text:
Mat 12
Yezu ye min fɔ lafiɲɛlon koo la
(Mar 2.23-28; Luka 6.1-5)
1- Loon dɔ, Yezu n'a ka kalandenw tun be tɛmɛna *bileforo dɔw kɔnɔ. Lafiɲɛlon tun lo. Kɔngɔ tun b'a ka kalandenw na. O la, u y'a daminɛ ka suman dɔw tigɛ k'u ɲimi. 2*Fariziɲɛw y'o ye minkɛ, u y'a fɔ Yezu ye ko: «A filɛ, koo min daganin te lafiɲɛlon na, i ka kalandenw b'o kɛra.» 3- Yezu y'u jaabi ko: «Kɔngɔ ye Dawuda n'a kɔmɔgɔw minɛ tuma min na, a ye min kɛ, aw m'o kalan ka ye wa? 4- A donna Ala ka soo kɔnɔ, a n'a tɔɲɔgɔnw ye buru ɲimi minw tun bilanin be Ala ye, n'u tun man kan k'o ɲimi ni sarakalasebagaw dɔrɔn tɛ. 5- Aw m'a kalan ka ye sariya sɛbɛ kɔnɔ wa, ko sarakalasebagaw be baara kɛ Alabatosoba kɔnɔ lafiɲɛlon, k'a sɔrɔ u te jalaki fana? 6Ne b'a fɔ aw ye ko mɔgɔ be yan min ka fisa ni Alabatosoba ye. 7- Ala y'a fɔ a ka kuma na ko: ‹Ne be makari le fɛ, ne te saraka fɛ.› N'aw tun b'o kɔrɔ lɔn, mɔgɔ minw ma kojugu kɛ, aw tun tena sariya boli olu kɔɔ kan, 8bari Mɔgɔ Dencɛ ye lafiɲɛlon kuntigi ye.»
Yezu be cɛɛ bolo faganin dɔ kɛnɛya
(Mar 3.1-6; Luka 6.6-11)
9Yezu bɔra o yɔrɔ la ka taga don zuwifuw ka kalanso dɔ kɔnɔ. 10Cɛɛ bolo faganin dɔ tun be mɔgɔw cɛma yen. Mɔgɔ dɔw ye Yezu ɲininga ko: «A daganin be mɔgɔ ka banabagatɔw kɛnɛya lafiɲɛlon na wa?» U y'a ɲininga o la bari u tun b'a fɛ k'a jalaki. 11- Yezu y'u jaabi ko: «Ni saga kelen be aw dɔ fɛ, n'o saga benna kɔlɔn kɔnɔ lafiɲɛlon na, o tigi ten'a bɔ wa? 12Mɔgɔ ka fisa ni saga ye kosɔbɛ. O kama, a bɛnnin lo mɔgɔ ka koɲuman kɛ mɔgɔ ye lafiɲɛlon na.» 13Yezu sɔrɔla k'a fɔ cɛɛ nin ye ko: «I bolo jan.» A y'a jan, a kɛnɛyara ka kɛ i n'a fɔ tɔ kelen nin be cogo min na. 14*Fariziɲɛw bɔra ka taga ɲɔgɔn ye ka Yezu fagacogo ɲini.
Ala be a ka barakɛla ci
15Yezu bɔra *Fariziɲɛw ka koo nin kala ma minkɛ, a bɔra o yɔrɔ la ka taga. Jamaba tugura a kɔ. A ye banabagatɔw bɛɛ kɛnɛya. 16Nga a y'a gwɛlɛya u ma k'u kana ale koo fɔ mɔgɔ si ye. 17O kɛra ten janko Ala tun ye min fɔ kira Ezayi ye, o ka dafa. A tun ko:
18- «Ne ye baarakɛla min woloma, o filɛ nin ye.
Ne b'a kanu, a diyara ne ye k'a woloma.
Ne bena n ka Nii don a la,
a bena tilenninyako fɔ siyaw ye.
19A tena kɛlɛ kɛ, a tena pɛrɛn.
Mɔgɔ si ten'a kaan mɛn siraw kan.
20A tena buruku fɔnsɔnnin tigɛ,
fitinɛ min be sisi bɔra, a tena o tɔɔ faga.
A bena to o la fɔɔ k'a kɛ tilenninya be see sɔrɔ.
21Siyaw bɛɛ bena u jigi la a kan.»
Yezu be jalakibagaw jaabi
(Mar 3.22-30; Luka 11.14-23; 12.10)
22O kɔ, mɔgɔw tagara ni jinatɔ dɔ ye Yezu fɛ. Fiɲɛntɔ ni bobo tun lo. Yezu ye jina gwɛn fɔɔ cɛɛ sera ka kuma, a ɲaa fana yɛlɛla. 23Jama bɛɛ kabakoyara. U ko: «An be masacɛ Dawuda dencɛ min kɔnɔna, kɔni ale lo te nin ye?» 24- Nga *Fariziɲɛw y'o kuma mɛn tuma min na, u y'a fɔ ko: «Jinaw kuntigi Belezebuli le be see dir'a ma ka jinaw gwɛn ka bɔ mɔgɔw la.»
25Yezu y'u ka miiriya lɔn minkɛ, a y'a fɔ u ye ko: «Ni jamana min mɔgɔw be ɲɔgɔn kɛlɛ, o jamana nin te se ka ɲa. Ni dugu, walima somɔgɔ minw be ɲɔgɔn kɛlɛ, o be ci. 26Ni Sutana b'a yɛrɛ ka mɔgɔw gwɛn, a b'a yɛrɛ kɛlɛ, a ka masaya bena taga ɲa cogo di? 27Ni ne be jinaw gwɛn Belezebuli barika la, o tuma na, aw ka kalandenw b'u gwɛn jɔn le barika la? Olu yɛrɛ bena kɛ aw jalakibagaw ye. 28Nga ni ne be jinaw gwɛn Ala ka Nii barika la, o b'a yira ko Ala ka masaya sera aw ma. 29Mɔgɔ be se ka don cɛɛ barikaman ka soo kɔnɔ k'a bololafɛnw cɛ cogo di n'a m'o cɛɛ minɛ k'a siri fɔlɔ? N'a y'a siri, o tuma na, a be se k'a ka sokɔnɔfɛnw bɛɛ cɛ. 30- Mɔgɔ min te ne ɲiin ye, o ye ne jugu le ye. Mɔgɔ min te ne dɛmɛ ka ɲani kɛ, o tigi be cɛnni le kɛ.
31«O le y'a to ne b'a fɔ aw ye ko Ala bena mɔgɔw ka hakɛw bɛɛ yafa n'u ka Ala tɔgɔcɛnkumaw bɛɛ. Nga ni mɔgɔ min ye Nii Senuman tɔgɔ cɛn, Ala tena yafa o tigi ma. 32- Ni mɔgɔ min ye Mɔgɔ Dencɛ tɔgɔ cɛn, o tigi bena o yafa sɔrɔ. Nga ni mɔgɔ min ye Nii Senuman tɔgɔ cɛn, o tigi tena o yafa sɔrɔ bii, a ten'a sɔrɔ sini fana.
Yiri be lɔn a deen fɛ
(Mat 7.16-17; Luka 6.44-45)
33- «Yiriɲuman deen ka di, nga yirijugu deen man di, bari yiri be lɔn a deen fɛ. 34- Aw minw ka jugu i n'a fɔ fɔnfɔnni, aw be se ka kumaɲuman fɔ cogo di, bari aw ka jugu. Mɔgɔ dusu fanin be fɛɛn min na, a daa b'o le fɔ. 35Mɔgɔɲuman be fɛnɲuman bɔ a ka nafoloɲuman na. Mɔgɔjugu be fɛnjuguw bɔ a ka nafolojugu la. 36Ne b'a fɔ aw ye ko Ala bena mɔgɔw kiti loon min na, u ye kuma kuntan minw bɛɛ fɔ, a bena u ɲininga u fɔkun na. 37Ala bena i kiti ka kɛɲɛ n'i ka dalakuma ye. O sababu la, Ala be joo d'i ma, walima a b'i jalaki.»
Mɔgɔw be kabako ɲini na
(Mat 16.1-4; Mar 8.11-12; Luka 11.16,29-32)
38O kɔ, sariya karamɔgɔ dɔw, ni *Fariziɲɛ dɔw y'a fɔ Yezu ye ko: «Karamɔgɔ, an b'a fɛ i ka kabako dɔ kɛ an b'o ye.» 39Yezu y'u jaabi ko: «Bii mɔgɔw ka jugu, u murutira Ala ma. U b'a fɛ ne ka kabako kɛ u ɲana, nga kabako si tena kɛ k'a yira u la ni kira Zonasi ta ɲɔgɔn tɛ. 40- Jigɛba ye Zonasi kunu a ye tile saba ni suu saba kɛ a kɔnɔ cogo min na, Mɔgɔ Dencɛ fana bena tile saba, ni suu saba kɛ kaburu kɔnɔ ten. 41- Ala bena mɔgɔw kiti loon min na, Ninivukaw ni bii mɔgɔw bena kunun ɲɔgɔn fɛ. Ninivukaw ka kɛwali bena kɛ sababu ye Ala be bii mɔgɔw jalaki, bari Zonasi tagara Ninivukaw waaju tuma min na, u nimisara ka faran u ka kojuguw la. Mɔgɔ be yan min lɔyɔrɔ ka bon ni Zonasi ta ye. 42- Ala bena mɔgɔw kiti loon min na, muso min tun kɛra masa ye Saba jamana na, bii mɔgɔw n'o muso bena kunun ɲɔgɔn fɛ. A ka kɛwali bena kɛ sababu ye Ala be bii mɔgɔw jalaki, bari a bɔra yɔrɔjan ka taga a tulo malɔ Solomani ka hakilitigiya kuma na. Mɔgɔ be yan min lɔyɔrɔ ka bon ni Solomani ta ye.
Jina ka kosegi koo
(Luka 11.24-26)
43«Ni jina bɔra mɔgɔ la tuma min na, a be taga yɔrɔlakolon yaala ka lafiɲɛyɔrɔ wɛrɛ ɲini. N'a m'o sɔrɔ, 44a b'a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: ‹Ne bɔra yɔrɔ min na, ne bena segi ka taga yen.› N'a segira tuma min na, a be taga o yɔrɔ lakolon sɔrɔ, a labɛnnin lo kosɔbɛ. 45O tuma na, a be segi ka taga jina wolonwula wɛrɛw wele minw ka jugu n'ale yɛrɛ ye, ka na n'u ye. U be sigi yen ɲɔgɔn fɛ. O tuma na, cɛɛ ka bana be wili, ka juguya ka tɛmɛ fɔlɔta kan. O ɲɔgɔn le bena kɛ bii mɔgɔw la.»
Yezu balimaw
(Mar 3.31-35; Luka 8.19-21)
46Yezu tun be kumana jama fɛ. K'a to o la, a bamuso n'a dɔgɔninw sera. U lɔra kɛnɛma. U tun b'a fɛ ka kuma a fɛ. 47Mɔgɔ dɔ sɔrɔla k'a fɔ Yezu ye ko: «I bamuso n'i dɔgɔninw lɔnin be kɛnɛma, u mako b'i la.» 48Yezu y'a fɔ o tigi ye ko: «Jɔn ye ne bamuso ye? Jɔn ni jɔn le ye ne dɔgɔninw ye?» 49O kɔ, a y'a bolo sin a ka kalandenw ma k'a fɔ ko: «Ne bamuso ni ne dɔgɔninw filɛ yan, 50bari mɔgɔ min be ne Faa Ala sago kɛ, o tigi le ye ne dɔgɔcɛ, walima ne dɔgɔmuso, ani ne bamuso ye.»


c: text/html

text:
Efɛ 4
Bɛɛ ye kelen ye Krista barika la
1Ne b'aw daali, ne min be kaso la Matigi kosɔn, ko aw taamacogo ka bɛn n'aw welekun ye, 2- k'aw yɛrɛ majigi koo bɛɛ la ka kɛ mɔgɔsabalininw ye, ka muɲuli kɛ, ka ɲɔgɔn dɛmɛdɛmɛ kanuya la. 3Bɛɛn min be sɔrɔ Nii Senuman fɛ, aw ka banba ka to o la hɛrɛ kosɔn.
4Farisogo kelen ni Nii kelen le be yen, i n'a fɔ aw welela jigi kelen kama cogo min na. 5Matigi kelen le be yen, lanaya kelen fana le be yen, ani batizeli kelen le be yen. 6Ala kelen fana le be yen, ale lo ye bɛɛ Faa ye, a be bɛɛ kunna, a be baara kɛ bɛɛ kɔnɔ, ani a be ni bɛɛ ye.
7Nga a ye nɛɛma kɛ an kelen kelen bɛɛ ye ka kɛɲɛ ni seko ye Krista ye min d'an ma. 8- A fɔra Ala ka kuma na ko:
«A yɛlɛtɔ sanfɛ,
a ye dɔw kɛ kasodenw ye,
ani ka boɲafɛnw di mɔgɔw ma.»
9N'a fɔra ko a yɛlɛla, o kɔrɔ ko a tun jigira fɔɔ dugukolo jukɔrɔ.b 10Ale min jigira, ale kelen le yɛlɛla ka taga fɔɔ sankolo daan na, janko a ka koo ka se ka koo bɛɛ dafa. 11Ale Krista kelen le ye mɔgɔw boɲa ka seko d'u ma, dɔw ka kɛ cidenw ye, dɔw ka kɛ kiraw ye, dɔw ka kɛ a ka kibaru diman fɔbagaw ye, dɔw fana ka kɛ Krista ka jama kɔlɔsibagaw ni karamɔgɔw ye. 12A y'o kɛ waasa k'a ka mɔgɔw labɛn u ka se ka baara kɛ, janko Krista farisogo ka barika sɔrɔ. 13A kɛra ten, an bɛɛ be se ka jɛn ka kɛ kelen ye an jigi barika la ani Ala Dencɛ lɔnniya barika la, ka kɛ mɔgɔkɔrɔbaw ye, ka kɔgɔ fɔɔ ka kɛ mɔgɔdafaninw ye i n'a fɔ Krista.
14O la, aw tena kɛ i n'a fɔ denmisɛnw tugu, minw te se ka lɔ kelen kan, kalanjugu sifa bɛɛ ni namara be se ka minw hakili yɛlɛma k'u kunna cɛn, i n'a fɔ kurundennin be cogo min na jii kan. 15Nga n'an be tiɲɛ fɔ kanuya la, an bena se ka taga ɲa fɔɔ ka se ka jɛn ni Krista ye kosɔbɛ, ale min ye Kuntigi ye. 16- Ale barika la, farikolo yɔrɔ bɛɛ be ɲɔgɔn minɛ ka ɲa, ka kɛ kelen ye. Bɛɛ n'a ka baara, o la a farisogo bɛɛ lajɛnnin be boɲa ka barika sɔrɔ kanuya la.
Jogokɔrɔ ni jogokura
17Ne be min fɔ aw ye k'a gwɛlɛya Matigi barika la, o ye nin ye: ko aw kana taama i n'a fɔ Alalɔnbaliw be taama cogo min na u ka miiriya fufafu fɛ. 18U be dibi la, Ala be hɛrɛ min kɛ, u te o lɔn u ka faamubaliya n'u ka dusugwɛlɛya kosɔn. 19Maloya yɔrɔ ka jan u la, fɔɔ u y'u yɛrɛ bila kakalaya sifa bɛɛ la, u te wasa. 20Nga aw ma Krista ka koo lɔn o cogo la dɛ. 21Aw kɔni y'a koo mɛn, aw kalanna o la ka kɛɲɛ n'a ka tiɲɛ ye. 22- O la, aw k'aw jogokɔrɔ bila, min tun ye juguya ni nigɛjuguw ye, olu sababu la, aw tun be fili. 23Aw ka kan k'aw ka miiriya yɛlɛma, 24- ka jogokura ta, ka kɛ Ala jaa ye, ka kɛ mɔgɔtilenninw ni mɔgɔɲumanw ye, minw be sɔrɔ Ala ka tiɲɛ barika la.
25- O kama, aw ka galontigɛ dabila! Mɔgɔ kelen kelen bɛɛ ka tiɲɛ fɔ ɲɔgɔn ye, bari an kɛra farisogo kelen ye. 26- N'aw dimina, aw kana hakɛ kɛ, aw kana dimi mara fɔɔ ka tilekun don. 27Aw kana donyɔrɔ di Sutana ma. 28Mɔgɔ min be soɲali kɛ, o tigi kana soɲali kɛ tugu, nga o tigi ka baara kɛ ka ɲa, janko a ka se ka sɔrɔli kɛ ka dɔ di dɛsɛbagatɔw ma. 29Kumajugu kana bɔ aw si daa la, fɔɔ kumaɲuman, min be se k'a mɛnbagaw dɛmɛ ani k'u mako ɲa cogo dɔ la. 30Aw kana Ala ka Nii Senuman dusu kasi, ale min ye taamasiɲɛ ye aw kan, k'an ka kisilon kɔnɔ. 31Aw ka kɔnɔnajuguya dabila, aw kana dimi mara, aw dusu kana bɔ. Aw ka mankan caaman dabila, ka tɔgɔcɛn dabila, ani juguya sifa bɛɛ. 32- Aw ye hinɛ ɲɔgɔn na ka koɲuman kɛ ɲɔgɔn ye, ka yafa ɲɔgɔn ma i n'a fɔ Ala fana yafara aw ma cogo min na Krista barika la.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MAKABEW FƆLƆ 12
Zonatan be bɛɛn lakuraya ni Ɔrɔmukaw ye
1Tuma min na Zonatan y'a ye ko koo nunu diyara ale la, a ye mɔgɔ dɔw woloma k'u ci Ɔrɔmu, ka taga u ka teriya kɔrɔman lakuraya ni Ɔrɔmukaw ye. 2A ye bataki nin ɲɔgɔnw ci Siparita ni dugu wɛrɛw ma fana. 3O la, ciden nunu ye Ɔrɔmu sira minɛ ka taga u yɛrɛ yira jamana ɲamɔgɔw la k'a fɔ ko: «Aw ni zuwifuw tun ye bɛɛn min kɛ, sarakalasebagaw kuntigi Zonatan ni zuwifu tɔw y'an ci ka na o teriya ni bɛɛn nin lakuraya n'aw ye.» 4U tun bena jamana minw cɛtigɛ u segitɔ Zuda mara la, jamana ɲamɔgɔw ye batakiw d'u ma, u ka kan ka minw di o yɔrɔ kelen kelen bɛɛ kuntigiw ma janko olu k'u janto u la u ɲuman ka se soo.
5Zonatan ye bataki min ci Siparitakaw ma, o filɛ nin ye:
6«Sarakalasebagaw kuntigi Zonatan, ni jamana ɲamɔgɔw, ni sarakalasebagaw ani zuwifu tɔw b'u balima Siparitakaw fo. 7A mɛnna, aw ka masacɛ Areyɔsi ye bataki ci an ka sarakalasebagaw kuntigi Oniyasi ma, ko: ‹Aw k'aw yɛrɛ jati an balimaw ye, i n'a fɔ o sɛbɛ nin b'a yira cogo min na. 8Oniyasi y'aw ka ciden nin minɛ ka ɲa. Bɛɛn ni teriya koo tun fɔra sɛbɛ min kɔnɔ, a y'o minɛ. 9An fɛ, Ala ka kitabu minw b'an bolo, olu b'an jigi tugu, hali n'o bɛɛn ɲɔgɔn ma kɛ aw ni anw cɛ. 10O bɛɛ n'a ta, an ye cira nin sama janko ka bɛɛn ni teriya lakuraya. An t'a fɛ ka kɛ lonanw ye aw fɛ, bari saan caaman tɛmɛna kabini aw y'aw ka ciden ci an fɛ. 11An be to ka miiri aw la waati bɛɛ, tuma min na an be saraka bɔ, walima ka Ala dali, ɲanagwɛlonbaw la, ni ɲanagwɛlon wɛrɛw la, i n'a fɔ a bɛnnin lo balimaw ka miiri ɲɔgɔn la cogo min na. 12An nisɔndiyanin lo bari aw ye tɔgɔba sɔrɔ. 13Anw fɛ kɔni, gwɛlɛya y'an sɔrɔ, kɛlɛ sera an ma, masacɛ minw b'an lamini na, olu y'an kɛlɛ. 14An tun t'a fɛ k'aw sigɛn kɛlɛ nunu la, walima k'an jɛnɲɔgɔnw n'an teri wɛrɛw sigɛn. 15An ka dɛmɛ be bɔ Sankolotigi le fɛ, ale y'an kisi ka bɔ an juguw bolo, k'u maloya.
16«Ayiwa, sisan an ye Antiyokusi deen Numeniyusi ni Zasɔn deen Antipatɛri woloma k'u ci Ɔrɔmukaw fɛ janko k'an ka teriya n'an ka bɛɛn kɔrɔman lakuraya n'u ye. 17An y'a fɔ u ye ko u ka taga aw fɛ k'aw fo, ani k'an ka bataki di aw ma, an y'a fɔ min kɔnɔ ko an b'a fɛ ka bɛɛn ni balimaya lakuraya. 18An b'a ɲini aw fɛ, aw ka jaabi d'an ma o la.›
19«Bataki min tun cira Oniyasi ma, o filɛ nin ye: 20‹Ne Areyɔsi, Siparitakaw ka masacɛ be sarakalasebagaw kuntigi Oniyasi fo. 21An y'a ye sɛbɛ dɔ kɔnɔ, min be Siparitakaw ni zuwifuw koo fɔ, k'u ye balimaw ye, k'u bɛɛ bɔra Ibrayima la. 22An b'o lɔn sisan minkɛ, n'aw be sɛbɛ ci an ma k'aw ka kibaruya di an ma, o bena diya an ye. 23An ka jaabi filɛ nin ye: An ka begɛnw n'an bololafɛnw ye aw ta ye, aw taw ye an ta ye fana. O la, an y'a fɔ an ka cidenw ye k'u k'o lase aw ma.› »
Demetiriyusi ka kɛlɛdenw be boli Zonatan ɲa
24Zonatan y'a mɛn ko Demetiriyusi ka kɛlɛkuntigiw segira ka na a kɛlɛ ni kɛlɛden minw ye, k'u ka ca ni fɔlɔtaw ye. 25O yɔrɔnin kelen, a bɔra Zeruzalɛmu ka taga u kunbɛn Amati mara la, bari a tun t'a fɛ u ka don a ka jamana kɔnɔ cogo si la. 26A ye yɔrɔkɔlɔsibagaw ci u ka sigiyɔrɔ la. U kɔsegira ka n'a fɔ a ye ko u juguw b'u yɛrɛ labɛnna ka na bari u la sufɛ. 27Tile bentuma na, Zonatan y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko u ka to ɲana, k'u ka kɛlɛkɛminanw to u bolo kɔrɔ, u labɛnnin ka to kɛlɛ kama o suu bɛɛ la. A ye mɔgɔ dɔw bila k'u ka sigiyɔrɔ lamini fana, u ka to ka kɔlɔsili kɛ. 28U juguw y'a mɛn tuma min na ko Zonatan nunu labɛnnin lo ka kɛlɛ kɛ, u siranna, u jaa tigɛnin ye tasumaw mana u ka sigiyɔrɔ la, ka sɔrɔ ka boli.p 29Zonatan nunu tun m'a kɔlɔsi k'u wilila ka bɔ yen fɔɔ o dugusagwɛ, bari u tun be tasuma mananinw yera. 30Zonatan wilila ka tugu u kɔ k'u gwɛn nga a m'u sɔrɔ, bari u tun ye Eletɛri baa tigɛ ka ban.
31O kɔ, Zonatan yɛlɛmana ka taga arabu dɔw kama, u be minw wele ko zabadeɲɛw. A sera u kɔrɔ k'u bololafɛnw bɔsi. 32O kɔ tugu, a n'a ka kɛlɛdenw wilila ka bɔ yen ka taga Damasi k'o mara bɛɛ yaala. 33Simɔn fana ye taama daminɛ ka taga fɔɔ Asikalɔn n'a lamini dugu barikamanw na. A ye Zope sira minɛ ka ta'a ka mɔgɔ dɔw to dugu nin kɔnɔ. 34A tun y'a mɛn ko Zopekaw b'a fɛ ka dugu barikaman nin don Demetiriyusi ka mɔgɔw bolo. A ye kɛlɛden dɔw to yen janko u k'a kɔlɔsi.
Zonatan be barika don Zeruzalɛmu la
35Zonatan kɔsegira Zeruzalɛmu tuma min na, a ye jama cɛkɔrɔbaw lajɛn. U y'a latigɛ ɲɔgɔn fɛ k'u bena dugu barikaman dɔw lɔ Zude mara la, 36ka dɔ fara Zeruzalɛmu laminikogo jaɲa kan, ani ka kogojan lɔ ka dugu n'a yɔrɔ barikaman danbɔ ɲɔgɔn na, janko a ka to danna, Demetiriyusi ka mɔgɔw kana se ka foyi san, walima ka fɛɛn feere yen. 37Zeruzalɛmukaw y'a daminɛ ɲɔgɔn fɛ ka dugu lɔ kura ye. Dugu laminikogo tun benna yɔrɔ dɔ la, kɔɔ faan fɛ, dugu kɔrɔn fɛ. Ciin min be wele ko Kafenata, u y'o lalaga fana. 38Simɔn ye Adida dugu lɔ kura ye kulujukɔrɔ mara la. A ye barika don a la, ka koonw don a dondaw la, ka sɔgɔnanw kɛ u la.
Zonatan be ben Tirifɔn bolo
39Tirifɔn tun b'a fɛ ka Antiyokusi kɛlɛ janko ka sigi Siriba jamana kunna ka kɛ a masa ye. 40Nga a tun be siran ko a ye koo min latigɛ, ko Zonatan ben'a kɛlɛ k'a bali k'o kɛ. O la, a tun be cogo ɲinina k'a minɛ k'a faga. A ye sira minɛ ka taga Bɛtiseyan. 41Zonatan tagar'a kunbɛnyɔrɔ ni kɛlɛdenŋana mɔgɔ waa bi naani (40 000) ye a tagara se Bɛtiseyan fana. 42Tirifɔn y'a ye ko a nana ni kɛlɛden caaman ye tuma min na, a ma sɔn ka se a ma. 43A y'a kunbɛn ni boɲa ye, k'a yira a teriw bɛɛ la, ka boɲafɛnw d'a ma. A y'a ɲini a teriw n'a ka kɛlɛdenw bɛɛ fɛ ko u ka mɛnni kɛ Zonatan fɛ i n'a fɔ u be mɛnni kɛ ale fɛ cogo min na. 44O kɔ, a ye Zonatan ɲininga ko: «Mun na i ye mɔgɔ nunu bɛɛ sigɛn, k'a sɔrɔ an yɛrɛ te kɛlɛ la? 45E k'i ka kɛlɛden nunu bila ka taga soo. I ka mɔgɔ damani woloma k'i bila sira, ka na an be taga Potolemayisi. Ne bena dugu nin don i bolo, ni dugu barikaman tɔɔ nunu, ani kɛlɛdenw ni faama minw be yen halibi. O kɔ, ne bena kɔsegi, bari o le ye ne nakun ye yan.»
46Zonatan lara Tirifɔn la. Tirifɔn ye min fɔ, a y'o kɛ. A y'a ka kɛlɛdenw bila ka taga. U ye Zuda mara sira ta k'u be kɔsegi. 47A tora ni mɔgɔ waa saba (3 000) ye. O kɔ, a ye olu mɔgɔ waa fila (2 000) to Galile mara la, mɔgɔ waa kelen (1 000) minw tora, u y'a bila sira. 48Zonatan donna Potolemayisi dɔrɔn, dugumɔgɔw ye dugu dondaw tugu. U ye Zonatan minɛ, mɔgɔ minw bɛɛ tun donna n'a ye, u ye olu faga. 49Tirifɔn ye kɛlɛden sennatigiw ni sotigi dɔw ci Galile mara la ni kɛnɛbayɔrɔ la, ko u ka Zonatan ka kɛlɛdenw bɛɛ faga. 50Olu y'a faamu ko Zonatan tun minɛna, ko ale n'a tɔɲɔgɔnw fagara. U ye ɲɔgɔn jaa gwɛlɛya, ka to ka taga ɲa, u labɛnnin kɛlɛ kama. 51U kɔgwɛnbagaw y'a ye tuma min na k'u be sɔn ka kɛlɛ kɛ fɔɔ ka sa, o la, u kɔsegira. 52Zuwifuw ka kɛlɛdenw bɛɛ segira Zude mara la hɛrɛ la. U ye Zonatan n'a tɔɲɔgɔnw suu kasi, siranya y'u minɛ kosɔbɛ. Isirayɛlidenw bɛɛ tun ye sanga kɛ kosɔbɛ. 53U lamini siyaw bɛɛ tun be cogo ɲinina k'u halaki. U tun b'a fɔra ko: «Ɲamɔgɔ t'u fɛ tugu, dɛmɛbaga t'u fɛ tugu. An k'u kɛlɛ sisan k'u faga, janko mɔgɔ si kana miiri u la tugu.»


