text:
Sar 14
Mɔgɔ nɔgɔnin saniyako sariya
1Masaba y'a fɔ Musa ye ko: 2- «Sariya min be farisogobanatigi koo la a saniyalon na, o filɛ nin ye. U bena na n'a ye sarakalasebaga fɛ loon min na, 3sarakalasebaga ka bɔ ka taga jama ka sigiyɔrɔ kɔfɛ, k'a filɛ. Ni banabagatɔ nin kɛnɛyara, 4sarakalasebaga k'a fɔ ko u ka na ni kɔnɔ saniyanin fila ye minw ɲanaman lo, banabagatɔ nin tɔgɔ la, ka na ni sɛdirilɔgɔ dɔ ye fana, ni gaari wuleman ani *izɔpiyiri furaburu. 5A k'a fɔ k'u k'o kɔnɔw kelen kaan tigɛ bɔgɔdaga sanfɛ, jii ɲanaman be min kɔnɔ. 6Kɔnɔ min kaan tun tigɛra jii ɲanaman sanfɛ, i ka kɔnɔ tɔ kelen ɲanaman, ni sɛdirilɔgɔ, ni gaari wuleman ani izɔpiyiri furaburu nunu kori k'o sun o joli la. 7Cɛɛ min ka kan ka saniya, i ka joli nin seriseri ale kan siɲɛ wolonwula k'a fɔ ko a saniyara. O kɔ, i ka kɔnɔ ɲanaman dɔ nin bila ka taga kongo kɔnɔ.
8«O kɔ, a tigi k'a ka faniw ko k'a farisi bɛɛ li, ka ko, o la, a be saniya sariya faan fɛ. A be se ka segi jama ka sigiyɔrɔ la, nga a man kan ka don a ka fanibugu kɔnɔ fɔɔ tile wolonwula. 9A tile wolonwulanan loon, a k'a farisi bɛɛ li: a kunsigi far'a bonbosi, n'a ɲasi, n'a farisi tɔɔ bɛɛ kan. A k'a ka faniw ko, k'a yɛrɛ ko, a be saniya. 10A tile seeginan loon, a ka na ni sagajigi fila ye, fiɲɛ te minw na, ani sagamuso kelen, min ye saan kelen sɔrɔ ni fiɲɛ t'a la. A ka na ni mugu tɛntɛnnin kilo kɔnɔntɔn ye fana, a ye min ɲagami ni tulu ye, k'o kɛ suman saraka ye, ka na ni tulu litiri tilancɛ ye fana. 11Sarakalasebaga min be saniyako kɛ, ale ka taga n'a tigi ye, ni sarakafɛn nunu ye Masaba ɲafɛ ɲɔgɔnkunbɛn fanibugu daa la.
12«O kɔ, sarakalasebaga ka sagaden kelen minɛ k'o bɔ fili yafa saraka ye k'o tulu litiri tilancɛ dɔ ta, k'u fila bɛɛ fifa Masaba ɲafɛ. 13Hakɛ yafa saraka ni saraka jɛnita begɛnw kaan be tigɛ yɔrɔ senuman min na, a ka sagaden nin kaan tigɛ o yɔrɔ la. Hakɛ yafa saraka ye sarakalasebaga ta ye cogo min na, fili yafa ta fana be ten. Sarakalasebaga ta lo. Fɛɛn saniyanin lo kosɔbɛ. 14Mɔgɔ min nan'a yɛrɛ saniyayɔrɔ la, sarakalasebaga ka fili yafa saraka nin joli dɔ ta k'a kɛ a tigi kinibolo tulo dakun kan, n'a kinibolo bolokunnadenba kan, ani a kinibolo senkunnadenba kan. 15A ka tulu nin dɔ yɛlɛma a yɛrɛ numanbolo la, 16k'a kinibolo bolokunnaden sun tulu nin na a numanbolo la, k'o seriseri Masaba ɲakɔrɔ n'a bolokunnaden ye siɲɛ wolonwula. 17Tulu tɔɔ min tor'a bolo la, a k'o dɔ kɛ a tigi kinibolo tulo dakun kan, n'a kinibolo bolokunnadenba kan, n'a kinibolo senkunnadenba kan, fili yafa saraka joli kɛra yɔrɔ minw na. 18Tulu tɔɔ min tora sarakalasebaga bolo, a k'o kɛ a kuun na, k'a tigi saniyako kɛ Masaba ɲakɔrɔ. 19O kɔ, sarakalasebaga ka hakɛ yafa saraka bɔ, k'a tigi ka nɔgɔ bɔ a la. O kɔ, a ka saraka jɛnita kaan tigɛ, 20ka suman saraka fara o kan k'o bɔ saraka ye sarakabɔyɔrɔ kan, k'a saniyako kɛ. O la, a be saniya.
