text:
Mas fɔlɔ 1
Masacɛ Dawuda ka kɔrɔya
1Masacɛ Dawuda tun kɔrɔla kosɔbɛ. U tun be to ka faniw biri a kan, nga a ka nɛnɛ tun te ban. 2O la, a ka baaradenw y'a fɔ a ye ko: «Sunguru min ma cɛko lɔn fɔlɔ, an ka o ɲini e masacɛ, an ka matigi ye, a ka to ka baara kɛ masacɛ ye, ka to ka janto a la, ani ka la n'a ye, masacɛ, an ka matigi k'a yɛrɛ fari gwan n'a ye.» 3U ye sunguruɲuman ɲini Isirayɛli jamana bɛɛ kɔnɔ. U ye Sunɛmuka dɔ sɔrɔ min tɔgɔ ko Abisagi. U y'a minɛ ka na n'a ye masacɛ fɛ. 4O sunguru nin tun cɛɛ ka ɲi kosɔbɛ. A tun tora ka janto masacɛ la, ani ka baara kɛ a ye, nga masacɛ ma jɛn ka ye n'a ye.
Adoniya b'a fɛ ka kɛ masacɛ ye
5- Yɛrɛboɲa donna Agiti dencɛ Adoniya la fɔɔ a y'a fɔ ko ale lo bena kɛ masacɛ ye. A ye wotorow ni soow ɲini, ani mɔgɔ bi duuru minw tun bena bila a ɲafɛ, 6ka sɔrɔ a facɛ Dawuda be yen. A m'a jalaki ko: «Mun na e ye nin kɛ?» A tun cɛɛ ka ɲi haali, ale lo tun tugura Abisalɔn kɔ kɔrɔya la. 7A ni Seruyaa dencɛ Zowabu, ni sarakalasebaga Abiyatari ye ɲɔgɔnye kɛ, olu sɔnn'a ta ma. 8Nga sarakalasebaga Sadɔki ni Yoyada dencɛ Benayawu, ani kira Natan, ani Simeyi ni Ereyi, ani Dawuda kɔlɔsibagaw niin tun te Adoniya ka koo la.
9Adoniya ye sagaw, ni turaw ani misi kɛɲɛnin tulɔninw kɛ saraka ye «Kabakuru nɔgɔnɔgɔnin» gɛrɛfɛ, Ɛnrogɛli kɔji bɔyɔrɔ daminɛyɔrɔ gɛrɛfɛ. A tun ye masacɛ deen tɔw wele, ani Zuda mara mɔgɔw bɛɛ minw tun be baara kɛra masacɛ ye. 10Nga a ma kira Natan, ni Benayawu, ani Dawuda kɔlɔsibagaw n'a faden Solomani wele.
Natan ni Batiseba be tugu Solomani kɔ
11- Natan y'a fɔ Solomani bamuso Batiseba ye ko: «E m'a mɛn ko Agiti dencɛ Adoniya y'a yɛrɛ kɛ masacɛ ye wa? Nga an matigi Dawuda t'a kala ma. 12Ayiwa, n bena ladili d'i ma, janko i k'i nii, n'i dencɛ Solomani ta kisi. 13Taga don masacɛ Dawuda fɛ k'a fɔ a ye ko: ‹Masacɛ, ne matigi, e tun ma kali i ka jɔnmuso ye ko ne dencɛ Solomani le bena kɛ masacɛ ye i nɔɔ na ka sigi i ka masasigilan kan wa? A do kɛra di Adoniya kɛra masa ye?› 14K'i to kuma na ten masacɛ fɛ, ne bena na don k'i ka kuma dafa.»
15Batiseba donna masacɛ ka layɔrɔ la. O y'a sɔrɔ masacɛ tun kɔrɔla kosɔbɛ, Sunɛmuka Abisagi tun be baara kɛr'a ye. 16Batiseba y'a kunbiri gwan masacɛ ɲakɔrɔ k'a kuun biri. Masacɛ y'a ɲininga ko: «E be mun le fɛ?» 17A y'a fɔ masacɛ ye ko: «Ne matigi, e tun ma kali i ka jɔnmuso ye Masaba i ka Ala tɔgɔ la k'a fɔ ko ne dencɛ Solomani le bena kɛ masacɛ ye i nɔɔ na ka sigi i ka masasigilan kan wa? 18Adoniya do kɛra masacɛ ye sisan. E t'o kala ma wa, masacɛ, ne matigi? 19A ye tura ni misi kɛɲɛnin tulɔnin, ani saga caaman kɛ saraka ye, a ye masacɛ deenw bɛɛ, ni sarakalasebaga Abiyatari, ani kɛlɛkuntigi Zowabu wele, nga a ma i ka baaraden Solomani wele. 20Masacɛ, ne matigi, Isirayɛlidenw bɛɛ b'i filɛla, i ye mɔgɔ min sigi i nɔɔ na masaya la, janko u ka se k'o lɔn. 21N'o tɛ, masacɛ, ne matigi mana sa ka ban tuma min na, u bena ne ni n dencɛ Solomani kɛ i n'a fɔ kojugukɛlaw.»
22K'a to kuma na ni masacɛ ye, kira Natan fana sera. 23U y'a fɔ masacɛ ye ko kira Natan nana. Natan donna masacɛ fɛ k'a kunbiri gwan, k'a ɲaa biri duguma. 24A y'a fɔ masacɛ ye ko: «Masacɛ, ne matigi, ele le y'a fɔ ko Adoniya bena kɛ masacɛ ye e kɔfɛ ka sigi i ka masasigilan kan wa? 25Bari a tagara bii ka turaw ni misi kɛɲɛnin tulɔninw ani saga caaman kɛ saraka ye, a fana ye masacɛ deenw bɛɛ, ni kɛlɛkuntigiw, ani sarakalasebaga Abiyatari wele. Olu bɛɛ b'a la ka dumuni kɛ, ka minni kɛ a fɛ, n'u b'a fɔra ko: ‹Masacɛ Adoniya ka sii sɔrɔ!› 26Nga a ma ne, i ka baaraden, wele, ni sarakalasebaga Sadɔki, ani Yoyada dencɛ Benayawu, n'i dencɛ Solomani. 27E masacɛ, ne matigi le ye sira di k'o ka kɛ wa? Ka sɔrɔ, e ma foyi fɔ i ka baaraden ye ko e ye nin le woloma ka sigi e nɔɔ na masaya la.»
28Masacɛ Dawuda y'a fɔ k'u ka Batiseba wele ka na. A nana don masacɛ fɛ ka lɔ a ɲakɔrɔ. 29Masacɛ kalila k'a fɔ ko: «Masaba kosɔn, ale min ye ne bɔ ne ka gwɛlɛyaw bɛɛ la. 30Ne tun kalila i ye Masaba, Isirayɛli ka Ala tɔgɔ la k'a fɔ ko i dencɛ Solomani le bena sigi ne nɔɔ na masaya la, ne ben'o kɛ bii yɛrɛ.» 31O la, Batiseba y'a kunbiri gwan k'a ɲaa biri duguma, k'a fɔ ko: «Masacɛ Dawuda, ne matigi, i ka barika sɔrɔ tuma bɛɛ.»
Dawuda be Solomani sigi a nɔɔ na
(Lok fɔlɔ 29.21-25)
32Masacɛ Dawuda ko: «Aw ka sarakalasebaga Sadɔki, ni kira Natan, ani Yoyada dencɛ Benayawu wele.» U donna masacɛ fɛ. 33Masacɛ y'a fɔ u ye ko: «Aw ka taga ni ne ka baaradenw ye, ka ne dencɛ Solomani yɛlɛ ne yɛrɛ ka sofali kan, ka taga n'a ye Giyɔn kɔɔ daminɛyɔrɔ la. 34O yɔrɔ la, sarakalasebaga Sadɔki ni kira Natan bena tulu mɔ a la, k'a kɛ masacɛ ye Isirayɛlidenw kunna. Aw ka buru fiyɛ, k'aw kaan kɔrɔta ko: ‹Masacɛ Solomani ka sii sɔrɔ!› 35O kɔ, aw ka tugu a kɔ ka na. A bena sigi ne ka masasigilan kan, ka kɛ masacɛ ye ne nɔɔ na. Ne le y'a sigi Isirayɛli ni Zuda mara mɔgɔw kunna.»
36Yoyada dencɛ Benayawu ye masacɛ jaabi ko: «Amiina! Masacɛ, ne matigi, i ka kuma nin ye Masaba i ka Ala ka kuma ye cɔ! 37Masaba ka to Solomani fɛ i n'a fɔ a tora masacɛ, ne matigi fɛ cogo min na. A ka barika don a ka masaya la ka tɛmɛ masacɛ Dawuda, ne matigi ta kan!»
38O la, sarakalasebaga Sadɔki ni kira Natan, ani Yoyada dencɛ Benayawu, ni masacɛ kɔlɔsibagaw ye Solomani yɛlɛ masacɛ Dawuda ka sofali kan ka bɔ ka taga Giyɔn kɔɔ daminɛyɔrɔ la. 39Tulu be gɔɔn min na, sarakalasebaga Sadɔki y'o ta Masaba ka fanibugu kɔnɔ ka Solomani mɔ ni tulu ye. O kɔ, u ye buru fiyɛ, jama bɛɛ y'u kaan kɔrɔta ko: «Masacɛ Solomani ka sii sɔrɔ!» 40Jama bɛɛ tugur'a kɔ ka kɔsegi ka na. U tun be filew fiyɛra, ani ka nisɔndiya kosɔbɛ, fɔɔ dugukolo bɛɛ fara u ka woyo la.
Solomani be Adoniya kisi
41O mankan nin donna Adoniya n'a ka mɔgɔ weleninw bɛɛ tulo la. O y'a sɔrɔ u tun be tilara dumuni na. Zowabu ye buru fiyɛkan mɛn dɔrɔn, a ko: «Nin ye mun mankan ye dugu kɔnɔ?» 42K'u to o kuma na, sarakalasebaga Abiyatari dencɛ Zonatan sera. Adoniya y'a fɔ a ye ko: «Gwɛrɛ ka na. I ye mɔgɔɲuman ye, i be na kibaru diman fɔ an ye.»
43Zonatan y'a jaabi ko: «Ayi! Masacɛ Dawuda, an matigi ye Solomani sigi masaya la. 44A ye sarakalasebaga Sadɔki ni kira Natan, ani Yoyada dencɛ Benayawu, ni masacɛ kɔlɔsibagaw ci n'a ye. U y'a yɛlɛ masacɛ ka sofali kan, 45sarakalasebaga Sadɔki ni kira Natan y'a mɔ ni tulu ye k'a kɛ masacɛ ye Giyɔn kɔɔ daminɛyɔrɔ la. U bɔra o yɔrɔ la ka kɔsegi n'u be nisɔndiya, dugumɔgɔw bɛɛ le b'a la. Aw y'o mankan le mɛn ten. 46Solomani yɛrɛ sigira masasigilan kan. 47Masacɛ ka dakɔrɔsigiw tagara duba kɛ masacɛ Dawuda, an matigi ye. U y'a fɔ ko: ‹I ka Ala k'a kɛ Solomani tɔgɔ ka bɔ ka tɛmɛ i ta kan, ani a k'a kɛ a ka masaya ka barika sɔrɔ ka tɛmɛ i ta kan.› Ka masacɛ to a ka dilan kan, a y'a kuun biri 48k'a fɔ ko: ‹Nɔɔrɔ ka la Masaba kan, Isirayɛli ka Ala, ale min ye mɔgɔ di, min sigira ne nɔɔ na bii n ka masasigilan kan, ani a y'a kɛ o kɛra n ɲana!› »
49Adoniya tun ye mɔgɔ minw wele, olu bɛɛ siranna, u wilila ka taga u kunfɛ. 50Adoniya fana siranna Solomani ɲa, o la, a wilila ka taga sarakabɔyɔrɔ nɔnkɔnw minɛ ka lɔ. 51U nan'a fɔ Solomani ye ko Adoniya sirann'a ɲa, ko a tagara sarakabɔyɔrɔ nɔnkɔnw minɛ ka lɔ, n'a b'a fɔra ko fɔɔ masacɛ Solomani ka kali ale ye bii ko a tena ale faga. 52Solomani y'a fɔ a ye ko n'a sɔrɔla ko a ye mɔgɔɲuman ye, ko foyi tena kɛ a la, ko nga ni juguya yer'a la, ko a be faga. 53O kɔ, masacɛ Solomani ye mɔgɔw ci k'olu ka ta'a minɛ k'a jigi ka bɔ sarakabɔyɔrɔ kan. A nan'a kunbiri gwan masa Solomani ɲakɔrɔ. Solomani y'a fɔ a ye ko a ka taga soo.


c: text/html

text:
Ɛst gir 6
Aman be Maridose boɲa
1O suu yɛrɛ la, Matigi y'a kɛ masacɛ ma se ka sinɔgɔ, masacɛw ka mara kɔnɔ loon bɛɛ kibaru be sɛbɛn sɛbɛ min kɔnɔ, a y'a fɔ a ka baaraden ye ko ale ka na n'o ye. Ale nana o kalan masacɛ ye. 2K'u to kalan na u tagara bɔ masacɛ ka baaraden fila nunu ka koo kan, minw tun b'a fɛ ka masacɛ faga, k'u to u ka baara la ni Maridose tun bɔr'a kala ma k'a fɔ masacɛ ye. 3Masacɛ y'a fɔ ko Maridose tun ye boɲa ni kunkɔrɔta jumɛn le sɔrɔ o la. Masacɛ ka baarakɛlaw ko foyi.
4Masacɛ tun be ɲiningali kɛra Maridose ka koo la tuma min na, o y'a sɔrɔ Aman tun nana masacɛ ka luu kɔnɔ, janko a ka masacɛ dali a be to u be Maridose dulon lɔgɔ kan ale yɛrɛ tun ye min dilan o kama. Masacɛ ye ɲiningali kɛ ko jɔn le be luu kɔnɔ. 5Masacɛ ka baaradenw y'a jaabi ko Aman lo. Masacɛ ko u k'a wele. 6Masacɛ ye Aman ɲininga ko: «Ni masacɛ b'a fɛ ka mɔgɔ min boɲa, mun le ka kan ka kɛ o tigi ye?» Aman y'a miiri a yɛrɛ kɔnɔ ko: «Jɔn le be yen ni masacɛ b'a fɛ k'a boɲa ka tɛmɛ ne kan?» 7O la, a y'a fɔ masacɛ ye ko: «Ni masacɛ b'a fɛ ka mɔgɔ min boɲa, 8i ye fani min biri i kan, n'i yɛlɛla soo min kan, i k'a to i ka baaraden be na n'o ye, 9k'i teriw nunu dɔ wele, ka fani ni soo nin di ale ma. I b'a fɛ ka mɔgɔ min boɲa, u ka fani nin don o tigi kaan na, k'a yɛlɛ soo nin kan, ka don n'a ye dugu kɔnɔ ka yaalayaala n'a ye dugu siraba kan, ka to a ɲafɛ ka to ka pɛrɛn k'a fɔ ko: ‹Ni masacɛ b'a fɛ ka mɔgɔ min boɲa, u b'o tigi kɛ ten le.› »
10Masacɛ y'a fɔ Aman ye ko: «I y'a fɔ cogo min na, o ɲɔgɔn kɛ zuwifucɛ Maridose ye, ale min be baara kɛra ne ka luu kɔnɔ. I ye fɛɛn o fɛɛn fɔ, i kana ɲinɛ o si kɔ n'i m'a kɛ.» 11Aman ye fani nin ta ka soo minɛ, ka fani don Maridose kaan na, k'a yɛlɛ soo kan ka taga yaala n'a ye dugu forobayɔrɔ la. A tora Maridose ɲafɛ n'a be pɛrɛn k'a fɔ ko: «Ni masacɛ b'a fɛ ka mɔgɔ min boɲa, u b'o tigi kɛ ten le.»
12O kɔ, Maridose segira ka na masacɛ ka luu kɔnɔ. Aman tɛmɛna ka teliya ka ta'a ka soo, a kuun surunnin. 13A tagara se, koo minw bɛɛ y'a sɔrɔ, a y'o bɛɛ ɲafɔ a ka muso Zosara n'a teriw bɛɛ ye. A ladibagaw n'a ka muso Zosara y'a fɔ a ye ko: «Maridose ye zuwifu ye. E do daminɛna ka jigi a kɔrɔ ka ban. I tena se a kɔrɔ tugu. Siga t'a la, i bena nagasi a kɔrɔ le. E tena se a kɔrɔ, bari Ala be n'a ye.» 14K'u to o kuma na, masacɛ ka baaradenw fana sera ka Aman wele teliya la ka taga n'a ye Ɛsitɛri ka dumuni labɛnnin kɛyɔrɔ la.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Zoz 13
Jamana tɔɔ min ma kɛlɛ fɔlɔ
1O tuma na, Zozuwe tun kɔrɔla kosɔbɛ. Masaba y'a fɔ a ye ko: «I kɔrɔla kosɔbɛ, i ka kan ka jamana tɔɔ min kɛlɛ, o ka bon. 2Jamana tɔɔ min tora o filɛ: filisiw ka mara bɛɛ, ni Gɛsurikaw ta bɛɛ, 3k'a ta Siwɔri kɔɔ ma, min be woyo Ezipiti daan na, fɔɔ ka ta'a bila Ekurɔn mara daan na kɔgɔdugu ɲafan na, mara min be jati kanaanw ta ye, filisiw ka ɲamɔgɔ duuru siginin be mara nin kɔnɔ, kelen be Gaza, dɔ be Asidɔdi, dɔ wɛrɛ be Asikalɔn, ni Gati, ani Ekurɔn, abiw le siginin be mara nin kɔnɔ. 4Worodugu ɲafan fɛ, kanaanw ka jamana min bɛɛ be o yɔrɔ la, ani Meyara mara min be Sidɔnkaw fɛ, fɔɔ ka taga se Afɛki ma, ani amoriw ka mara daan na, 5ni Gibilikaw ka mara, ni Liban jamana bɛɛ, kɔrɔn fɛ, k'a ta Baaligadi, Ɛrɛmɔn kulu jukɔrɔ fɔɔ ka taga se Lebowamati. 6- Mɔgɔ minw bɛɛ be kuluyɔrɔ la, k'a ta Liban fɔɔ ka taga se Misirefɔti Mayimu, Sidɔnkaw bɛɛ, ne yɛrɛ le bena olu gwɛn Isirayɛlidenw ɲafɛ. I ka jamana nin di Isirayɛlidenw ma dɔrɔn k'a kɛ u niyɔrɔ ye, i ko ne y'a fɔ i ye cogo min na. 7Sisan, i ka jamana nin tilan Isirayɛli deen kɔnɔntɔn kɔmɔgɔw cɛ, ani Manase kɔmɔgɔw tilan kelen.»
Jamana nin tilanko
8- Urubɛn kɔmɔgɔw ni Gadi taw ani Manase taw tilancɛ kelen, olu y'u niyɔrɔ sɔrɔ kɔrɔn fɛ Zurudɛn baji kɔfɛ, Masaba ka baarakɛla Musa tun ye min di u ma: 9k'a ta Arowɛri min be Arinɔn kɔɔ daa la, ani k'a ta dugu min be kɔkɛnɛ na, fɔɔ ka taga Madaba kɛnɛ fara a kan, fɔɔ ka taga se Dibɔn, 10ani amoriw ka masacɛ Siŋɔn tun be dugu minw mara, n'a tun siginin be Ɛsibɔn, o yɔrɔ bɛɛ fɔɔ ka taga se amoniw ka mara daan la, 11ani Galaadi mara, ni Gɛsurikaw ka jamana, ani Maakakaw ta, ni Ɛrɛmɔn kulu bɛɛ, ani *Basan mara bɛɛ fɔɔ ka taga se Salika, 12o kɔrɔ, Basan masacɛ Ɔgi ka mara bɛɛ, min tun be Asitarɔti ni Edirɛyi kunna, ale fana le tun ye erefaw tɔɔ ye. Musa tun y'o masacɛ nunu kɛlɛ, k'u ka mara minɛ. 13Nga Isirayɛlidenw ma sɔn ka Gɛsurikaw ni Maakakaw gwɛn, o la, olu tora Isirayɛlidenw cɛma fɔɔ ka na se bii ma.
14- Musa tun ma niyɔrɔ di Levi kɔmɔgɔw ma, saraka minw be to ka jɛni Masaba, Isirayɛli ka Ala ɲakɔrɔ, o le kɛra u niyɔrɔ ye i ko a tun y'a fɔ u ye cogo min na.
15Musa tun ye Urubɛn kɔmɔgɔw niyɔrɔ di u ma ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye. 16U tun ye yɔrɔ min sɔrɔ, o tun be daminɛ Arowɛri min be Arinɔn kɔɔ daa la, ni dugu wɛrɛ min be kɔɔ nin kɛnɛ cɛmancɛ la, ani Madaba kɔkɛnɛ, 17ni Ɛsibɔn n'a maraw bɛɛ minw be kɔkɛnɛ la: Dibɔn ni Bamɔtibaali ani Bɛtibaali Meyɔn, 18ni Yaasi ani Kedemɔti ni Mefaati, 19ani Kiriyatayimu, ni Sibuma, ani Sɛrɛtisaari min be kulu kan, kɔkɛnɛ be min lamini, 20ani Bɛtipewɔri, ni Pisiga kulu jigijigiyɔrɔw, ni Bɛtiyesimɔti, 21o kɔrɔ, dugu minw bɛɛ be kɔkɛnɛ la, ni amoriw ka masacɛ Siyɔn ka mara bɛɛ, min tun siginin be Ɛsibɔn. Musa tun ye see sɔrɔ ale ni madiyanw kuntigiw kan minw tun ye: Ivi, Ɛrɛkɛmu, ni Suri ni Uri ani Ɛrɛba, minw tun kolonin be Siŋɔn masacɛ ye, n'u siginin be jamana nin kɔnɔ. 22Isirayɛlidenw tun ye mɔgɔ minw faga o waati la, Bewɔri dencɛ Balamu niin tun b'u la, min tun ye lagwɛlikɛla ye. 23Zurudɛn baji le tun ye Urubɛn kɔmɔgɔw ka mara daan ye. U y'o yɔrɔ sɔrɔ ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye, a dugubabaw fara u ka maraw kan.
24Musa tun ye Gadi kɔmɔgɔ niyɔrɔ di u ma. U ye u niyɔrɔ min sɔrɔ ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye, o ye nin ye: 25Yazee mara, ni Galaadi dugubabaw bɛɛ, ani amoniw ka mara tilan kelen, fɔɔ ka taga se Arowɛri min be Araba gɛrɛfɛ, o le dira u ma, 26ani k'a ta Ɛsibɔn fɔɔ ka taga se Aramati Misipe ni Bɛtonimu, ani k'a ta Maanayimu fɔɔ ka taga se Debiri mara daan na, 27ni dugu minw be kɔkɛnɛ la, Bɛtaramu, ni Bɛtinimura, ani Sukɔti ani Safɔn, ni Ɛsibɔn masacɛ Siŋɔn ka mara tɔɔ. Zurudɛn baji le kɛra u ka mara daan ye, fɔɔ ka ta'a bila Kinerɛti baad daan la, Zurudɛn baji kɔfɛ kɔrɔn fɛ. 28Gadi kɔmɔgɔw ka mara le ye nin ye ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye, a dugubaba fara u ka maraw kan.
29Musa tun ye Manase kɔmɔgɔw tilan kelen niyɔrɔ di u ma, u ye u niyɔrɔ sɔrɔ ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye. 30U ye yɔrɔ min sɔrɔ, o be daminɛ Maanayimu, ka Basan mara bɛɛ fara o kan, ni Basan masacɛ Ɔgi ka mara bɛɛ, ani Yayiri ye dugudennin bi wɔɔrɔ minw minɛ o mara la. 31Galaadi mara tilan kelen, ni Asitarɔti ni Edirɛyi, min ye Ɔgi ka mara kɔnɔ dugubabaw ye Basan mara la, olu dira Manase dencɛ Makiri kɔmɔgɔw ma ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye.
32Ka Musa to Mowabu kɔkɛnɛ la Zurudɛn baji kɔfɛ Zeriko kɔrɔn fɛ, a ye yɔrɔ minw tilan, o le ye nin ye. 33- A ma niyɔrɔ di Levi kɔmɔgɔw ma. Masaba, Isirayɛli ka Ala le ye u niyɔrɔ ye, i ko a tun y'a fɔ u ye cogo min na.