text:
Zoz 15
Zuda kɔmɔgɔw niyɔrɔ
1U ye kala la, yɔrɔ min sera Zuda kɔmɔgɔw ma ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye, o be daminɛ Edɔmu mara daan faan na, ka taga fɔɔ Zin kongokolon worodugu ɲafan na. 2U ka mara daan, worodugu ɲafan na, ale tun be daminɛ *Kɔgɔji Fariman daa la, worodugu ɲafan fɛ, 3ka tɛmɛ ka taga Akirabimu worodugu ɲafan na, ani Zin, ka tɛmɛ ka taga Kadɛsi Barineya worodugu ɲafan na, ka tɛmɛ Ɛsirɔn yɔrɔ la, ka yɛlɛ ka taga Adari faan na, ka gɔngɔrɔ ka taga Karika faan fɛ, 4ka taga Asimɔn, ka taga fɔɔ Ezipiti kɔɔ daa la, ka bɔ yen ka taga fɔɔ kɔgɔji la. O le kɛra olu ka mara daan ye worodugu ɲafan faan fɛ. 5U ka mara daan, kɔrɔn fɛ, o tun ye Kɔgɔji Fariman ye, ka taga dan Zurudɛn baji donyɔrɔ ma kɔgɔji nin kɔnɔ. U ka mara daan, kɔgɔdugu ɲafan na, o tun be bɔ o yɔrɔ kelen nin na 6ka tɛmɛ ka taga Bɛtogila faan fɛ, ka taga tɛmɛ Bɛtaraba kɔgɔdugu ɲafan na, ka taga se Urubɛn dencɛ Bowan kabakuru ma, 7ka tɛmɛ Akɔri kɔkɛnɛ la, ka yɛlɛ Debiri faan fɛ, ka gɔngɔrɔ ka taga kɔgɔdugu ɲafan na Giligali, min be Adumimu gɛrɛfɛ kɔɔ kɔfɛ, worodugu ɲafan fɛ, ka tɛmɛ ka taga Ɛnsɛmɛsi kɔɔ gɛrɛfɛ ka taga fɔɔ Ɛnrogɛli, 8ka bɔ yen ka tɛmɛ ka taga Bɛninɔmu kɔkɛnɛ daa la zebuziw ka kulu worodugu ɲafan gɛrɛfɛ, Zeruzalɛmu be kulu min kan. O kɔ, ka tɛmɛ ka yɛlɛ kulu kan min be Inɔmu kɔkɛnɛ tileben fɛ, erefaw ka kɔkɛnɛ kɔgɔdugu ɲafan daan na, 9ka tɛmɛ kulu nin kan ka taga fɔɔ Nɛfutowa kɔɔ daminɛyɔrɔ la, ka tɛmɛ ka taga dugu minw be Efurɔn kulu kan, ka jigi ka taga tɛmɛ Baala, min be wele ko Kiriyati Yarimu, 10ka bɔ Baala ka gɔngɔrɔ ka taga tileben fɛ *Seyiri kulu faan na, ka taga tɛmɛ Yeyarimu kulu gɛrɛfɛ kɔgɔdugu ɲafan fɛ, min ye Kezalɔn kulu ye, ka bɔ yen ka jigi Bɛtisɛmɛsi, ani ka tɛmɛ Timuna, 11ka taga tɛmɛ jigijigiyɔrɔ la Ekurɔn kɔgɔdugu faan fɛ, ka gɔngɔrɔ ka taga Sikarɔn faan fɛ ka taga tɛmɛ Baala kulu kan, ka taga fɔɔ Yabineyɛli, ka taga gun kɔgɔji la. 12U ka mara daan, tileben ɲafan na, o tun ye Kɔgɔjiba nin ye. O yɔrɔw le tun ye Zuda kɔmɔgɔw ka mara daan ye ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye.
13- U ye niyɔrɔ di Yefunɛ dencɛ Kalɛbu ma Zuda kɔmɔgɔw ka mara cɛma, ka kɛɲɛ ni Masaba ka fɔta ye Zozuwe ye, u ye Kiriyataraba d'a ma, min ye Eburɔn ye. Ariba tun ye Anaki facɛ ye. 14Kalɛbu ye Anaki deen saba gwɛn ka bɔ, olu tun ye Sesayi ni Ayiman ani Talimayi ye, Anaki deenw lo. 15A bɔra o yɔrɔ la ka taga Debirikaw kama. Fɔlɔfɔlɔ, u tun be Debiri wele ko Kiriyati Sefɛri. 16O yɔrɔ la, Kalɛbu y'a fɔ ko ni mɔgɔ min sera ka Kiriyati Sefɛri kɛlɛ k'a minɛ, ko ale ben'a denmuso Akisa di o tigi ma a k'a furu. 17Kalɛbu balimacɛ Kenazi dencɛ Otiniyɛli tagara dugu nin kɛlɛ k'a minɛ. Kalɛbu y'a denmuso Akisa d'a ma, a y'a furu. 18A sera Otiniyɛli fɛ tuma min na, Akisa y'a fɔ a cɛɛ ye ko: «Taga yɔrɔ dɔ ɲini n facɛ fɛ.» Muso nin wilila ka taga se yɔrɔ min na dɔrɔn ka jigi fali kan, Kalɛbu y'a fɔ a ye ko: «Mun le kɛra?» 19A y'a jaabi ko a ka koɲuman kɛ ale ye, ko ale Kalɛbu ye worodugu ɲafan mara d'a ma minkɛ, k'o la, a ka dalan dɔw fana d'a ma. Dalan minw tun be kuluyɔrɔ la ani dugumala la, Kalɛbu ye olu d'a ma.
20Zuda kɔmɔgɔw niyɔrɔ filɛ nin ye ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye. 21Dugubaba minw tun be worodugu ɲafan na, Zuda kɔmɔgɔw ka mara daan la, ka taga Edɔmu mara daan la, olu tun ye nunu ye: Kabiseyɛli, ni Edɛri, ani Yaguri, 22Kina, ni Dimona, ani Adeyada, 23Kedɛsi, ni Asɔri, ani Yitinan, 24ni Zifu, ni Tɛlɛmu, ani Beyalɔti, 25Asɔri Adata, ni Keriyɔti Ɛsirɔn min ye Asɔri ye, 26ani Amamu, ni Sɛma, ani Molada, 27Asari Gada, ni Ɛsimɔn, ani Bɛtipɛlɛti, 28Asari Suwali ni Bɛriseba, ani Biziyoteya, 29Baala ni Iyimu, ani Esɛmu, 30Ɛlitoladi, ni Kezili, ani Ɔrima, 31Sikilagi, ni Madimana, ani Sansanna, 32Lebawɔti ni Sileyimu, ni Ayini, ani Irimɔn. U bɛɛ lajɛnnin ye dugubaba mugan ni kɔnɔntɔn ye,e k'u ka maraw fara u kan.
33Dugu minw be kulujukɔrɔ mara la, olu ye: Ɛsitawɔli ni Soreya, ani Asina, 34Zanowa, ni Ɛnganimu ni Tapuwa, ani Ɛnamu, 35Yarimuti, ni Adulamu ni Soko, ani Azeka, 36Saarayimu, ni Aditayimu, ni Gedara, ani Gederotayimu, o ye dugubaba tan ni naani ye, n'u ka maraw.
37Senan ni Adasa, ani Migidaligadi, 38Dileyan, ni Misipe, ni Yokiteyɛli, 39Lakisi ni Botisikati, ani Egilɔn, 40Kabɔn ni Lamasi, ani Kitilisi, 41Gederɔti ni Bɛtidagɔn ni Naama, ani Makeda, o ye dugubaba tan ni wɔɔrɔ ye, n'u ka maraw.
42Libina ni Etɛri ani Asan, 43Yifita, ni Asina, ani Nesibu, 44Keyila ni Akizibu ani Maresa, o ye dugubaba kɔnɔntɔn ye, n'u ka maraw.
45Ekurɔn n'a ka mara dugubaba n'u ka maraw, 46ani dugu minw bɛɛ tun be Ekurɔn tileben fɛ, Asidɔdi faan fɛ, n'u ka maraw, 47ni Asidɔdi, n'a ka dugubabaw n'a ka maraw la, ni Gaza n'a lamini dugubabaw n'a ka maraw la, fɔɔ ka taga se Ezipiti kɔɔ ma, ni kɔgɔjiba ma.
48Dugu minw be kuluyɔrɔ la, o ye: Samiri ni Yatiri ni Soko, 49Dana ni Kiriyati Sana, min be wele ko Debiri, 50Anabu ni Ɛsitemo ani Animu, 51Gosɛn ani Olɔn, ani Gilo. O ye dugubaba tan ni kelen ye, n'u ka maraw.
52Arabu, ni Duma ni Eseyan, 53ani Yanumu, ni Bɛtitapuwa, ani Afɛki, 54Umeta ni Kiriyataraba, ale min ye Eburɔn ye, ni Siyɔri, o ye dugubaba kɔnɔntɔn ye, n'u ka maraw.
55Maŋɔn, ni Karimɛli ani Zifu, ni Yuta, 56Zizireyɛli ni Yɔkideyamu, ani Zanowa, 57Kayini, ni Gibeya, ani Timuna, o ye dugubaba tan ye, n'u ka maraw.
58Aluli, ni Bɛtisuri, ani Gedɔri, 59Maarati, ni Bɛtanɔti, ani Ɛlitekɔn, o ye dugubaba wɔɔrɔ ye n'u ka maraw.
60Kiriyati Baali min ye Kiriyati Yarimu ye ani Araba, o ye dugubaba fila ye n'u ka maraw.
61Kongokolon kɔnɔ duguw ye: Bɛtaraba ni Midin ani Sekaka, 62Nibisan ni Irimɛla, ani Ɛngɛdi, o ye dugubaba wɔɔrɔ ye, n'u ka maraw.
63- Zuda kɔmɔgɔw ma se ka zebuziw gwɛn ka bɔ Zeruzalɛmu, u ni zebuziw be ɲɔgɔn fɛ fɔɔ ka na se bii ma Zeruzalɛmu dugu kɔnɔ.


text:
Sad 17
1«Nɔɔ, walima fiɲɛ, be tura, walima saga min na, aw kana o kɛ saraka ye Masaba aw ka Ala ye, bari o man d'a ye fewu.
2«Masaba aw ka Ala be dugu minw dira aw ma, ni cɛɛ, walima muso dɔ sɔrɔla aw cɛma o dɔ kɔnɔ, n'a ye koo dɔ kɛ min ye kojugu ye Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ, ka Ala ka bɛɛn cɛn, 3- ka taga fɛɛn wɛrɛw bato, k'a kunbiri gwan u kɔrɔ, min be danna ne ka fɔta la, walima ka tile bato, walima kalo, walima lolow, 4n'aw y'o koo mɛn dɔrɔn, aw ka sɛgɛsɛgɛli kɛ kosɔbɛ. N'a lɔnna k'o kokolon nin kɛra tiɲɛ na Isirayɛlidenw cɛma, 5o kojugu nin kɛbaga mana kɛ muso, walima cɛɛ ye wo, aw k'a minɛ ka taga n'a ye dugu donda la, k'a bon ni kabakuru ye k'a faga. 6- Mɔgɔ min ka jalaki ser'a fagako ma, o tigi be se ka faga ni seere mɔgɔ fila, walima saba sɔrɔla. N'o tɛ, a te se ka faga seere kelen kosɔn. 7- Seerew le ka kan ka kɔn k'a tigi bon ni kabakuru ye, mɔgɔ tɔw bɛɛ ka sɔrɔ ka fara u kan, k'a faga. O la, aw bena kojugu bɔ aw cɛma.
Kiti gwɛlɛmanw
8«Ni kiti dɔ gwɛlɛyara aw fɛ, i n'a fɔ mɔgɔfagako, walima sɔsɔliko dɔ, walima dɔ k'a tɔɲɔgɔn mandimi, aw ka kan ka taga n'o ye Masaba aw ka Ala ka yɔrɔ wolomanin na. 9Aw ka sarakalasebagaw ye, minw ye Levi kɔmɔgɔw ye, k'u ɲininga, ani kititigɛla min be yen o waati la. Olu bena kiti nin tigɛ aw ye. 10U bena min fɔ aw ɲana Masaba ka yɔrɔ wolomanin na, aw k'o kɛ. Aw ka banba k'u ka fɔta bɛɛ kɛ. 11U bena min latigɛ k'a fɔ aw ye, aw kana jɛngɛ cogo si la ka bɔ o kan.
12«Sarakalasebaga min b'a ka baara kɛ Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ, ni mɔgɔ dɔ y'a ɲaa don ale la, walima kititigɛla la, ka koo dɔ kɛ n'a ma mɛnni kɛ u fɛ, o tigi ka kan ka faga. O la, aw bena kojugu bɔ Isirayɛlidenw cɛma. 13Jama bɛɛ bena o koo mɛn, u bena siran, u si tena sɔn ka ɲadonya kɛ tugu.
Masacɛw ka koo
14- «Masaba aw ka Ala be jamana min dira aw ma, n'aw donna o kɔnɔ tuma min na k'a kɛ aw ta ye ani ka sigi yen, n'aw b'a fɛ ka masacɛ sigi aw kunna, i n'a fɔ siya minw bɛɛ b'aw lamini na, 15Masaba aw ka Ala bena mɔgɔ min woloma, aw ka banba k'ale kɛ aw ka masacɛ ye. A ka kan ka kɛ aw balima dɔ ye. Aw kana lonan sigi aw kunna, ale te aw dɔ ye.
16- «Ka fara o kan, o masacɛ nin man kan ka kɛ ni soo caaman ye, a man kan ka mɔgɔ ci ka segi ka taga Ezipiti ka soo dɔw san, bari Masaba y'a fɔ aw ye ko aw man kan ka segi ka taga o yɔrɔ la tugu. 17- A man kan ka kɛ muso caaman tigi ye, janko u kan'a kunnacɛn. A man kan ka kɛ warigwɛ ni sanu caaman tigi ye fana.
18«N'a sigira masaya la tuma min na, sariya min be sarakalasebagaw fɛ, minw ye Levi kɔmɔgɔw ye, a ka kan ka sɛbɛ dɔ ta k'o sariya nin sɛbɛn a kɔnɔ k'o kɛ a yɛrɛ ta ye. 19A k'o bila a yɛrɛ gɛrɛfɛ, ka to k'a kalan loon bɛɛ a sii bɛɛ kɔnɔ, waasa a ka se ka siran Masaba a ka Ala ɲa, ani ka sariya nin kɔnɔnakuma n'a ka fɔta bɛɛ bato. 20O la, a ten'a yɛrɛ boɲa n'a balimaw ye, ka ban ka sariya bato cogo si la. O la, a n'a kɔmɔgɔw bena mɛn Isirayɛli kunna.


