text:
KALANSEN SEEGINAN
Ala ka Masaya ye mun lo ye?
Bibulu be mun lo fɔ an ye Ala ka Masaya koo la?
Ala ka Masaya bena mun lo kɛ?
O Masaya bena Ala sago dafa dugukolo kan tuma juman?
1. An bena delili juman lo lajɛ, mɔgɔ caaman be min lɔn?
DUNIƝA kɔnɔ mɔgɔ miliyɔn caaman be delili nin lɔn min be weele ko “An Faa min be sankolo la.” Yezu yɛrɛ lo y’o delili modɛli nin di. O delili nin kɔrɔ ka bon kosɔbɛ. Fɛɛn saba minw kofɔra a daminɛ na, n’i b’u lajɛ u bena i dɛmɛ ka koo wɛrɛw lɔn Bibulu ka kalan tigitigi koo la.
2. Yezu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko u ka delili kɛ fɛɛn saba jumanw koo la?
2 O delili daminɛ na, Yezu ye a lamɛnnikɛlaw kalan ko: “Aw ka kan ka Ala deli tan ko: ‘An Fa min bɛ sankolo la, i tɔgɔ ka saniya. I ka masaya ka na. I sago ka kɛ dugukolo kan i ko a bɛ kɛ sankolo la cogo min na.’ ” (Matiyo 6:9-13, ABM ). Koo saba minw kofɔra delili nin kɔnɔ u kɔrɔ ye mun ye?
3. An ka kan ka mun lo lɔn Ala ka Masaya koo la?
3 An ye koo caaman kalan ka ban Ala tɔgɔ koo la o min ye Jehova ye. An ye baro kɛ dɔɔni ka tɛmɛ Ala sago koo la: a ye min kɛ ka ban ani a bena na min kɛ adamadenw ye. Yezu kɛtɔ k’a fɔ ko an ka delili kɛ ko “I ka masaya ka na,” a tun be kumana mun lo koo la? Ala ka Masaya ye mun lo ye? Cogo juman na a nali bena Ala tɔgɔ saniya, o kɔrɔ, k’a kɛ tɔgɔ senuman ye? Ani, Ala ka Masaya nali n’a sago kɛli be taga ɲɔgɔn fɛ cogo di?
ALA KA MASAYA YE MIN YE
4. Ala ka Masaya ye mun lo ye, ani jɔn lo ye a Masacɛ ye?
4 Ala ka Masaya ye gofɛrɛnɛman ye Jehova Ala ye min sigi, ani a ye Masacɛ dɔ sugandi k’a sigi a kun na. O Masacɛ ye jɔn lo ye? Yezu Krista lo. Yezu ye Masaba ye min ɲɔgɔn tɛ yen adamadenw ka kuntigiw cɛma. A fana weelela ko “masaw ka Masa, matigiw ka Matigi.” (1 Timote 6:15). See b’a ye ka koo ɲuman kɛ ka tɛmɛ adamadenw ka kuntigiw bɛɛ la fisaman kan.
5. Ala ka Masaya bena to yɔrɔ juman na ka kuntigiya kɛ, ani a bena mun lo mara?
5 Ala ka Masaya bena to yɔrɔ juman na ka kuntigiya kɛ? Ayiwa, Yezu be yɔrɔ juman na? I hakili b’a la, an y’a kalan ko a fagara tɔɔrɔ yiri kan, ani o kɔ a suu kununa. Wagati dɔɔni o kɔ, a yɛlɛla sankolo la (Kɛwaliw 2:33). O la, Ala ka Masaya be o yɔrɔ lo la: sankolo la. O lo kama Bibulu b’a weele ko “sankolo masaya.” (2 Timote 4:18, ABM ). Hali k’a to Ala ka Masaya be sankolo la, a bena dugukolo kuru bɛɛ mara.—Yirali 11:15.
6, 7. Mun lo y’a to Yezu ye Masacɛ ye min ɲɔgɔn tɛ yen?
6 Mun lo y’a to Yezu ye Masacɛ ye min ɲɔgɔn tɛ yen? Fɔlɔ, a tɛna sa abada. Bibulu b’a yira ko Yezu ni adamadenw ka kuntigiw tɛ kelen ye sabu a b’a weele ko: “Ale kelen le te sa, a be kɛnɛ na mɔgɔ si te se ka gwɛrɛ min la.” (1 Timote 6:16). O kɔrɔ ko Yezu bena koo ɲuman minw bɛɛ kɛ, u nafa bena mɛn. A fana bena koo ɲumanw ni koobaw kɛ tiɲɛn na.
7 A filɛ Bibulu ka kiraya kuma nin fana be min fɔ Yezu koo la: “Masaba ka Nii bena to n’a ye, ale min be lɔnniya, ni koo faranfasili see di, ka koo ɲanabɔli see, ni fanga di, ka Masaba lɔnko n’a ɲasiranko see di. Ka siran Masaba ɲa, o le bena diya a ye. A tena kiti tigɛ ka kɛɲɛ n’a ɲaa ka yeta ye. A tena koo latigɛ ka kɛɲɛ n’a tulo ka mɛnta ye. A bena dɛsɛbagatɔw ka kiti tigɛ tilenninya la. A bena jamana kɔnɔ fantanw ka koo latigɛ hɔrɔnya la.” (Ezayi 11:2-4). O kuma b’a yira ko Yezu tun bena kɛ Masacɛ tilennen ye ani a tun bena hinɛ mɔgɔw la dugukolo kan. Yala i tɛ o kuntigi ɲɔgɔn fɛ wa?
8. Yezu ni jɔn lo bena kuntigiya kɛ ɲɔgɔn fɛ?
8 Koo wɛrɛ filɛ nin ye Ala ka Masaya koo la: Yezu tɛna kuntigiya kɛ a kelen. Mɔgɔ wɛrɛw bena fara a kan. Ɲɛyirali fɛ, ciden Pol y’a fɔ Timote ye ko: “N’an jijara ka tɔɔrɔ muɲu n’a ye, an bena kuntigiya kɛ n’a ye.” (2 Timote 2:12). Tiɲɛn na, Pol, Timote ani Ala ye mɔgɔ kantigiman wɛrɛ minw sugandi, olu ni Yezu bena kuntigiya kɛ ɲɔgɔn fɛ sankolo Masaya la. Mɔgɔ joli lo bena o nɛɛma sɔrɔ?
9. Mɔgɔ joli lo bena kuntigiya kɛ ni Yezu ye, ani Ala y’a daminɛ k’u sugandi kabi tuma juman?
9 I ko gafe nin kalansen 7nan y’a yira an na cogo min na, ciden Zan ye yeli dɔ sɔrɔ min kɔnɔ a ye “Sagaden [ Yezu Krista] jɔlen ye Sion kulu kan [a lɔyɔrɔ i ko Masacɛ, sankolo la]. Mɔgɔ waa kɛmɛ ni binaani ni waa naani bɛ a fɛ. Sagaden tɔgɔ ni a Fa tɔgɔ sɛbɛnnen tun bɛ o mɔgɔw tenw na.” O mɔgɔ 144 000 ye jɔn lo ye? Zan yɛrɛ b’a fɔ ko: “Sagaden bɛ taa yɔrɔ o yɔrɔ, olu bɛ tugu a nɔfɛ. U kunmabɔra ka bɔ mɔgɔw cɛma. U ye Ala ni Sagaden ka fɛn fɔlɔw de ye.” ( Yirali 14:1, 4, ABM ). U ye Yezu Krista ka kalanden kantigimanw ye. A y’u sugandi dan na walisa u ka kuntigiya kɛ n’ale ye sankolo la. U lakununi kɔ ka taga sankolo la, u ka kan ka fara Yezu kan ka kɛ ‘masaw ye dugukolo kan.’ ( Yirali 5:10). Kabi Yezu ka cidenw wagati la, Ala y’a daminɛ ka kerecɛn kantigimanw sugandi walisa k’o mɔgɔ 144 000 hakɛ dafa.
10. Ala ye labɛn min kɛ walisa Yezu ni mɔgɔ 144 000 ka adamadenw mara, mun na o ye kanuya koo ye?
10 Ala ye labɛn min kɛ walisa Yezu ni mɔgɔ 144 000 ka adamadenw mara, o ye kanuya koo ye dɛ! Tiɲɛn na, Yezu b’a lɔn a kɔrɔ ye min ye ka kɛ adamaden ye ani ka tɔɔrɔ. Pol y’a fɔ ko see be Yezu ye “k’an faamu an ka dɛsɛyɔrɔ la. A ye kɔrɔbɔli sifa bɛɛ sɔrɔ i n’a fɔ anw, nga a ma hakɛ kɛ.” (Eburuw 4:15; 5:8). Tuma min na a ka marakɛɲɔgɔnw tun ye adamadenw ye, u fana tɔɔrɔla ani u ye koo caaman muɲu. Ka fara o kan, u ye bondori kɛ ka dafabaliya koow kɛlɛ ani ka bana sifaw bɛɛ muɲu. Siga si t’a la, u bena adamadenw ka kunkow faamu.
ALA KA MASAYA BENA MUN LO KƐ?
11. Mun na Yezu y’a fɔ ko a ka kalandenw ka delili kɛ walisa Ala sago ka kɛ sankolo la?
11 Tuma min na Yezu y’a fɔ ko a ka kalandenw ka delili kɛ walisa Ala ka Masaya ka na, a y’a fɔ fana ko u ka delili kɛ walisa Ala sago ka kɛ “dugukolo kan i ko a be kɛ sankolo la cogo min na.” Ala be sankolo la ani a ka mɛlɛkɛ kantigimanw b’a sago kɛ sanga ni wagati bɛɛ. Gafe nin kalansen 3nan na, an y’a kalan ko mɛlɛkɛ jugu dɔ ye Ala sago kɛli dabila ani a ye Adama ni Awa lasun ka jurumu kɛ. Gafe nin kalansen 10nan na, an bena koo wɛrɛ kalan o mɛlɛkɛ jugu nin koo la min be weele ko Sutana Naafigi. Mɛlɛkɛ dɔw y’a latigɛ ka tugu a kɔ, u be weele ko jinaw. Ala tun y’a to u ka kɛ sankolo la wagati dɔ kɔnɔ. O wagati la, bɛɛ tun tɛ Ala sago kɛra sankolo la. Nka, koow tun bena yɛlɛma tuma min na Ala ka Masaya tun bena a daminɛ ka kuntigiya kɛ. Yezu Krista tun mana sigi masaya la dɔrɔn, a tun bena wuli ka Sutana kɛlɛ.—Yirali 12:7-9.
12. Yirali 12:10 be koo kɔrɔtalenba fila jumanw lakali?
12 Kiraya kuma nunu b’a ɲɛfɔ koo minw tun bena kɛ: “O kɔ, ne ye kumakanba mɛn ka bɔ sankolo la ko: ‘An ka Ala ka kisili ni a ka sebaaya ni a ka masaya sera sisan, ani a ka Krisita ka kuntigiya, katuguni an balimaw sendonbaa [Sutana] kerunna dugukolo kan, o min tun bɛ Ala ɲɛ kɔrɔ ka u sendon su fara tile kan.” ( Yirali 12:10, ABM ). I y’a kɔrɔsi o vɛrise be koo kɔrɔtalenba fila minw kofɔ wa? Fɔlɔ, Ala ka Masaya y’a daminɛ ka kuntigiya kɛ ni Yezu ye a kun na. Filanan, Sutana gwɛnna ka bɔ sankolo la ka jigi dugukolo kan.
13. Sutana gwɛnna ka bɔ sankolo la, mun sɔrɔla o la?
13 O koo fila nana ni mun lo ye? Koo min kɛra sankolo la, Bibulu b’o lakali ten: “O de kosɔn, sankolow ani u kɔnɔ fɛnw, aw ka ɲagali.” ( Yirali 12:12, ABM ). Tiɲɛn na, mɛlɛkɛ kantigimanw be ɲagali sabu Sutana n’a ka jinaw tɛ yen tugun sankolo la minkɛ, bɛɛ be kantigiya kɛ Jehova Ala ye. U bɛɛ be hɛɛrɛ ni bɛɛn na kudayi. Ala sago be kɛra sankolo la.
14. Sutana gwɛnna ka jigi dugukolo kan minkɛ, o nana ni mun lo ye?
14 Nka, mun lo kɛra dugukolo kan? Bibulu b’a fɔ ko: “Bɔnɛ ye aw diɲɛ mɔgɔw ni kɔgɔji kɔnɔ fɛɛnw ta ye, bari Sutana dimininba jigira aw fɛ. A b’a lɔn ko a halakilon tɔɔ man jan tugu.” ( Yirali 12:12). Sutana diminenba lo sabu a gwɛnna ka bɔ sankolo la ani a ka wagati tɔɔ man jan tugun. A diminenba be tɔɔrɔ, wala “bɔnɛ” lase dugukolo kan. Kalansen nata la an bena koo wɛrɛw lɔn o “bɔnɛ” koo la. Nka, ka o to an hakili la, an be se k’an yɛrɛ ɲininga ko: Ala ka Masaya bena Ala sago kɛ dugukolo kan cogo di?
15. Ala sago ye mun lo ye dugukolo koo la?
15 Ala sago ye min ye dugukolo koo la, yala i hakili b’o la wa? I ye o kalan kalansen 3nan kɔnɔ. Edɛn nankɔ la, Ala tun y’a yira ko a b’a fɛ dugukolo nin ka kɛ alijɛnɛ ye, a falen adamaden tilennenw na minw tun tɛna sa. Sutana ye Adama ni Awa lasun ka jurumu kɛ, o lo y’a to Ala sagonata ma dafa fɔlɔ dugukolo ta fan fɛ. Nka, o sagonata ma yɛlɛma. Jehova b’a fɛ hali bi ko “dugukolo na kɛ mɔgɔ tilennenw ciyɛn ye. U na sigi a kan badaa.” (Zaburuw 37:29, ABM ). Ala ka Masaya bena o kumaw dafa. Cogo di do?
16, 17. Daniyɛli 2:44 b’an kalan mun lo la Ala ka Masaya koo la?
16 Kiraya kuma nin filɛ Daniyɛli 2:44 kɔnɔ. O yɔrɔ la an b’a kalan ko: “Ayiwa, o masa nunu ka tile la, sankolotigi Ala ben’a kɛ masacɛ wɛrɛ be wili min ka masaya tena nagasi abada, a ka masaya tena bɔ a bolo ka di siya wɛrɛ ma. Ale bena masa tɔ nunu bɛɛ ka koo nagasi ka ban pewu. Ale bena to a ka masaya la tuma bɛɛ.” O b’an kalan mun lo la Ala ka Masaya koo la?
17 A fɔlɔ, o b’an kalan ko Ala ka Masaya tun bena sigi “o masa nunu ka tile la,” o kɔrɔ, tuma min na masaya wɛrɛw tun bena kɛ yen hali bi. A filanan, o b’an kalan fana ko Ala ka Masaya bena mɛn kudayi. Mɔgɔ si tɛna se k’a minɛ ani ka gofɛrɛnɛman dɔ wɛrɛ sigi a nɔɔ na. A sabanan, an b’a faamu ko kɛlɛ bena kɛ Ala ka Masaya ni duniɲa ka masayaw cɛ. Ala ka Masaya lo bena see sɔrɔ u bɛɛ kan. A laban, o Masaya kelenpe lo bena adamadenw mara. O la, a bena kɛ adamadenw fɛ kuntigiyaw bɛɛ la fisaman ye min ɲɔgɔn ma sɔrɔ ka ye.
18. Kɛlɛ laban min bena kɛ adamadenw ka gofɛrɛnɛmanw ni Ala ka Masaya cɛ, o be weele cogo di?
18 Kɛlɛ laban min bena kɛ Ala ka Masaya ni duniɲa nin ka masayaw cɛ, Bibulu be koo caaman fɔ o koo la. Ɲɛyirali fɛ, a b’a fɔ ko ni laban be surunyana, mɛlɛkɛ juguw bena ngalon jɛnsɛn walisa ka “dugukolo kan masakɛw bɛɛ” lafili. Mun kama do? Walisa k’u “lajɛ Ala Sebaayabɛɛtigi ka donba kɛlɛ kama.” Duniɲa ka masaw bena lajɛn ɲɔgɔn kan “yɔrɔ min na, o tɔgɔ ko Harmagedɔn heburukan na.” ( Yirali 16:14, 16, ABM ). Ka kɛɲɛ n’o vɛrise fila ka fɔta ye, kɛlɛ laban min bena kɛ adamadenw ka gofɛrɛnɛmanw ni Ala ka Masaya cɛ, o be weele ko Harmagedɔn wala Arimagedɔn kɛlɛ.
19, 20. Mun lo be Ala sago bali a ka kɛ sisan yɛrɛ dugukolo kan?
19 Ala ka Masaya bena mun lo kɛ ka dafa Arimagedɔn sababu la? Ala sago ye min ye dugukolo ta fan fɛ, i ka miiri tugun o la. Jehova Ala tun b’a fɛ adamaden tilennen dafalenw ka dugukolo fa ani u ka baara kɛ ale ye alijɛnɛ kɔnɔ. Mun lo be o koo bali a ka kɛ sisan yɛrɛ? A fɔlɔ, an ye jurumutɔw ye, ani o kosɔn an be bana ani an be sa. Nka, an y’a ye kalansen 5nan kɔnɔ ko Yezu sara an kosɔn walisa an ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ. N’a sɔrɔ i hakili be nin kumaw la minw fɔra Zan ka Kibaro duman kɔnɔ ko: “Ala ye diɲɛ kanu haali, fo a ye a Denkɛ kelenpe di, walisa mɔgɔ o mɔgɔ dara a Denkɛ la, o kana halaki, nka o ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ.”—Zan 3:16, ABM.
20 Gwɛlɛya wɛrɛ ye ko mɔgɔ caaman be koo jugu kɛ. U be ngalon tigɛ, ka nanbara kɛ ani ka kakalaya kɛ. U t’a fɛ ka Ala sago kɛ. Mɔgɔ minw be koo juguw kɛ olu bena halaki Ala ka kɛlɛ la o min ye Arimagedɔn ye (Zaburuw 37:10). Ayiwa, koo wɛrɛ min kama Ala sago tɛ kɛra dugukolo kan, o ye ko gofɛrɛnɛmanw tɛ mɔgɔw jija k’a kɛ. See tɛ gofɛrɛnɛman caaman ye, u ka jugu ani u be nanbarakow kɛ. Bibulu b’a fɔ ka gwɛ ko: “Adamaden le be kuntigiya kɛ a tɔɲɔgɔn kan k’a tɔɔrɔ.”—Waajulikɛla 8:9.
21. Cogo di Ala sago bena kɛ dugukolo kan a ka Masaya sababu fɛ?
21 Arimagedɔn tɛmɛnen kɔ, adamadenw bena kɛ gofɛrɛnɛman kelen dɔrɔn lo ka mara kɔnɔ: Ala ka Masaya. O Masaya bena Ala sago dafa ani a bena kɛ duga kabakomanw sababu ye. Ɲɛyirali fɛ, a bena Sutana n’a ka jinaw halaki ( Yirali 20:1-3). Yezu ka saraka nafa bena kɛ adamaden kantigimanw kan walisa u kana bana ani u kana sa tugun. U bena ɲɛnamaya kɛ kudayi o Masaya ka mara kɔnɔ ( Yirali 22:1-3). Dugukolo bena yɛlɛma ka kɛ alijɛnɛ ye. O cogo la, o Masaya sababu fɛ, Ala sago bena kɛ dugukolo kan ani a tɔgɔ bena saniya. O kɔrɔ ko di? O kɔrɔ ko a laban na, mɔgɔ minw bena kɛ Ala ka Masaya fanga kɔrɔ, u bɛɛ kelen-kelen bena Jehova tɔgɔ bonya.
ALA KA MASAYA BENA A SAGO DAFA TUMA JUMAN?
22. An b’a lɔn cogo di ko Ala ka Masaya ma na tuma min na Yezu tun be dugukolo kan wala a suu kununni kɔ dɔrɔn?
22 Tuma min na Yezu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko u ka delili kɛ ko “i ka masaya ka na,” a gwɛnen lo k’o Masaya tun ma na fɔlɔ o wagati la. Yala a tun nana tuma min na Yezu yɛlɛla ka taga sankolo la wa? Ayi, sabu Yezu suu kununni kɔ, Piyɛri ni Pol y’a fɔ ko Zaburu 110:1 ka kiraya kuma dafara Yezu koo la: “Masa Ala y’a fɔ ne Matigi ye ko: ‘Sigi ne kinibolo fɛ fɔɔ ne k’i juguw cɔnkɔn i seen kɔrɔ.’ ” (Kɛwaliw 2:32-35; Eburuw 10:12, 13). Yezu tun ka kan ka kɔnɔni kɛ wagati dɔ la.
Ala ka Masaya ka mara kɔnɔ, Ala sago bena kɛ dugukolo kan i ko a be kɛ sankolo la cogo min na
23. (a) Ala ka Masaya y’a daminɛ ka kuntigiya kɛ tuma juman? (b) An bena baro kɛ mun lo kan kalansen nata la?
23 A ye kɔnɔni kɛ fɔɔ wagati juman? Saan kɛmɛkulu 19nan ani 20nan wagati la, Bibulu kalanden sɔbɛ dɔw y’a faamu dɔɔni-dɔɔni k’o wagati tun bena ban saan 1914 la. (Gafe nin ɲɛɛ 215-218 be kunnafoni dɔw di o saan 1914 koo la.) Koo minw kɛra duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ saan 1914 la, u b’a yira k’u ka faamuyali tun ye tiɲɛn ye. Bibulu ka kiraya kuma dafali b’a yira ko saan 1914 la, Krista sigira Masaya la ani ko Ala ka sankolola Masaya y’a daminɛ ka kuntigiya kɛ. O kama, Sutana ka wagati “tɔɔ man jan tugu” ani an be o wagati le la ( Yirali 12:12; Zaburuw 110:2). Siga t’a la, an be se k’a fɔ ko yanni dɔɔni, Ala ka Masaya bena wuli a juguw kama walisa Ala sago ka kɛ dugukolo kan. Yala e fɛ, nin tɛ kibaro duman daan ye wa? E lanen b’a la ko tiɲɛn koo lo wa? Kalansen nata bena i dɛmɛ k’a faamu ko Bibulu be o lo fɔ tiɲɛn-tiɲɛn na.
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
BIBULUKALAN
Mun na i ka ɲi ka bibulukalan kɛ?
Ɲiningali jɔnjɔn minw ɲɛsinna an ka ɲɛnamaya koo ma, Bibulu be mɔgɔ miliyɔn caaman dɛmɛna duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ k’u jaabiliw sɔrɔ. A bena diya i ye ka kɛ olu dɔ ye wa?