text:
Kor 2nan 7
1Ne teriw, dadili nin kɛra an ye minkɛ, o kama, an k'an yɛrɛ saniya ka bɔ nɔgɔ sifa bɛɛ la, farisogo ta, ni dusu ta. An ka kɛ mɔgɔdafaninw ye Ala ɲasiran barika la.
Pɔli ka nisɔndiya
2Aw k'aw dusu yɛlɛ an ye. An ma mɔgɔ si hakɛ ta, an ma mɔgɔ si mako sa, an fana ma mɔgɔ si ka fɛɛn namara. 3Ne t'o kuma fɔ k'aw jalaki, bari ne tun y'o fɔ ka tɛmɛ ko an be nii na o, an sara o, aw ko ka d'an ye. 4Ne jigi b'aw kan kosɔbɛ, ne fana be n yɛrɛ boɲa aw kosɔn kosɔbɛ, k'an to tɔɔrɔ la ne jigi tugunin lo, ne fana be nisɔndiya kosɔbɛ.
5- An sera Maseduwani mara la tuma min na, an ma lafiɲɛyɔrɔ sɔrɔ tɔɔrɔ sifa bɛɛ bolo. An tun be kɛlɛ kɛ ni dɔw ye, ani siranya tun be anw na. 6Nga Ala min be sigɛnbagatɔw jigi tugu, ale lo y'an jigi tugu Titi ka nali kosɔn. 7A ma kɛ ko an jigi tugura Titi ka nali dama kosɔn, nga ale yɛrɛ ye jigitugu min sɔrɔ aw fɛ, o kosɔn lo fana. Ne ɲanafin b'aw la cogo min na, n'aw ka hami, a y'o le fɔ an ye, ani ne koo b'aw dusu la cogo min na, fɔɔ ne nisɔn diyara kosɔbɛ tugu.
8Ne ye bataki min ci aw ma, n'o ye aw dusu cɛn, a ma kɛ ko ne be nimisara o la dɛ. Ne kɔni tun nimisara, o kɛra bari ne y'a ye ko bataki nin y'aw ɲanasisi waati dɔɔni kɔnɔ. 9Sisan ne be nisɔndiya, ne te nisɔndiya aw ka dusukasi kosɔn dɛ. Nga aw ka dusukasi nin y'aw dɛmɛ ka nimisa, k'aw sɔɔn yɛlɛma, bari aw ka dusukasi nin kɛra Ala sago ye. O la, an ma kojugu si kɛ mɔgɔ si la. 10Bari dusukasi min be bɔ Ala fɛ, ale be mɔgɔ dɛmɛ ka nimisa ka kisi, «tun ka lɔn» te ale kɔfɛ. Dusukasi min kɛra diɲɛ ta ye, ale be na ni saya ye. 11Dusukasi min y'aw sɔrɔ ka bɔ Ala fɛ. Ale ye baara min kɛ, aw y'o ye, o le y'a to aw siranna Ala ɲa. Ka sin ka koo nin ta ni sɔbɛ ye, k'a yira ko a tun man d'aw ye fana, fɔɔ aw dimina. Ne koo donna aw kɔnɔ kosɔbɛ, ani aw banbana kosɔbɛ ka kojugukɛla nin jalaki. Aw y'a yira cogo bɛɛ la ko aw seen tun te o koo la fana.
12Ni ne y'o sɛbɛ ci aw ma, mɔgɔ min ye kojugu nin kɛ, ne m'a ci ale kosɔn, a y'a kɛ min na, ne m'a ci ale fana kosɔn, nga ne y'o ci waasa aw k'a lɔn Ala ɲakɔrɔ ko aw jijanin be anw ka koo la. 13O le y'an jigi tugu, ka fara o kan, an nisɔn diyara kosɔbɛ Titi ka nisɔndiya kosɔn, aw ye ale min hakili sigi kosɔbɛ. 14Ne ye n yɛrɛ boɲa aw kosɔn ale ɲana ka ye, ne kɔni ma maloya sɔrɔ o la. An delila ka tiɲɛ fɔ aw ye tuma bɛɛ cogo min na, o cogo kelen na fana, an y'aw koo fɔ Titi ye. Ale fana tagara o sɔrɔ ten. 15Aw y'a kunbɛn ka ɲa ni siranya ye fɔɔ aw yɛrɛyɛrɛla, ani aw bɛɛ ye mɛnni kɛ a fɛ cogo min na, n'a miirila o la tuma min na, aw koo be diya a ye kosɔbɛ. 16Ne be nisɔndiya bari ne be se ka n jigi la aw kan koo bɛɛ la.


text:
Tal 24
Lɔnnikɛlaw ka kuma wɛrɛw
1Kana mɔgɔjugu ɲagoya,
kana sɔn a ka taamaɲɔgɔnya la.
2Bari, u ka miiri be kojugukɛ le kan dɔrɔn,
u be kojugu dama le fɔ.
3Mɔgɔ be soo lɔ lɔnniya barika la.
Hakilitigiya le b'a to mɔgɔ ka soo sigicogo be ɲa.
4Soo be fa lɔnniya sababu la,
dakamanaminanw,
ni minanɲumanw be sɔrɔ a kɔnɔ.
5Hakilitigi fanga ka bon.
Kolɔn be mɔgɔ barika boɲa.
6Kɛlɛdenw be kɛlɛ kɛ ni jatiminɛ le ye,
u be see sɔrɔ ladilikɛbagaw caya kosɔn.
7Naloman te se ka hakilitigi ka kuma faamu.
A man kan k'a daa yɛlɛ dugu koo ɲanabɔyɔrɔ la.
8Mɔgɔ min be kojugukɛ miiri,
o tigi le be wele janfamɔgɔ.
9Naloman te miiri foyi la ni kojugu tɛ.
Mɔgɔ ɲanagwɛlɛn koo ka go mɔgɔw ye.
10Gwɛlɛya loon na, n'i b'i fari faga,
i barika ka dɔgɔ dɛ!
11U be tagara ni mɔgɔ min ye fagayɔrɔ, o kisi.
U be min talontalonna ka ta'a halaki, o bɔsi.
12N'i ko: «A filɛ!
Ne tun ma bɔ a kala ma!»,
o tuma, mɔgɔw kɔnɔnako lɔnbaga m'o faamu wa?
Ale min b'i tanga, a b'a lɔn do.
A bena mɔgɔ kelen kelen bɛɛ ka kɛta sara.
13Lii dumu n deen, a ka di dɛ.
Liwaga bena diya i daa la dɛ.
14Lɔnniya bena kɛ i ma hɛrɛ ye ten, i k'a lɔn.
N'i y'a sɔrɔ, a bena kɛ i ma siniɲasigi ye,
i jigi tena kɛ gwansan ye.
15Kana dɛn mɔgɔtilennin ka yɔrɔ la i ko benkannikɛla.
Kan'a ka boon ci.
16Bari, mɔgɔtilennin be ben siɲɛ caaman ka wili.
Nga gwɛlɛya tuma na,
mɔgɔjugu be ben pepewu.
17Kana yɛlɛko i jugu benko la.
Kana nisɔndiya ko i jugu nagasira.
18N'o tɛ, ni Masaba y'o ye,
o tena diya a ye.
A bena tila k'a ka dimi nɔgɔya i jugu kan.
19- Kana dimi kojugukɛla kosɔn.
Kana i ɲaa bɔ mɔgɔjugu fɛ.
20Bari siniɲasigi te kojugukɛla fɛ.
Mɔgɔjugu ka fitinɛ bena faga.
21N deen, siran Masaba ni masacɛ ɲa.
Kana fara mɔgɔmurutininw kan.
22Bari balawu be se ka bari u la.
Masaba, walima masacɛ bena tɔɔrɔ min lase u ma,
e t'o lɔn.
Lɔnnikɛlaw ka sɛbɛ filanan
23Nin ye lɔnnikɛlaw ta ye tugu.
Ka wolomani kɛ kiti la, o ma ɲi.
24Mɔgɔ o mɔgɔ man'a fɔ mɔgɔjugu ye ko: «Tiɲɛ b'i fɛ.»
Jama bena o tigi danga,
siyaw ben'a maloya.
25Mɔgɔjugu jalakibaga ta ka ɲi,
a bena duba ni boɲa sɔrɔ.
26Ka jaabili kɛ ni kɔnɔgwɛ ye,
o ye teriya taamasiɲɛ ye.
27I ka baara labɛn kɛnɛma,
a labɛn i ka foro la.
O kɔ, i bena se k'i ka soo lɔ.
28Kana kɛ seere ye i sigiɲɔgɔn kama ni tiɲɛ tɛ.
Walima i b'a fɛ ka mɔgɔ namara i ka kuma na wa?
29Kan'a fɔ ko: «N ben'a ta ɲɔgɔn kɛ a la.
N bena mɔgɔ kelen kelen bɛɛ sara
ka kɛɲɛ n'a ka kɛta ye.»
Salabagatɔ ka koo
30Ne tɛmɛna salabagatɔ dɔ ka foro daa la,
hakilitan dɔ ka *ɛrɛzɛnforo daa la.
31Mun le be ye yen?
Ŋɔni ni binjugu kɛra k'a bɛɛ datugu.
Kogo min tun lɔra ni kabakuru ye, ale benna.
32Ne y'a filɛ, k'a jati minɛ.
Ne ye koo min ye,
o ye hakili di ne ma ko:
33- «E lo be la ka jan,
e lo be la ka sinɔgɔ,
e lo te foyi kɛ.
34Fantanya be na cun i kan i ko soon,
dɛsɛ bena bari i la i ko benkannikɛla.»


text:
Mat 5
Yezu be mɔgɔw kalan kulu kan
(Mar 3.13; Luka 6.12-13,20-26)
1Yezu ye jama ye minkɛ, a yɛlɛla kulu kan ka sigi. A ka kalandenw gwɛrɛla a la. 2A y'a daminɛ k'u kalan. A ko:
3«Mɔgɔ minw b'a lɔn k'u mako be Ala la,
olu dagamunin lo,
bari *sankolo masaya ye u ta ye.
4- Mɔgɔ minw be kasira,
olu dagamunin lo,
bari Ala bena u dusu saalo.
5- Mɔgɔ minw sabalinin lo,
olu dagamunin lo,
bari u bena dugukolo tigiya kɛ.
6- Tilenninya nigɛ be minw na,
olu dagamunin lo,
bari u dusu bena fa.
7Mɔgɔ minw be makari tɔw la,
olu dagamunin lo,
bari Ala bena makari u la.
8- Mɔgɔ minw kɔnɔ gwɛnin lo,
olu dagamunin lo,
bari u bena Ala ye.
9Hɛrɛɲinibagaw dagamunin lo,
bari u bena wele ko Ala deenw.
10- U be minw tɔɔrɔ u ka tilenninya kosɔn,
olu dagamunin lo,
bari sankolo masaya ye u ta ye.
11- «Ni mɔgɔw b'aw nɛni, k'aw tɔɔrɔ, ka galon la aw kan ko aw be kojugu sifa bɛɛ kɛ, bari aw ye ne ka kalandenw ye, o tuma na, aw dagamunin lo. 12- Aw ka nisɔndiya kosɔbɛ, bari aw bena tɔnɔba sɔrɔ sankolo la. Kira minw tɛmɛna aw ɲa, u ye olu fana tɔɔrɔ ten.
Diɲɛ kɔgɔ n'a yeelen
(Mar 9.50; 4.21; Luka 8.16; 18.33)
13- «Aw ye diɲɛ kɔgɔ ye. Nga ni kɔgɔ timiya bɔra a la, mun b'a kɛ kɔgɔ ye tugu? A te foyi ɲa tugu. A ka ɲi ka fili, mɔgɔw ka taama a kan. 14- Aw ye yeelen ye diɲɛ kɔnɔ. Dugu min siginin be kulu kan, o te se ka dogo. 15- Mɔgɔ si te fitinɛ mana k'a bila gongo jukɔrɔ, nga a b'a bila fɛɛn dɔ kan janko a ka yeelen bɔ soo kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ ye. 16- Aw ka kɛwaliɲumanw kɛ ka yeelen bɔ mɔgɔw ye ten, waasa u ka aw sankolo la Faa boɲa.
Yezu be mɔgɔw kalan sariya koo la
17«Aw kan'a miiri ko ne nana Ala ka sariya bɔ yen, walima ka kiraw ka kuma cɛn. Ne ma na o la. Ne nana janko u tun y'a fɔ ko koo minw bena kɛ, olu ka dafa. 18- Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko ka sankolo ni dugukolo to yen, Ala ye sariya minw sigi, foyi tena bɔ u la, hali kuma kelen tena yɛlɛma u la, a bɛɛ ka kan ka bato fɔɔ a bɛɛ ka kɛ. 19O le y'a to, sariya minw sigira, min koo ka nɔgɔ u bɛɛ ye, ni mɔgɔ min t'o bato, n'a b'a fɔ mɔgɔw ye k'u kan'a bato, o tigi tena jati mɔgɔbaba ye *sankolo masaya la. Nga, ni mɔgɔ min b'o sariyaw bato, n'a b'a fɔ mɔgɔw ye k'u k'o bato, o tigi bena jati mɔgɔbaba ye sankolo masaya la. 20Ne b'a fɔ aw ye ko ni aw ka tilenninya ma tɛmɛ sariya karamɔgɔw ni *Fariziɲɛw ta kan, aw tena se ka don sankolo masaya la fewu.
Yezu ye min fɔ dusudimi faan fɛ
(Mar 11.25; Luka 12.57-59)
21- «Aw b'a lɔn ko a fɔra an faaw ye ko: ‹I kana mɔgɔ faga,› ko mɔgɔfagala ka kan ka kiti. 22Ayiwa, ne b'a fɔ aw ye ko ni mɔgɔ o mɔgɔ dimina a balima kɔrɔ, o tigi ka kan ni kiti ye. Ni mɔgɔ min y'a balima nɛni ko naloman, o tigi fana ka kan ni kiti ye. Ni mɔgɔ min y'a balima nɛni ko fatɔ, o tigi ka kan ni jahanama tasuma ye. 23O kama, n'i b'i ka saraka bɔ Ala ye, n'i hakili jigira a la ko i balima dɔ diminin be i kɔrɔ, 24i k'i ka saraka bila fɔlɔ ka taga yafa daali a fɛ. O kɔ, i ka segi k'i ka saraka bɔ. 25- Ni koo dɔ be e ni mɔgɔ dɔ cɛ, i ka banba k'o ɲanabɔ janko a kana taga n'i ye faamaw fɛ, faamaw kana i don polisiw bolo, olu kana i don kaso la. 26Tiɲɛ na, ne b'a fɔ i ye ko i tena bɔ o kaso la n'e m'i ka juru nin bɛɛ sara.
Yezu ko ɲamɔgɔya ma ɲi
(Mat 18.8-9; Mar 9.43,47-48)
27- «Aw y'a mɛn, a fɔra ko: ‹I kana kakalaya kɛ.› 28Ayiwa, ne b'a fɔ aw ye ko ni mɔgɔ o mɔgɔ ye muso filɛ k'a ɲaa bɔ a fɛ, o tigi ye kakalaya kɛ a dusu la n'o muso ye ka ban. 29- O la, n'i kinibolo ɲaa be kɛ sababu ye k'i don kojugu la, a wɔgɔbi k'a fili yɔrɔjan. I ka bɔnɔ i farikolo yɔrɔ dɔ la, o ka fisa a bɛɛ dafanin ka fili jahanama na. 30- N'i kinibolo be kɛ sababu ye k'i don kojugu la, a tigɛ k'a fili yɔrɔjan. I ka bɔnɔ i farikolo yɔrɔ dɔ la, o ka fisa a bɛɛ dafanin ka don jahanama na.
Yezu ko furusa ma ɲi
(Mat 19.7-9; Mar 10.4-5,10-12; Luka 16.18)
31- «A fɔra fana ko: ‹Ni cɛɛ min b'a fɛ k'a muso bila, a ka kan ka furusasɛbɛ d'a ma.› 32- Nga, ne b'a fɔ aw ye ko ni mɔgɔ o mɔgɔ y'a ka muso furu sa ni ɲamɔgɔya sababu tɛ, o tigi b'a ka muso bila kakalaya la. Ni mɔgɔ min ye muso furu sanin furu, o tigi ye kakalaya kɛ.
Yezu ko an kana kali
33- «Aw y'a mɛn fana, a fɔra an faaw ye ko: ‹I ka kɛ kantigi ye i ka fɔtaw bɛɛ la, n'i y'i daa di Ala ma koo min na, i ka banba k'o kɛ.› 34- Nga ne b'a fɔ aw ye ko aw kana kali fewu. Aw kana kali sankolo la, bari Ala ka masasigilan lo. 35- Aw kana kali dugukolo la bari o ye Ala seen bilayɔrɔ ye. Aw kana kali Zeruzalɛmu na bari o ye Masacɛba ka dugu ye. 36I kana kali i kungolo fana na bari i te se k'i kunsigi deen kelen gwɛya walima k'a fin. 37Aw ka jaabili ka kɛ ɔnhɔn walima ayi. Ni dɔ farala o kan, o bɔra Sutana fɛ.
Yezu ko kojugu man kan ka sara ni kojugu ye
(Luka 6.29-30)
38- «Aw y'a mɛn, a fɔra ko: ‹Ɲaa juru be bɔ ni ɲaa ye. Ɲiin juru be bɔ ni ɲiin ye.› 39Ayiwa, ne b'a fɔ aw ye ko aw kana kojugu juru sara ni kojugu ye. Ni mɔgɔ dɔ y'i kinibolo tulo ci, i ka tɔ kelen nin sin a ma fana. 40Ni mɔgɔ dɔ b'a fɛ k'i wele faamaw fɛ janko a k'i ka deleke bɔsi i la, e k'i ka foroca fana d'a ma. 41Ni mɔgɔ dɔ y'i karaba ko i k'a ka doni ɲun ka kilo kelen ɲɔgɔn kɛ n'a ye, i ka kilo fila ɲɔgɔn kɛ n'a ye. 42Ni mɔgɔ o mɔgɔ ye fɛɛn dɔ daali i fɛ, i k'o d'a ma. Ni mɔgɔ dɔ nana fɛɛn dɔndɔ i fɛ, i kana ban.
Yezu ko an k'an juguw kanu
(Luka 6.27-28,32-36)
43- «Aw y'a mɛn, a fɔra ko: ‹I k'i tɔɲɔgɔn kanu k'i jugu kɔniya.› 44Ayiwa, ne b'a fɔ aw ye ko aw ka aw juguw kanu ka Ala daali aw tɔɔrɔbagaw ye. 45Aw k'o kɛ janko aw ka kɛ aw sankolo la Faa deenw ye, bari ale be tile bɔ mɔgɔjuguw ni mɔgɔɲumanw ye, ka sanji di koɲumankɛlaw ni kojugukɛlaw ma. 46N'aw b'aw kanubagaw dɔrɔn kanu, aw bena mun tɔnɔ sɔrɔ o la? Hali lɛnpominɛlaw te o ɲɔgɔn kɛ wa? 47N'aw b'aw balimaw dɔrɔn fo, aw be mun lo kɛ ni tɔw t'a kɛ? Hali Alalɔnbaliw te o ɲɔgɔn kɛ wa? 48- Aw ka kɛ mɔgɔɲumanw ye i n'a fɔ aw Faa min be sankolo la.