text:
Kor 2nan 9
Pɔli be ladili wɛrɛ di bolomafarako la
1Min ye bolomafarako ye, min be kɛra Ala ka mɔgɔ kosɔn, kuun t'a la ne ka bataki ci aw ma o la. 2Ne b'a lɔn ko aw sɔnnin lo, o le y'a to ne ye n yɛrɛ boɲa aw kosɔn Krista ka jamakuluw cɛma minw be Maseduwani mara la. Ne y'a fɔ u ye ko aw Akayikaw ka bolomafara labɛnna ka ban kabini salon. O la, aw ka jijali y'a kɛ Krista ka jama caaman banbana. 3Ne y'an balima nunu ci aw fɛ, janko an b'an yɛrɛ boɲa aw kosɔn koo minw na, o kana kɛ gwansan ye, ani aw labɛnnin ka sɔrɔ i ko ne tun y'a fɔ cogo min na. 4Ne be siran ni Maseduwanika dɔw tagara ni ne ye aw fɛ, u kana taga sɔrɔ n'aw labɛnnin tɛ, o bena kɛ maloya ye an fɛ, n t'a fɛ k'aw ta fɔ. 5Ne y'a ye ko a ka fisa ne k'an balima nunu daali u be taga an ɲa aw fɛ. Aw y'aw daa di bolomafara min la, aw k'o labɛn an ɲafɛ, janko a kana kɛ i n'a fɔ jagoyako ye, nga diyanako.
6Aw k'a lɔn ko ni mɔgɔ min ye danni kɛ dɔɔni dɔrɔn, o tigi bena suman dɔɔni le sɔrɔ. Ni min ye danni kɛ caaman, ale be suman caaman sɔrɔ fana. 7Mɔgɔ kelen kelen bɛɛ ka dili kɛ a yɛrɛ sago la, u kan'a kɛ ni nisɔngoya ye, a kana kɛ jagoyako ye, bari mɔgɔ min be sɔnni kɛ ni nisɔndiya ye, o tigi koo le ka di Ala ye. 8See be Ala ye ka fɛɛn bɛɛ d'aw ma aw mako be minw na, n'aw y'olu sɔrɔ, aw ka se ka jija ka baaraɲuman sifa bɛɛ kɛ tuma bɛɛ, 9- i ko a fɔra Ala ka kuma na cogo min na ko:
«A y'a ka fɛɛn caaman tilan fantanw cɛ,
a ka tilenninya te ban abada.»
10- Ala min be sumansi di sɛnɛkɛla ma, ale min be dumuni di, ale kelen le bena aw sɔn fana k'a caya, ani k'aw ka baaraɲuman nin sabati. 11Ale lo bena aw kɛ fɛntigiw ye tuma bɛɛ, o min sababu la, an bena se ka ɲumanya kɛ, mɔgɔ caaman ka barika la Ala ye aw ka bolomafara barika la. 12Bari aw be baara min kɛ, o te dan Ala ka mɔgɔw ka makoɲa dama ma, o fana be kɛ sababu ye mɔgɔ caaman be barika la Ala ye. 13N'u y'aw ka dɛmɛ nin ye tuma min na, u ben'a lɔn ko aw ye mɔgɔ sifa min ye, o la, u bena Ala tanu aw kosɔn, bari aw sɔnna Krista ka kibaru diman ma ka mɛnni kɛ a fɛ, ani aw ka timinadiya kosɔn, aw sɔnna ka olu dɛmɛ ani tɔ nunu bɛɛ. 14Olu fana bena Ala daali aw ye, ani k'u ka kanuya yira aw la, Ala ka nɛɛmaba kosɔn, a ye min kɛ aw ye. 15An be Ala tanu a ka nɛɛma kosɔn min ɲɔgɔn tɛ.


text:
Zer 41
1- Saan kalo wolonwulanan na, Elisama deen Netaniya dencɛ Yisimayɛli min tun ye masacɛ ka somɔgɔ dɔ ye, n'a tun kɛra masacɛ ka kuntigiba dɔ ye, ale ni mɔgɔ tan nana Ayikamu dencɛ Gedaliya fɛ Misipa. K'u to dumuni na ɲɔgɔn fɛ, 2Netaniya deen Yisimayɛli n'a ka mɔgɔ tan nunu wilila ka Safan deen Ayikamu dencɛ Gedaliya tigɛ ni murujan ye. Babilɔni masacɛ tun ye min kɛ lasigiden ye jamana kunna, u y'ale faga ten. 3Zuwifu minw bɛɛ tun be Gedaliya kɔrɔ yen Misipa, Yisimayɛli ye olu bɛɛ faga fana, ani Babilɔni kɛlɛden minw tun be yen.
4Gedaliya faganin kɔ, o dugusagwɛ, mɔgɔ si tun t'a kala ma fɔlɔ, 5mɔgɔ bi seegi dɔw nana ka bɔ Sisɛmu, ni Silo ani Samari. U bɛɛ bonbosi tun linin lo. U tun y'u ka faniw faranfaran, k'o yɛrɛ fari tigɛtigɛ. Sarakafɛnw ni wusulan tun b'u bolo, u tun be nana ni olu ye Masaba ka soo. 6Netaniya dencɛ Yisimayɛli kasitɔ bɔra Misipa ka taga u kunbɛnyɔrɔ. A y'u kunbɛn tuma min na, a y'a fɔ u ye ko: «Aw ye na Ayikamu dencɛ Gedaliya fɛ!» 7U sera dugu kɔnɔ tuma min na, Netaniya deen Yisimayɛli n'a kɔmɔgɔw y'u faga, k'u suu fili dingɛ kɔnɔ. 8U la mɔgɔ tan y'a fɔ Yisimayɛli ye ko: «Kana an faga! Dumunifɛn dogonin b'an fɛ kongo kɔnɔ: sumanw, tulu, ani lii.» O la, Yisimayɛli ma sɔn ka olu n'u balimaw faga ɲɔgɔn fɛ tugu.
9Masacɛ Aza tun ye dingɛ min sogi Isirayɛli mara masacɛ Bayesa ka kɛlɛ tuma na, Yisimayɛli ye mɔgɔ minw faga, a y'u bɛɛ suu don o le kɔnɔ. Netaniya deen Yisimayɛli y'a fa ni suuw ye.
10Yisimayɛli ye Misipa dugu kɔnɔ mɔgɔ tɔw bɛɛ minɛ ka taga n'u ye: masacɛ denmusow, ani mɔgɔ minw bɛɛ tun tora Misipa kɔnɔ, masacɛ kɔlɔsibagaw kuntigi Nebuzaradan tun ye minw kalifa Ayikamu dencɛ Gedaliya ma. A y'u bɛɛ minɛ ka taga n'u ye amoniw fɛ.
11Kareya deen Yowanan ni kɛlɛkuntigi minw bɛɛ tun be n'a ye, olu ye Netaniya deen Yisimayɛli ka kɛwalijuguw bɛɛ mɛn minkɛ, 12u y'u ka mɔgɔw bɛɛ lajɛn ka ta'a kɛlɛ. U y'a sɔrɔ Gabaŋɔn dalan daa la. 13Mɔgɔ minw bɛɛ tun be ni Yisimayɛli ye, olu ye Kareya deen Yowanan ni kɛlɛkuntigiw ye tuma min na, u nisɔn diyara. 14Yisimayɛli ye mɔgɔ minw minɛ ka bɔ Misipa, olu bɛɛ y'u ɲaa yɛlɛma ka taga Kareya dencɛ Yowanan fɛ. 15Nga Netaniya deen Yisimayɛli kɔni sera ka boli Yowanan ɲa n'a ka mɔgɔ seegi ye ka taga amoniw fɛ.
16O tuma na, Netaniya dencɛ Yisimayɛli tun ye Ayikamu dencɛ Gedaliya faga ka sɔrɔ ka mɔgɔ dɔw minɛ ka bɔ Misipa. Kareya dencɛ Yowanan ni kɛlɛkuntigi minw bɛɛ tun be n'a ye, olu segira n'u tɔɔ ye, kɛlɛdenw fara musow kan, ni denmisɛnw, ni masacɛ ka dakɔrɔsigiw ka bɔ n'u ye Gabaŋɔn. 17U ye sira minɛ ka sɔrɔ ka taga lɔ lafiɲɛyɔrɔ dɔ la Kimuyamu, Bɛtilehɛmu faan fɛ. U tun b'a fɛ ka taga Ezipiti, 18k'u yɔrɔ jaɲa Babilɔnikaw la, u be siran minw ɲa. Bari Netaniya deen Yisimayɛli tun ye Ayikamu deen Gedaliya faga, Babilɔni masacɛ tun ye min kɛ lasigiden ye jamana kunna.


text:
Tob 2
Tobi bekɔrɔbɔ
1Ne segira soo Azaradɔn ka tile la, ka n muso Ana ni n dencɛ Tobiya ye tugu. An ka *Pantekɔti ɲanagwɛ waati la, an be min kɛ lɔgɔkun wolonwulanan na *Hɔrɔnya ɲanagwɛ tɛmɛnin kɔ, u ye dumuniɲuman labɛn ne ye. Ne sigira ko n be dumuni kɛ, 2u nana dumuni diman sifa caaman bila tabali kan ne ɲakɔrɔ. Ne y'a fɔ n deen Tobiya ye ko: «N deen, wili ka taga an balimaw cɛma, minw nana Ninivu jɔnya la. Banba ka dɛsɛbagatɔ dɔ sɔrɔ u cɛma min tilennin be Matigi ye. N'i ye dɔ sɔrɔ, na n'a ye a ka dumuni kɛ ni ne ye. N deen, ne bena kɔnɔni kɛ fɔɔ i ka kɔsegi ka na.» 3Tobiya wilila ka taga dɛsɛbagatɔ dɔ ɲiniyɔrɔ an balimaw cɛma, nga a segira ka n'a fɔ ko: «N faa!» Ne y'a jaabi ko: «Mun kɛra, n deen?» A ko: «N faa, u ye an ka siya dɔ faga k'a suu fili forobayɔrɔ la, a be yen halibi, u tun y'a kaan dɛrɛ le!» 4Ne wilila teliya la ka n ka dumuni to yen, ne tun ma maga a la fɔlɔ. N tagara cɛɛ nin suu ta forobayɔrɔ la, k'a bila gwata dɔ kɔrɔ yanni suu ka ko, n b'a suu don.b 5Ne segira soo, ka ko ka dumuni kɛ dusukasi la. 6- Ne hakili tora kira Amɔsi ka kuma na, a tun ye min fɔ Betɛli kama ko:
«Aw ka ɲanagwɛw bena yɛlɛma ka kɛ sanga ye,
aw ka dɔnkiliw bena yɛlɛma ka kɛ kasi ye.»
O kɔ, ne daminɛna ka kasi. 7Suu kora tuma min na, ne bɔra ka taga dingɛ sogi ka suu nin don. 8Ne sigiɲɔgɔnw tun be ne lɔgɔbɔra k'a fɔ ko: «A tɛ siran halibi! U tun y'a yɔrɔ ɲini janko k'a faga o koo nin ɲɔgɔn kama, a bolila. A filɛ sisan, a b'a la tugu ka suu dɔw don!»
9O suu kelen na, ne konin kɔ, ne bɔra ka la luu kɔnɔ kogo kɔrɔ, ne ma fani biri n ɲada kan funteni kosɔn. 10Ne tun m'a lɔn ko kɔnɔnin dɔw tun be kogo nin na, ne sanfɛ. U boo gwanninman donna n ɲaaw na, o ye gwɛɛ bila n ɲadenw kan. Ne banbana, ka to ka taga furakɛlaw fɛ janko ka furakɛ, nga k'u to ni u be furaw kɛra ne ye, n ɲaa tora ka dibi ka taga gwɛɛ nin barika la. A laban, n kɛra fiɲɛntɔ ye. Ne tora ten saan naani kɔnɔ. N balimaw bɛɛ hakili ɲagamina n kosɔn la. Ayikari jantora ne la saan fila kɔnɔ fɔɔ ka taga se a taatuma ma Elimayidec mara la.
11O waati la, ne muso Ana tun be fani dan k'an balo n'o ye. 12A tun be to k'o dan ka taga u di a sanbagaw ma, olu tun be to k'o sara a ye. Ayiwa, Disitirɔsid kalo tile wolonwulanan loon, a tun ye fani dɔ dan ka ban, a tagar'o di a sanbagaw ma, olu y'o sɔngɔ d'a ma ka tila ka baden d'a ma naan na. 13A sera soo tuma min na, baden nin y'a daminɛ ka kasi. Ne ye n muso wele k'a ɲininga ko: «Baden nin bɔra min? Soɲalita tɛ fewu? Kɔsegi ka ta'a d'a tigiw ma! Fɛɛn min soɲana, an te se k'o dumu.» 14A y'a fɔ ne ye ko: «Ayi, boɲafɛn lo, u y'a di ne ma ka fara n ka sara kan!» O bɛɛ n'a ta, ne ma l'a la, ne tora k'a fɔ a ye ko a k'a kɔsegi a tigiw ma. Ne dimin'a kɔrɔ baden nin kosɔn. A ye ne jaabi ko: «I ye fantanw sɔn cogo min na, o ye mun ɲa i ye? I ka kɛwaliɲumanw tɔnɔ kɛra mun ye? Bɛɛ b'a lɔn o ye fɛɛn min ɲa i ye!»


text:
Bɔk 8
1Masaba y'a fɔ Musa ye ko: «A fɔ Arɔn ye ko a k'a ka bere kɔrɔta bajiw ni kɔɔw ni wolonkotow sanfɛ janko tɔrisenjanw ka don Ezipiti jamana kɔnɔ.» 2Arɔn y'a bolo wili Ezipiti jiyɔrɔw sanfɛ. Tɔrisenjanw bɔra ka don Ezipiti jamana bɛɛ kɔnɔ. 3Nga lɔnnikɛlaw fana y'o ɲɔgɔn kɛ n'u ka lɔnniya ye k'a kɛ tɔrisenjanw bɔra ka don Ezipiti jamana kɔnɔ.
4Ezipiti masacɛ ye Musa ni Arɔn wele, k'a fɔ u ye ko: «Aw ka Masaba daali ko a ka tɔrisenjanw bɔ ne ni n ka mɔgɔw cɛma, ne ben'a to Isirayɛlidenw ka taga saraka bɔ Masaba ye.»
5Musa y'a fɔ masacɛ ye ko: «Waati jumɛn na i b'a fɛ ne ka Masaba daali e n'i ka mɔgɔbabaw, n'i ka mɔgɔw ye janko tɔrisenjanw ka bɔ aw ka soow kɔnɔ? U bena to baji dɔrɔn kɔnɔ.»
6Masacɛ ko: «Sini.»
Musa ko: «A bena kɛ ka kɛɲɛ n'i ka kuma ye janko i k'a lɔn ko Masaba an ka Ala ɲɔgɔn te yen. 7Tɔrisenjanw bena bɔ i n'i ka mɔgɔbabaw, n'i ka mɔgɔw ɲakɔrɔ ka bɔ i ka soow kɔnɔ, u bena to baji dɔrɔn kɔnɔ.» 8Musa ni Arɔn bɔra masacɛ ka soo. Masaba ye masacɛ tɔɔrɔ ni tɔrisenjan minw ye, Musa ye Masaba daali u kosɔn. 9Musa ye min daali, Masaba y'o kɛ. Tɔrisenjanw sara soow, ni luuw, ani forow kɔnɔ. 10Mɔgɔw y'u cɛ k'u tonton. Jamana kasa goyara kosɔbɛ. 11Masacɛ y'a ye k'o koo nɔgɔyara minkɛ, a y'a dusu gwɛlɛya tugu. Ka kɛɲɛ ni Masaba ka kuma fɔnin ye, a ma mɛnni kɛ Musa ni Arɔn fɛ.
Tɔɔrɔ sabanan: Sosow
12- Masaba y'a fɔ Musa ye ko: «A fɔ Arɔn ye ko a k'a ka bere kɔrɔta ka dugukolo gosi n'a ye, buguri bena yɛlɛma ka kɛ sosow ye Ezipiti faan bɛɛ la.» 13U y'o kɛ, Arɔn ye bere kɔrɔta ka dugukolo gosi n'a ye tuma min na, buguri yɛlɛmana ka kɛ sosow ye ka kɛ mɔgɔw ni begɛnw kan. Buguri kɛra sosow ye Ezipiti faan bɛɛ la.
14Lɔnnikɛlaw y'u ka lɔnniya kɛ ko u fana bena o ɲɔgɔn kɛ, nga u ma se. Sosow tun be mɔgɔw ni begɛnw cin. 15- Lɔnnikɛlaw y'a fɔ Ezipiti masacɛ ye ko: «Nin ye Ala ka baara nɔɔ ye dɛ!» O bɛɛ n'a ta, ka kɛɲɛ ni Masaba ka kuma fɔnin ye, masacɛ dusu gwɛlɛyanin tora, a ma sɔn ka mɛnni kɛ Musa ni Arɔn fɛ.
Tɔɔrɔ naaninan: Limɔgɔw
16Masaba y'a fɔ Musa ye ko: «Wili sɔgɔma joona, ka taga Ezipiti masacɛ kunbɛn, a bɔtɔ bada la, k'a fɔ a ye ko ne Masaba ko a k'a to ne ka jama ka taga n bato. 17- Ko n'a ma sɔn k'u to u be taga, ne bena limɔgɔjugu caaman ci a kama, n'a ka mɔgɔbabaw, n'a ka mɔgɔw kama, u bena don a ka soow kɔnɔ. Ezipitikaw ka soow bena fa limɔgɔw la, hali u ka dugukolo yɛrɛ fana bena fa. 18Nga o loon na, ne bena Gosɛn mara niin bɔ, ne ka mɔgɔw siginin be yɔrɔ min na. Limɔgɔ si tena sɔrɔ Gosɛn, janko a k'a lɔn ko ne, Masaba be jamana kɔnɔ. 19Ko ne bena faranfasili kɛ a ka mɔgɔw ni ne ka mɔgɔw cɛ. K'o taamasiɲɛ kabakoman nin bena kɛ sini le.» 20Masaba y'o koo kɛ ten. Limɔgɔjugu caaman donna masacɛ n'a ka mɔgɔbabaw ka soow kɔnɔ, ni jamana bɛɛ kɔnɔ. Limɔgɔw ye jamana faan bɛɛ cɛn.
21O kɔ, masacɛ ye Musa ni Arɔn wele k'a fɔ u ye ko: «Aw ye taga saraka bɔ aw ka Ala ye yan jamana kɔnɔ.»
22Musa ko: «O tena bɛn, an bena saraka min bɔ Masaba an ka Ala ye, o ye Ezipitikaw tana ye. N'an b'o kɛra u ɲana, u tena an bon ni kabakuruw ye wa? 23An b'a fɛ ka tile saba taama kɛ kongokolon kɔnɔ ka saraka bɔ Masaba ye, an ka Ala, i ko a y'a fɔ an ye cogo min na.»
24Masacɛ ko: «Ne ben'a to aw ka taga saraka bɔ Masaba aw ka Ala ye kongokolon kɔnɔ. Nga aw kana taga yɔrɔjan. I ka Ala daali ne ye.»
25Musa ko: «Ni ne bɔra i fɛ yan dɔrɔn, ne bena Masaba daali. Sini, limɔgɔw bena bɔ masacɛ n'a ka mɔgɔbabaw, n'a ka mɔgɔw cɛma, nga i kana anw nigɛ tugu, ka ban ko mɔgɔw te taga saraka bɔ Masaba ye.» 26Musa bɔra masacɛ fɛ, a ye Masaba daali. 27Musa ye fɛɛn min daali, Masaba y'o kɛ. Limɔgɔw bɔra masacɛ n'a ka mɔgɔbabaw, n'a ka mɔgɔw cɛma, hali limɔgɔ kelen ma to yen. 28Masacɛ tilara k'a dusu gwɛlɛya tugu. A ma sɔn ka jama to u ka taga.