c: text/html

text:
Jehova Seerew: An ye mɔgɔ sifa jumanw lo ye?
An be bɔ siya kɛmɛ kɛmɛ caaman na ani an bɛɛ tɛ kaan kelen fɔ. Nka an bɛɛ kanbɛnnin lo sabu an ka laɲinita ye kelen ye. Min kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ o bɛɛ kan, o ye ko an b’a fɛ ka Jehova Ala bonya, Bibulu be kuma ale min koo la ani ale lo ye fɛɛn bɛɛ Danbaga ye. An b’an seko bɛɛ kɛ ka Yezu Krista ladegi, ani a ka di an ye ka kɛ kerecɛnw ye. An kelen kelen bɛɛ be to ka wagati ta ka mɔgɔw dɛmɛ u ka lɔnniya sɔrɔ Bibulu ni Ala ka Masaya koo la. Komi an be to ka seereya kɛ Jehova Ala n’a ka Masaya koo la, o kama an tɔgɔ ko Jehova Seerew.
An ka site web lajɛ. A ɲini k’an lɔn ka ɲɛ ani an ka lannakow fana.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KALANSEN FƆLƆ
Tiɲɛn kalan ye juman ye Ala koo la?
Yala Ala b’a janto i la tiɲɛn na wa?
Ala be cogo di? Tɔgɔ b’a la wa?
Mɔgɔ be se k’i magwɛrɛ Ala la wa?
1, 2. Tuma caaman na, mun na nafa b’a la ka ɲiningali kɛ?
YALA i y’a kɔrɔsi denmisɛnw be ɲiningali kɛ cogo min na wa? U caaman mana kumacogo lɔn dɔrɔn, u b’a daminɛ ka ɲiningali kɛ. U b’u ɲɛɛw boso i kan k’i ɲininga ko: Tile be taga min suu fɛ? Lolow dilanna ni mun lo ye? Jɔn lo ye kɔnɔw degi dɔnkili la? I b’i seko kɛ k’u jaabi, nka a man nɔgɔ tuma bɛɛ. Hali n’i y’u jaabi ka ɲɛ cogo o cogo, u be tila k’i ɲininga tugun ko: Mun na?
2 Denmisɛnw dama tɛ ɲiningali kɛ. N’an be kɔrɔbayara, an be to ka ɲiningali kɛ. An be ɲiningali kɛ walisa k’a lɔn an ka kan ka sira min ta, k’an yɛrɛ tanga faratiw ma wala ka koo dɔ lɔn dɔrɔn. Nka, mɔgɔ caaman tɛ sɔn ka ɲiningali kɛ tugun koo dɔw kan minw kɔrɔtalen lo kosɔbɛ. A laban, u yɛrɛ tɛ jaabili ɲini tugun.
3. Ɲiningali minw kɔrɔtalen lo kosɔbɛ, mun na mɔgɔ caaman t’u jaabili ɲini tugun?
3 I ka miiri gafe nin tɔgɔ kan ani ɲiningali minw be a ɲɛɛ 3 ni 6nan kan wala minw be sɔrɔ kalansen nin daminɛ na. N’a sɔrɔ u ye e ka ɲiningali dɔw ye minw kɔrɔtalen lo kosɔbɛ. Nka, mɔgɔ caaman tɛ jaabili ɲini tugun. Mun na do? Yala o ɲiningaliw jaabili be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ wa? Dɔw b’a miiri ko Bibulu ka jaabiliw faamuyali ka gwɛlɛ. Dɔw be siran ka ɲiningali kɛ sabu u t’a fɛ a ka kɛ maloya koo ye u fɛ. Dɔ wɛrɛw b’a miiri ko diinan kuntigiw n’a karamɔgɔw dɔrɔn lo be se k’o ɲiningali ɲɔgɔnw jaabi. E ko di do?
4, 5. Ɲɛnamaya kɔnɔ, ɲiningali jumanw lo kɔrɔtalen be, ani mun na an ka kan k’u jaabiliw ɲini?
4 Mɔgɔ ka ɲɛnamaya kɔnɔ, ɲiningali dɔw kɔrɔtalen lo. N’a sɔrɔ a ka di i ye k’u jaabili sɔrɔ. Siga t’a la i b’i yɛrɛ ɲininga tuma dɔw la ko: ‘Ɲɛnamaya kun ye mun ye? Yala dɔ wɛrɛ be yen min ka fisa ni nin ye wa? Ala be cogo di tiɲɛn-tiɲɛn na?’ A ka ɲi an k’o ɲiningali ɲɔgɔnw kɛ ani a kɔrɔtalen lo an ka to k’u jaabiliw ɲini minw be mɔgɔ wasa kosɔbɛ. Yezu Krista, karamɔgɔ min tɔgɔ bɔra kosɔbɛ, ale y’a fɔ ko: “A’ ye to ka delili kɛ, o bena di aw ma. A’ ye to ka ɲinini kɛ, aw bena sɔrɔli kɛ. A’ ye to ka daa kɔkɔ, daa bena yɛlɛ aw ye.”—Matiyo 7:7, NW.
5 N’i be “to ka ɲinini kɛ” ɲiningali kɔrɔtalenw koo la, i bena a ye ko nafaba be sɔrɔ o la. (Talenw 2:1-5). Mɔgɔ mana koo o koo fɔ i ye, o bɛɛ n’a ta, jaabiliw be yen ani i be se k’u sɔrɔ Bibulu kɔnɔ. O jaabiliw faamuli man gwɛlɛ. Ka fara o kan, u be mɔgɔ ninsɔndiya ani ka jigiya di mɔgɔ ma. U fana be se k’i dɛmɛ ka wasa i ka ɲɛnamaya kɔnɔ sisan yɛrɛ. An k’a daminɛ ka ɲiningali dɔ sɛgɛsɛgɛ min be mɔgɔ caaman kɔnɔ gwan.
YALA ALA DUSU KA GWƐLƐ ANI A TƐ HINƐ WA?
6. Mun na mɔgɔ caaman b’a miiri ko Ala tɛ a janto adamadenw na u ka tɔɔrɔw kɔnɔ?
6 Mɔgɔ caaman b’a miiri ko Ala dusu ka gwɛlɛ ani a tɛ hinɛ. U b’a fɔ ko: ‘Ni Ala tun b’a janto an na, yala duniɲa sigicogo tun bena kɛ ten wa?’ N’an y’a filɛ an gɛrɛfɛ an be mun lo ye: marifakɛlɛw, kɔniya ani ɲani. An kelen-kelen be bana, an be tɔɔrɔ ani an ka mɔgɔ sɔbɛw be sa. O kama, mɔgɔ caaman b’a fɔ ko: ‘Ni Ala tun b’a janto an na, yala a tun tɛna koo nunu bali u ka kɛ wa?’
7. (a) Cogo di diinan karamɔgɔw y’a to mɔgɔ caaman b’a miiri ko Ala dusu ka gwɛlɛ? (b) Tɔɔrɔ minw b’an kan, Bibulu be mun lo fɔ tigitigi o koo la?
7 Min yɛrɛ ka jugu, o ye ko diinan karamɔgɔw lo b’a to mɔgɔ b’a miiri ko Ala dusu ka gwɛlɛ. Cogo di? Ni balawo dɔ cunna mɔgɔ kan, u b’a fɔ ko Ala ka latigɛ lo. O cogo la, u be Ala tɔgɔ tiɲɛ ko ale lo be koo jugu lase mɔgɔ ma. Yala o ye tiɲɛn ye Ala koo la wa? Kalan tigitigi juman be Bibulu kɔnɔ? Zaki 1:13 b’an jaabi ko: “Ni kojugukɛ nigɛ donna min na, o tigi kan’a fɔ ko Ala nɔɔ lo. Bari kojugu nigɛ tɛ Ala minɛ fewu. A fana tɛ mɔgɔ si nigɛ ka don kojugu la.” O cogo la, i be koo jugu minw yera duniɲa kɔnɔ, u tɛ Ala nɔɔ ye abada (Zɔbu 34:10-12). Tiɲɛn lo, Ala b’a to koo juguw ka kɛ. Nka, k’a to koo dɔ ka kɛ ani ka kɛ o koo kɛbaga ye, o fila tɛ kelen ye fewu.
8, 9. (a) Ka sɔn koo jugu ka kɛ ani ka kɛ o koo jugu kɛbaga ye, i be se k’o faranfasi ɲɛyira cogo di? (b) Mun na a dagalen tɛ ka Ala jalaki ko a y’a to adamadenw ye sira jugu ta?
8 Ɲɛyirali fɛ, i ka miiri faa hakilitigi dɔ koo la, kanuya be min na. A dencɛ kɔrɔbalen dɔ bele b’a fɛ soo. O dencɛ nana muruti k’a ɲini ka bɔ a faa ka soo. Facɛman m’a bali o la. A y’a yɛrɛ bila koo kunntanw na ani a ye kunkow sɔrɔ. Yala a facɛ nɔɔ lo wa? Ayi (Luka 15:11-13). O cogo kelen na, tuma min na adamadenw y’a latigɛ ka sira jugu ta, Ala m’u bali. Ayiwa kunko minw sɔrɔla o la, o tɛ ale Ala nɔɔ ye. O kama, tɔɔrɔ minw bɛɛ be adamadenw kan, a dagalen tɛ ka Ala jalaki o kosɔn.
9 Ni Ala y’a to adamadenw ye sira jugu ta, kuun b’o la. Nka, komi a ye an Danbaga hakiliman ani sebagayatigi ye, waajibi tɛ a fɛ a k’o kuun ɲɛfɔ an ye. O bɛɛ n’a ta, kanuya kosɔn, a y’o ɲɛfɔ an ye. I bena koo caaman lɔn o koo la kalansen 11nan kɔnɔ. Nka, i ka la a la ko kunko minw b’an kan, o tɛ Ala nɔɔ ye. Nka, a yɛrɛ ye jigiya sɔbɛ lo di an ma k’o tɔɔrɔw bena ban pewu!—Ezayi 33:2.
10. Mun na an be se ka la a la ko Ala bena mɔgɔ juguw ka tiɲɛni bɛɛ lalaga?
10 Ka fara o kan, Ala ye senuman ye (Ezayi 6:3). O kɔrɔ ko a saniyalen lo. Koo jugu si t’a la. O kama, an be se k’an jigi bɛɛ la a kan. Nka, adamadenw tɛ ten. Olu sɔɔn be tiɲɛ tuma dɔw la. Faaman mana kɛ hɔɔrɔn ye cogo o cogo, tuma caaman na see t’a ye ka mɔgɔ juguw ka tiɲɛni lalaga. Nka, Ala ye sebagayabɛɛtigi ye. Juguya minw bɛɛ kɛra duniɲa kɔnɔ, see b’a ye k’o bɛɛ lalaga, ani a yɛrɛ bena o lo kɛ. Tuma min na a bena wuli o kama, a bena juguya bɛɛ ban abada!—Zaburuw (Dɔnkiliw Ala ye, ABBF ) 37:9-11.
TILENBALIYA KOO MINW B’AN KAN, ALA BE MUN MIIRI O KOO LA?
11. (a) Ala be mun miiri tilenbaliya koo la? (b) Ala be mun miiri e yɛrɛ ka tɔɔrɔ koo la?
11 Nka, koo minw be kɛra duniɲa kɔnɔ ani i yɛrɛ ka ɲɛnamaya kɔnɔ bi, Ala be mun miiri o koo la? Bibulu b’a fɔ ko “kotilennin le ka di Masaba [Ala] ye” (Zaburuw 37:28). O la, koo ɲuman ni koo jugu min be kɛra, o be nɔɔ to Ala kan kosɔbɛ. Tilenbaliya sifa bɛɛ ka gwo a ye. Bibulu y’a fɔ fana ko Ala “dusu kasira kosɔbɛ” tuma min na dugukolo fara juguya la galen (Zɛnɛzi 6:5, 6). Ala ma yɛlɛma (Malasi 3:6). Hali bi, tɔɔrɔ minw be duniɲa bɛɛ kɔnɔ u ka gwo a ye. Ka mɔgɔw ye tɔɔrɔ la o man di a ye. Bibulu ko: “A be janto aw la.”—1 Piyɛri 5:7.
12, 13. (a) Mun na jogo ɲumanw b’an na i n’a fɔ kanuya, ani o kanuya b’a to an be duniɲa filɛ cogo di? (b) Mun na i lanen b’a la ko Ala bena duniɲa ka kunkow ɲɛnabɔ?
12 An be se ka la a la cogo di ko tɔɔrɔ koow ka gwo Ala ye? Dalilu wɛrɛ ye nin ye. Bibulu b’a fɔ ko adamaden danna Ala jaa la (Zɛnɛzi 1:26). Jogo ɲuman minw b’an na, u bɔra Ala la. Ɲɛyirali fɛ, i mana mɔgɔ jalakibaliw ye u be tɔɔrɔla, yala i dusu be tiɲɛ wa? N’o tilenbaliya koo ɲɔgɔnw b’i tɔɔrɔ, i ka la a la ko u be Ala fana tɔɔrɔ ka tɛmɛ e kan yɛrɛ.
13 Fɛɛn min yɛrɛ ka ɲi an adamadenw fɛ o ye ko see b’an ye ka mɔgɔ kanu. O fana be Ala cogoya yira. Bibulu b’a fɔ ko “Ala ye kanuya de ye” (1 Zan [Yuhana] 4:8, ABM ). An be mɔgɔw kanu sabu Ala be kanuya kɛ. I ɲɛɛ be tɔɔrɔ ni tilenbaliya koo minw na duniɲa kɔnɔ, yala kanuya tɛ i lasun ka daan sigi u la wa? N’a see tun b’i ye, i tun tɛna o kɛ wa? Siga si t’o la! I ka la a la ko Ala bena tɔɔrɔw ni tilenbaliya koow ban. Layidu minw kofɔra gafe nin ɲɛɛ 4 ani 5nan kan, u tɛ siko gwansan dama ye. Ala ka layiduw bena dafa, siga si t’o la! Nka, walisa i ka limaniya sɔrɔ o layiduw koo la, Ala min y’u ta, fɔɔ i k’ale lɔn ka ɲɛ fɔlɔ.
ALA B’A FƐ I K’A LƆN ALE YE MƆGƆ MIN YE
14. Ala tɔgɔ ko di, ani mun na an ka kan k’o tɔgɔ nin weele?
14 N’i b’a fɛ mɔgɔ dɔ k’i lɔn, i be mun kɛ? Yala i tɛna i tɔgɔ fɔ o tigi ye wa? Yala tɔgɔ be Ala la wa? Diinan caaman b’a fɔ ko a tɔgɔ ye “Ala” wala “Matigi”, nka olu tɛ tɔgɔ yɛrɛyɛrɛ ye. Bonyali tɔgɔw dɔrɔn lo, i n’a fɔ “masacɛ” ani “peresidan”. Bibulu b’a fɔ ko bonyali tɔgɔ caaman be Ala la. “Ala” ani “Matigi” ye olu dɔw ye. Nka, Bibulu b’a fɔ fana ko Ala be ni tɔgɔ yɛrɛyɛrɛ ye: Jehova. Zaburu 83:19 (ABU, 1961) b’a fɔ ko “Walisa u k’a dɔn ko e min tɔgɔ ko Jehova, ko e kelenpe ye Kɔrɔtalen Ba ye dugukolo bɛɛ kun na.” N’o tɔgɔ tɛ yen i ka Bibulu kɔnɔ, i be se ka gafe nin ɲɛɛ 195-197 filɛ walisa k’a faamu mun na a be ten. Tiɲɛn na, Ala tɔgɔ yɛrɛyɛrɛ be sɔrɔ Bibulu ka kitabu kɔrɔ-kɔrɔw kɔnɔ siɲɛ waa caaman. O kama, Jehova b’a fɛ i k’ale tɔgɔ lɔn ani i ka to k’a weele a tɔgɔ la. An be se k’a fɔ ko a be tɛmɛ Bibulu fɛ k’a yɛrɛ kofɔ i ye.
15. Jehova tɔgɔ kɔrɔ ko di?
15 Ala ye tɔgɔ la a yɛrɛ kan, tɔgɔ min kɔrɔ ka bon kosɔbɛ. A tɔgɔ, Jehova, kɔrɔ ko Ala ye layidu o layidu ta ani laɲinita o laɲinita b’a kɔnɔ, a be se k’o bɛɛ dafa. * Tiɲɛn na, Ala tɔgɔ ɲɔgɔn tɛ yen. Ale kelenpe lo be weele o tɔgɔ la. Cogo caaman na Jehova ɲɔgɔn tɛ yen. Cogo juman na?
16, 17. Bonyali tɔgɔ nunu b’an kalan mun lo la Jehova koo la: (a) “Sebagayabɛɛtigi”? (b) “Badaa Masacɛ”? (c) “Danbaga”?
16 An y’a ye ko Zaburuw 83:19 y’a fɔ Jehova koo la ko: “E kelenpe ye Kɔrɔtalen Ba ye.” O cogo kelen na Jehova kelenpe lo weelela ko “Sebagayabɛɛtigi”. Yirali 15:3, (NW ) b’a fɔ ko: “Jehova Ala, Sebagayabɛɛtigi, i ka koo kɛtaw ka bon, kabakow lo! Badaa Masacɛ, i ka siraw tilennen lo, u ye tiɲɛn ye.” Bonyali tɔgɔ min ye ko “Sebagayabɛɛtigi”, o b’a yira an na ko mɔgɔ si ka sebagaya ma se Jehova ta ma. A ka fanga ɲɔgɔn tɛ yen, a be fangaw bɛɛ sanfɛ. Ani bonyali tɔgɔ min ye ko “Badaa Masacɛ”, o b’an hakili jigi ko faan wɛrɛ fɛ, Jehova ɲɔgɔn tɛ yen. Ale kelenpe lo tɛ ni daminɛ ani laban ye. Zaburuw 90:2 (ABM ) b’a fɔ ko: “Kabini fɔlɔfɔlɔ i ye Ala ye, i na to badaa.” Nin miiriya b’an lasun ka Ala bonya, tiɲɛn tɛ?
17 Jehova ɲɔgɔn tɛ yen fana, sabu ale kelenpe lo ye Danbaga ye. An b’a kalan Yirali 4:11 kɔnɔ ko: “An Matigi [ Jehova, NW ] n’an ka Ala, i ka kan ni bonya ni tandoli ye, k’i ka sebagaya koo fɔ! Bari, e le ye fɛɛn bɛɛ dan, a diyara i ye, e y’u bɛɛ dan.” I be se ka miiri fɛɛn o fɛɛn koo la: sankolo la mɛlɛkɛw wo, lolo minw be sankolo fa suu fɛ wo, yiridenw wo ani jɛgɛ minw be kɔɔw ni bajiw la, olu bɛɛ ye Jehova ka danfɛnw ye!
YALA I BE SE K’I MAGWƐRƐ JEHOVA LA WA?
18. Mun na mɔgɔ dɔw b’a miiri k’u tɛ se ka magwɛrɛ Ala la fewu, nka Bibulu be mun lo fɔ o koo la?
18 Mɔgɔ dɔw mana Jehova ka jogo kabakomanw kalan, siranya b’u minɛ. U be siran ko Ala yɔrɔ ka jan u la kojugu, k’u tɛ se ka gwɛrɛ a la fewu, wala u b’a miiri k’u tɛ foyi ye o Ala kɔrɔtalen nin ɲɛ na. Nka, o miiriya tilennen lo wa? Bibulu tɛ o fɔ. A b’a fɔ Jehova koo la ko: “Ala do yɔrɔ man jan an si la.” (Kɛwaliw 17:27). Bibulu yɛrɛ b’an jija ko: “Aw ye gwɛrɛ Ala la, ale fana bɛna gwɛrɛ aw la.”—Zaki 4:8.
19. (a) An be se k’a daminɛ k’an magwɛrɛ Ala la cogo di, ani nafa juman b’o la? (b) Ala ka jogow bɛɛ la, jumanw lo b’i lasun k’i magwɛrɛ a la?
19 I be se k’i magwɛrɛ Ala la cogo di? A fɔlɔ, i be koo minw kalanna Ala koo la ten, i ka to k’o kɛ. Yezu ko: “Ɲɛnamaya banbali ye nin de ye ko, u bɛ e dɔn ko i ye Ala sɛbɛ kelenpe ye, ka Yesu Krisita dɔn, i ye o min ci.” (Zan 17:3, ABM ) Tiɲɛn na, Bibulu b’a fɔ ko ka Jehova ni Yezu lɔn, o be se ka “ɲɛnamaya banbali” di an ma! Komi a fɔra ka tɛmɛ, “Ala ye kanuya de ye.” (1 Zan 4:16, ABM ). Jogo ɲuman caaman wɛrɛw be Jehova la minw be mɔgɔ lasun k’i magwɛrɛ a la. Ɲɛyirali fɛ, Bibulu b’a fɔ ko Jehova ye “makaritigi, hinɛbaga Ala. A te dimi joona, a ka ɲumanya n’a ka kantigiya ka bon.” (Ekizɔdi 34:6). Ala ‘ka ɲi, a bɛ sɔn ka yafali kɛ.” (Zaburuw 86:5, ABM ). A be muɲuli kɛ (2 Piyɛri 3:9). A be kantigiya kɛ ( Yirali 15:4, NW ). N’i be to ka Bibulu kalan, i bena a ye cogo min na Jehova y’o jogow ani dɔ wɛrɛw yira kɛnɛ kan: u be mɔgɔ lasun k’i magwɛrɛ a la.
20-22. (a) Komi an tɛ se ka Ala ye, yala o b’an bali ka teriya kɛ n’a ye wa? A ɲɛfɔ. (b) Mɔgɔ dɔw bena i ladi ni ŋaniya ɲuman ye ko i ka mun kɛ, nka i ka kan ka mun lo kɛ?
20 Tiɲɛn lo, i tɛ se ka Ala ye katuguni hakiliman yebali lo (Zan 1:18; 4:24; 1 Timote 1:17). Nka, n’i be to ka Bibulu kalan a koo la, i bena na a ye ko mɔgɔ yɛrɛyɛrɛ lo. I ko zaburu sɛbɛbaga y’a fɔ cogo min na, i be se ka Jehova “nɔɔrɔ filɛ” (Zaburuw 27:4, ABM; Ɔrɔmukaw 1:20). N’i be to ka dɔ fara i ka lɔnniya kan Jehova koo la, a bena na kɛ mɔgɔ yɛrɛyɛrɛ ye i ɲɛɛ na. O fana bena a to i ka sababuw sɔrɔ tugun k’a kanu ani k’a ɲini k’i magwɛrɛ a la.
21 I bena na a faamu fɛɛn min kama Bibulu b’a fɔ ko an ka Jehova filɛ i ko an Faa (Matiyo 6:9). A ye niin di an ma. A ma dan o ma, a yɛrɛ b’a fɛ an ka ɲɛnamaya kɛ hɛɛrɛ la i ko faa kanutigi b’a fɛ a deenw ka kɛ hɛɛrɛ la cogo min na (Zaburuw 36:10). Bibulu b’a fɔ fana ko adamadenw be se ka kɛ Jehova teriw ye (Zaki 2:23). I ka miiri k’a filɛ: I be se ka kɛ duniɲa kuru bɛɛ Danbaga teri ye!
22 N’i ka bibulukalan be tagara ɲɛ, n’a sɔrɔ mɔgɔ dɔw bena i ladi ni ŋaniya ɲuman ye ko i ka kalan lalɔ. N’a sɔrɔ u bena siran ko i be donna diinan wɛrɛ lo la. Nka, i kana a to mɔgɔ si k’i bali ka teriya kɛ ni Ala ye, o teriya ɲɔgɔn tɛ yen.
23, 24. (a) I be fɛɛn minw kalanna, mun na i ka kan ka to ka ɲiningali kɛ o koo la? (b) Kalansen nata bena mun lo ɲɛfɔ an ye?
23 Tiɲɛn lo, i tɛna koo dɔw faamu kalan daminɛ na. A be se ka gwɛlɛya dɔɔni i ma ka dɛmɛ ɲini. Nka, i kana a to maloya k’i bali k’o kɛ. Yezu y’a fɔ ko a ka ɲi an k’an yɛrɛ majigi ka kɛ i n’a fɔ denmisɛn (Matiyo 18:2-4). An do b’a lɔn ko denmisɛnw be ɲiningali caaman kɛ. Ala b’a fɛ i ka jaabiliw sɔrɔ i ka ɲiningaliw la. Bibulu ye dɔw tando sabu u tun b’a ɲini sɔbɛ la ka lɔnniya sɔrɔ Ala koo la. U ye kalan min sɔrɔ, u ye Bibulu sɛgɛsɛgɛ koɲuman k’a filɛ n’o ye tiɲɛn ye.—Kɛwaliw 17:11.
24 I be se ka Jehova lɔn cogo fisaman min na, o ye ka Bibulu sɛgɛsɛgɛ. A be daan na ni kitabu tɔɔw bɛɛ ye. Cogo juman na? Kalansen nata bena o ɲɛfɔ an ye.
^ dakun 15 Kunnafoni wɛrɛw be sɔrɔ Jehova tɔgɔ kɔrɔ n’a fɔcogo koo la gafe nin ɲɛɛ 195-197 kan.


