text:
KALANSEN 8
Mun na Ala b’a to kojugu ni tɔɔrɔkow ka kɛ?
1. Kojugu daminɛna cogo di?
Kojugu daminɛna dugukolo kan tuma min na Sutana ye ngalon fɔlɔ tigɛ. A daminɛ na, Sutana tun ye mɛlɛkɛ dafanin ye, nka a “ma to tiɲɛ kan.” (Zan 8:44, ABM ). Ala kelenpe ka kan ni batoli min ye, ale ɲɛɛ bɔra o fɛ. A ye ngalon tigɛ muso fɔlɔ Awa ye, ani a y’a lasun a ka mɛnni kɛ ale fɛ ka Ala to yen. Adama tugura Awa kɔ ka muruti Ala ma. O lo nana ni tɔɔrɔ ni saya ye.
Sutana kɛtɔ ka Awa lasun a kana mɛnni kɛ Ala fɛ, a tun be murutili koo dɔ lo labɛnna Ala kama ko joo t’a fɛ ka kuntigiya kɛ. Adamadenw fanba tugura Sutana kɔ ani u banna Ala ka kuntigiya la. O cogo la, Sutana kɛra “diɲɛ nin kuntigi” ye.
2. Yala fiyɛn tun be Ala ka danfɛnw na wa?
Ala ka danfɛnw bɛɛ dafanin lo. Ala tun ye mɛlɛkɛw ni mɔgɔ minw dan, u tun be se ka mɛnni kɛ Ala fɛ cogo dafanin na (Deteronɔmu 32:4, 5). Ala y’an dan cogo min na, an be se k’a latigɛ an yɛrɛ ma ka koo ɲuman wala koo jugu kɛ. O be sababu di an ma an k’a yira ko an be Ala kanu.
3. Mun na Ala y’a to tɔɔrɔkow ka kɛ fɔɔ ka na se bi ma?
Kabi Edɛn nankɔ kɔnɔ, Jehova ma mɔgɔw bali u ka muruti ale ka kuntigiya ma. Mun na do? A y’o kɛ walisa k’a yira ko see tɛ adamadenw ye k’u yɛrɛ mara koɲuman ale Ala kɔ (Waajulikɛla 7:29; 8:9). Adamadenw ka koow y’o lo yira ka gwɛ saan 6 000 kɔnɔ. U ka kuntigiw dɛsɛra ka kɛlɛw, kojugukɛ, tilenbaliyakow ni banaw ban.
Ala ka kuntigiya tɛ komi adamadenw ta, n’i sɔnna a ma, a b’i nafa (Ezayi 48:17, 18). Yanni dɔɔni, Jehova bena adamadenw ka gofɛrɛnɛmanw bɛɛ halaki. Mɔgɔ minw sɔnna Ala ka kuntigiya ma, olu dɔrɔn lo bena sigi dugukolo kan.—Ezayi 11:9; Daniyɛli 2:44 kalan.
4. Ala ka muɲuli be sababu di an ma ka mun lo kɛ?
Sutana ko mɔgɔ si tɛna baara kɛ Jehova ye kanuya kosɔn. A tɛna diya i ye k’a yira k’o ye ngalon ye wa? I be se k’o kɛ! Ala ka muɲuli be sababu di an bɛɛ ma an k’a yira n’an be Ala ka kuntigiya lo fɛ wala n’an be adamadenw ta lo fɛ. An b’o yira an ka ɲɛnamaya kɛcogo lo fɛ.
5. An be se k’a yira cogo di ko an sɔnna Ala ka kuntigiya ma?
An be se k’a yira ko an sɔnna Ala ka kuntigiya ma n’an b’a ɲini ka tiɲɛn batoli kɛcogo lɔn ani k’an seen don a la. O batoli basiginin lo Bibulu kan (Zan 4:23). An be se ka ban Sutana ka kuntigiya ma n’an be ban k’an seen don politikikow ni kɛlɛkow la i ko Yezu y’a kɛ cogo min na.
Sutana be mɔgɔw lasun u k’a jati ko farati foyi tɛ yen kakalayakow la. N’an banna o koow la, an teri dɔw wala an somɔgɔ dɔw be se k’an lɔgɔbɔ wala k’an kɛlɛ (1 Piyɛri 4:3, 4). O kama, an ka kan ka sugandili kɛ. Mɔgɔ minw be Ala kanu, yala an bena sɔn ka jɛn n’olu lo ye wa? Ala ye sariya minw di an ma hakilitigiya ni kanuya kosɔn, yala an bena sɔn k’u labato wa? N’an y’o kɛ, an bena a yira ko Sutana ye ngalon tigɛ k’a fɔ ko mɔgɔ si tɛna Ala sago kɛ n’a ka gwɛlɛ a ma.
Ala ka kanuya b’an jigi sigi ko kojugukɛ ni tɔɔrɔ bena ban. Minw b’a yira ko u lanin b’o la, olu bena ɲɛnamaya kɛ dugukolo kan fɔɔ abada.
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
Kalan tigitigi juman be Bibulu kɔnɔ?
Mun na Ala b’a to tɔɔrɔw ka kɛ?
Tɔɔrɔ minw bɛɛ be kɛra duniɲa kɔnɔ, mɔgɔ caaman b’a miiri ko Ala nɔɔ lo. Ele be mun lo miiri o koo la? Fɛɛn min kama tɔɔrɔ be kɛ, a ɲini k’a lɔn Ala be min fɔ o koo la.


c: text/html

text:
Maana 36nan: Sanu misiden
E, E! JAMA be mun lo kɛra ten? U be misiden dɔ lo batora! Mun lo y’u bila o la?
Komi Musa tun be mɛɛnna kulu kan, jama y’a fɔ ko: ‘An m’a lɔn fɛɛn min ye Musa sɔrɔ yen. O kama, an ka ala dɔ dilan min bena an ɲɛɛ minɛ ka bɔ yɔrɔ nin na.’
Musa balimacɛ Arɔn ko: ‘Basi tɛ. Sanu minw be aw tulow la, aw k’u bɔ ka na n’u ye ne fɛ yan.’ Arɔn y’o sanu minɛ u fɛ k’o yeelen k’o kɛ sanu misiden ye. Jama ko: ‘An ka Ala min ye an labɔ Misira, o filɛ!’ O kɔ, Israɛldenw ye fɛtiba kɛ ani k’o sanu misiden bato.
Jehova ye o ye minkɛ, a dimina kosɔbɛ. O kama, a y’a fɔ Musa ye ko: ‘Teliya ka jigi sabu jama be koo juguba dɔ kɛra. U ɲinɛna ne ka sariyaw kɔ ani u be birila ka sanu misiden bato.’
Musa teliyara ka jigi ka bɔ kulu kan. A gwɛrɛla jama na tuma min na, a y’a ye ko u be dɔnkili lara ani u be dɔɔn kɛra ka sanu misiden lamini! Musa dimina fɔɔ sariya sɛbɛnin tun be walaka kabakurulaman fila minw kan, a y’u fili duguma, ani u karikarila. A ye sanu misiden ta k’a jɛni fɔɔ k’a kɛ buguri ye.
Jama tun ye koo juguba lo kɛ ten. O kama, Musa y’a fɔ cɛɛ dɔw ye ko u ka u ka kɛlɛkɛmuruw ta. A ko: ‘Mɔgɔ jugu minw ye sanu misiden bato, u ka kan ka faga.’ O cɛɛw ye mɔgɔ waa saba faga! O koo b’a yira ko an ka kan k’an janto an kana ala wɛrɛ si bato Jehova kelenpe kɔ.
Ɛkizɔdi 32:1-35.
Ɲiningaliw
- Jaa nin kan, jama be mun lo kɛra, ani mun na do?
- Mun lo y’a to Jehova dimina, ani Musa ye mun lo kɛ tuma min na a ye jama ka kɛwale ye?
- Musa y’a fɔ cɛɛ dɔw ye ko u ka mun kɛ?
- Maana nin be kalan juman di an ma?
Ɲiningali wɛrɛw
- Ɛkizɔdi 32:1-35 kalan.
Ka tiɲɛn batoli ni ngalon diinan ka koow ɲagami ɲɔgɔn na, maana nin be Jehova ka miiriya yira o koo la cogo di? (Ɛkiz. 32:4-6, 10; 1 Kor. 10:7, 11)
Kerecɛnw ka kan ka kɔrɔsili juman kɛ u ka ɲɛnagwɛ koo la, i n’a fɔ dɔnkili wala dɔɔn? (Ɛkiz. 32:18, 19; Efɛz. 5:15, 16; 1 Zan 2:15-17)
Levi bɔnsɔnw ye ɲɛyirali ɲuman juman di tilennenya lafasali koo la? (Ɛkiz. 32:25-28; Zab. 18:26)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KƆRƆSILI SANGASO—KALAN Saan 2017, mɛkalo
Barokun minw bena lajɛ saan 2017, zuwekalo tile 3nan ka taga se tile 30nan lɔgɔkunw na, olu lo be sɔrɔ Kɔrɔsili Sangaso nin kɔnɔ.
“Lonanw” dɛmɛ u ka Jehova bato ni “nisɔndiya ye”
Minw bolila ka na kalifa, u dɔw tɛ Jehova lɔn. An be se ka kibaro diiman fɔ koɲuman olu ye cogo di?
“Lonanw” ka denmisɛnw dɛmɛcogo
N’i ye lonan ye, i be se k’i deen dɛmɛ cogo fisaman juman na a ka Jehova lɔn? Mɔgɔ wɛrɛw be se k’aw dɛmɛ cogo di?
DƆ KA ƝƐNAMAYA
Hali ni n’ ye tulogweren ye, o tɛ n’ bali ka mɔgɔw kalan
Walter Markin ye tulogweren ye ani a ye ninsɔndiya ni duga sɔrɔ Jehova ka baara la.
Kana a to i ka kanuya ka sumaya
Saan kɛmɛkulu fɔlɔ la, kerecɛn dɔw ka kanuya sumayara. Mun lo bena an dɛmɛ walisa an ka kanuya kana sumaya Jehova koo la?
“I be ne kanu ka tɛmɛ nunu kan wa?”
Fɛɛn min ka ɲi ka kɛ Simɔn Piyɛri ɲɛnako fɔlɔ ye, a ye kalan nafaman sɔrɔ Yezu fɛ o koo la. Yala an fana be se k’o ladili sira tagama bi wa?
Gayusi y’a balimaw dɛmɛ cogo di?
Gayusi ye jɔn lo ye? Mun na an ka ɲi k’a ladegi?
Ninsɔndiya b’a la ka ɲɛnamaya kɛ cogo nɔgɔman na
Mun lo ye balimacɛ dɔ n’a muso lasun ka ɲɛnamaya kɛ cogo nɔgɔman na? U y’o kɛ cogo di? Mun na u ninsɔndiyanin lo u ka desizɔn kosɔn?
AN KA TARIKIKO DƆW
“An dusu fara kanuya la ani an kisɛyara ka tɛmɛ sanga ni wagati bɛɛ kan”
Lajɛnba min kɛra saan 1922, ladili dɔ dira Bibulu Kalandenw ma k’u ka “Masacɛ n’a ka masaya koo weleweleda.” U y’o ladili sira tagama cogo di?


text:
KUNNAFONI WƐRƐW
“Niin” ani “Hakili”: U kɔrɔ tigitigi ye mun ye?
N’I Y’A mɛn ko “niin” ani “hakili”, e be miiri mun koo la? Mɔgɔ caaman b’a miiri ko “niin” ani “hakili” ye fɛɛn yebaliw ye minw be an na ani u tɛ sa. U b’a miiri ko mɔgɔ mana sa, o fɛɛnw be bɔ a tigi fari la ani u tɛ sa. Komi o miiriya jɛnsɛnnen lo yɔrɔ bɛɛ, a be bari mɔgɔ caaman na k’a mɛn ko Bibulu kɔni tɛ o fɔ fewu. O la do, Ala ka Kuma ka fɔta la, niin ni hakili ye mun lo ye?
“NIIN” KƆRƆ YE MIN YE BIBULU KƆNƆ
An ka kuma niin koo la fɔlɔ. N’a sɔrɔ i hakili b’a la ko Bibulu kɔnna ka sɛbɛ Heburukan ni Gɛrɛkikan lo la. N’u be kuma niin koo la, Bibulu sɛbɛbagaw be Heburukan kumaden nefɛs wala Gɛrɛkikan kumaden psukɛ lo sɛbɛ. Nin kumaden fila be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ siɲɛ 800 ni kɔ. Bibulu bayɛlɛmani min tɔgɔ ko Traduction du monde nouveau, o be o kumadenw bayɛlɛma yɔrɔ bɛɛ k’a fɔ ko “âme,” o kɔrɔ, “niin.” “Niin” wala “niinw” kofɔra cogo min na Bibulu kɔnɔ, n’an b’o lajɛ, an b’a ye ka gwɛ ko u kɔrɔ jɔnjɔn ko: 1) mɔgɔ, 2) bɛgɛn, wala 3) mɔgɔ wala bɛgɛn ka ɲɛnamaya. An ka vɛrise dɔw lajɛ minw be o kɔrɔ saba ɲɛyira.
Mɔgɔw.Nuhun tile la, “mɔgɔ damani le kisira . . . mɔgɔ [psukɛ] seegi dɔrɔn.” (1 Piyɛri 3:20). Yan, gɛrɛkikan kumaden psukɛ min kofɔra, o ɲɛsinna mɔgɔw lo ma: Nuhun, a muso, a dencɛ saba n’u musow. Ɛkizɔdi 16:16 be cikan dɔw kofɔ minw dira Israɛldenw ma ka ɲɛsin maanɛ koo ma. A fɔra u ye ko: “Mɔgɔ kelen kelen bɛɛ ka dɔ cɛ . . . ka kɛɲɛ n’u ka mɔgɔw [nefɛs] daa ye.” O la, denbaya kelen-kelen bɛɛ tun be maanɛ hakɛ min cɛ, o tun be bɔ a ka mɔgɔw daa lo la. Vɛrise wɛrɛw be yen minw kɔnɔ nefɛs ni psukɛ ɲɛsinna mɔgɔ wala mɔgɔw lo ma: Zɛnɛzi 46:18; Zozuwe 11:11; Kɛwaliw 27:37; ani Ɔrɔmukaw 13:1.
Bɛgɛnw. Bibulu be fɛɛn ɲɛnamanw danni lakali ten ko: “Ala ko: ‘Nimanfɛn [nefɛs] ka kɛ jii kɔnɔ caaman yɔrɔ bɛɛ, ani kɔnɔw ka to ka van sanfɛ.’ Ala ko: ‘Dugukolo ka fɛɛn ɲanaman [nefɛs] sifaw bɛɛ bɔ: begɛnw, fɛɛn minw be fofo, ani kongosogo sifaw bɛɛ.’ A kɛra ten.” (Zɛnɛzi 1:20, 24). Nin yɔrɔ la, jɛgɛw, bɛgɛnw ani kongo sogow bɛɛ weelela heburukan kumaden kelen lo la ko nefɛs. Kɔnɔw ni sogo wɛrɛw weelela ko nefɛs vɛrise nunu kɔnɔ: Zɛnɛzi 9:10; Levitiki 11:46; ani Nɔnburuw 31:28.
Mɔgɔ niin. Tuma dɔw la kumaden “nefɛs” kɔrɔ ko mɔgɔ niin. Jehova tun y’a fɔ Musa ye ko: “Nga ni kojugu wɛrɛ y’a sɔrɔ, o ɲɔgɔn ka kan ka kɛ u la. Nii [nefɛs] juru be bɔ ni nii [nefɛs] ye.” (Ɛkizɔdi 21:23). Ni mɔgɔ tun ye mɔgɔ wɛrɛ niin bɔ, a tun ka kan ka mun lo sara o nɔɔ na? Niin tun be kɛ niin sara ye. An ka Yezu ka kumaw fana lajɛ: “Ne ye sagaw dɛndɛbagaɲuman ye. Sagaw dɛndɛbaga ɲanaman b’a nii [psukɛ] di a ka sagaw kosɔn.” (Zan 10:11). Yezu y’a niin, o kɔrɔ a ka ɲɛnamaya di adamadenw kosɔn. An ye Bibulu vɛrise minw lajɛ, u b’a yira ka gwɛ ko “niin” ɲɛsinna mɔgɔ ka ɲɛnamaya lo ma. O kɔrɔ kelen be sɔrɔ vɛrise wɛrɛw kɔnɔ i n’a fɔ Matiyo 10:39; Zan 15:13; ani Kɛwaliw 20:10.
N’i be to ka Ala ka Kuma kalan, i bena a ye ko a ma fɔ Bibulu yɔrɔ si la ko niin tɛ sa wala ko a be to badaa. Nka, Bibulu b’a fɔ ko niin be sa (Ezekiyɛli 18:4, 20, NW ).
“HAKILI” YE MIN YE
An k’a filɛ sisan “hakili” kɔrɔ ye min ye Bibulu kɔnɔ. Mɔgɔ dɔw b’a miiri ko “hakili” ni “niin” kɔrɔ ye kelen ye. Nka o tɛ. Bibulu b’a yira ka gwɛ ko “hakili” ni “niin” be dan na. Faranfasi juman be yen u cɛ?
Bibulu sɛbɛbagaw ye kumaden min sɛbɛ ka ɲɛsin “hakili” ma o ye ruwa ye heburukan na ani pneuma ye gɛrɛkikan na. Bibulu yɛrɛ be o kumadenw kɔrɔ yira. Ɲɛyirali fɛ, Zaburuw 104:29 (ABM ) b’a fɔ ko: “Ni i [ Jehova] ye u [hakili, NW ] (ruwa) minɛ, u bɛ sa, u bɛ kɛ buguri ye tun.” Zaki 2:26 (ABM ) fana b’a fɔ ko: ‘Farikolo salen lo ni niin [hakili, NW ] t’a la.’ O vɛrisew kɔnɔ, kumaden “hakili” ɲɛsinna fɛɛn ma, min b’a to farikolo be ɲɛnamaya. Ni hakili tɛ farikolo la, mɔgɔ be sa. O kama, Bibulu kɔnɔ kumaden ruwa ma bayɛlɛma dɔrɔn ko “hakili” nka, “fanga” o kɔrɔ, ɲɛnamaya barika. Ɲɛyirali fɛ, Nuhun ka wagati la, Ala y’a fɔ sanjiba koo la ko: “Ne na ji belebeleba lana dugukolo kan. Hakili [ruwa] bɛ farisogo minnu na, ne na olu bɛɛ halaki ka bɔ sankolo jukɔrɔ.” (Zɛnɛzi 6:17, ABM; 7:15, 22). O la “hakili” ye barika yebali ye ( ɲɛnamaya tapɛrɛn lo) min b’a to fɛɛn ɲɛnamanw bɛɛ be walew kɛ.
Niin ani hakili tɛ kelen ye. Farikolo mako be hakili la i ko arajo mako be kuran na walisa ka kuma. Walisa k’o faamuya, i ka miiri arajo dɔ koo la piliw be don min na. N’i ye piliw don a la ani k’a dayɛlɛ, kuran min be piliw kɔnɔ o b’a to arajo be baara kɛ ani ka kuma. Nka ni piliw t’a la, a tɛ se ka baara kɛ. Arajo sifa wɛrɛw fana be ten: ni y’u sama ka bɔ kuran na, u tɛ baara kɛ tugun. O cogo kelen na, hakili ye barika ye an farikolo be ɲɛnamaya la min sababu fɛ. I ko kuran, hakili fana tɛ ni dusukunnataw ye ani a tɛ se ka miiri. Fanga lo, mɔgɔ tɛ. Nka, n’o hakili walima ɲɛnamaya barika tɛ fari la, an ‘be sa, an be kɛ buguri ye tugun’ i ko Zaburu sɛbɛbaga y’a fɔ cogo min na.
Waajulikɛla 12:7 b’a fɔ adamaden saya koo la ko: ‘Farisogo be segi ka kɛ bɔgɔ ye a bɔyɔrɔ la, . . . ani mɔgɔ niin [hakili, NW ] be segi Ala ma, min y’a dibaga ye.’ Ni hakili wala ɲɛnamaya barika bɔra mɔgɔ fari la, a be toli ani a be segi dugukolo la, a bɔra yɔrɔ min na. O cogo kelen na, ɲɛnamaya barika be kɔsegi Ala ma, a bɔra ale min fɛ (Zɔbu 34:14, 15, NW; Zaburuw 36:10). O kɔrɔ tɛ ko ɲɛnamaya barika be wuli tiɲɛn na ka taga sankolo la. Nka, o kɔrɔ ko mɔgɔ mana sa, walisa a ka ɲɛnamaya kokura, o be Jehova Ala lo bolo. An be se k’a fɔ ko a tigi ka ɲɛnamaya be Ala lo bolo sisan. Ala sebagaya dɔrɔn lo sababu la hakili walima ɲɛnamaya barika be se ka segi a tigi ma walisa a ka ɲɛnamaya kokura.
“Mɔgɔ salen minnu bɛ kaburuw kɔnɔ,” k’a lɔn ko Ala bena u kunu, o b’an jigi tugu dɛ! (Zan 5:28, 29, ABM ). Suu kununin wagati la, minw be sunɔgɔra saya la, Jehova bena farikolo kuraw dilan u ye ani a bena u ɲɛnamaya a kɛtɔ ka hakili walima ɲɛnamaya barika don u la. O bena kɛ ninsɔndiya wagati ye dɛ!
N’i b’a fɛ ka dɔ fara i ka faamuyali kan “niin” ani “hakili” kɔrɔ koo la Bibulu kɔnɔ, i bena kunnafoni nafamanw sɔrɔ gafe nunu kɔnɔ: Que devient-on quand on meurt ? ani Comment raisonner à partir des Écritures ɲɛɛw 27-32 ani 135-140 (faransɛkan). Jehova Seerew lo y’u sɛbɛ.


