɔrɔ tugu a tigɛwaati la,
a tena duvɛnkura sɔrɔ *ɛrɛzɛn mɔtuma na.
A fana tena faniw sɔrɔ,
minw y'a suturafɛn ye.
12Sɔbɛ la, ne ben'a julakolon bɔ
a ɲamɔgɔcɛw ɲana.
Mɔgɔ si te yen min ben'a bɔsi n bolo.
13Ne ben'a to a ka nisɔndiyakow bɛɛ be dabila:
ɲanagwɛw te kɛ,
kalokura ta tena kɛ,
lafiɲɛlon ta fana tena kɛ,
n'o ɲɔgɔnna wɛrɛw.
14Ne ben'a ka ɛrɛzɛnforow,
ni torosunforow halaki,
a tun b'a fɔ minw kosɔn ko:
‹Ne ɲamɔgɔcɛw ye sara minw di ne ma, olu lo.›
Ne bena o foro nunu kɛ waga ye,
kongosogow bena na u ka dumuni yaala yen.
15A ye Baali sɔn yɔrɔ caaman na waati minw na,
ka wusulanw jɛni a ye,
ne ben'a tɔɔrɔ o kosɔn.
A y'a yɛrɛ masiri n'a ka bololanigɛ ye,
ni kannakɔnɔ ye,
ka to ka boliboli a ɲamɔgɔcɛw kɔ,
a ɲinɛna ne kɔ.
Masaba le ko ten.
Ala b'a fɛ a koo be diy'a ka mɔgɔw ye tugu
16«Ayiwa, ne ben'a nigɛnigɛ haali!
Ne bena bɔ n'a ye ka taga n'a ye kongokolon kɔnɔ.
Ne bena kuma diman fɔ a ye.
17- Ne ben'a ka *ɛrɛzɛnforow d'a ma o yɔrɔ la.
Akɔrie kɔkɛnɛ bena kɛ jigi tuguyɔrɔ ye.
A sunguruman tun be ne kaan mɛn cogo min na,
a bena mɛnni kɛ ne fɛ ten o yɔrɔ la,
i ko a bɔwaati la Ezipiti jamana na.»
18Masaba ko:
«O loon na, i bena ne wele ko: ‹N cɛɛ!›
I tena ne wele tugu ko: ‹Baali, n tigi.›
19Ne ben'a kɛ Baali tɔgɔ te mɛn a daa la tugu yɔrɔ si.
A tɔgɔ tena wele tugu.
20O loon na, ne ben'a kɛ u be bɛn
ni kongosogow ye, ni kɔnɔw,
ani fɛɛnw ye, minw be fofo duguma.
Ne bena kala, ni murujan
ani kɛlɛ ban pewu jamana kɔnɔ.
Ne ben'a to u be sigi yen ɲasuma na.
21Isirayɛli, ne bena i kɔɲɔya kɛ i be kɛ n ta ye pepewu.
Ne bena i kɔɲɔya kɛ tilenninya, ni tiɲɛ na,
ne bena i kanu ka makari i la.
22Ne bena i maminɛ ka kɛ n ta ye tilenninya la.
O tuma na, i bena ne Masaba lɔn.»
23Masaba ko tugu:
«N'o loon sera, ne bena mɛnni kɛ i fɛ.
Ne bena sɔn sankolo sago ka kɛ,
ale fana bena dugukolo sago kɛ.
24Dugukolo fana bena sɔn suman sago be kɛ,
duvɛnkura ni tulu be sɔrɔ.
Olu fana bena Zizireyɛlif mako ɲa.
25- Ne bena tila ka Zizireyɛli sigicogo sabati,
ne bena makari Loruwama la.