text:
Maana 15nan: Lɔti muso ye filɛri kɛ a kɔfɛ
LƆTI n’a ka denbaya ani Ibrayima tun siginin be ɲɔgɔn fɛ Kanaan jamana na. Loon dɔ la, Ibrayima y’a fɔ Lɔti ye ko: ‘Biin man ca yan ka an ka bɛgɛnw bɛɛ balo. Sabari, an ka mabɔ ɲɔgɔn na. Ni i tagara faan kelen fɛ, ne bena taga faan dɔ fɛ.’
Lɔti ye jamana filɛ. A ye yɔrɔ cɛɲumanba dɔ ye, jii ni biin ɲuman tun ka ca yen k’a ka bɛgɛnw balo. O tun ye Zurudɛn mara ye. O lo y’a to Lɔti y’a ka denbaya n’a ka bɛgɛnw yɛlɛma o yɔrɔ la. A laban, u y’u ka soo lɔ Sodɔmu dugu kɔnɔ.
Sodɔmu dugumɔgɔw tun ka jugu kosɔbɛ. O tun be Lɔti dusu kasi sabu ale tun ye mɔgɔ ɲuman ye. O tun be Ala dusu kasi fana. A laban, Ala ye mɛlɛkɛ fila ci ka na a fɔ Lɔti ye ko a b’a fɛ ka Sodɔmu ni a gɛrɛfɛ dugu Gɔmɔri halaki u ka kɛwale juguw kosɔn.
Mɛlɛkɛw y’a gwan Lɔti kɔ ko: ‘Wuli k’i ka muso n’i denmuso fila minɛ ka taga ka bɔ yan.’ Lɔti n’a ka denbaya tun tɛ teliyara ka bɔ minkɛ, mɛlɛkɛw y’u minɛ u bolo ma ka bɔ n’u ye dugu kɔnɔ. O kɔ, mɛlɛkɛw la kelen y’a fɔ ko: ‘ A’ ye boli k’aw niin kisi! Aw kana filɛri kɛ aw kɔfɛ. Aw ka boli ka taga kuluw yɔrɔ la walisa aw kana halaki.’
Lɔti n’a denmusow ye kaan minɛni kɛ ani u bolila k’u yɔrɔ janya Sodɔmu ma. U ma lɔ yɔrɔ si la ani u ma filɛri kɛ u kɔfɛ. Nka, Lɔti muso ma kaan minɛni kɛ. U bɔra Sodɔmu dugu kɔnɔ ka janya dɔɔni, ale lɔra ani a ye filɛri kɛ a kɔfɛ. O kama, a yɛlɛmana ka kɛ kɔgɔ samasen ye. I ɲɛɛ b’a la jaa nin kan wa?
An be kalan ɲuman sɔrɔ nin maana nin na. O b’a yira ko minw be Ala kaan minɛ a b’u kisi, nka minw be ban k’a kaan minɛ, olu bena bɔnɛ u niin na.
Zɛnɛzi 13:5-13; 18:20-33; 19:1-29; Luka 17:28-32; 2 Piyɛri 2:6-8.
Ɲiningaliw
- Mun na Ibrayima ni Lɔti faranna ɲɔgɔn na?
- Mun na Lɔti y’a latigɛ ka sigi Sodɔmu dugu kɔnɔ?
- Sodɔmu dugumɔgɔw tun be cogo di?
- Mɛlɛkɛ fila ye Lɔti lasɔmi mun lo la?
- Mun na Lɔti muso kɛra kɔgɔ samasen ye?
- Koo min ye Lɔti muso sɔrɔ, an be kalan juman lo sɔrɔ o la?
Ɲiningali wɛrɛw
- Zɛnɛzi 13:5-13 kalan.
An be kalan juman sɔrɔ Ibrayima fɛ bɛnbaliyaw ɲɛnabɔko la? (Zɛnɛzi 13:8, 9; Ɔrɔm. 12:10; Fil. 2:3, 4)
- Zɛnɛzi 18:20-33 kalan.
Jehova ye koow kɛ ni Ibrayima ye cogo min na, o b’an jigi sigi cogo di ko Jehova ni Yezu bena kiri tigɛ cogo tilennin na? (Zɛnɛzi 18:25, 26; Mat. 25:31-33)
- Zɛnɛzi 19:1-29 kalan.
Bibulu ka maana nin be Jehova ka miiriya yira cogo di ka ɲɛsin cɛɲɔgɔnɲini ni musoɲɔgɔnɲini koo ma? (Zɛnɛzi 19:5, 13; Lev. 20:13)
Lɔti ye Ala kaan minɛ cogo min na, o be dan na ni Ibrayima ta ye cogo di, ani an be kalan juman sɔrɔ o la? (Zɛnɛzi 19:15, 16, 19, 20; 22:3)
- Luka 17:28-32 kalan.
Lɔti muso tun be bololafɛnw jati cogo di, ani mun na o ye lasɔmini ye an fɛ? (Luka 12:15; 17:31, 32; Mat. 6:19-21, 25)
- An ka 2 Piyɛri 2:6-8 kalan.
I n’a fɔ Lɔti, an be Ala ɲɛsiranbali duniɲa min kɔnɔ an ka kan k’a ka koow jati cogo di? (Ezek. 9:4; 1 Zan 2:15-17)


text:
Maana 46nan: Zeriko dugu lamini kogow
MUN lo kɛra Zeriko lamini kogow be benna? A kɛra komi bɔnbuba dɔ lo benna u kan. Nka, bɔnbu tun tɛ yen o wagati la, marifaw yɛrɛ tun tɛ yen. Jehova ka kabako dɔ wɛrɛ lo! An k’a filɛ o koo kɛra cogo min na.
Jehova y’a fɔ Zozuwe ye ko: ‘Ele n’i ka kɛlɛkɛ cɛɛw, aw ka tagama ka dugu lamini. Aw ka tagama k’a lamini loon o loon siɲɛ kelen fɔɔ tile wɔɔrɔ. Aw ka taga ni layidu tagamasiɲɛ kɛsu ye. Sarakalasebaga mɔgɔ wolonfila bena tagama a ɲɛ n’u be buruw fiyɛ.’
‘Tile wolonfilanan loon, aw ka kan ka tagama ka dugu lamini siɲɛ wolonfila. O kɔ, a’ ye buru fiyɛ ka mɛɛn, ani jama bɛɛ ka kɛlɛ kulekanba ci. O yɔrɔnin bɛɛ, dugu lamini kogow bena ben!’
Jehova y’a fɔ cogo min na, Zozuwe ni jama y’a kɛ ten. U tagamatɔ, kumakan foyi tun tɛ mɛn. Buru fiyɛ kaan ani seenw mankan dɔrɔn lo tun be mɛn. Zeriko dugu kɔnɔ, i be taga a sɔrɔ mɔgɔw tun sirannin lo kosɔbɛ. I ɲɛɛ be juru wulen dulonnin na finɛtiri dɔ la wa? O ye jɔn ka finɛtiri lo ye? Ayiwa, kolajɛbaga fila tun ye min fɔ Rahab ye, a y’o kɛ. A ni a ka somɔgɔw bɛɛ be kɔnɔni kɛra a ka boon kɔnɔ.
Loon wolonfilanan na, Israɛl mɔgɔw tagamana ka dugu lamini siɲɛ wolonfila. O kɔ, u ye buru fiyɛ, kɛlɛkɛ cɛɛw kulera ani kogow benna. Zozuwe ko: ‘Aw ka dugumɔgɔw bɛɛ faga ani ka dugu jɛni. Aw k’a kɔnɔfɛnw bɛɛ jɛni. Aw kana warigwɛ, sanu, ziranɛgɛ ani nɛgɛ jɛni, aw ye u bila Jehova ka nafolo mara yɔrɔ la.’
Zozuwe y’a fɔ kolajɛbaga fila nunu ye ko: ‘Aw ye don Rahab ka boon kɔnɔ k’a minɛ ka bɔ n’a ye ani a ka somɔgɔw bɛɛ.’ Rahab n’a ka somɔgɔw kisira i ko kolajɛbagaw tun y’a fɔ a ye cogo min na.
Zozuwe 6:1-25.
Ɲiningaliw
- Jehova ko kɛlɛkɛ cɛɛw ni sarakalasebagaw ka mun lo kɛ tile wɔɔrɔ kɔnɔ?
- U tun ka kan ka mun lo kɛ tile wolonfilanan loon?
- I ko i ɲɛɛ b’a la jaa nin kan, Zeriko kogow be kɛra cogo di?
- Mun na juru wulenman dulonin be finɛtiri dɔ la?
- Zozuwe ko kɛlɛkɛ cɛɛw ka mun lo kɛ Zeriko dugu n’a kɔnɔ mɔgɔw la, nka a ye mun fɔ warigwɛ, sanu, ziranɛgɛ ani nɛgɛ koo la?
- A fɔra kolajɛbaga fila ye ko u ka mun lo kɛ?
Ɲiningali wɛrɛw
- Zozuwe 6:1-25 kalan.
Israɛldenw tagamana ka Zeriko dugu lamini cogo min na tile wolonfilanan loon, cogo di o bɔlen be Jehova Seerew ka waajuli baara fɛ laban loon nunu na? (Zoz. 6:15, 16; Ez. 60:22; Mat. 24:14; 1 Kor. 9:16)
Kiraya kuma min be sɔrɔ Zozuwe 6:26 kɔnɔ o dafara cogo di saan 500 o kɔ, ani an be kalan juman sɔrɔ o la Jehova ka kuma koo la? (1 Mas. 16:34; Ez. 55:11)