text:
NAFOLOFƐNW ALA KA KUMA KƆNƆ | EZAYI 17-23
Ka kuntigiya kɛ cogo jugu la, o b’a to a be bɔsi an na
Sebna tun ye masacɛ Ezekiyasi ka soo kɔrɔsibaga ye. Ale tun gwanna masacɛ kɔ ani u tun be koo caaman ɲini a fɛ.
22:15, 16
Sebna tun ka ɲi ka Jehova ka mɔgɔw mako wasa.
A ye nɔɔrɔ ɲini a yɛrɛ ye.
22:20-22
Jehova ye Eliyakimu sigi Sebna nɔɔ na.
“Dawuda ka soo konnigɛ” tun dira Eliyakimu ma, o min ye setigiya ani kuntigiya tagamasiɲɛ ye.
Miiri k’a filɛ: Sebna tun be se k’a ka kuntigiya kɛ cogo di ka tɔɔw dɛmɛ?


text:
ƝƐNAMAYA ANI WAAJULI BAARA LAJƐNSƐBƐ Saan 2017, utikalo
Yiracogo modɛliw
Réveillez-vous! yiracogo modɛliw ani Bibulu ka tiɲɛn kalan dɔ min ɲɛsinna adamadenw dankun ma. Tɛmɛ yiracogo modɛliw fɛ k’i yɛrɛ ka yiracogow labɛn.
NAFOLOFƐNW ALA KA KUMA KƆNƆ
Jehova ye kafiri jamana dɔ duga
Babilonɛkaw ye Tiri dugu lamini fɔɔ saan 13. O kɔ, Jehova y’u duga. An be kantigiya ni yɛrɛ saraka koo minw kɛ, Jehova b’a yira cogo di ko a b’u jati fɛɛnba ye?
KERECƐNW KA ƝƐNAMAYA
A ɲini ka kɛ ni Ala ka jogow ye: Yɛrɛmajigilenya
Mun na yɛrɛmajigilenya kɔrɔtanin lo? An b’a yira cogo di ko an majiginin lo? Delili ani Yezu ka ɲɛyirali b’an dɛmɛ cogo di ka kɛ ni yɛrɛmajigilenya ye?
NAFOLOFƐNW ALA KA KUMA KƆNƆ
Kɔrɔsilikɛla ka kunkanbaaraba
Kɔrɔsilikɛlaw ka kunkanbaara tun ye ka dugumɔgɔw lasɔmi faratikow la minw b’u sen kɔrɔ. Jehova tun b’a fɛ ka mun lo yira a kɛtɔ ka Ezekiyɛli kɛ i n’a fɔ kɔrɔsilikɛla Israɛldenw fɛ?
KERECƐNW KA ƝƐNAMAYA
A ɲini ka kɛ ni Ala ka jogow ye: Jagwɛlɛya
Mun na an ka kan ka see sɔrɔ adamaden ɲɛsiran kan? Ka miiri, ka delili kɛ ani k’an jigi la Jehova kan, o b’an dɛmɛ cogo di ka kɛ ni jagwɛlɛya ye?
NAFOLOFƐNW ALA KA KUMA KƆNƆ
Gɔgi min be Magɔgi jamana na, a bena halaki yanni dɔɔni
Bibulu b’a ɲɛfɔ koo minw bena kɛ sanni Gɔgi ka halaki, o min be Magɔgi. A b’a fɔ fana min bena kɛ Gɔgi halakinin kɔ.
KERECƐNW KA ƝƐNAMAYA
A ɲini ka kɛ ni Ala ka jogow ye: Limaniya
I ko Ibrayima, an ka kan k’a yira ko an limaniyanin lo Jehova la hali n’o ka gwɛlɛ. Cogo juman na an be se k’an ka limaniya n’an ka kantigiya sabati?
NAFOLOFƐNW ALA KA KUMA KƆNƆ
Ezekiyɛli ka yeli Alabatoso koo la, o koo ni aw
Ezekiyɛli ka yeli b’an hakili jigi ko Jehova ye sariyaw sigi batoli senuman kama. O yeli be se k’an lasun ka mun lo kɛ?
KERECƐNW KA ƝƐNAMAYA
Ne be se ka kɛ piyɔniye kɔrɔsigi ye tuma juman?
Ka kɛ piyɔniye kɔrɔsigi ye, o ye fɛɛrɛ ɲumanba dɔ ye ka tanuli sarakaw bɔ Jehova ye. I be se ka dɔ fara i ka cidenyabaara kan o cogo la wa?


text:
Maana 108nan: Damasi sira kan
CƐƐ min bennin be dugu ma, jɔn lo? Sɔli lo, ale lo tun be Etiyɛni fagabagaw ka forokiyaw kɔrɔsira. A filɛ yeelenba min bɔra sankolo la! Mun lo be kɛra do?
Etiyɛni faganin kɔ, Sɔli y’a daminɛ ka Yezu ka kalandenw kɛlɛ. A tun be taga soo ni soo k’u sama ka taga u don kaso la. Kalanden caaman bolila ka taga dugu wɛrɛw la ani k’a daminɛ ka “kibaru diman” fɔ o yɔrɔw la. Nka, Sɔli ma dan Zeruzalɛmu dɔrɔn ma. A filɛ sisan Damasi sira kan. K’a to o sira kan, a filɛ kabako min kɛra:
Yeelenba dɔ barila ka bɔ sankolo la ka na a lamini. A bɔra ka ben i ko i ɲɛɛ b’a la jaa nin kan. O kɔ, kumakan dɔ bɔra ko: ‘Sɔli, Sɔli, mun na i be ne tɔɔrɔla ten?’ Sɔli tagamaɲɔgɔnw y’o yeelenba ye ani k’o kumakan mɛn, nka u m’o kuma faamu.
Sɔli ye ɲiningali kɛ ko: “E ye jɔn ye, Matigi?”
Kumakan nin ko: “Ne Yezu lo i be min tɔɔrɔla.” Yezu y’o fɔ walisa Sɔli k’a faamu ko n’a be ale ka kalandenw tɔɔrɔla a be komi a be ale Yezu yɛrɛ lo tɔɔrɔla.
Sɔli y’a ɲininga sisan ko: ‘Matigi, ne ka kan ka mun lo kɛ?’
Yezu ko: “Wili ka don dugu kɔnɔ, i ka kan ka min kɛ, u bena o fɔ i ye.” Sɔli wilila ka bɔ duguma, a y’a ɲɛɛ yɛlɛ, nka a tun tɛ se ka yeli kɛ. A kɛra fiyentɔ ye! A tagamaɲɔgɔnw y’a bolo minɛ le ka don n’a ye Damasi.
Yezu ka kalanden dɔ tun be Damasi min tɔgɔ ko Ananiyasi. Yezu y’a fɔ o ye ko: ‘U be sira min weele ko Siratilennin, i labɛn ka taga yen. N’i sera, i be cɛɛ dɔ koo ɲininga Zuda ka soo, a tɔgɔ ko Sɔli. Ne y’a sugandi a ka baara kɛrɛnkɛrɛnnin kɛ ne ye.’
O la, Ananiyasi tagara. A ye Sɔli sɔrɔ, k’a bolo la Sɔli kuun na ani k’a fɔ ko: ‘Matigi lo ye n ci i fɛ walisa i ɲɛɛ ka yɛlɛ ani i ka fa Nii Senuman na.’ O yɔrɔnin bɛɛ, fɛɛn dɔw bɔra Sɔli ɲɛdenw na ka benben i ko jɛgɛfaraw, ani a ye yeli kɛ tugun.
Yezu ye see di Sɔli ma a ka siya caaman mɔgɔw waaju cogo barikaman na. A nana weele ko ciden Pol. An bena koo caaman kalan a koo la kɔfɛ. Nka, an k’a filɛ fɔlɔ Ala ye Piyɛri ci ka taga min kɛ.
Kɛwaliw 8:1-4; 9:1-20; 22:6-16; 26:8-20.
Ɲiningaliw
- Ɛtiyɛni faganin kɔ, Sɔli ye mun lo kɛ?
- Sɔli tagatɔ Damasi, kabako juman lo kɛra?
- Yezu y’a fɔ ko Sɔli ka mun lo kɛ?
- Yezu ye cii juman di Ananiyasi ma ani Sɔli sera ka yeli kɛ cogo di?
- Sɔli nana weele tɔgɔ juman lo la, ani baara juman lo kalifara a ma?
Ɲiningali wɛrɛw
- Kɛwaliw 8:1-4 kalan.
Kerecɛn kafo siginin kura, kɔrɔbɔliw wulila a kama. Cogo di o koo y’a to kibaru duman jɛnsɛnna yɔrɔ bɛɛ la ani o ɲɔgɔnnako juman lo be kɛra an ka wagati la? (Kɛw. 8:4; Ezayi 54:17)
- Kɛwaliw 9:1-20 kalan.
Yezu y’a yira ko a b’a fɛ ka cii saba jumanw lo kalifa Sɔli ma? (Kɛw. 9:15; 13:5; 26:1; 27:24; Ɔrɔm. 11:13)
- Kɛwaliw 22:6-16 kalan.
An be se ka kɛ i ko Ananiyasi cogo di ani mun na o kɔrɔtanin lo? (Kɛw. 22:12; 1 Tim. 3:7; 1 Piyɛri 1:14-16; 2:12)
- Kɛwaliw 26:8-20 kalan.
Sɔli tuubira ka kɛ kerecɛn ye. Mɔgɔ minw ka furuɲɔgɔnw tɛ Jehova Seerew ye, Sɔli ka koo be olu jagwɛlɛya cogo di? (Kɛw. 26:11; 1 Tim. 1:14-16; 2 Tim. 4:2; 1 Piyɛri 3:1-3)


text:
Jɔn tigitigi lo be duniɲa nin marala?
E ka miiriya la . . .
Ala lo wa?
adamadenw lo wa?
wala mɔgɔ wɛrɛ lo?
BIBULU B’A FƆ KO:
“Diɲɛ . . . bɛɛ be Sutana sago kɔrɔ.”—1 Zan 5:19, ALA KA KUMA, ABBF.
“Ala Dencɛ nana, waasa ka Sutana ka kɛwaliw cɛn.”—1 Zan 3:8.
I BE SE KA NAFA MIN SƆRƆ O LA:
An b’a faamu fɛɛn min kama gwɛlɛyaw be duniɲa kɔnɔ.—Yirali 12:12.
O be jigiya di an ma ko duniɲa nin cogoya bena fisaya.—1 Zan 2:17.
BIBULU BE MIN FƆ, AN BE SE KA LA O LA SƆBƐ LA WA?
An be se ka la o la kuun saba ɲɔgɔn kama:
Sutana ka kuntigiya tɛna sanga sɔrɔ abada. Jehova y’a latigɛ ka Sutana ka kuntigiya ban adamadenw kun na. A ye layidu ta ko a bena “Sutana ka koo nagasi.” O cogo la, Sutana ye tiɲɛni minw kɛ, Ala bena u bɛɛ lalaga.—Eburuw 2:14.
Ala ye Yezu Krista sugandi ko a ka duniɲa mara. Yezu ni bi duniɲa nin kuntigi tɛ kelen ye fewu, sabu duniɲa nin kuntigi ka fari ani a b’a yɛrɛ lo sago kɛra. Ala ye layidu ta Yezu ka kuntigiya koo la ko: “A bena makari barikatan na, ani fantan . . . A bena u tanga benkannikɛlaw, ni mɔgɔ farimanw ma.”—Zaburuw 72:13, 14.
Ala tɛ nkalon tigɛ. Bibulu b’a fɔ ka gwɛ ko: “Ala te se ka galon tigɛ.” (Eburuw 6:18). Ni Jehova y’a daa di ko a bena koo dɔ kɛ, ale fɛ o koo kɛra ka ban! (Ezayi 55:10, 11). “Diɲɛ nin kuntigi bena gwɛn ka bila kɛnɛma.”—Zan 12:31.
MIIRI K’A FILƐ:
Duniɲa nin bena kɛ cogo di n’a kuntigi gwɛnna ka bɔ yen?
O ɲiningali ka jaabili be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ: ZABURUW 37:10, 11 ani YIRALI 21:3, 4.
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
KIBARO DIIMAN MIN BƆRA ALA YƆRƆ
Ala sagonata ye mun lo ye dugukolo koo la?
Bibulu b’a ɲɛfɔ fɛɛn min kama Ala ye dugukolo dan, tɔɔrɔw bena ban tuma min na, dugukolo bena kɛ min ye sini ma ani adamadenw ka siniɲasigi bena kɛ min ye o tuma na.