text:
Tes 2nan int
Kunnafoni
Krista ka jama min be Tesaloniki, Yezu ka kosegiko tun gwɛnin te u fɛ kosɔbɛ. Dɔw tun b'a jati ko Yezu kɔsegira ka na ka ban. Pɔli y'a ka bataki nin ci u ma waasa k'o miiriyajugu nin bɔ u hakili la. A y'a yira u la ko sanni Krista ka kɔsegi ka na, ko kojugu bena boɲa fɔɔ ka taga bila a dan na, ani ko Krista jugu fana bena to k'a kɛlɛ.
Pɔli b'a yira a ka bataki nin kalanbagaw la ko hali ni sigɛn ani tɔɔrɔ be yen, u ka to lanaya sira kan, ka baara kɛ waasa k'u daladumuni sɔrɔ i n'a fɔ ale Pɔli yɛrɛ n'a taamaɲɔgɔn b'a kɛ cogo min na. Ani u ka na ɲumakɛ dabila.
Bataki nin tilancogo
Daminɛ kuma 1.1-2
Tanuli ani ladiliw 1.3-12
Krista ka kɔsegiko 2.1-17
Krista ka jama taamacogo 3.1-15
Kuma laban 3.16-18


text:
Zɔbu 24
1«Mun na Setigi Ala ma loon dɔ sigi,
min y'a ka kiti loon ye?
O la, a ɲasiranbagaw tun bena o ye.
2Mɔgɔw b'u ka forow daan yɛlɛma
ka don u tɔɲɔgɔn ta la,
u be begɛn soɲa ka taga o dɛndɛ.
3U be falatɔ ka fali minɛ ka taga n'a ye,
u be firiyamuso ka misi minɛ
ka sɔrɔ ka juru don a la.
4U b'a kɛ dɛsɛbagatɔw be sira bila,
u be jamana sigɛnbagatɔw karaba
fɔɔ u b'u yɛrɛ dogo.
5U be i ko kongofaliw, kongokolon kɔnɔ.
U be taga u ka baara la yɔrɔ jalan na
ka dumuni ɲini u deenw ye.
6U be biin kan kongo kɔnɔ,
u fana be mɔgɔjugu ka *ɛrɛzɛn tigɛ.
7Sufɛ, fani yɛrɛ t'u fɛ k'a biri,
foyi te yen k'u yɛrɛ tanga nɛnɛ ma.
8Sanji b'u bugɔra kuluw kan.
Donyɔrɔ te yen minkɛ,
u be nɔrɔ kabakuruw la.
9U be falatɔ minɛ fanga na,
u be fɛɛn minɛ sigɛnbagatɔ fɛ
ka sɔrɔ ka juru don a la.
10O la, olu be taama farilakolon,
u be kɔngɔtɔ bila suman ɲun na.
11U b'a to u be tulu bɔ u ka jataw kɔnɔ,
u b'a to u be ɛrɛzɛn nɔɔni fana,
k'a sɔrɔ u t'a nɛnɛ yɛrɛ.
12Mɔgɔw be kasira dugu kɔnɔ.
Minw mandimina, olu be kulera.
Ala fana te foyi kɛra o la.
13Tilefɛ man di mɔgɔjuguw le ye,
yeelen be sira min kan, u t'o ta,
u te sɔn ka to o sira nin kan.
14Mɔgɔfagala be wili sɔgɔmada joona,
a be sigɛnbagatɔ ni dɛsɛbagatɔ faga.
Ni suu kora, a be kɛ i ko soon.
15Kakala be muso dɛndɛ sufɛ,
a be miiri ko mɔgɔ ɲaa t'a la,
a b'a yɛrɛ dogo.
16Sufɛ lo soon be daaw kari,
tilefɛ, a b'a yɛrɛ datugu a ka soo kɔnɔ,
a te yeelen lɔn.
17Olu bɛɛ fɛ, sɔgɔma kɛra dibijugu waati ye,
u delila sufɛ siranyako la.
18Nga aw fɛ, jii be taga ni mɔgɔjugu le ye joona joona,
u ka sigiyɔrɔ be kɛ yɔrɔ danganin ye,
o la, u tena taga ɛrɛzɛnforo la tugu.
19Sanbɛrɛ be tunu tile funteni bolo cogo min na,
kojugukɛla be tunu ka taga lahara ten.
20U wolobagaw be ɲinɛ u kɔ,
u be kɛ bagabaga ka dumuni diman ye,
mɔgɔ be ɲinɛ u kɔ,
juguya bena ban.
21«O mɔgɔ nunu tun be to ka muso wolobali tɔɔrɔ,
u tun te firiyamusow minɛ cogoɲuman na.
22See be Ala ye ka mɔgɔjugu bɔ yen do!
A mana wili ka lɔ,
mɔgɔjugu jigi be tigɛ kisiko la.
23A b'u hakili sigi tuma dɔ,
n'o tɛ, a ɲaa b'u ka kɛtaw la!
24U ka koo be sabati waati dɔɔni kɔnɔ,
o kɔ, foyi te yen tugu.
U be ben, u ka waati be laban i ko adamaden tɔw.
U be ja i ko suman tigɛnin.
25Ne be min fɔra, n'o te tiɲɛ ye,
mɔgɔ dɔ ka n sɔsɔ.
Jɔn bena se ka ne ka kuma kɔɔ kari sa?»


text:
Ɛsi 5
Zuwifuw be Alabatoso lɔ tugu
1O waati la, Isirayɛli ka Ala y'a ka kira Aze, ni Ido dencɛ kira Zakari ci ka kuma zuwifuw fɛ minw tun be Zuda mara la, ani Zeruzalɛmu. 2- O la, Salatiyɛli dencɛ Zorobabɛli ni Yozadaki dencɛ Zozuwe wilila ka Ala ka soo lɔbaara daminɛ Zeruzalɛmu. Ala ka kiraw tun tora n'u ye o baara la fana k'u dɛmɛ. 3O waati la, masacɛ ka lasigiden Tatinayi min tun be Efarati baji kɔfɛ mara kunna, ale ni Setari Bozinayi, ani u tɔɲɔgɔnw wilila ka na u fɛ k'u ɲininga ko: «Jɔn le ye sira di aw ma ko aw ka soo nin n'a laminikogow lɔ? 4Jɔn ni jɔnw le be baara nin kɛra?» 5Nga Ala ye zuwifuw ka cɛkɔrɔbaw dɛmɛ, u ma baara lɔ. U y'o kibaru ci Dariyusi ma fɔlɔ, ka kɔnɔni kɛ fɔɔ o kɔsegi ka na.
U be zuwifuw jalaki Dariyusi ye
6Masacɛ ka lasigiden Tatinayi min be Efarati baji kɔfɛ mara kunna, ale ni Setari Bozinayi, ani u tɔɲɔgɔnw minw be Afarisaki, baji kɔfɛ fana, olu le tun ye bataki ci masacɛ Dariyusi ma. 7Bataki nin na, u tun y'a fɔ a ye ko: «Masacɛ Dariyusi, an b'i fo. 8An b'a fɔ e masacɛ ye ko an tagara Zuda mara la, Ala min ka bon, ale ka soo yɔrɔ la. U b'a lɔra ni kabakurubabaw ye, ani u b'a la ka lɔgɔw yɛrɛ don kogow la. U b'u sɔbɛ don u ka baara la, a fana be ɲana kosɔbɛ. 9An y'u ka cɛkɔrɔbaw ɲininga, ko jɔn le ye sira di u ma ko u ka soo nin lɔ ani a laminikogo. 10An fana y'u ɲininga u tɔgɔw la janko an ka se k'u ɲamɔgɔw tɔgɔw yira i la. 11U ye jaabili min d'an ma, o filɛ: u k'olu ye sankolo ni dugukolotigi Ala ka baarakɛlaw ye, ko Isirayɛlidenw ka masacɛba dɔ le tun ye Ala ka soo nin lɔ a be saan caaman bɔ sisan, k'olu b'o le lalagara k'a lɔ. 12- Ko nga olu faaw tun y'a kɛ Sankolotigi Ala dimina, k'o la, a tun y'u don Babilɔni masacɛ Nabukodonozɔri Kalideka bolo ko ale lo ye soo nin ci, ani ka jama minɛ ka taga n'u ye Babilɔni.
13- «Nga Babilɔni masacɛ Sirusi ka masaya saan fɔlɔ la, ale tun ye sira di ko Ala ka soo nin ka lɔ. 14Ko Nabukodonozɔri tun ye Ala ka sokɔnɔminan sanulamanw ni warigwɛlaman minw ta ka bɔ soo nin kɔnɔ Zeruzalɛmu, ka taga u bila Babilɔni joso kɔnɔ, masacɛ Sirusi y'u bɛɛ ta ka bɔ o yɔrɔ la k'u di cɛɛ dɔ ma min tɔgɔ ko Sɛsibasari, a tun ye min sigi Zuda mara kunna. 15Ko a tun y'a fɔ ale ye ko a ka taga u bila Zeruzalɛmu, Alabatoso kɔnɔ. A y'a fɔ fana k'u ka Ala ka soo lɔ tugu a yɔrɔkɔrɔ la. 16Ko Sɛsibasari nin nana dɔrɔn ka Ala ka soo nin juu sigi Zeruzalɛmu, k'a ta o waati ma fɔɔ ka na se bii ma, k'olu b'a lɔra, nga a ma ban fɔlɔ. 17Ayiwa, sisan an b'a ɲini ele masacɛ fɛ ko n'i sɔnna, i k'a to u be ɲinini kɛ Babilɔni masacɛ ka sɛbɛw kɔnɔ, k'a filɛ ni masacɛ Sirusi tun ye sira di tiɲɛ na ko u ka Ala ka soo nin lɔ Zeruzalɛmu. O kɔ, masacɛ, fɛɛn min ka di ele ye, i b'o fɔ an ye.»


text:
Aba 1
1Ala ye koo min yira kira Abakuki la, o filɛ.
Kira be Ala daali
2Masaba, ne ka kan ka dɛmɛ ɲini i fɛ fɔɔ tuma jumɛn
e ka sɔrɔ ka ne jaabi?
Ne ka kan ka kule ka juguya koo fɔ fɔɔ tuma jumɛn
e ka sɔrɔ k'an kisi?
3Mun na i b'a to ne ɲaa be la tilenbaliyakow kan?
Mun na i be sɔn kojugu ka kɛ i ɲana?
Ne te foyi yera ni benkanni ani fariyakow dama tɛ!
Kɛlɛw be kɛra, bɛnbaliya ka ca.
4O la, sariya te batora tugu,
tilenninya nagasira.
Mɔgɔjugu be see sɔrɔla mɔgɔtilennin kan.
O tuma na, tiɲɛ te fɔ tugu kiti la.
Ala ka jaabili: Babilɔnikaw bena ben Isirayɛlidenw kan
5- Masaba ko:
«Aw ye filɛli kɛ siya wɛrɛ fɛ,
aw ɲaa k'a ye,
ka kabakoya kosɔbɛ!
N bena koo kɛ aw ɲana,
ni mɔgɔ b'o lakali aw ye,
aw tena la o la.
6- Ayiwa, ne bena Babilɔnikaw bila aw la.
O siya nin ka jugu, u ka fari,
u be taga yɔrɔ bɛɛ diɲɛ kɔnɔ
ka mɔgɔw ka yɔrɔw minɛ.
7Siraɲamɔgɔw lo, u be mɔgɔ jaa tigɛ!
Olu yɛrɛ le b'u ka sariyaw sigi,
k'u yɛrɛ boɲa!
8U ka soow ka teli ka tɛmɛ waraninkala kan,
u ka jugu ka tɛmɛ kongowulu kɔngɔtɔlaman kan.
U ka sotigiw be panna ka na,
u ka sotigiw natɔ filɛ ka bɔ fɔɔ yɔrɔjan.
U be leru i ko sɛgɛn jigitɔ a ka dumuni tayɔrɔ.
9U bɛɛ be nana benkanni le kama.
U be filɛli kɛ u ɲafɛ dɔrɔn.
U be jɔɔnw minɛ caaman,
u daa te se ka lɔn!
10U b'u ɲaa don masaw la.
Jamana ɲamɔgɔw te foyi ye u ɲana.
Dugu barikaman te foyi ye u ɲana.
U be yɛlɛyɛlɛnan kɛ o kɔfɛ ka don ka dugu minɛ.
11O kɔ, u be tɛmɛ u ka sira fɛ i ko fɔɲɔba.
Fɛnjuguw lo, u ka fanga le y'u ka Ala ye.»
Kira be Ala daali tugu
12Kabini diɲɛ daminɛ na, e le te Masaba ye wa?
Ne ka Ala, i ka ɲi, i tena sa.
An tangabaga Masaba,
i ye siya nin woloma
ka barika don u la
waasa ka na an ɲaa gwan.
13I tilennin lo, kojugu filɛ ma.
I te se ka benkanni muɲu.
Mun na i do be muɲu janfamɔgɔw kɔrɔ?
Mun na i be je, mɔgɔjuguw be mɔgɔtilenninw halaki?
14I be mɔgɔw kɛ i ko jigɛw,
i ko fɛnmisɛnw, kuntigi te minw fɛ.
15An juguw be mɔgɔw minɛna
i ko jigɛ be minɛ ni dulen ye cogo min na.
U b'u minɛ jɔɔ kɔnɔ,
u b'u cɛ n'u ka jɔmisɛnw ye,
u nisɔn be diya kosɔbɛ!
16U b'u ka jɔɔw sɔn,
u be wusulan jɛni u ka jɔmisɛnw ye.
Bari, olu sababu la,
niyɔrɔ ɲanaman sɔrɔla,
dumuni diyara!
17Yala, a bena to k'a ka jɔɔ yɛlɛma kudayi wa?
Yala, a bena to ka siyaw halaki ka taga n'a te makari wa?


text:
Dusu 1
Dusukasikuma, Zeruzalɛmu koo la
1Aba! Zeruzalɛmu tor'a kelen na,
ale duguba nin, min jama tun ka ca!
A kɛra i ko firiyamuso.
Ale min tun jatinin be siyaw cɛma,
ale min tun ye ɲamɔgɔdugu ye maraw kɔnɔ,
a bilara jɔnya la.
2A be kasi ka kasi sufɛ,
a ɲaji b'a disi ɲigi.
A dusu saalobaga te yen
a kanubagaw cɛma.
A teriw bɛɛ y'a janfa!
U kɛr'a juguw ye.
3Zuda mara mɔgɔw minɛna ka taga jɔnya la.
U sigɛnnin be haali.
U be siya wɛrɛw cɛma,
u t'a lɔn u be sigi yɔrɔ min na.
U tɔɔrɔbagaw bɛɛ y'u sɔrɔ,
u y'u dɛrɛ, bɔyɔrɔ t'u fɛ.
4Dusukasi le be *Siyɔn sira kan
bari, mɔgɔ si te taga ɲanagwɛ la tugu.
Dugu dondaw bɛɛ halakira!
Sarakalasebagaw be ŋunanna!
Sunguruw dusu kasinin be.
Ee! Hakiliɲagami be Siyɔn dugu kɔnɔ!
5A juguw ser'a kɔrɔ
a tɔɔrɔbagaw be hɛrɛ la.
Bari, Masaba ye tɔɔrɔ la a kan
a ka kojugu caaman kosɔn.
A juguw y'a deenw minɛ ka taga n'u ye.
6Siyɔn dugu ka dawula bɛɛ tagara!
Dugu ɲamɔgɔw kɛra i ko mankalaninw,
minw te biin sɔrɔla k'a ɲimi.
U be tagara u gwɛnbaga ɲa, see si t'u ye.
7Zeruzalɛmukaw munumunulon, n'u dɔgɔyawaati la,
u hakili jigira u ka nafolo bɛɛ la,
min tun b'u fɛ fɔlɔfɔlɔ.
U donna u juguw bolo,
dɛmɛbaga ma sɔrɔ u la.
U tɔɔrɔbagaw tora ka yɛlɛ u halakiko la.
8Zeruzalɛmukaw ye kojuguba kɛ,
o la, u saniyanin tɛ.
Mɔgɔ o mɔgɔ tun b'u boɲa,
u bɛɛ b'u dɔgɔyara.
Bari, u kɛra i ko muso julakolon.
A daan ye, u k'u kɔɔ di ka to ka ŋunan dama.
9U ka baarajugu nɔɔ be ye u kan.
U tun te miiri u labancogo la.
U benko kɛra kabako ye.
Dususaalobaga t'u la.
U ko: «Masaba, an ka tɔɔrɔ filɛ,
an juguw be barika sɔrɔla.»
10Fɛɛn minw bɛɛ koo tun ka gwɛlɛ u ma,
juguw bolo sera o bɛɛ ma.
Tiɲɛ na, u ye siya wɛrɛw dontɔ ye
u ka Ala ka sigiyɔrɔ la.
I ko minw man kan ka ye i ka jama ka lajɛnyɔrɔ la.
11Zeruzalɛmukaw bɛɛ be ŋunanna,
u be dumuni ɲinina.
U b'u ka fɛnɲumanw falenna dumuni na,
waasa u ka to nii la.
U ko: «A filɛ Masaba,
u y'an dɔgɔya cogo min na!»
*
12«Aw minw bɛɛ be tɛmɛna sira kan,
aw ka filɛli kɛ, k'a ye
ko tɔɔrɔ min be an kan,
ko a ɲɔgɔn be sɔrɔ wa?
Masaba ye min la an kan
a dusu gwanlon na.
13A ye tasuma jigi an kan ka bɔ sanfɛ,
a jigira fɔɔ an kolow la.
Ale lo y'o tigi ye.
A ye juru siri an ɲa, k'an ta ka ben.
A y'a kɛ an ka dugu tor'a kelen,
o kɛra an ma bana ye loon bɛɛ.
14A ɲaa be an ka kojuguw la.
U kɛra i ko juru kurunin, a bolo.
A y'u dulon an kaan na,
a ye an barika ban.
Matigi ye an don bolo la,
an te se ka tila min na.
15Matigi y'an ka kɛlɛdenŋanaw bɛɛ gwɛn ka bɔ an cɛma.
A ye kɛlɛbolo dɔ wele an kama,
waasa k'an ka kanbelenw faga.
Matigi ye Siyɔn dugu nɔɔni Zuda mara la
i ko *ɛrɛzɛn.
16O kama lo an be kasira.
An ɲaji be woyora!
An dusu saalobaga yɔrɔ ka jan,
min bena an jigi tugu.
Dugu mɔgɔw halakira
bari, jugu ye fanga sɔrɔ.»
*
17Siyɔnkaw be dɛmɛ ɲinina,
dususaalobaga ma sɔrɔ u la.
Masaba ye Yakuba kɔmɔgɔw tɔɔrɔbagaw ci u kama
ka bɔ gɛrɛfɛlaw la.
Zeruzalɛmukaw lɔgɔbɔra u cɛma.
*
18«Masaba tilennin lo.
Bari an le bann'a ka fɔta la.
Siyaw bɛɛ, aw k'aw tulo malɔ
k'an ka tɔɔrɔko filɛ.
An ka sunguruw ni kanbelenw tagara,
u y'u minɛ ka taga n'u ye jɔnya la.
19An ye cii bila an kanubagaw ma,
nga u bɛɛ ye an janfa.
An ka sarakalasebagaw ni dugu ɲamɔgɔw sara dugu kɔnɔ,
k'u to dumuni yaala la
janko u ka fanga sɔrɔ.
20Masaba, an ka dusukasiko filɛ.
An kɔnɔ gwannin lo.
An dusu be panpanna!
An murutila i ma yɛrɛ le.
Kɛnɛma, murujan b'an kan.
Soo kɔnɔ, o ye saya ye.
21U ye ne ŋunankan mɛn.
Dususaalobaga te n na.
An juguw bɛɛ ye an ka bɔnɛko mɛn,
u be nisɔndiyara o kosɔn,
ele bulonɔ lo.
I ye loon min sigi, i y'a to o sera.
A to olu ta fana ka kɛ i ko an ta.
22U ye juguya minw bɛɛ kɛ,
i hakili ka to o la.
I ye min kɛ an na an ka hakɛw bɛɛ kosɔn,
e k'o ɲɔgɔn kɛ u la.
An ta ye ŋunan ye dɔrɔn,
an dusu kasinin lo.»