Ne ben'a fɔ Lowami ye ko: ‹I ye ne ta ye.›
Ale ben'a fɔ ne ye fana ko: ‹N ka Ala.› »


text:
Ɛst gir int
Kunnafoni
Kitabu nin be Ɛsitɛri kelen kelen le koo fɔ girɛkikan na. U tun ye eburukan kitabu nin yɛlɛma girɛkikan na le, o la, u ko Ɛsitɛri girɛki, o kɛra saan kɛmɛ fila ɲɔgɔn sanni Yezu Krista ka wolo. Zuwifu minw tun be girɛkikan fɔ, olu le y'a yɛlɛma o kaan nin na. A kɔnɔnako bɛɛ ye kelen ye ni eburukan ta ye. Nga, u ye dɔ wɛrɛ fara a kan. Yɔrɔ minw faral'a kan, olu daan yiranin lo ni siginindenw ye.
Eburukan kitabu kɔnɔ, Ala tɔgɔ ma fɔ. Nga girɛkika ta kɔnɔ, Ala tɔgɔ be yen.
Kitabu nin tilancogo
Maridose ka siko A.1-11
Maridose be janfa dɔn ɲalɔn A.12-17
Maridose ni Ɛsitɛri ka koo 1.1—2.23
Zuwifuw juguw be wili u kama 3.1—5.14
Zuwifuw kisiko 6.1—8.17
Zuwifuw sera u juguw kɔrɔ 9.1-32
Maridose be koow ɲafɔ a kɔmɔgɔw ye 10.1—F.11


text:
Ɛsi 8
Ɛsidirasi taamaɲɔgɔnw
1Gwatigi minw bɔra ni ne ye Babilɔni, masacɛ Aritasɛrisɛsi ka tile la, olu tɔgɔ filɛ nin ye, ka kɛɲɛ n'u ka buruju ye: 2Pinasi kɔmɔgɔw la, o ye Gɛrisɔmu ye, Itamari kɔmɔgɔw la, o ye Daniyɛli ye, Dawuda kɔmɔgɔw la, o ye Atusi ye, 3Sekaniya kɔmɔgɔw la ni Parewɔsi kɔmɔgɔw la, Zakari, mɔgɔ kɛmɛ ni bi duuru tɔgɔw le sɔrɔla ka sɛbɛn ka fara ale kan. 4Paati Mowabu kɔmɔgɔw la, Zeraya dencɛ Eliyoyenayi, ni mɔgɔ kɛmɛ fila minw tun tugura ale kɔ, 5Sekaniya kɔmɔgɔw la, Yaaziyɛli dencɛ, mɔgɔ kɛmɛ saba tun be ni ale ye. 6Adin kɔmɔgɔw la, Yonatan deen Ebɛdi, mɔgɔ bi duuru tun be n'ale ye. 7Elamu kɔmɔgɔw la, Ataliya dencɛ Yesaya, mɔgɔ bi wolonwula le tun be n'o ye. 8Sefatiya kɔmɔgɔw la, Mikayɛli dencɛ Zebadiya, mɔgɔ bi seegi le tun tugura ale kɔ. 9Yowabu kɔmɔgɔw la, o ye Yeyɛli dencɛ Obadiya ye, mɔgɔ kɛmɛ fila ni tan ni seegi le tun be n'a ye. 10Selomiti kɔmɔgɔw la, Yozifiya deen, mɔgɔ kɛmɛ ni bi wɔɔrɔ le tun be ni ale ye. 11Bebayi kɔmɔgɔw la, o ye Bebayi deen Zakari ye, mɔgɔ mugan ni seegi tun be n'ale ye. 12Azigadi kɔmɔgɔw la, o ye Akatan deen Yowanan ye, mɔgɔ kɛmɛ ni tan le tun be n'a ye. 13Adonikamu kɔmɔgɔw, minw kɛra u bɛɛ kɔfɛ mɔgɔw ye, olu tɔgɔ filɛ nin ye: Elifɛlɛti, Yeyɛli ani Semaya, mɔgɔ bi wɔɔrɔ tun be ni olu ye. 14Bigibayi kɔmɔgɔw la, o ye Utayi ni Zabudi ye, mɔgɔ bi wolonwula tun be ni olu ye.