text:
Dal 140
Mɔgɔ hakiliɲagaminin ka daalili
1Dɔnkililabagaw kuntigi ka dɔnkili. Dawuda ka dɔnkili dɔ.
2Masaba, ne bɔsi mɔgɔjuguw bolo.
Ne tanga mɔgɔfarimanw ma.
3U be kojugu dɔrɔn miiri.
Loon o loon, u be kɛlɛ wili.
4- U b'u nɛɛn kɛ i ko saa ta.
U ka kuma be i ko fɔnfɔnni ka baga.
5Masaba, ne tanga mɔgɔjuguw ma.
Ne kisi mɔgɔfarimanw ma,
minw be ne benko miirila.
6Yɛrɛboɲalaw ye jaan la ne ɲa.
U ye juru ni jɔɔ la sira kan,
u ye kɛlɛdenw dogo ne kama.
7Ne kɔni b'a fɔ Masaba ye ko:
«E ye ne ka Ala ye.»
Masaba, i tulo malo ne ka daalili la.
8Matigi, Masaba, ne kisibaga barikaman,
i be ne tanga kɛlɛ loon na.
9Masaba, kan'a to mɔgɔjugu ka ɲinita be kɛ.
Kan'a to a ka kolatigɛninw be kɛ,
janko a kan'a yɛrɛ funu.
10Minw ye ne lamini ni kumajuguw ye,
u ka kumajuguw kunko ka ben u yɛrɛ kunna.
11Takami ka bɔn u kan,
u ka ɲɔti ka fili tasuma kɔnɔ.
U ka fili dingɛ kɔnɔ, u tena se ka bɔ yɔrɔ min na.
12Minw be galon tigɛ ka mɔgɔ tɔgɔ cɛn,
o kana to jamana kɔnɔ.
Juguman ka mɔgɔ fariman kɔgwɛn tuma bɛɛ.
13Ne kɔni y'a lɔn ko Masaba bena sigɛnbagatɔ ka tiɲɛ fɔ,
ko a bena fantan ta ɲa.
14Tiɲɛ na, mɔgɔtilenninw bena e bato.
Mɔgɔɲumanw bena sigi e ɲakɔrɔ, Masaba.


text:
Dan 4
1«Ne tun be n ka soo, n hakili siginin, n tun be hɛrɛ la n ka masalu kɔnɔ. 2Ne nana siko dɔ kɛ, min ye n hakili ɲagami. Miiriya minw donna ne kuun na ka n to n ka dilan kan, ani ne ye koo minw ye, olu ye ne dabari ban. 3Ne ye cii bila ka Babilɔni lɔnnikɛlaw bɛɛ wele waasa ka siko nin kɔrɔ fɔ n ye. 4O tuma na, jotigiw ni lagwɛlikɛlaw ni sankolo kan taamasiɲɛlɔnbagaw ani kirisitigiw nana lajɛn. N ye siko nin fɔ u ye. U ma se k'a kɔrɔ fɔ n ye. 5O kɔ, Daniyɛli nana don n fɛ, n ka batofɛn tɔgɔ be ale min kan ko Bɛlitasari.b Batofɛnsɔbɛw ka nii b'ale la. N ye siko nin fɔ a ye ko: 6‹Bɛlitasari, ne ka jotigiw ɲamɔgɔ, ne y'a lɔn ko batofɛnsɔbɛw ka nii b'i la. O kodogonin si te yen min be tɛmɛ i ka lɔnniya kan. Ne ye fɛɛn minw ye n ka siko la, o kɔrɔ fɔ n ye.
7« ‹Ka n to n ka dilan kan, n ye fɛɛn minw ye n ka siko la, o filɛ: Ne ye yiri dɔ ye dugukolo cɛmancɛ la, a tun ka jan kosɔbɛ. 8Yiri nin boɲana ka kɛ yiriba ye! A kuun sera sankolo ma. A be ye fɔɔ diɲɛ daan na. 9A furaburu tun ka ɲi, a deen ka ca fana. Bɛɛ ka dumuni tun be bɔ a la. Kongosogow tun be l'a kɔrɔ. Kɔnɔw tun be l'a kan. Danfɛnw bɛɛ ka balo tun be bɔ ale la.
10« ‹Ka n to siko la halibi n ka dilan kan, ne ye mɛlɛkɛ dɔ jigitɔ ye ka bɔ sankolo la. 11A pɛrɛnna kosɔbɛ k'a fɔ ko: Aw ka yiri nin ben, k'a bolow tigɛ, k'a furaburu bɔ, k'a deenw yɛrɛkɛ! Kongosogow ka boli ka bɔ a kɔrɔ, kɔnɔw ka wili ka bɔ a kan! 12Nga aw kan'a lili bɔ. Aw k'a juu to dugukolo la yen, ka nigɛjɔrɔkɔ ni zirajɔrɔkɔ kɛ a la k'a to waga kɔnɔ yen. Komiji ka yɛlɛ a kan, biin ka kɛ ale ni kongosogow niyɔrɔ ye. 13Adamadenya bena bɔ a la, a bena kɛ i n'a fɔ kongosogo. A ka to ten fɔɔ saan wolonwula. 14Mɛlɛkɛw le y'o kolatigɛnin fɔ, waasa nimanfɛnw k'a lɔn ko Fɛɛn bɛɛ kuntigi Ala ka sebagaya be adamadenw ka kuntigiya bɛɛ kan. Mɔgɔ min ka d'a ye, a be masaya di o tigi ma. Mɔgɔ min lɔyɔrɔ ka dɔgɔ ni mɔgɔ tɔw ye, a be se k'ale ta boɲa ni bɛɛ ta ye.
15« ‹Ne, masacɛ Nabukodonozɔri ye siko min kɛ, o le ye nin ye ten. Ayiwa, ele Bɛlitasari k'a kɔrɔ fɔ n ye. Bari, n ka jamana lɔnnikɛlaw si ma se k'a kɔrɔ fɔ n ye. Nga ele kɔni be se, bari, batofɛnsɔbɛw ka nii be ele la.› »
Daniyɛli be masacɛ ka siko kɔrɔ fɔ
16O tuma na, u be Daniyɛli min wele ko Bɛlitasari, ale siranna kosɔbɛ waati dɔɔni, a hakili ɲagamina fana. Masacɛ kuman'a fɛ ko: «Bɛlitasari, siko nin n'a kɔrɔ kana i hakili ɲagami!» Bɛlitasari y'a jaabi ko: «N matigi, siko nin ka kɛ i juguw ta ye! A kɔrɔ ka kɛ i kɛlɛbagaw ta ye! 17I ye yiri min ye fɔɔ a boɲana ka kɛ yiriba ye, n'a kuun sera sankolo ma, n'a be ye fɔɔ dugukolo daan na, 18min furaburu tun ka ɲi, n'a deen ka ca, bɛɛ ka dumuni tun be bɔ min na, ani kongosogow tun be la a kɔrɔ, ni kɔnɔw b'u ɲagaw l'a kan, 19o yiri nin ye ele masacɛ le ye! Bari, i kɛra mɔgɔbaba ye, ka kɛ fangatigi ye. I jaɲana ka se sankolo ma, i ka masaya sera fɔɔ dugukolo daan na. 20Masacɛ, i ye mɛlɛkɛ dɔ jigitɔ ye ka bɔ sankolo la min ko: ‹Aw ka yiri nin ben k'a tigɛtigɛ! Nga aw kan'a lili bɔ. Aw k'a juu to yen waga kɔnɔ ka nigɛjɔrɔkɔ ni zirajɔrɔkɔ kɛ a la. Komiji ka yɛlɛ a kan, biin ka kɛ ale ni kongosogow niyɔrɔ ye fɔɔ saan wolonwula.› 21Ayiwa masacɛ, o kɔrɔ filɛ nin ye. Nin ye Fɛɛn bɛɛ kuntigi ka kolatigɛnin ye k'a sin n tigi masacɛ ma. 22I bena gwɛn ka bɔ mɔgɔw cɛma ka taga to ni kongosogow ye. I bena biin ɲimi i n'a fɔ misi. Komiji be yɛlɛ i kan saan wolonwula kɔnɔ. Fɔɔ n'i sɔnn'a ma ko Fɛɛn bɛɛ kuntigi le be adamadenw ka kuntigiya kunna. Mɔgɔ min ka d'a ye, a b'a di o tigi le ma. 23A fana tun fɔra k'u ka yiriju to yen, a n'a lili. O kɔrɔ ko n'i sɔnn'a ma waati min na ko Sankolotigi Ala le ye diɲɛ bɛɛ tigi ye, i bena kɔseg'i ka masaya la. 24Masacɛ, n bena ladili min d'i ma, i ka sɔn o ma. Ayiwa, e ka hakɛkɛ dabila ka tilenninyakow kɛ. I ka juguya dabila ka koɲuman kɛ fantanw ye. O la, n'a sɔrɔ i ka lafiya bena taga ɲafɛ.»
Siko nin koo
25Koo nin bɛɛ kɛra masacɛ Nabukodonozɔri la. 26Kalo tan ni fila tɛmɛnin kɔ, k'a to munumunu na loon dɔ a ka sanbon kan Babilɔni, 27masacɛ ko: «Babilɔni duguba! Ne ye min sigi ni n ka fanga, ni n ka sebagaya ye, k'a kɛ masadugu ye ne ka kunkɔrɔta kama, ale te nin ye wa?» 28Ka masacɛ t'o kuma na, kumakan dɔ bɔra sankolo la ko: «Ele masacɛ Nabukodonozɔri, i tulo malɔ kuma nin na. Masaya bɔsira i la. 29I bena gwɛn ka bɔ adamadenw cɛma ka taga to ni kongosogow ye. I bena biin ɲimi i n'a fɔ misi, saan wolonwula kɔnɔ, fɔɔ n'i nan'a sɔn a ma tuma min na ko Fɛɛn bɛɛ kuntigi le be adamadenw ka kuntigiya kunna, mɔgɔ min ka d'a ye, a b'a di o le ma.» 30O yɔrɔnin bɛɛ, koo nin kɛra Nabukodonozɔri la. U y'a gwɛn ka bɔ adamadenw cɛma. A tora ka biin ɲimi i n'a fɔ misi. Komiji tora ka yɛlɛ a kan, fɔɔ a kunsigi nana kɛ i n'a fɔ sɛgɛn sii. A sɔnnifaraw kɛra i n'a fɔ kɔnɔw ta.
Nabukodonozɔri kɛnɛyako
31«Loon nunu dafara tuma min na, ne Nabukodonozɔri ye n ɲaa kɔrɔta sanfɛ, ne hakili sigira tugu. Ne ye Fɛɛn bɛɛ kuntigi fo, k'a tanu. Ale min be yen tuma bɛɛ, ne y'ale boɲa.
«A ka masaya ye waati bɛɛ koo ye,
a ka fanga te ban abada!
32Adamadenw te foyi ye a ɲana.
Sankolo la setigiw faan fɛ, adamadenw faan fɛ,
min ka d'a ye, a b'o le kɛ.
Mɔgɔ si te se ka Ala bali koo la,
mɔgɔ si te se k'a sɔsɔ.
33«O waati yɛrɛ la, ne ɲamalɔra, n ye n ka masaya n'a dawula, n'a boɲa sɔrɔ tugu. Ne ladibagaw ni n ka mɔgɔbabaw ko u mako be ne la. Ne sigira tugu masaya la, dɔ farala ne ka kunkɔrɔta kan ka tɛmɛ fɔlɔta kan. 34Sisan, ne Nabukodonozɔri be sankolo Masa fo k'a tanu, k'a boɲa kosɔbɛ. A ka kɛta bɛɛ tilennin lo. A ka koo bɛɛ ye tiɲɛ ye. Minw b'u yɛrɛ boɲa, a be se ka olu dɔgɔya.»


text:
Sad 32
1Sankolo, mɛnni kɛ, ne bena kuma.
Dugukolo, i tulo malɔ ne dalakuma na.
2Ne ka ladiliw ka yɛrɛkɛ i ko sanji,
ne ka kumaw ka jigi i ko komiji,
i ko sanji min be na biin kan,
i ko jii min be tɔnitɔni biin kan.
3Ne bena Masaba tɔgɔ fɔ,
aw k'an ka Ala tanu a ka boɲa kosɔn!
4Ale lo ye tangakabakuru ye,
a ka koo dafanin lo,
a ka koow bɛɛ tilennin lo.
Ala ye kantigi ye,
tilenbaliya t'a ka koo la.
Ale lo ye tiɲɛtigi ye,
a tilennin lo.
5U kɛra janfaciw ye a faan fɛ.
Maloya ka kɛ u ta ye!
U t'a deenw ye tugu.
Mɔgɔjuguw lo, u tilennin tɛ.
6Siya naloman ni hakilitanw!
Nin ye Masaba minɛcogo ye wa?
Ale lo te aw Faa ye wa?
Aw Danbaga tɛ wa?
Ale lo y'aw kɛ siya ye.
7Aw ye miiri loon tɛmɛninw na,
aw ye miiri fɔlɔfɔlɔ mɔgɔw ka koo la.
Aw k'aw faaw ɲininga,
u bena dɔ fɔ aw ye.
Aw ka cɛkɔrɔbaw ɲininga,
u ben'a ɲafɔ aw ye.
8- Fɛɛn bɛɛ kuntigi ye siyaw ka maraw d'u ma tuma min na,
a ye daan bila u cɛ tuma min na,
a ye siyaw ka jamanaw daanw bɔ,
a y'u kelen kelen bɛɛ bila
sankolo kɔnɔ setigi dɔw ka kuntigiya kɔrɔ.
9Bari Masaba ye Isirayɛlidenw mara a yɛrɛ ye,
a ye Yakuba kɔmɔgɔw kɛ a yɛrɛ ta ye.
10A ye Isirayɛlidenw sɔrɔ kongokolon kɔnɔ,
yɔrɔ janin na, kongosogow kulekan cɛma.
A jantora u la, k'u kolo,
a y'u kɔlɔsi i ko a ɲadenw.
11A kɛra i ko sɛgɛn min be tɛmɛ a ɲaga kunna
k'a deenw dege pan na.
A b'a gaman yɛrɛkɛ u jukɔrɔ,
a b'u ta a gamanw kan.
12Masaba kelen y'a ka jama bila sira,
batofɛn wɛrɛ ka dɛmɛ tun t'a la.
13A y'u bila kuluyɔrɔw la,
k'u balo ni foro sumanw ye.
A ye lii d'u ma ka bɔ farawo la,
ka tulu bɔ farakuluw woo kɔnɔ u ye.
14A ye naare d'u ma, ni baa nɔnɔ,
sagadenw, *Basan sagajigiw, ani bakɔrɔnin tulɔninw,
ani suman ɲumamanw.
Aw tun be duvɛn ɲanaman le min.
15Yesurunk tulɔra ka boɲa,
ka sɔrɔ ka muruti.
A fara, a tulɔra ka waga.
A y'a Danbaga Ala bila,
a y'a Kisibaga n'a Tangakabakuru bila.
16Isirayɛlidenw ka josɔnko ye keliya bila Masaba la,
u ka kɛwalikolonw y'a dusu gwan.
17- U ye sarakaw bɔ jinaw ye,
minw te Ala ye,
u tun te batofɛn minw lɔn.
Fɛɛn natɔ kuraw lo,
aw bɛmaw yɛrɛ tun ma siran minw ɲa.
18Aw y'aw Tangabaga to yen,
min y'aw bila diɲɛ kɔnɔ.
Ala min ye nii di aw ma,
aw ɲinɛna ale kɔ.
19Masaba y'o ye, a dimina.
A dimin'a dencɛ n'a denmusow kɔrɔ.
20A ko: «N bena n yɛrɛ dogo u la,
n ben'a ye u ka siniko bena kɛ min ye.
Bari mɔgɔjuguw lo,
deen tilenbaliw lo.
21- U ye keliya don ne la ni batofɛnkolonw ye,
u ye ne dusu wili n'u ka joow ye.
Siya min te foyi ye,
ne bena olu kɛ ka keliya don u la.
Hakili te siya min fɛ,
n ben'a kɛ u be dimi olu kosɔn.
22Tiɲɛ na, ne dusu gwannin be,
a funteni be se fɔɔ lahara yɛrɛ.
O tasuma nin be dugukolo n'a sumanw cɛn,
a be kulu jukɔrɔlaw jɛni.
23N bena kojugu caaman lase u ma,
n bena n ka biɲɛw kɛ k'u bon.
24U barika bena dɛsɛ kɔngɔ bolo,
farigwan ni fɔɲɔbana ben'u fasa.
N bena sogojuguw ci u ma,
n bena sajuguw ci u ma.
25Murujan bena u deenw faga sira kan,
soo kɔnɔna be kɛ siranyayɔrɔba ye.
Kanbelenw ni sunguruw bena sa,
mɔgɔkɔrɔbaw ni denmisɛnw tena kisi.
26Ne tun ko n bena u bɛɛ halaki pewu,
k'u tɔgɔ tunu ka bɔ mɔgɔw hakili la.
27Nga ne siranna ko u juguw kana yɛlɛ ne la,
ka miiri k'olu yɛrɛ le ye koo nin kɛ,
ko ne t'a kɛbaga ye.
28Isirayɛlidenw ye siya hakilitan le ye,
u te koo faamu ka ɲa.
29Ni hakilitigiw tun lo,
u tun bena faamuyali kɛ,
u tun ben'a ye koo nin be tagara n'u ye yɔrɔ min na!
30Mɔgɔ kelen be se ka mɔgɔ waa kelen gwɛn cogo di,
ni u Tangabaga ma u bila?
Mɔgɔ fila be se ka mɔgɔ waa tan gwɛn cogo di,
ni Masaba ma u to u kelen?
31An juguw b'a lɔn
k'olu tangafɛn te an ta bɔ.
32U ka jugu i ko Sodɔmukaw,
u be i ko Gɔmɔrikaw.
U be i ko *ɛrɛzɛnsun min be deen kunaman kɛ,
i ko min be deen bagalaman kɛ.
33U be i ko duvɛn min dilanna ni saa baga ye,
saatutu baga.
34A filɛ, ne Masaba ye min labɛn dogo la,
n y'a latigɛ ko n bena min kɛ u la:
35- N'u benlon nana se,
ne le ka kan ka mɔnɛ bɔ,
ne bena u sara.
U ka lonjugu sera.
Min labɛnna u kama,
o tena mɛn n'o ma kɛ.»
36- Masaba bena kotilennin kɛ a ka jama ye.
A ka jɔɔnw makari ben'a minɛ,
n'a y'u barika dɛsɛnin ye tuma min na,
k'a ye ko jigi ani bolo minɛyɔrɔ t'u fɛ.
37A ben'a fɔ ko: «Aw ka batofɛnw be min?
Aw ka dogokabakuru be min?
38Aw y'u balo ni begɛn sarakaninw tulu ye,
aw ye duvɛn bɔn k'a kɛ saraka ye u ma!
Sisan, u ka wili ka na aw dɛmɛ!
U ka na aw kisi!
39Aw k'a lɔn sisan ko
ne kelen le ye Ala ye!
Batofɛn wɛrɛ te yen ni ne tɛ.
Ne le be nii don mɔgɔ la,
ne le be nii minɛ.
Ne le be mɔgɔ mandimi,
ne le be mɔgɔ kɛnɛya.
Mɔgɔ si te se ka mɔgɔ bɔsi ne bolo.
40Ne kalila k'a fɔ ko:
Tiɲɛ na, ne be yen kudayi minkɛ,
41ni ne ye n ka murujan manamananin daa diya,
ni ne ye ɲagwanko daminɛ,
ne bena n mɔnɛ bɔ n juguw la,
ne bena ka juru sara n kɔniyabagaw la.
42Ne ka biɲɛw bena fa joli la,
ne ka murujan bena fa sogo la.
Ne jugu si tena bɔsi,
minw minɛna ka fara mandimininw kan,
u bɛɛ bena sɔrɔ o la.»
43- Siya wɛrɛw, aw ye Masaba ka jama tanu,
Masaba b'a ka baarakɛlaw fagako mɔnɛ bɔra.
A ben'a mɔnɛ bɔ a juguw le la,
a ben'a ka jamana n'a ka jama ka hakɛ yafa.
44Musa ni Nun deen Zozuwe nana jama ɲafɛ ka na dɔnkili nin kumadenw bɛɛ fɔ u ye.
45Musa ye kuma nunu bɛɛ fɔ Isirayɛlidenw bɛɛ ye ka ban tuma min na, 46a y'a fɔ u ye ko: «Ne ye kuma minw bɛɛ fɔ aw ye bii, aw k'u minɛ ni sɔbɛ ye. Aw k'u fɔ aw deenw ye, waasa u ka se ka Ala ka sariya kɔnɔnakuma bɛɛ mara. 47Kuma nunu te kuma gwansanw ye, aw nii kisifɛn lo. O ben'a to aw be sijan sɔrɔ jamana nin kɔnɔ aw bena min ta Zurudɛn baji kɔfɛ.»
Musa sayako be fɔ
48O loon kelen na, Masaba y'a fɔ Musa ye ko: 49- «Yɛlɛ Abarimu kulu kan, Mowabu jamana la, Zeriko ɲafɛ, i ka yɛlɛ Nebo kulu sanfɛ. K'i to o yɔrɔ la, i ka Kanaan jamana filɛ, ne be min dira Isirayɛlidenw ma. 50I bena sa kulu nin kan ka taga i faaw fɛ, i n'a fɔ i balimacɛ Arɔn sara Ɔri kulu kan cogo min, ka ta'a faaw fɛ. 51A bena kɛ ten bari Arɔn ni ele, aw filila kosɔbɛ ne ma Isirayɛlidenw ɲafɛ Meriba jiyɔrɔ la, Kadɛsi gɛrɛfɛ, Sin kongokolon kɔnɔ. O waati la, aw ma ne boɲa u cɛma. 52O kosɔn, ne be jamana min dira Isirayɛlidenw ma, i bena se k'a ye k'i to yɔrɔjan, nga i tena don yen.»