Dɛsɛbagatɔ saniyako
21«N'a tigi ye dɛsɛbagatɔ ye, n'a te se k'o fɛɛn nunu bɛɛ sɔrɔ, a ka na ni sagaden kelen ye k'a kɛ fili yafa saraka ye min bena fifa janko k'a ka hakɛ yafa daali. A ka mugu tɛntɛnnin kilo saba ta, a ye min ɲagami ni tulu ye, k'o kɛ suman saraka ye ani tulu litiri tilancɛ, 22ani tuganin fila, walima jɛnɛtuba fila, ka kɛɲɛ n'a seko ye. Kelen ka kɛ hakɛ yafa saraka ye, a tɔ kelen ka kɛ saraka jɛnita ye. 23A tile seeginan loon, a ka na n'o fɛɛn nunu ye sarakalasebaga fɛ a ka saniyako kama Ɲɔgɔnkunbɛn fanibugu daa la Masaba ɲakɔrɔ. 24Sagaden min be kɛ fili yafa saraka ye, sarakalasebaga ka o ni tulu litiri tilan minɛ, k'u fifa Masaba ɲakɔrɔ. 25A ka sagaden nin kaan tigɛ k'a kɛ fili yafa saraka ye. Mɔgɔ min ka kan ka saniya, a k'a joli dɔ ta k'o kɛ ale kinibolo tulo dakun kan, n'a kinibolo bolokunnadenba, ani a kinibolo senkunnadenba kan. 26A k'o tulu nin dɔ yɛlɛma a yɛrɛ numanbolo la, 27k'a dɔ seriseri n'a kinibolo bolokunnaden ye Masaba ɲakɔrɔ siɲɛ wolonwula. 28Tulu min b'a bolo la, a k'o dɔ kɛ a tigi kinibolo tulo dakun kan, n'a kinibolo bolokunnadenba, an'a kinibolo senkunnadenba kan, a tun ye fili yafa saraka joli kɛ yɔrɔ minw na. 29Tulu tɔɔ min tora sarakalasebaga bolo, a k'o kɛ a kuun na janko k'a tigi saniyako kɛ Masaba ɲakɔrɔ. 30O kɔ, a ka tuganin kelen, walima jɛnɛtuba kelen minɛ, min kɛra a tigi seko ye, 31k'o kɛ hakɛ yafa saraka ye, k'a tɔ kelen kɛ saraka jɛnita ye. O ni suman saraka ka kan ka bɔ ɲɔgɔn fɛ. O la, sarakalasebaga b'a tigi saniyako kɛ Masaba ɲakɔrɔ.
32«See te farisogobanatigi min ye ka sarakafɛnw sɔrɔ, o saniyako sariya le ye nin ye.»
Soo kɔnɔ bugun
33Masaba y'a fɔ Musa ni Arɔn ye ko: 34«Ne be Kanaan jamana min di aw ma ka kɛ aw ta ye, n'aw sera o yɔrɔ la tuma min na, ni ne y'a kɛ bugun bɔra soo min kɔnɔ aw ka jamana nin na, 35o soo tigi ka kan ka ta'a fɔ sarakalasebaga ye, ko ale y'a kɔlɔsi k'a ye ko fɛɛn dɔ b'a ka soo kɔnɔ min bɔnin be bugun ma. 36Sarakalasebaga k'a fɔ k'u ka minanw bɛɛ bɔ soo nin kɔnɔ sanni a ka don k'o bugunyɔrɔ filɛ, janko sokɔnɔfɛnw si kana jati fɛnnɔgɔnin ye. O kɔ, sarakalasebaga ka don o soo nin kɔnɔ k'a filɛ. 37A ka bugunyɔrɔ filɛ ka ɲa soo kogo kan. N'a y'a ye k'o bugunyɔrɔ nin jiginin lo ka kɛ dingɛ ye kogo la, ka fin, walima ka wulen, 38a ka bɔ soo nin kɔnɔ ka lɔ soo daa la fɔlɔ k'a daa tugu, a daa tugunin ka to tile wolonwula. 39Tile wolonwulanan loon, sarakalasebaga ka segi ka n'a filɛ. N'a y'a ye ko bugun nin jɛnsɛnna kogo kan, 40a k'a fɔ ko bugun be kabakuru minw na, u ka olu walaka ka taga u fili yɔrɔ nɔgɔnin dɔ la dugu kɔfɛ. 41A k'a to u ka soo kɔnɔna bɛɛ siɲɛ. U ka taga o bɔgɔ bɔn yɔrɔ nɔgɔnin dɔ la dugu kɔfɛ. 42O kɔ, u ka kabakuru wɛrɛw cɛ k'u don dɔ nunu nɔɔ na, ka bɔgɔ wɛrɛ kɛ ka soo nin kogo mɔ.