text:
Ɔrɔ 3
Mɔgɔ bɛɛ be kojugu kɛ
1O tuma na, ka kɛ zuwifu ye, o tɔnɔ be min sa? Kɛnɛkɛnɛko tɔnɔ ye jumɛn ye? 2O tɔnɔ ka bon cogo bɛɛ la. Ala ka kuma kalifara zuwifuw le ma. 3Ayiwa, ni u dɔw ma kɛ mɔgɔsɔbɛw ye, Ala ka tilenninya be se ka tunu o kosɔn wa? 4- Ayi dɛ! Hali ni adamadenw be galon tigɛ, Ala be tiɲɛ fɔ, i ko a fɔra cogo min na ko:
«O la, tiɲɛ ka sɔrɔ i fɛ i kuma waati la,
i ka see sɔrɔ i ka kiti la.»
5Nga ni Ala ka tilenninya be lɔn an ka tilenbaliya barika la, an bena mun le fɔ sa? O kɔrɔ ko ni Ala dimina an kɔrɔ, o ye kojugu ye wa? N be kumana adamadenw kumacogo le la. 6Ayi dɛ! N'a kɛra ten, Ala ben'a kɛ cogo di ka diɲɛ kiti? 7Ni ne ye galon tigɛ, o min barika la Ala ka tiɲɛ be lɔn kosɔbɛ ani boɲa be la a kan fana, mun na ne be jalaki i n'a fɔ hakɛkɛla? 8O la, dɔw b'a fɔ ko: «An ka kojugu kɛ waasa koɲuman ka sɔrɔ o la.» Mɔgɔ dɔw be ne tɔgɔ cɛn ko ne b'o le fɔ. O mɔgɔ nunu ka jalakili ka ɲi. 9Nga, mun lo sa? An zuwifuw ka fisa ni tɔw ye wa? Abada, bari ne y'a fɔ ka ban ko zuwifu ni siya wɛrɛw bɛɛ be hakɛ ka fanga kɔrɔ. 10I ko a fɔra Ala ka kuma na cogo min na ko:
«Mɔgɔtilennin si te yen, hali mɔgɔ kelen.
11Hakili te o si fɛ,
o si te Ala yɔrɔ ɲini fana.
12- U bɛɛ filinin lo, u bɛɛ kɛra mɔgɔjuguw ye.
U si te koɲuman kɛ, hali mɔgɔ kelen.
13- U gɔnɔ ye kaburu dayɛlɛnin ye,
u be mɔgɔw lafili n'u daa ye,
u ka kuma be i ko fɔnfɔnni ka baga.
14- Danga ni kumajugu le fanin b'u daa la.
15U ka teli ka mɔgɔ faga.
16U be tɛmɛ yɔrɔ o yɔrɔ,
u be cɛnni ani bɔnɛ le to yen.
17- U te hɛrɛ sira lɔn.
18- U te siran Ala ɲa fewu.»
19An y'a lɔn ko sariya be fɛɛn minw bɛɛ fɔ, a b'o fɔ mɔgɔw ye minw b'a ka fanga kɔrɔ, janko mɔgɔ si kana se ka foyi fɔ, ani mɔgɔ bɛɛ ka jalaki Ala ɲakɔrɔ. 20- O le y'a to mɔgɔ si te se ka kɛ mɔgɔtilennin ye a ɲakɔrɔ sariya batoli barika la, bari an be hakɛ lɔn sariya le barika la.
Mɔgɔsɔbɛya be sɔrɔ cogo min na Ala fɛ
21Nga sisan, Ala y'a yira ko ale bena mɔgɔw jati mɔgɔtilenninw ye sababu min na, sariya seen t'o la. Sariya ni kiraw ye o le fɔ. 22- Mɔgɔ o mɔgɔ lara Yezu Krista la, Ala be olu bɛɛ jati mɔgɔtilenninw ye, wolomani t'o la. 23Bari mɔgɔ bɛɛ ye hakɛ kɛ, u yɔrɔ jaɲana Ala ka nɔɔrɔ la. 24Nga Ala ye nɛɛma kɛ u ye k'u jati mɔgɔtilenninw ye Yezu Krista sababu la, ale min y'u kunmabɔ. 25Mɔgɔ minw lar'a la ko a sara olu kosɔn, Ala y'a kɛ hakɛ yafa saraka ye, waasa k'ale Ala yɛrɛ ka tilenninya yira, bari mɔgɔ minw tun ye hakɛ kɛ fɔlɔfɔlɔ, a ma olu jalaki 26a ka muɲuli waati la. O la, Ala y'a ka tilenninya yira sisan. Mɔgɔ minw lara Yezu la, a ye olu kɛ mɔgɔtilenninw ye, janko a ka tilenninya ka ye. 27Adamaden ka yɛrɛboɲayɔrɔ be yen tugu wa? Ayi, a te yen. Mun le ye o kɛ? A ka sariya batoli wa? Ayi, a ka lanaya kosɔn lo. 28Bari an b'a miiri ko adamaden be jati mɔgɔtilennin ye a jigi le barika la. Sariya batoko seen t'o la. 29Walima Ala ye zuwifuw dama ka Ala ye wa? Siya wɛrɛw ka Ala tɛ fana wa? Ɔnhɔn, siya wɛrɛw ta lo fana. 30- Bari Ala kelenpe le be yen ale min bena mɔgɔkɛnɛkɛnɛninw jati mɔgɔtilenninw ye u jigi barika la, ka kɛnɛkɛnɛbaliw jati mɔgɔtilenninw ye o jigi kelen barika la. 31A ma kɛ ko an b'a fɛ ka sariya sanga ben jigi kama. Ayi! An b'a fɛ sariya koo ka taga ɲa kosɔbɛ.


text:
Waa 10
1Limɔgɔsu be tulu kasadiman cɛn k'a kasa goya.
Nalomanya dɔɔni fana be hakilitigiya ni boɲa nagasi.
2Hakilitigi ka miiriya tilennin lo,
naloman taw tilennin tɛ.
3Hali ni naloman ye sira ta,
a be ye a la ko a nalonnin lo.
O la, bɛɛ b'a fɔ ko naloman lo.h
Hakilitigi ka yɛrɛminɛ
4N'i kuntigi dimina i kɔrɔ,
i kana i ka baara kɛta dabila.
Bari, yɛrɛminɛ be mɔgɔ tanga kojugu caaman ma.
5Ne ye kojugu kelen fana kɔlɔsi diɲɛ na:
o ye masacɛ ka fili ye:
6Lɔyɔrɔɲuman be di naloman ma,
k'a sɔrɔ mɔgɔ minw ka kan ka jati,
olui be to kɔfɛ.
7Ne ye jɔɔnw taatɔ ye soow kan,
ka masadenw ye seen na i ko jɔɔnw.
8- Mɔgɔ min be dingɛ sogi,
o be se ka ben a kɔnɔ.
Min be kogo juu sɔgɔ,
saa be se k'a cin.
9Kabakurubɔla be se k'a yɛrɛ mandimi ni kabakuru ye.
Mɔgɔ min be lɔgɔ ci,
farati ye o tigi ta ye.
10Ni jende daa goyara
n'i m'a diya,
fɔɔ i ka dɔ fara i barika kan,
ka se ka tigɛri kɛ n'a ye.
Lɔnniya be na ni ɲataa ye.
11Ni saa ye dabaritigi cin,
kuun te a ka dabari la.
Hakilitigi ni naloman
12Hakilitigi dalakuma mɛn ka di.
Nga naloman ta b'a yɛrɛ mako sa.
13A ka kuma be daminɛ ni nalomanyakuma ye,
ka laban ni fatɔyakuma ye.
14Naloman ka kuma ka ca.
Adamaden t'a lɔn,
koo min bena kɛ kɔfɛ.
Koo min bena kɛ a kɔfɛ,
jɔn le be se k'o ɲafɔ a ye?
15Naloman ka baara b'a sigɛn.
A bena sira min ta,j a yɛrɛ t'o lɔn.
Masacɛ ka koo
16Bɔnɛ ye ele jamana nin ta ye.
E min masacɛ ye denmisɛn ye.
E min kɔnɔ, ɲamɔgɔw be dumunibabaw kɛ sɔgɔma o sɔgɔma.
17E dagamuna, ele jamana min masacɛ ye masaden ye.
E min kɔnɔ, ɲamɔgɔw be dumuni kɛ a kɛwaati la.
U be dumuni kɛ waasa ka barika sɔrɔ.
Nga u t'a kɛ minni ye.
18Salabagatɔ ka boon banabiri be kari ka ben.
Mɔgɔ min mako te foyi la,
jii be don ka lɔ ale lo ka soo kɔnɔ.
19Mɔgɔw be dumunibaba labɛn,
waasa ka ɲanagwɛ.
Duvɛn be mɔgɔ nisɔndiya.
Wari be se ka fɛɛn bɛɛ kɛ.
20I kana kojugu miiri masacɛ la.
I kana kumajugu fɔ mɔgɔbaba kosɔn, hali i ka layɔrɔ la.
Bari, kɔnɔ be se ka bɔ n'i ka kuma ye.
I ye min fɔ, gamantigi be se k'o yɛrɛkɛ.


text:
Mat 18
Ala ka masaya yɔrɔ la mɔgɔbaba
(Mar 9.33-37; Luka 9.46-48)
1- O waati la, Yezu ka kalandenw gwɛrɛla a la k'a ɲininga ko *sankolo masaya la, jɔn le ye mɔgɔbaba ye? 2Yezu ye denmisɛn dɔ wele k'o lɔ u cɛma, 3- k'a fɔ u ye ko: «Tiɲɛ na, n b'a fɔ aw ye ko n'aw m'aw sɔɔn yɛlɛma k'a kɛ i n'a fɔ denmisɛnw ta, aw tena don sankolo masaya la. 4O la, mɔgɔ min b'a yɛrɛ majigi ka kɛ i n'a fɔ denmisɛn nin, o tigi bena kɛ mɔgɔbaba ye sankolo masaya la. 5Ni mɔgɔ min be denmisɛn nin ɲɔgɔn minɛ ka ɲa ne kosɔn, o tigi be ne le minɛ ka ɲa.
Yezu be kuma kunnacɛnko la
(Mar 9.42-48; Luka 17.1-2)
6«Denmisɛn minw lara ne la, ni mɔgɔ dɔ kɛra sababu ye k'olu dɔ kunna cɛn, sanni a tigi k'o kɛ, ni kabakuru belebeleba tun sirila a kaan na, k'a fili kɔgɔji kɔnɔ, o tun ka fisa a ma. 7Diɲɛ mɔgɔ minw kɛra sababu ye ka mɔgɔ caaman kunna cɛn, bɔnɛ ye olu ta ye. Wajibi lo dɔw kunna bena cɛn, nga mɔgɔ min bena kɛ o dɔ sababu ye, bɔnɛ y'o tigi ta ye. 8- N'i bolo kelen, walima n'i seen kelen be kɛ sababu ye k'i don kojugu la, a tigɛ k'a fili yɔrɔjan. I ka don arijana na n'i bolo kelen, walima n'i seen kelen ye, o ka fisa i ma, i ka fili tasuma fagabali yɔrɔ la n'i bolo fila, walima n'i seen fila ye. 9- N'i ɲaa be kɛ sababu ye k'i don kojugu la, a wɔgɔbi k'a fili yɔrɔjan. I ka don arijana na n'i ɲaden kelen ye, o ka fisa i ma, ɲaa fila ka to i fɛ, i ka fili jahanama na.
Yezu be talen la saga tununin koo la
(Luka 15.1-7)
10«Aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi, aw si kana denmisɛn nunu dɔ dɔgɔya, bari ne b'a fɔ aw ye k'olu ka mɛlɛkɛw be n Faa ɲakɔrɔ arijana na tuma bɛɛ. [ 11- Mɔgɔ Dencɛ nana ka mɔgɔ tununinw kisi.] 12Aw ka miiri la, ni saga kɛmɛ be mɔgɔ dɔ fɛ, ni olu dɔ tununa, sagatigi nin tena saga bi kɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn to kulu kan ka taga kelen nin yaala wa? 13Ne b'a fɔ aw ye ko n'a y'a ye, a nisɔn bena diya ale kosɔn ka tɛmɛ bi kɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn nunu kan. 14O cogo kelen la, aw Faa min be sankolo la, a t'a fɛ denmisɛn nunu dɔ ka tunu.
Hakɛ ɲanabɔcogo
15- «N'i balima ye hakɛ kɛ, ta'a fɛ k'a ladi i kelen ale kelen. N'a sera k'i faamu ka sɔn a la, e y'i balima tanga. 16- Nga n'a banna k'i lamɛn, i ka mɔgɔ kelen, walima fila fara i kan ka ta'a fɛ tugu, waasa mɔgɔ fila, walima mɔgɔ saba k'o koo ɲanabɔ. 17N'a ma sɔn olu ka fɔta ma, i k'o koo fɔ Ala ka jama ye. N'a ma sɔn olu ka fɔta ma fana, i k'a jati Alalɔnbali, walima lɛnpominɛla ye. 18- Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko aw mana fɛɛn o fɛɛn siri dugukolo kan, o bena siri sankolo la. N'aw ye fɛɛn o fɛɛn foni dugukolo kan, o bena foni sankolo la.
Yezu ko an ka jɛn ka Ala daali
19«Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye tugu ko ni mɔgɔ fila bɛnna aw cɛma ka Ala daali fɛɛn o fɛɛn na k'u to dugukolo kan yan, ne Faa min be sankolo la bena o d'u ma. 20Bari ni mɔgɔ fila walima mɔgɔ saba mana ɲɔgɔn lajɛn yɔrɔ o yɔrɔ ne tɔgɔ la, ne b'u cɛma.»
Baaraden hinɛbali ka koo
21- Piyɛri gwɛrɛla Yezu la k'a ɲininga ko: «Matigi, ni n balima be to ka ne hakɛ ta tuma bɛɛ, ne ka kan ka yafa a ma siɲɛ joli? Fɔɔ ka taga se siɲɛ wolonwula wa?» 22Yezu y'a jaabi ko: «Ayi, ne t'a fɔ i ye siɲɛ wolonwula dɛ, nga siɲɛ wolonwula sigiyɔrɔman bi wolonwula.
23«Bari *sankolo masaya be i ko masacɛ dɔ ta. Ale tun b'a fɛ k'a ka nafolo jati minɛ n'a ka baaradenw ye. 24K'a to jatili la, u nana ni baaraden dɔ ye min tun ka kan ka wari caaman sara. 25Masacɛ nin y'a ye ko a tena se k'a bɛɛ sɔrɔ k'a sara minkɛ, a k'u ka baaraden nin, n'a ka muso, n'a ka denmisɛnw, n'a bololafɛn bɛɛ feere, waasa juru nin ka se ka sara. 26Baaraden nin y'a kunbiri gwan a kuntigi kɔrɔ k'a daali ko a ka muɲu ale kɔrɔ dɔɔni, ko ale bena juru nin bɛɛ sara. 27A kuntigi makarila a la, ka yafa a ma juru nin la. 28O baaraden nin bɔra a kuntigi ka soo waati min na, a y'a tɔɲɔgɔn dɔ ye min tun ka kan ka wari dɔɔni d'ale ma. A y'a minɛ k'a kaan dɛrɛ kosɔbɛ fɔɔ a ninakili degunna, k'a fɔ a ye ko: ‹N ka wari sara.› 29A tɔɲɔgɔn nin y'a yɛrɛ majigi a kɔrɔ k'a daali ko: ‹muɲu ne kɔrɔ, ne ben'a sara.› 30Nga baaraden nin ma sɔn, a y'a don kaso la, k'a fɔ ko ni ale ka juru ma sɔrɔ, ko a te bɔ. 31A tɔɲɔgɔn dɔw fana y'u ye minkɛ, olu nii tɔɔrɔla kosɔbɛ. Olu tagara o fɔ u kuntigi ye. 32O tuma na, u kuntigi k'u ka taga baaraden nin wele ka na. U tagar'a wele, a nana tuma min na, a kuntigi y'a fɔ a ye ko: ‹Baaradenjugu, ne tun yafara i ma juru nin la, bari i ye ne daali. 33Ne makarila i la cogo min na, ele fana tun ka kan ka makari i tɔɲɔgɔn na ten.› 34A kuntigi dimina kosɔbɛ, a ye baaraden nin don kaso la, a ko ni juru nin bɛɛ ma sara, ko a te bɔ.» 35O kɔ, Yezu ye nin fɔ k'a la a kan ko: «Ne Faa min be sankolo la, o bena aw kɛ ten, n'aw te sɔn ka yafa aw tɔɲɔgɔn ma aw dusu bɛɛ la.»


text:
Efɛ 5
1Aw ka banba ka Ala ladege, bari aw y'a deenw ye minw koo ka d'a ye. 2- Aw ka koo bɛɛ kɛ ni kanuya ye, i n'a fɔ Krista, ale min y'an kanu k'a yɛrɛ di ka kɛ saraka ye an kosɔn min diyara Ala ye i n'a fɔ wusulan. 3Kakalaya, walima mɔgɔkolonya, ani wasabaliya, o koo si kana mɛn aw cɛma, bari Ala ka mɔgɔw man kan k'o kɛ. 4Malobaliyakuma, ni kumakolon ani kumanɔgɔnin fana ma ɲi. Aw ka to ka Ala tanu dɔrɔn. 5Aw k'a faamu kosɔbɛ ko kakalaw ni mɔgɔnɔgɔninw, ni wasabaliw tena don Krista ni Ala ka masaya la. Wasabaliya ni josɔn bɛɛ ye kelen ye.
Kɛnɛ ni dibi
6Aw kana sɔn mɔgɔ si k'aw ɲagami n'a ka kuma fufafu ye, bari o ɲɔgɔn le b'a to Ala be dimi a ka kuma batobaliw fɛ. 7Aw kana jɛn n'u ye fewu. 8Fɔlɔfɔlɔ, aw kɔnɔ tun finnin lo, sisan aw kɔnɔ gwɛnin lo Matigi barika la. Mɔgɔ minw kɔnɔ gwɛnin lo, aw ka taama i n'a fɔ olu, 9bari mɔgɔ minw kɔnɔ gwɛnin lo, olu ka kɛwaliw ye nin ye: ɲumanya, tilenninya, ani tiɲɛko. 10Fɛɛn min ka di Matigi ye, aw ka banba k'o lɔn. 11Aw kana dibidibiko kɛ, tɔnɔ te o la. Aw ka ban o ma k'o koo fɔ ka gwɛ mɔgɔw ye, 12bari u be koo minw kɛ dogo la, o fɔko yɛrɛ ye maloya ye. 13Nga ni fɛɛn o fɛɛn bɔra kɛnɛ kan, o be faamu. 14Bari ni koo o koo bɔra kɛnɛ kan ka ban, o be faamu. O le y'a to a fɔra ko:
«Wili, e min be sinɔgɔ la,
wili ka bɔ suuw cɛma,
Krista ben'a ka yeelen bɔ i ye.»
15Aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi kosɔbɛ, aw kana kɛ nalomanw ye, nga hakilitigiw. 16- Waati min b'aw bolo, aw ka banba ka koɲuman kɛ, n'o tɛ, juguya ye fanga sɔrɔ bii tile la. 17O la, aw kana kɛ kolɔnbaliw ye, nga aw ka Matigi sago ɲini k'o lɔn. 18Aw kana fa duvɛn na, o be mɔgɔ mako sa, aw ka fa Nii Senuman na. 19Aw ka ɲɔgɔn jija ni Ala tanuli dɔnkiliw ye minw be Ala ka kuma kɔnɔ, ni dɔnkili wɛrɛw ye, ani Nii Senuman ye minw d'aw ma. Aw ka dɔnkili la, ka barika la Matigi ye n'aw dusu bɛɛ ye. 20- Aw ka barika la an Faa Ala ye an Matigi Yezu Krista tɔgɔ kosɔn, waati bɛɛ ani koo bɛɛ la.
Furucɛ ni furumuso ka koo
21Krista ɲasiran kosɔn, aw k'aw yɛrɛ majigi ɲɔgɔn ye. 22- O la, musow, aw k'aw yɛrɛ majigi aw cɛɛw ye, i n'a fɔ aw b'a kɛ Matigi ye cogo min na. 23Bari cɛɛ le y'a ka muso kuntigi ye, i n'a fɔ Krista ye a ka jama kuntigi ye cogo min na, min y'a farisogo ye, a kɛra min kisibaga ye. 24Krista ka jama b'a yɛrɛ majigi Krista ye cogo min na, o cogo kelen na, muso ka kan k'a yɛrɛ majigi a cɛɛ ye koo bɛɛ la. 25- Cɛɛw, aw k'aw ka musow kanu, i n'a fɔ Krista ye a ka jama kanu cogo min na, fɔɔ k'a nii di a kosɔn, 26waasa k'a saniya batizeli barika la jii kɔnɔ ni kuma ye, 27a ka jama dafanin ka sɔrɔ a yɛrɛ ɲakɔrɔ, nɔɔ si kana ye a kan, ni kurukuruyɔrɔ ani dɛsɛyɔrɔ si kana ye a la. A b'a fɛ a ka jama ka kɛ a ɲanaman ye, jalakiyɔrɔ kana sɔrɔ a la. 28O cogo kelen na, cɛɛw ka kan k'u ka musow kanu i n'a fɔ u yɛrɛ farisogo. Cɛɛ min b'a ka muso kanu, o tigi b'a yɛrɛ le kanu, 29bari mɔgɔ si t'a yɛrɛ kɔniya fewu, nga a b'a yɛrɛ balo ani k'a yɛrɛ mara ka ɲa, i n'a fɔ Krista b'a ka jama kɛ cogo min na, 30bari an ye Krista farisogo yɔrɔ dɔ ye. 31- «O le y'a to, cɛɛ ben'a faa n'a baa to yen ka nɔrɔ a ka muso la, u fila bena jɛn ka kɛ kelen ye.» 32O koo nin kɔrɔ ka bon kosɔbɛ, ne ye kuma min fɔ, o ɲasinnin be Krista n'a ka jama ka koo ma. 33O kɔ, aw kɔni, aw kelen kelen bɛɛ k'a ka muso kanu i n'a fɔ aw yɛrɛ, musow fana k'u ka cɛɛw boɲa.