text:
KALANSEN KƆNƆNTƆNNAN
Yala an be “laban tuma” lo la wa?
Bibulu kɔnna ka koo jumanw lo fɔ minw be kɛra bi tile la?
Ala ka Kuma tun y’a fɔ ko mɔgɔw sɔɔn tun bena kɛ cogo di “laban tuma” na?
Bibulu tun kɔnna k’a fɔ ko koo ɲuman jumanw lo bena kɛ “laban tuma” na?
1. Mun lo be se k’an dɛmɛ ka siniko lɔn?
YALA i delila ka telewisɔn filɛ ani k’i yɛrɛ ɲininga ko: ‘Duniɲa nin be tagara min le?’ Gwɛrɛgwɛrɛkow be bari ka cun mɔgɔw kan fɔɔ adamaden si yɛrɛ tɛ se ka siniko lɔn (Zaki 4:14). Nka, Jehova kɔni be siniko lɔn (Ezayi 46:10). An ɲɛɛ be koo jugu minw na bi, Bibulu, Ala ka Kuma ma kɔn k’o dɔrɔn fɔ kabi wagati jan. Nka, a yɛrɛ tun kɔnna k’a fɔ fana koo ɲuman minw bena na kɛ sini.
2, 3. Yezu ka kalandenw y’a ɲininga mun lo la, ani a y’u jaabi cogo di?
2 Yezu Krista kumana Ala ka Masaya koo la, o min bena daan sigi juguya la ani ka dugukolo kɛ alijɛnɛ ye (Luka 4:43). Mɔgɔw tun b’a fɛ k’a lɔn Ala ka Masaya bena na tuma min na. Yezu ka kalandenw y’a ɲininga tigitigi ko: “Koo nunu bena kɛ tuma jumɛn? Taamasiɲɛ jumɛn bena i nako, ni diɲɛ laban koo yira?” (Matiyo 24:3). Yezu y’u jaabi ko Jehova Ala dɔrɔn lo b’a lɔn loon tigitigi min na duniɲa nin laban bena se (Matiyo 24:36). Nka, Yezu kɔnna k’a fɔ koo minw tun bena kɛ dugukolo kan sanni Ala ka Masaya ka hɛɛrɛ ni lafiya lakika lase adamadenw ma. A tun kɔnna ka min fɔ, o lo be kɛra sisan!
3 Dalilu minw b’a yira ko an be nin “diɲɛ laban” tuma na, yanni an k’u lajɛ an ka baro kɛ dɔɔni kɛlɛ dɔ koo la adamaden si ɲɛɛ ma la min kan. O kɛlɛ kɛra sankolo lo la, ani a nɔfɛkow be an kan.
KƐLƐ MIN KƐRA SANKOLO LA
4, 5. (a) Yezu sigira Masaya la, dɔɔni o kɔ, mun lo kɛra sankolo la? (b) Yirali 12:12 ka fɔta la, sankolola kɛlɛ nɔfɛko tun bena kɛ mun lo ye?
4 Gafe nin kalansen tɛmɛnen y’a ɲɛfɔ ko Yezu Krista kɛra Masacɛ ye sankolo la saan 1914 la (Daniyɛli 7:13, 14). Dɔɔni o kɔ, a ye baara daminɛ. Bibulu b’a ɲɛfɔ ko “kɛlɛ wilila sankolo la. Misɛli [ Yezu tɔgɔ wɛrɛ lo] n’a ka mɛlɛkɛw ye Sogojugu nin [Sutana Naafigi] n’a kɔmɔgɔw kɛlɛ.” * Sutana n’a ka mɛlɛkɛ juguw, jinaw, ma see sɔrɔ kɛlɛ la ani u gwɛnna ka bɔ sankolo la ka na dugukolo kan. Sutana n’a ka jinaw gwɛnna minkɛ, o ye Ala ka mɛlɛkɛ kantigimanw ɲagali. Nka, adamadenw kɔni ma o ɲagali ɲɔgɔn sɔrɔ sabu Bibulu tun kɔnna k’a fɔ ko: “Bɔnɛ ye aw diɲɛ mɔgɔw . . . ta ye, bari Sutana dimininba jigira aw fɛ. A b’a lɔn ko a halakilon tɔɔ man jan tugu.”—Yirali 12:7, 9, 12.
5 A filɛ sankolola kɛlɛ tun bena na ni min ye. Sutana diminenba tun bena bɔnɛ lase dugukolo ma. I bena a ye kalan kɔnɔ ko an be o bɔnɛ wagati lo la. Nka, o wagati tɛna mɛɛn, a “tɔɔ man jan tugu.” Hali Sutana yɛrɛ b’o kala ma. Bibulu b’o wagati weele ko “laban tuma.” (2 Timote 3:1). An ninsɔn ka di k’a lɔn ko Sutana be koo jugu minw kɛra dugukolo kan, yanni dɔɔni Ala bena o ban pewu! Bibulu tun kɔnna ka koo minw fɔ n’u be kɛra bi, an k’u dɔw lajɛ. U b’a yira ko an be laban tuma lo la ani ko minw be Jehova kanu, yanni dɔɔni Ala ka Masaya bena duga banbaliw lase olu ma. Yezu tun kɔnna k’an ka wagati tagamasiɲɛ kofɔ. An k’a daminɛ k’o tagamasiɲɛ faan naani lajɛ.
KOO BABA MINW TUN BENA KƐ LABAN TUMA NA
6, 7. Yezu ye min fɔ marifakɛlɛw ni kɔngɔ koo la, o be dafara cogo di bi?
6 “Siya dɔ bena wili siya wɛrɛ kama. Jamana dɔ bena wili jamana wɛrɛ kama.” (Matiyo 24:7). Saan kɛmɛkulu tɛmɛnen na, mɔgɔ miliyɔn caaman fagara marifakɛlɛw la. Angletɛri tariki lɔnbaga dɔ y’a sɛbɛ ko: “Mɔgɔ minw fagara saan kɛmɛkulu 20nan kɔnɔ, o ɲɔgɔnna ma kɛ ka ye. . . . O saan kɛmɛkulu kɔnɔ, ka wagati damanin niin bɔ a la, marifakɛlɛ ma dabila.” Jɛnkulu dɔ (Worldwatch Institute) ka rapɔɔri b’a yira ko: “Saan kɛmɛkulu [20nan] ka marifakɛlɛw ye mɔgɔ hakɛ min faga, o ka ca ni saan tɔɔw bɛɛ ta ye siɲɛ saba ni kɔ k’a ta saan kɛmɛkulu fɔlɔ ma Yezu Krista nali kɔ fɔɔ ka na se saan 1899 ma.” Kabi saan 1914, mɔgɔ miliyɔn 100 ni kɔ lo fagara marifakɛlɛw la. An ka mɔgɔ kanulen kelen mana faga marifakɛlɛ la, an dusu be kasi. Sisan, i ka miiri k’a filɛ mɔgɔ miliyɔn caaman fagari be na ni dusukasiba ni ɲani min ye!
7 “Kɔngɔ bena don yɔrɔ dɔw la.” (Matiyo 24:7). Ɲininikɛlaw y’a yira ko saan 30 tɛmɛnenw na, dumunifɛnw buguyara kosɔbɛ. O bɛɛ n’a ta kɔngɔ bele be yen sabu wari bɛrɛ tɛ mɔgɔ caaman fɛ ka dumuni wala foro san. Jamana minw be yiriwali sira kan, mɔgɔ miliyari kelen ni kɔ ka sɔrɔ tɛ bɛrɛ ye tile kɔnɔ. Kɔngɔ be o ɲɔgɔnna mɔgɔ caaman kan tuma bɛɛ. O.M.S (kɛnɛyako jɛnkulu duniɲa kɔnɔ) b’a yira ko dumuni dafabaliya lo be denmisɛn miliyɔn duuru ni kɔ faga saan o saan.
8, 9. Yezu ye kiraya kuma minw fɔ dugukolo yɛrɛyɛrɛw ani fɔɲɔbanaw koo la, mun lo b’a yira ko u be dafara?
8 “Dugukolo bena yɛrɛyɛrɛ kosɔbɛ yɔrɔ dɔw la.” (Luka 21:11). Dugukolo koow sɛgɛsɛgɛri jɛnkulu dɔ y’a yira ko kabi 1990, dugukolo yɛrɛyɛrɛ 17 ɲɔgɔn kɛra saan o saan. U barika tun ka bon ka boonw tiɲɛ ani ka dugukolo pɛrɛn. Ka fara o kan, dugukolo yɛrɛyɛrɛbaw be kɛ saan o saan ɲɔgɔn, minw be se ka boonw ci bugubugu. Kunnafonidila wɛrɛ ko: “Saan 100 tɛmɛnenw na dugukolo yɛrɛyɛrɛw ye mɔgɔ waa caaman faga. Ɲɛtaga kɛra fɛɛrɛ kuraw koo la, nka o ma se ka mɔgɔ bɛrɛ kisi.”
9 “Fɔɲɔbanaw . . . bena don yɔrɔ dɔw la.” (Luka 21:11). Dɔgɔtɔrɔya ka ɲɛtaga bɛɛ n’a ta, bana kɔrɔw ni kuramanw b’a la ka mɔgɔw tɔɔrɔ. Rapɔɔri dɔ y’a yira ko mɔgɔw be bana 20 minw lɔn ka ɲɛ, i n’a fɔ sɔgɔsɔgɔgwɛ, sumaya ani kolera, olu jɛnsɛnna yɔrɔ bɛɛ la saan tɛmɛnenw na. Bana sifa dɔw fana furakɛli be gwɛlɛyara ka taga. Bana kura 30 ɲɔgɔn yɛrɛ lo bɔra kɛnɛ kan. Olu dɔw fura ma lɔn ani u be fagari kɛ.
MƆGƆW SƆƆN COGOYA LABAN TUMA NA
10. Sɔɔn jumanw lo kofɔra 2 Timote 3:1-5 la an be minw yera mɔgɔw la bi?
10 Ka fara duniɲa ka koow yɛlɛmani kan, Bibulu tun kɔnna k’a fɔ fana ko yɛlɛmani tun bena kɛ adamadenw sɔɔn yɛrɛ la laban tuma na. Ciden Pol y’a ɲɛfɔ mɔgɔw sɔɔn tun bena kɛ min ye. An b’a kalan 2 Timote 3:1-5 la ko: “Laban tuma na, waati bena gwɛlɛya.” Tiɲɛn na, Pol y’a fɔ ko mɔgɔw bena kɛ:
u yɛrɛw fɛ
wari koo bena diya u ye
u tɛna mɛnni kɛ u wolobagaw fɛ
u tɛna kɛ kantigiw ye
mɔgɔ gwɛlɛw
yɛrɛminɛbaliw
farimanw
ɲɛnagwɛkow ka di u ye ka tɛmɛ Alako kan
u bena u yɛrɛw kɛ Ala ɲɛsiranbagaw ye, nka u tɛ sɔn tiɲɛn ka sebagaya ma
11. Koo min bena mɔgɔ juguw sɔrɔ, Zaburuw 92:8 b’o lakali cogo di?
11 Yala mɔgɔw sɔɔn tɛ ten i sigiyɔrɔ la wa? Siga t’a la, u be ten le. Sɔɔn jugu be mɔgɔw la yɔrɔ bɛɛ la. O b’a yira ko yanni dɔɔni Ala bena wuli mɔgɔ juguw kama sabu Bibulu b’a fɔ ko: “Hali ni mɔgɔjuguw wilila i ko biin, hali ni kojugukɛlaw ka koo yiriwara, u bena halaki pewu!”—Zaburuw 92:8.
KOO DUMAN DƆW
12, 13. “Lɔnniya sɔbɛ” cayara cogo di “laban tuma” nin na?
12 Bɔnɛkow ka ca laban tuma na i ko Bibulu tun kɔnna k’a fɔ cogo min na. Hali ni duniɲa nin ɲagaminen lo, koo dumanw be sɔrɔ Jehova sagokɛlaw fɛ.
13 “Lɔnniya sɔbɛ bena caya.” Daniyɛli ka kitabu kɔnna k’o lo fɔ Bibulu kɔnɔ. O tun bena kɛ tuma juman na? “Laban tuma” na (Daniyɛli 12:4, NW ). Kabi saan 1914 kɔni, minw b’a fɛ ka baara kɛ Jehova ye sɔbɛ la, a y’u dɛmɛ ka dɔ fara u ka Bibulu faamuyali kan. U tora ka tiɲɛnko nafaman nunu faamu ka ɲɛ: Ala tɔgɔ ani a sagonata, Yezu Krista ka kunmabɔ saraka, suuw cogoya ani suu kununni. Ka fara o kan, Jehova batobagaw ye ɲɛnamaya kɛcogo dɔ degi min be u yɛrɛw nafa ani a be tandoli la Ala kan. U fana ye Ala ka Masaya lɔyɔrɔ faamu ani cogo min na a bena koow ɲɛnabɔ dugukolo kan. U be mun lo kɛ n’o lɔnniya ye? Nin ɲiningali b’an bila ka kiraya kuma wɛrɛ lajɛ min be dafara laban tuma nin na.
14. Masaya kibaro duman waajura ka se hakɛ juman ma, ani jɔn lo be o baara kɛra?
14 “Nin Kibaru Duman waajuli na kɛ diɲɛ yɔrɔw bɛɛ la sankolo masaya ko la.” Yezu ye o lo fɔ a ka kiraya kuma kɔnɔ “diɲɛ laban” koo la (Matiyo 24:3, 14, ABM ). Dugukolo kuru bɛɛ kan, waajuli be kɛra Masaya kibaro duman koo la jamana 230 ni kɔ kɔnɔ ani kaan 400 ni kɔ la. O kibaro duman b’a yira Ala ka Masaya ye min ye, a bena min kɛ ani cogo min na an be se ka dugaw sɔrɔ a sababu fɛ. Jehova Seere miliyɔn caaman lo be Masaya kibaro duman waaju ni kisɛya ye. “U bɔra siyaw bɛɛ ni bɔnsɔnw bɛɛ ni mɔgɔ sifaw bɛɛ ni kanw bɛɛ la.” ( Yirali 7:9, ABM ). Jehova Seerew be bibulukalan kɛ gwansan ni mɔgɔ miliyɔn caaman ye minw b’a fɛ k’a lɔn kalan tigitigi min be Bibulu kɔnɔ. Siga si t’a la, o b’a yira ko Yezu ka kiraya kumaw be dafara cogo kabakoman na, sanko a yɛrɛ tun kɔnna k’a fɔ ko “mɔgɔ bɛɛ bena [kerecɛn sɔbɛw] kɔniya.”—Luka 21:17.
E BENA MUN LO KƐ DO?
15. (a) E lanen b’a la ko an be laban tuma lo la wa, mun na do? (b) “Laban” bena kɛ mun ye bɛɛ kelen-kelen fɛ: minw be ban Jehova la ani minw be sɔn Ala ka Masaya ma?
15 Komi Bibulu ka kiraya kuma caaman be dafara bi, e ma sɔn a la ko an be laban tuma lo la wa? Kibaro duman mana waaju Jehova sago la, “laban” bena se siga si t’o la (Matiyo 24:14). O “laban” ye tuma min na Ala bena juguya bɛɛ ban dugukolo kan. Minw bɛɛ be tugu ka ban Jehova la, a bena tɛmɛ Yezu n’a ka mɛlɛkɛ barikamanw fɛ k’olu halaki (2 Tesalonikaw 1:6-9). Sutana n’a ka jinɛw tɛna siyaw lafili tugun. O kɔ, Ala ka Masaya bena duga caaman lase mɔgɔw ma minw bɛɛ be sɔn a ka mara tilennen ma.—Yirali 20:1-3; 21:3-5.
16. I ka kan ka hakili sɔrɔ ka mun lo kɛ do?
16 Komi Sutana ka duniɲa sera a laban na, an ka kan k’an yɛrɛ ɲininga ko: ‘Ne ka kan ka mun lo kɛ do?’ An ka kan ka hakili sɔrɔ ka to k’a ɲini ka Jehova lɔn ka ɲɛ ani a be min ɲini an fɛ (Zan 17:3). I ka i sɔbɛ don Bibulu kalan na. Minw b’a ɲini ka Jehova sago kɛ, i ka to ka jɛn n’olu ye tuma o tuma (Eburuw 10:24, 25). Jehova Ala ye lɔnniyaba min labila mɔgɔw ye duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ, i k’a ɲini ka dɔ sɔrɔ o la. I fana ka yɛlɛmani bɛnnenw kɛ i ka ɲɛnamaya kɔnɔ walisa ka Ala diyanye sɔrɔ.—Zaki 4:8.
17. Mun na mɔgɔ juguw halakili bena bari mɔgɔ caamanba la?
17 Yezu tun kɔnna k’a fɔ ko mɔgɔ caaman tun tɛna bɔ a kala ma ko an be laban tuma lo la. Halakili bena bari ka cun mɔgɔ juguw kan. A bena bari mɔgɔ caamanba la i ko soon be bari mɔgɔ la cogo min na suu fɛ (1 Tesalonikaw 5:2). Yezu ye an lasɔmini ko: “Koo min tun kɛra Nuhun ka tile la, o ɲɔgɔn bena kɛ fana Mɔgɔ Dencɛ natuma la. Bari sanni jiba ka na, mɔgɔw tun be dumunibabaw kɛ ka minni kɛ, ani ka furu fɔɔ ka taga se Nuhun donlon ma kurunba kɔnɔ. O tun te miiri foyi la, fɔɔ jiba nana u halaki. Mɔgɔ Dencɛ ka nako bena kɛ ten fana.”—Matiyo 24:37-39.
18. An ka kan ka Yezu ka lasɔmini kuma juman ta sɔbɛ la?
18 O kama Yezu y’a fɔ a lamɛnbagaw ye ko: “Aw k’aw yɛrɛw kɔlɔsi, aw kan’a to nugubagatɔya, ni dɔrɔtɔya, ani diɲɛ hamikow k’aw hakili ɲagami, n’o tɛ, laban loon bena bari aw la, bari o loon bena cun diɲɛ mɔgɔw bɛɛ kan i n’a fɔ jɔɔ be fɛɛn minɛ cogo min na. Aw ye jija ka Ala daali tuma bɛɛ, ka kɛ mɔgɔ timinadiyaninw ye, waasa aw ka se ka kisi o koo nataw bɛɛ ma, ani aw ka se ka lɔ Mɔgɔ Dencɛ ɲakɔrɔ.” (Luka 21:34-36). An ka hakili sɔrɔ ka Yezu ka kumaw ta sɔbɛ la. Mun na do? Katuguni minw ye Jehova Ala ani “Mɔgɔ Dencɛ” Yezu Krista ka diyanye sɔrɔ, olu jigi b’a la ka kisi Sutana ka duniɲa ban loon na ani ka ɲɛnamaya banbali kɛ duniɲa kura cɛɲumanba kɔnɔ min wagati ka surun kosɔbɛ!—Zan 3:16; 2 Piyɛri 3:13.
^ dakun 4 N’i be kunnafoni wɛrɛw fɛ minw b’a yira ko Misɛli ye Yezu tɔgɔ wɛrɛ ye, a filɛ gafe nin ɲɛɛ 218-219 kan.
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
BIBULUKALAN
Mun na i ka ɲi ka bibulukalan kɛ?
Ɲiningali jɔnjɔn minw ɲɛsinna an ka ɲɛnamaya koo ma, Bibulu be mɔgɔ miliyɔn caaman dɛmɛna duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ k’u jaabiliw sɔrɔ. A bena diya i ye ka kɛ olu dɔ ye wa?


text:
Maana 3nan: Cɛɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ
I ƝƐƐ be mun lo la sisan jaa nin kan? Mɔgɔw lo be yen. Cɛɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ lo. Jɔn lo ye u dan? Ala lo. Yala i be Ala tɔgɔ lɔn wa? A tɔgɔ ko Jehova. Cɛɛ nin tɔgɔ ko Adama, a muso tɔgɔ ko Awa.
A filɛ Jehova Ala ye Adama dan cogo min na. A ye dugukolo buguri dɔ ta ka cɛɛ farisogo dafalen dilan. O kɔ, Ala y’a dafiɲɛ fiyɛ a nunwow la, ani Adama kɛra ɲɛnamaya la.
Jehova ye baara di Adama ma. A y’a fɔ a ye ko a ka tɔgɔ di bɛgɛn sifaw bɛɛ ma. N’a sɔrɔ Adama tun ye bɛgɛnw kɔlɔsi wagati jan kɔnɔ ka sɔrɔ ka tɔgɔ bɛnnen di u bɛɛ kelen-kelen ma. K’a to Adama be bɛgɛnw tɔgɔ lara, a ye koo dɔ kɔrɔsi. I y’a lɔn koo min lo wa?
A y’a kɔrɔsi ko bɛgɛnw bɛɛ tun be fila fila, cɛɛ ni muso. O cogo la sama facɛmanw ni bamusomanw tun be yen ani jara facɛmanw ni bamusomanw fana tun be yen. Nka, ale Adama tun b’a kelen na. O kama, Jehova ye sinɔgɔba bila Adama la ani a y’a galagakolo dɔ bɔ. Jehova ye o galagakolo kɛ muso ye k’a di Adama ma k’a kɛ a muso ye.
Sisan, Adama ninsɔn diyara kosɔbɛ! Ani i ka miiri k’a filɛ Awa ninsɔn diyara cogo min na k’a yɛrɛ sɔrɔ nin nankɔtu cɛɲumanba ɲɔgɔn kɔnɔ! Sisan, u tun be se ka deenw sɔrɔ ani ka ɲɛnamaya kɛ hɛɛrɛ la ɲɔgɔn fɛ.
Jehova tun b’a fɛ ko Adama ni Awa ka ɲɛnamaya kɛ kudayi. A tun b’a fɛ u ka dugukolo kuru bɛɛ kɛ yɔrɔ ɲuman ye i ko Edɛn nankɔtu. Adama ni Awa tun mana miiri o baara koo la, u ninsɔn tun be diya kosɔbɛ! Yala a tun bena diya i ye ka baara kɛ walisa dugukolo ka kɛ nankɔtu cɛɲumanba ye wa? Nka, Adama ni Awa ka hɛɛrɛ ma mɛɛn. An k’a filɛ koo min kɛra.
Zɛnɛzi 1:26-31; 2:7-25; Zaburuw 83:19, Bible Senuman 1961.
Ɲiningaliw
- Faranfasi juman be yen maana 3nan ni maana 2nan ka jaaw cɛ?
- Jɔn lo ye cɛɛ fɔlɔ dan, ani o cɛɛ tɔgɔ tun ko di?
- Ala ye baara juman di Adama ma?
- Mun na Ala ye sinɔgɔba bila Adama la?
- Adama ni Awa tun be se ka ɲɛnamaya kɛ fɔɔ wagati juman, ani Jehova tun ye baara juman kalifa u ma?
Ɲiningali wɛrɛw
- Zaburuw 83:19 kalan (Bible Senuman 1961).
Ala tɔgɔ ko di, ani ale kelenpe be ni lɔyɔrɔ juman ye dugukolo kun na? (Zer. 16:21; Dan. 4:14)
- Zɛnɛzi 1:26-31 kalan.
Loon wɔɔrɔnan na, Ala ye mun lo dan k’a ka danni baara kuncɛ, ani danfaran juman tun be o danfɛn ni bɛgɛnw cɛ? (Zɛnɛzi 1:26)
Jehova ye mun lo di mɔgɔw ni bɛgɛnw fana ma? (Zɛnɛzi 1:30)
- Zɛnɛzi 2:7-25 kalan.
Adama tun ka kan ka mun lo kɛ ka sɔrɔ ka tɔgɔ la bɛgɛnw ni kongosogow la? (Zɛnɛzi 2:19)
Cogo juman na Zɛnɛzi 2:24 b’an dɛmɛ ka Jehova ka miiriya faamu furu ni farali ni furusa koo la? (Mat. 19:4-6, 9)


text:
KALANSEN 19
Jɔncɛ kantigiman hakiliman ye jɔn lo ye?
Wagati dɔɔni ka kɔn Yezu saya ɲɛ, a ye baro dɔ kɛ n’a ka kalanden naani nunu ye u dan na: Piyɛri ni Zaki ni Zan ani Andere. A y’a ɲɛfɔ u ye tagamasiɲɛ min bena a yira ko ale be Masaya la laban loonw na. Ani, a ye ɲiningaliba dɔ kɛ ko: “Jɔnkɛ dannamɔgɔ hakiliman min makɛ bɛ a bila jɔn tɔw kun na ka u ka dumuni ko ɲɛnabɔ a waati latigɛlen na, o ye jɔni ye?” (Matiyo 24:3, 45; Mariki 13:3, 4, ABM ). Yezu tun kaan tɛ dumuni yɛrɛyɛrɛ koo ma. Nka, a ye Ala lɔnniya lo suma ni dumuni ye. A tun b’a ka kalandenw jigi sigira ko laban loonw na, ale min ye u “makɛ” ye, a tun bena mɔgɔ dɔw sigi baara la walisa u ka to ka lɔnniya di a ka kalandenw ma Ala koo la. O jɔncɛ tun bena kɛ jɔn lo ye?
O jɔncɛ ye Yezu ka kalandenw jɛnkulu dennin dɔ ye minw mɔna hakili senu na. O ‘jɔncɛ’ ye Jehova Seerew ka koow ɲɛnabɔla jɛnkulu ye. A be lɔnniya di Ala koo la Jehova sagokɛla tɔɔw ma wagati bɛnnin na. An mako b’o jɔncɛ kantigiman na walisa a ka to ka an ka ‘dumuni di an ma a diwagati la.’—Luka 12:42.
A b’a janto Ala ka jama na. (1 Timote 3:15) Jehova ka ɔriganisasiyɔn faan min be dugukolo kan, Yezu y’o ka baaraba ɲɛnabɔko kalifa jɔncɛ kantigiman ma: k’a ka bololafɛnw mara, ka waajuliko ɲɛnabɔ ani k’an kalan an ka kafow kɔnɔ. O ye kunkanbaaraba ye a fɛ dɛ! An mako be Ala lɔnniya min na, Jɔncɛ kantigiman hakiliman b’o di an ma wagati bɛnnin na. An b’o lɔnniya sɔrɔ gafew kɔnɔ, a be minw di an ma waajuli kama. A b’o lɔnniya di an ma fana kalanw sababu fɛ lajɛnw ni lajɛnbaw la.
O jɔncɛ ye kantigi ye sabu a t’a mabɔ Bibulu ka tiɲɛn kumaw na. Cii min dira a ma ka kibaro diiman waaju, a b’o dafa ni kantigiya ye fana. A fana ye hakiliman ye sabu a b’a janto Yezu ka koow la dugukolo kan ni hakilitigiya ye (Kɛwaliw 10:42). Jehova b’o jɔncɛ ka baara duga ani a b’a dɛmɛ ka Ala lɔnniya yiriwa.—Ezayi 60:22; 65:13.
Yezu ye jɔn lo sigi baara la walisa a ka Ala lɔnniya di a ka kalandenw ma?
Mun lo b’a yira ko jɔncɛ ye kantigi ani hakiliman ye?