43«N'u ye kabakuru nunu walaka ka bɔ soo nin kogo la, ani k'a siɲɛ ka tila k'a mɔn tugu, ni bugun segira ka bɔ kogo nin kan, 44sarakalasebaga ka ta'a filɛ. Ni bugun nin jɛnsɛnna soo kɔnɔ, o ye bugun ye min be cɛnni kɛ soo kɔnɔ, soo nin nɔgɔnin lo. 45U ka soo nin walaka k'a kabakuruw n'a lɔgɔw n'a bɔgɔ bɛɛ cɛ ka taga n'o ye dugu kɔfɛ, yɔrɔ nɔgɔnin dɔ la. 46Soo nin datugunin be waati min na, ni mɔgɔ o mɔgɔ donn'a kɔnɔ o waati la, o tigi nɔgɔnin be to fɔɔ wulafɛ. 47Ni mɔgɔ o mɔgɔ lara soo nin kɔnɔ, walima ni min ye dumuni kɛ a kɔnɔ, o tigi k'a ka faniw ko.
48«Nga ni sarakalasebaga donna soo nin kɔnɔ k'a filɛ, k'a ye ko bugun ma jɛnsɛn soo nin kɔnɔ a mɔnnin kɔ, o tuma na, a ben'a fɔ ko soo nin saniyanin lo, bari bugun tununa. 49A ka kɔnɔ fila, ni sɛdirilɔgɔ dɔ, ni gaari wuleman, ani *izɔpiyiri furaburu dɔ ta k'o kɛ ka soo nin saniya. 50A ka kɔnɔ kelen kaan tigɛ bɔgɔdaga sanfɛ, jii ɲanaman be min kɔnɔ, 51ka sɛdirilɔgɔ ni izɔpiyiri furaburu ni gaari wulenman, ani kɔnɔ ɲanaman nin minɛ k'u don dɔ nin joli ni jii ɲanaman nin na k'o seriseri soo nin kan siɲɛ wolonwula. 52A k'o soo saniya ni kɔnɔ nin joli ye, ani jii ɲanaman nin, ni kɔnɔ ɲanaman nin, ani sɛdirilɔgɔ, ni izɔpiyiri furaburu, ani gaari wuleman ye. 53O kɔ, a ka kɔnɔ ɲanaman nin bila ka bɔ dugu kɔnɔ ka taga kongo kɔnɔ. O la, a be soo nin saniyako kɛ, a be kɛ fɛɛn saniyanin ye.
54«O ye sariya ye farisogobana sifa bɛɛ koo la, ani *kaba, 55ni fani ka bugun, ani soo kɔnɔ bugun, 56ni fari funufunubana, ani fari kurukurubana, ni fari nugunugubana, 57k'a lɔn ni fɛɛn dɔ nɔgɔnin be, walima n'a saniyanin be. O ye sariya ye farisogobana, ni bugun koo la.»


c: text/html

text:
Lok 2nan 28
Masacɛ Akazi ka koo
(Mas 2nan 16.1-6)
1Yanni Akazi ka kɛ masacɛ ye, a sii tun ye saan mugan ye. A ye saan tan ni wɔɔrɔ kɛ masaya la Zeruzalɛmu. A ma koɲuman kɛ Masaba ɲakɔrɔ i n'a fɔ a bɛma Dawuda tun y'a kɛ cogo min na. 2A ye Isirayɛli mara masacɛw ka kɛwaliw ɲɔgɔn kɛ. A fana ye joo nigɛlamanw dilan *Baali ye. 3A ye fɛɛn kasadimanw jɛni Bɛninɔn kɔkɛnɛ na, ani k'a dencɛw jɛni tasuma na ka kɛɲɛ ni siya wɛrɛw ka landajuguw ye, Masaba tun ye minw gwɛn ka bɔ Isirayɛlidenw ɲa. 4A tun be to ka sɔnni kɛ ani ka wusulan jɛni sɔnnikɛyɔrɔw la, tintinw kan, ni yiribabaw bɛɛ kɔrɔ.