Ɛsidirasi b'a ka taga labɛnna
15Ne y'u bɛɛ lajɛn Ahawa baa daa la. An tora o yɔrɔ la fɔɔ tile saba. Ne ye jama ni sarakalasebagaw kɔlɔsi, n ma Levi kɔmɔgɔ tɔw si ye u cɛma. 16O la, ne ye ɲamɔgɔ Eliyezɛri ni Ariyɛli, ni Semaya, ni Ɛlinatan ani Yaribu ni Ɛlinatan ni Natan ni Zakari ni Mesulamu wele, ani kalanfa Yoyaribu ni Ɛlinatan, 17k'u ci Ido fɛ min ye Kazifiya mara ɲamɔgɔ ye. U tun ka kan ka min fɔ Ido n'a balimaw ye, minw tun ye Ala ka soo kɔnɔ baarakɛlaw ye n'u siginin be Kazifiya mara la, janko u be mɔgɔ dɔw di, minw bena to ka baara kɛ an ka Ala ka soo kɔnɔ. N y'o kuma bɛɛ fɔ u ye. 18An ka Ala tun be n'an ye minkɛ, u nana ni Serebiya ye, min ye mɔgɔ hakiliman ye Mali kɔmɔgɔw cɛma min tun ye Isirayɛliden Levi deen ye. U nana n'a dencɛw n'a balimaw ye fana. Olu bɛɛ lajɛnnin kɛra mɔgɔ tan ni seegi, 19ani Asabiya. Merari deenw cɛma, Yesaya n'a balimaw n'u deenw fana nana ni Asabiya ye, olu bɛɛ lajɛnnin kɛra mɔgɔ mugan. 20Dawuda ni ɲamɔgɔw tun ye mɔgɔ minw woloma k'olu kɛ baarakɛlaw ye k'u ka Levi kɔmɔgɔw dɛmɛ, u nana ni olu mɔgɔ kɛmɛ fila ni mugan ye fana. U bɛɛ tɔgɔ tun sɛbɛnna. 21K'an to Ahawa baa daa la, ne y'a latigɛ ko an ka suun don janko k'an yɛrɛ majigi an ka Ala ɲakɔrɔ, k'a daali a k'an ka taama nɔgɔya an bolo, an n'an deenw n'an ka nafolo. 22Ni ne tun ye masacɛ daali ko a ka kɛlɛden dɔw fara an kan soow be minw fɛ, olu k'an kɔlɔsi juguw kama sira la, o tun bena kɛ maloya ye ne ma, bari an tun y'a fɔ a ye ka ban ko mɔgɔ minw be an ka Ala fɛ, ko a be olu bɛɛ dɛmɛ, nga minw be ban a la, a be dimi olu kɔrɔ kosɔbɛ. 23O le y'a to an ye suun don k'an ka Ala daali koo nin na, a fana y'an jaabi.
24O kɔ, n tun ye sarakalasebagaw kuntigiw mɔgɔ tan ni fila woloma, ani Serebiya ni Asabiya ani u baden mɔgɔ tan. 25Masacɛ n'a ladibagaw ani a ka ɲamɔgɔw ni Isirayɛliden minw bɛɛ tun be yen, olu tun ye sanu ni warigwɛ ani fɛɛn wɛrɛ minw di an ka Ala ka soo kama, ne y'o bɛɛ suma u ɲana. 26N ye warigwɛ tɔni mugan le suma k'o don u bolo, ani minan minw dilanna ni warigwɛ ye, o tɔni saba, ni sanu tɔni saba, 27ani filen sanulaman mugan, minw hakɛ be se sanukuru waa kelen ma, ni daga fila minw dilanna ni zira ye min baarala ka ɲa, ale fana sɔngɔ ka gwɛlɛ i n'a fɔ sanu ta.