text:
KALANSEN 8
Ala ka Masaya ye mun lo ye?
1. An bena kuma delili juman lo koo la?
MƆGƆ miliyɔn caaman be delili nin lɔn min be daminɛ ko “an Faa min be sankolo la.” Yezu y’o delili kɛ walisa k’a ka kalandenw degi delili kɛcogo la. A ye delili kɛ mun lo koo la? Mun na o delili nafa ka bon an fɛ bi?
2. Yezu ko an ka delili kɛ fɛɛnba saba jumanw lo koo la?
2 Yezu ko: “Aw ka kan ka Ala daali cogo min na, o filɛ: ‘An Faa min be sankolo la, i tɔgɔ ka boɲa [wala a ka saniya]. I ka masaya ka na. I sago ka kɛ dugukolo kan i ko a be kɛ sankolo la cogo min na.’ ” (Matiyo 6:9-13 kalan). Mun na Yezu ko an ka delili kɛ o fɛɛn saba koo la?
3. An ka ɲi ka mun lo lɔn Ala ka Masaya koo la?
3 An y’a ye ko Ala tɔgɔ ko Jehova. Ala sagonata ye min ye adamadenw ni dugukolo koo la, an y’o ye fana. Yezu ye delili kɛ ko: “I ka masaya ka na.” O kuma kɔrɔ ko di? Ala ka Masaya ye mun lo ye? A bena mun lo kɛ? A bena a kɛ cogo di Ala tɔgɔ ka saniya? An bena o lo ye.
ALA KA MASAYA YE MUN LO YE?
4. Ala ka Masaya ye mun lo ye ani jɔn lo ye a Masacɛ ye?
4 Jehova ye gofɛrɛnɛman dɔ sigi sankolo la ani a ye Yezu kɛ Masacɛ ye o kun na. Bibulu b’o gofɛrɛnɛman weele ko Ala ka Masaya. Yezu ye “masaw ka Masa, matigiw ka Matigi” ye (1 Timote 6:15). Adamadenw ka kuntigi si tɛ se ka koo ɲuman kɛ ka se Yezu ma. A fanga ka bon fana ka tɛmɛ u bɛɛ lajɛnnin ta kan.
5. Ala ka Masaya bena to yɔrɔ juman na ka kuntigiya kɛ? A bena kuntigiya kɛ mun lo kun na?
5 Tile 40 Yezu suu kununi kɔ, a kɔsegira sankolo la. Kɔfɛ, Jehova y’a sigi masaya la (Kɛwaliw 2:33). Ala ka gofɛrɛnɛman bena to sankolo la ka dugukolo mara (Yirali 11:15). O lo kama Bibulu be Ala ka Masaya weele ko “sankolo masaya.”
6, 7. Mun na adamadenw ka masacɛ si ma se Yezu ma?
6 Bibulu b’a fɔ ko adamadenw ka masacɛ si ma se Yezu ma sabu “ale kelen le te sa.” (1 Timote 6:16). Adamadenw ka kuntigiw bɛɛ be laban ka sa, nka Yezu kɔni tɛna sa abada. Yezu bena koo ɲuman minw bɛɛ kɛ an ye, u bena an nafa fɔɔ abada!
7 Bibulu ka kiraya kuma dɔ b’a fɔ ko Yezu bena kɛ Masacɛ tilennin ye ani a bena hinɛ mɔgɔw la. An b’a kalan ko: “Masaba ka Nii bena to n’a ye, ale min be lɔnniya, ni koo faranfasili see di, ka koo ɲanabɔli see, ni fanga di, ka Masaba lɔnko n’a ɲasiranko see di. Ka siran Masaba ɲa, o le bena diya a ye. A tena kiti tigɛ ka kɛɲɛ n’a ɲaa ka yeta ye. A tena koo latigɛ ka kɛɲɛ n’a tulo ka mɛnta ye. A bena dɛsɛbagatɔw ka kiti tigɛ tilenninya la.” (Ezayi 11:2-4). Yala i tɛ o Masacɛ ɲɔgɔn fɛ wa?
8. An b’a lɔn cogo di ko Yezu kelen tɛna kuntigiya kɛ?
8 Ala ye adamaden dɔw sugandi u ka kuntigiya kɛ ni Yezu ye sankolo la. Ɲɛyirali fɛ, ciden Pol y’a fɔ Timote ye ko: “N’an jijara ka tɔɔrɔ muɲu n’a ye, an bena kuntigiya kɛ n’a ye.” (2 Timote 2:12). Mɔgɔ joli lo bena kuntigiya kɛ ni Yezu ye?
9. Mɔgɔ joli lo bena masaya kɛ ni Yezu ye? Ala y’a daminɛ k’u sugandi tuma juman?
9 An y’a ye kalansen 7nan na ko ciden Zan ye Yezu ye Masaya la sankolo la. Masacɛ 144 000 tun be n’a ye. Olu ye jɔn lo ye? Zan y’a ɲɛfɔ ko Yezu “tɔgɔ ni a Fa tɔgɔ sɛbɛnnen tun bɛ o mɔgɔw tenw na.” Zan y’a fɔ fana ko “Sagaden [o kɔrɔ, Yezu] bɛ taa yɔrɔ o yɔrɔ, olu bɛ tugu a nɔfɛ. U kunmabɔra ka bɔ mɔgɔw cɛma.” (Yirali 14:1, 4 kalan, ABM). Mɔgɔ 144 000 nunu ye kerecɛn kantigiw ye. Ala y’u sugandi walisa u ka fara Yezu kan ka dugukolo mara. U mana sa, u be kunu ka taga sankolo la (Yirali 5:10). Kabi Yezu ka cidenw ka wagati la, Jehova y’a daminɛ ka kerecɛn kantigiw sugandi walisa u ka kɛ masacɛ 144 000 nunu dɔw ye.
10. Jehova ye Yezu ni mɔgɔ 144 000 sigi masaya la adamadenw kun na. Mun na o ye kanuyako ye?
10 Jehova b’a janto an na kosɔbɛ. O lo kama, a ye labɛn kɛ walisa mɔgɔ dɔw ka masaya kɛ ni Yezu ye. Yezu bena kɛ Masacɛ ɲuman ye sabu a b’an faamu. A kɛra adamaden cogoya la ka ye ani a tɔɔrɔla. Pol y’a fɔ ko Yezu be makari an na ani a be se “k’an faamu an ka dɛsɛyɔrɔ la. A ye kɔrɔbɔli sifa bɛɛ sɔrɔ i n’a fɔ anw.” (Eburuw 4:15; 5:8). Mɔgɔ 144 000 nunu fana b’an faamu sabu u tun ye adamadenw ye. Dafabaliyakow ye u tɔɔrɔ ani u ye banaw muɲu. O kama, an be se ka la a la ko Yezu ni mɔgɔ 144 000 nunu b’an ka dusukunnakow n’an ka kunkow faamu.
ALA KA MASAYA BENA MUN LO KƐ?
11. Mun na Yezu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko u ka delili kɛ walisa Ala sago ka kɛ sankolo la?
11 Mun na Yezu ko a ka kalandenw ka delili kɛ walisa Ala sago ka kɛ sankolo la? Kalansen 3nan na, an y’a ye ko Sutana Naafigi murutira Jehova ma. Jehova y’a to ale ni jinaw, o kɔrɔ mɛlɛkɛ murutininw, ka wagati dɔɔni kɛ sankolo la. O wagati la, bɛɛ tun tɛ Ala sago kɛra sankolo la. Kalansen 10nan na, an bena koo wɛrɛw kalan Sutana ni jinaw koo la.
12. Yirali 12:10 be kooba fila jumanw lo lakali?
12 Bibulu b’a ɲɛfɔ ko wagati dɔɔni Yezu siginin kɔ Ala ka Masaya kun na, a tun bena Sutana kɛlɛ (Yirali 12:7-10 kalan). Vɛrise 10nan kɔnɔ, kooba fila lakalila. A fɔlɔ, Ala ka Masaya sigira sen kan ani Yezu lo ye Masacɛ ye. A filanan, Sutana gwɛnna ka jigi dugukolo kan. O koow kɛra ka ban. Kɔfɛ an bena baro kɛ o kan.
13. Mun lo kɛra sankolo la Sutana gwɛnnin kɔ?
13 Bibulu b’a fɔ ko Sutana n’a ka jinaw gwɛnnin kɔ ka bɔ sankolo la, mɛlɛkɛ kantigimanw ninsɔndiyara. An b’a kalan ko: “O de kosɔn, sankolow ani u kɔnɔ fɛnw, aw ka ɲagali.” (Yirali 12:12, ABM). Sisan, bɛɛn ni hɛɛrɛ be sankolo la kosɔbɛ sabu bɛɛ be Ala sago kɛra yen.
14. Mun lo kɛra dugukolo kan sabu Sutana gwɛnna ka bɔ sankolo la?
14 Nka dugukolo kan, koow be cogo wɛrɛ la. Bɔnɛ be adamadenw kan sabu “Sutana dimininba jigira aw fɛ. A b’a lɔn ko a halakilon tɔɔ man jan tugu.” (Yirali 12:12). Sutana dimininba lo. A gwɛnna ka bɔ sankolo la ani a b’a lɔn ko yanni dɔɔni a bena halaki. A b’a seko bɛɛ kɛra ka bɔnɛ ni tɔɔrɔ lase dugukolo kuru bɛɛ kan.
15. Ala sagonata ye mun lo ye dugukolo koo la?
15 Nka Ala sagonata ye min ye dugukolo koo la, o ma yɛlɛma. Ala bele b’a fɛ mɔgɔ dafaninw ka ɲɛnamaya kɛ fɔɔ abada alijɛnɛ kɔnɔ dugukolo kan (Zaburuw 37:29). Ala ka Masaya bena o dafa cogo di?
16, 17. Daniyɛli 2:44 be mun lo yira Ala ka Masaya koo la?
16 Daniyɛli 2:44 b’a fɔ ko: “Ayiwa, o masa nunu ka tile la, Sankolotigi Ala ben’a kɛ masacɛ wɛrɛ be wili min ka masaya tena nagasi abada, a ka masaya tena bɔ a bolo ka di siya wɛrɛ ma. Ale bena masaya tɔ nunu bɛɛ ka koo nagasi ka ban pewu. Ale bena to a ka masaya la tuma bɛɛ.” O kiraya kuma be mun lo yira Ala ka Masaya koo la?
17 A fɔlɔ, a b’a yira ko Ala ka Masaya tun bena sigi sen kan “o masa nunu ka tile la.” O kɔrɔ ko, tuma min na Ala ka masaya tun bena kuntigiya daminɛ, gofɛrɛnɛman wɛrɛw tun bena kɛ hali bi dugukolo kan. A filanan, o kiraya kuma b’a yira ko Ala ka Masaya bena to kudayi ani gofɛrɛnɛman si tɛna sigi a nɔɔ na abada. A sabanan, kɛlɛ bena kɛ Ala ka Masaya ni duniɲa ka gofɛrɛnɛmanw cɛ. Ala ka Masaya lo bena see sɔrɔ u bɛɛ kan ani ale kelenpe lo bena dugukolo mara. O la, adamadenw bena gofɛrɛnɛman ɲuman sɔrɔ min ɲɔgɔn ma deli ka kɛ yen.
18. Kɛlɛ laban min bena kɛ Ala ka Masaya ni adamadenw ka gofɛrɛnɛmanw cɛ, o tɔgɔ ko di?
18 Ala ka Masaya bena dugukolo bɛɛ mara cogo di? Sanni Arimagedɔn kɛlɛ ka se, mɛlɛkɛ juguw bena ngalon jɛnsɛn walisa ka “diɲɛ kɔnɔ masaw lajɛn ɲɔgɔn kan waasa ka kɛlɛ wili Setigi Ala ka lonba loon na.” Adamadenw ka gofɛrɛnɛmanw bena Ala ka masaya kɛlɛ. O kɛlɛ laban lo be weele ko Arimagedɔn.—Yirali 16:14, 16; Kunnafoni wɛrɛw lajɛ, a 10nan.
19, 20. Mun na an mako b’a la ko Ala ka Masaya ka dugukolo mara?
19 Mun na an mako be Ala ka Masaya la? An mako b’a la kuun saba ɲɔgɔn kosɔn. A fɔlɔ, an ye jurumutɔw ye, ani o kama an be bana ani an be sa. Nka, Bibulu b’a fɔ ko Ala ka Masaya wagati la, an bena ɲɛnamaya kɛ fɔɔ abada. Bibulu yɛrɛ b’a fɔ ko: “Ala ye diɲɛ kanu haali, fo a ye a Denkɛ kelenpe di, walisa mɔgɔ o mɔgɔ dara a Denkɛ la, o kana halaki, nka o ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ.”—Zan 3:16, ABM.
20 Kuun filanan min kama an mako be Ala ka Masaya la, o ye ko duniɲa fanin be mɔgɔ juguw la. Mɔgɔ caaman be ngalon tigɛ, u be nanbara kɛ ani ka jatɔya kɛ. See t’an ye k’o mɔgɔw tunu ka bɔ duniɲa kɔnɔ. Nka, Ala bena u tunu ka bɔ yen. Minw be to ka koo jugu kɛ, olu bena halaki Arimagedɔn tuma na (Zaburuw 37:10 kalan). Kuun sabanan, o ye ko adamadenw ka gofɛrɛnɛmanw ka jugu ani u be nanbarakow kɛ. U tɛ mɔgɔw dɛmɛ ka Ala sago kɛ. Bibulu b’a fɔ ko: “Adamaden le be kuntigiya kɛ a tɔɲɔgɔn kan k’a tɔɔrɔ.”—Waajulikɛla 8:9.
21. Cogo di Ala ka Masaya ben’a kɛ Ala sago be kɛ dugukolo kan?
21 Arimagedɔn kɛlɛ kɔ, Ala ka Masaya bena kɛ sababu ye Ala sago be kɛ dugukolo kan. Ɲɛyirali fɛ, a bena Sutana n’a ka jinaw halaki (Yirali 20:1-3). A laban, mɔgɔ si tɛna bana wala ka sa tugun. Kunmabɔsara sababu la, mɔgɔ kantigiw bena se ka sigi alijɛnɛ kɔnɔ fɔɔ abada (Yirali 22:1-3). Ala ka Masaya bena Ala tɔgɔ saniya. O kɔrɔ ko, wagati min na Ala ka gofɛrɛnɛman bena dugukolo mara, mɔgɔ bɛɛ bena bonya la Jehova tɔgɔ kan.
YEZU KƐRA MASACƐ YE TUMA JUMAN?
22. Ka Yezu to dugukolo kan wala a suu kununi kɔ dɔrɔn, a ma kɛ Masacɛ ye. An b’o lɔn cogo di?
22 Yezu ko a ka kalandenw ka Ala deli ko: “I ka masaya ka na.” A gwɛnin lo ko Ala ka Masaya tun ma na fɔlɔ. Jehova tun bena a ka Masaya sigi fɔlɔ ka sɔrɔ ka Yezu sigi a kun na. Yezu yɛlɛnin kɔ sankolo la, yala a sinna ka kɛ Masacɛ ye wa? Ayi, a tun ka ɲi ka kɔnɔni kɛ fɔlɔ. Piyɛri ni Pol y’o lo yira ka gwɛ. Dɔɔni Yezu suu kununi kɔ, u y’a fɔ ko Zaburu 110:1 ka kiraya kuma ɲɛsinna Yezu lo ma. Jehova y’a fɔ o kiraya kuma kɔnɔ ko: “Sigi ne kinibolo fɛ fɔɔ ne k’i juguw cɔnkɔn i seen kɔrɔ.” (Kɛwaliw 2:32-35; Eburuw 10:12, 13). Jehova tun bena Yezu kɛ Masacɛ ye. Nka, Yezu tun ka kan ka kɔnɔni kɛ fɔɔ wagati juman?
Ala ka Masaya bena kɛ sababu ye Ala sago be kɛ dugukolo kan
23. a) Yezu sigira Ala ka Masaya kun na tuma juman? b) An bena mun lo lajɛ kalan nata la??
23 Saan caaman ka kɔn saan 1914 ɲɛ, kerecɛn sɔbɛ dɔw y’a faamu ko saan 1914 kɔrɔtanin lo Bibulu ka kiraya kuma kɔnɔ. Koo minw kɛra duniɲa kɔnɔ kabi o saan na, u b’a yira k’o kerecɛnw tun ma fili. O saan lo la Yezu sigira Masaya la (Zaburuw 110:2). Dɔɔni o kɔ, Sutana gwɛnna ka jigi dugukolo kan. Sisan, “a halakilon tɔɔ man jan tugu.” (Yirali 12:12). Kalan nata la, an bena koo wɛrɛw lajɛ minw b’a yira ko an b’o wagati lo la. An bena a ye fana ko yanni dɔɔni, Ala ka Masaya ben’a kɛ Ala sago be kɛ dugukolo kan.


text:
KALANSEN DUURUNAN
Kunmabɔsara: Ala ka nilifɛnw bɛɛ la nafaman
Kunmabɔsara ye mun ye?
A sarala cogo di?
I be se ka nafa juman sɔrɔ a la?
I be se k’i ka waleɲumanlɔn yira cogo di a koo la?
1, 2. (a) Nafaba be kado juman lo la e ɲɛɛ na? (b) Mun na an be se k’a fɔ ko kunmabɔsara ye nilifɛn nafamanba ye i ma deli ka min ɲɔgɔn sɔrɔ?
I DELILA ka kado juman sɔrɔ min ɲɔgɔn tɛ yen? Kado min be mɔgɔ nafa, waajibi tɛ a ka kɛ fɛɛn sɔngɔ gwɛlɛ ye. Tiɲɛn na, kado nafa tɛ bɔ a sɔngɔ la. Nka, i be se k’a jati ko nafaba be kado la n’a b’i ninsɔndiya ani a b’i mako gwɛlɛ wasa.
2 I jigi b’a la ka kado caaman minw sɔrɔ, u la dɔ be yen min ɲɔgɔn tɛ yen. O ye Ala ka nilifɛn ye a ye min di adamadenw ma. Jehova ye fɛɛn caaman di an ma. Nka, u bɛɛ la nafaman ye a Dencɛ Yezu Krista ka kunmabɔ saraka ye (Matiyo 20:28). Kalansen nin bena a yira an na ko kunmabɔsara ye nilifɛn nafamanba ye i ma deli ka min ɲɔgɔn sɔrɔ sabu a be se ka hɛɛrɛba lase i ma ani k’i mako gwɛlɛw wasa. Tiɲɛn na, kunmabɔsara b’a yira ka tɛmɛ fɛɛn bɛɛ kan ko Jehova b’i kanu kosɔbɛ.
KUNMABƆSARA YE MUN YE?
3. Kunmabɔsara ye mun ye ani an ka kan ka mun lo lɔn fɔlɔ walisa ka se k’o nilifɛn nafa faamu?
3 K’a fɔ nɔgɔman na, kunmabɔsara ye fɛɛrɛ ye Jehova ye min kɛ walisa ka adamadenw hɔɔrɔnya ka bɔ jurumu ni saya la (Efɛzikaw 1:7). Walisa ka Bibulu ka kalan faamu o koo la, fɔɔ an ka segi k’a filɛ koo min kɛra Edɛn nankɔtu kɔnɔ. An tɛ se k’a faamu fɛɛn min kama kunmabɔsara nafa ka boon kosɔbɛ an fɛ n’an t’a lɔn Adama bɔnɛna fɛɛn min na a ka jurumu kosɔn.
4. Ɲɛnamaya dafalen kɔrɔ tun ye mun ye Adama fɛ?
4 Tuma min na Jehova ye Adama dan, a ye fɛɛn nafamanba dɔ di a ma o min ye ɲɛnamaya dafalen ye. A filɛ o kɔrɔ tun ye min ye Adama fɛ. Komi a fari n’a hakili dafalen tun lo, a tun tɛna bana, ka kɔrɔ, wala ka sa abada. A tun ye mɔgɔ dafalen ye minkɛ, jɛnɲɔgɔnya kɛrɛnkɛrɛnnin tun be yen ale ni Jehova cɛ. Bibulu b’a fɔ ko Adama tun ye “Ala deen” ye (Luka 3:38). O la, Adama tun be jɛnɲɔgɔnya teriman kɛ ni Jehova Ala ye i n’a fɔ deen dɔ n’a faa kanutigi. Jehova tun be kumaɲɔgɔnya kɛ n’a dencɛ Adama ye min tun be dugukolo kan. A tun be baara ɲuman kalifa a ma ani a tun b’a yira a la a ka kan ka min kɛ.—Zɛnɛzi 1:28-30; 2:16, 17.
5. Bibulu b’a fɔ ko Ala ye Adama dan “a yɛrɛ jaa la”, o kɔrɔ ko di?
5 Ala ye Adama dan “a yɛrɛ jaa la” (Zɛnɛzi 1:27). O kɔrɔ tɛ ko Adama tun be Ala cogoya la. An y’a ye gafe nin kalansen fɔlɔ la ko Jehova ye hakiliman yebali ye (Zan 4:24). O cogo la, Jehova tɛ ni farisogo ni joli ye. Adama danna Ala jaa la, o kɔrɔ ko a be ni Ala ka jogo ɲɔgɔnw ye i n’a fɔ kanuya, hakilitigiya, tilennenya ani sebagaya. Adama bɔlen be a Faa ma faan wɛrɛ fɛ min kɔrɔtalen lo: see dira a ma ka koow latigɛ a yɛrɛ ma. O kama, Adama tun tɛ i ko mansi, min tɛ se ka koo wɛrɛ kɛ a ma dilan min kama. Nka, a tun be se k’a ɲɛnako latigɛ ɲuman ni juguman koo la. N’a tun y’a latigɛ ka Ala kaan minɛ, a tun bena ɲɛnamaya banbali kɛ alijɛnɛ kɔnɔ dugukolo kan.
6. Adama kɛtɔ ka Ala kaan bila, a bɔnɛna mun lo la ani o ye nɔɔ juman to a bɔnsɔnw kan?
6 Adama kɛtɔ ka Ala kaan bila, saya jalaki benna a kan. O cogo la, a gwɛnen lo ko a bɔnɛna fɛɛn nafamanba la. A ka jurumu kosɔn a bɔnɛna ɲɛnamaya dafalen n’a nafaw bɛɛ la (Zɛnɛzi 3:17-19). A fɔ man di, nka Adama dɔrɔn lo ma bɔnɛ o ɲɛnamaya la. A bɔnsɔn nataw fana bɔnɛna a la. Ala ka Kuma b’a fɔ ko: “Jurumu donna diɲɛ la mɔgɔ kelen [Adama] barika la, saya fana donna jurumu barika la. Saya sera Hadamadenw bɛɛ ma ten, k’a masɔrɔ u bɛɛ ye jurumu kɛ.” (Ɔrɔmukaw 5:12, ABM ). Tiɲɛn na, an bɛɛ ye jurumu cɛɛn ta Adama fɛ. O kama, Bibulu b’a fɔ ko a y’a yɛrɛ n’a bɔnsɔnw ‘feere’ jurumu ni saya jɔnya la (Ɔrɔmukaw 7:14, ABM ). Jigiya si tun tɛ Adama ni Awa la sabu u tugura ka Ala kaan bila. Nka, u bɔnsɔnw do, i n’a fɔ an tɔɔw?
7, 8. Kɔrɔ jɔnjɔn fila jumanw be kunmabɔsara la?
7 Jehova ye dɛmɛ lase adamadenw ma kunmabɔsara sababu fɛ. N’u ko kunmabɔsara, o ye mun lo ye? Kɔrɔ jɔnjɔn fila b’a la. A fɔlɔ, wari daa dɔ lo min be sara walisa ka fɛɛn dɔ bɔ bolo la wala k’a segi a tigi ma. An be se k’a suma ni wari daa dɔ ye min be sara walisa ka mɔgɔ dɔ hɔɔrɔnya min minɛna marifakɛlɛ la. A filanan, kunmabɔsara ye wari daa dɔ ye min be di walisa ka fɛɛn dɔ sɔngɔ sara. A be i n’a fɔ wari daa min be sara walisa ka fɛɛn tiɲɛni dɔ lalaga. Ɲɛyirali fɛ, ni mɔgɔ kɛra kasara dɔ sababu ye, a ye fɛɛn min tiɲɛ, a ka kan ka wari daa dɔ sara ka kɛɲɛ n’o fɛɛn sɔngɔ tigitigi ye.
8 Adama ye bɔnɛba min lase an bɛɛ ma, o tun be se ka lalaga cogo di ani k’an hɔɔrɔnya ka bɔ jurumu ni saya jɔnya la? An k’a filɛ Jehova ye kunmabɔsara min di ani e be se ka nafa min sɔrɔ o la.
JEHOVA YE KUNMABƆSARA DI COGO DI?
9. Kunmabɔsara sifa juman tun waajibiyalen lo?
9 Komi Adama bɔnɛna ɲɛnamaya dafalen lo la, adamaden dafabali si tun tɛ se k’a niin di k’o kunmabɔ abada (Zaburuw 49:8, 9). Min tun waajibiyalen lo, o tun ye kunmabɔsara dɔ ye min be bɛn ɲɛnamaya dafalen ma Adama bɔnɛna min na. O be bɛn tilennenya dafalen sariya ma min be sɔrɔ Ala ka Kuma kɔnɔ. A sɛbɛra yen ko: ‘Niin ka kɛ niin sara ye.’ (Dutɛrɔnɔmɛ 19:21, ABM ). O la do, Adama bɔnɛna ɲɛnamaya dafalen min na, mun lo tun bena kɛɲɛ o ma? O tun ye adamaden dafalen wɛrɛ niin ye min tun waajibiyalen lo ka kɛ “kunmabɔsara damakɛɲɛnen” ye.—1 Timote 2:6, NW.
10. Jehova ye kunmabɔsara di cogo di?
10 Jehova ye kunmabɔsara di cogo di? A y’a ka mɛlɛkɛ dafalen dɔ ci ka na dugukolo kan. Nka, a ma mɛlɛkɛ gwansan dɔ ci ka na dɛ! A Dencɛ kelenpe bangelen min koo ka gwɛlɛ a ma ka tɛmɛ tɔɔw kan, a ye ale lo ci (1 Zan 4:9, 10). O Dencɛ sɔnna ka bɔ a sigiyɔrɔ la sanfɛ ka na dugukolo kan (Filipikaw 2:7). Gafe nin kalansen tɛmɛnen y’a yira an na ko Jehova ye kabako dɔ lo kɛ: a y’o Dencɛ niin ta sankolo la k’a don Mariyama wolonugu kɔnɔ. Ala ka hakili senu sababu fɛ, Yezu wolola ka kɛ adamaden dafalen ye: jurumu si nɔɔ ma kɛ a la.—Luka 1:35.
11. Adamaden kelen sera ka kɛ kunmabɔsara ye mɔgɔ caamanba fɛ cogo di?
11 Adamaden kelen tun be se ka kɛ kunmabɔsara ye mɔgɔ caamanba fɛ cogo di? Ayiwa, mɔgɔ caamanba kɛra jurumutɔw ye cogo di? I hakili to a la ko Adama kɛtɔ ka jurumu kɛ, a bɔnɛna fɛɛn nafamanba dɔ la o min ye a ka ɲɛnamaya dafalen ye. O kama, a bɔnsɔnw ma se k’o sɔrɔ a fɛ. Nka, u ye jurumu ni saya lo sɔrɔ a fɛ. Bibulu be Yezu weele ko “Adama laban” (1 Korɛntikaw 15:45). Adamaden dafalen tun lo min ma jurumu kɛ ka ye. Faan dɔ fɛ, a ye Adama nɔɔ ta walisa ka an kisi. Yezu ye Adama ka jurumu sara a kɛtɔ ka Ala kaan minɛ koo bɛɛ la fɔɔ k’a niin dafalen saraka. O cogo la, Yezu ye jigiya di Adama bɔnsɔnw ma.—Ɔrɔmukaw 5:19; 1 Korɛntikaw 15:21, 22.
12. Yezu ka tɔɔrɔw ye mun lo yira?
12 Yezu ye tɔɔrɔ minw muɲu fɔɔ ka taga sa, Bibulu b’o bɛɛ lakali. U y’a gosi ni busan ye fariya la. A gwengwena yiri la ani a sara yen tɔɔrɔ kɔnɔ (Zan 19:1, 16-18, 30; gafe nin ɲɛɛ 204-206 fana lajɛ). Mun na waajibi tun lo a ka tɔɔrɔ ten? Gafe nin kalansen wɛrɛ bena a yira an na ko Sutana ye sɔsɔli kɛ ko adamaden minw ye Jehova sagokɛlaw ye, u si tɛna to kantigiya la n’u be tɔɔrɔ kɔnɔ. Yezu kɛtɔ ka to kantigiya la tɔɔrɔba kɔnɔ, a ye Sutana jaabi k’a yira cogo fisaman na ko a ka darabɔli kumaw ye ngalonfin ye. A y’a yira ko adamaden dafalen, see dira min ma ka koow latigɛ a yɛrɛ ma, a be se ka kantigiya dafalen kɛ Ala ye hali ni Sutana ye koo o koo la a kan. Jehova dusu diyara kosɔbɛ a Dencɛ kanulen ka kantigiya kosɔn dɛ!—Talenw 27:11.
13. Kunmabɔsara sarala cogo di?
13 Kunmabɔsara sarala cogo di? Saan 33 an tile la, Yahutuw ka Nisan kalo tile 14nan loon, Ala y’a to a Dencɛ dafalen jurumuntan ka faga. O cogo la, Yezu y’a ka adamadenya niin dafalen saraka ‘siɲɛ kelenpe, o ɲɔgɔn tena kɛ tugu’ (Eburuw 10:10). Tile saba o kɔ, Jehova y’a lakunu k’a kɛ tugun danfɛn yebali ye. A tun y’a ka adamadenya niin dafalen min saraka walisa ka Adama bɔnsɔnw kunmabɔ, a y’o sɔngɔ yira Ala la sankolo la (Eburuw 9:24). Jehova sɔnna Yezu ka saraka sɔngɔ la. O kɛra kunmabɔsara ye min tun ka kan ka di walisa ka adamadenw hɔɔrɔnya ka bɔ jurumu ni saya jɔnya la.—Ɔrɔmukaw 3:23, 24.
I BE SE KA NAFA JUMAN SƆRƆ KUNMABƆSARA LA?
14, 15. N’an b’a fɛ ka “jurumuw yafa” sɔrɔ, an ka kan ka mun lo kɛ?
14 Hali n’an ye jurumutɔw ye, an be se ka dugaw sɔrɔ minw ɲɔgɔn tɛ yen kunmabɔsara sababu fɛ. An k’a filɛ an be se ka nafa minw sɔrɔ Ala ka nilifɛn nafamanba sababu fɛ, sisan ani loon nataw la.
15 Jurumu yafa. An ye dafabaliya cɛɛn ta minkɛ, an ka kan ka jijaliba kɛ walisa ka se ka koo tilennenw kɛ. An ka kumaw wala an ka kɛwalew fɛ, an bɛɛ be jurumu kɛ. Nka, Yezu ka kunmabɔ saraka sababu fɛ, an be se k’an ka “jurumuw yafa” sɔrɔ (Kɔlɔsikaw 1:13, 14, ABM ). N’an b’a fɛ Ala ka yafa an ma, an ka kan ka nimisa sɔbɛ la. An fana ka kan k’an majigi ka Jehova deli ani k’a ɲini a fɛ a ka yafa an ma an ka limaniya kosɔn a Dencɛ ka kunmabɔ saraka la.—1 Zan 1:8, 9.
16. Mun lo b’a to an ka Ala bato ni dusukun ɲuman ye, ani dusukun ɲuman nafa ye mun ye?
16 Dusukun ɲuman, Ala ɲɛɛ kɔrɔ. N’an dusukun b’an jalaki, an jigi be se ka tigɛ joona ani an be se k’a miiri ko nafa foyi t’an na. Nka, an be yafa sɔrɔ kunmabɔsara sababu fɛ. O kosɔn, Jehova ka ɲumanya b’a to an k’ale bato ni dusukun ɲuman ye hali n’an ye jurumutɔw ye (Eburuw 9:13, 14). O b’a to an k’an sagona kumaw fɔ Jehova ye. O la, an tɛ sigasiga k’an magwɛrɛ a la k’a deli (Eburuw 4:14-16). Dusukun ɲuman b’a to an ka hakilisigi sɔrɔ, an ka kɛ hɛɛrɛ la, ani an k’an yɛrɛ filɛ ni danbe ye.
17. Duga jumanw be se ka sɔrɔ sabu Yezu sara an kosɔn?
17 Ɲɛnamaya banbali jigiya, alijɛnɛ kɔnɔ dugukolo kan. Ɔrɔmukaw 6:23 (ABM ) b’a fɔ ko “jurumu sara ye saya ye.” O vɛrise kelen b’a fɔ fana ko: “Nka Ala ka nili fɛn ye ɲɛnamaya banbali de ye Yesu Krisita an Matigi la.” Gafe nin kalansen 3nan tun y’a yira an na duga minw bena sɔrɔ alijɛnɛ nata kɔnɔ dugukolo kan ( Yirali 21:3, 4). O duga nataw, hali ɲɛnamaya banbali kɛnɛya dafalen na, o bɛɛ bena se ka sɔrɔ sabu Yezu sara an kosɔn. N’an b’a fɛ k’o dugaw sɔrɔ an ka kan k’an ka waleɲumanlɔn yira Ala ka nili kosɔn, o min ye kunmabɔsara ye.
I BE SE K’I KA WALEƝUMANLƆN YIRA COGO DI?
18. Mun na an ka kan ka Jehova waleɲuman lɔn kunmabɔsara kosɔn?
18 Mun na an ka kan ka Jehova waleɲuman lɔn kosɔbɛ kunmabɔsara koo la? Nafaba be kado la n’a dibaga ye jijali kɛ a kosɔn ani a ye fɛɛn dɔw saraka a kama i n’a fɔ a ka wagati wala a ka wari. Ni kado b’a yira ko a dibaga b’an kanu sɔbɛ la, o b’an dusu diya kosɔbɛ. Kunmabɔsara ye nilifɛnw bɛɛ la nafaman ye sabu Ala ye sarakaba min kɛ a kama, o ɲɔgɔn tɛ yen. Zan 3:16 b’a fɔ ko “Ala ye diɲɛ kanu haali, fɔɔ a y’a Deen kelenpe ci mɔgɔw ma.” Kunmabɔsara b’a yira ka gwɛ ka tɛmɛ fɛɛn bɛɛ kan ko Jehova b’an kanu. A fana b’a yira ko Yezu b’an kanu sabu a sɔnna k’a niin di an kosɔn (Zan 15:13). O kama, kunmabɔsara ye nilifɛn ye min ka kan k’a to an be la a la ko Jehova n’a Dencɛ b’an kelen-kelen kanu.—Galatikaw 2:20.
19, 20. I be se k’a yira cogo di ko i be Ala waleɲuman lɔn a ka nilifɛn kosɔn o min ye kunmabɔsara ye?
19 O la do, e fana be se k’a yira cogo di ko i be Ala waleɲuman lɔn a ka nilifɛn kosɔn o min ye kunmabɔsara ye? A fɔlɔ, i k’i jija ka dɔ fara i ka lɔnniya kan Jehova koo la, ale min ye kunmabɔsara di an ma (Zan 17:3). Gafe nin be se k’i dɛmɛ ka Bibulu kalan walisa k’o lɔnniya sɔrɔ. N’i be to ka Jehova lɔn ka ɲɛ, i ka kanuya barika bena to ka bonya ale koo la. O la, o kanuya bena Jehova sago kɛli nege don i la.—1 Zan 5:3.
20 I ka limaniya Yezu ka kunmabɔ saraka la. A fɔra Yezu koo la ko: “Min dara a Denkɛ la, ɲɛnamaya banbali bɛ o tigi fɛ.” (Zan 3:36, ABM ). An be se ka limaniya Yezu la cogo di? Limaniya tɛ yira kuma dama fɛ. Zaki 2:26 (ABM ) b’a fɔ ko “dannaya salen don ni kɛwalew tɛ.” Tiɲɛn na, limaniya sɔbɛ be yira “kɛwalew” lo fɛ. Ka limaniya Yezu la, o kɛcogo dɔ ye k’an seko bɛɛ kɛ k’a ladegi: o tɛ dan an ka kumaw dama ma nka o ɲɛsinna an ka kɛwalew fana ma.—Zan13:15.
21, 22. (a) Mun na an ka kan ka taga Matigi ka surafana lajɛn na min be kɛ saan o saan? (b) Kalansen 6 ani 7nan bena mun lo ɲɛfɔ?
21 I ka taga Matigi ka surafana lajɛn na. Saan 33 an tile la, Nisan kalo tile 14nan na, Yezu ye landa kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ sigi sen kan. Bibulu b’o weele ko “Matigi ka surafana” (1 Korɛntikaw 11:20, NW; Matiyo 26:26-28). O landa be weele fana ko Krista saya Hakilijigi. Yezu y’o landa sigi sen kan walisa k’a ka cidenw ni kerecɛn sɔbɛ tɔɔw bɛɛ dɛmɛ u k’u hakili to nin na: ale kɛtɔ ka sa, a y’a adamadenya niin dafalen di k’o kɛ kunmabɔsara ye. Yezu y’a fɔ o landa koo la ko: “Aw ye to ka nin kɛ k’aw hakili to ne la.” (Luka 22:19). Krista saya Hakilijigi lajɛn b’an hakili jigi ko Jehova ni Yezu y’u ka kanuyaba yira an na kunmabɔsara sababu fɛ. An be se k’a yira ko an b’u waleɲuman lɔn o kosɔn an kɛtɔ ka taga Krista saya Hakilijigi lajɛn na min be kɛ saan o saan. *
22 Jehova ye kunmabɔsara min di, o ye nilifɛn nafamanba ye min ɲɔgɔn tɛ yen tiɲɛn na (2 Korɛntikaw 9:14, 15). Hali mɔgɔ salenw be se k’a nafa sɔrɔ. Kalansen 6 ani 7nan bena o ɲɛfɔ.
^ dakun 21 N’i be kunnafoni wɛrɛw fɛ Matigi ka surafana koo la, a filɛ gafe nin ɲɛɛ 206-208 kan.