5- Masaba a ka Ala y'a don Siri masacɛ bolo. Sirikaw ser'a kɔrɔ k'a ka mɔgɔ caaman minɛ ka taga n'u ye Damasi. Masaba y'a don Isirayɛli mara masacɛ bolo fana, ale ser'a kɔrɔ k'a ka mɔgɔ caaman faga. 6Loon kelen kɔnɔ, Eremaliyawu dencɛ Peka ye Zuda mara kɛlɛden waa kɛmɛ ni mugan (120 000) faga, bari u tun banna Masaba u faaw ka Ala ma. 7Efarayimu kɔmɔgɔ cɛfari Zikiri ye masacɛ dencɛ Maaseyawu faga, ni masaso ɲamɔgɔ Azirikamu, ani masacɛ lankan Ɛlikana. 8Isirayɛli mara mɔgɔw ye mɔgɔ waa kɛmɛ fila (200 000) minɛ u balima Zuda mara mɔgɔw cɛma, musow fara cɛdenw ani denmusow kan. U ye nafolo caaman ta ka kɔsegi n'a ye Samari.
9Masaba ka kira dɔ tun be o yɔrɔ la, min tɔgɔ ko Odɛdi. Kɛlɛdenw kɔsegitɔ Samari, Odɛdi bɔra k'u kunbɛn k'a fɔ u ye ko: «Masaba aw faaw ka Ala dimina Zuda mara mɔgɔw kɔrɔ minkɛ, a y'u don aw bolo. Nga aw y'u halaki ni dimiba ye fɔɔ o mankan mɛnna sankolo kɔnɔ. 10Sisan a b'aw kɔnɔ k'aw balima Zeruzalɛmukaw ni Zuda mara mɔgɔ tɔw kɛ aw ka jɔɔnw ye! Yala aw fana jalakinin tɛ Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ wa? 11Aw ka mɛnni kɛ ne fɛ sisan! Aw ye mɔgɔ minw minɛ aw balimaw cɛma, aw ka sira d'u ma u ka taga, bari Masaba diminin be aw kɔrɔ kosɔbɛ.»
12Efarayimu kɔmɔgɔ dɔw, Yoyanan dencɛ Azariyawu, ni Mesilemɔti dencɛ Berekiyawu, ani Salumu dencɛ Yeyizikiyawu, ni Adilayi dencɛ Amaza, wilila mɔgɔw kama minw kɔsegitɔ tun lo ka bɔ kɛlɛ kɛyɔrɔ la. 13U y'a fɔ u ye ko: «Aw ye mɔgɔ minw minɛ, aw kana don n'o ye yan, o ka kɛ koo ye an kunna Masaba ɲakɔrɔ. Aw b'a fɛ ka dɔ fara an ka hakɛ n'an kunko kan Masaba ɲakɔrɔ wa? K'a sɔrɔ an kunko ka bon. Masaba diminin be Isirayɛlidenw kɔrɔ do.»
14O la, kɛlɛden nunu ye mɔgɔ nunu ni nafolo nin to yen ɲamɔgɔw ni jama bɛɛ ɲana. 15U ye mɔgɔ dɔw tɔgɔ wele. Kɛlɛdenw tun ye mɔgɔ minw minɛ ni fani t'u fɛ, nafolo min tun sɔrɔla kɛlɛkɛyɔrɔ la, o mɔgɔ nunu y'o dɔ ta k'olu bɛɛ fɛɛrɛbɔ n'a ye. U ye faniw ni sanbara, ani dumuni ni jii, ani fura mɔnta d'u ma. Minw tun te se ka taama, u ye olu bɛɛ yɛlɛ faliw kan ka taga n'u ye u balimaw fɛ Tamarosundugu la, min ye Zeriko ye. O kɔ, u kɔsegira Samari.