28O kɔ, n y'a fɔ u ye k'olu ni minan nunu kɛra Masaba ta ye. Warigwɛ ni sanu nunu, mɔgɔw le y'u di ka Masaba, an faaw ka Ala boɲa. 29K'u k'o kɔlɔsi ka ɲa kosɔbɛ, fɔɔ ka taga se n'u ye Zeruzalɛmu, Masaba ka soo kɔnɔ, k'o suma sarakalasebagaw kuntigiw ni Levi kɔmɔgɔ tɔw, ani Isirayɛlidenw ka gwatigiw ɲana. 30Warigwɛ, ni sanu, ani minan minw tun sumana, sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔw ye olu ta, janko ka taga n'u ye an ka Ala ka soo kɔnɔ Zeruzalɛmu.
Cidenw be se Zeruzalɛmu
31Saan kalo fɔlɔ tile tan ni filanan loon, an wilila Ahawa baa daa la ka Zeruzalɛmu sira ta. An ka Ala tora n'an ye sira kan k'an mara, k'an tanga an juguw ni benkannikɛlaw ma. 32An sera Zeruzalɛmu ka lafiɲɛ tile saba. 33Tile naaninan loon, an tun ye sanu ni warigwɛ ni minan minw suma k'o don Uriya dencɛ sarakalasebaga Meremɔti bolo, an ka Ala ka soo kɔnɔ. Pinasi dencɛ Eleyazari ni Levi kɔmɔgɔ Yesuwa dencɛ Yozabadi ani Levi kɔmɔgɔ Binuwi dencɛ Nowadiya, olu tun be n'u ye. 34An y'u bɛɛ filɛ, a bɛɛ dafara, o kɔ, an y'o gwiliya daa sɛbɛn sɛbɛ dɔ kɔnɔ. 35Mɔgɔ minw bɔra jɔnya la ka na, olu ye saraka jɛnita bɔ Isirayɛli ka Ala ye. U ye tura tan ni fila bɔ saraka ye u ka siya bɛɛ kosɔn, ani sagajigi bi kɔnɔntɔn ni wɔɔrɔ, ni sagaden bi wolonwula ni wolonwula, ka bakɔrɔnin tan ni fila bɔ saraka ye u ka hakɛ yafa kosɔn. U y'o bɛɛ bɔ saraka jɛnita ye Masaba ma. 36U ye masacɛ ka cii d'a ka marakuntigiw, n'a ka lasigidenw ma, minw be baji kɔfɛ, olu ye jama dɛmɛ Ala ka soo lɔko la.


text:
Mar 14
U b'a fɛ ka Yezu faga
(Mat 26.1-5; Luka 22.1-2; Zan 11.45-53)
1- A tun tora tile fila *Hɔrɔnya ɲanagwɛ ni *Buru funubali ɲanagwɛ ka se. O y'a sɔrɔ sarakalasebagaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw tun bena se ka Yezu minɛ dogo la cogo min na k'a faga, u tun b'o cogo le ɲinina. 2U tun b'a fɔra k'u man kan k'a minɛ ɲanagwɛ tuma na, ko n'o tɛ, mɔgɔw bena muruti.