text:
Zer 15
Manase ka kojugu nɔɔ
1- Masaba y'a fɔ ne ye ko: «Hali ni Musa ni Samuyɛli ye ne daali mɔgɔ nunu kosɔn, u makari tena ne minɛ! U gwɛn ka bɔ ne ɲakɔrɔ! U ka taga! 2- N'u y'i ɲininga ko: ‹An ka kan ka taga min?›, i k'u jaabi ko: ‹Masaba ko:
Mɔgɔ min ka kan ka faga,
o ka faga.
Min ka kan ka faga ni murujan ye,
o ka kɛ.
Min ka kan ni kɔngɔ ye,
kɔngɔ k'o tɔɔrɔ.
Min ka kan ka minɛ ka taga,
o ka taga.›
3«Ne be bɔnɛ naani le ci u ma. Ne Masaba le ko ten. U bena faga ni murujan ye, wuluw b'u kooro, kɔnɔw ni kongosogow b'u dumu, k'u ban. 4- Ne bena u kɛ siranyafɛnw ye jamanaw bɛɛ mɔgɔw fɛ. Zuda mara masacɛ Manase, Ezekiyasi deen ye min kɛ Zeruzalɛmu, o bena kɛ o le kosɔn.
Makari t'a la tugu
5«Jɔn le be makari e la sa, Zeruzalɛmu?
Jɔn le b'i dusu saalo?
Jɔn le b'a yɛrɛ sɛgɛn ka taga
i koo kibaruya ɲininga?
6Ele lo banna ne la.
E y'i kɔɔ sin ne ma.
O la, ne wilila janko k'i halaki,
n sigɛnna i fɛ, n te makari tugu.
Ne Masaba le ko ten.
7Ne bena n ka mɔgɔw fiyɛ i ko suman, jamana kɔnɔ.
Ne ben'a kɛ u be bɔnɔ u deenw la,
ne bena u halaki.
Bari u ma u taamacogo yɛlɛma.
8Ne bena u ka firiyamusow caya
ka tɛmɛ kɔgɔji daa la cɛncɛn kan.
Ne bena cɛnnikɛla bila ka na tilegwangwan fɛ
ka na kanbelen bamuso kama.
Dusukasi ni jatigɛko bena cun a kan.
9Deen cɛman wolonwula tun be muso min fɛ,
ale bena nagasi, a ninakili bena degun.
Suu bena ko ale fɛ k'a sɔrɔ tilefɛ lo.
A bena maloya, a kuun bena surun.
Mɔgɔ tɔɔ minw tora,
ne bena u juguw bila u la ni murujan ye.»
Masaba le ko ten.
Zeremi be tɔɔrɔla Masaba kosɔn
10Bɔnɛ ye ne ta ye!
Mun na ne wolola?
Ne le kɛra sɔsɔlikɛla ni kɛlɛtigɛla
ye jamanadenw bɛɛ fɛ.
N ma juru don, n ma juru ta,
bɛɛ do be n dangara.
11Masaba ko:
«Tiɲɛ na, i ka koo tɔɔ laban ye hɛrɛ le ye,
ne ben'a kɛ i jugu b'i daali
ɲagwantuma ni waatigwɛlɛn na.
12«Nigɛ min ɲagaminin lo ni zira ye,
mɔgɔ te se k'o kari.
Aw fana tena se aw juguw kɔrɔ
minw bena bɔ kɔgɔdugu ɲafan fɛ.
13Ne ben'a to u b'i ka nafolo bɛɛ cɛ.
O bena kɛ i ka kojugu bɛɛ sara ye,
i ye minw kɛ jamana kɔnɔ.
14Ne bena i kɛ i juguw ka jɔɔn ye
jamana kɔnɔ, i te min lɔn.
Bari, ne dusu gwanna aw kɔrɔ,
a do be jɛnina i ko tasuma aw kama.»
15I b'a lɔn sa, Masaba!
I hakili to n na ka n dɛmɛ.
Ne mɔnɛ bɔ n tɔɔrɔbagaw la.
Kana to ka muɲu u kɔrɔ fɔɔ u ka ne faga.
I k'a lɔn ko ne be nɛnili muɲuna e le kosɔn.
16I ka kuma mana se ne ma,
ne b'a minɛ kosɔbɛ.
A be nisɔndiya di ne ma,
ka ne dagamu.
Bari, ne y'i ta ye,
Masaba, Setigi Ala.
17Ne ma sigi ka nisɔndiya ka ye jagabɔlaw fɛ.
I ka sebagaya kosɔn,
ne be to n danna,
i y'a kɛ ne dusu tun diminin lo.
18Mun na ne ka tɔɔrɔ te banna ka ye?
Mun na ne ka joli te banna?
Mun na a be ban furaw bɛɛ ma?
O tuma na,
e kɛra ne fɛ i ko kɔjugu le wa,
mɔgɔ te la min jii la?
19O la, Masaba ko:
«N'i segira ne ma, ne bena sɔn i ma,
e bena n ka baara kɛ.
N'i ye kuma fuw dabila ka to ka kumasɔbɛ fɔ,
i bena kɛ ne ka dalaminɛ ye.
Ne ka jama bena segi ka ele yɔrɔ ɲini,
nga ele kɔni tena olu yɔrɔ ɲini.
20Ne bena i kɛ nigɛkogo cibali ye mɔgɔ nunu ɲa.
U bena i kɛlɛ,
nga u tena se i kɔrɔ.
Bari ne be n'i ye, waasa k'i kisi.
Ne Masaba le ko ten.
21Ne bena i kisi mɔgɔjuguw ma,
ne bena i bɔsi mɔgɔ farimanw bolo.»


text:
Kod 12
Masaba be Abramu wele
1- Masaba y'a fɔ Abramu ye ko: «Bɔ i ka jamana na, faran i ka mɔgɔw n'i faso la, ka taga jamana dɔ la, ne bena min yira i la.
2Ne bena i kɛ siya dɔ faa ye,
min bena caya,
ne bena hɛrɛ kɛ i ye,
k'i tɔgɔ boɲa.
Mɔgɔw bena hɛrɛ sɔrɔ i barika la.
3- Mɔgɔ min mana duba kɛ i ye,
ne bena o tigi ta ɲa.
Min mana i danga,
ne bena o ta cɛn.
E le barika la,
dugukolo kan siyaw bɛɛ
bena hɛrɛ sɔrɔ.»
4Abramu wilila ka taga i n'a fɔ Masaba y'a fɔ a ye cogo min na. Lɔti fana tagara n'a ye. Abramu sii tun ye saan bi wolonwula ni duuru ye a bɔwaati la Aran. 5A tagara n'a muso Sarayi ye, n'a dɔgɔnin dencɛ Lɔti ye, ani a ka nafolo bɛɛ, n'a ka jɔɔnw bɛɛ, u tun ye minw sɔrɔ k'u to Aran. U bɔra ka Kanaan jamana sira minɛ, ka taga se yen.
6Abramu ye jamana nin cɛtigɛ fɔɔ ka taga se Sisɛmu mara la, More joyiri yɔrɔ la. O waati la, kanaanw tun be jamana nin kɔnɔ. 7- Masaba y'a yɛrɛ yira Abramu la k'a fɔ a ye ko: «Ne bena jamana nin d'i kɔmɔgɔ ma.» O la, Abramu ye sarakabɔyɔrɔ lɔ Masaba ye o yɔrɔ la, ale min tun y'a yɛrɛ yira a la. 8Abramu bɔra o yɔrɔ la ka taga kuluw yɔrɔ la Betɛli kɔrɔn ɲafan fɛ. A y'a ka fanibugu lɔ ka Betɛli to a tileben ɲafan fɛ, ka Ayi to a kɔrɔn ɲafan fɛ. A ye sarakabɔyɔrɔ lɔ Masaba ye o yɔrɔ la fana, ka Masaba bato yen. 9O kɔ, a ye sira minɛ tugu ka taga Kanaan jamana worodugu ɲafan fɛ.
Abramu be taga Ezipiti
10Kɔngɔ donna Kanaan jamana na. Abramu wilila ka taga Ezipiti jamana na, ka sigi yen, bari kɔngɔ nin tun juguyara. 11A surunyana Ezipiti la tuma min na, a y'a fɔ a muso Sarayi ye ko: «Ne y'a lɔn ko i cɛɛ ka ɲi. 12Ni Ezipitikaw ɲaa lara i kan, u ben'a fɔ ko i ye ne muso ye, o la, u bena ne faga k'i to yen. 13- Ne b'a ɲini i fɛ i k'a fɔ ko i ye ne dɔgɔmuso ye janko u ka ne minɛ ka ɲa i kosɔn, ne nii be kisi i sababu la.»
14Abramu sera Ezipiti tuma min na, Ezipitikaw y'a ye ko a muso cɛɛ ka ɲi kosɔbɛ. 15Ezipiti masacɛ ka mɔgɔbabaw y'a ye tuma min na, u y'a koo fɔ a ye. U y'a minɛ ka taga n'a ye masacɛ ka soo. 16Masacɛ ye Abramu minɛ ka ɲa Sarayi kosɔn, ka misiw ni begɛnmisɛnw d'a ma, ani faliw, ni jɔncɛw ni jɔnmusow, ani ɲɔgɔmɛw. 17Nga Masaba ye masacɛ n'a ka somɔgɔw tɔɔrɔ kosɔbɛ Abramu muso Sarayi kosɔn. 18O la, masacɛ ye Abramu wele k'a fɔ a ye ko: «I ye mun le kɛ ne la ten? Mun na i m'a fɔ ne ye ko i ka muso lo? 19Mun na i y'a fɔ ne ye ko i dɔgɔmuso lo, fɔɔ ne y'a minɛ k'a kɛ n muso ye? Sisan, i muso filɛ nin ye. A minɛ ka taga n'a ye!» 20Masacɛ ye cii fɔ a ka mɔgɔw ye, k'u ka sira di Abramu ma a ka taga n'a ka muso ani a ka bololafɛnw bɛɛ ye.


text:
MAKABEW FƆLƆ 2
Sarakalasebaga Matatiyasi kasikan
1O waati la, sarakalasebaga dɔ tun be yen min tɔgɔ ko Matatiyasi. Simeyɔn deen Zan ka deen tun lo, Yowaribu ka somɔgɔw dɔ tun lo. A bɔra Zeruzalɛmu ka taga sigi Modin. 2Dencɛ duuru tun b'a fɛ: Zan, u b'a wele Gadi fana, 3ni Simeyɔn, u be ale wele Tasi, 4ni Zuda, u b'ale wele Makabe, 5ni Eleyazari, ale be wele Awaran, ani Zonatan min be wele Afu. 6Kojuguba minw kɛra Ala ɲakɔrɔ Zuda mara la ani Zeruzalɛmu kɔnɔ na, a y'o ye tuma min na, 7a ko:
«Bɔnɛ ye ne ta ye!
Ne wolokun le ye ka n ka siya,
ni Ala ka dugu halakitɔ ye wa?
Ne wolokun ye ka sigi ka n bolo meleke ɲɔgɔn na
ka n ka dugu to an juguw bolo,
ani ka Alabatosoba to lonanw bolo wa?
8Alabatosoba kɛra i ko u ye mɔgɔ min dɔgɔya.
9Minan minw tun b'a ka boɲa yira,
an juguw y'o cɛ ka taga n'u ye.
An ka denɲɛninw fagara forobayɔrɔw la,
an juguw y'an ka kanbelenw faga ni murujan ye.
10Siya jumɛn le ma kuntigiya kɛ dugu nin kan?
U jumɛn m'a k'a nafolo cɛ ka taga n'a ye?
11U y'a ka masirifɛnw bɛɛ soɲa.
Hɔrɔn tun lo, sisan a kɛra jɔɔn ye.
12An ka Alabatosoba cɛɲa tun ye an ka kunkɔrɔta sababu ye,
sisan a kɛra yɔrɔlakolon ye.
Siya wɛrɛw y'a kɛ yɔrɔ gwansan ye.
13Nafa jumɛn b'an fɛ ka to diɲɛ kɔnɔ tugu?»
14Matatiyasi n'a dencɛw nii tɔɔrɔnin y'u ka faniw faran, ka dusukasifaniw don, ka kasi kosɔbɛ.
Saraka min bɔra Modin
15Masacɛ Antiyokusi ka ciden minw tun be mɔgɔw wajibiya ka Musa ka sariya cɛn, olu nana Modin dugu kɔnɔ janko ka dugu mɔgɔw karaba ka joo sɔn. 16Isirayɛlidenw caaman tagara u fɛ, nga Matatiyasi n'a deenw bɛɛ tora u danna ɲɔgɔn fɛ. 17Masacɛ ka ciden nunu ye kuma ta k'a fɔ Matatiyasi ye ko: «I ye ɲamɔgɔba ye dugu nin kɔnɔ, mɔgɔw b'i jati, i deenw n'i balimaw b'i kɔ. 18O la, masacɛ ye min fɔ, e yɛrɛ ka kan ka gwɛrɛ k'o kɛ fɔlɔ, i n'a fɔ siya tɔw bɛɛ y'a kɛ cogo min na, ni Zuda mara mɔgɔw ani minw tora Zeruzalɛmu. O la, e n'i deenw bena kɛ masacɛ ka mɔgɔsɔbɛw ye. U bena aw boɲa, ka warigwɛ ni sanu, ani boɲafɛn caaman di aw ma.»
19Matatiyasi y'a kaan kɔrɔta k'u jaabi ko: «Siya minw bɛɛ be masacɛ ka mara kɔnɔ, hali n'u bɛɛ sɔnn'a ta ma, n'u kelen kelen bɛɛ b'u faaw ka batolikɛcogo dabila ka sɔn masacɛ ka kuma ma, 20ne, ni n dencɛw, ani n balimaw, anw bena an faaw ka bɛɛn bato, u ye o min kɛ ni Ala ye. 21Ala k'an dɛmɛ, ka see di an ma an kan'a ka sariya, n'a ka fɔtaw batoli dabila fewu! 22An tena sɔn masacɛ ka cira ma, k'an ka sira bila fewu, k'an ka batolikɛcogo to yen.»
23Matatiyasi tilara kuma na dɔrɔn, zuwifu dɔ gwɛrɛla bɛɛ ɲana ka saraka bɔ Modin sarakabɔyɔrɔ kan ka kɛɲɛ ni masacɛ ka cira ye. 24Matatiyasi y'o ye tuma min na, a daminɛna ka yɛrɛyɛrɛ dusudimikojugu fɛ. A dimi tiɲɛ tun b'a fɛ. A bolila ka taga cɛɛ nin kaan tigɛ sarakabɔyɔrɔ kan. 25Masacɛ ka ciden min tun be mɔgɔw wajibiya ka saraka bɔ, a y'ale faga o waati kelen na, ka sɔrɔ ka sarakabɔyɔrɔ ci. 26A y'a yira ko Musa ka sariya koo ka d'a ye kosɔbɛ i n'a fɔ Pinasic tun y'a kɛ cogo min na, tuma min na a ye Salu dencɛ Zimuri faga. 27O kɔ, Matatiyasi daminɛna ka dugu yaala ka to k'a kaan bɔ kosɔbɛ k'a fɔ ko: «Musa ka sariya koo ka di mɔgɔ minw bɛɛ ye, n'u be Ala ka bɛɛn bato, olu ka tugu ne kɔ!» 28O kɔ, a n'a deenw bolila ka taga kuluw yɔrɔ la, k'u bololafɛnw bɛɛ to dugu kɔnɔ.
Zuwifuw be ban masacɛ ta ma
29O la, minw tun b'a fɛ ka taama tilenninya la, ka kɛɲɛ ni Musa ka sariya ye, olu caaman tagara kongokolon kɔnɔ ka sigi yen, 30olu, n'u deenw, n'u musow, ani u ka begɛnw, bari mɔgɔw tun b'u tɔɔrɔ kojugu. 31Masacɛ ka cidenw, ni kɛlɛden minw tun siginin bɛ Zeruzalɛmu, Dawuda ka dugu kɔnɔ, olu y'a mɛn ko mɔgɔ minw banna masacɛ ka cira ma, k'u dɔw tagara dogo kongokolon kɔnɔ. 32Kɛlɛden caaman wilila ka tugu u kɔ. U sera u gɛrɛfɛ tuma min na, u y'u yɛrɛ labɛn u kɛlɛ kama, o kɛra lafiɲɛlon yɛrɛ la. 33U y'a fɔ u ye ko: «O ka kɛ a daan ye! Aw ka bɔ, ka sɔn masacɛ ka fɔta ma, o la, aw bena kisi.» 34Zuwifuw y'u jaabi ko: «An tena bɔ, an tena sɔn masacɛ ka fɔta ma ka lafiɲɛlon cɛn.» 35O yɔrɔnin kelen, masacɛ ka kɛlɛdenw daminɛna k'u kɛlɛ. 36Zuwifuw y'u yɛrɛ minɛ, u ma kɛlɛ kɛ u fɛ, u ma u bon ni kabakuru ye, u fana ma u ka dogoyɔrɔw datugu. 37U tun b'a fɔra ko: «An bɛɛ ka sa tilenninya la. Sankolo ni dugukolo kɛra an seerew ye ko aw b'an fagara gwansan le.» 38O la, u juguw benna u kan lafiɲɛlon yɛrɛ la, k'u faga, olu, n'u musow, n'u ka denmisɛnw ani u ka begɛnw. Minw bɛɛ fagara, u tun ye mɔgɔ waa kelen ɲɔgɔn ye.
39Matatiyasi n'a teriw y'o mɛn tuma min na, u kasira kosɔbɛ. 40U y'a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «N'an bɛɛ y'a kɛ i n'a fɔ an balimaw y'a kɛ cogo min na, n'an te siya wɛrɛ nunu kɛlɛ fana janko k'an yɛrɛ kisi, ani k'an ka landaw mara, yanni dɔɔni dɔrɔn an bɛɛ bena faga ka bɔ dugukolo kan.» 41O loon na, u y'a latigɛ ko mɔgɔ o mɔgɔ mana na ko a b'u kɛlɛ lafiɲɛlon na, ko u bena o tigi kɛlɛ, o la, u bɛɛ tena sa i n'a fɔ u balimaw sara cogo min na u dogoyɔrɔw la.
42O kɔ, Asideɲɛwd ka jɛnkulu dɔ farala u kan. Mɔgɔ jagwɛlɛnw tun lo Isirayɛli jamana kɔnɔ, u bɛɛ labɛnnin tun lo ka Musa ka sariya bato hali n'u ka kan ka kɛlɛ kɛ a kosɔn. 43Mɔgɔ minw tun be boli tɔɔrɔ nunu ɲa, olu bɛɛ nana fara u kan k'u barika boɲa. 44U bɛɛ lajɛnnin kɛra kɛlɛbolo barikaman ye. Zuwifu minw ma sɔn ka Musa ka sariya bato, u ye olu faga u ka dimikojugu fɛ. U ma se ka minw faga, olu bolila ka taga siya wɛrɛw fɛ. 45Matatiyasi n'a teriw wilila ka yaala jamana kɔnɔ ka sarakabɔyɔrɔw ci. 46U ye deen kɛnɛkɛnɛbali minw sɔrɔ Isirayɛli jamana kɔnɔ, u y'olu kɛnɛkɛnɛ fanga na. 47U sera k'u jugu kumababafɔlaw gwɛn. U ye see sɔrɔ. 48U ye Musa ka sariya kisi siya wɛrɛw n'u ka masacɛw ka cɛnni ma. U ma sɔn kojugukɛla ka fanga sɔrɔ.
Matatiyasi ka kuma laban n'a sayako
49Matatiyasi satuma tun surunyana ka ban. A y'a fɔ a deenw ye ko:
«Sisan kɔni, yɛrɛboɲa ni ɲadonya ye barika sɔrɔ,
halakili ani dimijugu bɔwaati lo.
50N deenw, sisan a be aw ma ka wili ka lɔ
n'aw dusu bɛɛ ye ka Ala ka sariya minɛ ka ɲa.
Ala ye bɛɛn min kɛ n'an faaw ye,
aw k'aw nii di o kosɔn.
51An faaw ye koo minw kɛ u ka tile la,
aw k'aw hakili to o la k'o ɲɔgɔn kɛ.
O la, aw bena boɲaba sɔrɔ,
ani tɔgɔba min tena tunu fewu.
52Yala Ibrayima ma kɛ kantigi ye kɔrɔbɔli waati la wa?
Ala y'a jati mɔgɔtilennin ye o le kosɔn.
53Yusufu ye Ala ka sariya bato a ka tɔɔrɔ waati la,
o kɔ, a sɔrɔla ka kɛ Ezipiti jamana kuntigi ye.
54An bɛma Pinasi ka jija kosɔn,
Ala y'a daa di a ma
ko a kɔmɔgɔw bena kɛ sarakalasebagaw ye tuma bɛɛ.
55Zozuwe kɛra Isirayɛlidenw ka koɲanabɔbaga ye,
bari a tun y'a ka cii kɛ ka ɲa.
56Kalɛbu y'a niyɔrɔ dugukolo sɔrɔ,
bari a ye tiɲɛ fɔ jama ɲana.
57Dawuda ye masaya sɔrɔ,
o kɛra ale n'a kɔmɔgɔw ta ye kudayi
a ka Alaɲasiran kosɔn.
58Eli tara ka taga sankolo la
bari a jijanin tun lo Ala ka sariya la.
59Ananiya ni Azariya ani Mikayɛli kisira ka bɔ tasuma na
bari u jigi lanin tun be Ala kan.
60Daniyɛli kisira jaraw daa ma
a ka tilenninya barika la.
61Aw k'a faamu ko waati o waati,
mɔgɔ minw jigi ye Ala ye,
olu si barika te dɛsɛ.
62Aw kana siran kojugukɛla ka bagabagali ɲa,
bari a ka boɲa bena ban a satuma na,
tumuw ben'a suu dumu.
63Boɲa b'a kan bii,
nga sini a tena ye tugu,
bari a bena segi buguri la,
a ka koo latigɛninw bena kɛ fu ye.
64N deenw, aw ka kɛ cɛɛw ye,
ka nɔrɔ sariya la kosɔbɛ,
bari aw bena boɲaba sɔrɔ o la.
65«Aw baden Simeyɔne filɛ, ne b'a lɔn ko ladilikɛbagaɲuman lo. Aw ka mɛnni kɛ a fɛ tuma bɛɛ, a bena kɛ faa ye aw fɛ. 66Zuda Makabe, min ye mɔgɔ jagwɛlɛn ye kabini a denmisɛnwaati, ale bena kɛ aw ka kɛlɛkuntigi ye, ka kɛlɛ kɛ ni siya wɛrɛw ye. 67Minw bɛɛ be Musa ka sariya bato, aw k'olu lajɛn aw kɔrɔ, k'aw ka siya dimi bɔ. 68Siya wɛrɛw ye kojugu min kɛ aw la, aw k'o ɲɔgɔn segi u ma. Aw ka nɔrɔ sariya kɔnɔnakumaw na.»
69O kɔ, Matatiyasi ye duba kɛ u ye, ka sɔrɔ ka sa ka ta'a faaw fɛ. 70A sara girɛkiw ka masaya saan 146nan na. U y'a suu don a ka somɔgɔw kaburu kɔnɔ Modin. Isirayɛlidenw bɛɛ y'a sanga kɛ kosɔbɛ.