text:
Yɔrɔ 6nan: YEZU KRISTA: K’A TA A WOLOLI MA KA TAGA SE A SAYA MA
Ala ye mɛlɛkɛ Gabiriyɛli ci sunguru ɲumannin dɔ fɛ min tɔgɔ ko Mariyamu. A y’a fɔ a ye ko a bena deen dɔ wolo min bena masaya kɛ fɔɔ abada. O deen, Yezu, wolola wɛɛrɛ dɔ kɔnɔ, yɔrɔ min na sagadɛndɛbagaw nana bɔ a ye. Kɔfɛ, lolo dɔ ye cɛɛ dɔw ɲɛminɛ ka bɔ kɔrɔn fɛ ka taga n’u ye deen yɔrɔ la. An bena a ye mɔgɔ min tun y’o lolo yira u la, ani cogo min na Yezu kisira fagari ma.
O kɔ, an bena Yezu sɔrɔ Alabatosoba kɔnɔ, a be baro kɛra ni sariya karamɔgɔw ye. O wagati la a sii tun ye saan 12 ye. Saan 18 o kɔ, Yezu batisera, ani a y’a daminɛ ka Masaya weleweleda ani ka mɔgɔw kalan. Ala tun y’a ci dugukolo kan k’o baara lo kɛ. Yezu ye cɛɛ 12 sugandi k’u kɛ a ka cidenw ye walisa u k’a dɛmɛ o baara la.
Yezu ye kabako caaman kɛ fana. A ye mɔgɔ waa caaman balo ni jɛgɛ misɛn ani buru kunkurunin damanin dɔrɔn ye. A ye banabagatɔw kɛnɛya ani ka suuw yɛrɛ kunu. A laban, an bena a ye koo caaman minw kɛra Yezu la a ka ɲɛnamaya loon laban na ani a fagara cogo min na. Yezu ye waajuli kɛ saan saba ni tilan kɔnɔ. O la, YƆRƆ 6NAN ka maanaw bɛɛ lajɛnnin kɛra saan 34 ani kalo damanin kɔnɔ.


text:
KALANSEN 7
Suuw bena kunu!
1-3. An bɛɛ ye mun lo ka jɔɔnw ye? Jehova bena an kisi cogo di?
MIIRI k’a filɛ, u bagara i ma gwansan k’i don kaso la. I ka kan k’i sii tɔɔ bɛɛ kɛ yen. I ɲɛɛ tɛ sababu foyi la min bena a to i be bɔ o kaso la. A be komi jigiya foyi t’i la ani i tɛ se ka foyi kɛ. Nka, i jigi tigɛra pewu tuma min na, i y’a mɛn ko see be mɔgɔ dɔ ye k’i bɔ o kaso la. A tigi yɛrɛ y’a daa di ko a bena i dɛmɛ! O bena mun lo kɛ i la do?
2 An bɛɛ ye saya ka jɔɔnw ye. An mana a kɛ cogo o cogo, an tɛ se ka kisi. Nka, see be Jehova ye k’an kisi ka bɔ saya ka jɔnya la. A yɛrɛ y’a daa di ko an “jugu laban min bena cɛn, o ye saya ye.”—1 Korɛntikaw 15:26.
3 Miiri k’a filɛ i dusu bena lafiya cogo min na n’i tɛ siranna tugun saya ɲɛ! Jehova bena saya ban. Nka a tɛna dan o dɔrɔn ma. Minw sara, a bena olu lakunu fana. Miiri k’a filɛ o bena min kɛ i la. Jehova ye layidu ta ko: “Dugukolo be suuw to u be kunu.” (Ezayi 26:19). Bibulu b’o lo weele ko sukununi.
N’AN KA MƆGƆ SƆBƐ DƆ SARA
4. a) Mun lo be se k’an jigi tugu n’an somɔgɔ wala an teri dɔ sara? b) Yezu teri sɔbɛ dɔw tɔgɔ fɔ.
4 N’an somɔgɔ wala an teri sɔbɛ dɔ sara, a man nɔgɔ k’o dimi n’o dusukasi muɲu. An fari bɛɛ be faga. An tɛ se ka foyi kɛ k’a tigi lakunu. Nka Bibulu ka kumaw b’an jigi tugu (2 Korɛntikaw 1:3, 4 kalan). An ka mɔgɔ sɔbɛ minw sara, Jehova ni Yezu b’a fɛ sɔbɛ la k’u lakunu. An ka ɲɛyirali dɔ lajɛ o koo la. Tuma min na Yezu tun be dugukolo kan, a tun be to ka taga bɔ Lazari n’a balimamusow Marita ni Mariyamu ye. U saba bɛɛ tun ye Yezu teri sɔbɛw ye. Bibulu b’a fɔ ko: “Marita, n’a dɔgɔmuso, ni Lazari koo tun ka di Yezu ye.” Nka loon dɔ, Lazari sara.—Zan 11:3-5.
5, 6. a) Yezu ye Lazari somɔgɔw n’a teriw sɔrɔ sukasi la, o ye mun lo kɛ a la? b) Yezu be saya dusukasi lɔn. Mun na o b’an dusu saalo?
5 Yezu tagara Marita ni Mariyamu dusu saalo. Marita y’a mɛn ko Yezu be nana, a tagara a kunbɛn dugu kɔfɛ. A dusu diyara ka Yezu ye. Nka, a y’a fɔ a ye ko: “Ni e tun be yan, ne balimacɛ tun tena sa.” Marita tun b’a miiri ko koow tiɲɛna ka ban. Yezu senin kɔ luu kɔnɔ, a ye Mariyamu kasitɔ ye. Jama ka dusukasi ye Yezu dusu tiɲɛ ani ale fana kasira (Zan 11:21, 33, 35). N’an ka mɔgɔ sɔbɛ dɔ sara, o be na ni dusukasiba min ye, o ɲɔgɔn lo ye Yezu sɔrɔ.
6 Dususalo lo an fɛ k’a lɔn ko Yezu b’an faamu sabu a b’a lɔn saya be dusukasi min bila mɔgɔ la. Yezu do be i n’a fɔ a Faa (Zan 14:9). See be Jehova ye ka saya ban pewu. A yɛrɛ bena o lo kɛ yanni dɔɔni.
“LAZARI, WILI KA BƆ”
7, 8. Mun na Marita tun t’a fɛ u ka kabakuru bɔ Lazari ka kaburuda la? Nka Yezu ye mun lo kɛ?
7 U tun ye kabakuruba dɔ kɛ ka Lazari ka kaburu datugu. Yezu sera o yɔrɔ la tuma min na, a y’a fɔ ko “u ka kabakuru bɔ kaburuda la.” Nka Marita tun t’a fɛ ka sɔn sabu Lazari suu tun donna kabi tile naani (Zan 11:39). A tun t’a lɔn Yezu bena min kɛ a balimacɛ Lazari ye.
8 Yezu y’a fɔ Lazari ye ko: “Wili ka bɔ.” O kɔ, Marita ni Mariyamu ye kabako koo dɔ ye. Bibulu b’a fɔ ko: “Lazari min tun sara, a kununna ka bɔ kaburu la. Fani melekenin tun b’a bolo n’a seen na.” (Zan 11:43, 44). Lazari suu kununa! A jɛnna n’a somɔgɔw n’a teriw ye tugun. U tun be se ka meleke a la, ka maga a la ani ka kuma n’a ye. O ye kabako ye dɛ! Yezu ye Lazari suu kunu.
“SUNGURUNIN, N B’A FƆ I YE, WILI!”
9, 10. a) Jɔn lo ye setigiya di Yezu ma ka suuw kunu? b) Bibulu be sukununi minw kofɔ, mun na u b’an nafa?
9 Yezu tun be suuw kunu a yɛrɛ ka setigiya barika la wa? Ayi. Sanni a ka Lazari suu kunu, a kɔnna ka Jehova deli. Jehova ye setigiya d’a ma a sera k’o kabako kɛ (Zan 11:41, 42 kalan). Lazari dɔrɔn lo ma lakunu ka bɔ suuw cɛma. Bibulu be saan 12 sungurunin dɔ kofɔ min tun man kɛnɛ yɛrɛ le. A facɛ Zayirus jigi tun tigɛnin lo. A ye Yezu deli ko a k’a denmuso kɛnɛya. Deen wɛrɛ tun t’a fɛ. K’a to kuma na ni Yezu ye, cɛɛ dɔw nana a fɔ a ye ko: “I denmuso banna. Mun na i be karamɔgɔ sigɛn tugu?” Nka Yezu y’a fɔ Zayirus ye ko: “Kana siran, la Ala la dɔrɔn, i denmuso bena kisi.” O kɔ, a tugura Zayirus kɔ. U gwɛrɛtɔ Zayirus ka soo, Yezu ye mɔgɔw kasitɔ ye. A y’a fɔ u ye ko: “Aw kana kasi, sungurunin ma sa, nga a be sinɔgɔra le.” N’a sɔrɔ sungurunin facɛ n’a bamuso m’o kuma kɔrɔ faamu. Yezu ko bɛɛ ka bɔ kɛnɛma. Deen suu lanin tun be boon min kɔnɔ, a donna yen ni deen faa n’a baa ye. Yezu ye deen bolo minɛ k’a fɔ a ye ko: “Sungurunin, n b’a fɔ i ye, wili!” O yɔrɔnin bɛɛ, a wulila ka tagama. Miiri k’a filɛ a wolobagaw dusu diyara cogo min na! Yezu ye u deen suu kunu (Mariki 5:22-24, 35-42; Luka 8:49-56). Kabi o loon, u ɲɛɛ tun mana la u denmuso kan, Jehova tun ye min kɛ u ye Yezu sababu fɛ, u hakili tun be jigi o la. *
10 Yezu ye mɔgɔ minw lakunu, u labanna ka sa tugun. Nka an ye min kalan o mɔgɔw koo la, o b’an nafa sabu o b’an jigi tugu sɔbɛ la. Jehova b’a fɛ ka mɔgɔ saninw kunu ani a yɛrɛ bena o lo kɛ.
AN BE KALAN MIN SƆRƆ SUKUNUNI LAKALITAW LA
11. Waajulikɛla 9:5 be mun lo yira Lazari koo la?
11 Bibulu b’a fɔ ka gwɛ ko “minw sara ka ban, olu tɛ foyi lɔnna tugu.” Lazari ka koo b’o lo yira (Waajulikɛla 9:5). I ko Yezu y’a fɔ cogo min na, Lazari tun be komi a be sinɔgɔra le (Zan 11:11). Ka Lazari to kaburu kɔnɔ, a tun tɛ “foyi lɔnna tugu.”
12. An b’a lɔn cogo di ko Lazari suu kununa tiɲɛn tiɲɛn na?
12 Yezu ye Lazari suu kunu mɔgɔ caaman ɲɛɛ na. Hali Yezu juguw sɔnna a ma ko a ye o kabako kɛ. Lazari tun be niin na ani o tun b’a yira ko a suu kununa tiɲɛn tiɲɛn na (Zan 11:47). Mɔgɔ caaman tagara Lazari filɛ. O kɛra sababu ye u lara a la ko Ala lo ye Yezu ci. O ma diya Yezu juguw ye. O kama, u y’a ɲini ka Yezu ni Lazari fila bɛɛ faga.—Zan 11:53; 12:9-11.
13. Mun na an lanin b’a la ko Jehova bena suuw kunu?
13 Yezu y’a fɔ ko “minnu bɛ kaburuw kɔnɔ” olu bena kunu (Zan 5:28, ABM). O kɔrɔ ko Jehova y’a hakili to mɔgɔ sanin minw bɛɛ la, a bena olu kunu. Nka walisa Jehova ka se ka mɔgɔ dɔ lakunu, fɔɔ a k’a hakili jigi o tigi cogoya n’a ka koo bɛɛ la. Yala a be se k’o kɛ wa? Sankolo fanin be lolo miliyari caaman na. Nka Bibulu b’a fɔ ko Jehova be u kelen kelen bɛɛ tɔgɔ lɔn (Ezayi 40:26 kalan). O kama, an ka la a la ko a bena mɔgɔ sanin minw bɛɛ kunu, a man gwɛlɛ a fɛ k’a hakili jigi u cogoya n’u ka koow bɛɛ la. Min yɛrɛ kɔrɔtanin lo ka tɛmɛ o kan, o ye ko Jehova lo ye fɛɛn bɛɛ dan. O kama, an b’a lɔn ko see b’a ye ka suuw kunu.
14, 15. Zɔbu ka kumaw be mun lo yira sukununi koo la?
14 Cɛɛ kantigi Zɔbu lanin tun b’a la ko suuw bena kunu. A ye ɲiningali kɛ ko: “Adamaden min sara, o be se ka kunun tugu wa?” O kɔ, a y’a fɔ Jehova ye ko: “Ni e ye ne wele, n be i jaabi. Ne yeko nigɛ bena i minɛ, ne min ye i ka danfɛn ye.” Zɔbu tun b’a lɔn ko Jehova kɔrɔtɔnin lo ka suuw kunu.—Zɔbu 14:13-15.
15 K’a lɔn ko suuw bena kunu, o be mun lo kɛ i la do? N’a sɔrɔ i b’i yɛrɛ ɲininga ko: “Ne somɔgɔw ni n’ teri minw sara, olu fana bena kunu wa?” K’a lɔn ko Jehova b’a fɛ sɔbɛ la ka suuw kunu, o b’an dusu saalo. Nka, a bena jɔn ni jɔn lo kunu ani u bena ɲɛnamaya kɛ min? An k’a filɛ Bibulu be min fɔ o koo la.
‘OLU BENA A KAAN MƐN ANI KA BƆ YEN’
16. Minw bena kunu dugukolo kan, olu ka ɲɛnamaya bena kɛ cogo di?
16 Galen, mɔgɔ sanin minw tun kununa, u jɛnna n’u somɔgɔw n’u teriw ye tugun dugukolo kan. Sukununi nata bena kɛ o cogo kelen na. A yɛrɛ bena fisaya ka tɛmɛ fɔlɔ ta kan. Mun na do? Sabu mɔgɔ saninw bena kunu ka ɲɛnamaya kɛ fɔɔ abada dugukolo kan. U tɛna sa tugun. U bena kɛ duniɲa min kɔnɔ, ale ni bi ta cɛ ka jan. Marifakɛlɛw, kojugukɛ ni banaw tɛna kɛ yen tugun.
17. Jɔn ni jɔn lo bena lakunu?
17 Jɔn ni jɔn lo bena lakunu? Yezu y’a fɔ ko minw bɛɛ be “kaburuw kɔnɔ, olu n’a kan mɛn. U na bɔ yen.” (Zan 5:28, 29, ABM). Yirali 20:13 b’a fɔ ko: “Jii tun ye minw dumu, dugukolo tun ye minw datugu, minw tun be lahara, u . . . bɔra.” Mɔgɔ miliyari caaman lo bena lakunu. Ciden Pol fana y’a fɔ ko “mɔgɔ tilennenw ni mɔgɔ tilenbaliw” bena lakunu (Kɛwaliw 24:15 kalan, ABM). O kumaw kɔrɔ ko di?
18. “Mɔgɔ tilennenw” minw bena lakunu, olu ye jɔn lo ye?
18 O “mɔgɔ tilennenw” ye Jehova sagokɛla dɔw ye minw ye ɲɛnamaya kɛ ka kɔn Yezu nali ɲɛ dugukolo kan. Nuhun, Ibrayima, Sara, Musa, Ruti ani Ɛsitɛri bena kunu ka ɲɛnamaya kɛ dugukolo kan. I be se k’u dɔw ka koo kalan Eburuw sapitiri 11nan na. Nka Jehova sagokɛla kantigi minw sara an ka wagati la do? Olu fana ye “mɔgɔ tilennenw” ye. O kama, u bena lakunu.
19. “Mɔgɔ tilenbaliw” ye jɔn lo ye? Jehova bena sababu juman di u ma?
19 N’u ko “mɔgɔ tilenbaliw,” o ye mɔgɔ miliyari caaman ye minw ma sababu sɔrɔ ka Jehova lɔn. U sara, nka Jehova ma ɲinɛ u kɔ. A bena u kunu ani u bena sababu sɔrɔ k’a lɔn ani ka baara kɛ a ye.
20. Mun na mɔgɔ saninw bɛɛ lo tɛna kunu?
20 Minw sara, yala o kɔrɔ ko u bɛɛ lo bena kunu wa? Ayi. Yezu y’a fɔ ko suu dɔw tɛna kunu (Luka 12:5). Jɔn lo bena a latigɛ ni suu dɔ bena kunu wala n’a tɛna kunu? Koo bɛɛ be Jehova lo bolo. Nka a ye Yezu “sigi ka kɛ ɲanamanw ni suuw kitibaga ye.” (Kɛwaliw 10:42). A be minw jati mɔgɔ juguw ye ani u tun t’a fɛ ka yɛlɛma, a tɛna olu suu kunu.
MINW BENA KUNU KA TAGA SANKOLO LA
21, 22. a) Minw be kunu ka taga sankolo la, olu be kɛ mun lo ye? b) Mɔgɔ fɔlɔ juman lo kununa ka taga sankolo la?
21 Bibulu b’a fɔ fana ko mɔgɔ dɔw bena taga ɲɛnamaya kɛ sankolo la. O ɲɔgɔnna mɔgɔ suu mana kunu, a tɛ kunu ni adamaden farikolo ɲɔgɔn ye. Nka a be kunu ka taga ɲɛnamaya kɛ sankolo la mɛlɛkɛw cogoya la.
22 Yezu lo ye fɔlɔ ye ka lakunu o cogo la (Zan 3:13). Tile saba Yezu faganin kɔ, Jehova y’a kunu (Zaburuw 16:10; Kɛwaliw 13:34, 35). Yezu ma kunu ni adamaden farikolo ye. Ciden Piyɛri y’a ɲɛfɔ ko Yezu “fagara farisogo ta fan fɛ, nka a ɲɛnamayara Ni ta fan fɛ.” (1 Piyɛri 3:18, ABM). Ala ye Yezu kunu k’a kɛ mɛlɛkɛ barikaman ye! (1 Korɛntikaw 15:3-6). Nka Bibulu b’a fɔ ko ale dɔrɔn tun tɛna lakunu o cogo la.
23, 24. “Sagakulufitini” mɔgɔw ye jɔn lo ye? U ye mɔgɔ joli lo ye?
23 Sanni Yezu ka sa, a y’a fɔ a ka kalanden kantigiw ye ko a bena taga “yɔrɔ labɛn” u ye (Zan 14:2). O kɔrɔ ko a ka kalanden dɔw tun bena kunu ka taga to n’a ye sankolo la. U ye mɔgɔ joli lo ye? Yezu y’a fɔ ko u tun bena kɛ “sagakulufitini” ye, o kɔrɔ mɔgɔ damanin dɔrɔn (Luka 12:32). Ciden Zan ye u daa tigitigi fɔ. A ye Yezu “lɔnin ye Siyɔn kulu kan [sankolo la]. Mɔgɔ waa kɛmɛ ni bi naani ni naani (144 000) tun be n’a ye.”
24 O kerecɛn 144 000 tun bena lakunu tuma juman? Bibulu b’a fɔ ko o tun bena kɛ Krista ka Masaya daminɛni kɔ sankolo la (1 Korɛntikaw 15:23). An be o wagati lo la sisan. Kerecɛn 144 000 fanba yɛrɛ kununa ka ban ka taga sankolo la. U tɔɔ minw bele be dugukolo kan, n’u sara, u be kunu yɔrɔnin kelen ka taga sankolo la. Nka, adamadenw fanba bena lakunu ka ɲɛnamaya kɛ alijɛnɛ nata la dugukolo kan.
25. An bena mun lo ye kalansen nata la?
25 Yanni dɔɔni, Jehova bena adamadenw bɛɛ hɔɔrɔnya ka bɔ saya la ani saya bena ban pewu! (Ezayi 25:8 kalan). Nka, minw be taga sankolo la, u be taga mun lo kɛ o yɔrɔ la? Bibulu b’a fɔ ko u bena Masaya kɛ ni Yezu ye. Kalansen nata la, an bena kuma o gofɛrɛnɛman koo la.
^ dakun 9 Sukununi wɛrɛw kofɔra Bibulu kɔnɔ: deen fitinin ni mɔgɔkɔrɔba, cɛɛ ni muso, Isirayɛliden dɔ ani lonan. I be se k’o maanaw kalan vɛrise nunu na: 1 Masacɛw 17:17-24; 2 Masacɛw 4:32-37; 13:20, 21; Matiyo 28:5-7; Luka 7:11-17; 8:40-56; Kɛwaliw 9:36-42; 20:7-12.