text:
Dal 137
Isirayɛlidenw n'o juguw ka koo
1K'an to Babilɔni baaw daa la,
an tun siginin be o yɔrɔ la n'an be kasira,
an tun be miiri *Siyɔn la.
2An tun y'an ka gɔniw dulon
yiriw kan.
3K'an to o yɔrɔ la,
an minɛbagaw y'a fɔ ko an ka dɔnkili la,
an tɔɔrɔbagaw ko an ka nisɔndiya dɔnkili la.
U ko: «Aw ye Siyɔn dɔnkili dɔ la an ye.»
4Nga an be se ka Masaba ka dɔnkili la
jamana wɛrɛ la cogo di?
5Ni ne ɲinɛna e kɔ, Zeruzalɛmu,
n kinibolo ka faga.
6Ni n hakili ma to e koo la, Zeruzalɛmu,
ni n ma e bila n ka nisɔndiya koo bɛɛ ɲafɛ,
n nɛɛn ka nɔrɔ n daa la.
7Masaba, e hakili to edɔmuw ka kɛtaw la
loon min na Zeruzalɛmu dugu minɛna.
U tun be to k'a fɔ ko:
«Aw y'a ci, aw y'a ci fɔɔ a juu la.»
8- Babilɔnikaw, aw bena halaki.
A ye min kɛ an na, mɔgɔ min bena o ɲɔgɔn kɛ aw la,
o tigi dagamunin lo.
9Mɔgɔ min bena i deenw minɛ k'u halaki fara kan,
o tigi dagamunin lo.


text:
Sir 7
Ladili dɔw
1Kana kojugu kɛ,
kojugu fana tena se i ma.
2I mabɔ tilenbaliya la,
tilenbaliya fana bena bɔ i kɔrɔ.
3Kana koo kɛ tilenbaliya la,
n'o tɛ, a ɲɔgɔn wolonwula be se k'i sɔrɔ.
4Kana faamaya dali Matigi fɛ,
kana lɔyɔrɔba fana dali masacɛ fɛ.
5Kan'i yɛrɛ jati mɔgɔtilennin ye Matigi ɲakɔrɔ.
Kan'i yɛrɛ kɛ lɔnnikɛla ye fana masacɛ ɲakɔrɔ.
6N'i tena se ka tilenbaliya bɔ i ka koo la,
kana kititigɛbaara ɲini.
Bari, mɔgɔbaba dɔ be se k'i ɲagami,
ka siga don i ka mɔgɔsɔbɛya la.
7Kana dugumɔgɔw hakɛ ta.
Kan'i yɛrɛ dɔgɔya jama ɲana.
8Kana hakɛ kelen kɛ siɲɛ fila,
bari, kelen dama b'i jalakikun bɔ.
9Kan'a fɔ ko:
«Ni n ye n ka sarakaw bɔ
Fɛɛn bɛɛ kuntigi ye tuma min na,
a bena sɔn u la,
bari, a bena u caya filɛ.»
10Kana sigasiga e ka Aladali la.
Kana ban ka ɲuman kɛ mɔgɔ ye.
11Kana yɛlɛko sigɛnbagatɔ la abada!
Bari a majigibaga n'a kɔrɔtɔbaga be yen.
12Kana galon la i balima kan.
Kana o ɲɔgɔn kɛ i teri la.
13Kana galon tigɛ cogo si la.
Ka ta ɲa galontigɛ la, o te foyi ɲa.
14Kana to ka kuma i kunfɛ mɔgɔkɔrɔbaw ka ɲɔgɔnye yɔrɔ la.
Kana segi e ka kumaw kan e ka dalituma na.
15Kana baaragwɛlɛn koo goya i yɛrɛ ye,
hali forobaara Fɛɛn bɛɛ kuntigi ye min dan.
16Kana fara kojugukɛlaw ka jɛnkulu kan.
I hakili to a la ko Ala ka dimi tena mɛn ka wili a kama.
17I yɛrɛ majigi kosɔbɛ.
Bari, Alaɲasiranbali ɲagwanfɛn bena kɛ tasuma ni tumu le ye.
Teriw ni balimaw
18Kan'i teri falen warigwɛ la.
Kan'i balima yɛrɛ yɛrɛ falen sanu yɛrɛyɛrɛ la fana.
19Kana i mabɔ musoɲuman hakilitigi la.
Bari, a ka nɔɔrɔ ka fisa ni sanu ta ye.
20E ka jɔɔn min be baara kɛ ni kɔnɔgwɛ ye,
kan'o tɔɔrɔ.
E ka baaraden min be baara kɛ n'a sɔbɛ ye,
kan'a tɔɔrɔ.
21Jɔɔn hakilitigi koo diya i yɛrɛ ye kosɔbɛ,
kana ban k'a hɔrɔnya.
22Begɛnw b'i fɛ wa?
U kɔlɔsi ka ɲa.
I be nafa sɔrɔ u la wa?
U mara kosɔbɛ.
23Deenw b'i fɛ wa? U ladi dɛ!
U kolo kabin'u denmisɛntuma.
24Denmusow b'i fɛ wa?
U kɔlɔsi kosɔbɛ.
Kana yɛlɛko n'u ye dɛ!
25I denmuso di furu la,
koo be bɔ i kunna.
Nga, a di cɛɛ hakilitigi ma dɛ!
26E diyanamuso b'i fɛ wa?
Kan'a bila dɛ!
Nga, min koo man d'i ye,
kan'i jigi la ale kan.
27I faa boɲa n'i dusu bɛɛ ye.
Kana ɲinɛ i bamuso ka sigɛn kɔ.
28I hakili to a la ko i be nii na olu le sababu la.
U ye min kɛ i ye,
i bena se k'o sara cogo di?
Sarakalasebagaw boɲa
29E ka siran Matigi ɲa kosɔbɛ
ka boɲa la a ka sarakalasebagaw kan.
30I Danbaga kanu n'i barika bɛɛ ye.
Kana cekun bɔ a ka baarakɛlaw la.
31Siran Matigi ɲa, boɲa la a ka sarakalasebaga kan.
A niyɔrɔ d'a ma i ko Ala y'a fɔ cogo min na:
sɛnɛfɛn deen fɔlɔw,
fili yafa sarakaw,
saraka sogo gamanw,
suman saraka tɔw,
ani fɛnɲuman minw dira Ala ma.
Dɛsɛbagatow dɛmɛ
32Fantan dɛmɛ,
i ta bena ɲa kosɔbɛ.
33E ka ɲuman ka se mɔgɔ bɛɛ ma.
Kana ban ka ɲa suuw yɛrɛ ma.
34Kana boli kasibagaw ɲa.
Nimisa ni mɔgɔ dusukasininw ye.
35Kana sigasiga ka taga banabagatɔw filɛ.
I koo bena diya mɔgɔw ye o bɔɲɔgɔnkow le kama.
36I man'a fɔ ko i be koo o koo kɛ,
i hakili to i labanko la,
o la, i tena hakɛ kɛ.


text:
Eza 28
Samari halakiko
1Samari dugu min kɛra i ko masafugulan,
bɔnɛ y'i ta ye!
E min kɛra Isirayɛli mara dɔrɔtɔw ka kunnawolofɛn ye,
n'i siginin be kɔkɛnɛɲuman cɛma,
i ka masirifɛn ye feeren fɔnsɔnfɔnsɔnninw le ye
i ka dɔrɔtɔw kunna.
2Setigi dɔ natɔ filɛ nin ye Matigi tɔgɔ la.
A be i ko saan min be na ni sanbɛrɛ ye,
cɛnnikɛfɔɲɔ lo.
A be i ko sanjiba min be na kɔɔ fa ka yɛrɛkɛ.
A ka fariya bena fɛɛn bɛɛ la duguma tɛtɛtɛ.
3Ni dugu min kɛra i ko masafugulan,
Isirayɛli mara dɔrɔtɔw ka kunnawolonfɛn,
u ben'a dɔn u seen kɔrɔ.
4Feeren fɔnsɔnfɔnsɔnnin minw b'u kunna,
u ka masirifɛn minw b'u kunna,
o bena dɔn.
Ele Samari dugu min be kɔkɛnɛɲuman cɛma,
i bena kɛ i ko toro min teliyara ka mɔn
k'a sɔrɔ toro tigɛwaati ma se.
Mɔgɔ min man'a ye,
a be teliya k'a tigɛ k'a dumu.
5O loon na, Masaba, Setigi bena kɛ kunnawolonfɛnɲuman ye.
A ka jama tɔɔ min bena to,
a bena kɛ olu ka masirifɛn ye.
6Mɔgɔ min be sigi kititigɛ kama,
a be tilenninya hakili d'o ma.
Mɔgɔ minw be kɛlɛ kɔnɔ dugu donda la,
a be fanga di olu ma.
Dɔrɔtɔw ka kuma
7Sarakalasebagaw, ni kiraw fara duvɛn la!
U be talontalonna dɔrɔ farimanw bolo,
dɔrɔ farimanw y'u ɲanamini.
U te yelifɛnw kɔrɔ faamu tugu.
Tiɲɛ fɔwaati kitituma na,
u hakili be ɲagami.
8Tabaliw bɛɛ sanfɛla kɛra u ka fɔɔnɔw ye,
u ka nɔgɔ be yɔrɔ bɛɛ.
9Mɔgɔw b'a fɔra ko:
«E b'a fɛ ka jɔnw le kalan?
E b'a fɛ ka kalan di jɔnw le ma?
Deen minw daa bɔtɔ lo siin na wa?
Denɲɛnin minw ye siin min dabila sisan wa?
10A ko:
‹Sawulasawu, sawulasawu,
kawulakawu, kawulakawu,
zɛɛri samu, zɛɛri samu.› »e
11- Tiɲɛ na, Masaba bena kuma
siyakan wɛrɛ la siya nin fɛ.
12A tun y'a fɔ u ye ko:
«Lafiɲɛyɔrɔ filɛ nin ye.
Mɔgɔ minw sigɛnnin lo,
aw k'a to olu ka lafiɲɛ.
Yan ye yɔrɔɲuman ye.»
Nga u ma sɔn ka mɛnni kɛ.
13O la, Masaba ka kuma bena kɛ u tulo kɔrɔ ko:
«Sawulasawu, sawulasawu,
kawulakawu, kawulakawu,
zɛɛri samu, zɛɛri samu.»
O la, u bena talon ka ben ka jan u kɔɔ kan k'u yɛrɛ mandimi.
U bena don jaan kɔnɔ, u b'u minɛ.
Kabakuru barikaman
14Aw yɛrɛboɲalaw minw be Zeruzalɛmukaw mara,
aw ka Masaba ka kuma lamɛn.
15Aw ko: «An ni saya bɛnna,
an ni lahara bɛnna.
Hali ni gwɛrɛgwɛrɛko sera,
a bena tɛmɛ, a tena se an ma.
Bari, an ye galon kɛ an sutarafɛn ye,
ka namara kɛ an tangafɛn ye.»
16- O kama, Matigi, Masaba ko:
«A filɛ, ne be kabakuru barikaman bila *Siyɔn,
boon nɔnkɔn ta.
Ni mɔgɔ min tintinn'a kan,
o tigi jigi te tigɛ.
17Tilenninya bena kɛ ne ka sumanikɛjuru ye.
Kantigiya bena kɛ ne ka kogotilenjuru ye.
Galon min kɛra aw sutarafɛn ye,
sanbɛrɛ bena o furan ka bɔ yen,
jii bena aw tangafɛn ta.
18Bɛɛn min be aw ni saya cɛ,
o bena cɛn.
Bɛɛn min be aw ni lahara cɛ,
o bena dabila.
Ni gwɛrɛgwɛrɛko sera,
a tɛmɛtɔ b'aw halaki.
19A tɛmɛko kelen kelen bɛɛ,
a bena se aw ma.
Bari, a bena to ka tɛmɛ sɔgɔma o sɔgɔma,
suu ni tile.
O kibaruya mɛnko bena kɛ siranyakojugu ye.
20Dilan bena surunya la ka tilen koo ma,
birifani bena dɔgɔya.»
Ɲɔgɔnlɔgɔbɔ dabilako
21- Masaba ye fɛɛn min kɛ Perasimu kulu kan,
a ben'o ɲɔgɔn kɛ.
A ye min kɛ Gabaŋɔn kɔkɛnɛ la,
a ben'o ɲɔgɔn kɛ.
A ben'a ka baara kɛ, baara kabakoman!
A ben'o kɛ, baara ɲalɔnbali lo!
22Sisan, aw minw be mɔgɔ lɔgɔbɔ,
aw k'o dabila, n'o tɛ,
aw ka sirijuru b'aw dɛrɛ tugu.
Bari, ne ye kuma dɔ mɛn Matigi,
Masaba, Setigi fɛ ko
jamana nin bɛɛ halakiko latigɛra ka ban.
Sɛnɛkɛla ka koo
23Aw k'aw tulo malɔ n ka kuma na.
Aw ka n ka kuma lamɛn ka ɲa.
24Sɛnɛkɛla ka baara bɛɛ ye foro sɛnɛko dama ye wa?
Walan wiliko walima foro dakɛɲɛko dama lo wa?
A te danni kɛ wa?
25N'a ye foro dakɛɲɛ ka ban,
a tena na sumansiw dan wa?
A ben'a ka sumansi latigɛninw dan.
26K'a sɔrɔ a ka Ala le be koo ɲayira a la,
k'a lalɔnniya.
27Nanfɛnw be susu kolondennin le kɔnɔ,
o te taga n'u ye masin na.
28Yala u be suman bugɔ le fɔɔ k'a mugumugu wa?
Ayi dɛ! N'u y'a bugɔ ka ban,
u b'a fiyɛ.
Begɛn be wotoro sama ka tɛmɛtɛmɛ a kan.
U t'a kisɛ mugumugu do!
29O bɛɛ fana be bɔ Masaba,
Setigi le fɛ,
ale min ye ladibagasɔbɛ ye.
A ka lɔnni ka bon.


text:
Bɔk 21
Sariya minw sigira jɔɔnw kosɔn
1- Masaba y'a fɔ tugu ko: «I bena sariya minw fɔ jama ye, o filɛ:
2- «N'aw ye eburu dɔ san k'a kɛ jɔɔn ye, a bena baara kɛ o tigi ye saan wɔɔrɔ kɔnɔ, a ka jɔnya be ban saan wolonwulanan na, a te foyi sara. 3N'a tun nana i fɛ a kelen, a bena taga a kelen. Ni muso tun b'a fɛ a natuma na, ale fana be taga n'a ye. 4N'a kuntigi le tun ye muso d'a ma, n'o muso nin ye dencɛw, walima denmusow wolo a ye, olu bena kɛ a kuntigi taw ye, cɛɛ dama le bena taga. 5Nga n'o jɔncɛ nin y'a fɔ ko a kuntigi n'a muso, ani a deenw koo ka d'a ye, ko a t'a fɛ ka taga, 6o tuma na, a kuntigi bena Ala kɛ a seere ye,e ka jɔɔn nin minɛ ka gwɛrɛ bon donda koon walima a daa la lɔgɔ la, k'a tulo sɔgɔ. K'a ta o waati la, jɔɔn nin bena kɛ a kuntigi ta ye a sii bɛɛ la.
7«Ni mɔgɔ dɔ y'a denmuso feere k'a kɛ jɔɔn ye, ale tena hɔrɔnya jɔɔn tɔw hɔrɔnyacogo la. 8N'a nigɛ bɔr'a kuntigi la, kuntigi nin ben'a to a facɛ b'a kunmabɔ. A man kan k'a feere lonan ma, o ye janfa ye. 9N'a y'a di a dencɛ ma ka kɛ a muso ye, a k'a minɛ i n'a fɔ a denmuso. 10N'a ye muso wɛrɛ furu, a man kan ka dɔ bɔ muso fɔlɔ ka balo, n'a fɛɛrɛbɔ, ani a layɔrɔ koo la furu kɔnɔ. 11N'a ma o koo saba nunu kɛ a ye, muso nin be se ka bɔ a fɛ, a man kan ka foyi sara.
Mɔgɔ be se ka faga koo minw kosɔn
12- «Ni mɔgɔ dɔ y'a tɔɲɔgɔn bugɔ k'a faga, o tigi fana ka kan ka faga. 13- Nga n'a m'a lawili a kama ka taga dogo k'a faga, ni ne Ala le tun y'a latigɛ ten, ne bena yɔrɔ min yira, a ka boli ka taga kalifa o yɔrɔ la. 14Nga ni mɔgɔ dɔ tugura k'a tɔɲɔgɔn faga namara la, aw k'o mɔgɔfagala nin minɛ hali n'a y'a yɛrɛ kalifa ne ka sarakabɔyɔrɔ la, aw k'a faga.
15«Ni mɔgɔ dɔ y'a faa, walima a baa bugɔ, o tigi ka kan ka faga.
16- «Ni mɔgɔ dɔ y'a tɔɲɔgɔn soɲa k'a feere, walima n'a y'a mara a fɛ, o tigi ka kan ka faga.
17- «Ni mɔgɔ dɔ y'a faa, walima a baa nɛni, o tigi ka kan ka faga.
Ɲɔgɔnmandimiko
18«Ni dɔw kɛlɛla, ni kelen ye tɔ kelen bon ni kabakuru ye, walima k'a bugɔ n'a bolokuru ye, k'a mandimi, n'a te se ka wili, nga a ma sa, 19n'a be se ka wili ka bɔ kɛnɛma ni bere ye, a bugɔbaga kunko banna. Nga a ye mɔgɔ min mandimi, ale ye waati min kɛ duguma, a b'o sara, ani ka janto a la fɔɔ a ka kɛnɛya pewu.
20«Ni mɔgɔ dɔ y'a ka jɔɔn bugɔ ni bere ye, a cɛman fara musoman kan, n'o kɛra sababu ye a sara, u kana o tigi to ɲasuma na. 21Nga ni jɔɔn nin tora nii na tile kelen, walima tile fila, foyi tena kɛ a kuntigi la bari a ta lo.
22«Ni cɛɛ dɔw kɛlɛla fɔɔ ka taga gosi muso kɔnɔman na, ka kɛ sababu ye a jigira ni basi wɛrɛ ma sɔrɔ, muso nin cɛɛ mana warida min fɔ, ni kititigɛlaw sɔnna o ma, kɛlɛkelaw bena o sara. 23Nga ni kojugu wɛrɛ y'a sɔrɔ, o ɲɔgɔn ka kan ka kɛ u la. Nii juru be bɔ ni nii ye. 24- Ɲaa juru be bɔ ni ɲaa ye. Ɲiin juru be bɔ ni ɲiin ye. Bolo juru be bɔ ni bolo ye. Seen juru be bɔ ni seen ye. 25Jɛnida juru be bɔ ni jɛnida ye, mandimini juru be bɔ ni mandiminin ye, jogini be bɔ ni jogoni ye.
26«Ni mɔgɔ dɔ y'a ka jɔncɛ, walima a ka jɔnmuso ɲaa bugɔ k'a ci, jɔɔn nin be hɔrɔnya, o be kɛ a ɲaden sara ye. 27N'a y'a ka jɔncɛ, walima a ka jɔnmuso bugɔ k'a ɲiin kelen kari, jɔɔn nin be hɔrɔnya, o be kɛ a ɲiin sara ye.
28«Ni misi ye cɛɛ, walima muso susu n'a gɔɔn ye k'a faga, u ka misi nin bon ni kabakuruw ye k'a faga. A sogo kana ɲimi. Misitigi te kunko sɔrɔ tugu. 29Nga ni misi nin tun be deli k'o kɛ, n'u tun y'o fɔ a tigi ye, a ma sɔn k'a mara, fɔɔ misi nin ye mɔgɔ faga, a ka kan ka bon ni kabakuruw ye k'a faga, k'a tigi fana faga. 30Nga ni suu ka mɔgɔw sɔnna o tigi ka fɛɛn di k'a yɛrɛ kuun bɔ, u mana fɛɛn o fɛɛn fɔ, a k'o di k'a kɛ k'a yɛrɛ kuun bɔ. 31Ni misi ye mɔgɔ dɔ dencɛ, walima a denmuso susu, o koo be ɲanabɔ ka kɛɲɛ ni sariya kelen nin ye. 32Ni misi ye jɔncɛ, walima jɔnmuso susu, misitigi ka kan ka warigwɛ kuru bi saba di jɔɔn ka kuntigi ma. U ka misi bon ni kabakuruw ye k'a faga.
33«Ni mɔgɔ dɔ ye kɔlɔnba dayɛlɛ, walima n'a y'a sogi k'a daa yɛlɛnin to yen, ni misi, walima fali benna o kɔnɔ, 34a tigi bena begɛntigi nin sara, begɛn suu nin be kɛ a ta ye.
35«Ni mɔgɔ dɔ ka misi ye mɔgɔ wɛrɛ ta susu k'a faga, misi ɲanaman bena feere u k'a sɔngɔ tilan u ni ɲɔgɔn cɛ, u fana ka dɔ nin tilan u ni ɲɔgɔn cɛ. 36Nga n'a lɔnna ko misi nin tun be to ka kɛlɛ kɛ, o bɛɛ n'a ta, a tigi m'a mara, o tuma na, a bena misi nin ɲɔgɔn di, ani ka to ni dɔ nin ye.
Begɛn soɲako
37«Ni mɔgɔ dɔ ye misi, walima saga soɲa k'a faga, walima k'a feere, o tigi bena misi duuru le sara misi nin kunkɔrɔ. Ni saga lo, a bena saga naani le sara.