text:
MAKABEW FƆLƆ 4
Isirayɛlidenw be see sɔrɔ
(Mak 2nan 8.23-29, 34-36)
1Gɔriziyasi tagara ni kɛlɛden sennatigi mɔgɔ waa duuru (5 000) ni sotigi kɛlɛdenŋana waa kelen (1 000) ye. U wilila u ka sigiyɔrɔ la sufɛ 2janko ka taga bari zuwifuw ka kɛlɛdenw na ka se u kɔrɔ. Zeruzalɛmu dugu yɔrɔ barikaman mɔgɔw y'a bila sira. 3Zuda y'o mɛn minkɛ, a wilila n'a ka mɔgɔ jagwɛlɛnw ye k'u be taga masacɛ ka kɛlɛdenw kɛlɛ Emayusi. 4O y'a sɔrɔ Gɔriziyasi n'a ka kɛlɛdenw tun yɛrɛkɛnin be k'u yɔrɔ jaɲa u ka sigiyɔrɔ la. 5Gɔriziyasi n'a ka mɔgɔw sera Zuda ka kɛlɛbolo sigiyɔrɔ la sufɛ, u ma mɔgɔ ye. U tun be miiri ko zuwifuw be bolila u ɲa, o la, u daminɛna k'u yɔrɔ ɲini kuluw kan.
6Dugu gwɛtuma na, Zuda sera kɛnɛyɔrɔ la ni mɔgɔ waa saba (3 000) ye. Nga u mako tun be yɛrɛtangafɛnw ni murujan minw na, o tun t'u fɛ. 7K'u to yɔrɔjan, u ye Alaɲasiranbaliw ka kɛlɛdenw ye, barika b'u la, ni nigɛdulokiw b'u kaan na. Sotigiw tun y'u lamini, u bɛɛ fana tun ye kɛlɛdenŋanaw ye minw delila kɛlɛ la kosɔbɛ. 8Zuda y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: «Aw kana siran jama nin ɲa. N'u benna an kan tuma min na, aw jaa kana tigɛ. 9An faaw kisira Buruku kɔgɔji daa la cogo min na, o y'a sɔrɔ Ezipiti masacɛ n'a ka kɛlɛdenw tun tugunin be u kɔ k'u gwɛn, aw k'aw hakili to o la. 10Sisan, an ka dɛmɛ ɲini Sankolotigi fɛ. N'an koo ka d'a ye, a n'an faaw bɛnna koo min na, a hakili bena to o la, ka kɛlɛbolo nin halaki an ɲana bii. 11Siyaw bɛɛ ben'a lɔn ko Isirayɛlidenw kunmabɔbaga n'u kisibaga be yen.»
12Siya wɛrɛ nunu y'u ɲaa kɔrɔta k'a ye ko zuwifuw be nana u kama. 13U bɔra u ka sigiyɔrɔ la janko k'u kɛlɛ. Zuda ka mɔgɔw ye buru fiyɛ 14ka kɛlɛ daminɛ. U ye siya nunu halaki, dɔw bolila ka taga kɛnɛyɔrɔ faan fɛ. 15Minw tun be kɔfɛ, u ye olu bɛɛ faga. Isirayɛlidenw tugura u kɔ k'u gwɛn fɔɔ ka taga se Gezɛri, ni kɛnɛyɔrɔ minw bɛ Edɔmu mara la, ni Asidɔdi ani Yabune gɛrɛfɛ. U y'u mɔgɔ waa saba ɲɔgɔn faga o yɔrɔ la.
16Zuda n'a ka kɛlɛdenw kɔsegira tuma min na, a y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: 17«Aw kana miiri an juguw ka bololafɛnw koo la fɔlɔ, bari kɛlɛ dɔ wɛrɛ b'an ɲa. 18Gɔriziyasi n'a ka mɔgɔw be kuluw yɔrɔ la, u yɔrɔ man jan an na. Sisan, aw ka lɔ kelen kan k'u kɛlɛ. O kɔ, aw bena se k'u bololafɛnw cɛ hɛrɛ la.» 19Zuda tilar'a ka kuma na dɔrɔn, u ye kɛlɛden dɔw ye kulu kan n'u be kɔlɔsili kɛra. 20U y'a ye ko u y'u ka mɔgɔw gwɛn, n'u ka sigiyɔrɔ be jɛnina. Sisi tun y'o yira ka gwɛ. 21U y'o ye tuma min na, siranya y'u minɛ. U ye Zuda ka kɛlɛdenw ye kɛnɛyɔrɔ la tuma min na, k'a ye k'u labɛnnin lo kɛlɛ kama, 22u bɛɛ bolila ka taga filisiw ka jamana na. 23O la, Zuda kɔsegir'a juguw ka sigiyɔrɔ la k'u bololafɛnw cɛ. Zuwifuw ye sanu ni warigwɛ caaman ta, ni fani bulaman ni wulemanw, ani nafolo caaman. 24U kɔsegitɔ, u tun be Sankolotigi tanura ka barika la a ye, bari a ka ɲi, a ka kanuya te ban ka ye. 25O loon kɛra lonba ye bari Isirayɛlidenw bɔra bolo la pepewu.
26Koo min kɛra, mɔgɔ minw kisira siya wɛrɛw cɛma, u tagara o bɛɛ fɔ Liziyasi ye. 27Ale y'o kibaruya nin mɛn tuma min na, a hakili ɲagamina, a jaa tigɛra, bari a tun b'a fɛ ka koo min kɛ Isirayɛlidenw na, a ma kɛ ten. Masacɛ tun y'a fɔ a ye ko a ka min kɛ, o ma kɛ.
Liziyasi ka kɛlɛ fɔlɔ
(Mak 2nan 11.1-12)
28Saan wɛrɛ, Liziyasi ye kɛlɛdenŋana waa bi wɔɔrɔ (60 000), ni sotigiw waa duuru (5 000) lajɛn janko ka zuwifuw kɛlɛ. 29U tagara Idume mara la, ka sigi Bɛtisuri. Zuda nan'a kunbɛn ni mɔgɔ waa tan (10 000) ye. 30A y'a ye ko barika be kɛlɛbolo nin na kosɔbɛ tuma min na, a ye Ala dali ko: «I tɔgɔ ka tanu, Isirayɛlidenw kisibaga! E min ye kɛlɛdɛnŋana fanga cɛn i ka baarakɛla Dawuda barika la, e min ye filisiw ka kɛlɛdenw don Sawuli deen Zonatan n'a ka kɛlɛkɛminanw tabaga bolo. 31I ka kɛlɛden nunu datugu k'u don i ka jama Isirayɛli bolo o cogo kelen na, u ka maloya u ka kɛlɛden sennatigiw n'u ka sotigiw kosɔn. 32Siranya bila u la. U jigi b'u yɛrɛ kan, e k'u jigi tigɛ. U ka yɛrɛyɛrɛ see sɔrɔbaliya kosɔn. 33I koo ka di mɔgɔ minw ye, a to olu k'u faga ni murujan ye. O la, i lɔnbagaw bɛɛ bena i tanu ni dɔnkiliw ye.»
34Kɛlɛbolo fila nunu ye kɛlɛ daminɛ, zuwifuw ye Liziyasi ka kɛlɛdenw mɔgɔ waa duuru ɲɔgɔn faga. 35Liziyasi y'a ye ko a ka kɛlɛdenw be bolila, ko Zuda ka kɛlɛdenw jaa ka gwɛlɛ, fɔɔ u labɛnnin yɛrɛ lo k'u nii to kɛlɛ la ni jagwɛlɛya ye. O la, a tagara Antiyɔsi ka kɛlɛden dɔw ta wari la lonanw cɛma, janko ka kɔsegi Zude mara la ni fangaba ye.
Alabatosoba be saniya ka kalifa Ala ma
36Zuda n'a badenw y'a fɔ ko: «Sisan, an sera an juguw kɔrɔ. An ka taga Alabatosoba saniya k'a kalifa Ala ma tugu.» 37Kɛlɛdenw bɛɛ lajɛnna ka sɔrɔ ka taga Siyɔn kulu kan. 38U y'a ye ko Alabatosoba lakolon tun lo. Sarakabɔyɔrɔ nɔgɔra, koonw jɛnina. Yirimisɛnw tun falenna luuw kɔnɔ i n'a fɔ kongo kɔnɔ na, walima kulu kan. Boonw halakira. 39U y'u ka faniw faranfaran, ka kulekule kosɔbɛ dusukasiba bolo, ka bugurigwɛ kɛ u kuun na. 40U benna k'u ɲaa biri duguma. Buru fiyɛra tuma min na, min tun be daliwaati yira, u ye Sankolotigi dali.
41Zuda y'a fɔ a ka mɔgɔ dɔw ye ko mɔgɔ minw be dugu yɔrɔ barikaman na, k'u ka olu kɛlɛ fɔɔ ale ka tila Alabatosoba saniyali la. 42O kɔ, a ye sarakalasebaga jalakibali dɔw woloma, minw nɔrɔnin be Musa ka sariya la. 43Olu ye Alabatosoba saniya. Kabakuru minw tun nɔgɔnin lo, u tagara ni olu ye yɔrɔ nɔgɔnin dɔ la.h 44U tun be ɲɔgɔn ɲiningara k'u ka kan ka mun kɛ ni saraka jɛnita bɔyɔrɔ ye, bari a tun nɔgɔra. 45U ye hakiliɲuman sɔrɔ ko u b'a ci janko o kana kɛ maloyafɛn ye, bari siya wɛrɛw tun y'a nɔgɔ. U y'a ci 46k'a kabakuruw bila yɔrɔ bɛnnin dɔ la kulu kan, Alabatosoba be min kan, yanni kira dɔ ka na dɔ fɔ o kosɔn. 47U ye kabakuru lɛsɛbaliw ta ka kɛɲɛ ni sariya ye, ka sarakabɔyɔrɔkura lɔ, fɔlɔta lɔcogo la. 48U ye Alabatosoba dilan: U y'a kɔnɔna lalaga k'a luuw saniya. 49U ye minankuraw dilan Ala ka baara kama ka ban tuma min na, u ye fitinɛw bilayɔrɔ, ni wusulan jɛniyɔrɔ, ani buru bilayɔrɔ ta ka don Alabatosoba kɔnɔ. 50U ye wusulan jɛni a jɛniyɔrɔ kan, ka fitinɛw mana u bilayɔrɔ la, u tun be yeelen bɔ Alabatosoba kɔnɔ. 51U ye burukunw bila tabali nin kan, ka soo cɛtigɛfaniw siri. U tun ye baara minw daminɛ, u tilara o bɛɛ la.
52Girɛkiw ka masaya saan 148nan kalo kɔnɔntɔnnan na, min ye *Kisilewu kalo ye, o tile mugan ni duurunan loon na, u wilila sɔgɔma joona 53ka saraka bɔ ka kɛɲɛ ni Musa ka sariya ye, saraka jɛnita bɔyɔrɔkura kan, u tun ye min lɔ. 54Siya wɛrɛw tun ye sarakabɔyɔrɔ nin nɔgɔ o loon ɲɔgɔn na saan tɛmɛnin dɔ la. U ye dɔnkili la k'a kalifa Ala ma tugu o loon na, ka gɔniw ni kolonjow fɔ, ani ka nigɛw gosi ɲɔgɔn na. 55Jama bɛɛ birila duguma ka Sankolotigi bato, k'a tanu, ale min y'u bila sira ka kɛlɛ diya u la. 56U ye tile seegi kɛ sarakabɔyɔrɔ nin kalifako la Ala ma. U ye saraka jɛnitaw bɔ ni nisɔndiyaba ye, ani jɛnɲɔgɔnya sarakaw, ni foli taw. 57U ye Alabatosoba ɲafɛla masiri ni masafugulan jaa sanulamanw, ni nigɛkunbɛnnan jaa sanulamanw ye, k'a dondaw ni boonw lalaga k'u kɛ i n'a fɔ u tun be cogo min na fɔlɔ la, ka koonw don u la tugu. 58Jama nisɔndiyanin tun be kosɔbɛ, siya wɛrɛw tun ye maloya min lase u ma, o bɔra u kan. 59Zuda n'a badenw, ani Isirayɛli jama bɛɛ y'a latigɛ ko u bena ɲanagwɛ kɛ ni nisɔndiyaba ye tile seegi kɔnɔ o waati ɲɔgɔn na saan o saan, k'a daminɛ Kisilewu kalo tile mugan ni duurunan loon, sarakabɔyɔrɔ kalifako la Ala ma.
60O tile fila nin na, u ye kogojan lɔ ka Siyɔn kulu lamini, ka sangaso barikamanw lɔ fana, janko ka siya wɛrɛw bali ka na don yɔrɔ nunu na k'u nɔgɔ tugu. 61Zuda ye kɛlɛden jɛnkulu dɔ to yen ko u ka Alabatosoba kɔlɔsi. A ye barika don Bɛtisuri dugu la, janko a ka kɛ yɔrɔ barikaman ye Isirayɛli jama fɛ Idume mara gɛrɛfɛ.


text:
Nee 12
Sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔw
1Sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔ tɔɔ minw kɔsegira ka na ni Salitiyɛli dencɛ Zorobabɛli ye ani Yesuwa ye, olu tɔgɔw filɛ: Seraya ni Yirimeya, ni Ɛzira, 2ani Amariya ni Maluki ni Atusi, 3ani Sekaniya ani Ereyumu ni Meremɔti, 4ani Ido ni Ginetoyi ani Abiya, 5ni Miyamin ani Maadiya, ni Biliga, 6ani Semaya ni Yoyaribu ni Yedaya, 7ni Salu ani Amɔki ni Ilikiya ni Yedaya. Sarakalasebagaw kuntigiw ni u badenw tun ye olu le ye Yesuwa ka tile la.
8Levi kɔmɔgɔ minw nana, olu fana filɛ: Yesuwa ni Binuwi ani Kadimiyɛli ni Serebiya, ani Yewuda ni Mataniya, ale n'a badenw le tun be to ka dɔnkiliw la Ala tanutuma na. 9U baden Bakibukiya ni Uni, olu fana tun be lɔ k'u ɲaa sin u ma batoli waati la.
10Yesuwa deen tɔgɔ tun ko Yoyakimu, Yoyakimu ye Eliyasibu wolo, Eliyasibu tun ye Yoyada faa ye, 11Yoyada tun ye Yonatan faa ye, Yonatan tun ye Yaduwa faa ye.
12Yoyakimu ka tile la, mɔgɔ minw tun kɛra sarakalasebagaw ka gwatigiw ye, olu filɛ nin ye: Seraya ka soo, o ye Meraya ye, Yirimeya ta, o ye Ananiya ye, 13Ɛzira ta ye Mesulamu ye, Amariya ta ye Yowanan ye, 14Meliku ka gwatigi ye Yonatan ye, Sebaniya ta ye Yusufu ye, 15Arimu ta ye Adina ye, Merayɔti ta ye Ɛlikayi ye, 16Ido ka gwatigi ye Zakari ye, Ginetɔn ta ye Mesulamu ye, 17Abiya ta fana ye Zikiri ye, Minyamin, ni Mowadiya ta ye Pilitayi ye, 18Biliga ka gwatigi ye Samuwa ye, Semaya ta ye Yonatan ye. 19Yoyaribu ta ye Matenayi ye, Yedaya ta fana ye Uzi ye. 20Salayi ka gwatigi ye Kalayi ye, Amɔki ta ye Ebɛri ye, 21Ilikiya ta ye Asabiya ye, Yedaya ta ye Netanɛli ye.
22Eliyasibu ka tile la, ni Yoyada ani Yowanan, ni Yaduwa, u ye Levi kɔmɔgɔw ka gwatigiw tɔgɔw ni sarakalasebagaw taw tɔgɔw sɛbɛn fɔɔ ka taga se Pɛrɛsi masacɛ Dariyusi ka tile la.
23Levi kɔmɔgɔw ka gwatigiw tɔgɔw sɛbɛnna loon o loon kibaru sɛbɛ kɔnɔ fɔɔ ka na se Eliyasibu deen Yowanan ka tile la. 24Asabiya ni Serebiya ani Kadimiyɛli dencɛ Yesuwa tun ye Levi kɔmɔgɔw ka ɲamɔgɔw ye. U ni u badenw tun ɲasinnin be ɲɔgɔn ma, ka to ka dɔnkili la Ala ye k'a tanu ani ka barika la a ye, ka kɛɲɛ ni Ala ka mɔgɔ Dawuda ka latigɛ ye. 25Mataniya ni Bakibukiya, ani Obadiya ni Mesulamu, ani Talimɔn ni Akubu, olu tun ye daa kɔlɔsibagaw ye. Olu fana tora u ka dakɔlɔsibaara la. 26Olu tun be baara la Yosadaki deen Yesuwa dencɛ Yoyakimu ka tile la ani masacɛ ka lasigiden Neemi ka tile la, ni sarakalasebaga Ɛsidirasi sariya karamɔgɔ ka tile la.
Dugu laminikogo ɲanagwɛ
27Zeruzalɛmu laminikogo kalifawaati la Masaba ma, u ye Levi kɔmɔgɔw bɛɛ wele ka bɔ u sigiyɔrɔw bɛɛ la ka na Zeruzalɛmu, janko u ka Ala tanu ni dɔnkiliw ye, ani nigɛ gositaw ni gɔniw ani kolonjow ye ka se ka nisɔndiya kosɔbɛ. 28Dɔnkililabaga minw be Zeruzalɛmu laminiduguw la, ani Netofa laminiduguw la, olu bɛɛ ye ɲɔgɔn lajɛn Zeruzalɛmu, 29ani minw be Bɛtigiligali, ni minw be Geba ni Azimawɛti maraw kɔnɔ. Dɔnkililabaga nunu tun ye duguw sigi u yɛrɛ ma Zeruzalɛmu lamini na. 30Sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔ tɔw y'u yɛrɛ saniya, ka jama saniya, ani ka dugu dondaw ni kogo saniya.
31N y'a kɛ Zuda mara ɲamɔgɔw yɛlɛla kogo nin kan, ka dɔnkililabagaw ka jɛnkulu fila sigi. Jɛnkulu fɔlɔ tora ka taama kogo kan, kinibolo faan fɛ, ka taga Ɲamabɔnyɔrɔ daa faan fɛ. 32Osaya, ni Zuda mara ɲamɔgɔw tilancɛ tun be tugura o dɔnkililabaga nunu ka jɛnkulu fɔlɔ kɔ, 33ani Azariya ni Ɛzira, ani Mesulamu, 34ani Yewuda ni Bɛnzamɛn ni Semaya, ani Yirimeya ye. 35Buru fiyɛta tun be sarakalasebaga minw bolo, olu tun ye Azafu deen Zakuri deen Mikaya deen Mataniya deen Semaya deen Yonatan dencɛ Zakari ye, 36n'a badenw, Semaya ni Azarɛli ani Milalayi, ni Gilalayi ani Maayi, ni Netanɛli ani Yewuda, ni Anani. Olu tun be ni fɔlikɛminanw ye fana Ala ka mɔgɔ Dawuda tun ye minw dilan. Sariya karamɔgɔ Ɛsidirasi le tun b'u ɲafɛ. 37U tagara se daa ma, min be jii bɔyɔrɔ faan fɛ, ka tɛmɛ ka taga yɛlɛ Dawuda ka ciin kogo yɛlɛyɛlɛnan kan, ka tɛmɛ Dawuda ka soo gɛrɛfɛ sanfɛ, ka taga se daa la min tɔgɔ ko Jida, kɔrɔn fɛ.
38Dɔnkililabagaw ka jɛnkulu kelen fana tɛmɛna ka to ka taama ka taga faan dɔ nin na. Ne ni jama tilan kelen tun tugunin b'o jɛnkulu nin kɔ kogo kan. An tɛmɛna Fɛnwusuyɔrɔ sangaso la, ka taga se kogo boɲayɔrɔ la. 39O kɔ, an tɛmɛna ka taga se Efarayimukaw ka daa la, ka taga tɛmɛ Daa kɔrɔman na, ka taga se Jigɛminɛyɔrɔ donda faan na, ka tɛmɛ o yɔrɔ la ka taga tɛmɛ Ananeyɛli ka sangaso ni Sangaso yɔrɔ la min be wele ko Meya, fɔɔ ka taga se Sagaw ka donda gɛrɛfɛ. An tagara se daa min be kasobon gɛrɛfɛ, an lɔra o yɔrɔ la. 40Jɛnkulu fila nunu tagara don Ala ka soo kɔnɔ ka lɔ, ne ni kititigɛlaw tilan kelen fana donna, 41ani sarakalasebaga Eliyakimu ni Maaziya ani Minyamin ni Mikaya ani Eliyoyenayi, ni Zakari ani Ananiya, minw tun be ni buru fiyɛtaw ye, 42ni Maaziya ani Semaya ni Eleyazari, ani Uzi ni Yewonan, ani Malikiya ni Elamu ani Ezɛri. Dɔnkililabagaw tun be dɔnkili lara ni Yiziraya b'u ɲa.
43An ye saraka caaman bɔ o loon na, ka nisɔndiya kosɔbɛ, bari Ala tun y'a ka jama nisɔndiya. Musow ni denmisɛnw nisɔndiyara fana, a kɛra ten, o nisɔndiya min tun be Zeruzalɛmu, o mankan bɔra fɔɔ ka se yɔrɔjan na.
Sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔ tɔw
44O waati la, n ye mɔgɔ dɔw woloma k'u sigi sɛnɛfɛn deen fɔlɔw ni jakamarabonw kunna janko olu ka to k'u kɔlɔsi, u fana ka to ka sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔ tɔw niyɔrɔ minɛ Zuda mara duguw kongo kɔnɔ ka kɛɲɛ ni sariya ka fɔta ye. Zuda mara mɔgɔ bɛɛ nisɔn tun ka di sarakalasebagaw ni Levi kɔmɔgɔ tɔw ka baara la, 45- minw tun be u ka Ala ka baara kɛ ka ɲa ani ka mɔgɔw saniya. Dɔnkililabagaw ni daa kɔlɔsibagaw fana tun b'u ka baara kɛ ka ɲa, i n'a fɔ Dawuda n'a dencɛ Solomani tun y'a latigɛ cogo min na. 46Bari fɔlɔfɔlɔ, Dawuda ni Azafu ka tile la, dɔnkililabagaw ka ɲamɔgɔw tun be yen n'u be to ka dɔnkili la ka Ala tanu ani ka barika la a ye. 47Isirayɛliden minw bɛɛ tun be yen Zorobabɛli ka tile la ni Neemi ka tile la fana, olu bɛɛ tun be to ka dɔnkililabagaw ni daa kɔlɔsibagaw niyɔrɔ di loon o loon. Fɛɛn minw kɛra Ala ta ye, u tun be to k'o di Levi kɔmɔgɔw ma, Levi kɔmɔgɔw fana be tila ka Arɔn kɔmɔgɔw niyɔrɔ d'u ma.