text:
An ka nafolo sɔbɛw ɲini
“Aw ka teriw ɲini ni diɲɛ nafolo ye.”—LUKA 16:9.
DƆNKILIW: 32, 154
1, 2. Mun na fantanw bena kɛ yen tuma bɛɛ duniɲa nin kɔnɔ?
BI, TILENBALIYAKOW ka ca wari koo la, ani mɔgɔw ka jugu wari kosɔn. A ka gwɛlɛ kanbelew ni sunguruw ma ka baara sɔrɔ. Mɔgɔ caaman b’u niin bila farati la ka taga jamana yiriwaninw na. Hali o jamanaw na, mɔgɔ caaman ye fantanw ye. Ka fara o kan, nafolotigiw ka wari be cayara ka taga ani fantanw ka fantanya be juguyara. Duniɲa kɔnɔ, sɛgɛsɛgɛri dɔ kɛra kɔsa la min b’a yira ko mɔgɔ kɛmɛ kan, mɔgɔ kelen ka wari sera mɔgɔ 99 lajɛnnin ta ma. A man nɔgɔ k’a lɔn n’o ye tiɲɛn ye. Nka bɛɛ b’a lɔn ko fantanya be mɔgɔ miliyɔn caaman tɔɔrɔla k’a sɔrɔ dɔw ka nafolo be se k’u bɔnsɔn nataw balo saan caaman kɔnɔ. Yezu tun b’o koo kala ma. A ko: “Aw bena to ni fantanw ye tuma bɛɛ.” (Mariki 14:7). Mun na o tilenbaliyakow be yen?
2 Yezu tun b’a lɔn ko duniɲa ka wariko tɛna yɛlɛma ni Ala ka Masaya ma na. ‘Jagokɛla’ minw kofɔra Yirali 18:3 kɔnɔ, o ɲɛsinna jagokow ma. I ko politikikow ni diinankow, o jagokow fana ye Sutana ka duniɲa faan dɔ ye. Ala sagokɛlaw sera k’u seen bɔ pewu politikikow ni ngalon diinan na. Nka, u fanba tɛ se k’u mabɔ pewu duniɲa ka jagokow la.
3. An bena ɲiningali jumanw lo lajɛ?
3 An minw ye kerecɛnw ye, an ka ɲi k’an yɛrɛ sɛgɛsɛgɛ k’a filɛ an be duniɲa ka jagokow jati cogo min na. O la, an k’an yɛrɛ ɲininga ko: “Ne be se ka baara kɛ ni n’ ka bololafɛnw ye cogo di k’a yira ko n’ be kantigiya kɛ Ala ye? Mun lo bena ne dɛmɛ n’ kana n’ seen don kojugu duniɲa ka jagokow la? Mun lo b’a yira ko Ala sagokɛlaw jigi lanin b’a kan kosɔbɛ duniɲa juguman nin kɔnɔ?”
NAFOLO KƆRƆSIBAGA NANBARATƆ
4, 5. a) Koo juman lo ye nafolo kɔrɔsibaga sɔrɔ? b) Yezu ye ladili juman di a ka kalandenw ma?
4 Luka 16:1-9 kalan. Yezu ye ntalen min la nafolo kɔrɔsibaga nanbaratɔ koo la, o be mɔgɔ lasun ka miiri. Tuma min na u y’o cɛɛ kɔrɔfɔ ko a be a kuntigi ka nafolo tiɲɛna, a ye “koow kɛ ni cekuya ye” walisa ka “teriw ɲini.” * O teriw tun bena a dɛmɛ n’a ka baara tiɲɛna. Tiɲɛn lo ko Yezu tun t’a fɛ k’a ka kalandenw jija u ka tilenbaliyakow kɛ walisa k’u daradumuni sɔrɔ duniɲa nin kɔnɔ. A y’a fɔ ko “diɲɛ mɔgɔw” lo be koow kɛ o cogo la. Nka, Yezu y’o ntalen la walisa k’a ka kalandenw dɛmɛ ka koo nafaman dɔ lo faamu.
5 Gwɛlɛya cunna nafolo kɔrɔsibaga kan. Yezu tun b’a lɔn ko a tun bena gwɛlɛya fana a ka kalandenw ma k’u mako wasa duniɲa tilenbali nin kɔnɔ. O lo kama, a y’u jija ko: “Aw ka teriw ɲini ni diɲɛ nafolo ye, waasa n’o nana ban tuma min na, olu [ Jehova ni Yezu] ka se k’aw kunbɛn arijana na.” An be se ka kalan juman lo sɔrɔ o ladili la?
6. An b’a lɔn cogo di ko jagokow tun tɛ Ala sago ye?
6 Bibulu b’a yira ka gwɛ ko jagokow tun tɛ Ala sago ye. Edɛn nankɔ kɔnɔ, Adama ni Awa mako tun t’a la ka foyi san sabu Jehova tun b’u mako wasa kosɔbɛ (Zɛnɛzi 2:15, 16). Saan kɛmɛkulu fɔlɔ la, tuma min na hakili senu jigira kerecɛn mɔlenw kan, u “si tun t’a fɔ ko: ‘N’ ta.’ Nga, u ka fɛɛn bɛɛ tun ye foroba ye.” (Kɛw. 4:32). Kira Ezayi tun y’a fɔ ko wagati dɔ bena se, adamadenw bɛɛ bena dugukolofɛnw diyabɔ gwansan (Ezayi 25:6-9; 65:21, 22). Nka sanni o cɛ, Yezu ka kalandenw tun ka ɲi ka “koow kɛ ni cekuya ye” walisa k’u mako wasa. U ka ɲi ka baara kɛ ni “diɲɛ nafolo ye” walisa k’u koo diya Ala ye.
BAARA KƐCOGO ƝUMAN NI DUNIƝA KA NAFOLO YE
7. Ladili juman lo be sɔrɔ Luka 16:10-13 kɔnɔ?
7 Luka 16:10-13 kalan. Yezu ye nafolo kɔrɔsibaga min kofɔ a ka ntalen kɔnɔ, ale ye teriw ɲini a yɛrɛ nafa kosɔn. Yezu y’a ka kalandenw jija u ka teriw ɲini sankolo la. Nka, a tun t’a fɛ u k’o kɛ olu yɛrɛ nafa kosɔn. Vɛrise minw be tugu o ntalen kɔ, olu b’a yira ko an be baara min kɛ ni “diɲɛ nafolo ye,” o b’a yira n’an ye kantigi ye wala n’an tɛ kantigi ye. An be se ka baara kɛ ni duniɲa ka nafolow ye cogo di walisa k’a yira ko an ye kantigi ye?
8, 9. Dɔw be baara jumanw lo kɛra n’u ka bololafɛnw ye?
8 Yezu kɔnna k’a fɔ ko waajuli baara bena kɛ duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ (Matiyo 24:14). An k’an bololafɛnw di walisa ka dɛmɛ don o baara la. O cogo la, an b’a yira ko an be kantigiya kɛ n’an bololafɛnw ye. Sungurunin dɔ be Ɛndi jamana na. Ale tun be to ka warimisɛn don buwati fitinin dɔ kɔnɔ. A yɛrɛ tun be ban ka tulonkɛfɛnw san walisa ka se ka wari mara. A ka buwati fara tuma min na, a y’o wari bɛɛ di waajuli baara kama. Balimacɛ dɔ be bɔ Ɛndi fana ani kako foro b’a fɛ. An ka gafew be bayɛlɛma biro min kɔnɔ Malayalamu dugu la, o balimacɛ ye kakow caamanba di o yɔrɔ la. Komi o biro be to ka kakow san, o balimacɛ y’a miiri ko n’ale ye kakow di, o ka fisa a ka wari di. O tun ye hakilitigiyako lo ye. O cogo kelen na Gɛrɛsi jamana na, balimacɛw be to ka oliviyetulu, naare ani dumunifɛn wɛrɛw di Betɛli ma.
9 Balimacɛ dɔ be bɔ Siri Lanka jamana na ani a siginin be jamana wɛrɛ la sisan. A ka luu min be Siri Lanka, a y’o labila balimaw ye lajɛnw ni lajɛnbaw kama. Kudayi cidenya baarakɛla dɔw be si yen fana. See tɛ balima minw ye, o balimacɛ karila wari kɔ walisa k’olu dɛmɛ koɲuman. Jamana dɔ la, bali sigira an ka baara kan. O yɔrɔ la, balima dɔw b’u ka soo labila kafo ka lajɛnw kama. O be kɛ sababu ye piyɔniye caaman ani see tɛ balima wɛrɛ minw ye, olu ka lajɛn kɛyɔrɔ sɔrɔ sɔngɔ nɔgɔman na.
10. N’an b’an tɛgɛ labila ka mɔgɔ sɔn, an be duga jumanw lo sɔrɔ o la?
10 O ɲɛyiraliw b’a yira ko Jehova sagokɛlaw ye ‘mɔgɔsɔbɛw ye kofitini na’ sabu u be baara ɲuman kɛ n’u bololafɛnw ye. Bololafɛnw nafa man bon ka se Alakow ma (Luka 16:10). Jehova teri minw be kari k’u bololafɛnw di, olu be mun lo miiri o koo la? U y’a faamu ko n’u b’u tɛgɛ labila o cogo la, o be kɛ sababu ye u be “nafolosɔbɛ” sɔrɔ (Luka 16:11). Balimamuso dɔ be to ka niliw kɛ Ala ka Masaya waajuli baara kama. Ale y’a ɲɛfɔ a be duga minw sɔrɔ o la. A ko: “Ne be n’ tɛgɛ labila ka n’ bololafɛnw di. O kama, saan ni saan, n’ ye koo dɔ kɔrɔsi n’ yɛrɛ la min ye n’ kabakoya. N’ y’a kɔrɔsi ko n’ ninsɔn ka di mɔgɔw kɔrɔ. N’ be sɔn ka yafa mɔgɔw ma, n’ muɲunin lo ani n’ be sɔn jigitigɛkow ani ladiliw ma.” Mɔgɔ caaman y’a faamu ko n’u b’u tɛgɛ labila ka mɔgɔw sɔn, o b’u nafa kosɔbɛ Alako ta fan fɛ.—Zab. 112:5; Talenw 22:9.
11. a) N’an be sɔn ka nili kɛ, o b’a yira cogo di ko an be “koow kɛ ni cekuya ye”? b) Bɛɛ ka koow be kɛra kelen ye cogo di Jehova sagokɛlaw cɛma? (Jaa lajɛ, barokun daminɛ na.)
11 An fana b’a yira ko an be “koow kɛ ni cekuya ye,” n’an b’an bololafɛnw di ka tɔɔw dɛmɛ u ka cidenya baara la. Nafolo be mɔgɔ dɔw fɛ, nka u tɛ se ka kudayi cidenya baara kɛ wala ka taga jamana wɛrɛ la. A ka di olu ye k’a lɔn k’u be nili minw kɛ, o be tɔɔw dɛmɛ u ka cidenya baara la (Talenw 19:17). Ɲɛyirali fɛ jamana dɔw la, mɔgɔw fanba ye fantanw ye ani mɔgɔ caaman be sɔnna ka kɛ Jehova Seerew ye. Nili minw be kɛ, o lo b’a to an be se ka gafew ci ani ka dɛmɛ don waajuli baara la o jamanaw na. Saan caaman kɔnɔ jamana dɔw la, i n’a fɔ Kɔngo, Madagasikari ani Ruwanda, balimaw tun ka ɲi k’a latigɛ n’u bena dumuni san u ka denbaya ye wala n’u bena Bibulu lo san. Tuma dɔw la, Bibulu sɔngɔ be se lɔgɔkun kelen wala kalo kelen sara ma. Sisan, mɔgɔ caaman be niliw kɛra ani ‘bɛɛ ka koow be kɛra kelen ye.’ O lo kama, Jehova ka ɔriganisasiyɔn be sera ka Bibulu bayɛlɛma ani k’u tilan tilan denbayamɔgɔw bɛɛ ye ani Bibulu kalandenw ye, olu minw b’a lɔn k’u ye fantanw ye Alako ta fan fɛ (2 Korɛntikaw 8:13-15 kalan). O cogo la, minw be nili kɛ ani minw be sɔrɔli kɛ sababu be dira u bɛɛ ma gwansan ka kɛ Jehova teriw ye.
AN KANA AN SEEN DON KOJUGU DUNIƝA KA JAGOKOW LA
12. Ibrayima y’a yira cogo di ko a jigi lanin be Ala kan?
12 An bena se fana ka teriya kɛ ni Jehova ye, n’an t’an seen don kojugu duniɲa ka jagokow la ani n’an b’an seko kɛ ka “nafolosɔbɛ” ɲini. Cɛɛ limaniyanin Ibrayima y’o lo kɛ galen. A ye mɛnni kɛ Jehova fɛ ani a bɔra Uri duguba la ka taga to fanisow kɔnɔ. A y’o kɛ sabu a tun b’a fɛ ka kɛ Jehova teri ye (Eburuw 11:8-10). A tun b’a jigi la Jehova lo kan tuma bɛɛ sanni k’a jigi la bololafɛnw kan (Zɛnɛzi 14:22, 23). Yezu ye mɔgɔw jija u ka kɛ n’o limaniya ɲɔgɔn ye tuma min na a y’a fɔ nafolotigi dɔ ye ko: “N’i b’a fɛ i ka koow bɛɛ ka dafa, taga k’i bololafɛnw feere k’o wari tilan fantanw cɛ, o la, i bena nafolo sɔrɔ sankolo la. O kɔ, na tugu ne kɔ.” (Mat. 19:21). O cɛɛ tun limaniyanin tɛ i ko Ibrayima. Nka, mɔgɔ wɛrɛw y’a yira k’u jigi lanin be Ala kan.
13. a) Ciden Pol ye ladili juman di Timote ma? b) An be se k’o ladili sira tagama cogo di bi?
13 Timote tun limaniyanin lo. Ciden Pol ko Timote ye “Yezu Krista ka sɔlidasiɲuman” ye. O kɔ, a y’a fɔ a ye ko: “Ni mɔgɔ min donna sɔlidasiya la, n’a b’a fɛ k’a kuntigi sago kɛ, a be jija o baara la, a t’a niin don baara wɛrɛ [o kɔrɔ, duniɲa ka jagokow] la.” (2 Tim. 2:3, 4). Bi, mɔgɔ miliyɔn kelen ni kɔ minw be kudayi cidenya baara la, olu ni Yezu ka kalanden tɔɔw b’u seko kɛ ka ciden Pol ka ladili sira tagama. U t’a to duniɲa n’a ka piblisitew k’u lafili. Nka, u b’u hakili to Bibulu ka miiriya nin na: “Juru tabaa ye jurutigi ka jɔn ye.” (Talenw 22:7, ABM). Sutana b’a fɛ an k’an ka wagati bɛɛ kɛ ani k’an fanga bɛɛ don duniɲa ka jagokow la. An ka desizɔn dɔw be se k’a to an be juruba la an yɛrɛ kan saan caaman kɔnɔ. Ɲɛyirali fɛ, dɔw be jurubaw ta walisa ka boon, wala mobili san, ka lakɔli sara wala ka furu siri. An be se k’a yira cogo di ko an be koow kɛ ni hakilitigiya ye? An ka ɲɛnamaya kɛ cogo nɔgɔman na ani ka dɔ bɔ an ka musakaw n’an ka juruw la. An ka kɛ Ala ka jɔɔnw ye sanni ka kɛ duniɲa ka jagokow ka jɔɔnw ye.—1 Tim. 6:10.
14. An ka ɲi k’an jija ka mun lo kɛ? Ɲɛyirali dɔw fɔ.
14 N’an b’a fɛ ka ɲɛnamaya kɛ cogo nɔgɔman na, an ka ɲi ka Ala ka Masaya kɛ an ɲɛnako fɔlɔ ye. Iziniba dɔ tun be cɛɛ dɔ n’a muso fɛ. U y’a latigɛ k’u bena kudayi cidenya baara kɛ tugun. O kama, u y’u ka izini, bato ani fɛɛn wɛrɛw feere. U y’u yɛrɛ di an ka sigiyɔrɔsoba lɔli baara la Warwick, Niyɔriki. U ye nɛɛma sɔrɔ ka baara kɛ Betɛli la n’u denmuso n’u burancɛ ye. Lɔgɔkun damanin kɔnɔ, u ye baara kɛ ni cɛman bangebagaw ye fana an ka sigiyɔrɔsoba lɔli baara la. Kolorado, Etazini jamana na, piyɔniye dɔ ye baara sɔrɔ banki dɔ la. A tun b’o baara kɛ tuma kelen kelen le. A ka baara diyara ɲɛmɔgɔw ye fɔɔ u ko a ka baara kɛ kudayi ani k’u bena a ka sara ɲɔgɔn saba di a ma. Nka, a ma sɔn o la hali k’a sɔrɔ a tun bena wari caaman sɔrɔ. Mun na do? Sabu o baara tun bena a bali k’a seen don bɛrɛbɛrɛ waajuli baara la. Nunu ye ɲɛyirali damanin dɔrɔn lo ye minw b’a yira ko Jehova sagokɛlaw be sɔn ka kari fɛɛn caaman kɔ. N’an b’an jija ka Ala ka Masaya kɛ an ɲɛnako fɔlɔ ye, o b’a yira ko Jehova ka teriya ani a ka baara lo kɔrɔtanin lo an fɛ ka tɛmɛ bololafɛnw kan.
NI DUNIƝA NAFOLOW NANA BAN
15. Nafolo juman lo be mɔgɔ nafa kosɔbɛ?
15 Nafolotigiya t’a yira ko an koo ka di Ala ye. Mɔgɔ minw be ni “kɛwaliɲuman” ye, Jehova b’olu lo duga (1 Timote 6:17-19 kalan). Ɲɛyirali fɛ, tuma min na Lucia * y’a mɛn k’u mako be waajulikɛlaw la Albani, a bɔra Itali jamana na, ka taga yen saan 1993 la. Baara tun t’a fɛ yen, nka a y’a jigi bɛɛ la Jehova kan. A ye Albanikan degi koɲuman ani a sera ka mɔgɔ 60 ni kɔ dɛmɛ u kɛra Jehova Seerew ye. Tiɲɛn lo ko Ala sagokɛlaw fanba t’o nafa ɲɔgɔn sɔrɔ u ka kiinw kɔnɔ. Nka, an mana koo o koo kɛ walisa ka mɔgɔw dɛmɛ u ka Jehova lɔn ani ka kɛ a teriw ye, o bena anw ani o tigiw nafa fɔɔ abada.—Mat. 6:20.
16. a) Mun lo bena duniɲa ka jagokow sɔrɔ? b) An be min lɔn sinikow la, o ka ɲi k’an lasun ka bololafɛnw jati cogo di?
16 Yezu y’a yira ka gwɛ ko duniɲa ka nafolo bena ban, siga t’o la (Luka 16:9). Laban loon nunu na, banki dɔw be datugura ani gwɛlɛya be jamana dɔw la wariko ta fan fɛ. Nka, koow yɛrɛ bena juguya yanni dɔɔni. Sutana ka duniɲa ka politikikow, a ka diinankow n’a ka jagokow bena ban. Sanu ani warijɛ nafa ka bon jagokɛlaw fɛ. Nka, kira Ezekiyɛli ni Sofoni tun kɔnna k’a fɔ ko nafa foyi tɛna kɛ o fɛɛnw na tugun (Ezek. 7:19; Sof. 1:18). An satuma na, n’an y’a kɔrɔsi ko an ye Alakow saraka ani ka ‘duniɲa ka nafoloba’ lajɛn an yɛrɛ ye, an bena mun lo miiri do? An bena kɛ i ko cɛɛ dɔ min ye baara kɛ a sii bɛɛ la ka wariba sɔrɔ. O kɔ, u y’a fɔ a ye ko a ka wari ye warisu lo ye (Talenw 18:11). Tiɲɛn na, duniɲa nin ka nafolow bena ban pewu! O kama, i ka sababuw bɛɛ ɲini ka baara kɛ n’o nafolow ye walisa ka “teriw ɲini” sankolo la. An be koo o koo kɛ walisa ka dɛmɛ don Jehova ka Masaya ka baaraw la, o b’an nafa kosɔbɛ Alako ta fan fɛ.
17, 18. Mɔgɔ minw be teriw ɲini sankolo la, olu bena mun lo sɔrɔ?
17 Ni Ala ka Masaya nana, mɔgɔ tɛna juru ta ani an tɛna boon sara tugun. Dumunifɛnw bena kɛ yɔrɔ bɛɛ gwansan ani an mako tɛna kɛ dɔgɔtɔrɔw ni fura la tugun. Jehova sagokɛlaw bena dugukolo nafolofɛnw diyabɔ kosɔbɛ. An bena baara kɛ ni sanu, warijɛ ani kabakuru sɔngɔ gwɛlɛw ye walisa k’an ka yɔrɔw masiri. O fɛɛnw tɛna mɔgɔ kɛ nafolotigi ye tugun. An bena boonw lɔ ni lɔgɔw, kabakuru sɔngɔ gwɛlɛw ani nɛgɛ cɛɲumanbaw lo ye. A bena diya an teriw ye k’an dɛmɛ an ka baaraw la gwansan. An bena to ka dugukolofɛnw tilan an ni ɲɔgɔn cɛ.
18 Mɔgɔ minw be teriw ɲini sankolo la, olu bena fɛɛn nafamanba minw sɔrɔ, u damanin dɔrɔn lo kofɔra. Jehova sagokɛlaw bena ninsɔndiya kosɔbɛ tuma min na Yezu bena a fɔ u ye ko: “Aw ye na ne Faa ka dubadenw, ka don a ka masaya la min tun labɛnna aw ye kabini diɲɛ dantuma.”—Mat. 25:34.
^ dakun 4 Yezu m’a fɔ n’o kɔrɔfɔli kuma tun ye tiɲɛn ye. Grɛki kumaden min bayɛlɛmana ko “kɔrɔfɔ” Luka 16:1 kɔnɔ, o kɔrɔ ko, n’a sɔrɔ u ye ngalon lo la o cɛɛ kan. Nafolo kɔrɔsibaga ye min kɛ, Yezu sinsinna o lo kan. Nka, u tun b’a fɛ k’o cɛɛ gwɛn a ka baara la fɛɛn min kama, Yezu ma sinsin o kan.
^ dakun 15 Lucia Moussanett ka ɲɛnamaya lakalila saan 2003, zuwɛn tile 22 ka Réveillez-vous ! kɔnɔ, a ɲɛɛ 18-22.