text:
Kok 21
Isirayɛlidenw be se Aradi masacɛ kɔrɔ
1- Aradi masa, min ye kanaancɛ ye, n'a siginin be jamana worodugu ɲafan fɛ, ale y'a mɛn ko Isirayɛlidenw be nana ni Atarimu sira ye. A ye Isirayɛlidenw kɛlɛ k'u dɔw minɛ. 2Isirayɛlidenw ye dajuru ta Masaba ye ko n'a ye mɔgɔ nunu don u bolo, k'u bena u ka duguw halaki pewu. 3Masaba ye mɛnni kɛ u fɛ ka Kanaan nunu don u bolo. U ye olu, n'u ka duguw halaki pewu. O kosɔn, o yɔrɔ tɔgɔ lara ko Ɔrima, o kɔrɔ ko halakili.
Saa farimanw koo
4- Isirayɛlidenw wilila ka bɔ Ɔri kulu gɛrɛfɛ ka taga ni Buruku kɔgɔji sira ye ka taga munumunu fɔɔ Edɔmu mara daan na. Nga jama fari fagara sira la. 5- U ye kumajugu fɔ Ala ni Musa ma. U ko: «Mun na aw y'a kɛ an bɔra Ezipiti jamana na janko an ka sa kongokolon kɔnɔ? Dumuni te yan! Jii te yan! Dumuni goman nin nigɛ bɔra an na!» 6O la, Masaba ye saa farimanw bila ka na jama kama. U ye Isirayɛlidenw cin, mɔgɔ caaman sara.
7Jama nana Musa fɛ k'a fɔ ko: «An ye kumajugu fɔ e ni Masaba ma tuma min na, an ye hakɛ kɛ. I ka Masaba daali ko a ka saa nunu bɔ an cɛma.» Musa ye Masaba daali jama ye. 8Masaba y'a fɔ a ye ko: «I ka saa jaa dilan k'a dulon lɔgɔjan dɔ kan. Saa mana mɔgɔ o mɔgɔ cin, n'a ye jaa nin filɛ, a tena sa.» 9- O la, Musa ye saa jaa dilan ni zira ye k'a dulon lɔgɔjan kan. Saa ye mɔgɔ o mɔgɔ cin, n'a ye saa ziralaman nin filɛ, o tigi ma sa.
Isirayɛlidenw be taga Mowabu kɔkɛnɛ la
10Isirayɛlidenw wilila ka taga sigi Obɔti. 11U bɔra Obɔti ka taga sigi Iyabarimu, min be kongokolon kɔnɔ Mowabu mara kɔrɔn fɛ. 12U bɔra o yɔrɔ la tugu ka taga sigi Zerɛdi kɔkɛnɛ la, 13ka bɔ o yɔrɔ la tugu ka taga sigi Arinɔn kɔɔ kɔfɛ, min be woyo ka taga kongokolon kɔnɔ ka bɔ amoriw ka mara la. Arinɔn kɔɔ be Mowabu mara daan la, a be Mowabu mara ni amoriw ta daan bɔ ɲɔgɔn na. 14O le y'a to a fɔra Masaba ka kɛlɛkow sɛbɛ kɔnɔ ko: «Wayɛbu kɔɔ n'a bolow, Sufa jamana la, Arinɔn kɔɔ 15n'a bolow, minw jiginin be ka taga Ari faan fɛ, olu ka kɛ Mowabu mara daan ye.»
16U bɔra o yɔrɔ la fana ka taga se Beyɛri. O yɔrɔ kɔlɔn nin daa la, Masaba y'a fɔ Musa ye ko a ka jama lajɛn o yɔrɔ la, ko a bena jii d'u ma.
17O tuma na, Isirayɛlidenw ye dɔnkili nin la ko:
«Kɔlɔn, i ka jii bɔ ka woyo!
Aw ka dɔnkili la a koo la.
18Kuntigiw ye kɔlɔn nin sogi,
mɔgɔbabaw y'a sogi,
ni masaberew ye,
n'u ka berew ye!»
Ayiwa, u bɔra kongokolon kɔnɔ ka taga se Matana, 19ka bɔ Matana ka taga Naaliyɛli, ka bɔ Naaliyɛli ka taga Bamɔti. 20U bɔra Bamɔti ka taga kɔkɛnɛ la min be Mowabu mara la, Pisiga kulu faan fɛ, ale min be kongokolon gɛrɛfɛ.
Isirayɛlidenw be se masacɛ Siŋɔn ni Ɔgi kɔrɔ
(Sad 2.26—3.11)
21Isirayɛlidenw ye cidenw bila ka taga amoriw ka masacɛ Siŋɔn fɛ k'a fɔ a ye ko: 22«An b'i daali, i ka sɔn an ka tɛmɛ i ka jamana kɔnɔ. An tena faran ka don *ɛrɛzɛnforo, walima foro wɛrɛ si kɔnɔ. An tena kɔlɔnw jii min. An bena tɛmɛ ni masacɛ ka siraba ye, fɔɔ ka taga bɔ i ka mara kɔnɔ.» 23Nga Siŋɔn ma sɔn Isirayɛlidenw ka tɛmɛ a ka mara kɔnɔ. A y'a ka kɛlɛdenw bɛɛ lajɛn ka bɔ ka taga Isirayɛlidenw kunbɛn kongokolon kɔnɔ Yaasi, k'u kɛlɛ o yɔrɔ la. 24Isirayɛlidenw y'u caaman faga k'a ka jamana minɛ k'a ta Arinɔn kɔɔ daa la ka taga se Yabɔki kɔɔ daa la. U tagara dan amoniw ka mara daan na, bari olu tun y'u ka mara daan labɛn kosɔbɛ. 25Isirayɛlidenw ye Ɛsibɔn n'a dafɛdugudenninw bɛɛ minɛ ani amoriw ka duguw tɔw bɛɛ, k'u yɛrɛ ka mɔgɔw sigi u kɔnɔ. 26Ɛsibɔn tun ye amoriw ka masacɛ Siŋɔn ka sigidugu ye, ale min tun ye Mowabu mara masacɛkɔrɔ kɛlɛ ka mara bɛɛ minɛ a la fɔɔ ka taga se Arinɔn kɔɔ daa la. 27O le y'a to dɔnkililabagaw b'a fɔ ko:
«Aw ye na Ɛsibɔn k'a lɔ kura ye!
Aw ye Siŋɔn ka dugu lalaga k'a lɔ.
28- Tasuma bɔra Ɛsibɔn,
tasuma wilila Siŋɔn ka dugu kɔnɔ.
A ye Ari dugu jɛni Mowabu mara la,
a ye Arinɔn kuluyɔrɔw jɛni.
29Bɔnɛ b'aw ye, Mowabuw!
*Kemɔsi sɔnbagaw, aw halakira!
A sɔnbaga cɛmanw kɛra bolibagatɔw ye,
amoriw ka masacɛ Siŋɔn ye musomanw minɛ.
30Anw y'u sɔgɔ n'an ka biɲɛw ye.
K'a ta Ɛsibɔn fɔɔ ka taga se Dibɔn dugu ma, a bɛɛ cɛnna.
An y'u halaki fɔɔ ka taga se Nofa,
fɛɛn o fɛɛn b'o yɔrɔ la fɔɔ Madaba, o bɛɛ.»
31Isirayɛlidenw sigira amoriw ka mara la. 32Musa ye cidenw bila ka taga Yazɛri kɔlɔsi. O kɔ, Isirayɛlidenw y'a dafɛdugudenninw minɛ k'o yɔrɔ amoriw gwɛn ka bɔ yen.
33O kɔ, u faranna ka taga *Basan sira minɛ. Basan masacɛ Ɔgi n'a ka kɛlɛdenw bɛɛ bɔra ka taga u kunbɛn k'u kɛlɛ Edirɛyi. 34Masaba y'a fɔ Musa ye ko: «Kana siran a ɲa, ne ye ale n'a ka mara, n'a ka kɛlɛdenw bɛɛ don i bolo. I ye min kɛ amoriw ka masacɛ Siŋɔn na, ale min tun siginin be Ɛsibɔn, i k'o ɲɔgɔn kɛ nin na fana.» 35O la, u ye ale n'a dencɛw, n'a ka kɛlɛdenw bɛɛ faga, u ma mɔgɔ kelen yɛrɛ to yen. U y'a ka mara minɛ.


text:
Zer 8
1«O waati la, ne Masaba le ko ten: ‹Zuda mara masacɛw n'a ɲamɔgɔw, ni sarakalasebagaw, ni kiraw, ani Zeruzalɛmukaw kolow bena wɔgɔbɛ ka bɔ o ka kaburuw kɔnɔ. 2O kolow bena yɛrɛkɛ tile kɔrɔ, ni kalo, ani lolow. Minw koo tun diyara u ye, u ye minw bato, ka tugu u kɔ ka to k'u ɲininga, ani k'u bato. Kolo nunu tena cɛ ka don kaburu kɔnɔ tugu, u bena kɛ nɔgɔ ye dugukolo kan. 3Ne ye siyajugu nin gwɛn ka taga yɔrɔ minw na, saya koo bena diya u tɔɔ bɛɛ ye o yɔrɔ la ka tɛmɛ ɲanamanya kan. Ne Masaba, Setigi le ko ten.›
Kɔnɔw b'u ɲaga yɔrɔ ɲini
4«A fɔ u ye ko ne Masaba ko:
‹Ni mɔgɔ benna, a te wili wa?
Ni mɔgɔ filil'a ka sira la, a te segi kɔ wa?
5Mun na siya nin murutinin be?
Mun na Zeruzalɛmukaw be tagara n'u ka murutili ye ɲa?
U be tagara ɲa n'u ka josɔnko ye.
U t'a fɛ ka segi ne ma.
6Ne ye n tulo malɔ ka mɛnni kɛ,
u te kuma bɛrɛ fɔ.
Mɔgɔ si t'a ka juguya dabilara
k'a fɔ ko: Ne ye mun le kɛ ten?
U kelen kelen bɛɛ b'u ka boliboli la,
i ko soo min be tagara kɛlɛkɛyɔrɔ la.
7Cankoli ka kan ka tɛmɛ waati min na,
a yɛrɛ b'o lɔn.
Tubanin ani naganagani, ani kunangwɛ
b'u segiwaati lɔn u layɔrɔw la.
Nga ne ka mɔgɔw te ne Masaba ka sariya lɔn.›
Lɔnnikɛlaw bena maloya
8«Aw be se k'a fɔ cogo di ko:
‹An ye lɔnnikɛlaw ye,
Masaba ka sariya b'an fɛ.›
K'a sɔrɔ sariya karamɔgɔw y'a yɛlɛma ka galon le sɛbɛn.
9Lɔnnikɛlaw maloyara,
u sirannin lo, u minɛna.
U te Masaba ka kuma jati.
U ka lɔnniya be min sa?
Kiraw ni sarakalasebagaw ka filiko
10- «O kama, ne bena u ka musow di mɔgɔ wɛrɛw ma,
k'u ka forow di tigi wɛrɛw ma.
Bari, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan,
u bɛɛ b'u ka tɔnɔ dɔrɔn le ɲinina.
Kiraw ni sarakalasebagaw bɛɛ be namara le kɛ.
11- U ma u sɔbɛ don ne ka mɔgɔw ka tɔɔrɔko la.
U tora k'a fɔ ko: ‹Hɛrɛ o hɛrɛ.›
K'a sɔrɔ hɛrɛ te yen.
Masaba ka dimi
12«O tun ka ɲi ka maloya u ka kɛwalijuguw kosɔn,
nga u ma maloya hali dɔɔni.
O kama, u bena kɛ halakininw cɛma,
u bena u yɛrɛ sɔrɔ duguma,
tuma min na u ɲaa bena gwan.»
Masaba le ko ten.
13Masaba ko:
«Ne b'a fɛ k'u koo ban.
Deen si te *ɛrɛzɛnsun kan,
deen si te torosun kan.
Hali u furaburuw fɔnsɔnfɔnsɔnna.
Ne b'u di mɔgɔw ma minw bena u dɔndɔn.
(Jama be kumana)
14«Mun na an be sigi ka to?
An ka ɲɔgɔn lajɛn k'an ka dugu barikamanw sɛgɛrɛ
waasa ka sa yen!
Bari, Masaba an ka Ala le y'an to saya bolo,
a be bagaji dira an ma minji ye.
Bari an y'a hakɛ ta.
15An be hɛrɛ laɲini, nga fewu.
An be nɔgɔya laɲini,
nga jatigɛ be na.
16U ka soow mankan be mɛnna
Dan mara faan fɛ.
U ka soo cɛmanw kasikan fɛ,
dugukolo bɛɛ be yɛrɛyɛrɛla.
U be nana jamana halakiyɔrɔ,
n'a kɔnɔfɛnw bɛɛ,
ni dugu n'a kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ.»
17Masaba ko:
«Ne be saa farimanw cira aw kama,
mɔgɔ ka namara te se minw kɔrɔ.
U bena aw cin.»
Zeremi ka dusukasiko
18Ne dusu kasira kosɔbɛ,
fura t'a la,
fɔɔ ne jigi tigɛra.
19Ne ka mɔgɔw kasikan be bɔra k'u to fɔɔ yɔrɔjan.
U ko: «Masaba te *Siyɔn dugu kɔnɔ tugu wa?
Dugu masacɛ te yen tugu wa?»
(Ala be kumana)
Mun na mɔgɔ nunu be ne dusu dimi
n'u ka josɔnko ye?
Joo minw ye siya wɛrɛw ta ye.
(Zeremi be kumana)
20Sumantigɛ waati tɛmɛna,
tilemana banna,
halibi an do ma bɔ bolo la fɔlɔ.
21Ne ka mɔgɔw ka tɔɔrɔ kosɔn,
ne barika banna.
Ne dusu kasinin lo.
Siranya be n na.
22Fura si te sɔrɔ Galaadi mara la tugu wa?
Furakɛla si te yen wa?
Mun na ne ka mɔgɔw ka diminɔ te ban?
23Ni ne kungolo tun fanin be jii la,
ni n ɲaji tun ka ca kosɔbɛ,
ne tun bena kasi, suu fara tile kan,
n ka mɔgɔ saninw kosɔn.


text:
Cɛf int
Kunnafoni
Isirayɛlidenw ye Kanaan jamana minɛ k'a tilantilan ka sigi a kɔnɔ kɔmɔgɔ kɔmɔgɔ cogo min na, Cɛfariw ka kitabu b'o le ɲafɔ. O y'a sɔrɔ masacɛ tun ma sigi u kunna fɔlɔ. Isirayɛli jama tun ye u yɛrɛ yɔrɔ jaɲa Ala la siɲɛ caaman ka to ka taga joow sɔn. O la, Ala tun b'a to siya wɛrɛw be na u kɛlɛ ka se u kɔrɔ. Ni jama ye yafa ɲini Masaba fɛ, a be cɛfari dɔ lawili u cɛma k'u bɔsi u juguw la. Cɛfari nunu kɛra mɔgɔ tan ni fila ye: Otiniyɛli, Eyudi, Samugari, Debora, Zedeyɔn, Tola, Yayiri, Zefute, Ibusan, Elɔn, Abudɔn Samusɔn.
Cɛfari nunu tun be kɛ kɔmɔgɔ kelen bɔsibaga ye, nga tuma dɔ, kɔmɔgɔ caaman bɔsiko lo. Kitabu nin kɔnɔ, a be to ka segi kuma dɔ kan siɲɛ caaman ko jama banna Ala la, ka to ka joow sɔn. Jama ka kojuguw kama, Ala tun b'a to u juguw be se u kɔrɔ. O la, u be Ala ka dɛmɛ ɲini, ale be dɛmɛbaga ci u ma. Waati dɔ, jama ni Ala bɛnnin lo. Tuma dɔ, u b'u kɔɔ di ka taga joow sɔn. O cogo la, kɛlɛw tun be yen tuma o tuma.
«O waati la, masacɛ tun te Isirayɛlidenw fɛ. Mɔgɔ kelen kelen bɛɛ tun b'a yɛrɛ sago kɛ.» (21.25)
Kitabu nin tilancogo
Isirayɛlidenw be Kanaan jamana minɛ 1.1-36
Ala be cɛfariw ci Isirayɛlidenw ma 2.1—3.6
Otiniyɛli, ni Eyudi, ani Samugari ka koo 3.7-31
Debora, ni Baraki, ani Yayɛli ka koo 4.1—5.31
Zedeyɔn ka koo 6.1—8.34
Abimelɛki ka koo 9.1-57
Tola, ni Yayiri, ani Zɛfite ka koo 10.1—12.7
Ibusan, ni Elɔn, ani Abudɔn ka koo 12.8-15
Samusɔn ka koo 13.1—16.31
Dan kɔmɔgɔw ka josɔnko 17.1—18.31
Bɛnzamɛn kɔmɔgɔw kɛlɛko 19.1—21.25


text:
Zer 37
Masacɛ Sedesiyasi be Zeremi ɲininga
1- Babilɔni masacɛ Nabukodonozɔri ye Zoziyasi deen Sedesiyasi sigi masaya la Zuda mara kunna, Yoyakimu dencɛ Koniyawuo nɔɔ na. 2Ale, n'a ka dakɔrɔsigiw, ni jamanadenw tun te mɛnni kɛ Masaba ka kuma na kira Zeremi fɛ.
3Masacɛ Sedesiyasi ye Selemiya deen Yewukali ni Sefaniya, sarakalasebaga Maaziya deen ci, k'u ka ta'a fɔ kira Zeremi ye ko: «Masaba an ka Ala daali an ye.» 4O y'a sɔrɔ u tun ma Zeremi datugu kaso la fɔlɔ, a tun be yaalayaala mɔgɔw cɛma.
5O waati la, Ezipiti masacɛ ka kɛlɛbolo bɔra Ezipiti jamana na. Babilɔnika minw tun nana Zeruzalɛmu datugu, olu y'o mɛn minkɛ, u bɔr'a kɔrɔ. 6Masaba kumana kira Zeremi fɛ ko: 7«Ne Masaba, Isirayɛli ka Ala ko aw k'a fɔ Zuda mara masacɛ ye, min y'aw ci ka na ne ɲininga, ko: ‹Ezipiti masacɛ ka kɛlɛbolo min bɔra Ezipiti jamana na k'u be na aw dɛmɛ, olu be kɔsegira u ka jamana na, Ezipiti. 8Babilɔnikaw bena segi ka na dugu nin kɛlɛ, k'a minɛ, k'a jɛni.› 9Ne Masaba ko: ‹Aw kan'aw yɛrɛ nigɛ k'a miiri ko Babilɔnikaw bena taga k'aw to ten, bari u te na taga! 10Hali n'aw sera aw kɛlɛɲɔgɔn Babilɔnika nunu kɔrɔ, k'u tɔɔ to mɔgɔ mandiminin damani ye, olu bena wili u ka fanibuguw kɔnɔ ka na dugu nin jɛni.› »
A be fɔra ko Zeremi ye janfaci ye
11Babilɔnikaw ka kɛlɛbolo tun wilila ka bɔ Zeruzalɛmu tuma min na Ezipiti masacɛ ka kɛlɛbolo kosɔn, 12Zeremi bɔra Zeruzalɛmu ko a be taga Bɛnzamɛn mara la, janko k'a niyɔrɔ minɛ fɛɛn tilanta dɔ la a ka mɔgɔw cɛma. 13A tagara se Bɛnzamɛn ka daa la. Daa kɔlɔsibagaw ɲamɔgɔ dɔ tun be o yɔrɔ la, min tɔgɔ ko Yiriya, Ananiya deen Selemiya deen tun lo. Ale ye kira Zeremi minɛ k'a fɔ ko: «I be farala Babilɔnikaw kan kɛ!» 14Zeremi y'a fɔ ko: «Tiɲɛ tɛ, ne te farala Babilɔnikaw kan dɛ!» Nga Yiriya ma sɔn ka mɛnni kɛ Zeremi fɛ. A y'a minɛ ka taga n'a ye ɲamɔgɔw fɛ. 15Olu dimina Zeremi kɔrɔ kosɔbɛ, u y'a bugɔ ka ta'a datugu sɛbɛnnikɛla Yonatan ka soo kɔnɔ, u ye yɔrɔ min kɛ kasobon ye. 16U ye Zeremi datugu ten kaso la, dugukolo jukɔrɔbon dɔ la. A tora yen fɔɔ waatijan.
Sedesiyasi be dɛn ka Zeremi ye
17Masacɛ Sedesiyasi ye mɔgɔ bila ka taga Zeremi bɔ ka na n'a ye. Masacɛ y'a ɲininga dogo la a ka soo kɔnɔ ko: «Yala, Masaba ye fɛɛn dɔ fɔ wa?» Zeremi y'a jaabi ko: «Ɔnhɔn.» O kɔ, a ko: «Masaba bena e don Babilɔni masacɛ bolo.» 18Zeremi tilara k'a fɔ a ye ko: «Ne ye kojugu jumɛn le kɛ ele n'i ka dakɔrɔsigiw ni jama na, ni aw ye ne don kaso la? 19Kira minw tun b'a fɔra aw ye ko Babilɔni masacɛ tena se aw ma, ani jamana ma, olu be min? 20Masacɛ, ne matigi, sisan, sabali, mɛnni kɛ ne fɛ, ne ka daalili lamɛn. Kana ne bila ka taga Yonatan sɛbɛnnikɛla ka soo tugu, n'o tɛ, ne bena sa yen.»
21Masacɛ Sedesiyasi ye sira di k'u ka Zeremi mara kɔlɔsilikɛbagaw ka luu kɔnɔ, ka to ka burukala kelen d'a ma ka bɔ burujɛnibagaw fɛ loon o loon fɔɔ ni dumuni dɛsɛra dugu kɔnɔ waati min na. A kɛra ten, Zeremi tora kɔlɔsilikɛbagaw ka luu kɔnɔ.