text:
Kod 15
Ala ye layidu min ta Abramu ye
1O koow tɛmɛnin kɔ, Masaba y'a yɛrɛ yira Abramu la k'a fɔ a ye ko: «Abramu, i kana siran. Ne y'i tangabaga ye i n'a fɔ kɛlɛden ka nigɛkunbɛnnan, i ka sara bena caya kosɔbɛ.» 2Abramu ko: «Matigi, Masaba, nafa t'a la ka fɛɛn di ne ma tugu. Ne bena taga ni deen te n fɛ, ne cɛɛn tabaga bena kɛ Eliyezɛri ye ka bɔ Damasi.
3«I ma deen di ne ma. O la, jɔɔn minw wolola ne ka soo, olu dɔ bena ne cɛɛn ta.» 4O tuma na, Masaba y'a fɔ ko: «Ale tena i cɛɛn ta. I yɛrɛ woloden le bena i cɛɛn ta.» 5- A bɔra ni Abramu ye kɛnɛma k'a fɔ a ye ko: «Sankolo filɛ, lolow jati, i be se k'u jati wa? I kɔmɔgɔw bena caya ten.» 6- Abramu lara Masaba la, o la, a y'a jati mɔgɔtilennin ye.
7Masaba y'a fɔ a ye fana ko: «Ne ye Masaba ye. Ne le y'i bɔ Uri, Kalide jamana na, janko ka jamana nin d'i ma i ka kɛ a tigi ye.» 8Abramu ko: «Matigi, Masaba, ne ben'a lɔn cogo di ko ne bena kɛ a tigi ye?» 9Masaba y'a fɔ a ye ko: «I ka misimuso ni bamuso ni sagajigi minɛ ka na n'u ye, u kelen kelen bɛɛ ka saan saba saba sɔrɔ, ani tuganin kelen ni jɛnɛtuba kelen.» 10Abramu y'o fɛɛn nunu bɛɛ minɛ k'u cɛ ci fila fila, k'u bilabila ɲɔgɔn kɔrɔ, nga a ma kɔnɔw cɛ ci. 11Kɔnɔw jigira sogo nunu kan, nga Abramu y'u gwɛn.
12- Tile bentuma na, sinɔgɔ ye Abramu minɛ, siranya fana tun b'a la kosɔbɛ, a sinɔgɔra kosɔbɛ. 13- Masaba y'a fɔ a ye ko: «I k'a lɔn tigitigi ko i kɔmɔgɔw bena kɛ lonanw ye jamana wɛrɛ la. U bena kɛ jɔɔnw ye, u bena tɔɔrɔ saan kɛmɛ naani kɔnɔ. 14- Nga u bena kɛ jɔɔnw ye siya min fɛ, ne bena olu ɲagwan. O kɔ, u bena bɔ o yɔrɔ la ni nafoloba ye. 15E kɔni, e bena kɔrɔ ka sɔrɔ ka sa, i suu be don hɛrɛ la. 16I kɔmɔgɔw *filankuru naaninan le bena kɔsegi ka na yan, bari amoriw minw siginin be jamana nin kɔnɔ, olu ka juguya ma se a daan ma fɔlɔ. N'a ser'a daan ma tuma min na, ne bena u gwɛn.»
17Tile bennin kɔ, dibi donna tuma min na, sisi tun be bɔra dibi dɔ kɔnɔ, tasuma mananin tun be kala dɔ kan. Olu tɛmɛna sogo nunu cɛma. 18- O loon na, Masaba ye layidu ta Abramu ye ko: «Ne be jamana nin d'i kɔmɔgɔw ma, k'a ta Ezipiti baa ma, fɔɔ ka taga se baa belebele ma, min ye Efarati baa ye, 19keniw ka mara ni keniziw ta, ani kadimɔnw ta, 20ni itiw ta, ani periziw ta ni erefaw ta, 21ani amoriw ta, ni kanaanw ta, ni girigasiw ta, ani zebuziw ta.»


text:
Zɔbu 12
Zɔbu be Sofari jaabi
1Zɔbu y'a jaabi ko:
2«Tiɲɛ na, aw le kɛra adamadenw bɛɛ la lɔnnikɛlaw ye,
lɔnniya fana bena dan aw le ma.
3Hakili be ne fɛ i ko aw fana,
ne ma l'a la ko aw ka fisa ni ne ye dɛ.
Aw ye fɛɛn min fɔ, mɔgɔ bɛɛ b'o lɔn.
4Ne le kɛra n teriw ka yɛlɛkofɛn ye,
ne min be Ala daali,
min tun be to ka n jaabi.
Mɔgɔɲuman, mɔgɔtilennin le kɛra yɛlɛkofɛn ye.
5‹Sigɛnbagatɔ ka kan ni dɔgɔya ye kosɔbɛ.›
O le ye mɔgɔ ɲasumaninw ka fɔta ye,
u b'o le fɔ barikatanw ye.
6Benkannikɛlaw ka soow be hɛrɛ la.
Mɔgɔ minw be don Ala gasi la,
olu be ɲasuma na,
u yɛrɛ ka fanga y'u jigi ye.
7I ka begɛnw ɲininga,
u ben'a ɲafɔ i ye.
I ka kɔnɔw fana ɲininga,
u ben'a ɲaa yira i la.
8I ka miiri dugukolo la,
o bena hakili d'i ma,
kɔgɔji kɔnɔ jigɛw ben'a fɔ i ye.
9Dɔ be olu cɛma min t'a kala ma wa?
N'a t'a lɔn ko Masaba le y'o bɛɛ kɛ wa?
10Nimanfɛnw bɛɛ nii b'a bolo,
adamaden ka ninakiliko b'a bolo.
11Tulo be kuma sɛgɛsɛgɛ,
i ko nɛɛn be dumuni nɛnɛ cogo min na.
12Lɔnniya be sɔrɔ mɔgɔkɔrɔbaw fɛ,
hakilitigiya be sɔrɔ sitigi fɛ.
13Lɔnniya ni fanga ye Ala ta ye,
sebagaya ni hakilitigiya fana y'a ta ye.
14Ni Ala ye fɛɛn min cɛn,
o te se ka lalaga tugu.
N'a ye mɔgɔ min dɛrɛ,
o bɔsibaga te yen.
15N'a ye sanji lɔ, o ye jaa ye.
N'a y'a di, dugukolo yɔrɔ bɛɛ be fa.
16Fanga ni see y'a ta ye,
mɔgɔ min filila,
walima min y'a tɔɲɔgɔn fili,
olu bɛɛ y'a ta ye.
17Ale lo be ɲamɔgɔw kɛ hakilitanw ye,
ale lo be kititigɛlaw bila hakiliwili la.
18Ale lo be masacɛw ka fanga cɛn,
a be tila k'o bila jɔnya la.
19Ale lo be sarakalasebagaw kɛ hakilitanw ye,
fangatigi minw ka fanga sigira ka ɲa,
ale lo be olu ka fanga ban yɔrɔnin kelen.
20A be kuma cɛn kumalɔnbaga daa la,
a be mɔgɔkɔrɔbaw kɛ u be dɛsɛ faamuli la.
21A be mɔgɔbaba dɔgɔya,
a be mɔgɔfariman fanga bɔsi a la yɔrɔnin kelen.
22A be yeelen bɔ dingɛw kɔnɔ,
a be dibijugu koo yira yeelen na.
23A be siya buguya, ka tila k'u ta cɛn.
A be siya caya, ka tila k'u tunu.
24A be hakilitigiya bɔsi jamana ɲamɔgɔw la,
a b'u bila kunfɛyaala la kongokolon kɔnɔ!
25A b'u bila mɔmɔni na dibi kɔnɔ sufɛ.
A b'u bila talontalon na i ko dɔrɔtɔw.


text:
Tes fɔlɔ 1
Foli
1- Ne Pɔli ni Silivɛn ani Timote be bataki nin ci Ala ka jama ma, min be Tesaloniki, aw minw jigi be an Faa Ala, ani Matigi Yezu Krista kan, Ala ka nɛɛma ni hɛrɛ kɛ aw ye.
Tesalonikaw taamacogo n'u ka jigi
2An be to ka barika la Ala ye tuma bɛɛ aw kosɔn, ani k'a daali aw ye an ka daalili tuma na. 3Aw lara Ala la ka jija ka baara kɛ a ye, baara gwɛlɛman, kanuya kosɔn cogo min na, ani aw be muɲuna cogo min na Matigi Yezu Krista kosɔn, an hakili b'o bɛɛ la an Faa Ala ɲakɔrɔ. 4N balimaw, aw minw koo diyara Ala ye, an y'a lɔn ko a ye aw woloma. 5An be kibaru diman min fɔra, an m'o fɔ aw ye i n'a fɔ kuma gwansan dama, nga an y'a fɔ ni Nii Senuman ka sebagaya ye. An ye fɛɛn minw kɛ aw ka ɲa kama, aw b'o lɔn. 6- Aw kɔni, aw ye an cogo dege ni Matigi ta fana, aw sɔnna Ala ka kuma ma ni nisɔndiya ye min ye Nii Senuman ta ye, k'aw to tɔɔrɔba cɛma. 7A kɛra ten, mɔgɔ minw lara Yezu la Maseduwani ni Girɛsi mara la, aw ka koo kɛra ladegeta ye olu bɛɛ fɛ. 8Ala ka koo boɲana aw fɛ fɔɔ o tagara mɛn Maseduwani ni Girɛsi maraw la. O dama fana tɛ, aw jigi be Ala kan cogo min na, o sera yɔrɔ bɛɛ, fɔɔ kuun t'a la an yɛrɛ ka kuma a la. 9Bari an tun sera aw fɛ tuma min na, aw y'an ladon cogo min na, ani ka josɔn dabila cogo min na ka Nitigi Ala kelen bato, mɔgɔ bɛɛ b'o fɔra. 10Aw y'o kɛ ka to ka Ala dencɛ Yezu kɔsegitɔ makɔnɔ, a y'ale min kunun a sanin kɔ. Yezu le b'an kunmabɔ Ala ka dimi nata ma.


text:
Sad 23
1- «Mɔgɔ si man kan k'a facɛ ka muso dɔ furu, walima ka jɛn n'a ye.
Mɔgɔ minw man kan ka to Masaba ka jama cɛma
2«Ni mɔgɔ min bɛlɛkili cira, walima n'a ka cɛya tigɛnin lo, o man kan ka don Masaba ka jama cɛma.
3«Ɲamɔgɔden te se ka don Masaba ka jama cɛma, hali a deen, n'o deen fɔɔ ka taga se u kɔmɔgɔ tan ma, olu fana te se ka don.
4- «Amoniw ani Mowabuw te se ka don Masaba ka jama cɛma. Hali u deenw n'u ka deenw fɔɔ ka taga se u kɔmɔgɔ tan ma, olu fana te se ka don. 5- Bari aw bɔtuma na Ezipiti, u ma na aw kunbɛn ni dumunifɛn ni jii ye, Mowabuw ye Bewɔri dencɛ Balamu sara le ka bɔ Petɔri, Mezopotami jamana na, janko a k'aw danga. 6- Nga Masaba aw ka Ala ma sɔn ka mɛnni kɛ Balamu fɛ, a ye danga yɛlɛma k'a kɛ duba ye, bari aw koo ka d'a ye. 7O kama, k'aw to sii la, aw kana sɔn u ka ɲatagako la, walima u ka hɛrɛ sɔrɔko la.
8«Aw kana edɔmuw kɔniya, bari aw balimaw lo. Aw kana Ezipitikaw kɔniya fana, bari aw sigira u ka jamana kɔnɔ lonanya la. 9U tulomasamaw bena se ka don Masaba ka jama cɛma.
Kɛlɛdenw ka sigiyɔrɔ
10«N'aw tagara aw juguw kɛlɛ yɔrɔ la, aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi kojugu bɛɛ ma.
11«Ni aw dɔ nɔgɔra, k'a sababuya kɛ sufɛ nɔgɔ ye, a ka kan ka bɔ aw ka sigiyɔrɔ la, a man kan ka don tugu. 12Wulafɛ, a ka kan ka jii ko. O kɔ, a be se ka don aw ka sigiyɔrɔ la, tile bentuma na.
13«Aw ka yɔrɔ dɔ woloma, min bena kɛ aw ka sigiyɔrɔ kɔfɛ, aw be se k'aw ka banakɔtaga kɛ o yɔrɔ la. 14Aw bena to ka bɔ ni minan dɔ ye aw bolo, ni mɔgɔ dɔ ko a be taga banakɔtaga kɛ, o tigi ka dingɛ sogi, n'a tilara tuma min na, a k'a datugu.
15«Bari Masaba aw ka Ala be n'aw ye aw ka sigiyɔrɔ la, k'aw tanga, ani k'aw juguw don aw bolo. O la, aw ka sigiyɔrɔ ka kan ka saniya, waasa a kana kobɛnbali dɔ ye aw fɛ, k'aw bila.
Jɔɔn ka koo
16«Ni jɔɔn dɔ bolila ka bɔ a kuntigi fɛ, ka na kalifa aw fɛ, aw man kan k'a di a kuntigi ma. 17A ka kan ka to aw fɛ yen aw ka duguw dɔ kɔnɔ, a diyanayɔrɔ la. Aw kan'a tɔɔrɔ.
Kakalaya min be kɛ landako kosɔn
18- «Isirayɛliden musoman man kan ka kakalaya kɛ k'a la landako kan, u cɛmanw fana man kan k'o kɛ. 19Mɔgɔ min be o kakalaya ɲɔgɔn kɛ, aw kana na n'ale ka sara ye, Masaba aw ka Ala ka soo kɔnɔ, k'o kɛ dajuru sara ye, bari o si koo man di Masaba aw ka Ala ye fewu.
Juru donko
20- «N'i be juru don i balima na, a kɛra wari ye, walima dumuni, walima fɛɛn o fɛɛn ye, i kana tɔnɔ ɲini o la. 21I be se ka tɔnɔ ɲini lonan le fɛ, nga o man kan ka kɛ aw n'aw balimaw cɛ. Aw k'o koo bato janko aw bena don jamana min kɔnɔ k'a kɛ aw ta ye, Masaba aw ka Ala ka hɛrɛ kɛ aw ye yen aw ka kokɛtaw bɛɛ la.
Dajuru koo
22- «N'i ye dajuru ta Masaba aw ka Ala ye koo dɔ la, kana mɛn k'o koo kɛ. N'o tɛ, a bena i ɲininga o la, o bena kɛ hakɛ ye i fɛ. 23N'i ma dajuru ta fana, i ma hakɛ kɛ. 24I ye koo min fɔ, i ka banba k'o kɛ, ka kɛɲɛ n'i ka dajuru ye, i ye min ta Masaba aw ka Ala ye, ka sɔrɔ o tun wajibiyanin tɛ.
I tɔɲɔgɔn ka forow koo
25«N'i donna i tɔɲɔgɔn ka *ɛrɛzɛnforo kɔnɔ, i be se ka ɛrɛzɛn dumu i sago la, nga i man kan ka taga ni dɔ ye i bolo. 26N'i donna i tɔɲɔgɔn ka foro kɔnɔ, i be se ka suman tigɛ n'i bolo ye, nga i man kan k'a tigɛ ni sumantigɛfɛn ye.


text:
Maana 36nan: Sanu misiden
E, E! JAMA be mun lo kɛra ten? U be misiden dɔ lo batora! Mun lo y’u bila o la?
Komi Musa tun be mɛɛnna kulu kan, jama y’a fɔ ko: ‘An m’a lɔn fɛɛn min ye Musa sɔrɔ yen. O kama, an ka ala dɔ dilan min bena an ɲɛɛ minɛ ka bɔ yɔrɔ nin na.’
Musa balimacɛ Arɔn ko: ‘Basi tɛ. Sanu minw be aw tulow la, aw k’u bɔ ka na n’u ye ne fɛ yan.’ Arɔn y’o sanu minɛ u fɛ k’o yeelen k’o kɛ sanu misiden ye. Jama ko: ‘An ka Ala min ye an labɔ Misira, o filɛ!’ O kɔ, Israɛldenw ye fɛtiba kɛ ani k’o sanu misiden bato.
Jehova ye o ye minkɛ, a dimina kosɔbɛ. O kama, a y’a fɔ Musa ye ko: ‘Teliya ka jigi sabu jama be koo juguba dɔ kɛra. U ɲinɛna ne ka sariyaw kɔ ani u be birila ka sanu misiden bato.’
Musa teliyara ka jigi ka bɔ kulu kan. A gwɛrɛla jama na tuma min na, a y’a ye ko u be dɔnkili lara ani u be dɔɔn kɛra ka sanu misiden lamini! Musa dimina fɔɔ sariya sɛbɛnin tun be walaka kabakurulaman fila minw kan, a y’u fili duguma, ani u karikarila. A ye sanu misiden ta k’a jɛni fɔɔ k’a kɛ buguri ye.
Jama tun ye koo juguba lo kɛ ten. O kama, Musa y’a fɔ cɛɛ dɔw ye ko u ka u ka kɛlɛkɛmuruw ta. A ko: ‘Mɔgɔ jugu minw ye sanu misiden bato, u ka kan ka faga.’ O cɛɛw ye mɔgɔ waa saba faga! O koo b’a yira ko an ka kan k’an janto an kana ala wɛrɛ si bato Jehova kelenpe kɔ.
Ɛkizɔdi 32:1-35.
Ɲiningaliw
- Jaa nin kan, jama be mun lo kɛra, ani mun na do?
- Mun lo y’a to Jehova dimina, ani Musa ye mun lo kɛ tuma min na a ye jama ka kɛwale ye?
- Musa y’a fɔ cɛɛ dɔw ye ko u ka mun kɛ?
- Maana nin be kalan juman di an ma?
Ɲiningali wɛrɛw
- Ɛkizɔdi 32:1-35 kalan.
Ka tiɲɛn batoli ni ngalon diinan ka koow ɲagami ɲɔgɔn na, maana nin be Jehova ka miiriya yira o koo la cogo di? (Ɛkiz. 32:4-6, 10; 1 Kor. 10:7, 11)
Kerecɛnw ka kan ka kɔrɔsili juman kɛ u ka ɲɛnagwɛ koo la, i n’a fɔ dɔnkili wala dɔɔn? (Ɛkiz. 32:18, 19; Efɛz. 5:15, 16; 1 Zan 2:15-17)
Levi bɔnsɔnw ye ɲɛyirali ɲuman juman di tilennenya lafasali koo la? (Ɛkiz. 32:25-28; Zab. 18:26)