Muso dɔ ye tulu kɛ Yezu kuun na
(Mat 26.6-13; Zan 12.1-8)
3- Ka Yezu to dumuni na farisogobanatigi Simɔn ka soo Betani, muso dɔ donna ni daga cɛɲumanin dɔ ye. Daga nin tun dilannin be ni kabakuru dɔ ye min be wele alabatiri. A fanin tun be tulu kasadiman dɔ la min sɔngɔ ka gwɛlɛ kosɔbɛ. A y'a daa yɛlɛ ka tulu nin bɔn Yezu kuun na. 4Mɔgɔ minw tun be yen, olu dɔw dimina k'a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Mun na a ye tulu kasadiman nin cɛn ten? 5A tun be se ka feere ka warigwɛ deen kɛmɛ saba ni kɔ sɔrɔ k'o di fantanw ma.» U dimina muso nin kɔrɔ kosɔbɛ k'a kɔrɔfɔ. 6Nga Yezu y'a fɔ u ye ko: «Aw k'a to yen. Mun na aw b'a dusu kasi? A ye koɲuman le kɛ ne ye ten. 7- Aw bena to ni fantanw ye tuma bɛɛ. N'aw b'a fɛ ka koɲuman kɛ u ye tuma o tuma, aw be se k'a kɛ u ye. Nga ne tena to n'aw ye tuma bɛɛ. 8A y'a seko le kɛ. A kɔnna ka ne fari kasa diya ni tulu nin ye ne suu donko kama. 9Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko kibaru diman mana fɔ diɲɛ yɔrɔ o yɔrɔ, muso nin ye min kɛ, a tɔgɔ bena fɔ mɔgɔw hakili be to a la.»
Zuda b'a fɛ ka Yezu don bolo la
(Mat 26.14-16; Luka 22.3-6)
10Zuda Isikariyɔti, n'o tun ye kalanden tan ni fila dɔ ye, o tagar'a fɔ sarakalasebagaw kuntigiw ye ko ale b'a fɛ ka Yezu don u bolo. 11A ka kuma diyara u ye kosɔbɛ. U bɛnn'a la k'u bena wari hakɛ dɔ d'a ma. Zuda bena cogoɲuman min sɔrɔ ka Yezu don u bolo, a y'a daminɛ k'o ɲini.
Yezu n'a ka kalandenw be Hɔrɔnya ɲanagwɛ dumuni kɛ
(Mat 26.17-25; Luka 22.7-14,21-23; Zan 13.21-30)
12*Buru funubali ɲanagwɛ loon fɔlɔ, sagaden tun be faga loon min na ka kɛ *Hɔrɔnya ɲanagwɛ saraka ye, Yezu ka kalandenw y'a ɲininga ko: «I b'a fɛ an ka taga Hɔrɔnya ɲanagwɛ dumuni labɛn i ye yɔrɔ jumɛn?»
13O la, Yezu y'a ka kalandenw fila ci. A y'a fɔ u ye ko: «Aw ye taga dugu kɔnɔ. Aw ni cɛɛ dɔ bena ɲɔgɔn kunbɛn, duun fanin be jii la a kuun na, aw ye tugu a kɔ. 14O cɛɛ bena taga don luu min kɔnɔ, aw k'a fɔ o lutigi ye ko karamɔgɔ ko a n'a ka kalandenw bena Hɔrɔnya ɲanagwɛ dumuni kɛ boon min kɔnɔ, k'o be min. 15A bena bonba dɔ yira aw la sangaso kɔnɔ min labɛnnin lo. An mako bena se fɛɛn minw ma, o bɛɛ b'a kɔnɔ. Aw ka Hɔrɔnya ɲanagwɛ dumuni labɛn an ye o yɔrɔ la.»
16O kalanden nunu tagara don dugu kɔnɔ. Yezu tun y'a fɔ u ye cogo min na, a kɛra ten fana. U ye Hɔrɔnya ɲanagwɛ dumuni labɛn yen.
17Sufɛ, Yezu n'a ka kalanden tan ni fila tagara don o boon kɔnɔ. 18- K'u siginin to dumuni na, Yezu y'a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko aw minw be dumuni kɛra ni ne ye, aw dɔ bena ne don mɔgɔjuguw bolo.»
19Kalandenw dusu kasira. U y'a ɲininga kelen kelen ko: «Ne lo wa?»