text:
KALANSEN 18
Ne ka ɲi ka n’ yɛrɛkun di Ala ma ani ka batize wa?
1. Gafe nin kalannin kɔ koɲuman, i ka ɲi k’i yɛrɛ ɲininga mun lo la?
GAFE nin kalan y’i dɛmɛ ka koo caaman faamu Bibulu kɔnɔ minw ye tiɲɛn ye, i n’a fɔ: Ala ye layidu min ta ɲɛnamaya banbali koo la, suuw cogoya ani sukununi jigiya (Waajulikɛla 9:5; Luka 23:43; Zan 5:28, 29; Yirali 21:3, 4). N’a sɔrɔ i y’a daminɛ ka taga Jehova Seerew ka lajɛnw na ani i lara a la ko u ka batoli ye tiɲɛn ye (Zan 13:35). N’a sɔrɔ i fana y’a daminɛ ka jɛnɲɔgɔnya teriman kɛ ni Jehova ye ani i y’a latigɛ ka baara kɛ a ye. O la, i be se k’i yɛrɛ ɲininga ko: “Ne ka ɲi ka mun lo kɛ sisan walisa ka baara kɛ Ala ye?”
2. Mun na Etiyopika dɔ tun b’a fɛ ka batize?
2 Etiyopika dɔ y’a yɛrɛ ɲininga o lo la Yezu wagati la. Dɔɔni Yezu suu kununi kɔ, a ka kalanden Filipu y’o cɛɛ waaju. Filipu y’a yira a la ka gwɛ ko Yezu lo ye Masiya ye. A ka kumaw ye Etiyopika dusu sɔrɔ fɔɔ o cɛɛ sinna k’a fɔ ko: “Jii filɛ nin ye, mun be se k’i bali ka ne batize?”—Kɛwaliw 8:26-36.
3. a) Yezu ye cikan juman lo di a ka kalandenw ma? b) Mɔgɔ ka kan ka batize cogo juman na?
3 Bibulu b’a fɔ ka gwɛ ko n’i b’a fɛ ka Jehova sago kɛ, fɔɔ i ka batize. Yezu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: “Aw ye taga siyaw bɛɛ kɛ ne ka kalandenw ye k’u batize.” (Matiyo 28:19). Yezu yɛrɛ ye ɲɛyirali di an ma a kɛtɔ ka batize. U ma jii seriseri a kuun kan dɔrɔn nka, u y’a fari kuturu bɛɛ lo tunu jii kɔnɔ (Matiyo 3:16). Bi fana, n’u b’a fɛ ka mɔgɔ batize k’a kɛ kerecɛn ye, u ka kan k’a tigi fari kuturu bɛɛ lo tunu jii kɔnɔ.
4. I be mun lo yira bɛɛ la i ka batɛmu fɛ?
4 Batɛmu fɛ, i b’a yira bɛɛ ɲɛɛ na ko i b’a fɛ sɔbɛ la ka kɛ Ala teri ye ani ka baara kɛ a ye (Zaburuw 40:8, 9). O kama, i be se k’i yɛrɛ ɲininga ko: “Ne ka kan ka mun lo kɛ walisa ka batize?”
LƆNNIYA NI LIMANIYA
5. a) I ka kan ka mun lo kɛ fɔlɔ ka sɔrɔ ka batize? b) Mun na nafa b’a la kosɔbɛ i ka taga an ka lajɛnw na?
5 I ka kan k’a ɲini ka lɔnniya sɔrɔ Jehova ni Yezu koo la fɔlɔ ka sɔrɔ ka batize. Tiɲɛn lo ko i y’a daminɛ k’o lo kɛ i ka bibulukalan sababu fɛ (Zan 17:3 kalan). Nka, o dama tɛ bɔri kɛ. Bibulu b’a fɔ ko i ka kan ka Jehova “sago lɔn kosɔbɛ.” (Kɔlɔsikaw 1:9). Jehova Seerew ka lajɛnw bena i dɛmɛ ka teriya kɛ ni Jehova ye. O lo kama nafa b’a la kosɔbɛ i ka to ka taga o lajɛnw na.
6. Sanni i ka batize, i ka kan ka Bibulu lɔn ka se hakɛ juman ma?
6 Jehova t’a ɲini i fɛ i ka Bibulu bɛɛ lɔn ka sɔrɔ ka batize. A m’a ɲini Etiyopika nin fɛ a ka fɛɛn bɛɛ lɔn ka sɔrɔ ka batize (Kɛwaliw 8:30, 31). An bena to ka lɔnniya sɔrɔ Ala koo la fɔɔ abada (Waajulikɛla 3:11). Nka sanni i ka batize, i ka ɲi ka Bibulu ka kalan jɔnjɔnw kɔni lɔn ani ka sɔn u la.
7. I ka bibulukalan y’i dɛmɛ cogo di?
7 Bibulu b’a fɔ ko: “Mɔgɔ koo te se ka diya Ala ye n’o tigi ma l’a la.” (Eburuw 11:6). O kama, i ka kan ka limaniya Ala la ka sɔrɔ ka batize. Bibulu b’a fɔ ko Korɛntika dɔw tun ye Yezu ka kalandenw ka waajuli lamɛn minkɛ, ‘u lara Matigi la, ani u batizera.’ (Kɛwaliw 18:8). O cogo kelen na, i ka bibulukalan ye i dɛmɛ ka la Ala ka layiduw la. A y’i dɛmɛ fana ka limaniya ko Yezu ka saraka be se k’an kisi jurumu ni saya ma.
BIBULU KA TIƝƐN KALANW KOFƆ MƆGƆW YE
8. I ye koo minw kalan, mun lo bena i lasun k’u fɔ mɔgɔw ye?
8 N’i tora ka Bibulu ka kalanw lɔn ani i y’a ye ko a ka ladiliw b’i dɛmɛna, dɔ bena fara i ka limaniya barika kan. I ye min kalan, a nege bena kɛ i la k’o fɔ mɔgɔw ye (Zeremi 20:9; 2 Korɛntikaw 4:13). Nka, i ka ɲi k’u fɔ jɔn lo ye?
9, 10. a) I ye min kalan, i be se k’a daminɛ k’o kofɔ jɔn lo ye? b) N’i b’a fɛ ka waajuli kɛ ni kafo ye, i ka ɲi ka mun lo kɛ do?
9 I ye min kalan, n’a sɔrɔ a bena diya i ye k’o fɔ i somɔgɔw, i teriw, i sigiɲɔgɔnw ani i ka baarakɛɲɔgɔnw ye. O ye koo ɲuman ye. Nka, i k’o kɛ ni ɲumanya ni kanuya ye tuma bɛɛ. Wagati dɔ bena se, i bena se ka waajuli kɛ ni kafo ye. N’i y’a ye ko i labɛnnin lo k’o kɛ, Jehova Seere min be bibulukalan kɛra n’i ye, i k’o fɔ a ye. N’ale y’a ye ko i labɛnnin lo tiɲɛn na ani ko i be Bibulu ka sariyaw labato, o la, diinan mɔgɔkɔrɔ fila bena baro kɛ ni aw ye.
10 Mun lo bena kɛ o ɲɔgɔnye la do? Diinan mɔgɔkɔrɔw bena baro kɛ n’i ye k’a filɛ n’i be Bibulu ka kalan jɔnjɔnw faamu ani i lanin b’u la. U bena a filɛ fana n’i be Bibulu ka sariyaw labato loon o loon, ani n’i b’a fɛ sɔbɛ la ka kɛ Jehova Seere dɔ ye. I hakili to a la ko diinan mɔgɔkɔrɔw b’u janto kafodenw bɛɛ la, hali ele yɛrɛ. O kama, kana siran ka kuma u fɛ (Kɛwaliw 20:28; 1 Piyɛri 5:2, 3). O ɲɔgɔnye kɔ, diinan mɔgɔkɔrɔw bena a fɔ i ye n’i be se ka waajuli daminɛ ni kafo ye.
11. Mun na a ka ɲi i ka yɛlɛmani dɔw kɛ ka sɔrɔ ka waajuli daminɛ ni kafo ye?
11 N’a sɔrɔ diinan mɔgɔkɔrɔw bena a fɔ i ye ko i ka kan ka yɛlɛmani wɛrɛw kɛ ka sɔrɔ ka waajuli daminɛ ni kafo ye. Mun na a ka ɲi i k’o yɛlɛmaniw kɛ do? An ye Jehova ka lasigidenw ye sabu an b’a kofɔ mɔgɔw ye. O kama, an ka ɲɛnamaya kɛcogo ka kan ka bonya la a kan.
NIMISA ANI SEGI ALA MA
12. Mun na bɛɛ lo ka kan ka nimisa?
12 I ka kan ka koo wɛrɛ kɛ ka sɔrɔ ka batize. Ciden Piyɛri y’a fɔ ko: “Aw ye nimisa ka faran aw ka hakɛw la ka segi Ala ma, janko a k’aw ka hakɛw yafa.” (Kɛwaliw 3:19). Ka nimisa, o kɔrɔ ko di? O kɔrɔ ko i ye koo jugu minw kɛ, o tun-k’a-lɔn b’i sɔrɔ. Ɲɛyirali fɛ, n’i tun be kakalayakow kɛ, fɔɔ i ka nimisa. Hali n’i tun b’i jija ka koo ɲuman kɛ, waajibi lo i ka nimisa fana. Mun na do? Sabu an bɛɛ be jurumu kɛ ani an mako b’a la ka Ala deli a k’an ka jurumuw yafa.—Ɔrɔmukaw 3:23; 5:12.
13. Ka “segi Ala ma,” o kɔrɔ ko di?
13 Ka nimisa an ka jurumuw na, yala o dɔrɔn be bɔri kɛ wa? Ayi. O tɛ bɔri kɛ! Ciden Piyɛri ko: “Aw ye . . . segi Ala ma.” O kɔrɔ ko an ka kan ka koo jugu sifa bɛɛ dabila ani k’a daminɛ ka koo tilennin kɛ. Ɲɛyirali fɛ, miiri k’a filɛ ko i be tagara dugu dɔ la ani i siɲɛ fɔlɔ lo ka taga o yɔrɔ la. Wagati dɔ nana se, i y’a kɔrɔsi ko i filila sira ma. I bena mun lo kɛ do? Siga t’a la, i bena lɔ ani ka kɔsegi walisa ka sira ɲuman ta. O cogo kelen na, bibulukalan kɛtɔ, i be se k’a kɔrɔsi ko i ka kan ka yɛlɛmani dɔw kɛ wala ka delinanko dɔw dabila. I ka sɔn ka “segi Ala ma.” O kɔrɔ ko, i ka sɔn ka yɛlɛmaniw kɛ. O kɔ, i k’a daminɛ ka koo tilennin kɛ.
I YƐRƐKU DI ALA MA
14. K’i yɛrɛkun di Ala ma, o kɔrɔ ko di?
14 Kooba wɛrɛ be yen i ka kan ka min kɛ ka sɔrɔ ka batize. I ka kan k’i yɛrɛkun di Jehova ma. K’i yɛrɛkun di Jehova ma, o kɔrɔ ko i be delili kɛ k’i daa di a ma ko i bena ale dɔrɔn lo bato ani k’a sago kɛ i ɲɛnako fɔlɔ ye.—Deteronɔmu 6:15.
15, 16. Mun lo be mɔgɔ lasun a k’a yɛrɛkun di Ala ma?
15 K’i daa di ko i bena Jehova dɔrɔn sago kɛ, a be komi k’i daa di i ka mɔgɔ kanulen ma ko i bena i ka ɲɛnamaya tɔɔ bɛɛ kɛ n’a ye. Miiri k’a filɛ: Cɛɛ dɔ be teriya kɛra ni muso dɔ ye furu kama. N’a tora k’o muso lɔn ka ɲɛ, a koo bena diya a ye ani a bena a ɲini k’a furu. Hali ni o ye desizɔnba ye, o cɛɛ labɛnnin lo ka sɔn furu kunkanbaara ma sabu a be o muso kanu.
16 N’i tora ka Jehova lɔn ka ɲɛ, i bena a kanu ani i bena a ɲini k’i seko bɛɛ kɛ k’a sago kɛ. O bena i lasun k’i daa di a ma delili la ko i bena a sago kɛ. Bibulu b’a fɔ ko mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka tugu Yezu kɔ, o tigi ka kan ka “ban a yɛrɛ la.” (Mariki 8:34, ABM). O kɔrɔ ko di? O kɔrɔ ko min ka ɲi ka kɛ i ɲɛnako fɔlɔ ye, o ye ka mɛnni kɛ Jehova fɛ. Jehova be min fɛ, o kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ e negelakow n’i ɲɛnakow kan.—1 Piyɛri 4:2 kalan.
KANA SIRAN KO I BENA FILI
17. Mun na dɔw t’a fɛ k’u yɛrɛkun di Jehova ma?
17 Dɔw t’a fɛ k’u yɛrɛkun di Jehova ma sabu u be siran ko u tɛna se ka kantigiya kɛ a ye. U t’a fɛ ka Jehova dusu tiɲɛ wala n’a sɔrɔ u b’a miiri ko n’u ma u yɛrɛkun di Jehova ma, a tɛna u ɲininga u ka kɛwalew la.
18. Mun lo bena i dɛmɛ i kana siran ko i bena Jehova dusu tiɲɛ?
18 Komi i be Jehova kanu, o bena i dɛmɛ i kana siran ko i bena a dusu tiɲɛ. I bena i seko bɛɛ kɛ fana k’i ka layidu dafa (Waajulikɛla 5:3; Kɔlɔsikaw 1:10). I tɛna a miiri ko a ka gwɛlɛ kojugu ka Jehova sago kɛ. Ciden Zan y’a sɛbɛ ko: “K’a fɔ ko Ala koo ka d’i ye, o be bɔ a ka ciiw batocogo la. A ka ciiw batoli fana man gwɛlɛ.”—1 Zan 5:3.
19. Mun na i man kan ka siran k’i yɛrɛkun di Jehova ma?
19 Waajibi tɛ i ka kɛ mɔgɔ dafanin ye ka sɔrɔ k’i yɛrɛkun di Jehova ma. A tɛ koo si ɲini an fɛ abada min be tɛmɛ an seko daan kan (Zaburuw 103:14). A bena i dɛmɛ ka koo ɲuman kɛ (Ezayi 41:10). I k’i jigi bɛɛ la Jehova kan. O la, “a bena i ka sira gwɛya i ye.”—Talenw 3:5, 6.
I KA LIMANIYA KOFƆ BƐƐ ƝƐƐ NA WALISA KA KISI
20. N’i ye i yɛrɛkun di Jehova ma, i ka kan ka mun lo kɛ o kɔ?
20 E ka miiri la, yala i labɛnnin lo k’i yɛrɛkun di Jehova ma wa? N’i ye i yɛrɛkun di Jehova ma ka ban, i labɛnnin lo ka koo wɛrɛ kɛ: i ka kan ka batize.
21, 22. I be se k’i ka limaniya “kofɔ bɛɛ ɲɛɛ na” cogo di?
21 A fɔ diinan mɔgɔkɔrɔw jɛnkulu ka koow labɛnbaga ye ko i ye i yɛrɛkun di Jehova ma ani ko i b’a fɛ ka batize. A bena labɛn kɛ walisa diinan mɔgɔkɔrɔ dɔw ka baro kɛ n’i ye Bibulu ka kalan jɔnjɔnw koo la. N’o diinan mɔgɔkɔrɔw sɔnna a la ko i be saratiw dafa, u bena a fɔ i ye ko i be se ka batize Jehova Seerew ka lajɛnba nata la. O lajɛnba la, kalan dɔ bena kɛ ka batɛmu kɔrɔ ɲɛfɔ. Kalankɛla bena a ɲini batɛmu ɲinilaw fɛ, u ka ɲiningali nɔgɔman fila jaabi walisa k’u ka limaniya “kofɔ bɛɛ ɲɛɛ na.”
22 O kɔ, i bena batize. Walisa k’i batize, balimacɛ dɔ bena i fari kuturu bɛɛ tunu jii kɔnɔ. Batɛmu fɛ, i b’a yira bɛɛ ɲɛɛ na ko i ye i yɛrɛkun di Jehova ma ani ko sisan i kɛra Jehova Seere dɔ ye.
I KA BATƐMU KƆRƆ YE MIN YE
23. Ka batize “Faa, ni Dencɛ ni Nii Senuman tɔgɔ la,” o kɔrɔ ko di?
23 Yezu y’a fɔ ko a ka kalandenw bena batize “Faa, ni Dencɛ ni Nii Senuman tɔgɔ la.” (Matiyo 28:19 kalan). O kɔrɔ ko di? O kɔrɔ ko i be sɔn Jehova ka kuntigiya ma. I fana be sɔn ko Yezu be ni lɔyɔrɔba ye Ala sagonata koo la ani ko Ala b’a sago dafa hakili senu barika la.—Zaburuw 83:19; Matiyo 28:18; Galatikaw 5:22, 23; 2 Piyɛri 1:21.
24, 25. a) Batɛmu kɔrɔ ye mun ye? b) An bena kuma mun lo koo la kalansen laban na?
24 Batɛmu ye fɛɛn dɔ tagamasiɲɛ lo ye min kɔrɔtanin lo kosɔbɛ. N’i fari kuturu bɛɛ tununa jii kɔnɔ, o b’a yira ko i ye i ka ɲɛnamaya kɛcogo kɔrɔ dabila. N’i bɔra jii la, o kɔrɔ ko i be nana ɲɛnamaya kɛcogo kura daminɛ Ala sago kɛli la. O b’a yira ko kabi sisan i bena baara kɛ Jehova ye. I hakili to a la ko i ma i yɛrɛkun di adamaden, jɛnkulu, wala baara dɔ ma. I ye i yɛrɛkun di Jehova lo ma.
25 Komi i ye i yɛrɛkun di Jehova ma, o bena i dɛmɛ ka teriya sɔbɛ kɛ n’a ye (Zaburuw 25:14). Nka, batɛmu dɔrɔn lo t’a to mɔgɔ be kisi. Ciden Pol y’a sɛbɛ ko: “Aw ka jija ka baara kɛ aw ka kisili kosɔn ni Alaɲasiran ye kosɔbɛ.” (Filipikaw 2:12). Batɛmu ye koow daminɛ dɔrɔn lo ye. Nka, i magwɛrɛnin be se ka to Jehova la cogo di? An bena o ɲiningali jaabi kalansen laban na.


text:
KALANSEN 1
Kibaro diiman juman lo?
1. Kibaro juman lo bɔra Ala yɔrɔ?
Ala b’a fɛ an ka ninsɔndiya sɔrɔ an ka ɲɛnamaya la dugukolo kan. A ye dugukolo dan ani fɛɛn minw bɛɛ be a kan sabu a be an kanu. Yanni dɔɔni, a bena koo dɔ kɛ walisa bɛɛ ka hɛɛrɛ sɔrɔ dugukolo yɔrɔ bɛɛ la. Koo o koo be adamadenw niin tɔɔrɔ, a bena u bɛɛ ban.
Adamadenw ka gofɛrɛnɛman si ma se ka fariyakow, bana ani saya ban. Nka, kibaro diiman dɔ be yen. Yanni dɔɔni, Ala bena o gofɛrɛnɛmanw bɛɛ halaki ani k’a yɛrɛ ka gofɛrɛnɛman sigi u nɔɔ na. O la, Ala ka mɔgɔw bena hɛɛrɛ ani kɛnɛya sɔrɔ.
2. Mun na kɔrɔtɔ b’a la ka kibaro diiman lamɛn bi?
Tɔɔrɔ koow bena ban, nka fɔɔ Ala ka mɔgɔ juguw halaki ka bɔ dugukolo kan fɔlɔ (Sofoni 2:3). O bena kɛ tuma juman do? Koo minw be adamadenw niin tɔɔrɔla bi, Ala ka Kuma tun kɔnna k’u kofɔ. O koow b’a yira ko yanni dɔɔni Ala bena wuli mɔgɔ juguw kama.
3. An ka kan ka mun lo kɛ?
An ka kan k’a ɲini ka lɔnniya sɔrɔ Ala koo la a ka Kuma kɔnɔ, o min ye Bibulu ye. Bibulu be komi lɛtɛrɛ, faa kanutigi ye min ci a deenw ma. Bibulu b’a ɲɛfɔ an ye cogo min na an be se ka ɲɛnamaya kɛ cogo fisaman na sisan ani ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ dugukolo kan loon nataw la. Tiɲɛn lo, a tɛna diya mɔgɔ dɔw ye k’a ye ko i be dɛmɛ sɔrɔla ka Bibulu faamu. Nka, sababu min dira i ma ka siniɲasigi fisaman sɔrɔ, a nafa ka bon kojugu, kana a to a ka taga k’i dan.
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
BIBULUKALAN
Mun na i ka ɲi ka bibulukalan kɛ?
Ɲiningali jɔnjɔn minw ɲɛsinna an ka ɲɛnamaya koo ma, Bibulu be mɔgɔ miliyɔn caaman dɛmɛna duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ k’u jaabiliw sɔrɔ. A bena diya i ye ka kɛ olu dɔ ye wa?