text:
Bibulu b’an kalan mun lo la?
Gafe nin labɛnna walisa k’i dɛmɛ k’a faamu Bibulu be min fɔ koo caaman na, i n’a fɔ: mun na adamadenw be tɔɔrɔ, mun lo be kɛ saya kɔ, i ka denbaya be se ka hɛɛrɛ sɔrɔ cogo di, a n’a ɲɔgɔnnaw.
Ala sagonata ye mun lo ye an koo la?
N’a sɔrɔ i b’i yɛrɛ ɲininga ko mun na kunkow ka ca ten bi? Bibulu b’a fɔ ko yanni dɔɔni, Ala bena dɔ kɛ dɔ ye walisa ka adamadenw ka kunkow ban, i n’a fɔ tɔɔrɔ, bana ani saya.
KALANSEN 1
Ala ye jɔn lo ye?
E ka miiri la, Ala b’a janto i la wa? A ɲini k’a ka jogow lɔn ani cogo min na i be se ka kɛ a teri ye.
KALANSEN 2
Bibulu: Kitabu lo min bɔra Ala yɔrɔ
Bibulu be se k’i dɛmɛ k’i ka gwɛlɛyaw ɲɛnabɔ cogo di? Mun na i be se ka la a ka kiraya kumaw na?
KALANSEN 3
Ala sagonata ye mun lo ye adamadenw koo la?
Dugukolo bena kɛ alijɛnɛ ye tuma min na, ɲɛnamaya bena kɛ cogo di duniɲa kura kɔnɔ?
KALANSEN 4
Yezu Krista ye jɔn lo ye?
A ɲini k’a lɔn mun na Yezu lo ye Masiya ye layidu tara min koo la. A bɔra min ka na dugukolo kan ani mun na ale lo ye Jehova Dencɛ kelenpe bangelen ye?
KALANSEN 5
Kunmabɔsara: Ala ka nilifɛnw bɛɛ la nafaman
Kunmabɔsara ye mun lo ye? A be se k’i nafa cogo di?
KALANSEN 6
Mɔgɔ saninw be min?
A ɲini k’a lɔn Bibulu be min fɔ ɲiningali nunu koo la: Mɔgɔ saninw be min? Mun na adamadenw be sa?
KALANSEN 7
Suuw bena kunu!
Yala i ka mɔgɔ sɔbɛ dɔ sara wa? Yala i be se k’a ye tugun wa? A ɲini k’a lɔn Bibulu be min fɔ sukununi koo la.
KALANSEN 8
Ala ka Masaya ye mun lo ye?
Mɔgɔ caaman be Matigi ka delili lɔn. Kuma nin kɔrɔ ko di: “I ka masaya ka na”?
KALANSEN 9
Duniɲa laban surunyana wa?
A filɛ duniɲa kɔnɔ, mɔgɔw ka kɛwalew n’u ka kɛcogow b’a yira cogo minw na ko laban surunyana i ko Bibulu tun kɔnna k’a fɔ cogo min na.
KALANSEN 10
A ɲini ka tiɲɛn lɔn mɛlɛkɛw ni jinaw koo la
Bibulu be kuma mɛlɛkɛw ni jinaw koo la. Yala o danfɛn yebaliw be yen tiɲɛn na wa? Yala u be se k’an dɛmɛ wala ka koo jugu kɛ an na wa?
KALANSEN 11
Mun na tɔɔrɔ ka ca ten?
Mɔgɔ caaman b’a miiri ko tɔɔrɔko minw bɛɛ be kɛ duniɲa kɔnɔ, o ye Ala nɔɔ lo ye. E be mun miiri o koo la? Mun na an be tɔɔrɔ? A ɲini k’a lɔn Ala be min fɔ o koo la.
KALANSEN 12
I be se ka kɛ Ala teri ye cogo di?
I be se ka ɲɛnamaya kɛ cogo dɔ la min be Jehova dusu diya. I yɛrɛ be se ka kɛ a teri ye.
KALANSEN 13
Niin ye Ala ka nilifɛn ye: bonya la a kan
Ala be mun miiri koo nunu na: kɔnɔtiɲɛ, ka joli don mɔgɔ fari la, ani bɛgɛn niin?
KALANSEN 14
I ka denbaya be se ka kɛ hɛɛrɛ la
Yezu ye kanuya min yira, o ye ɲɛyirali ɲuman ye. Furucɛw, furumusow, bangebagaw ani denmisɛnw be se k’a ladegi. Yezu ka koo be mun lo yira an na?
KALANSEN 15
Ala batocogo min ka ɲi
Minw be tiɲɛn batoli sira tagama, fɛɛn wɔɔrɔ lajɛ minw b’an dɛmɛ k’u lɔn.
KALANSEN 16
A latigɛ ka Ala bato
I be se ka gwɛlɛya jumanw lo sɔrɔ n’i b’i ka lannakow fɔra mɔgɔw ye? Walisa u dusu kana gwan, i be se k’o kɛ cogo di?
KALANSEN 17
Ka Ala deli, o ye nɛɛma lo ye
Yala Ala b’i ka deliliw lamɛn wa? Walisa k’o ɲiningali jaabi, fɔɔ i k’a faamu Bibulu be min fɔ delili koo la.
KALANSEN 18
Ne ka ɲi ka n’ yɛrɛkun di Ala ma ani ka batize wa?
Mɔgɔ ka ɲi ka mun ni mun lo kɛ walisa ka batize ka kɛ kerecɛn ye? A ɲini k’a lɔn o kɔrɔ ye min ye ani a ka ɲi ka kɛ cogo min na.
KALANSEN 19
I ka to Jehova kɔrɔ
Ala ye fɛɛn minw bɛɛ kɛ an ye, an be se k’a yira cogo di ko an b’a kanu ani ko an b’a waleɲuman lɔn o kosɔn?
Kunnafoni wɛrɛw
Kumaden dɔw kɔrɔ, minw be sɔrɔ gafe nin kɔnɔ: Bibulu b’an kalan mun lo la?


text:
Maana 64nan: Solomani be Alabatosoba lɔ
SANNI Dawuda ka sa, a tun ye Jehova batosoba pilan di Solomani ma. Solomani ka masaya saan naaninan na, a y’a daminɛ ka Alabatosoba lɔ. A y’a lɔ ka ban saan wolonfila ni tilan kɔnɔ. Mɔgɔ waa caaman y’u seen don o baara la, ani nafolo caaman donna o boon lɔli la. O kɛra sabu sanu ni warigwɛ caaman tara k’a baara kɛ.
Alabatosoba tun be ni bondennin fila ye i n’a fɔ Ala ka fanibugu, nka o bondenninw tun ka bon ni fanibugu taw ye fɔɔ siɲɛ fila. Solomani ye layidu tagamasiɲɛ kɛsu bila bondennin dɔ la ani ka fanibugu ka minan wɛrɛw bila tɔɔ kelen kɔnɔ.
Alabatosoba lɔra ka ban tuma min na, u ye fɛtiba dɔ kɛ. Solomani y’a kunbiri gwan Alabatosoba ɲɛfɛ ani ka delili kɛ, i ko i ɲɛɛ b’a la jaa kan cogo min na. Solomani y’a fɔ Jehova ye ko: ‘I tɛ kun sankolo mumɛ bɛɛ kɔnɔ, sanko ne ka soo lɔnin nin kɔnɔ. O bɛɛ n’a ta, ne ka Ala, i ka mɔgɔw be delili minw kɛ k’u ɲɛɛ sin soo nin ma, i k’u lamɛn.’
Solomani tilara a ka delili la tuma min na, tasuma jigira ka bɔ sankolo la. U tun ye saraka minw bɔ, o tasuma nana o bɛɛ jɛni. Yeelenba dɔ fana bɔra Jehova yɔrɔ ka na Alabatosoba fa. O y’a yira ko Jehova tun be lamɛnni kɛra, ani ko Alabatosoba ni Solomani ka delili diyara a ye. Sisan, Israɛldenw tun be na Jehova bato Alabatosoba lo kɔnɔ, fanibugu tun tɛ Jehova batoyɔrɔ ye tugun.
Wagati jan kɔnɔ Solomani ye masaya kɛ ni hakilitigiya ye ani jama ninsɔn tun ka di. Nka, a nana muso caaman furu ka bɔ jamana wɛrɛw la minw tun tɛ Jehova bato. Yala i ɲɛɛ be o muso dɔ la a be batoli kɛra a ka joo ɲɛfɛ wa? A laban, Solomani ka musow y’a kuun yɛlɛma ka ala wɛrɛw bato. Tuma min na Solomani y’o kɛ, i b’a lɔn koo min kɛra wa? A ma jama minɛ koɲuman tugun. A fariyara u ma, ani u kɛra makaritɔw ye.
O y’a to Jehova dimina Solomani kɔrɔ, ani a y’a fɔ a ye ko: ‘Ne bena masaya nin bɔsi i la k’a di mɔgɔ wɛrɛ ma. Ne tɛna o kɛ i ka tile la, nka ne bena a bɔsi i dencɛ lo bolo. Ne tɛna jamana nin bɛɛ bɔsi a la fana.’ An k’a filɛ o koo kɛra cogo min na.
1 Tilew Kibaru 28:9-21; 29:1-9; 1 Masacɛw 5:15-32; 2 Tilew Kibaru 6:12-42; 7:1-5; 1 Masacɛw 11:9-13.
Ɲiningaliw
- Solomani tilara Jehova batosoba lɔli la saan joli lo kɔnɔ, ani mun na nafolo caaman donna o baara la?
- Alabatosoba tun ye bonden joli lo ye, ani mun lo tun bilara bonkɔnɔɲɛ na?
- Solomani ye mun lo fɔ a ka delili la tuma min na Alabatosoba lɔra ka ban?
- Jehova y’a yira cogo di ko Solomani ka delili diyara ale ye?
- Solomani ka musow y’a lasun ka mun lo kɛ, ani mun lo ye Solomani sɔrɔ?
- Mun na Jehova dimina Solomani kɔrɔ, ani Jehova ye mun lo fɔ a ye?
Ɲiningali wɛrɛw
- An ka 1 Tilew Kibaru 28:9, 10 kalan.
Ka kɛɲɛ ni Dawuda ka kumaw ye minw be sɔrɔ 1 Tilew Kibaru 28:9, 10 kɔnɔ, an ka kan k’an jija ka mun lo kɛ loon o loon? (Zab. 19:15; Fil. 4:8, 9)
- An ka 2 Tilew Kibaru 6:12-21, 32-42 kalan.
Solomani y’a yira cogo di ko Ala Kɔrɔtalenba tɛ kun adamaden ka boon lɔnin kɔnɔ? (2 Til. Kib. 6:18; Kɛw. 17:24, 25)
Solomani ka kuma minw be sɔrɔ 2 Tilew Kibaru 6:32, 33 kɔnɔ, u be mun lo yira Jehova koo la? (Kɛw. 10:34, 35; Gal. 2:6)
- An ka 2 Tilew Kibaru 7:1-5 kalan.
Israɛldenw ye Jehova nɔɔrɔ ye tuma min na, o ye u lasun k’a tando. Bi fana an kɛtɔ k’a ye ko Jehova be a ka jama duga, o ka kan k’an lasun ka mun lo kɛ? (2 Til. Kib. 7:3; Zab. 22:23; 34:2; 96:2)
- An ka 1 Masacɛw 11:9-13 kalan.
Solomani ka koo b’a yira cogo di ko a kɔrɔtanin lo an ka kɛ kantigiw ye fɔɔ a laban? (1 Mas. 11:4, 9; Mat. 10:22; Yir. 2:10)


text:
Saan 2017, tile saba lajɛnba porogramu
Lajɛnba nin ka loon kelen kelen bɛɛ ka porogramu filɛ. O lajɛnba bena i dɛmɛ ka to ka koɲuman kɛ ani ka kɔrɔbɔliw muɲu.
Jumalon
Mun lo be se ka kerecɛnw dɛmɛ ka kɛ ni jogow ye minw bena u dɛmɛ ka gwɛlɛyaw muɲu?
Samedilon
Sebagayabɛɛtigi Ala be muɲuli ni dususalo di an ma cogo juman na?
Dimansilon
Yezu ko: “Ni mɔgɔ min muɲuna fɔɔ ka taga se a laban ma, o tigi bena kisi.” Aw be se ka mun lo kɛ k’a ka kumaw sira tagama?
Kunnafoniw
Lajɛn kɛrɛnkɛrɛnni minw bena kɛ lajɛnba tuma na, n’a sɔrɔ i b’a fɛ ka taga lamɛnni kɛ u la. I be se fana ka kunnafoniw sɔrɔ koo nunu koo la: mɔgɔw kunbɛnbagaw, batɛmu, niliw, kɛnɛyako, fɛɛn tununinw, sigiyɔrɔ, wala minw b’u yɛrɛ di ka baara kɛ gwansan.
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
JƆN LO BE JEHOVA SAGO KƐRA BI?
Mun na Jehova Seerew be taga lajɛnbaw la?
Saan o saan, an be lajɛnba saba kɛ. I be se ka nafa juman sɔrɔ o lajɛnbaw la?