text:
Mar 12
Ɛrɛzɛn sɛnɛkɛlajuguw talen
(Mat 21.33-46; Luka 20.9-19)
1- O kɔ, Yezu y'a daminɛ ka talen la zuwifuw ka ɲamɔgɔw ye ko: «Cɛɛ dɔ ye *ɛrɛzɛnforo bɔ. A ye kogo lɔ k'a lamini, ka dingɛ sogi ka ɛrɛzɛn nin jii bɔyɔrɔ dilan, ka sangaso lɔ a kɔlɔsibagaw ye. A y'a don baarakɛla dɔw bolo. O kɔ, a tagara taama na. 2Ɛrɛzɛn mɔna tuma min na, a y'a ka jɔɔn dɔ ci baarakɛla nunu fɛ ko a ka taga ale niyɔrɔ minɛ. 3U y'o jɔɔn nin minɛ k'a bugɔ k'a bololakolon bila ka taga. 4Forotigi ye jɔɔn wɛrɛ ci u fɛ. U y'o fana bugɔ a kuun na k'a nɛni. 5Forotigi ye jɔɔn wɛrɛ bila ka taga, u y'o faga. O kɔ, a ye jɔɔn caaman ci u fɛ tugu, u ye dɔw bugɔ ka dɔw faga. 6Mɔgɔ kelen min tora forotigi fɛ sisan, o y'a dencɛ ye. A tun b'o kanu kosɔbɛ. A y'o fana ci u fɛ a laban na. A tun be miiri ko: ‹U bena n dencɛ boɲa.› 7Nga baarakɛlaw y'a fɔ ɲɔgɔn ye ko: ‹Nin le ye cɛntala ye, aw ye na an k'a faga, cɛɛn nin bena kɛ an ta ye.› 8U y'a minɛ k'a faga k'a suu fili waga kɔnɔ.
9«Forotigi bena mun kɛ sa? A bena segi ka taga o baarakɛlaw faga ka baarakɛla dɔ wɛrɛw ta k'u bila foro kɔnɔ. 10- Siga t'a la, aw ye yɔrɔ dɔ kalan Ala ka kuma na min b'a fɔ ko: ‹Bonlɔlaw tun banna kabakuru min na, o nana kɛ kabakuru barikaman ye, boon nɔnkɔn ta. 11Matigi le y'o kɛ. O ye kabako ye an ɲana.› »
12Zuwifuw ka ɲamɔgɔw y'a faamu ko Yezu ka talen nin ɲaa sinna olu yɛrɛ ma. U tun be cogo ɲinina waasa ka Yezu minɛ, nga u tun be siran jama ɲa minkɛ, u tagara k'a to yen.
Nisara sarako
(Mat 22.15-22; Luka 20.20-26)
13Zuwifuw ka ɲamɔgɔw ye *Fariziɲɛ dɔw ni *Erɔdi kɔmɔgɔ dɔw ci Yezu fɛ, janko u ka se k'a minɛ a yɛrɛ dalakuma fɛ. 14U tagar'a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, an y'a lɔn ko i be tiɲɛ fɔ. I fana te siran mɔgɔ si ɲa ka sɔn o tigi ta ma, bari i te mɔgɔ bɔ mɔgɔ la. I be mɔgɔw kalan Alasira la ni kuma minw ye, o bɛɛ ye tiɲɛ ye. An b'i ɲininga ni a daganin be ka nisɔngɔ sara Ɔrɔmu masacɛ ye, walima a daganin tɛ? An ka kan k'a sara, walima an man kan k'a sara?»
15Yezu y'a lɔn ko filakanfɔlaw lo. O la, a y'a fɔ u ye ko: «Mun na aw be ne dakɔrɔbɔ? Aw ye warigwɛ deen kelen di yan, n b'a filɛ.»
16U ye wari dɔ yira a la. A y'u ɲininga ko: «Jɔn jaa n'a bulonɔn ye nin ye a kan?» U y'a jaabi ko: «Ɔrɔmu masacɛ ta lo.»
17O tuma na, Yezu y'a fɔ u ye ko: «Fɛɛn min ye masacɛ ta ye, aw k'o di masacɛ ma, ka Ala ta di Ala ma.» O kuma nin y'u kabakoya kosɔbɛ.
Saduseɲɛw ka ɲiningali
(Mat 22.23-33; Luka 20.27-40)
18- *Saduseɲɛw le tun b'a fɔ ko suuw tena kunun. U dɔw tagara Yezu fɛ k'a fɔ a ye ko: 19- «Karamɔgɔ, Musa y'a fɔ an ye ko ni cɛɛ dɔ sara k'a ka muso to k'a sɔrɔ a muso ma deen sɔrɔ, a dɔgɔcɛ ka kan k'o muso nin ta ka deen sɔrɔ a kɔrɔcɛ ye. 20Ayiwa, dencɛ wolonwula tun be cɛɛ dɔ fɛ. Kɔrɔcɛman ye muso furu. A sara k'a muso to yen n'a ma deen sɔrɔ. 21Filanan y'o muso kelen nin ta. O fana sara, a ma deen sɔrɔ ni muso nin ye. A sabanan fana kɛra ten. 22U wolonwula la, mɔgɔ si ma deen sɔrɔ ni muso nin ye. U bɛɛ sanin kɔ, muso fana sara. 23Suuw bena kunun loon min na, n'o mɔgɔw nunu kununna, muso nin bena kɛ u jumɛn ta ye, bari u mɔgɔ wolonwula bɛɛ y'a furu ka ye.»
24Yezu y'u jaabi ko: «Aw filila, bari aw te Ala ka kuma faamu, aw te Ala ka sebagaya lɔn fana. 25N'o tɛ, suuw bena kunun waati min na, furu tena kɛ. Mɔgɔw bɛɛ bena kɛ i n'a fɔ mɛlɛkɛw sankolo la. 26- Suuw ka kununko faan fɛ, tasuma tun wilila yiritunin min na, aw ma deli k'o koo kalan Musa ka kitabu la wa? Ala y'a fɔ Musa ye ko: ‹Ne ye Ibrayima ni Isiyaka ani Yakuba ka Ala ye.› » 27O kɔ, Yezu y'a fɔ u ye tugu ko: «Ala te suuw ka Ala ye, nga ɲanamanw ka Ala lo. O la, n b'a fɔ aw ye ko aw filila kosɔbɛ.»
Sariya bɛɛ la gwɛlɛma
(Mat 22.34-40; Luka 10.25-28)
28Sariya karamɔgɔ dɔ tun y'a tulo malɔ Yezu ni *Saduseɲɛw ka kuma na. A y'a ye ko Yezu y'u jaabi ka ɲa minkɛ, a gwɛrɛla Yezu la k'a ɲininga ko: «Ala ka sariya jumɛn koo ka gwɛlɛ a ma ka tɛmɛ tɔw bɛɛ kan?»
29- Yezu y'a jaabi ko: «Sariya min koo ka gwɛlɛ Ala ma ka tɛmɛ tɔw bɛɛ kan, o filɛ nin ye: ‹Isirayɛlidenw, aw ka mɛnni kɛ. Matigi, an ka Ala ye Matigi kelenpe le ye. 30I ka Matigi i ka Ala kanu n'i dusu bɛɛ ye, an'i kɔnɔ bɛɛ ye, n'i hakili bɛɛ ye, an'i barika bɛɛ ye.› 31- Min be tugu o la, o filɛ nin ye: ‹I k'i mɔgɔɲɔgɔn kanu i n'a fɔ i yɛrɛ.› Sariya wɛrɛ si koo man gwɛlɛ Ala ma k'olu fila bɔ.»
32- Sariya karamɔgɔ nin y'a fɔ Yezu ye ko: «Cɔ! Karamɔgɔ, i ye tiɲɛ fɔ. Ala kelenpe le be yen, dɔ wɛrɛ si te yen n'ale tɛ. 33- Ka Ala kanu i dusu la, i hakili la n'i barika bɛɛ ye, ani k'i mɔgɔɲɔgɔn kanu i n'a fɔ i b'i yɛrɛ kanu cogo min na, o ka fisa ni saraka sifa bɛɛ ye, saraka jɛnitaw fara jɛnibaliw kan.»
34Yezu y'a ye ko a kumana ni hakilitigiya ye minkɛ, a y'a fɔ a ye ko: «Fɛɛn bɛrɛ t'i jɛn ka don Ala ka masaya la.»
O kɔ, mɔgɔ si m'a jaa gwɛlɛya ka Yezu ɲininga foyi la tugu.
Ala ka mɔgɔ wolomanin
(Mat 22.41-46; Luka 20.41-44)
35Ka Yezu to mɔgɔw kalan na Alabatosoba kɔnɔ, a y'u ɲininga ko: «Sariya karamɔgɔw be se k'a fɔ cogo di ko Ala bena mɔgɔ min woloma k'a ci, k'o ye Dawuda ka deen dama ye? 36- Dawuda yɛrɛ y'a fɔ Nii Senuman barika la ko: ‹Matigi Ala y'a fɔ ne Matigi ye ko: Sigi ne kinibolo fɛ fɔɔ ne k'i juguw cɔnkɔn i seen kɔrɔ.› 37Dawuda yɛrɛ b'a wele ko ale Matigi, a do be se ka kɛ Dawuda ka deen dama ye cogo di?»
Jamaba tun b'a lamɛnna ni nisɔndiya ye.
Yezu be kangari la sariya karamɔgɔw koo la
(Mat 23.1-36; Luka 20.45-47)
38Ka Yezu to mɔgɔw kalan na, a y'a fɔ u ye ko: «Aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi sariya karamɔgɔw la. A ka d'u ye ka forocaw don ka yaala. U b'a fɛ mɔgɔw k'u fo forobayɔrɔw la. 39A ka d'u ye fana ka sigi ɲafɛ kalansow kɔnɔ ani dumuni kɛyɔrɔw la. 40Olu le be firiyamusow bololafɛnw bɛɛ bɔsi u la. O kɔ, u be mɛn Aladali la janko mɔgɔw k'u filɛ mɔgɔɲumanw ye. Olu ka jalaki tɔɔrɔ bena juguya kosɔbɛ.»
Firiyamuso ye wari don kɛsu kɔnɔ
(Luka 21.1-4)
41Wari tun be don kɛsu min na Alabatosoba kɔnɔ, Yezu sigira k'a ɲaa sin o ma. A tun be mɔgɔw ka wari doncogo filɛ. Nafolotigi caaman ye wari caaman don o kɛsu kɔnɔ. 42Firiyamuso dɛsɛbagatɔ dɔ nana ka warimisɛn deen fila don yen. O wari hakɛ tun te tɛmɛ tama kelen ɲɔgɔn kan. 43O tuma na, Yezu ye muso nin yira kalandenw na k'a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko firiyamuso dɛsɛbagatɔ nin ye wari min don kɛsu kɔnɔ, o ka ca ni mɔgɔ tɔw bɛɛ ta ye. 44Mɔgɔ tɔw ye dɔɔni dɔrɔn bɔ u ka nafolo la k'a di, nga ale kɔni n'a ka fantanya bɛɛ, a y'a cɛɛn bɛɛ di. A ma foyi to a kun ka kɛ dumuni sɔngɔ ye k'a sɔrɔ dumunifɛn si t'a fɛ.»


text:
Kok 15
Saraka dɔw
1Masaba y'a fɔ Musa ye ko: 2«Kuma Isirayɛlidenw fɛ k'a fɔ u ye ko: Ne bena jamana min di aw ma ka kɛ aw sigiyɔrɔ ye, aw donnin kɔ a la, 3ni aw be misi, walima begɛnmisɛn bɔ saraka ye min be jɛni pewu ne Masaba ma, n'a kasa ka di ne ye, a kɛra saraka jɛnita ye, walima dajuru sarata ye wo, walima diyanaboɲafɛn, walima ɲanagwɛ loon sarakaw, a ka kɛ nin cogo la: 4Saraka bɔbaga ka mugu tɛntɛnnin kilo saba kɛ suman saraka ye ne Masaba ye, ka tulu litiri kelen ani tilan ɲagami a la. 5Duvɛn litiri kelen ni tilan ka kɛ saraka ye ni sagaden kelen kelen bɛɛ ye, minw be kɛ saraka jɛnita ye, walima suman saraka ye. 6Ni sagajigi lo, i ka mugu tɛntɛnnin kilo wɔɔrɔ kɛ suman saraka ye, ka tulu litiri fila ɲagami a la, 7ani ka duvɛn litiri fila kɛ saraka ye. A ka kɛ saraka ye min kasa ka di ne Masaba ye. 8Ni tura kɛɲɛnin lo, a kɛra saraka jɛnita ye wo, walima dajuru sarata ye, walima jɛnɲɔgɔnya saraka ye, ne Masaba ye, 9a bɔbaga ka na ni tura nin ye, ani mugu tɛntɛnnin kilo kɔnɔntɔn ye, tulu litiri saba ka ɲagami o la, k'o mugu kɛ suman saraka ye, 10ka duvɛn litiri saba kɛ saraka ye. O bena kɛ saraka ye min be jɛni pewu, a kasa ka di ne Masaba ye. 11Aw k'a kɛ ten tura kelen kelen bɛɛ la, walima sagajigi, walima sagaden, walima baden na. 12Aw k'a kɛ ten aw ka begɛnw kelen kelen bɛɛ sarakatuma na, hali ni daa o daa lo. 13Dugulenw kelen kelen bɛɛ ben'a kɛ ten a ka sarakaw bɔtuma na minw be jɛni pewu, n'u kasa ka di ne Masaba ye. 14Loon nataw la, ni lonan min sigira aw cɛma ka waatijan kɛ, walima ni min tɛmɛtɔ lo aw fɛ, n'a b'a fɛ ka saraka bɔ min be jɛni pewu n'a kasa ka di ne Masaba ye, a k'a kɛ i n'a fɔ aw b'a kɛ cogo min na. 15O ye sariya ye jama fɛ, aw ni lonanw fɛ, minw be aw cɛma. O ye sariya ye aw kɔmɔgɔw bɛɛ fɛ min tena dabila abada. Aw ni jamana wɛrɛ mɔgɔ bɛɛ ka kan ne Masaba fɛ. 16- Sariya kelen le bena to aw ni lonan fɛ, minw be aw cɛma, koo kelen le ɲininin be aw fɛ fana.»
17Masaba y'a fɔ Musa ye ko: 18«Kuma Isirayɛlidenw fɛ k'a fɔ u ye ko: Ne be tagara n'aw ye jamana min na, ni aw donna yen tuma min na, 19ni aw b'o yɔrɔ suman dumu, aw ye dɔ bɔ o la k'a kɛ saraka ye ne Masaba ye. 20Aw k'aw ka suman kuun fɔlɔ mugu dɔ yiran ŋɔmi ye k'a bɔ saraka ye i n'a fɔ u be suman saraka bɔ sumangosikɛnɛ la cogo min na. 21Aw k'aw ka suman kuun fɔlɔ mugu dɔ bɔ saraka ye ne Masaba ye, aw kɔmɔgɔw fana k'o kɛ tuma bɛɛ.
Fili yafa saraka
22«Ne Masaba ye sariya minw fɔ Musa ye, n'aw filila, ni aw ma u dɔ bato, 23ne ye koo o koo fɔ aw ye Musa barika la k'a ta loon min na ne ye sariya sigi aw ye, fɔɔ k'a kɛ waati bɛɛ koo ye, 24ni fili kɛra olu dɔ koo la, k'a sɔrɔ jama ma bɔ a kala ma, o tuma na, jama bɛɛ ka tura kɛɲɛnin bɔ saraka jɛnita ye, a kasa ka di ne ye. Suman saraka ni jii min koo fɔra sariya kɔnɔ, u k'o fara tura kan, k'u bɔ, ka bakɔrɔnin kelen fana kɛ hakɛ yafa saraka ye. 25Sarakalasebaga ka Isirayɛli jama bɛɛ ka yafa daali, o la, ne bena yafa u ma, bari filiko tun lo, u nana saraka bɔ ne ye fana min be jɛni pewu, ka na ni fili yafa saraka fana ye u ka filiko kosɔn. 26N bena yafa Isirayɛli jama bɛɛ ma, ani lonanw ma, minw be u cɛma, bari filiko nin ye jama bɛɛ kunko ye.
27- «Ni mɔgɔ kelen dama le filila ka hakɛ kɛ, a ka na ni sankelen bamuso ye k'o kɛ hakɛ yafa saraka ye. 28Ni min filila ka hakɛ kɛ, sarakalasebaga bena o tigi ka yafa daali ne Masaba ɲakɔrɔ. N'a y'a kɛ ka ban tuma min na, ne bena yafa o tigi ma. 29Ni mɔgɔ o mɔgɔ filila ka hakɛ kɛ, sariya kelen le be bɛɛ fɛ, dugulen fara lonan kan. 30Nga mɔgɔ o mɔgɔ, dugulen fara lonan kan, n'a tugura ka kojugu kɛ, o tigi ye ne Masaba hakɛ ta, a ka kan ka gwɛn ka bɔ a ka mɔgɔw cɛma. 31A ye ne ka kuma mafiɲɛya, a ma ne ka fɔta bato, o la, a ka kan ka gwɛn, a jalakinin be to a ka tilenbaliya kosɔn halibi.»
Lafiɲɛlon cɛnbaga be faga
32Ka Isirayɛlidenw to kongokolon kɔnɔ, loon dɔ, u ye cɛɛ dɔ ye, n'a be lɔgɔ ɲinina lafiɲɛlon na. 33Minw y'a ye lɔgɔ ɲiniyɔrɔ la, olu nana n'a ye Musa ni Arɔn ani jama bɛɛ fɛ. 34U y'a mara kosɔbɛ bari u tun ka kan ka koo min kɛ a la, kuma gwɛnin tun ma fɔ o koo la fɔlɔ. 35Masaba y'a fɔ Musa ye ko: «Cɛɛ nin ka kan ka faga, jama bɛɛ k'a bon ni kabakuruw ye u ka sigiyɔrɔ kɔfɛ.» 36O la, jama bɛɛ bɔra n'a ye u ka sigiyɔrɔ kɔfɛ k'a bon ni kabakuruw ye k'a faga i ko Masaba y'a fɔ Musa ye cogo min na.
Faniw masirifɛn
37Masaba y'a fɔ Musa ye ko: 38- «Kuma Isirayɛlidenw fɛ k'a fɔ u ye ko u ka masirifɛnw dilan u ka faniw dagolow la, ani u kɔmɔgɔw, waati nataw la, jese bulaman ka siri o fɛɛn nunu bɛɛ la. 39N'u y'o masirifɛn nunu ye tuma o tuma, u hakili be jigi ne Masaba ka fɔta bɛɛ la, k'u bato. O la, u tena sɔn ka kakalaya kɛ, u ɲadenw ka miɲɛtɔya tena u bila tilenbaliya la. 40O la, u bena u hakili to ne ka fɔta bɛɛ la k'u kɛ, ani ka kɛ ne, u ka Ala ka mɔgɔsɔbɛw ye. 41Ne le ye Masaba ye, aw ka Ala, ne min y'aw bɔ Ezipiti jamana na janko ka kɛ aw ka Ala ye. Ne le ye Masaba ye, aw ka Ala.»