20A y'u jaabi ko: «Aw mɔgɔ tan ni fila nunu dɔ lo. A tigi b'a bolo donna minan kelen kɔnɔ ni ne ye. 21Mɔgɔ Dencɛ bena sa i ko a fɔra Ala ka kuma na a ka koo la cogo min na, nga min ben'a don mɔgɔw bolo, bɔnɛ bena o tigi sɔrɔ. N'o tigi yɛrɛ tun ma wolo, o tun ka fisa a ma.»
Ala ka jɛnɲɔgɔnya layidu tali
(Mat 26.26-30; Luka 22.14-20; Kor fɔlɔ 11.23-25)
22Ka Yezu n'a ka kalandenw to dumuni na, a ye buru ta ka barika la Ala ye. O kɔ, a y'a karikari k'a di a ka kalandenw ma, k'a fɔ u ye ko: «Aw k'a minɛ, nin ye ne fari ye.»
23O kɔ, a ye duvɛn ta ka barika la Ala ye, k'a d'u ma. U bɛɛ ye dɔ min. 24- A y'a fɔ u ye ko: «Nin ye ne joli ye, joli min be Ala ka layidu dafa, joli min bena bɔn mɔgɔ bɛɛ kosɔn. 25Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko ne tena duvɛn min tugu, fɔɔ loon min na ne bena duvɛnkɛnɛ min Ala ka masaya la.»
26U ye dɔnkiliw la Ala ye ka ban tuma min na, u bɔra ka taga Olivuyirikulu kan.
Yezu ko Piyɛri ben'a fɔ ko a te ale lɔn
(Mat 26.31-35; Luka 22.31-34; Zan 13.36-38)
27- Yezu y'a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Aw bɛɛ bena boli ka ne to, bari a fɔra Ala ka kuma na ko:
‹Ne bena sagadɛndɛbaga bugɔ, sagaw be jɛnsɛn.› »
28- Yezu tagara ɲa ni kuma ye k'a fɔ ko: «Ni ne kununna n sanin kɔ tuma min na, ne bena bila aw ɲa Galile mara la.»
29Piyɛri y'a fɔ a ye ko: «Hali ni bɛɛ bolila, ne kɔni tena boli fewu.»
30Yezu y'a fɔ a ye ko: «Tiɲɛ na, ne b'a fɔ i ye ko bii suu nin na yɛrɛ, sanni dondo ka kasi siɲɛ fila, i ben'a fɔ siɲɛ saba ko i te ne lɔn.»
31Nga, Piyɛri y'a daa gwɛlɛya k'a fɔ Yezu ye ko: «Hali ni ne ka kan ka sa n'i ye, ne kɔni ten'a fɔ ko n t'i lɔn fewu.»
Tɔw bɛɛ fana y'a fɔ ten.
Yezu be Ala daali Zɛtisemane
(Mat 26.36-46; Luka 22.39-46)
32Yezu n'a ka kalandenw tagara dugu kɔfɛ yɔrɔ dɔ la min tɔgɔ ko Zɛtisemane. A y'a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Aw ye sigi yan, ne be taga Ala daali.»
33A tagara ɲafɛ dɔɔni ni Piyɛri ni Zaki ani Zan ye. A hakili daminɛna ka ɲagami. A kɔnɔ gwanna. 34A y'a fɔ u ye ko: «Dusukasi bena n faga. Aw ye to yan yɔrɔ la, aw kana sinɔgɔ.»
35A tagara ɲafɛ dɔɔni k'a kunbiri gwan ka Ala daali k'o waati tɔɔrɔ kana ale sɔrɔ n'a ma kɛ wajibi ye. 36A ko: «Ne Faa, i be se fɛɛn bɛɛ la. Ne kisi tɔɔrɔ nin ma. Nga ne sago kana kɛ, fɔɔ e sago.»
37O kɔ, a segira ka na kalanden saba nunu fɛ ka u sɔrɔ sinɔgɔ la. A y'a fɔ Piyɛri ye ko: «Simɔn, i be sinɔgɔ wa? I ma se ka to ɲaa na hali waati dɔɔni yɛrɛ wa? 38Aw ye to ɲaa na ka Ala daali waasa aw kana don kɔrɔbɔli la. Koɲumankɛ miiriya be mɔgɔw kɔnɔ, nga a kɛ see t'u ye.»