text:
KUNNAFONI WƐRƐW
Mɛlɛkɛba Misɛli ye jɔn ye?
MƐLƐKƐ min tɔgɔ ko Misɛli, Bibulu t’a kofɔ siɲɛ caaman na. Nka,, Bibulu mana a kofɔ, a b’a yira ko a be wale dɔ lo kɛra. A kofɔra Daniyɛli ka kitabu kɔnɔ ko a be mɛlɛkɛ juguw kɛlɛla. Zude ka bataki b’a fɔ ko sɔsɔli donna ale ni Sutana cɛ. Ani, Yirali ka kitabu b’a yira ko a be Sutana n’a ka jinaw kɛlɛla. Misɛli kɛtɔ ka Jehova ka kuntigiya lafasa ani ka a juguw kɛlɛ, a be koow kɛ ka kɛɲɛ n’a tɔgɔ kɔrɔ ye sabu Misɛli kɔrɔ ko: “Jɔn lo be komi Ala?” Nka, Misɛli ye jɔn lo ye?
Mɔgɔ dɔw be ni tɔgɔ caaman ye. Ɲɛyirali fɛ, cɛmɔgɔba Yakuba tɔgɔ wɛrɛ ko Israɛl, ani ciden Piyɛri be weele fana ko Simɔn (Zɛnɛzi 49:1, 2; Matiyo 10:2). O cogo kelen na, Bibulu b’a yira ko Misɛli ye Yezu Krista tɔgɔ wɛrɛ ye. Sanni a ka na dugukolo kan a tun be weele o tɔgɔ la ani a kɔsegini kɔ sankolo la, o tɔgɔ lo b’a kan. An ka dalilu dɔw lajɛ Bibulu kɔnɔ minw b’a to an b’a fɔ ko Misɛli ye Yezu tɔgɔ wɛrɛ ye.
Mɛlɛkɛba. Ala ka Kuma be Misɛli weele ko “mɛlɛkɛba.” (Zude 9). O kuma kɔrɔ ko “mɛlɛkɛw kuntigiba.” Bibulu tɛ kuma abada mɛlɛkɛba caaman koo la, nka a be kuma mɛlɛkɛba kelenpe dɔrɔn lo koo la. O b’a yira k’o mɛlɛkɛ ɲɔgɔnna wɛrɛ tɛ yen. Ka fara o kan, Bibulu b’a yira ko mɛlɛkɛba ka lɔyɔrɔ ɲɛsinna Yezu lo ma. 1 Tesalonikaw 4:16 (ABM ) b’a fɔ Matigi Yezu Krista lakununen koo la ko: “Matigi yɛrɛ na jigin ka bɔ sankolo la ni pɛrɛnkanba ni mɛlɛkɛw kuntigi kanba . . . ye.” O vɛrise b’a yira ko Yezu kaan ye mɛlɛkɛba kaan ye. O kɔrɔ ko Yezu yɛrɛ lo ye mɛlɛkɛw kuntigiba Misɛli ye.
Kɛlɛbolo kuntigi. Bibulu b’a fɔ ko ‘Misɛli ni a ka mɛlɛkɛw ye o dragon ni a ka mɛlɛkɛw kɛlɛ.’ ( Yirali 12:7, ABM ). O cogo la, Misɛli ye mɛlɛkɛ kantigimanw kɛlɛbolo kuntigi ye. Yirali ka kitabu fana b’a yira ko Yezu ye mɛlɛkɛ kantigimanw kɛlɛbolo kuntigi ye ( Yirali 19:14-16). Ani, ciden Pol be kuma ka gwɛ “Matigi Yezu” koo la ani “a ka mɛlɛkɛ setigiw” koo la (2 Tesalonikaw 1:7; Matiyo 16:27; 24:31; 1 Piyɛri 3:22). O cogo la, Bibulu be kuma ‘Misɛli ni a ka mɛlɛkɛw’ koo la ani Yezu fana ni ‘a ka mɛlɛkɛw’ koo la (Matiyo 13:41). Bibulu kɔni t’a fɔ yɔrɔ si la ko mɛlɛkɛ kantigimanw kɛlɛbolo fila lo be yen sankolo la (ko Misɛli be kelen kun na ani Yezu be tɔɔ kelen kun na). O la, a bɛnnen lo k’a fɔ ko Misɛli tɛ dɔ wɛrɛ ye Yezu Krista kɔ a ka lɔyɔrɔ la sankolo la. *
^ dakun 1 N’i be kunnafoni wɛrɛw fɛ minw b’a yira ko Misɛli tɔgɔ ɲɛsinna Ala Dencɛ lo ma, i k’a filɛ gafe Étude perspicace des Écritures kitabu 2nan kɔnɔ, a ɲɛɛ 280-281 (faransɛkan). Jehova Seerew lo y’a sɛbɛ.


text:
YƆRƆ 3NAN
Ɲɛnamaya tun be kɛ cogo di alijɛnɛ kɔnɔ?
Jehova ye fɛɛn ɲuman caaman di Adama ni Awa ma. Zɛnɛzi 1:28
Jehova ye muso fɔlɔ Awa dan, ani a y’a di Adama ma a ka kɛ a muso ye.—Zɛnɛzi 2:21, 22.
Jehova tun y’u dan, u hakili n’u farikolo tun dafanin lo. Fiɲɛ si tun tɛ u la.
A y’u bila Edɛn nankɔ kɔnɔ: yɔrɔ cɛɲumanba tun lo. Kɔɔw ni bɛgɛnw tun be o yɔrɔ la ani yiri minw be den.
Jehova tun be kuma u fɛ, a tun be u kalan. N’u tun ye mɛnni kɛ a fɛ, u tun bena to niin na fɔɔ abada alijɛnɛ kɔnɔ dugukolo kan.
Ala tun ko u kana yiriw la kelen deen dumu. Zɛnɛzi 2:16, 17
Mɛlɛkɛ dɔ murutira Ala kama. O mɛlɛkɛ jugu ye Sutana Naafigi lo ye.
Jehova ye yiri dɔ yira Adama ni Awa la Edɛn nankɔ kɔnɔ ani k’a fɔ u ye ko n’u y’a deen dumu, u bena sa.
Sutana tun t’a fɛ Adama ni Awa ka mɛnni kɛ Jehova fɛ. O kama, a tɛmɛna saa dɔ fɛ k’a fɔ Awa ye ko Ala ko u kana yiriden min dumu, n’a y’o dumu, a tɛna sa nka a bena kɛ komi Ala. Ayiwa, o kuma tun ye ngalon lo ye.—Zɛnɛzi 3:1-5.


text:
KALANSEN 7
Ala ka Masaya ye mun lo ye?
1. Ala ka Masaya ye mun lo ye?
Ala ka Masaya ye sankolola gofɛrɛnɛman lo ye. A bena gofɛrɛnɛman tɔɔw bɛɛ bɔ yen ani ka sigi u nɔɔ na walisa Ala sago ka kɛ sankolo la ani dugukolo kan. O ye kibaro diiman ye. Adamadenw mako be gofɛrɛnɛman ɲuman na. Yanni dɔɔni, Ala ka Masaya bena o mako wasa. A bena mɔgɔw bɛɛ kaan bɛn k’u kɛ kelen ye dugukolo kan.
Masaya bɛɛ n’a ka masacɛ lo. Jehova y’a Dencɛ Yezu Krista lo sigi a ka Masaya kun na.
2. Mun na a bɛnnin be Yezu lo ka kɛ Masacɛ ye?
A bɛnnin be Ala Dencɛ lo ka kɛ Masacɛ ye sabu Yezu ka ɲi ani tilenninyakow ka di a ye kosɔbɛ (Zan 1:14). Ka fara o kan, see b’a ye ka mɔgɔw dɛmɛ kosɔbɛ sabu a bena to sankolo la ka dugukolo mara. A lakununin kɔ, a yɛlɛla sankolo la ka sigi Jehova kinibolo la ani a ye kɔnɔni kɛ yen (Eburuw 10:12, 13). A laban, Ala ye see di a ma a k’a daminɛ ka Masaya kɛ.
3. Jɔn lo bena mara kɛ ni Yesu ye?
Minw bena mara kɛ ni Yezu ye sankolo la, u weelela ko ‘senumanw’ (Daniyɛli 7:27, ABM ). Yezu ka ciden kantigiw lo sugandira fɔlɔ ka kɛ senumanw ye. Jehova tora ka cɛɛw ni muso kantigiw sugandi k’u kɛ senumanw ye fɔɔ kana se sisan ma. U mana sa, u be lakunu ka kɛ danfɛn yebaliw ye i ko Yezu.
Mɔgɔ joli lo be taga sankolo la? Yezu ye u weele ko “sagakulufitini” (Luka 12:32). U bɛɛ lajɛnnin hakɛ bena kɛ mɔgɔ 144 000 ye. Olu lo bena dugukolo mara ni Yezu ye.
4. Mun lo kɛra tuma min na Yesu ye masaya daminɛ?
Ala ka Masaya sigira sen kan saan 1914 la. * Yezu siginin kɔ masaya la, a ye koo fɔlɔ min kɛ, o tun ye ka Sutana n’a ka jinaw gwɛn ka jigi dugukolo kan. Sutana dusu dimina ani a y’a daminɛ ka dugukolo kuru bɛɛ ɲagami ( Yirali 12:7-10, 12). Kabini o wagati, tɔɔrɔkow cayara kosɔbɛ adamadenw kan. Kɛlɛw, kɔngɔ, banaw ani dugukoloyɛrɛyɛrɛ minw be kɛra, u bɛɛ ye “taamasiɲɛ” ye min b’a yira ko yanni dɔɔni Ala ka Masaya bena dugukolo kuru bɛɛ mara.
5. Ala ka Masaya be koo jumanw lo dafa?
Waajuli baara sababu fɛ duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ, Ala ka Masaya b’a la ka jamaba dɔ lajɛn ka bɔ siyaw bɛɛ la ani k’u kaan bɛn. Mɔgɔ majiginin miliyɔn caaman kɛra Yezu ka marakɔnɔmɔgɔw ye. Ala ka Masaya bena u latanga tuma min na a bena duniɲa juguman nin halaki. O la, mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka nafa sɔrɔ Ala ka Masaya la, o tigi ka kan ka kolo Yesu ye.
Ala sagonata fɔlɔ tun ye min ye adamadenw koo la, Ala ka Masaya bena o dafa saan 1 000 kɔnɔ. Dugukolo bɛɛ bena kɛ alijɛnɛ ye. A laban, Yezu bena Masaya segi a Faa ma (1 Korɛntikaw 15:24-26). Yala mɔgɔ dɔ be yen i b’a fɛ ka Ala ka Masaya kofɔ min ye wa?
^ dakun 6 Bibulu ka kiraya kuma kɔnna ka saan 1914 kofɔ cogo min na, gafe nin ɲɛɛ 216-219 be kunnafoni dɔw di o kan: Bibulu b’an kalan mun lo la?
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
Kalan tigitigi juman be Bibulu kɔnɔ?
Yala an be “laban tuma” lo la wa?
A filɛ cogo min na mɔgɔw ka kɛwalew n’u sɔɔn b’a yira ko an be “laban tuma” na i ko Bibulu tun kɔnna k’a fɔ cogo min na.
JƆN LO BE JEHOVA SAGO KƐRA BI?
Jehova Seerew be u ka waajuli baara labɛn cogo di?
An be tugu Yezu ka ɲɛyirali kɔ, a ye min to an ye tuma min na a tun be dugukolo kan. A tun be waajuli kɛ cogo di?


text:
KALANSEN 12
An ka Masaya waajuli baara labɛnnin lo cogo di?
Wagati dɔɔni ka kɔn a ka saya ɲɛ, Yezu y’a fɔ ko: “Nin Kibaru Duman waajuli na kɛ diɲɛ yɔrɔw bɛɛ la sankolo masaya ko la ka kɛ siyaw bɛɛ seere ye. O kɔ, a laban na se.” (Matiyo 24:14, ABM). Nka, o waajuli baara tun bena kɛ cogo di duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ? Walisa k’o kɛ, an be tugu Yezu ka ɲɛyirali kɔ, a ye min to an ye tuma min na a tun be dugukolo kan.—Luka 8:1.
An b’an jija ka taga bɔ mɔgɔw ye u ka soo. Yezu y’a ka kalandenw degi kibaro diiman waajuli kɛcogo la soo ni soo (Matiyo 10:11-13; Kɛwaliw 5:42; 20:20). Waajuli kɛyɔrɔ tigitigi dɔw tun kalifara o kalanden fɔlɔw ma (Matiyo 10:5, 6; 2 Korɛntikaw 10:13). O cogo kelen na bi, an ka waajuli baara labɛnnin lo ka ɲɛ. Waajuli kɛyɔrɔ dɔ kalifara kafo kelen kelen bɛɛ ma. O b’a to an be Yezu ka cii dafa, o min ye ka “mɔgɔw waaju” ani ka seereya kɛ k’a dafa.— Kɛwaliw 10:42.
Mɔgɔw be sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ, an b’an jija ka taga kuma u fɛ yen. Yezu ye ɲɛyirali wɛrɛ di an ma: a ye mɔgɔw waaju foroba yɔrɔw la, i n’a fɔ kɔgɔjida la ani dugu kɔlɔnda la (Mariki 4:1; Zan 4:5-15). An fana be mɔgɔw sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ, an be baro kɛ n’u ye Bibulu kan: siradaw la, jagokɛyɔrɔw la, zaradɛnw na, wala telefɔni fɛ. N’an ye sababu ɲuman sɔrɔ, an fana be seereya kɛ an sigiɲɔgɔnw ye, baarakɛɲɔgɔnw, lakɔli filankuruw ani an somɔgɔw ye. O jijaliw bɛɛ kɛra sababu ye mɔgɔ miliyɔn caaman sera ka “kisili koo” mɛn duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ.—Zaburuw 96:2.
Yala i ɲɛɛ be mɔgɔ dɔw la i b’a fɛ ka Ala ka Masaya kibaro diiman fɔ minw ye, ani k’a yira cogo min na o kibaro ɲɛsinna u ka siniɲasigi koo ma wa? Kana o jigiya kuma kɛ i kelen dɔrɔn ta ye. Teliya k’a ɲɛfɔ o mɔgɔw ye!
“Kibaru Duman” juman lo ka kan ka waaju?
Jehova Seerew be Yezu ka waajuli kɛcogo ladegi cogo di?


text:
YƆRƆ 2NAN
Tiɲɛn Ala ye jɔn lo ye?
Tiɲɛn Ala kelenpe dɔrɔn lo be yen, a tɔgɔ ko Jehova (Zaburuw 83:19, Bible Senuma, 1961). A be sankolo la, an tɛ se k’a ye. A b’an kanu, ani a b’a fɛ an k’ale kanu fana. A b’a fɛ an k’an mɔgɔɲɔgɔnw fana kanu (Matiyo 22:35-40). Ale lo ye Kɔrɔtalenba ye, fɛɛn bɛɛ Danbaga.
Ala ka danfɛn fɔlɔ kɛra mɛlɛkɛ barikaman dɔ ye. Kɔfɛ, ale lo nana kɛ Yezu Krista ye. Jehova ye mɛlɛkɛ wɛrɛw dan fana.
Jehova ye fɛɛn bɛɛ dan sankolo la . . . ani dugukolo kan. Yirali 4:11
Jehova Ala lo ye lolow ni dugukolo ni dugukolo kan fɛɛnw bɛɛ dan.—Zɛnɛzi 1:1.
A ye cɛɛ fɔlɔ Adama dan ni dugukolo buguri ye.—Zɛnɛzi 2:7.


text:
KALANSEN 5
Kunmabɔsara: Ala ka nilifɛnw bɛɛ la nafaman
1, 2. a) Nafa be kado sifa juman lo la e ɲɛɛ na? b) Mun na kunmabɔsara ye Ala ka nilifɛnw bɛɛ la nafaman ye?
DELILA ka kado juman sɔrɔ min ɲɔgɔn tɛ yen? Kado min be mɔgɔ nafa, waajibi tɛ a ka kɛ fɛɛn sɔngɔ gwɛlɛ ye. Nka, n’o kado b’i ninsɔndiya ani a b’i mako gwɛlɛ wasa, i b’a dibaga waleɲuman lɔn.
2 Jehova ye nilifɛn caaman di an ma. An mako gwɛlɛ be u la kelen na ka tɛmɛ tɔɔw bɛɛ kan. O ye Ala ka nilifɛnw bɛɛ la nafaman ye: a y’a Dencɛ Yezu Krista ci an ma walisa an ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ (Matiyo 20:28 kalan, ABM). An bena o lo ye kalansen nin na. Jehova kɛtɔ ka Yezu ci k’a kɛ kunmabɔsara ye, a y’a yira ko a b’an kanu yɛrɛ le.
KUNMABƆSARA YE MUN LO YE?
3. Mun na adamadenw be sa?
3 Kunmabɔsara ye fɛɛrɛ ye Jehova ye min kɛ walisa k’an kisi ka bɔ jurumu ni saya la (Efɛzikaw 1:7). Mun na an mako tun be kunmabɔsara la? Walisa k’o faamu, fɔɔ an k’a lɔn koo min kɛra Edɛn nankɔtu kɔnɔ kabi galen. An faa Adama n’an baa Awa ye jurumu kɛ. O kama, u sara. An fana be sa sabu an ye jurumu sɔrɔ cɛɛn ye u fɛ.—Kunnafoni wɛrɛw lajɛ, a 9nan.
4. Adama tun ye jɔn lo ye ani a tun be cogo di?
4 Tuma min na Jehova ye cɛɛ fɔlɔ Adama dan, a ye fɛɛn nafamanba dɔ di a ma: o tun ye ɲɛnamaya dafanin lo ye. A fari n’a hakili dafanin tun lo. O kama, a tun tɛna bana, ka kɔrɔ ani ka sa abada. Komi Jehova lo tun ye Adama dan, Ala tun kɛra i n’a fɔ a faa (Luka 3:38). Jehova tun be to ka kuma n’a ye. Ala tun be min ɲini Adama fɛ, a y’o ɲɛfɔ a ye ka gwɛ. A fana ye baara ɲuman dɔ kalifa a ma.—Zɛnɛzi 1:28-30; 2:16, 17.
5. Bibulu ko Ala ye Adama “dan a yɛrɛ jaa la.” O kɔrɔ ko di?
5 Ala ye Adama “dan a yɛrɛ jaa la” (Zɛnɛzi 1:27). O kɔrɔ ko Adama tun be ni Ala ka jogow ɲɔgɔn ye, i n’a fɔ kanuya, hakilitigiya, tilenninya ani sebagaya. See tun dira Adama ma ka koow latigɛ a yɛrɛ ma. A tun tɛ komi orobo. Ala tun y’a dan cogo dɔ la min b’a to a be se k’a latigɛ ka koɲuman kɛ wala ka kojugu kɛ. N’a tun y’a latigɛ ka mɛnni kɛ Ala fɛ, a tun bena to niin na fɔɔ abada alijɛnɛ kɔnɔ.
6. Komi Adama ma mɛnni kɛ Ala fɛ, a bɔnɛna mun lo la? O nɔfɛkow kɛra mun lo ye an fɛ?
6 Komi Adama ma mɛnni kɛ Ala fɛ, Ala ye kiti tigɛ a kan ko a ka kan ni saya ye. O kɛra bɔnɛba ye a fɛ. Teriya sɔbɛ min tun be ale ni Ala cɛ, o tiɲɛna. A fana bɔnɛna a niin dafanin na ani a gwɛnna ka bɔ alijɛnɛ kɔnɔ (Zɛnɛzi 3:17-19). Adama ni Awa ka murutili kosɔn, jigiya foyi tun t’u la tugun. Adama ka murutili kɛra sababu ye “hakɛ daminɛna . . . diɲɛ na, saya fana nana hakɛ sababu la. O cogo la fana, saya sera mɔgɔ bɛɛ ma bari bɛɛ ye hakɛ kɛ.” (Ɔrɔmukaw 5:12). Adama ka jurumu fɛ, a y’a yɛrɛ ni an fana ‘feere’ k’an kɛ jurumu ni saya ka jɔɔnw ye (Ɔrɔmukaw 7:14, ABM). Nka, an be ni jigiya ye wa? Ɔnhɔn.
7, 8. N’u ko kunmabɔsara, o kɔrɔ ko di?
7 N’u ko kunmabɔsara, o kɔrɔ ko di? Kɔrɔ jɔnjɔn fila b’a la. A fɔlɔ, kunmabɔsara ye sɔngɔ ye min be sara walisa ka fɛɛn dɔ kɔsegi a tigi ma wala ka mɔgɔ dɔ hɔɔrɔnya. A filanan, min be di walisa ka fɛɛn dɔ sɔngɔ sara, o ye kunmabɔsara ye.
8 Adama ye jurumu kɛ ka saya lase an ma. A ye tiɲɛniba min kɛ, adamaden si tun tɛ se k’o juru sara. Nka, Jehova ye fɛɛrɛ dɔ kɛ walisa k’an kisi ka bɔ jurumu ni saya ka jɔnya la. An k’a filɛ kunmabɔsara koo ɲɛnabɔra cogo min na ani an be se ka nafa min sɔrɔ o la.
JEHOVA YE KUNMABƆSARA KOO ƝƐNABƆ COGO DI?
9. Kunmabɔsara tun ka ɲi ka kɛ mun ye?
9 Adama bɔnɛna a niin dafanin min na, an si tɛ se k’o sɔngɔ sara abada sabu an si dafanin tɛ (Zaburuw 49:8, 9). Adamaden dafanin wɛrɛ niin lo tun ka kan ka di. Adama bɔnɛna a niin min na, kunmabɔsara tun ka kan ka bɛn o lo ma tigitigi. O lo y’a to a be weele ko “kunmabɔsara dama kɛɲɛnin.”—1 Timote 2:6, NW.
10. Jehova ye kunmabɔsara koo ɲɛnabɔ cogo di?
10 Jehova ye kunmabɔsara koo ɲɛnabɔ cogo di? A Dencɛ Yezu min koo ka gwɛlɛ a ma kosɔbɛ, a y’o lo ci dugukolo kan. Ale lo ye a ka danfɛn fɔlɔ ye (1 Zan 4:9, 10). Yezu sɔnna ka bɔ a Faa kɔrɔ ka na dugukolo kan (Filipikaw 2:7). Jehova y’a niin ta sankolo la k’a don muso dɔ wolonugu kɔnɔ. O cogo la, Yezu wolola ka kɛ mɔgɔ dafanin ye, jurumu si tun t’a la.—Luka 1:35.
11. Cɛɛ kelen tun be se ka kɛ kunmabɔsara ye adamadenw bɛɛ fɛ cogo di?
11 Adama ka murutili kosɔn, a deenw bɛɛ bɔnɛna ɲɛnamaya dafanin na. Yala mɔgɔ wɛrɛ tun be se ka adamadenw bɛɛ kisi ka bɔ saya la wa? Ɔnhɔn (Ɔrɔmukaw 5:19 kalan). Yezu ma jurumu kɛ ka ye. A y’a niin dafanin saraka k’o kɛ kunmabɔsara ye (1 Korɛntikaw 15:45). A niin dafanin tun be se ka kɛ sababu ye ka adamadenw bɛɛ kisi saya ma.
12. Mun na Yezu tun ka kan ka tɔɔrɔ ten?
12 Yezu ye tɔɔrɔba min muɲu fɔɔ ka taga sa, Bibulu b’o lakali. U y’a gosi ni busan ye fariya la. U y’a gwengwe yiri la ani a tɔɔrɔla fɔɔ ka sa (Zan 19:1, 16-18, 30). Mun na Yezu tun ka kan ka tɔɔrɔ ten? Sutana y’a fɔ ko adamaden si tɛna kantigiya kɛ Ala ye ni kɔrɔbɔliba y’a sɔrɔ. Yezu y’a yira ko mɔgɔ dafanin be se ka kantigiya kɛ Ala ye hali n’a ka tɔɔrɔ tɛmɛna a daan kan. Miiri k’a filɛ Jehova dusu diyara Yezu kɔrɔ cogo min na!—Talenw 27:11; Kunnafoni wɛrɛw lajɛ, a 15nan.
13. Kunmabɔsara sarala cogo di?
13 Kunmabɔsara sarala cogo di? Yezu y’a niin sɔngɔ di a Faa ma. Saan 33 an tile la, Yahutuw ka Nisan kalo tile 14nan loon na, Jehova y’a to Yezu juguw y’a faga (Eburuw 10:10). Tile saba o kɔ, Jehova y’a lakunu k’a kɛ danfɛn yebali ye tugun. Kɔfɛ, Yezu kɔsegira a Faa fɛ sankolo la. A tun y’a niin dafanin min saraka k’a to adamaden cogo la, a y’o sɔngɔ yira Jehova la (Eburuw 9:24). Komi kunmabɔsara sarala, an be se ka hɔɔrɔnya ka bɔ jurumu ni saya ka jɔnya la.—Ɔrɔmukaw 3:23, 24 kalan.
I BE SE KA NAFA MIN SƆRƆ KUNMABƆSARA LA
14, 15. An ka kan ka mun lo kɛ walisa an ka jurumuw ka yafa an ma?
14 Ala y’o nilifɛn nafamanba di an ma ka ban. An k’a filɛ an be se ka nafa min sɔrɔ o la sisan ani loon nataw la.
15 An ka jurumuw be se ka yafa an ma. A man nɔgɔ ka koo ɲuman kɛ tuma bɛɛ. An be fili, ani tuma dɔw la an be kuma dɔw fɔ ani ka koo dɔw kɛ minw man ɲi (Kɔlɔsikaw 1:13, 14). An ka jurumuw be se ka yafa an ma cogo di? An ka kan ka nimisa sɔbɛ la ani k’an majigi ka yafa deli Jehova fɛ. O la, an be se ka la a la ko an ka jurumuw yafara an ma.—1 Zan 1:8, 9.
16. An ka kan ka mun lo kɛ walisa ka kɛ ni dusukun ɲuman ye?
16 An be se ka kɛ ni dusukun ɲuman ye. N’an dusukun b’an kɛlɛ koo jugu dɔ kosɔn, o koo be se k’an tɔɔrɔ. An jigi be se ka tigɛ ani an yɛrɛ be se k’a miiri ko nafa foyi t’an na. Nka kuun t’a la an k’an fari faga. N’an ye yafa deli Jehova fɛ, an ka la a la ko a bena sɔn ka yafa an ma (Eburuw 9:13, 14). An ka gwɛlɛya wala fiyɛn mana kɛ min o min ye, Jehova b’a fɛ an k’o fɔ ale ye (Eburuw 4:14-16). N’an y’o kɛ, an bena to hɛɛrɛ la ni Ala ye.
17. An be se ka duga jumanw sɔrɔ Yezu ka saya sababu fɛ?
17 An jigi b’a la ka ɲɛnamaya kɛ fɔɔ abada. “Jurumu sara ye saya ye, nka Ala ka nili fɛn ye ɲɛnamaya banbali de ye Yesu Krisita an Matigi la.” (Ɔrɔmukaw 6:23, ABM). Komi Yezu sara an kosɔn, an be se ka ɲɛnamaya banbali ni kɛnɛya dafanin sɔrɔ (Yirali 21:3, 4). Nka an be se ka mun lo kɛ walisa k’o dugaw sɔrɔ?
YALA I BENA ALA WALEƝUMAN LƆN WA?
18. An b’a lɔn cogo di ko Jehova b’an kanu?
18 Ni dɔ ye kado ɲuman di i ma, miiri k’a filɛ o b’i dusu diya cogo min na. Kunmabɔsara ye nilifɛnw bɛɛ la nafaman ye. An ka kan ka Jehova waleɲuman lɔn kosɔbɛ o kosɔn. Zan 3:16 b’a fɔ ko “Ala ye diɲɛ kanu haali, fɔɔ a y’a Deen kelenpe ci mɔgɔw ma.” Tiɲɛn na, Jehova b’an kanu haali, fɔɔ a y’a Dencɛ kanulen Yezu di an kosɔn. An b’a lɔn ko Yezu fana b’an kanu sabu a sɔnna ka sa an kosɔn (Zan 15:13). Jehova ye kunmabɔsara di minkɛ, o ka ɲi k’a to i ka la a la ko ale ni Yezu b’i kanu yɛrɛ le.—Galatikaw 2:20.
19, 20. a) I be se ka kɛ Jehova teri ye cogo di? b) I be se k’a yira cogo di ko i limaniyanin lo Yezu ka kunmabɔ saraka koo la?
19 I y’a lɔn sisan ko Ala b’i kanu kosɔbɛ. I be se ka kɛ a teri ye cogo di? N’i tɛ mɔgɔ dɔ lɔn, a man nɔgɔ k’a tigi kanu. Zan 17:3 b’a fɔ ko an be se ka Jehova lɔn. N’i y’o kɛ, i bena se k’a kanu kosɔbɛ, i bena a ɲini k’i koo diya a ye, ani i bena kɛ a teri ye. O kama, to ka Bibulu kalan walisa ka dɔ fara i ka lɔnniya kan Jehova koo la.—1 Zan 5:3.
20 I ka limaniya Yezu ka kunmabɔ saraka koo la. Bibulu b’a fɔ ko “min dara a Denkɛ la, ɲɛnamaya banbali bɛ o tigi fɛ.” (Zan 3:36, ABM). Ka limaniya Yezu la, o kɔrɔ ko di? O kɔrɔ ko Yezu ko an ka min kɛ, an ka kan k’o lo kɛ (Zan 13:15). An tɛ se k’a fɔ an daa la dɔrɔn ko an lanin lo Yezu la. Fɔɔ an ka dɔ kɛ dɔ ye. Bibulu b’a fɔ ko: “Dannaya salen don ni kɛwalew tɛ.”—Zaki 2:26, ABM.
21, 22. a) Mun na an ka kan ka taga Krista saya Hakilijigi lajɛn na min be kɛ saan o saan? b) An bena mun lo ye kalansen 6 ani 7nan na?
21 Taga Krista saya Hakilijigi lajɛn na. Yezu ka suu laban na, a y’a fɔ a ka kalandenw ye ko u k’u hakili to ale saya koo la. An b’o lo kɛ saan o saan. O lajɛn be weele ko Krista saya Hakilijigi lajɛn wala “Matigi ka surafana.” (1 Korɛntikaw 11:20, NW; Matiyo 26:26-28). Yezu b’a fɛ an k’an hakili to a la ko ale y’a niin dafanin di k’o kɛ kunmabɔsara ye an kosɔn. A ko: “Aw ye to ka nin kɛ k’aw hakili to ne la.” (Luka 22:19 kalan). N’i tagara o lajɛn na, i b’a yira ko i b’i hakili to kunmabɔsara koo la ani Jehova ni Yezu ka kanuyaba koo la.
22 Kunmabɔsara ye nilifɛn nafamanba ye min ɲɔgɔn tɛ yen (2 Korɛntikaw 9:14, 15). Mɔgɔ miliyɔn caaman minw sara, a be se k’olu fana nafa. An bena o lo ye kalansen 6 ani 7nan na.