text:
Sam fɔlɔ 25
Nabali be ban ka Dawuda dɛmɛ
1Samuyɛli sara. Isirayɛlidenw bɛɛ ye ɲɔgɔn lajɛn k'a suu koɲa kɛ, k'a suu don a ka soo Arama. O tuma na, Dawuda wilila ka taga Paran mara kongokolon kɔnɔ.
2Cɛɛ dɔ tun be Maŋɔn dugu kɔnɔ, baara dɔ tun b'a fɛ Karimɛli, nafolo tun b'a fɛ kosɔbɛ, saga waa saba ni baa waa kelen tun b'a fɛ. A tun tagara Karimɛli janko a k'a ka sagaw sii tigɛ. 3Cɛɛ nin tɔgɔ tun ko Nabali, a muso tɔgɔ ko Abigayɛli. Muso nin tun ye hakilitigi ye, a fana tun cɛɛ ka ɲi, nga a cɛɛ ka koo tun ka gwɛlɛ, a tun ka jugu. Kalɛbu kɔmɔgɔ tun lo.
4Ka Dawuda to kongokolon kɔnɔ, a y'a mɛn ko Nabali b'a ka sagaw sii tigɛra. 5A ye kanbelen mɔgɔ tan ci a fɛ, k'a fɔ u ye ko: «Aw ka taga Karimɛli, ka Nabali fo n ye. 6Aw k'a fɔ a ye ko Ala ka sii d'a ma, ka hɛrɛ kɛ a n'a ka somɔgɔw, n'a bololafɛnw bɛɛ ye. 7Sisan ko ne ko ne y'a mɛn ko a ka sagaw sii tigɛwaati sera. Ko a ka sagadɛndɛbagaw do tun be n'anw ye, an ma kojugu kɛ u la, u ka fɛɛn si fana ma tunu kabini an be n'u ye Karimɛli. 8Ko a yɛrɛ k'a ka baaradenw ɲininga, u ben'a fɔ a ye. Ko ne ko a ka n ka kanbelen nunu minɛ ka ɲa, bari u nan'a fɛ lonba la. Ko ne ko a ka sabali, fɛɛn min be sɔrɔ a bolo kɔrɔ, a ka o dɔ di a ka baaradenw n'a dencɛ Dawuda ma.»
9Dawuda ka ciden nunu sera tuma min na, u ye Dawuda ka kuma nunu bɛɛ fɔ ka ban Nabali ye, u jera. 10Nabali y'a fɔ Dawuda ka baaradenw ye ko: «Dawuda ye jɔn ye? Zese dencɛ ye jɔn ye? Bii nin na baaraden caaman be boli ka bɔ u kuntigiw fɛ. 11Ne ka ne ka dumuni ni ne ka jii, ani ne ye begɛn minw faga ne ka saga sii tigɛbagaw ye ta k'o di mɔgɔw ma n te minw bɔyɔrɔ lɔn wa?» 12Dawuda kɔmɔgɔw segira ka taga o kuma bɛɛ fɔ Dawuda ye. 13O la, Dawuda y'a fɔ a kɔmɔgɔw ye ko u kelen kelen bɛɛ k'u ka murujanjanw siri u cɛɛ la. U y'o kɛ, Dawuda fana y'a ta siri. Mɔgɔ kɛmɛ naani ɲɔgɔn le tugura Dawuda kɔ. Mɔgɔ kɛmɛ fila tora u ka minanw kɔrɔ.
Abigayɛli be Dawuda dɛmɛ
14Nabali ka baaraden dɔ y'a fɔ a muso Abigayɛli ye ko: «Dawuda ye mɔgɔ dɔw ci ka bɔ kongokolon kɔnɔ ka na an kuntigi fo. An kuntigi ma kumaɲuman fɔ u ye. 15Nga o mɔgɔ nunu y'an minɛ ka ɲa. K'an to kongokolon kɔnɔ n'u ye, an ye waati min bɛɛ kɛ yen, u ma kojugu si kɛ an na, an ka fɛɛn si ma tunu fana. 16An ye waati min bɛɛ kɛ n'u ye k'an to an ka sagaw dɛndɛ la, suu fara tile kan olu le tun kɛra i n'a fɔ kogo k'an lamini. 17Sisan i ka miiri o la, i ka kan ka fɛɛn min kɛ, i k'o filɛ. N'o tɛ, an kuntigi n'a ka somɔgɔw bɛɛ halakituma le sera. Ale do ye mɔgɔkolon ye, a te mɔgɔ ka kuma mɛn.»
18Abigayɛli teliyara ka burukun kɛmɛ fila ni duvɛnforoko fila ta, ani saga duuru sogo tobinin ni suman yirannin sinsin duuru, ni *ɛrɛzɛnjanin bɔɔrɔmisɛnw kɛmɛ, ani gato minw dilanna ni torojanin ye, olu kɛmɛ fila, k'o la faliw kan, 19k'a fɔ a ka baaradenw ye k'olu ka bila ale ɲa, ko ale be na kɔfɛ. Nga a ma foyi fɔ a cɛɛ Nabali ye.
20A yɛlɛla fali dɔ kan ka sira minɛ n'a be jigira kulu furancɛ la. O y'a sɔrɔ Dawuda n'a kɔmɔgɔw fana tun be jigira kulu dɔ kan a ɲafɛ, fɔɔ u tagara ɲɔgɔn kunbɛn. 21Dawuda tun y'a fɔ ka ban ko ale ye cɛɛ nin ka bololafɛnw kɔlɔsi kongokolon kɔnɔ gwansan, fɔɔ foyi ma tunu u la, ko a ye ale ka koɲuman sara ni kojugu ye. 22A ko ni dugu gwɛra k'a sɔrɔ ale ye Nabali n'a somɔgɔw dɔ to yen, ko Ala kana ale to. 23Abigayɛli ye Dawuda ye tuma min na dɔrɔn, a jigira joona joona a ka fali kan k'a ɲaa biri duguma k'a kunbiri gwan Dawuda ɲakɔrɔ, 24k'a fɔ a ye ko: «Ne matigi, a cɛnna ne le fɛ! Sabali ka mɛnni kɛ i ka baaraden darakan na fɔlɔ. 25Ne matigi, kana mɔgɔkolon Nabali filɛ. A tɔgɔ be cogo min na, a yɛrɛ fana be ten. A tɔgɔ ye Naloman ye, a fana be to a ka nalomanya la. Ne matigi tun ye mɔgɔ minw ci, ne, i ka baaraden, tun ma olu ye. 26Ne matigi, Masaba kosɔn, n'i yɛrɛ kosɔn, Masaba yɛrɛ le y'i bali ka mɔgɔ faga ani k'i yɛrɛ mɔnɛ bɔ i yɛrɛ ka fanga barika la. I jugu minw b'a fɛ ka kojugu kɛ i la, fɛɛn min be Nabali sɔrɔ, o ɲɔgɔn k'olu fana sɔrɔ. 27Sisan i ka baaraden nana i fɛ ni fɛɛn minw ye, i ka olu minɛ k'u di i kɔmɔgɔw ma. 28Ne b'i daali ko i k'i ka baaraden ka hakɛ yafa. Tiɲɛ na, Masaba bena barika don ne matigi n'a somɔgɔw ka masaya la, bari a be kɛlɛ kɛra Masaba ye. A fana ma kojugu si kɛ a sii bɛɛ la. 29Ni mɔgɔ dɔ wilila ka tugu ne matigi kɔ ko u b'a faga, Masaba i ka Ala bena i mara, k'i jugu nunu nii bɔ i n'a fɔ kabakuru min bonna ni bɛrɛbonnan ye. 30Masaba y'a fɔ ko a bena koɲuman min bɛɛ kɛ i ye, waati min na a bena o bɛɛ kɛ, k'i kɛ Isirayɛlidenw ka masacɛ ye, 31n matigi ten'a fɔ ko n'i tun y'a lɔn, i tun tena mɔgɔ faga gwansan janko k'i yɛrɛ mɔnɛ bɔ. Ni Masaba nana koɲuman kɛ ne matigi ye tuma min na, ne b'i daali ko i k'i hakili to ne, i ka baaraden na.»
Nabali ka sayako
32Dawuda y'a fɔ Abigayɛli ye ko: «Masaba, Isirayɛli ka Ala barika, ale min ye i ci ka na ne kunbɛn bii nin na. 33Ne be ele fo fana i ka hakilitigiya kosɔn, e min kɛra sababu ye bii ne ma se ka mɔgɔ faga janko ka n yɛrɛ mɔnɛ bɔ. 34Nga Masaba, Isirayɛli ka Ala kosɔn, ale min barika la ne ma se ka kojugu kɛ i la, n'i tun ma teliya ka se ne fɛ, yanni dugu ka gwɛ, foyi si tun tena to Nabali ka somɔgɔw cɛmanw la.» 35Abigayɛli tun nana ni fɛɛn minw ye k'u di Dawuda ma, a y'o minɛ k'a fɔ a ye ko: «I ka taga i ka soo hɛrɛ la. Ne y'i ka kuma mɛn ani ka sɔn i ma cogo min na, i yɛrɛ y'o ye.»
36Abigayɛli kɔsegira Nabali fɛ, o y'a sɔrɔ Nabali tun be dumuniba kɛra soo kɔnɔ i n'a fɔ masacɛ. A nisɔn tun diyanin be kosɔbɛ, a fanin tun be dɔrɔ la. Abigayɛli ma foyi fɔ a ye fɔɔ dugu gwɛra. 37Sɔgɔmadafɛ, a ka duvɛn bɔr'a ɲaa na tuma min na, Abigayɛli ye koo nin fɔ a ye. O yɔrɔnin kelen, a dusukun tigɛra, a kɛra i n'a fɔ kabakuru. 38Tile tan ɲɔgɔn tɛmɛnin kɔ, Masaba ye Nabali faga.
39Dawuda y'a mɛn ko Nabali sara. A y'a fɔ ko: «Ne be barika la Masaba ye kosɔbɛ, ale min ye ne bali Nabali ka kɛwalijugu tuma na, ne ma kojugu kɛ. A y'a kɛ Nabali ka juguya benn'a yɛrɛ kunna.»
O kɔ, Dawuda ye mɔgɔw bila ka ta'a fɔ Abigayɛli ye ko ale b'a fɛ a ka kɛ a muso ye. 40Dawuda ka baaradenw sera Karimɛli, Abigayɛli fɛ k'a fɔ a ye ko: «Dawuda ko ale b'i fɛ, i ka kɛ a muso ye.» 41A wilila k'a ɲaa biri duguma k'a kunbiri gwan k'a fɔ ko: «I ka baaraden bena kɛ i ka jɔnmuso ye ka to k'a matigi ka baaradenw seen ko.» 42Abigayɛli teliyara ka yɛlɛ fali dɔ kan, ka tugu Dawuda ka cidenw kɔ, ka taga kɛ Dawuda ka muso ye. A ka baaraden musoman mɔgɔ duuru tun tugur'a kɔ.
43Dawuda tun ye Ayinowamu furu ka bɔ Zizireyɛli. U fila bɛɛ kɛra Dawuda ka musow ye. 44- O y'a sɔrɔ Sayuli denmuso Mikali, min tun ye Dawuda muso ye, Sayuli tun y'ale minɛ k'a di Layisi dencɛ Paliti ma ka bɔ Galimu.


text:
Tal 10
Solomani ka talen fɔlɔw
1Solomani ka talenw filɛ:
Deen hakilitigi b'a facɛ nisɔndiya.
Nga deen naloman b'a bamuso dusu kasi.
2Nafa te namarafɛn na.
Nga tilenninya be mɔgɔ kisi saya ma.
3Masaba t'a to mɔgɔtilennin be tɔɔrɔ kɔngɔ bolo.
Nga a be mɔgɔjugu bali a nigɛlafɛnw na.
4Salabagatɔya le be na ni fantanya ye.
Nga baara be mɔgɔ nafolotigiya.
5Mɔgɔ min be dumuni ɲini a sɔrɔtuma na,
o ye deen hakilitigi ye.
Nga min be la ka sinɔgɔ suman tigɛtuma na,
o ka kan ni dɔgɔya ye.
6Duba be mɔgɔtilennin kan.
Nga balawu be mɔgɔjugu ka kuma jukɔrɔ.
7Mɔgɔtilennin ka koo be to mɔgɔw hakili la.
Nga mɔgɔjugu kɔni tɔgɔ be tunu bugubugu.
8Hakilitigi be sɔn ladili ma.
Nga kuma fufafu fɔbaga be bɔnɛ lase a yɛrɛ ma.
9Mɔgɔ min be taama hɔrɔnya la,
o tigi ta ka ɲi.
Nga mɔgɔ min be taama tilenbaliya la,
o tigi bena ye kɛnɛ kan.
10Mɔgɔ min te tiɲɛ fɔ a tɔɲɔgɔn ye,
o b'a tɔɔrɔ.
Kuma fufafu fɔbaga be bɔnɛ lase a yɛrɛ ma.
11Mɔgɔtilennin dalakuma be sii di mɔgɔ ma.
Nga balawu be mɔgɔjugu ka kuma jukɔrɔ.
12- Ɲɔgɔnkɔniya be na ni kɛlɛ ye.
Nga kanuya sababu la, fili bɛɛ be yafa.
13Lɔnniya be sɔrɔ hakilitigi ka kuma kɔnɔ.
Nga bere le be sɔrɔ hakilitan kɔɔ kan.
14Lɔnnikɛlaw be lɔnniya mara.
Naloman ka kuma be na ni halakili ye.
15Nafolotigi ka nafolo ye dugu barikaman ye a fɛ.
Fantan ka dɛsɛ be taga n'a ye halakili la.
16Mɔgɔtilennin ka baara be sii d'a ma.
Mɔgɔjugu ta ye juguman ye.
17Mɔgɔ min be sɔn ladili ma,
o tigi be hɛrɛ sira kan.
Nga min be ban ladili la,
o tigi b'a yɛrɛ tunusira kan.
18Mɔgɔ min b'a tɔɲɔgɔn kɔniya dogo la,
o tigi ye galontigɛla le ye.
Min be galon tigɛ ka mɔgɔ tɔgɔ cɛn,
o tigi ye naloman le ye.
19Kuma caaman be na ni fili ye.
Min b'a ka fɔta dama kɛɲɛ,
o tigi ye hakilitigi ye.
20Mɔgɔtilennin nɛnden be i ko warigwɛ ɲanaman.
Mɔgɔjugu ka miiriya te foyi ɲa.
21Mɔgɔtilennin ka kuma be jama wasa.
Nga nalomanw be sa miiribaliya kosɔn.
22Masaba ka dɛmɛ be mɔgɔ kɛ fɛntigi ye.
Yɛrɛsigɛn te foyi fara sɔrɔta kan.
23Ka kojugu kɛ, o ye farifoniko ye naloman fɛ.
Hakilitigi ta ye lɔnniya ye.
24Mɔgɔjugu be siran fɛɛn min ɲa, o le b'a sɔrɔ.
Mɔgɔtilennin kɔnɔnako bena kɛ a ye.
25Ni gwɛlɛya nana, mɔgɔjugu be tunu.
Nga mɔgɔtilennin kɔni be to a nɔɔ na kudayi!
26Vinɛgiri be ɲiin kɛ cogo min na,
walima sisi be ɲadenw kɛ cogo min na,
salabagatɔ ta be ten a cibaga bolo.
27Masaba ɲasiran be dɔ fara mɔgɔ sii kan.
Nga mɔgɔjugu kɔni sii bena dɔgɔya le.
28Mɔgɔtilennin be nisɔndiya makɔnɔna.
Mɔgɔjugu jigi bena tigɛ.
29Masaba ka sira ye yɔrɔ barikaman ye
mɔgɔtilenninw fɛ.
Nga halakilifɛn lo kojugukɛlaw fɛ.
30Mɔgɔtilennin tena yuguyugu fewu.
Nga mɔgɔjuguw tena se ka to dugukolo kan.
31Mɔgɔtilennin daa be lɔnniya di.
Nga kumakolon fɔbagaw nɛnden bena tigɛ.
32Mɔgɔtilennin dalakuma mɛn ka di.
Nga mɔgɔjugu te foyi fɔ ni juguman tɛ.


text:
Sam 2nan 20
Seba be muruti Dawuda ma
1- O y'a sɔrɔ mɔgɔkolon dɔ tun be yen, Bɛnzamɛn kɔmɔgɔ Bikiri dencɛ tun lo, a tɔgɔ ko Seba. Ale ye buru fiyɛ k'a fɔ ko niyɔrɔ te olu fɛ Dawuda fɛ, ko cɛɛn t'u fɛ Zese dencɛ nin fɛ. Ko Isirayɛlidenw bɛɛ ka taga u ka soo.
2O la, Isirayɛlidenw bɛɛ tɛmɛna ka taga ka Dawuda to yen, ka tugu Bikiri dencɛ Seba kɔ. Nga Zuda kɔmɔgɔw tora n'u ka masacɛ ye, u y'a bila sira ta Zurudɛn baji daa la fɔɔ ka taga se Zeruzalɛmu.
3- Dawuda ser'a ka soo Zeruzalɛmu. A tun y'a ka gɛrɛfɛmuso tan minw to yen k'u ka to ka soo kɔlɔsi, a ye olu minɛ k'u bila soo dɔ kɔnɔ, u tun be min kɔlɔsi ka ɲa, ka to k'u mako ɲa, nga a ma sɔn ka la n'u ye. A y'u datugunin to o yɔrɔ nin na fɔɔ u tagara sa musogwanaya la.
Zowabu be Amaza faga
4O kɔ, masacɛ y'a fɔ Amaza ye ko yanni tile saba kɔnɔ, a ka Zuda ka mara kɛlɛdenw lajɛn ka na ɲɔgɔn sɔrɔ a ɲakɔrɔ, ko ale yɛrɛ ka kɔsegi ka na a fɛ. 5Amaza tagara k'u lajɛn, nga masacɛ tun ye waati min latigɛ a ye, o tɛmɛna. 6O la, Dawuda y'a fɔ Abisayi ye ko: «Bikiri dencɛ Seba bena min kɛ an na, sisan o bena juguya ni Abisalɔn ta ye. Wili ka ne kɔlɔsibagaw minɛ, ka tugu a kɔ janko a kana dugu barikaman dɔw sɔrɔ ka don u dɔ kɔnɔ ka tunu an na.» 7Abisayi tagara, Zowabu ka mɔgɔw tun tugunin be a kɔ, ani masacɛ kɔlɔsibagaw, ani cɛfariw bɛɛ. U bɔra Zeruzalɛmu janko ka taga Bikiri dencɛ Seba kɔ.
8U surunyana kabakuru belebele la, min be Gabaŋɔn dugu kɔnɔ tuma min na, u ye Amaza kunbɛn. Zowabu ka kɛlɛkɛfani tun b'a kaan na. Murujan b'a foroko la, n'a dulonnin be a ka cɛsirilan na a cɛɛ la fani sanfɛ. A tun be gwɛrɛla tuma min na, murujan nin benna duguma. 9A y'a fɔ Amaza ye ko: «I ka kɛnɛ wa, ne balimacɛ?» A y'a kinibolo kɛ ka Amaza bonbosi minɛ ko a b'a fo. 10Amaza ma murujan kɔlɔsi Zowabu bolo. Zowabu ye muru nin don a kɔnɔbara la k'a nugu bɔn duguma. A yɛrɛ m'a filanan, Amaza sara ten.
Zowabu n'a baden Abisayi tɛmɛna ka tugu Bikiri dencɛ Seba kɔ.
U sera Seba kɔrɔ
11Zowabu ka kɛlɛdenw dɔ tora Amaza suu gɛrɛfɛ. A y'a fɔ ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ be Zowabu fɛ ani min be Dawuda kɔ, o tigi ka tugu Zowabu kɔ!» 12Amaza tun kolonkolonn'a joli kɔnɔ sira kan. O cɛɛ nin y'a ye ko mɔgɔ bɛɛ tun be lɔra minkɛ, a ye Amaza sama ka bɔ sira kan ka don n'a ye foro dɔ kɔnɔ, ka fani dɔ biri a kan. 13A y'o kɛ ka ban dɔrɔn, mɔgɔ bɛɛ tugura Zowabu kɔ, janko ka Bikiri dencɛ Seba kɔgwɛn. 14Zowabu tɛmɛna Isirayɛlidenw ka maraw bɛɛ la fɔɔ ka taga se Abɛlibɛtimaaka. Bikiri ka fadenyabolo bɛɛ ye ɲɔgɔn lajɛn ka tugu a kɔ. 15U tagara Abɛlibɛtimaaka dugu datugu k'u be Seba kɛlɛ. U ye yɔrɔ dɔ lɔ min wilila ka se dugu laminikogo fɔlɔ ma. Jama min bɛɛ tun be ni Zowabu ye, olu tun be kogo nin juu wɔgɔbira janko a ka ben. 16O la, muso hakilitigi dɔ wilila ka pɛrɛn dugu kɔnɔ ko: «Aw ye mɛnni kɛ! Aw ye mɛnni kɛ! Aw k'a fɔ Zowabu ye ko a ka gwɛrɛ, ne bena kuma a fɛ.» 17Zowabu gwɛrɛla muso nin na, a y'a fɔ ko: «Ele le ye Zowabu ye wa?» Zowabu ko ɔnhɔn. A ko a ka mɛnni kɛ a ka baaraden fɛ. Zowabu y'a fɔ ko ale b'a lamɛnna. 18Muso nin ko: «Fɔlɔfɔlɔ la, u tun be to k'a fɔ ko: ‹Taga ɲiningali kɛ Abɛli›, koo nin be ban. 19Nin ye hɛrɛdugu le ye, a ka koo tilennin lo Isirayɛli mara la. E do b'a fɛ k'o le halaki, ka Isirayɛli mara duguba dɔ halaki. Mun na i b'a fɛ ka Masaba niyɔrɔ kɛ tomo ye?» 20Zowabu y'a fɔ a ye ko: «K'a fɔ ko ne be dugu nin halaki k'a kɛ tomo ye, o miiriya ka jan ne la! 21N m'a lawili o kama. Mɔgɔ dɔ le wilila masacɛ Dawuda kama, a tɔgɔ ko Seba, Bikiri deen lo, a bɔra Efarayimu mara kuluyɔrɔ la. Aw k'ale don an bolo dɔrɔn, an be taga k'aw ka dugu nin to yen.» Muso nin y'a fɔ Zowabu ye ko: «An ben'a kungolo fili i ma kogo kɔfɛ.» 22O kɔ, muso nin tagara jama bɛɛ ye n'a ka hakilitigiya ye. U ye Bikiri deen Seba kungolo tigɛ k'a fili Zowabu ma kogo kɔfɛ. Zowabu ye buru fiyɛ janko u ka dugu nin to yen. Bɛɛ jɛnsɛnna ka taga u ka soow. O kɔ, Zowabu kɔsegira masacɛ fɛ Zeruzalɛmu.
Dawuda ka ɲamɔgɔw tɔgɔw
23Zowabu le tun be Isirayɛlidenw ka kɛlɛdenw bɛɛ kunna. Yoyada dencɛ Benaya tun be masacɛ kɔlɔsibagaw kunna. 24Adoramu tun be fasobaara kunna, Ayiludi dencɛ Yosafati tun be sɛbɛko kunna. 25Sewa tun ye sɛbɛnnikɛla ye, Sadɔki ni Abiyatari tun ye sarakalasebagaw ye. 26Ira fana tun be yen ka bɔ Yayiri. Dawuda ka sarakalasebaga tun lo.