text:
Maana 87nan: Yezu be batosoba kɔnɔ
CƐDENNIN nin filɛ a be baro kɛra ni cɛkɔrɔba nunu ye. Karamɔgɔw lo Alabatosoba kɔnɔ Zeruzalɛmu. Cɛdennin nin ye Yezu lo ye. A bonyana sisan ani a sii ye saan 12 ye.
Karamɔgɔw kabakoyara kosɔbɛ k’a ye ko Yezu be koo caaman lɔn Ala koo la ani Bibulu kɔnɔnakow la. Nka, mun na Yusufu ni Mariyamu tɛ n’a ye yan? U be min do? An k’o lajɛ.
Saan o saan, Yusufu n’a ka denbaya be taga Zeruzalɛmu seli kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ kama min be weele ko Tɛmɛnkan seli. O ye tagama jan ye ka bɔ Nazarɛti ka taga Zeruzalɛmu. Mobili tɛ mɔgɔ si fɛ ani tɛrɛn fana tɛ yen. Olu si tun tɛ yen o wagati la. Mɔgɔ caaman be tagama le ani u be tile saba ɲɔgɔn lo kɛ sira kan.
Sisan, Yusufu ka denbaya mɔgɔw cayara. O kama, u ka kan k’u janto Yezu dɔgɔcɛw n’a dɔgɔmusow la. Ayiwa nin saan nin na, Yusufu ni Mariyamu kɔsegitɔ Nazarɛti, u tun be n’u deen tɔɔw ye. U y’a miiri ko Yezu be n’u tagamaɲɔgɔnw ye. Nka, u lɔra tuma min na tileben tuma na, u ma Yezu ye. U y’a ɲini u somɔgɔw n’u teriw cɛma, nka u m’a ye. O kosɔn, u kɔsegira ka taga a ɲini Zeruzalɛmu.
A laban, u ye Yezu ye yan karamɔgɔw fɛ. A siginin tun be u cɛma k’u lamɛn ani k’u ɲininga. A lamɛnbagaw bɛɛ kabakoyara a ka hakilitigiya koo la. Nka Mariyamu ko: ‘N deen, mun y’a to i ye nin kɛ an na? A filɛ, ne n’i facɛ hakili ɲagaminin b’i yɔrɔ ɲinina.’
Yezu y’a jaabi ko: ‘Mun na aw be ne yɔrɔ ɲini? Aw m’a lɔn ko ne ka kan ka sɔrɔ n Faa ka soo kɔnɔ wa?’
Tiɲɛn na, Yezu tun be se ka Alako kalan sɔrɔ yɔrɔ min na, a tun ka di a ye ka sɔrɔ o yɔrɔ lo la. Yala an fana man kan ka kɛ n’o miiriya ɲɔgɔn ye wa? A ka dugu la Nazarɛti, Yezu tun be taga lajɛnw na lɔgɔkun o lɔgɔkun ka Ala bato. Komi a tun b’a janto kalan na tuma bɛɛ, a ye fɛɛn caaman lɔn ka bɔ Bibulu kɔnɔ. An ka tugu Yezu ka ɲɛyirali kɔ.
Luka 2:41-52; Matiyo 13:53-56.
Ɲiningaliw
- Jaa nin kan, Yezu sii ye saan joli ye, ani a be min le?
- Yusufu n’a ka denbaya tun be to ka mun lo kɛ saan o saan?
- U kɔsegitɔ u ka dugu la, tile kelen tagama kɛnin kɔ, mun na Yusufu ni Mariyamu kɔsegira Zeruzalɛmu?
- Yusufu ni Mariyamu ye Yezu sɔrɔ min, ani mun na a lamɛnbagaw tun be kabakoya?
- Yezu ye mun lo fɔ a bamuso Mariyamu ye?
- An be se k’a ɲini ka Ala lɔn cogo di i ko Yezu?
Ɲiningali wɛrɛw
- Luka 2:41-52 kalan.
Hali ni sariya tun b’a waajibiya cɛɛw dɔrɔn ma k’u ka taga seliw la saan o saan, bangebagaw be kalan ɲuman juman sɔrɔ bi Yusufu ni Mariyamu ka koow la? (Luka 2:41; Det. 16:16; 31:12; Tal. 22:6)
Bi, denmisɛnw be kalan ɲuman juman sɔrɔ Yezu ka koow la walisa ka kolo u bangebagaw ye? (Luka 2:51; Det. 5:16; Tal. 23:22; Kɔl. 3:20)
- Matiyo 13:53-56 kalan.
Yezu dɔgɔcɛ naani jumanw lo tɔgɔ fɔra Bibulu kɔnɔ, ani kɔfɛ u la fila juman ye baara kɛ kerecɛn kafo kɔnɔ? (Mat. 13:55; Kɛw. 12:17; 15:6, 13; 21:18; Gal. 1:19; Zaki 1:1; Zude 1)


text:
Yala i b’a fɛ ka Tiɲɛn lɔn wa?
KA TIƝƐN lɔn mun koo la? Ka tiɲɛn lɔn ɲiningaliba dɔw koo la minw be mɔgɔw dabali ban kabi galen. N’a sɔrɔ i delila k’i yɛrɛ ɲininga ko:
Yala Ala b’i janto an na tiɲɛn na wa?
Yala marifakɛlɛw ni tɔɔrɔw bena ban loon dɔ wa?
Mun lo be yen saya kɔ?
Yala suuw be ni jigiya ye wa?
Ne be se ka Ala deli cogo di walisa a ka ne jaabi?
Ne be se ka hɛɛrɛ sɔrɔ cogo di?
I bena o ɲiningaliw jaabiliw sɔrɔ min? N’i tagara sɛbɛfeereyɔrɔw wala u marayɔrɔw la, i be se ka gafe caamanba sɔrɔ, bɛɛ n’a ka jaabili. Nka tuma caaman na o gafew be ɲɔgɔn sɔsɔ. U dɔw ka jaabili be se ka mɔgɔ wasa u sɛbɛ tuma na, nka u sanga tɛ mɛɛn ka ben. O la, u kɔnɔna koow be yɛlɛma wala dɔ wɛrɛw be sɛbɛ u nɔɔ na.
Nka kitabu dɔ be yen, jaabili sɔbɛw be sɔrɔ a kɔnɔ. Ngalon si t’a kɔnɔ. Ala delitɔ, Yesu Krista y’a fɔ ko: “I ka kuma ye tiɲɛ ye.” (Yuhana 17:17). Bi, an b’a lɔn k’o kuma ye Bibulu senuman lo ye. Sɛbɛ nin ɲɛɛ nataw la, i bena Bibulu ka jaabili gwɛnen lakikaw sɔrɔ o ɲiningaliw koo la.
Yala Ala b’i janto an na tiɲɛn na wa?
O ƝININGALI KUUN: Duniɲa nin falen be fariyakow ni tilenbaliyakow la. Diinan caaman b’a fɔ ko an ka tɔɔrɔw ye Ala ka latigɛ ye.
BIBULU BE MIN FƆ: Ala tɛ kojugu kɛ fewu. Job 34:10 b’a fɔ ko: “Ala ni kojugukɛlaw cɛ ka jan, Sebaayabɛɛtigi ni tilenbaliya cɛ ka jan.” Ala be ni sagonata ɲuman ye ka ɲɛsin hadamadenw ma. O kama, Yesu y’an kalan ko an ka Ala deli ko: “An Fa min bɛ sankolo la, . . . I ka masaya ka na. I sago ka kɛ dugukolo kan i ko a bɛ kɛ sankolo la cogo min na.” (Matiyu 6:9, 10). Ala b’an kanu haali fɔɔ a ye koow bɛɛ lajɛnnen kɛ walisa k’a ka sagonata dafa.—Yuhana 3:16.
Jenɛse 1:26-28; Yakuba 1:13; ani 1 Piɛrɛ 5:6, 7 fana lajɛ.
Yala marifakɛlɛw ni tɔɔrɔw bena ban loon dɔ wa?
O ƝININGALI KUUN: Hali bi, marifakɛlɛw b’a la ka mɔgɔ caaman faga. Tɔɔrɔw b’an bɛɛ sɔrɔ.
BIBULU BE MIN FƆ: Ala ye wagati dɔ kofɔ tuma min na a bena hɛɛrɛ sigi dugukolo kuru bɛɛ kan. A ka Masaya mara la, o min ye sankolola gofɛrɛnɛman ye, mɔgɔw “tɛna dege kɛlɛ kow la tun.” Nka “u na u ka npanw faga ka kɛ misidabaw ye.” (Esayi 2:4). Ala bena tilenbaliyakow ni tɔɔrɔw bɛɛ ban. Bibulu kɔnɔ, Ala be layidu ta ko: “A na ɲɛji bɛɛ cɛ ka bɔ u ɲɛ la. Saya tɛna kɛ tun, su kasi fana tɛna kɛ tun, wala kasikan wala dimin, k’a masɔrɔ fɛn fɔlɔw [i n’a fɔ tilenbaliyakow ni tɔɔrɔw] tɛmɛnna.”—Jirali 21:3, 4.
Zaburuw 37:10, 11; 46:10; ani Mise 4:1-4 fana lajɛ.
Mun lo be yen saya kɔ?
O ƝININGALI KUUN: Diinan caaman b’a fɔ ko mɔgɔ mana sa, fɛɛn dɔ be bɔ a la ka to niin na. Dɔw b’a miiri ko mɔgɔ salenw be se ka kojugu kɛ mɔgɔ ɲɛnamaw la wala ko Ala be mɔgɔ juguw jalaki k’u tɔɔrɔ jahanama tasumaman kɔnɔ fɔɔ abada.
BIBULU BE MIN FƆ: Mɔgɔ mana sa, a niin banna. Waajulikɛla 9:5 b’a fɔ ko: “Mɔgɔ salenw tɛ foyi dɔn.” Komi mɔgɔ salenw tɛ foyi lɔn ani u tɛ foyi kala ma, u tɛ se ka kojugu kɛ mɔgɔ ɲɛnamaw la wala k’u dɛmɛ.—Zaburuw 146:3, 4.
Jenɛse 3:19 ani Waajulikɛla 9:6, 10 fana lajɛ.
Yala suuw be ni jigiya ye wa?
O ƝININGALI KUUN: An b’a fɛ ka to niin na ani ka ɲɛnamaya diya bɔ n’an diyanye mɔgɔw ye. A dagalen lo an k’a ɲini k’an diyanye mɔgɔ salenw ye kokura.
BIBULU BE MIN FƆ: Mɔgɔ minw sara, u caamanba bena lakunu. Yesu ye layidu ta ko: “Mɔgɔ salen minnu bɛ [hakilijigi, NW] kaburuw kɔnɔ, . . . U na bɔ yen.” (Yuhana 5:28, 29). Ka kɛɲɛ ni Ala ka sagonata fɔlɔ ye, minw bena lakunu hadamadenw cogo la, u bena sababu sɔrɔ ka ɲɛnamaya kɛ alijɛnɛ kɔnɔ dugukolo kan (Luka 23:43). O layidu kɔrɔ ko hadamaden kanminɛbagaw bena kɛnɛya dafalen ani ɲɛnamaya banbali sɔrɔ. Bibulu b’a fɔ ko: “Dugukolo na kɛ mɔgɔ tilennenw ciyɛn ye. U na sigi a kan badaa.”—Zaburuw 37:29.
Job 14:14, 15; Luka 7:11-17; ani Kɛwalew 24:15 fana lajɛ.
Ne be se ka Ala deli cogo di walisa a ka ne jaabi?
O ƝININGALI KUUN: Ka diinan damanin niin bɔ a la, diinanw bɛɛ ka mɔgɔw be delili kɛ. Nka a be u caaman ɲɛɛ na ko u ka deliliw tɛ jaabili sɔrɔ.
BIBULU BE MIN FƆ: Yesu y’an kalan ko an kana kuma dɔw degi an kuun fɛ ani ka to k’u fɔ delili kɛtɔ. A y’a fɔ ko: “Ni aw bɛ Ala deli . . . aw kana segin kumaw kan” (Matiyu 6:7). N’an b’a fɛ Ala k’an ka deliliw lamɛn, an ka kan ka delili kɛ i n’a fɔ ale b’a fɛ cogo min na. O kama an ka ɲi k’a ɲini ka Ala sago lɔn ani ka delili kɛ ka kɛɲɛ n’o ye. 1 Yuhana 5:14 b’a ɲɛfɔ ko: “Ni an ye fɛn dɔ deli [Ala] fɛ ka kɛɲɛ ni a sago ye, a bɛ an lamɛn.”
Zaburuw 65:3; Yuhana 14:6, 14; ani 1 Yuhana 3:22 fana lajɛ.
Ne be se ka hɛɛrɛ sɔrɔ cogo di?
O ƝININGALI KUUN: Mɔgɔ caaman b’a miiri ko hɛɛrɛ be sɔrɔ wari, tɔgɔba wala saramaya fɛ. O kama u be boliboli o fɛɛnw nɔfɛ, nka o hɛɛrɛ be taga k’u dan.
BIBULU BE MIN FƆ: Yesu ye hɛɛrɛ gundo yira a kɛtɔ k’a fɔ ko: “Minnu y’a dɔn ko u ye faantanw ye Ala ta fan fɛ, olu ye dubadenw ye, katuguni sankolo masaya ye u ta ye.” (Matiyu 5:3). Hɛɛrɛ lakika tɛ sɔrɔ fɔɔ n’an ye fɛɛrɛw kɛ walisa k’an ka mako fisaman wasa, o min ye: nege min b’an na ka Ala n’a sagonata lɔn ka ɲɛsin an ma. O tiɲɛn be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ. O tiɲɛn lɔnni b’an dɛmɛ an k’a lɔn fɛɛn min kɔrɔtalen lo tiɲɛn-tiɲɛn na ani fɛɛn min tɛ bɛrɛ ye. N’an b’a to Bibulu ka tiɲɛn kumaw k’an ɲɛminɛ an ka ŋaniya n’an ka kɛwalew la, kuun bena sɔrɔ an ka ɲɛnamaya la.—Luka 11:28.
Ntalenw 3:5, 6, 13-18 ani 1 Timote 6:9, 10 fana lajɛ.
An daa sera min ma, o ye ɲiningali wɔɔrɔ dama ka jaabiliw ye Bibulu be minw di. Yala i be kunnafoni wɛrɛw fɛ tugun wa? Siga t’a la n’i fana ye mɔgɔ ye min ye “faantan ye Ala ta fan fɛ”. N’a sɔrɔ ɲiningali wɛrɛw b’i fɛ i n’a fɔ: ‘Ni Ala b’i janto an na, mun na a y’a to kojugu ni tɔɔrɔ cayara ten kabi galen? Ne be se k’an ka denbaya ka ɲɛnamaya kɛcogo fisaya cogo di?’ Bibulu be o ɲiningaliw ani caaman wɛrɛw jaabi. O jaabiliw be mɔgɔ wasa bɛrɛbɛrɛ.
Nka mɔgɔ caaman be sigasiga ka Bibulu lajɛ. A be u ɲɛɛ na ko a ka bon ani a faamuyali ka gwɛlɛ tuma dɔw la. Yala i be dɛmɛ fɛ walisa k’i ka ɲiningaliw jaabiliw sɔrɔ Bibulu kɔnɔ wa? Jehova Seerew be fɛɛn fila kofɔ mɔgɔw ye minw be se k’i dɛmɛ.
A fɔlɔ ye gafe nin ye: Kalan tigitigi juman be Bibulu kɔnɔ? A sɛbɛra walisa ka mɔgɔw dɛmɛ, minw bolo degunnen lo, u ka Bibulu sɛgɛsɛgɛ ka jaabili gwɛnenw sɔrɔ ɲiningaliba dɔw la. Fɛɛn filanan ye bibulukalan ye, u be min kɛ ni mɔgɔw ye u ka soo: wariko t’a la. I sigida la Jehova Seere setigi dɔ be se ka na i ka soo wala yɔrɔ bɛnnen wɛrɛ la ka baro kɛ n’i ye gwansan Bibulu kan wagati dɔɔni kɔnɔ lɔgɔkun o lɔgɔkun. O labɛn ye mɔgɔ miliyɔn caaman nafa duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ. A laban, u caaman sɔnna k’a fɔ ko: “Ne ye tiɲɛn sɔrɔ!”
Nafoloba wɛrɛ tɛ yen o kɔ. Bibulu ka tiɲɛn kalan b’an hɔɔrɔnya ka bɔ lannako kunntanw, koo ferekelenw ani siranya jugu la. A b’an dɛmɛ ka jigiya, kuun ani ninsɔndiya sɔrɔ an ka ɲɛnamaya kɔnɔ. Yesu y’a fɔ ko: “Aw na tiɲɛ dɔn, tiɲɛ na aw hɔrɔnya.”—Yuhana 8:32.
A ɲini ka dɔ lɔn tugun
BIBULUKALAN
Mun na i ka ɲi ka bibulukalan kɛ?
Ɲiningali jɔnjɔn minw ɲɛsinna an ka ɲɛnamaya koo ma, Bibulu be mɔgɔ miliyɔn caaman dɛmɛna duniɲa kuru bɛɛ kɔnɔ k’u jaabiliw sɔrɔ. A bena diya i ye ka kɛ olu dɔ ye wa?