text:
Ala ka Masaya ye mun lo ye?
Ele fɛ . . .
ntalen kumaw lo wa?
sankolola gofɛrɛnɛman lo wa?
wala fɛɛn wɛrɛ lo?
BIBULU B’A FƆ KO:
“Sankolotigi Ala ben’a kɛ masacɛ wɛrɛ be wili min ka masaya tena nagasi abada.”—Daniyɛli 2:44, ALA KA KUMA, ABBF.
“Dencɛ dira an ma. Masaya dir’a ma.” —Ezayi 9:5.
I BE SE KA NAFA MIN SƆRƆ O LA:
Gofɛrɛnɛman tilennin dɔ lo, min be se ka ele yɛrɛ nafa.—Ezayi 48:17, 18.
Kɛnɛya dafanin ani hɛɛrɛ duniɲa kura nata kɔnɔ.—Yirali 21:3, 4.
BIBULU BE MIN FƆ, AN BE SE KA LA O LA SƆBƐ LA WA?
An be se ka la o la kuun fila ɲɔgɔn kama:
Yezu y’a yira Ala ka Masaya bena min kɛ. A y’a ka kalandenw degi ko u ka delili kɛ ko Ala ka Masaya ka na ani Ala sago ka kɛ dugukolo kan (Matiyo 6:9, 10). Yezu ye koo dɔw kɛ k’a yira o bena kɛ cogo min na.
Ka Yezu to dugukolo kan, a ye kɔngɔtɔw balo, ka banabagatɔw kɛnɛya ani ka suuw lakunu yɛrɛ! (Matiyo 15:29-38; Zan 11:38-44). O cogo la, a y’a yira ka ɲɛ Ala ka Masaya bena min kɛ Ala sagokɛlaw ye. Yezu lo tun bena kɛ Ala ka Masaya kuntigi ye.—Yirali 11:15.
Duniɲa ka koow cogoya b’a yira ka gwɛ ko Ala ka Masaya bena na yanni dɔɔni. Yezu tun kɔnna k’a fɔ ko sanni Ala ka Masaya ka na ni hɛɛrɛ ye dugukolo kan, marifakɛlɛw, kɔngɔbaw ani dugukoloyɛrɛyɛrɛw tun bena mɔgɔw tɔɔrɔ duniɲa kɔnɔ.—Matiyo 24:3, 7.
An ɲɛɛ be o koow la bi. O kama, an lanin b’a la ko yanni dɔɔni, Ala ka Masaya bena o gwɛlɛyaw bɛɛ ban.
MIIRI K’A FILƐ:
Ɲɛnamaya bena kɛ cogo di Ala ka Masaya tuma na?
O ɲiningali ka jaabili be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ: ZABURUW 37:29 ani EZAYI 65:21-23.
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
KIBARO DIIMAN MIN BƆRA ALA YƆRƆ
Ala sagonata ye mun lo ye dugukolo koo la?
Bibulu b’a ɲɛfɔ fɛɛn min kama Ala ye dugukolo dan, tɔɔrɔw bena ban tuma min na, dugukolo bena kɛ min ye sini ma ani adamadenw ka siniɲasigi bena kɛ min ye o tuma na.


text:
KUNNAFONI WƐRƐW
Yala an ka kan ka fɛtiw kɛ wa?
FOROBA fɛti minw be kɛ duniɲa yɔrɔ caaman na bi, diinan fɛtiw ani fɛti wɛrɛw, u caaman jujɔn tɛ bɔ Bibulu kɔnɔ. N’o lo, u jujɔn bɔra min do? Ni see b’i ye ka sɛgɛsɛgɛri kɛ lɔnniya gafew kɔnɔ, i bena a ye u be min fɔ foroba fɛti dɔw koo la minw be kɛ e ka jamana kɔnɔ. An ka ɲɛyirali dɔw lajɛ.
Paki fɛti. Lɔnniya gafe dɔ (The Encyclopædia Britannica) b’a fɔ ko “Layidu Kura yɔrɔ si tɛ kuma Paki fɛti kɛli koo la.” Paki fɛti koo daminɛna cogo di? A jujɔn bɔra kafiriya koow lo la. Hali ni mɔgɔw b’a fɔ ko u b’o fɛti kɛ walisa k’u hakili jigi Yezu sukununi koo la, landako minw be kɛ o fɛti sen fɛ u tɛ kerecɛnya koo ye.
Saan kura seli. Saan kura seli loon n’a landaw tɛ kelen ye jamanaw bɛɛ la. Lɔnniya gafe dɔ (The World Book Encyclopedia) be kunnafoni nin di o saan kura fɛti daminɛ koo la: “Saan 46 Krista tile ɲɛ, Ɔrɔmu masacɛ Jules César y’a latigɛ ko zanwiyekalo tile fɔlɔ ka kɛ saan kura daminɛ loon ye. Ɔrɔmukaw tun ye o loon kɛ u ka batofɛn Zanus tando loon ye: Zanus tun ye dondaw ni koow daminɛ ala ye u fɛ. Zanus tɔgɔ lo tara ka la zanwiyekalo kan. O batofɛn tun be ni ɲɛda fila ye: kelen sinnen be ɲɛɛ fɛ ani tɔɔ kelen sinnen be kɔfɛ.” O cogo la, saan kura seli jujɔn basiginen be kafiriyakow lo kan.
Fɛti wɛrɛw. Fɛti minw be kɛ duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ, an tɛ se ka baro kɛ u bɛɛ kan. Nka, fɛti minw be adamadenw wala u ka jɛnkuluw tando, u bɛnnen tɛ Jehova ma (Zeremi 17:5-7; Kɛwaliw 10:25, 26). I kana ɲinɛ fana ko diinanw ka seliw jujɔn lo b’a to Ala be sɔn u la walima a be ban u la (Ezayi 52:11; Yirali 18:4; ABM ). Bibulu ka miiriya minw be sɔrɔ gafe nin kalansen 16nan kɔnɔ, u bena i dɛmɛ k’a faamu Ala be min miiri n’an b’an seen don fɛti dɔw la minw tɛ diinankow ye.


text:
KƆRƆSILI SANGASO—KALAN Saan 2017, sɛtanburukalo
Barokun minw bena lajɛ saan 2017, ɔkutɔburukalo tile 23nan ka taga se novanburukalo tile 26nan lɔgɔkun na, olu lo be sɔrɔ Kɔrɔsili Sangaso nin kɔnɔ.
A ɲini ka kɛ ni yɛrɛminɛli ye
Ɲɛyirali minw be Bibulu kɔnɔ, u be se k’an dɛmɛ cogo di ka kɛ ni yɛrɛminɛli ye bɛrɛbɛrɛ? Mun na kerecɛnw ka ɲi k’a ɲini ka kɛ n’o jogo ye?
Jehova ka makari ladegi
Loon dɔ, Jehova y’a tɔgɔ n’a jogow fɔ Musa ye walisa a k’ale lɔn. Ala y’a jogo fɔlɔ minw fɔ, u dɔ ye makari lo ye. O jogo nafa ye juman ye ani mun na i ka ɲi k’a ɲini ka kɛ n’a ye?
DƆ KA ƝƐNAMAYA
N’ ye nɛɛmaba sɔrɔ ka baara kɛ ni kerecɛn kantigiw ye
David Sinclair y’a lakali a ye nɛɛmaba ni ninsɔndiya min sɔrɔ ka baara kɛ ni balima kantigiw ye saan 61 kɔnɔ Brooklyn Betɛli la.
“Ala ka Kuma bena to . . . kudayi”
Kaanw yɛlɛmana, yɛlɛmani donna politikikow la ani u ye mɔgɔw bali ka Bibulu bayɛlɛma. O n’a ta bɛɛ kabi Bibulu sɛbɛra ka ban, kitabu si ma jɛnsɛn ka se a ma saan kɛmɛkulu caaman kɔnɔ.
Fanga be Ala ka Kuma na
Bibulukalan sababu fɛ, mɔgɔ caaman sera ka yɛlɛmanibaw kɛ. N’an b’a fɛ Ala ka Kuma ka nɔɔ to an kan, an ka ɲi ka mun lo kɛ?
“Baara kɛ ni jagwɛlɛya ye”
Mun na an mako be jagwɛlɛya la? An be se k’o jogo sɔrɔ cogo di?


text:
KALANSEN 11
Nafa juman be Bibulu ka sariyaw la?
1. Mun na adamadenw tɛ se k’u yɛrɛ mara koɲuman?
An Danbaga hakili ka bon ka tɛmɛ an ta kan. A b’a janto an na i ko Faa kanutigi. A ma an dan walisa an k’ale bila ani k’an yɛrɛ mara (Zeremi 10:23). Deen fitinin mako b’a la a wolobagaw k’a ɲɛminɛ. O cogo kelen na, an bɛɛ mako b’a la Ala k’an ɲɛminɛ (Ezayi 48:17, 18). Bibulu ka sariyaw b’an ɲɛminɛ. U ye Ala ka nilifɛn ye.
Jehova ka sariyaw b’a yira an na an be se ka ɲɛnamaya kɛ cogo fisaman min na sisan ani ka hɛɛrɛ banbali sɔrɔ sini. Komi Ala lo y’an dan, a bɛnnin lo an ka sɔn ale k’an ɲɛminɛ.
2. Ala ka Kuma b’an ɲɛminɛ cogo di?
Tiɲɛn kuma minw be Bibulu kɔnɔ, u dɔw b’a yira an na Ala b’a fɛ an ka min kɛ koo caaman na. Sariya wɛrɛw ɲɛsinna koo tigitigi dɔw ma (Deteronɔmu 22:8). An ka kan k’an hakili jagabɔ walisa k’a faamu cogo min na an ka kan ka tiɲɛn kuma dɔ sira tagama min be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ (Talenw 2:10-12). Ɲɛyirali fɛ, Bibulu b’a fɔ ko niin ye Ala ka nilifɛn lo ye. O tiɲɛn kuma be se k’an ɲɛminɛ baarakɛyɔrɔ la, denbaya kɔnɔ ani n’an be taga tagama na. O b’an dɛmɛ an kana an niin wala mɔgɔ wɛrɛ niin bila farati la.
3. Ala ka sariyaw la, cii fila juman lo ka bon tɔɔw bɛɛ ye?
Yezu ye cikan fila kofɔ minw ka bon tɔɔw bɛɛ ye. A fɔlɔ b’a yira adamaden ka ɲɛnamaya kuun ye min ye tigitigi: ka Ala lɔn, k’a kanu ani k’a bato kantigiya la. An ka kan k’an janto o cikan fɔlɔ la an ka koow bɛɛ la (Talenw 3:6). Minw b’o cikan labato, Ala be teriya don ni olu ye ani u be hɛɛrɛ sɔbɛ ni ɲɛnamaya banbali sɔrɔ.
Cikan filanan be se k’an dɛmɛ ka sigi hɛɛrɛ la n’an mɔgɔɲɔgɔnw ye (1 Korɛntikaw 13:4-7). An bena se k’o cikan filanan sira tagama n’an be mɔgɔw minɛ i ko Ala b’a kɛ cogo min na.
4. Nafa juman be Bibulu ka sariyaw la?
Bibulu ka sariyaw b’a yira denbayamɔgɔw la cogo min na kanuya be se k’u dɛmɛ u ka bɛn (Efɛzikaw 4:32; Kɔlɔsikaw 3:12, 14, ABM ). Ala ka Kuma be denbayaw tanga fana sabu a b’u kalan miiriya jɔnjɔn dɔ wɛrɛ la: Furu ka kan ka kɛ furututuko ye.
Bibulu ka kalanw sira tagamani be se k’an bolofɛnw n’an dusukunnataw tanga. Ɲɛyirali fɛ, Bibulu ko an ka kɛ hɔɔrɔnw ye ani an k’an sɔbɛ don baara la. Patɔrɔnw be o ɲɔgɔnna baarakɛlaw lo fɛ (Talenw 10:4, 26; Eburuw 13:18). Ala ka Kuma b’a fɔ an ye fana ko n’an makoɲɛfɛnw b’an bolo o k’an wasa ani ko teriya min be an ni Ala cɛ, an kana bololafɛn si fisaya n’o ye.
N’an be Bibulu ka sariyaw labato, o b’an tanga kɛnɛyako ta fan fɛ (Talenw 14:30; 22:24, 25). Ɲɛyirali fɛ, n’an be Ala ka sariya labato dɔlɔtɔya koo ta fan fɛ, o b’an tanga banaw ni kasaraw ma minw be se ka mɔgɔ faga (Talenw 23:20). Jehova tɛ dɔlɔmin haramuya, nka a b’a fɛ an k’a min k’a dama kɛɲɛ (Zaburuw 104:15; 1 Korɛntikaw 6:10). Ala ka sariyaw b’an nafa sabu u b’an dɛmɛ an k’an ka kɛwalew n’an ka miiriyaw kɔrɔsi (Zaburuw 119:97-100). Nka, kerecɛn sɔbɛw tɛ Ala ka sariyaw labato u yɛrɛ nafa dɔrɔn kama. U b’o kɛ ka bonya la Ala kan.
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
Kalan tigitigi juman be Bibulu kɔnɔ?
Ɲɛnamaya kɛcogo min ka di Ala ye
I be se ka ɲɛnamaya kɛ i ko Jehova b’a fɛ cogo min na. Tiɲɛn na, i be se ka kɛ Ala teri ye.
Kalan tigitigi juman be Bibulu kɔnɔ?
Ala be niin jati cogo min na
Ala be kɔnɔtiɲɛ ani bɛgɛn niin jati cogo di? Ka joli don i fari la, a fana b’o jati cogo di?
AN YE JƆN LO YE?
A ɲini ka bibulukalan kɛ n’an ye
A ɲini ka bibulukalan kɛ gwansan wagati ani yɔrɔ dɔ la min ka di i ye.