text:
Sam fɔlɔ 27
Dawuda be taga filisiw fɛ
1Dawuda y'a miiri a yɛrɛ kɔnɔ ko loon dɔ, Sayuli bena ale sɔrɔ k'a faga, ko min ka fisa, ko ale ka kan ka bɔ ka taga filisiw ka mara la, janko Sayuli ka se k'ale ɲiniko dabila Isirayɛli jamana bɛɛ kɔnɔ. K'o la, ale bena kisi a ma. 2Dawuda wilila n'a kɔmɔgɔ mɔgɔ kɛmɛ wɔɔrɔ ye ka taga Mawɔki dencɛ Akisi, Gati masacɛ fɛ. 3A n'a ka mɔgɔw tora Akisi fɛ Gati, u kelen kelen bɛɛ n'a ka somɔgɔw, Dawuda n'a ka muso fila, Ayinowamu ka bɔ Zizireyɛli ni Nabali ka muso Abigayɛli ka bɔ Karimɛli. 4U y'a fɔ Sayuli ye ko Dawuda bolila ka taga Gati, Sayuli ye Dawuda ɲiniko dabila.
5Dawuda y'a fɔ Akisi ye ko n'ale koo ka d'a ye, a ka yɔrɔ dɔ di ale ma dugudennin dɔ kɔnɔ ale ka taga sigi o yɔrɔ la, ko mun na ale min kɛr'a ka baaraden ye a bena sigi ni masacɛ ye a ka dugu kɔnɔ. 6O loon yɛrɛ, Akisi ye Sikilagi d'a ma. O le y'a to halibi o yɔrɔ ye Zuda masacɛw ta ye. 7Dawuda ye saan kelen ni kalo naani kɛ filisiw ka mara la.
8Dawuda n'a kɔmɔgɔw tun be to ka bɔ ka taga Gɛsurikaw ni giziriw ani amalɛkiw kɛlɛ. Kabini fɔlɔfɔlɔ, k'a ta Suri faan na fɔɔ ka taga se Ezipiti jamana ma, olu le tun siginin be o mara la. 9Dawuda tun be to k'o yɔrɔ mɔgɔw bɛɛ faga, cɛɛ fara musow kan, k'u ka begɛnmisɛnw ni misiw, ni faliw ani ɲɔgɔmɛw ni faniw ta, ka kɔsegi ka taga n'u ye Akisi fɛ. 10Ni Akisi ye Dawuda ɲininga k'u tagara kɛlɛ kɛ yɔrɔ jumɛn bii, a tun be to k'a fɔ k'u tun tagara Zuda mara kongokolon kɔnɔ, walima Yerameyɛli mara kongokolon kɔnɔ, walima keniw ka mara kongokolon kɔnɔ. 11Dawuda tun be to ka cɛɛw ni musow bɛɛ faga. A tun te sɔn ka na ni mɔgɔ si ye Gati. A tun be miiri k'olu ben'a ka kokɛta fɔ. Ka Dawuda to filisiw ka jamana na, a tun be to k'o le kɛ. 12Akisi tun y'a jigi la Dawuda kan. A tun b'a kɔnɔ ko Dawuda koo tun man di a ka siya Isirayɛlidenw ye tugu, k'o la, a bena kɛ ale ka baarakɛla ye tuma bɛɛ.


text:
Lok 2nan 18
Zozafati be bɛn ni Akabu ye
(Mas fɔlɔ 22.1-4)
1Nafoloba tun be Zozafati fɛ, boɲa tun b'a kan kosɔbɛ. Lamɔgɔya donna ale ni Akabu cɛ furu sababu la. 2Saan damani tɛmɛnin kɔ, a tagara bɔ Akabu ye Samari. Akabu ye begɛnmisɛn ni misi caaman faga a n'a ka jama ye. Akabu y'a daali ko a ka taga Aramɔti kɛlɛ, Galaadi mara la.
3Isirayɛli mara masacɛ Akabu ye Zuda mara masacɛ Zozafati ɲininga ko: «I be sɔn ka taga ni ne ye Aramɔti kama Galaadi mara la wa?» Zozafati y'a jaabi ko: «Ɔnhɔn, ne bena taga i n'a fɔ e be taga cogo min na. Ne ka jama fana bena taga i n'a fɔ i ta. An bena fara i kan kɛlɛ la.»
Akabu ka kiraw ka fɔtaw
(Mas fɔlɔ 22.5-12)
4Zozafati y'a fɔ Isirayɛli mara masacɛ ye ko: «I ka Masaba ɲininga fɔlɔ.» 5Isirayɛli mara masacɛ ye kiraw lajɛn. U tun ye mɔgɔ kɛmɛ naani ye. A y'u ɲininga ko: «An ka taga Aramɔti kɛlɛ, min be Galaadi mara la wa, walima n kana taga?» Olu y'a jaabi ko a ka taga, ko Ala bena dugu nin don masacɛ bolo. 6Nga Zozafati y'a fɔ ko: «Kira dɔ wɛrɛ te yan tugu an be se ka Masaba ɲininga min barika la wa?» 7Isirayɛli mara masacɛ y'a jaabi ko: «Cɛɛ kelen be yen, an be se ka Masaba ɲininga min barika la. Nga a koo man di ne ye, bari a te koɲuman fɔ ne ka koo la, fɔɔ kojugu. O cɛɛ nin ye Yimula dencɛ Mise ye.» Zozafati y'a fɔ a ye ko a kana o fɔ. 8O kɔ, Isirayɛli mara masacɛ y'a ka dakɔrɔsigiw dɔ wele k'a fɔ a ye ko a ka taga joona joona ka Yimula dencɛ Mise wele ka na n'a ye.
9O y'a sɔrɔ Isirayɛli mara masacɛ ni Zuda mara masacɛ Zozafati tun siginin be u ka masasigilanw kan Samari dugu donda kɛnɛ la. U ka masafaniw b'u kaan na. Kira nunu bɛɛ tora k'u ka kiraya kɛ u ɲafɛ. 10Kenaana dencɛ Sidikiyawu tun ye nigɛ ta k'o kɛ i n'a fɔ gɔɔnw, k'a fɔ ko: «Masaba ko e bena Sirikaw halaki ni gɔɔn nunu le ye.»
11Kira tɔw bɛɛ tun b'a la k'o ɲɔgɔn fɔ ko: «Taga Aramɔti kɛlɛ Galaadi mara la, i bena see sɔrɔ. Masaba ben'a don masacɛ bolo.»
Kira Mise be tiɲɛ fɔ
(Mas fɔlɔ 22.13-28)
12Ciden min tun tagara Mise weleyɔrɔ la, ale y'a fɔ Mise ye ko: «Kira tɔw bɛɛ daa kɛra kelen ye n'u be koɲuman fɔra masacɛ ka koo la. A to i kaan ka kɛ kelen ye ni olu ta ye ka koɲuman fɔ fana!» 13Mise y'a jaabi ko Masaba kosɔn, ko ale ka Ala mana fɛɛn o fɛɛn fɔ ale ye, ko a bena o le fɔ. 14A sera Masacɛ fɛ tuma min na, masacɛ y'a ɲininga ko: «Mise, an ka taga Aramɔti kɛlɛ Galaadi mara la wa, walima an kana taga?» A ye masacɛ jaabi ko a ka taga, ko a bena see sɔrɔ, ko u bena don aw bolo. 15Masacɛ y'a fɔ a ye ko: «Siɲɛ joli, ne ka kan k'a to e be kali janko e be tiɲɛ dama fɔ Masaba tɔgɔ la?» 16- Mise y'a fɔ ko: «Ne ɲaa be Isirayɛlidenw la, u bɛɛ jɛnsɛnnin be kuluw kan, i ko sagaw, dɛndɛbaga te minw na. Masaba y'a fɔ ko kuntigi te jama nin fɛ, ko bɛɛ ka kɔsegi soo hɛrɛ la.»
17O la, Isirayɛli mara masacɛ y'a fɔ Zozafati ye ko: «A filɛ, ne tun m'a fɔ i ye ko a te koɲuman fɔ n kama fɔɔ kojugu wa?» 18Mise y'a fɔ a ye tugu ko: «Masaba ka kuma mɛn sa! Ne ye Masaba siginin ye a ka masasigilan kan. Mɛlɛkɛ minw bɛɛ be sankolo kɔnɔ, olu lɔnin be a gɛrɛfɛ, dɔw b'a kinibolo fɛ, dɔw b'a numanbolo fɛ. 19Masaba y'a fɔ ko: ‹Jɔn bena taga Isirayɛli mara masacɛ Akabu nigɛnigɛ, janko a ka taga Aramɔti kɛlɛ Galaadi mara la, ka taga halaki yen?› U m'a jaabi cogo kelen na. 20O la, nii dɔ bɔra ka na lɔ Masaba ɲakɔrɔ k'a fɔ ko: ‹Ne ben'a nigɛ!› Masaba y'a ɲininga ko a bena o kɛ cogo di? 21A ko: ‹Ne bena bɔ ka n yɛrɛ kɛ nii galontigɛla ye ka don a ka kiraw bɛɛ daa la.› Masaba y'a fɔ k'o nii nin bena se k'a namara. Ko a ka taga o kɛ. 22Sisan kɔni, Masaba ye nii galontigɛla le don i ka kira nunu daa la. Masaba ye bɔnɛ le latigɛ i kama.»
23O la, Kenaana dencɛ Sidikiyawu gwɛrɛla ka Mise tulo ci, k'a fɔ a ye ko Masaba ka Nii bɔra ale la tuma jumɛn ka taga kuma ale Mise fɛ. 24Mise y'a jaabi ko n'a ye boli daminɛ ka to ka don boonw kɔnɔ k'a yɛrɛ dogo loon min na, ko a ben'a lɔn o loon na. 25Isirayɛli mara masacɛ y'a fɔ k'u ka Mise minɛ ka ta'a di dugu kuntigi Amɔn, ni masacɛ dencɛ Zowasi ma, 26k'a fɔ ko masacɛ k'u ka cɛɛ nin bila kaso la, ka to ka dumuni dɔɔni, ani jii dɔɔni dɔrɔn d'a ma fɔɔ ale ka kɔsegi ka na hɛrɛ la. 27Mise y'a fɔ ko: «N'i kɔsegira hɛrɛ la, o kɔrɔ ko ne tun ma kuma nin fɔ Masaba barika la tiɲɛ na.» A y'a fɔ tugu ko: «Aw jama bɛɛ y'o mɛn dɛ!»
Akabu fagako kɛlɛ la
(Mas fɔlɔ 22.29-40)
28Isirayɛli mara masacɛ Akabu ni Zuda mara masacɛ Zozafati tagara Aramɔti kama, Galaadi mara la. 29Isirayɛli mara masacɛ y'a fɔ Zozafati ye ko: «Ne bena n yɛrɛ cogo yɛlɛma ka taga kɛlɛ la. E k'i ka masafani don.» Isirayɛli mara masacɛ y'a yɛrɛ cogo yɛlɛma ka taga kɛlɛkɛyɔrɔ la.
30O y'a sɔrɔ Siri masacɛ tun y'a fɔ a ka wotorow kuntigiw ye k'u kana kɛlɛ kɛ ni mɔgɔ si ye, kɛlɛdenw fara ɲamɔgɔw kan, k'u ka Isirayɛli mara masacɛ dama le ɲini k'a kɛlɛ. 31Wotoro kuntigi nunu ye Zozafati ye tuma min na, u y'a fɔ ko ale lo ye Isirayɛli mara masacɛ ye. U gwɛrɛl'a la k'u b'a kɛlɛ. Zozafati kulera, Masa Ala y'a dɛmɛ, k'a kɛ u bɔr'a kɔrɔ.
32Wotorow kuntigiw y'a ye ko Isirayɛli mara masacɛ tɛ, u tagara k'a to. 33Mɔgɔ dɔ ye bonni kɛ n'a ka kala ye a kuun fɛ, o tagara Isirayɛli mara masacɛ sɔrɔ a ka nigɛkunbɛnnan tuguyɔrɔ la. Masacɛ y'a fɔ a ka wotoro bolibaga ye ko a ka kɔsegi ka bɔ n'ale ye kɛlɛ kɛyɔrɔ la, ko ale mandimina. 34O loon na, kɛlɛ tun gwanna kosɔbɛ. Isirayɛli mara masacɛ lɔnin tor'a ka kɛlɛkɛwotoro kɔnɔ n'a ɲaa sinnin be Sirikaw ma, fɔɔ ka taga se wulafɛ. Tilekun be donna tuma min na, a sara.


text:
Zɔbu 23
Zɔbu be Elifazi jaabi
1Zɔbu y'a fɔ Elifazi ye ko:
2«Ne tun t'a fɛ n ŋunankan ka mɛn tugu.
Nga halibi, ne ka dusukasikuma le barika ka bon.
3Haan! Ni ne tun be se ka Ala yɔrɔ lɔn kɔni,
ni ne tun be se ka se a sigiyɔrɔ la kɔni!
4Ne tun bena n ka koo ɲafɔ a ye le.
Ne tun bena kuma caaman fɔ dɛ!
5Ne tun ben'a ka fɔta mɛn.
Ne tun bena o faamu do.
6A tun ben'a barika bɛɛ le yira ne kitiko la wa?
Ayi, nga a daan ye k'a tulo malɔ ne fɛ dɔrɔn.
7Mɔgɔtilennin le tun bena kuma n'a ye,
ale min ye ne kitibaga ye,
a tun bena tiɲɛ di ne ma.
8Nga ni ne tagara kɔrɔn fɛ,
n t'a ye yen,
ni n tagara tileben fɛ,
n t'a ye o yɔrɔ la.
9A be koo dɔ la kɔgɔdugu faan fɛ wa, n t'a yera.
A y'a yɛrɛ dogo worodugu faan fɛ wa, n ɲaa t'a yera.
10K'a sɔrɔ ne be sira min kan,
a b'o lɔn,
a be ne kɔrɔbɔra,
nga ne gwɛnin le bena bɔ o la i ko sanu.
11Ne tugur'a seen nɔɔ le kɔ,
n y'a ka sira taama,
n ma faran fewu.
12Ne y'a ka fɔta bato,
a ye minw bɛɛ fɔ,
ne y'o mara n kɔnɔ.
13N'a ye koo min latigɛ,
jɔn le be se k'a kɛ a b'o yɛlɛma?
A be min fɛ, a be o le kɛ.
14A ye min latigɛ n kosɔn,
a bena o kɛ,
dɔ wɛrɛ fana be sɔrɔ,
a ye minw mara.
15O la, ne jaa be tigɛ a ɲakɔrɔ.
Ni ne miirila, n be siran a ɲa.
16Ala ye ne jaa tigɛ,
Setigi ye siranya bila ne la.
17Dibi ma ne bali ka kuma.
A ye ne bila dibi min na,
o ma ne bali fana.


text:
Oze 9
Isirayɛlidenw ben'u tana dumu
1Isirayɛlidenw, aw kana ɲanagwɛ kɛ,
aw kana nisɔndiya i ko siya tɔw.
Bari aw y'aw ka Ala to ka taga joow sɔn.
Aw ye tɔnɔ min sɔrɔ sumangosiyɔrɔw bɛɛ la,
o diyara aw ye.
2Suman min be gosira a kɛnɛ na,
ni tulu min be bɔr'a bɔyɔrɔ la,
tena kɛ aw ta ye.
Aw be duvɛnkura min kɔnɔna,
aw tena o nɛnɛ.
3Aw tena to Masaba ka jamana kɔnɔ.
Efarayimu kɔmɔgɔw bena kɔsegi Ezipiti jamana na.
U bena u tana dumu Asiri jamana na.
4U tena Masaba sɔn ni duvɛn ye tugu.
U ka sarakaw tena diy'a ye.
O bena kɛ u bolo i ko sangadumuni,
ni minw bɛɛ y'o dumu,
olu bɛɛ be nɔgɔ Ala ɲakɔrɔ.
O dumuni nin le bena kɛ u ta ye,
o tena don Masaba ka soo.
5Aw bena mun le kɛ ɲanagwɛba loon na,
Masaba ka lonba la?
U be kira kɔniya
6A ye, u be bolila halakili ɲa.
Ezipiti jamana bena u kunbɛn,
Manfisi dugu bena kɛ u kaburu ye!
U ka nafolo marayɔrɔw bena fa ŋɔni la,
ŋɔni bena falen u ka soow kɔnɔ.
7- Ɲagwan waati sera,
kojugu juru sarawaati sera.
Isirayɛli k'o lɔn!
Kira kɛra i ko fatɔ
aw ka kojugu caaman kosɔn.
Ala ka dalaminɛ hakili ɲagamina
aw ka juguya barika kosɔn.
8Efarayimu kɔmɔgɔw kɔlɔsibaga be ni ne ka Ala ye, kira lo.
U be jaan l'a ka tɛmɛsiraw bɛɛ kan,
u b'a kɛlɛ hali a ka Ala ka soo kɔnɔ.
9- U kɔgɔra juguya la i ko Gibeyakaw.
Ala tena ɲinɛ u ka juguya kɔ,
a bena u ka hakɛw juru sara u la.
Josɔn bɔnɛ
10- Masaba y'a fɔ ko:
«Ne ye Isirayɛlidenw ye,
u tun be i ko *ɛrɛzɛn mɔnin,
kongokolon kɔnɔ.
Ne y'aw faaw ye,
u tun be i ko toro deen fɔlɔw.
Nga u tagara se Baalipewɔri dɔrɔn,
u y'u yɛrɛ kalifa o maloyafɛn nin ma.
O la, u kɛra fɛnjuguw ye
i ko fɛɛn min koo ka di u ye.
11Boɲa min be Efarayimu kɔmɔgɔw kan,
o bena bɔ pewu i ko kɔnɔ vantɔ.
Deen tena wolo tugu,
muso tena kɔnɔ ta tugu,
muso lasiriko tena fɔ tugu.
12Hali n'u ye deenw lamɔ,
yanni o deenw ka kɔrɔbaya,
ne bena u faran ɲɔgɔn na.
Ni ne y'u bila, o ye bɔnɛ ye u ma!
13Ne ɲaa be Efarayimu kɔmɔgɔw la,
i ko Tiri dugu. U sigiyɔrɔ ka ɲi.
Nga, u bena taga n'u deenw ye fagayɔrɔ la.»
14Masaba, u sɔn.
I bena u sɔn ni mun ye?
U sɔn ni wolobaliya ye,
ni sinjitanya ye.
15Masaba y'a fɔ ko:
«U ka juguya bɛɛ bɔra kɛnɛma
Giligali dugu kɔnɔ le.
O yɔrɔ la, u koo goyara ne ye.
U ka kɛwalijuguw kosɔn,
ne bena u gwɛn ka bɔ n ka yɔrɔ la.
U koo tena diya ne ye tugu.
U ɲamɔgɔw bɛɛ ye banbagaw ye.
16Efarayimu kɔmɔgɔw ta cɛnna,
u lili bɛɛ jara,
u tena deen wolo tugu.
Hali n'u ye deenw sɔrɔ fana,
n'u koo ka di u ye,
ne bena u faga.»
17Ne ka Ala bena u bila
bari u ma mɛnni kɛ a fɛ.
U bena munumunu siya wɛrɛw cɛma.