text:
Maana 9nan: Nuhun ye kurunba dilan
MUSO ani denkɛ saba tun bɛ Nuhun bolo. Denkɛw tun tɔgɔ ye ko Sɛm, Kam ani Jafɛt. Muso tun bɛ a denkɛ kelen-kelen bɛɛ bolo. O la sa, Nuhun ka denbaya bɛɛ lajɛlen tun ye mɔgɔ segin ye.
Ala ye Nuhun bila a ka kabako baara dɔ kɛ. Ala ko Nuhun ka kurun belebeleba dɔ dilan. Ala ko: ‘I k’a kɛ etasi saba ye. I ka sodenw kɛ a kɔnɔ.’ O sodenw tun ka kan ka dilan Nuhun ni a ka denbaya, ani baganw kosɔn. U bɛɛ lajɛlen mago tun bɛna kɛ dumuni min na, o fana tun bɛna bila o sodenw kɔnɔ.
Ala ko Nuhun ka kurunba dilan ka ɲɛ walisa ji kana se ka don a fɛ. A ko: ‘Ne na sanjiba lana dugukolo kan, ka diɲɛ mumɛ bɛɛ halaki. Fɛn o fɛn tɛ kurunba kɔnɔ, o bɛɛ na sa.’
Nuhun ni a denkɛw ye Jehova ka kuma mɛn. U ye kurunba dilanni daminɛ. Nka, mɔgɔ tɔw yɛlɛla Nuhun ni a ka denbaya ma. U ma sɔn ka kojugu dabila. U si ma da Nuhun ka kuma la, tuma min na a y’a fɔ u ye Ala bɛna min kɛ.
Kurunba dilanni ye waati caman ta, bawo a tun ka bon kosɛbɛ. Kurunba dilanna ka ban san caman tɛmɛnen kɔfɛ. Ala ko Nuhun ka baganw ladon sisan kurunba kɔnɔ. A ko Nuhun ka bagan sifa dɔw ladon kurunba kɔnɔ fila-fila, cɛ ani muso. Nka bagan tɔw ko la, Ala ko Nuhun ka olu ladon wolonwula-wolonwula. Ala ko Nuhun ka kɔnɔ sifa bɛɛ fana ladon kurunba kɔnɔ. Ala y’a fɔ Nuhun ye cogo min na, Nuhun y’a kɛ ten.
O bɛɛ kɔfɛ sa, Nuhun ni a ka denbaya fana donna kurunba kɔnɔ. Ala ye kurunba datugu u da la. Nuhun ni a ka denbaya tun bɛ makɔnɔni na kurunba kɔnɔ. E k’a miiri ko e yɛrɛ tun bɛ makɔnɔni na ni u ye kurunba kɔnɔ. Yala sanjiba bɛna na tiɲɛ na i ko Ala y’a fɔ cogo min na wa?
Jenɛse 6:9-22; 7:1-9.
Ɲininkaliw
- Nuhun ka denbaya bɛɛ lajɛlen tun ye mɔgɔ joli ye? A denkɛ saba tɔgɔw tun bɛ di?
- Ala ye Nuhun bila a ka kabako baara jumɛn kɛ, ani mun na?
- Nuhun kumana mɔgɔw fɛ tuma min na kurunba ko la, olu ye mun kɛ?
- Ala tun y’a fɔ Nuhun ye a ka mun kɛ baganw ko la?
- Ala ye kurunba datugu kaban tuma min na, Nuhun ni a ka denbaya tun bɛ mun kɛ?
Ɲininkali wɛrɛw
- Jenɛse 6:9-22 kalan.
Mun y’a to Nuhun kɛra Ala lakika batobaga dakabana ye? (Jen. 6:9, 22)
Jehova bɛ mun miiri farinya ko la? O b’an bila ka mun jateminɛ ni an bɛ ka an ka ɲɛnajɛw sugandi? (Jen. 6:11, 12; Zab. 11:5)
An bɛ se ka Nuhun ladege cogo di ni Jehova ka jɛkuluba y’a jira an na an ka kan ka min kɛ ? (Jen. 6:22; 1 Yuh. 5:3)
- Jenɛse 7:1-9 kalan.
Nuhun ka dafabaliya ma bali Jehova k’a filɛ mɔgɔ tilennen ye minkɛ, o bɛ dusu don an kɔnɔ cogo jumɛn na bi? (Jen. 7:1; Nt. 10:16; Esa. 26:7)


text:
KALANSEN 21
Betɛli ye mun lo ye?
Heburukan na, Betɛli kɔrɔ ko “Ala ka soo” (Zɛnɛsi 28:17, 19). O tɔgɔ bɛnnin lo Jehova Seerew ka baarakɛbonw ma. U y’o boonw lɔ duniɲa faan caaman na walisa ka dɛmɛ don waajuli baara la ani k’a ɲɛminɛ. Koow Ɲɛnabɔla Jɛnkulu be baara kɛ Jehova Seerew ka sigiyɔrɔsoba kɔnɔ Etazini, Niyɔriki mara la. A be to o yɔrɔ lo la ka tɔnbolow ka baara ɲɛminɛ jamana caaman kɔnɔ. Minw be baara kɛ Betɛliw la, u be weele ko Betɛli ka denbayamɔgɔw. U siginin be ɲɔgɔn fɛ, u be jɛn ka baara kɛ, ka dumuni kɛ ani ka Bibulu kalan ɲɔgɔn fɛ i ko denbayamɔgɔw b’a kɛ cogo min na.
Betɛli yɔrɔ ɲɔgɔn tɛ yen, a ka denbayamɔgɔw be baara kɛ ni yɛrɛsaraka hakili ye. Kerecɛncɛw ni kerecɛnmuso minw be Betɛli kelen kelen bɛɛ kɔnɔ, u y’u yɛrɛ di walisa ka Ala sago kɛ ani ka Masayakow yiriwa kudayi (Matiyo 6:33). U si tɛ baara kɛ sara kama. Nka, siyɔrɔ ni dumuni ani wari dɔɔni be di u bɛɛ ma walisa k’u dɛmɛ k’u ka musakaw sara. Bɛɛ kelen kelen be baara tigitigi dɔ kɛ biro la, gwabugu la, wala dumunikɛ boon na. Dɔw ka baara ye ka sɛbɛw dilan, ka boonw saniya, ka faniw ko ani k’u pase, ka fɛɛnw lalaga wala ka koo wɛrɛ kɛ.
O yɔrɔ la, bɛɛ ɲɛɛ gwannin lo ka dɛmɛ don Masaya waajuli baara koo la. Betɛli kelen kelen bɛɛ ka baara kuun jɔnjɔn ye ka Bibulu ka tiɲɛn kuma lase mɔgɔ caamanba ma. Sɛbɛ min b’i bolo, o ye o dɔ ye. Koow Ɲɛnabɔla Jɛnkulu lo y’a sɛbɛko ɲɛminɛ. Ani, u tɛmɛna ɛntɛrɛnɛti fɛ k’a ci bayɛlɛmabagaw jɛnkulu caaman ma duniɲa kɔnɔ. O kɔ, Betɛli caaman na, balimaw y’a dilan ni mansin dɔw ye minw ka teli kosɔbɛ ani u y’a ci kafo 110 000 ni kɔ ma. Betɛli ka denbayamɔgɔw lo b’o baara faan kelen kelen bɛɛ ɲɛnabɔ walisa ka dɛmɛ don kibaro diiman waajuli baara la. Kɔrɔtɔ be o baara la ka tɛmɛ koo bɛɛ kan.— Mariki 13:10.
Jɔn lo be baara kɛ Betɛli la, ani u makow be wasa cogo di?
Betɛli kelen kelen bɛɛ be dɛmɛ don kɔrɔtɔ baara juman na?


text:
KALANSEN 2
Bibulu: Kitabu lo min bɔra Ala yɔrɔ
1, 2. Mun na Bibulu ye Ala ka nilifɛn ye min be mɔgɔ ninsɔndiya?
YALA i teri dɔ barila i la ni kado dɔ ye ka ye wa? O ye mun lo kɛ i la do? I ninsɔndiyara k’a ye ko i teri miirila i koo la. N’a sɔrɔ i kɔrɔtɔnin tun lo k’a lɔn o kado ye fɛɛn min ye. I ye i teri fo o kado kosɔn.
2 Bibulu ye Ala ka nilifɛn ye. Kunnafoni minw b’a kɔnɔ, u tɛ sɔrɔ yɔrɔ wɛrɛ. Ɲɛyirali fɛ, a b’a fɔ ko Ala lo ye sankolo ni dugukolo dan ani ka cɛɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ dan fana. Sariyakolow be Bibulu kɔnɔ minw be se k’an dɛmɛ k’an ka gwɛlɛyaw ɲɛnabɔ. Ala bena a sagonata dafa cogo min na walisa hɛɛrɛ ka kɛ dugukolo kan, Bibulu b’o ɲɛfɔ. Bibulu ye nilifɛn ye min be mɔgɔ ninsɔndiya yɛrɛ le!
3. N’i tora ka Bibulu kalan, i bena mun lo faamu?
3 N’i tora ka Bibulu kalan, i bena a faamu ko Ala b’a fɛ i ka kɛ ale teri ye. N’i tora ka dɔ fara i ka lɔnniya kan Ala koo la, aw ka teriya bena barika sɔrɔ.
4. Mun lo b’i kabakoya Bibulu koo la?
4 Bibulu be sɔrɔ kaan 2 600 ɲɔgɔn na ani a deen miliyari caaman lo dilanna. O la duniɲa kɔnɔ, mɔgɔ kɛmɛ kɛmɛ kan, mɔgɔ 90 ni kɔ be se k’a kalan. Lɔgɔkun o lɔgɔkun, Bibulu miliyɔn kelen ni kɔ ɲɔgɔn be tilan ka di mɔgɔw ma! Tiɲɛn na, Bibulu ye kitabu ye min ɲɔgɔn tɛ yen.
5. Mun na an be se k’a fɔ ko Bibulu “sɛbɛnna Ala yɛrɛ ka sebagaya barika la”?
5 Bibulu “sɛbɛnna Ala yɛrɛ ka sebagaya barika la.” (2 Timote 3:16 kalan). Nka dɔw be se k’a miiri ko: ‘Adamadenw lo ma Bibulu sɛbɛ wa? Mun na a do be fɔ ko a bɔra Ala yɔrɔ.’ Bibulu b’a ɲɛfɔ ko: “Nii Senuman yɛrɛ le y’a don u daa la u tora ka kuma Ala tɔgɔ la.” (2 Piyɛri 1:21). A be komi ni patɔrɔn dɔ y’a fɔ a ka sekeretɛri ye ko a ka lɛtɛrɛ sɛbɛ. Jɔn lo ye o lɛtɛrɛ tigi ye? Patɔrɔn lo, a ka sekeretɛri tɛ. O cogo kelen na, Ala lo ye Bibulu tigi ye, a sɛbɛbagaw tɛ. Ala ye u ɲɛminɛ walisa u k’ale ka miiriyaw sɛbɛ a kɔnɔ. Tiɲɛn na, Bibulu ye “Ala ka kuma” lo ye.—1 Tesalonikaw 2:13; kunnafoni wɛrɛw lajɛ, a 2nan.
BIBULU KƆNƆ KUMAW YE TIƝƐN YE
6, 7. Mun na an be se k’a fɔ ko Bibulu kɔnɔnakow bɛɛ be ɲɔgɔn minɛ?
6 Bibulu sɛbɛra saan 1 600 ni kɔ kɔnɔ. A sɛbɛbagaw ma ɲɛnamaya kɛ wagati kelen na. U dɔw tun kalanna kosɔbɛ, nka u dɔw tun ma kalan bɛrɛ kɛ. Ɲɛyirali fɛ, u la kelen tun ye dɔgɔtɔrɔ ye. Dɔw tun ye sɛnɛkɛlaw, jɛgɛminɛlaw, bɛgɛndɛndɛlaw, kiraw, kiritigɛlaw ani masacɛw ye. Tiɲɛn lo ko mɔgɔ kelen lo ma Bibulu sɛbɛ. Nka, a kɔnɔnakow bɛɛ be ɲɔgɔn minɛ. A tɛ kuma dɔ fɔ yɔrɔ dɔ la ka tila k’o sɔsɔ yɔrɔ wɛrɛ la. *
7 Adamadenw ka gwɛlɛyaw daminɛna cogo min na, Bibulu ka kitabu fɔlɔ b’o ɲɛfɔ. A ka kitabu laban b’a yira cogo min na Ala bena o gwɛlɛyaw ɲɛnabɔ ani ka dugukolo kɛ alijɛnɛ ye. Adamadenw ka koo minw kɛra saan waa caaman kɔnɔ, Bibulu be kuma o koo la. A b’a yira ko Ala sagonata be dafa tuma bɛɛ.
8. Ɲɛyirali dɔw fɔ k’a yira ko Bibulu be min fɔ lɔnnikow la, o ye tiɲɛn ye.
8 Bibulu ma sɛbɛ walisa k’an kalan duniɲa nin ka lɔnnikow la. Lakɔli gafe fana tɛ. Nka, a be min fɔ lɔnnikow la, o ye tiɲɛn ye tuma bɛɛ. Kitabu min bɔra Ala yɔrɔ, o man kan ka kɛ o cogo la wa? Ɲɛyirali fɛ, Levitiki ka kitabu kɔnɔ, Ala tun ye sariyaw di Israɛldenw ma k’a yira u ka ɲi ka min kɛ walisa banaw kana jɛnsɛn. Wagatijan o kɔ le, mɔgɔw sɔrɔla k’a lɔn banaw be yɛlɛma mɔgɔ la cogo min na. Bibulu b’a fɔ fana ko dugukolo bilanin tɛ foyi kan. O kuma ye tiɲɛn ye (Zɔbu 26:7). Mɔgɔw fanba tun b’a miiri ko dugukolo pɛtɛnin lo. Nka, Bibulu kɔnna k’a fɔ ko a koorilen lo i ko balɔn.
9. Bibulu sɛbɛbagaw ka hɔɔrɔnya be mun lo yira an na?
9 Bibulu be min fɔ tarikikow la, o bɛɛ ye tiɲɛn ye. Nka tariki gafe caaman kɔnɔnakow bɛɛ tɛ tiɲɛn ye sabu u sɛbɛbagaw tun tɛ hɔɔrɔnw ye. Ɲɛyirali fɛ, u ka jamanaw tun mana dɛsɛ kɛlɛ la, u tun man teli k’o koo sɛbɛ. Nka, Bibulu sɛbɛbagaw tun ye hɔɔrɔnw ye. Hali ni Israɛl tun dɛsɛra kɛlɛ la, u tun b’o sɛbɛ. U tun b’u yɛrɛw ka filiw sɛbɛ fana. Ɲɛyirali fɛ, Musa y’a sɛbɛ Nɔnburuw ka kitabu kɔnɔ ko ale ye filibaw kɛ ani ko Ala y’a kolo o kosɔn (Nɔnburuw 20:2-12). Bibulu sɛbɛbagaw ka hɔɔrɔnya b’a yira ko Bibulu bɔra Ala yɔrɔ. O kama, Bibulu be min fɔ, an be se ka la o la.
LADILI ƝUMAN CAAMAN BE BIBULU KƆNƆ
10. Ladili minw be Bibulu kɔnɔ, mun na u be se k’an nafa?
10 Bibulu “sɛbɛnna Ala yɛrɛ ka sebagaya barika la. Nafaba b’o la ka mɔgɔw kalan n’a ye, ani ka galon ban, ani ka mɔgɔw bila siraɲuman kan.” (2 Timote 3:16). Ladili minw be Bibulu kɔnɔ, u be se k’an nafa tiɲɛn na. Jehova b’a lɔn an danna cogo min na. O kama, a be an ka miiriyaw n’an ka dusukunnataw lɔn. A b’an lɔn ka tɛmɛ an yɛrɛ kan ani a b’a fɛ an ka kɛ hɛɛrɛ la. A b’a lɔn min ka ɲi an ma ani min man ɲi an ma.
11, 12. a) Yezu ye ladili ɲuman jumanw di Matiyo sapitiri 5-7nan kɔnɔ? b) Fɛɛn wɛrɛ jumanw be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ ani u be se k’an dɛmɛ cogo di?
11 Matiyo sapitiri 5-7 kɔnɔ, Yezu ye ladili ɲuman dɔw di. U b’a yira cogo min na an be se ka hɛɛrɛ sɔrɔ, ka bɛn ni tɔɔw ye ani ka delili kɛ. A y’a yira fana an ka ɲi ka wariko jati cogo min na. A y’o ladiliw di a saan 2 000 ye nin ye. Nka barika b’u la ani u nafa ka bon halibi.
12 Sariyakolow be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ fana. U be se k’an dɛmɛ ka jɛnɲɔgɔnya ɲuman kɛ n’an somɔgɔw ye, ka kɛ baarakɛla ɲuman ye ani ka bɛn ni tɔɔw ye. O sariyakolow be se k’an bɛɛ dɛmɛ tuma bɛɛ, an mana kɛ yɔrɔ o yɔrɔ ani an ka gwɛlɛya mana kɛ min o min ye.—Ezayi 48:17 kalan; kunnafoni wɛrɛw lajɛ, a 3nan.
I BE SE KA LA BIBULU KA KIRAYA KUMAW NA
13. Ezayi tun ko mun lo bena Babilonɛ dugu sɔrɔ?
13 Bibulu ka kiraya kuma caaman dafara ka ban. Ɲɛyirali fɛ, kira Ezayi tun kɔnna k’a fɔ ko Babilonɛ dugu bena halaki (Ezayi 13:19). O dugu tun bena minɛ cogo min na, a y’o yira ka gwɛ. Pɔrtibabaw ni baji tun b’o dugu latanga. Nka Ezayi tun kɔnna k’a fɔ k’o baji bena ja ani ko dugu dondaw dayɛlɛnin bena to yen. Sɔrɔdasiw tun tɛna kɛlɛ kɛ ka sɔrɔ ka Babilonɛ dugu minɛ. Cɛɛ min tun bena o dugu minɛ, Ezayi y’o tɔgɔ fɔ yɛrɛ. A ko a tɔgɔ ko Sirusi.—Ezayi 44:27–45:2 kalan; kunnafoni wɛrɛw lajɛ, a 4nan.
14, 15. Kira Ezayi tun kɔnna ka min fɔ, o dafara cogo di?
14 Saan 200 o kiraya kuma sɛbɛnin kɔ, kɛlɛbolo dɔ wulila Babilonɛ kama. Jɔn lo tun b’a ɲɛminɛna? Pɛrɛsi masacɛ dɔ tun lo, min tɔgɔ ko Sirusi. O koo kɛra i ko kira Ezayi tun kɔnna k’a fɔ cogo min na. Koow bɛɛ tun labɛnna walisa kiraya kuma tɔɔ ka dafa.
15 Babilonɛkaw tun be fɛti kɛra o loon sufɛ. U tun b’a miiri ko u be hɛɛrɛ la sabu kogo barikamanw ni baji tun b’u ka dugu latanga. Nka dugu kɔfɛ, Sirusi n’a ka sɔrɔdasiw ye jii sira yɛlɛma walisa baji ka jigi. Baji jigira ani Pɛrɛsiw ka sɔrɔdasiw sera k’a tigɛ seen na. Nka, u tun bena Babilonɛ kogow sago cogo di? I ko kira Ezayi tun y’a fɔ cogo min na, dugu dondaw tun ma datugu. O la, sɔrɔdasiw ye Babilonɛ dugu minɛ, u yɛrɛ ma kɛlɛ kɛ.
16. a) Kira Ezayi tun kɔnna ka mun lo fɔ Babilonɛ koo la? b) An b’a lɔn cogo di k’o kiraya kuma dafara?
16 Kira Ezayi tun y’a fɔ ko a laban, mɔgɔ si tun tɛna sigi Babilonɛ dugu kɔnɔ tugun abada. A y’a sɛbɛ ko: “Mɔgɔ tena sigi yen tugu fewu, a lakolon bena to kudayi.” (Ezayi 13:20). Yala o kuma dafara wa? Babilonɛ dugu tɔɔ lakolon be yen Irak jamana na, Bagdad dugu worodugu fan fɛ. Kilo 80 b’o dugu fila cɛ. Hali bi, o dugu lakolon lo. Jehova ye Babilonɛ ‘filan ni halakili filanan ye.’—Ezayi 14:22, 23, ABM. *
17. Mun na an be se ka la Ala ka layiduw bɛɛ la?
17 An y’a ye ko Bibulu ka kiraya kuma caaman dafara ka ban. O b’a yira ko Bibulu be min fɔ siniɲasigi koo la, an be se ka la o la. Jehova ye layidu ta ko a bena dugukolo kɛ alijɛnɛ ye. An lanin b’a la k’o layidu bena dafa (Nɔnburuw 23:19 kalan). Tiɲɛn na, an be ni ɲɛnamaya banbali jigiya ye. ‘Ala min tɛ nkalon tigɛ, o ye ɲɛnamaya banbali layidu ta sani diɲɛ ka dan.’—Titi 1:2, ABM. *
BIBULU BE SE K’I KA ƝƐNAMAYA KƐCOGO YƐLƐMA
18. Ciden Pol ko “Ala ka kuma” be cogo di?
18 An y’a ye ko Bibulu ye kitabu ye min ɲɔgɔn tɛ yen. A t’a yɛrɛ sɔsɔ, a be min fɔ lɔnnikow ni tarikikow la, o ye tiɲɛn ye tuma bɛɛ. A fana be ladili ɲumanw di an ma ani a ka kiraya kuma caaman dafara ka ban. Nka, Bibulu tɛ dan o dɔrɔn ma. Ciden Pol y’a sɛbɛ ko: “Ala ka kuma ɲanaman lo, fanga b’a la.” O kɔrɔ ko di?—Eburuw 4:12 kalan.
19, 20. a) Bibulu be se k’i dɛmɛ cogo di i k’a lɔn i ye mɔgɔ sifa min ye tigitigi? b) Bibulu ye Ala ka kado ye. I be se ka Ala waleɲuman lɔn cogo di o kosɔn?
19 Bibulu be se k’i ka ɲɛnamaya kɛcogo yɛlɛma. A be se k’i dɛmɛ i k’a lɔn i ye mɔgɔ sifa min ye tigitigi. A be se k’i dɛmɛ fana i k’i ka miiriyaw n’i dusukunnata tigitigiw faamu. Ɲɛyirali fɛ, an be se k’a miiri ko an be Ala kanu. Nka, walisa k’a yira ko an b’a kanu tiɲɛn na, Bibulu be min fɔ, fɔɔ an k’o sira tagama.
20 Tiɲɛn na, Bibulu ye kitabu ye min bɔra Ala yɔrɔ. Ala b’a fɛ i k’a kalan, k’a sɛgɛsɛgɛ, ani a koo ka diya i ye. Ala waleɲuman lɔn o kado kosɔn i kɛtɔ k’a sɛgɛsɛgɛ tuma o tuma. N’i y’o kɛ, Ala sagonata ye min ye adamadenw koo la, i bena o faamu. Kalansen nata bena a yira an na o sagonata ye min ye.
^ dakun 6 Mɔgɔ dɔw b’a fɔ ko Bibulu yɔrɔ dɔw be ɲɔgɔn sɔsɔ. Nka, o tɛ tiɲɛn ye. Gafe nin kalansen 7nan lajɛ: La Bible: Parole de Dieu ou des hommes ? Jehova Seerew lo y’a sɛbɛ.
^ dakun 16 Kunnafoni wɛrɛw be sɔrɔ Bibulu ka kiraya kumaw koo la gafe nin ɲɛɛ 27-29 kan: Un livre pour tous. Jehova Seerew lo y’a sɛbɛ.
^ dakun 17 Bibulu ka kiraya kuma minw dafara, Babilonɛ halakili koo ye olu la kelen dɔrɔn lo ye. N’i b’a fɛ k’a lɔn kiraya kuma minw dafara Yezu Krista koo la, yɔrɔ nin lajɛ: Kunnafoni wɛrɛw, a 5nan.