text:
KALANSEN 25
Mun na, ani cogo juman na an be Masaya Boonw lɔ?
Masaya Boon: O tɔgɔ b’a yira ko Bibulu kalan min be kɛ yen, o ɲɛsinna Ala ka Masaya koo lo ma. O Masaya lo tun ye Yezu ka waajuli barokun ye.—Luka 8:1.
U ye tiɲɛn batoli kɛyɔrɔw ye kiinw kɔnɔ. O yɔrɔw la, Jehova Seerew be Masaya waajuli baara koo labɛn (Matiyo 24:14). Masaya Boonw bonya n’u lɔcogow tɛ kelen ye, nka u lɔra cogo nɔgɔman na ani u caaman kɔnɔ, kafo kelen dɔrɔn tɛ lajɛnw kɛ yen. Saan tɛmɛninw na, an ye Masaya Boon kura waa caaman lɔ (looru ɲɔgɔn loon o loon) sabu kafow hakɛ cayara ani an mako tun be boon wɛrɛw la. An sera k’o kɛ cogo di?—Matiyo 19:26.
Nili minw be kɛ Masaya Boonw lɔli kama, u lɔra olu lo sababu la. O niliw be ci tɔnbolo ma walisa kafo minw b’a fɛ k’u ka Masaya Boon lɔ wala k’a lakuraya, olu ka se ka dɔ sɔrɔ o wari la.
Mɔgɔ sifaw bɛɛ lo b’u bolo don gwansan u lɔli baara la. Jamana caaman na, u ye Masaya Boonw lɔbagaw jɛnkuluw sigi sen kan. O jɛnkuluw be taga kafo ni kafo la jamana kɔnɔ ani hali yɔrɔjanw na walisa ka kafodenw dɛmɛ u ka Masaya Boon lɔli baara la. Jamana dɔw la, u ye Masaya Boonw lɔli wala u lakurayali koo kalifa balima setigi dɔw ma mara tigitigi dɔ la. O mara la, boon lɔbaga ŋanaw fana b’u yɛrɛ di ka baara kɛ gwansan. Masaya Boon kelen kelen bɛɛ lɔyɔrɔ la, minw b’u yɛrɛ di o baara kama gwansan, u fanba ye o yɔrɔ kafodenw lo ye. An sera k’o baara bɛɛ kɛ Jehova ka hakili senu ani a ka mɔgɔw ka jijaliba sababu fɛ.—Zaburuw 127:1; Kɔlɔsikaw 3:23.
Mun na an ka batolikɛyɔrɔw be weele ko Masaya Boonw?
Mun lo b’a to an be sera ka Masaya Boonw lɔ duniɲa faan bɛɛ la?
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
LAJƐNW / BATOLI
Mun lo be kɛ an ka Masaya boonw kɔnɔ?
E yɛrɛ k’a filɛ min be kɛ yen.
JƆN LO BE JEHOVA SAGO KƐRA BI?
Jehova Seerew ka lajɛnw be kɛ cogo di?
I ma deli k’i yɛrɛ ɲininga ko mun lo be kɛ an ka lajɛnw na wa? Siga si t’a la, i bena kabakoya k’a ye ko i be kalan min sɔrɔla ka bɔ Bibulu kɔnɔ, a nafa ka bon haali!


text:
KALANSEN 1
Ala ye jɔn lo ye?
1, 2. Mɔgɔw ka teli ka ɲiningali jumanw lo kɛ?
DENMISƐNW be ɲiningali caaman kɛ. I be se ka fɛɛn dɔ ɲɛfɔ u ye. Nka, u be tila k’i ɲininga ko: “Mun na?” I b’i seko kɛ k’u jaabi. O n’a ta bɛɛ, u be i ɲininga tugun ko: “Mun na do?”
2 Denmisɛnw wo, mɔgɔkɔrɔbaw wo, bɛɛ be ɲiningali kɛ. An be se k’an yɛrɛ ɲininga ko: An bena mun lo dumu, an bena fani juman lo don wala an bena mun lo san? N’a sɔrɔ an be ɲiningaliba dɔw kɛ ɲɛnamaya ani siniɲasigi koo la. Nka, n’an ma jaabili ɲumanw sɔrɔ, o be se k’a to an tɛ ɲiningaliw kɛ tugun.
3. Mun na mɔgɔ caaman b’a miiri ko u tɛ se ka jaabili sɔrɔ u ka ɲiningalibaw la?
3 An be ɲiningaliba minw kɛ, u jaabili be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ wa? Dɔw b’a miiri ko u be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ. Nka olu fɛ, Bibulu faamuyali ka gwɛlɛ kojugu. U b’a miiri ko diinan kuntigiw ni kalanfaw dɔrɔn lo be se k’o ɲiningaliw jaabi. Dɔw be maloya k’a fɔ ko olu t’o ɲiningaliw jaabili lɔn. Ele do?
4, 5. I b’a fɛ ka ɲiningaliba jumanw lo jaabili sɔrɔ? Mun na i ka ɲi ka to k’u jaabili ɲini?
4 N’a sɔrɔ, i b’a fɛ ka ɲiningali nunu ka jaabili sɔrɔ: Ɲɛnamaya kuun ye mun lo ye? Mun lo be kɛ saya kɔ? Ala be cogo di? Karamɔgɔba Yezu y’a fɔ ko: “A’ ye to ka delili kɛ, o bena di aw ma. A’ ye to ka ɲinini kɛ, aw bena sɔrɔli kɛ. A’ ye to ka daa kɔkɔ, daa bena yɛlɛ aw ye.” (Matiyo 7:7, NW ). Kana i fari faga. Nka to ka jaabili ɲumanw ɲini fɔɔ k’u sɔrɔ.
5 N’i tora “ka ɲinini kɛ,” i bena i ka ɲiningaliw jaabili sɔrɔ Bibulu kɔnɔ (Talenw 2:1-5). O jaabiliw faamuyali man gwɛlɛ. U bena a to dɔ be fara i ka hɛɛrɛ kan. Ka fara o kan, i bena jigiya sɔbɛ sɔrɔ siniɲasigi koo la. An k’a daminɛ ka ɲiningali dɔ sɛgɛsɛgɛ min be mɔgɔ caaman hakili ɲagami.
ALA B’A JANTO AN NA, WALA A DUSU KA GWƐLƐ?
6. Minw be tɔɔrɔla, mun na u b’a miiri ko Ala t’a janto u la?
6 Mɔgɔ caaman b’a miiri ko Ala t’a janto an na. Olu fɛ, ni Ala tun b’a janto an na sɔbɛ la, duniɲa tun tɛna kɛ ten. Marifakɛlɛw, kɔniya ani ɲani be yɔrɔ bɛɛ. Bana, tɔɔrɔ ani saya fana be yen. O kama, dɔw b’u yɛrɛ ɲininga ko: ‘Ni Ala tun b’a janto an na, mun na a tɛ o tɔɔrɔw bɛɛ ban?’
7. a) Cogo di diinan kuntigiw b’a to mɔgɔw b’a miiri ko Ala dusu ka gwɛlɛ? b) Kojugu minw be mɔgɔw sɔrɔ, mun na an lanin b’a la ko Ala nɔɔ tɛ?
7 Tuma dɔw la, diinan kuntigiw lo b’a to mɔgɔw b’a miiri ko Ala dusu ka gwɛlɛ. Cogo di do? Ni balawo cunna mɔgɔ dɔ kan, u b’a fɔ ko Ala ka latigɛ lo. O cogo la, u be Ala jalakira le. Nka, Bibulu b’a fɔ ko kojuguw tɛ Ala nɔɔ ye fewu. Zaki 1:13 b’a fɔ ko Ala tɛ mɔgɔ si kɔrɔbɔ ni kojugu ye. An b’a kalan o yɔrɔ la ko: “Ni kojugukɛ nigɛ donna min na, o tigi kan’a fɔ ko Ala nɔɔ lo. Bari kojugu nigɛ tɛ Ala minɛ fewu. A fana tɛ mɔgɔ si nigɛ ka don kojugu la.” O kɔrɔ ko hali ni Ala ma kojuguw ban fɔlɔ, u tɛ ale nɔɔ ye abada (Zɔbu 34:10-12 kalan). An ka ɲɛyirali dɔ lajɛ.
8, 9. Gwɛlɛya minw b’an kan, mun na a bɛnnin tɛ ka Ala jalaki o kosɔn? Ɲɛyirali dɔ fɔ.
8 Miiri kanbele dɔ koo la min be n’a wolobagaw ye. A koo ka di a facɛ ye kosɔbɛ. A facɛ ye ladili ɲumanw di a ma. Nka, kanbele murutira ani a bɔra a faa ka luu kɔnɔ. A ye koo kunntanw kɛ ani a ye kunkow sɔrɔ. Yala e bena a fɔ ko a ka kunkow y’a facɛ nɔɔ ye sabu ale m’a bali a ka bɔ luu kɔnɔ wa? Ayi (Luka 15:11-13). O cogo kelen na, tuma min na adamadenw murutira Ala ma ani u ye kojugu kɛ, Ala m’u bali o la. O kama, ni kojugu dɔ kɛra, an k’a to an hakili la ko Ala nɔɔ tɛ. A bɛnnin tɛ an ka Ala jalaki o kosɔn.
9 Ni Ala ma kojuguw ban fɔlɔ, i k’a lɔn ko kuun b’o la. Bibulu be min fɔ o koo la, kalansen 11nan bena i dɛmɛ k’o faamu. Nka, i ka la a la ko Ala b’an kanu. Gwɛlɛya minw b’an kan, ale nɔɔ tɛ. Tiɲɛn na, ale kelenpe lo be se k’o gwɛlɛyaw ɲɛnabɔ.—Ezayi 33:2.
10. Mɔgɔ juguw ye tiɲɛni minw kɛ, mun na an lanin b’a la ko Ala bena u bɛɛ lalaga?
10 Ala ye senuman ye (Ezayi 6:3). A be koo o koo kɛ, o ka ɲi kosɔbɛ, nanbara si tɛ o la. O kama, an be se k’an jigi la a kan. Nka, adamadenw tɛ ten. Olu be kojuguw kɛ tuma dɔw la. Faaman mana kɛ hɔɔrɔn ye cogo o cogo, see t’a ye ka mɔgɔ juguw ka tiɲɛni bɛɛ lalaga. Nka, Ala ka sebagaya ɲɔgɔn tɛ yen. Mɔgɔ juguw ye tiɲɛni minw kɛ, see be Ala ye k’u bɛɛ lalaga. A yɛrɛ bena o lo kɛ. A bena juguya bɛɛ ban pewu!—Zaburuw 37:9-11 kalan.
ADAMADENW KA TƆƆRƆ BE MUN LO KƐ ALA LA?
11. N’i be tɔɔrɔla, o be mun lo kɛ Ala la?
11 Ala mana a ye ko duniɲa fanin be juguya la ani ko gwɛlɛyaw be i kan, o be mun lo kɛ a la? Bibulu b’a fɔ ko “kotilennin le ka di Masaba [Ala] ye” (Zaburuw 37:28). O kɔrɔ ko, koo ɲuman ka di Ala ye kosɔbɛ, nka kojugu ka gwo a ye. A man di Ala ye k’a ye ko mɔgɔw be tɔɔrɔ. Bibulu b’a fɔ ko Ala “dusu kasira kosɔbɛ” tuma min na dugukolo fara juguya la galen (Zɛnɛzi 6:5, 6). Ala ma yɛlɛma (Malasi 3:6). Bibulu b’a fɔ ko Ala b’a janto i la tiɲɛn tiɲɛn na.—1 Piyɛri 5:7 kalan.
12, 13. a) Mun na an be an mɔgɔɲɔgɔnw kanu ani an b’an janto u la? Tɔɔrɔ minw be duniɲa kɔnɔ, u be mun lo kɛ an na? b) Mun na an lanin b’a la ko Ala bena tɔɔrɔw ni tilenbaliyakow bɛɛ ban?
12 Bibulu b’a fɔ fana ko adamadenw danna Ala jaa la (Zɛnɛzi 1:26). O kɔrɔ ko, jogo ɲuman minw b’an na, u bɔra Ala la. Tɔɔrɔ min be mɔgɔ jalakibaliw kan, yala o b’i dusu kasi wa? I k’a lɔn ko o be Ala dusu kasi ka tɛmɛ ele kan. An b’o lɔn cogo di?
13 Bibulu b’a fɔ ko “Ala ye kanuya” lo ye (1 Zan 4:8, ABM ). Ala b’a ka koow bɛɛ kɛ ni kanuya ye. An be mɔgɔw kanu sabu Ala ye kanuya ye. Tɔɔrɔ ni tilenbaliyako minw be duniɲa kɔnɔ, n’a see tun b’i ye, i tun tɛna u ban wa? Siga t’a la, i tun bena u ban sabu i be mɔgɔw kanu. Nka, Ala do? Komi see b’a ye ani a b’an kanu, a bena tɔɔrɔw ni tilenbaliyakow bɛɛ ban. Layidu minw kofɔra gafe nin daminɛyɔrɔ la, u bɛɛ bena dafa, siga si t’o la! Nka, n’i b’a fɛ ka la o la, fɔɔ i ka Ala lɔn ka ɲɛ fɔlɔ.
ALA B’A FƐ I K’ALE LƆN
14. Ala tɔgɔ ko di? Mun lo b’a yira ko an ka kan k’a weele a tɔgɔ la?
14 N’i b’a fɛ ka teriya kɛ ni mɔgɔ dɔ ye, i be kɔn ka mun lo fɔ a ye? I be kɔn k’i tɔgɔ lo fɔ a ye. Yala tɔgɔ be Ala la wa? Diinan caaman fɛ, a tɔgɔ ko “Ala” wala “Matigi”. Nka, olu tɛ tɔgɔ yɛrɛ yɛrɛ ye. Bonyali tɔgɔw dɔrɔn lo, i n’a fɔ “masacɛ” wala “peresidan”. Ala y’a fɔ an ye ko ale tɔgɔ ko Jehova. An b’a kalan Zaburuw kɔnɔ ko: “Walisa u k’a dɔn ko e min tɔgɔ ko Jehova, ko e kelenpe ye Kɔrɔtalen Ba ye dugukolo bɛɛ kun na.” (Zaburuw 83:19, Bible senuma, 1961). Bibulu sɛbɛbagaw ye Ala tɔgɔ sɛbɛ siɲɛ 7 000 ni kɔ Bibulu kɔnɔ. Jehova b’a fɛ i k’ale tɔgɔ lɔn ani i ka to k’a weele a tɔgɔ la. A b’a tɔgɔ fɔ i ye janko i ka se ka kɛ a teri ye.
15. Jehova tɔgɔ kɔrɔ ko di?
15 Ala tɔgɔ Jehova kɔrɔ ka bon kosɔbɛ. A kɔrɔ ko Ala be se k’a ka layiduw bɛɛ dafa ani k’a sagonata dafa fana. Foyi tɛ se k’a bali k’o kɛ. Jehova kelenpe lo be se ka weele o tɔgɔ la. *
16, 17. Bonyali tɔgɔ nunu kɔrɔ ko di: a) “Sebagayabɛɛtigi”? b) “Badaa Masacɛ”? c) “Danbaga”?
16 An kɔnna k’a ye ko Zaburuw 83:19 b’a fɔ Jehova koo la ko: “E kelenpe ye Kɔrɔtalen Ba ye.” A fana fɔra Yirali kɔnɔ ko: “Jehova Ala, Sebagayabɛɛtigi, i ka koo kɛtaw ka bon, kabakow lo! Badaa Masacɛ, i ka siraw tilennin lo, u ye tiɲɛn ye.” (Yirali 15:3, NW). N’u ko “Sebagayabɛɛtigi”, o kɔrɔ ko di? O b’a yira ko duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ, mɔgɔ si ka sebagaya ma se Jehova ta ma. N’u ko “Badaa Masacɛ”, o kɔrɔ ko daminɛ tɛ Jehova la. Zaburuw 90:2 b’a fɔ ko Jehova be yen kabini fɔlɔfɔlɔ ani a bena to fɔɔ abada. Nin ye kabako ye dɛ!
17 Jehova kelenpe lo ye Danbaga ye. Yirali 4:11 b’a fɔ ko: “An Matigi [Jehova], n’an ka Ala, i ka kan ni bonya ni tandoli ye, k’i ka sebagaya koo fɔ! Bari, e le ye fɛɛn bɛɛ dan, a diyara i ye, e y’u bɛɛ dan.” I be se ka miiri fɛɛn o fɛɛn koo la, mɛlɛkɛw wo, lolow wo, yiridenw wo ani jɛgɛw wo, Jehova lo ye u bɛɛ dan!
I BE SE KA KƐ ALA TERI YE WA?
18. Mun na mɔgɔ dɔw b’a miiri k’u tɛ se ka kɛ Ala teri ye fewu? Nka Bibulu be mun lo fɔ o koo la?
18 Mɔgɔ dɔw mana a ye ko Jehova be ni jogo kabakomanw ye, siranya b’u minɛ. U b’a miiri ko Ala fanga ka bon, ko a kɔrɔtanin lo ani a yɔrɔ ka jan olu la kojugu. Mun lo bena a to a b’a janto olu la? Nka, yala Ala b’a fɛ an k’o lo miiri wa? Ayi dɛ! Jehova yɛrɛ b’a fɛ k’a magwɛrɛ an na. Bibulu b’a fɔ ko Ala “yɔrɔ man jan an si la.” (Kɛwaliw 17:27). Ala b’a fɛ i k’i magwɛrɛ ale la. A y’a daa di ko ‘ale fana bena gwɛrɛ i la.’—Zaki 4:8.
19. (a) I be se ka kɛ Ala teri ye cogo di? b) Ala ka jogow bɛɛ la, juman lo ka di i ye ka tɛmɛ?
19 I be se ka kɛ Ala teri ye cogo di? Yezu y’a fɔ ko: “Ɲɛnamaya banbali ye nin de ye ko, u bɛ e dɔn ko i ye Ala sɛbɛ kelenpe ye, ka Yesu Krisita dɔn, i ye o min ci.” (Zan 17:3, ABM ). To ka bibulukalan kɛ. O bena i dɛmɛ ka Jehova ni Yezu lɔn. O la, i bena se ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ. An y’a ye ko “Ala ye kanuya” lo ye (1 Zan 4:16, ABM ). Nka, jogo ɲuman caaman wɛrɛw be Jehova la. Bibulu b’a fɔ Jehova koo la ko: “Makaritigi, hinɛbaga Ala. A te dimi joona, a ka ɲumanya n’a ka kantigiya ka bon.” (Ɛkisɔdi 34:6). Jehova ‘ka ɲi, a be yafali kɛ.’ (Zaburuw 86:5). A be muɲu ani a be kantigiya kɛ (2 Piyɛri 3:9; 1 Korɛntikaw 1:9). N’i tora ka Bibulu kalan, i bena Jehova ka jogo ɲumanw lɔn ka ɲɛ.
20-22. a) An be se k’an magwɛrɛ Ala la cogo di n’an tɛ se k’a ye? b) Ni mɔgɔ dɔw b’a fɛ i ka bibulukalan dabila, i ka ɲi ka mun lo kɛ do?
20 I be se k’i magwɛrɛ Ala la cogo di n’i tɛ se k’a ye? (Zan 1:18; 4:24; 1 Timote 1:17). N’i tora ka Bibulu kalan, i bena Jehova lɔn ka ɲɛ ani i bena se ka teriya kɛ n’a ye (Zaburuw 27:4; Ɔrɔmukaw 1:20). N’i tora ka Jehova lɔn ka ɲɛ, a koo bena diya i ye kosɔbɛ ani i bena a ye ko i kɛra a teri ye.
21 I bena a faamu ko Jehova ye an Faa ye (Matiyo 6:9). A ye niin di an ma. A fana b’a fɛ an ka ɲɛnamaya ka diya kosɔbɛ. Faa kanutigi b’o ɲɔgɔn lo fɛ a deenw ye (Zaburuw 36:10). Bibulu b’a fɔ tiɲɛn na ko i be se ka kɛ Jehova teri ye (Zaki 2:23). Miiri k’a filɛ: Jehova, duniɲa kuru bɛɛ Danbaga b’a fɛ i ka kɛ ale teri ye!
22 Mɔgɔ dɔw be se k’a ɲini i fɛ i ka bibulukalan dabila. N’a sɔrɔ u be siranna ko i be donna diinan wɛrɛ la. Nka, kana a to mɔgɔ si k’i bali ka teriya kɛ ni Jehova ye. O teriya ɲɔgɔn tɛ yen!
23, 24. a) Mun na a ka ɲi i ka to ka ɲiningali kɛ? b) An bena mun lo ye kalansen nata la?
23 Bibulukalan kɛtɔ, i tɛna koo dɔw faamu. Kana maloya ka ɲiningali kɛ wala ka dɛmɛ ɲini. Yezu y’a fɔ ko an ka ɲi k’an yɛrɛ majigi ka kɛ i n’a fɔ denmisɛnw (Matiyo 18:2-4). An do b’a lɔn ko denmisɛnw be ɲiningali caaman kɛ. Ala b’a fɛ i k’i ka ɲiningaliw jaabili sɔrɔ. O kama, i be min kalanna, Bibulu sɛgɛsɛgɛ koɲuman k’a filɛ n’o ye tiɲɛn ye.—Kɛwaliw 17:11 kalan.
24 N’i b’a fɛ ka Jehova lɔn bɛrɛbɛrɛ, fɔɔ i ka bibulukalan kɛ. Kalansen nata la, an bena a ye fɛɛn min kama Bibulu be dan na kitabu tɔɔw bɛɛ la.
^ dakun 15 Ni Ala tɔgɔ Jehova tɛ i ka Bibulu kɔnɔ wala n’i b’a fɛ ka dɔ lɔn Ala tɔgɔ kɔrɔ n’a fɔcogo koo la, kunnafoni wɛrɛw lajɛ, a fɔlɔ.