Akazi be dɛmɛ ɲini
(Mas 2nan 16.7-20)
16O waati la, masacɛ Akazi ye cidenw bila ka taga dɛmɛ ɲini Asiri masacɛ fɛ. 17Edɔmuw tun nana Zuda mara mɔgɔw kɛlɛ tugu ka se u kɔrɔ, ka mɔgɔ dɔw minɛ ka taga n'u ye. 18Filisiw tun bɔra ka taga don dugu dɔw la fanga la kulujukɔrɔ, ani Zuda mara worodugu ɲafan fɛ. U ye Bɛtisɛmɛsi ni Ayalɔn, ani Gederɔti minɛ ka fara Soko ni Timuna, ani Gimuzo n'u laminiduguw kan, ka sigi yen. 19Masaba tun ye Zuda mara mɔgɔw dɔgɔya Isirayɛlidenwe ka masacɛ Akazi kosɔn. Bari a tun ye Zuda mara mɔgɔw jaa gwɛlɛya ka kojugu kɛ, ani a ma tilen Masaba ma fewu fewu.
20Asiri masacɛ Tiligati Pilezɛri nan'a kama. Nga yanni a k'a dɛmɛ, a y'a minɛ i n'a fɔ a jugu. 21Akazi tun ye Masaba ka soo, ni masacɛ ka soo, ani ɲamɔgɔw ka soo kɔnɔ minan dɔw ta k'o di Asiri masacɛ ma, nga o m'a dɛmɛ. 22Ka masacɛ Akazi to o gwɛlɛya la, a tora ka dɔ fara a ka tilenbaliya kan Masaba ma. 23A ye Damasi joow sɔn, minw tun kɛra sababu ye Damasikaw ser'a kɔrɔ. A ko: «Siri masacɛw ka joow y'u dɛmɛ minkɛ, o la, ne bena u sɔn janko u ka ne fana dɛmɛ.» Nga olu kɛr'a ma sababujugu ye, ani Isirayɛlidenw bɛɛ ma. 24Akazi ye Ala ka soo kɔnɔ minanw lajɛn k'o cɛn. A ye Masaba ka soo daaw tugu, ka tila ka sarakabɔyɔrɔw lɔ Zeruzalɛmu dugu sirakunbɛnyɔrɔw bɛɛ la. 25A fana ye sɔnnikɛyɔrɔw lɔ Zuda mara dugu kelen kelen bɛɛ kɔnɔ, janko u ka fɛɛn kasadimanw jɛni siya wɛrɛw ka joow ye, k'a kɛ Masaba a faaw ka Ala dimin'a kɔrɔ.
26A ka kɛwali tɔw, a ka kokɛtaw bɛɛ, k'a ta u daminɛ na ka na se u laban na, olu be sɔrɔ Zuda ni Isirayɛli mara masacɛw ka kitabu kɔnɔ.
27- Akazi sara, u y'a suu don Zeruzalɛmu, nga u m'a suu don Isirayɛlidenw ka masacɛw ka kaburu kɔnɔ. O kɔ, a dencɛ Ezekiyasi sigir'a nɔɔ na masaya la.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sir 29
Fɛɛn dɔndɔ
1Makaritigi le be mɔgɔ dɔndɔ fɛɛn na,
n'a y'a tigi dɛmɛ,
o ye Ala ka sariya batoko ye.
2N'i tɔɲɔgɔn dɛsɛra,
i ka juru don a la.
I ye juru min ta,
e ka banba k'a sara a waati la.
3I ka fɔta bato,
janko mɔgɔw ka la i la,
o la, e mako mana kɛ fɛɛn minw na,
i b'o sɔrɔ.
4Mɔgɔ caaman be juru jati i ko u halala,
o la, u be juru donbaga nii tɔɔrɔ.
5Sanni juru ka sɔrɔ, u b'o tigi fo ka ɲa,
u b'u yɛrɛ majigi ka o tigi ka nafolo koo fɔ.
N'a saratuma sera, u be munumunu,
u nimisanin le b'a sara.
U be fɔta sɔrɔ tuma bɛɛ.
6U man'a tilancɛ sɔrɔ k'a sara juru donbaga ye,
o be kɛ ale fɛ kunnadiya ye.
N'o tɛ, ale lo bololafɛn bɔsir'a la,
ka tila ka jugu sɔrɔ a yɛrɛ la gwansan.
Min bena to k'a danga ani k'a nɛni juru saratuma na.
Yanni a be boɲa sɔrɔ, ayi,
u b'a dɔgɔya le.
7O kama, mɔgɔ caaman be ban ka juru don,
juguya tɛ dɛ, yɛrɛminɛ lo,
janko u kana bɔnɔ u bololafɛnw na gwansan.