39A bɔra u kɔrɔ tugu ka taga Ala daali fɔlɔta cogo la. 40A kɔsegira tugu ka n'a sɔrɔ u be sinɔgɔra, bari sinɔgɔ tun b'u la kosɔbɛ. U kununna, u m'a lɔn u bena kuma min fɔ a ye.
41A siɲɛ sabanan, a segira u fɛ tuma min na, a y'a fɔ u ye ko: «Aw be sinɔgɔra ka lafiɲɛ halibi wa? A banna. Waati sera. U bena Mɔgɔ Dencɛ don hakɛkɛlaw bolo. 42Aw ye wili an ka taga. Min be ne don u bolo, ale natɔ filɛ.»
Yezu minɛko
(Mat 26.47-56; Luka 22.47-53; Zan 18.3-12)
43Ka Yezu to kuma na, Zuda min tun ye kalanden tan ni fila nunu dɔ ye, ale sera o yɔrɔnin bɛɛ ni jama ye. Murujanjan ni berew tun b'u bolo. Sarakalasebagaw kuntigiw ni sariya karamɔgɔw ani cɛkɔrɔbaw le tun y'u ci. 44Yezu janfabaga Zuda tun y'a fɔ jama ye ko: «Ne bena cɛɛ min fo ka n bolo meleke a kaan na, o le ye Yezu ye. Aw k'a minɛ ka taga n'a ye. Aw taatɔ, aw b'a kɔlɔsi ka ɲa.» 45Zuda sera dɔrɔn, a sinna Yezu ma k'a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ!»
O kɔ, a y'a bolo meleke Yezu kaan na. 46O tuma na, mɔgɔ nunu ye Yezu minɛ. 47Yezu ka kalanden dɔ y'a ka murujanjan bɔ ka sarakalasebagaw kuntigiba ka baaraden tulo tigɛ. 48Yezu ye kuma ta k'a fɔ jama ye ko: «Aw nana ni murujan ni berew ye ka ne minɛ, i n'a fɔ ne ye benkannikɛla ye. 49- Ne tun b'aw cɛma loon o loon Alabatosoba kɔnɔ ka mɔgɔw kalan, aw ma ne minɛ. Nga a kɛra ten janko min fɔra ne ka koo la Ala ka kuma na, o ka dafa.»
50Kalandenw bɛɛ bolila k'a to.
51Kanbelen dɔ tun be Yezu nɔɔ fɛ, a tun ye birifani dɔrɔn meleke a yɛrɛ la. Mɔgɔ dɔw bɔra jama cɛma k'a minɛ. 52Nga, a y'a yɛrɛ fosi ka birifani to u bolo ka boli ka tunu n'a farilakolon ye.
Yezu ni zuwifuw ka kititigɛlaw
(Mat 26.57-68; Luka 22.54-55,63-71; Zan 18.13-14,19-24)
53Mɔgɔ minw tun ye Yezu minɛ, u tagara n'a ye sarakalasebagaw kuntigiba ka soo. Sarakalasebagaw kuntigiw ni cɛkɔrɔbaw ani sariya karamɔgɔw bɛɛ tagara lajɛn yen. 54Piyɛri tun tugura a kɔ ka furancɛba to u ni ɲɔgɔn cɛ, fɔɔ ka taga don sarakalasebagaw kuntigiba ka luu kɔnɔ. A sigira ni yɔrɔ kɔlɔsibagaw ye tasuma gɛrɛfɛ k'a fari ja.