Dɛsɛbagatɔw sɔn
8muɲu dɛsɛbagatɔ kɔrɔ.
N'i b'a fɛ k'a sɔn ni fɛɛn min ye,
kan'a to a ka kɔnɔni kɛ ka dɛsɛ.
9Dɛsɛbagatɔ dɛmɛ Ala ka sariya kama,
kan'a bololakolon bila ka taga,
bari a dɛsɛnin lo.
10E ka bɔnɔ i ka wari la e balima,
walima i teri kosɔn,
o ka fisa k'a to a be toli kabakuru dɔ kɔrɔ.
11E ka nafolo minɛ ka kɛɲɛ ni sankolo la Ala sago ye.
O bena fisaya i ma n'i ka sanu mara ye.
12Dɛsɛbagatɔw sɔn k'i ka sini ɲasigi labɛn,
o bena kɛ sababu ye k'i bɔ bɔnɛ la.
13E ye ɲuman min kɛ dɛsɛbagatɔw ye,
o ka fisa ni yɛrɛtangafɛn barikaman ye,
o ka fisa ni taman gwiliman ye,
u bena na e tanga i juguw ma.
Ka lɔ n'i tɔɲɔgɔn ka koo ye
14Mɔgɔɲuman be lɔ n'a tɔɲɔgɔn ka koo ye,
nga mɔgɔ min t'a tɔɲɔgɔn jati,
ale fɔnna boɲa bɛɛ la.
15Mɔgɔ min lɔra n'i ka koo ye,
kana ɲinɛ o koɲuman kɔ,
bari a y'a yɛrɛ nii di e kosɔn.
16Kojugukɛla b'a ka juru sarabaga ka nafolo cɛn.
17Ɲumanlɔnbali tetejugu b'a kisibaga bila.
18Ka lɔ n'i tɔɲɔgɔn ka koo ye,
o ye mɔgɔɲuman caaman ta cɛn.
A y'u talontalon i ko sanfɔɲɔba be kɔgɔji kɛ cogo min na.
A kɛra sababu ye fangatigiw y'u faso bila,
u tagara to jamana wɛrɛ la.
19Ni kojugukɛla ko ale be lɔ ni mɔgɔ dɔ ka koo ye,
a bena to a la, a te bɔ.
N'a ye tɔnɔjugu ɲini,
o bena jalaki kitiyɔrɔ la.
20E tɔɲɔgɔn dɛmɛ ka kɛɲɛ n'i seko ye,
nga e k'i yɛrɛ kɔlɔsi, e kana to a la.
Ɲɔgɔn dɛmɛbaliya
21Adamaden ka makoyagwɛlɛn ye jii ni dumuni ani faniw,
ni boon ye min b'a sutara.
22Ka balo fantanya la i yɛrɛ ka soo,
o ka fisa ka to mɔgɔ wɛrɛ ka soo
ka dumunibabaw kɛ.
23Caman b'i bolo wa, fitini lo wa,
a k'i wasa.
O la, mɔgɔ si ten'a fɔ i ye ko e ye lonan ye.
24Ka to ka yaalayaala luuw kɔnɔ,
o ma ɲi.
N'i te i yɛrɛ ka soo, kuma t'i daa la.
25I be dumuni ni jii di mɔgɔw ma,
u t'a lɔn i ye.
U ka kumakolon makɔnɔ k'a mɛn:
26«Na yan, lonan,
dumuniyɔrɔ labɛn.
Ni fɛɛn dɔ b'i bolo,
i k'o di ne ma n k'a dumu.
27Bɔ yan, lonan,
ne ye mɔgɔsɔbɛ dɔ wele,
ne balima dɔ bena na bɔ n ye,
n mako be boon na.»
28O ye kogwɛlɛn ye mɔgɔsɔbɛ fɛ,
n'i te naloman ye,
a ka gwɛlɛ u k'i minɛ ten,
k'i jati tɔnɔɲinibaga ye dama.


text:
Dal 92
Ala tanu ka ɲi
1Lafiɲɛlon dɔnkili dɔ.
2A ka ɲi ka ele Masaba tanu
ka dɔnkili la ele Fɛɛn bɛɛ kuntigi ye,
3k'i ka ɲumanya fɔ sɔgɔmadafɛ,
k'i ka kantigiya fɔ sufɛ,
4k'o fɔ ni kolonjo, ani gɔni, ni soku ye.