55O y'a sɔrɔ, sarakalasebagaw kuntigiw ni zuwifuw ka kititigɛlaw bɛɛ tun be seereya ɲinina Yezu kama janko ka se k'a faga. Nga u ma foyi sɔrɔ. 56Mɔgɔ caaman ye galon tigɛ ka la a kan, nga, u kaan ma kɛ kelen ye. 57Dɔw wilila ka galon tigɛ ka la a kan ko:
58- «An y'a mɛn a daa la ko mɔgɔw ye nin Alabatosoba min lɔ, ko ale bena o ci ka dɔ wɛrɛ lɔ tile saba kɔnɔ, ko mɔgɔw tena o lɔ.»
59Nga, hali o kuma nin faan fɛ, u kaan ma kɛ kelen ye.
60O tuma na, sarakalasebagaw kuntigiba wilila ka taga lɔ jama cɛma ka Yezu ɲininga ko: «Mɔgɔ nunu be kuma min fɔra i ka koo la, i te foyi fɔ o la wa?»
61Nga Yezu jera, a ma foyi fɔ. Sarakalasebagaw kuntigiba y'a ɲininga tugu ko: «Ele lo ye Ala ka Mɔgɔ wolomanin nin ye wa, Nɔɔrɔtigi Ala Dencɛ?»
62- Yezu y'a jaabi ko: «Ɔnhɔn. Ne lo. Aw bena Mɔgɔ Dencɛ siginin ye Setigi Ala kinibolo fɛ. O kɔ, aw ben'a natɔ ye sankabaw cɛma.»
63Sarakalasebagaw kuntigiba dimina fɔɔ a y'a kannadeleke faran k'a fɔ ko: «An mako te mɔgɔ la tugu k'a jalaki. 64- Aw ye Ala tɔgɔ cɛnkuma mɛn a daa la kɛ! Aw be mun miiri?» U bɛɛ y'a fɔ ko a ka kan ka faga.
65Dɔw y'a daminɛ k'u daji tu Yezu kan. U y'a ɲaa siri ka sɔrɔ k'a bugɔ ni bolokuruw ye k'a ɲininga ko: «Jɔn y'i bugɔ?»
O kɔ, Alabatosoba kɔlɔsibagaw y'a minɛ k'a tulo fata, k'a fata.
Piyɛri ko a te Yezu lɔn
(Mat 26.69-75; Luka 22.56-62; Zan 18.15-18,25-27)
66Ka Piyɛri to luu kɔnɔ duguma, muso dɔ sera. O muso nin tun be baara kɛ sarakalasebagaw kuntigiba fɛ. 67A ye Piyɛri ye n'a b'a fari jara tasuma na. A ye Piyɛri ɲada filɛ ka ɲa k'a fɔ a ye ko: «I fana tun be ni Nazarɛtika Yezu ye.»
68Piyɛri y'a sɔsɔ. A ko: «N t'a lɔn. Ne m'i ka kuma faamu.»
Piyɛri bɔra ka taga lɔ luu daa la. Dondo kasira. 69O kɔ, o muso kelen nin ye Piyɛri ye tugu k'a fɔ o yɔrɔ mɔgɔw ye ko: «Cɛɛ nin ye u dɔ ye.»
70Piyɛri y'a sɔsɔ tugu. Waati dɔɔni o kɔ, o yɔrɔ mɔgɔw y'a fɔ Piyɛri ye tugu ko: «Siga t'a la, i ye u dɔ ye, bari i fana ye Galileka ye.»
71O tuma na, Piyɛri kalila ko: «Ni ne ye galon tigɛ aw ye, Ala kana n to! Aw be kuma cɛɛ min koo la, ne t'o lɔn.»
72O yɔrɔnin bɛɛ, dondo kasira a siɲɛ filanan. Yezu tun y'a fɔ Piyɛri ye ko: «Sanni dondo ka kasi siɲɛ fila, i ben'a fɔ siɲɛ saba ko i te ne lɔn.» Piyɛri hakili jigira o kuma na. A y'a daminɛ ka kasi.