5- Masaba, e ka kɛwaliw be ne nisɔndiya.
Ne be nisɔndiyadɔnkili la i ka kɛtaw kosɔn.
6Masaba, e ka kɛtaw ka bon.
E ka miiriyaw ka dun kosɔbɛ.
7Naloman te foyi lɔn o la,
hakilitan te foyi faamu o la.
8Hali ni mɔgɔjuguw wilila i ko biin,
hali ni kojugukɛlaw ka koo yiriwara,
u bena halaki pewu!
9Nga, ele min be sanfɛ,
i ye Masaba ye kudayi.
10Masaba, a filɛ, e juguw be halakira,
kojugukɛlaw jɛnsɛnna.
11I ye kongomisi ka fanga ɲɔgɔn di ne ma.
I ye tulukura bɔn n kunna.
12Ne ɲaa be n juguw halakitɔ la,
ne tulo be mɔgɔjuguw kulekan na.
13Mɔgɔtilenninw be taga ɲa i ko tamarosun,
u be boɲana i ko Liban yiribabaw.
14U be Masaba ka soo kɔnɔ i ko yiri tutunin.
U be wili ka ɲa an ka Ala ka luu kɔnɔ.
15Hali n'u kɔrɔla, u be den,
jii b'u la kosɔbɛ, u nugunin lo.
16O b'a yira ko Masaba tilennin lo.
N tangakabakuru lo, tilenbaliya t'a ka koo la.


text:
Sar 20
Kojugukɛlaw ɲangwanko
1Masaba y'a fɔ Musa ye ko: 2«A fɔ Isirayɛlidenw ye ko:
«Ni mɔgɔ o mɔgɔ y'a deen dɔ di *Milikɔmu ma, Isirayɛliden fara lonan kan min siginin be Isirayɛli jamana kɔnɔ, o tigi ka faga. Jama k'a bon ni kabakuruw ye. 3Ne yɛrɛ bena wili o tigi kama, k'a niin bɔ a ka mɔgɔw cɛma, bari a y'a deen di Milikɔmu ma ka ne ka sigiyɔrɔ nɔgɔ, ani ka ne tɔgɔ senuman cɛn. 4O tigi y'a deen di Milikɔmu ma tuma min na, ni jama y'a kɛ i n'a fɔ u m'a ye, n'u ma o tigi faga, 5ne yɛrɛ bena wili o tigi n'a ka somɔgɔw kama, ani minw bɛɛ be tugu a kɔ ka kakalaya kɛ ka Milikɔmu bato. Ne bena u niin bɔ u ka mɔgɔw cɛma.
6«Ni mɔgɔ min ye kakalaya kɛ ka taga sukɔrɔ welebaga, walima lagwɛlikɛla fɛ, ne bena wili o tigi kama k'a niin bɔ a ka mɔgɔw cɛma. 7Aw k'aw yɛrɛ di ne ma ka kɛ mɔgɔɲumanw ye, bari ne le ye Masaba aw ka Ala ye.
Mɔgɔ man kan ka min kɛ
8«Aw ka banba ka ne ka sariyaw mara. Ne ye Masaba ye, ne y'aw woloma k'aw kɛ n taw ye.
9- «Ni mɔgɔ o mɔgɔ y'a faa, walima a baa nɛni, o tigi ka faga. A y'a faa, walima a baa nɛni minkɛ, o kunko bena to a yɛrɛ kunna.
10- «Ni mɔgɔ dɔ ye kakalaya kɛ n'a sigiɲɔgɔn muso ye, o tigi n'o muso fila bɛɛ bena faga.
11- «Ni mɔgɔ dɔ jɛnna n'a faa ka muso ye, a y'a faa lɛɛbu. U fila bɛɛ ka kan ka faga. U kunko be to u yɛrɛ kunna.
12- «Ni mɔgɔ dɔ jɛnna n'a dencɛ muso ye, u fila bɛɛ ka kan ka faga. U ye koɲagaminin le kɛ. U kunko be to u yɛrɛ kunna.
13- «Ni mɔgɔ dɔ y'a cɛɲɔgɔn ɲini i n'a fɔ muso, u fila bɛɛ ye koo kolon kɛ. U ka kan ka faga. U kunko be to u yɛrɛ kunna.
14- «Ni mɔgɔ dɔ ye denmuso n'a baa furu ɲɔgɔn fɛ, o ye kojuguba ye. U ka kan ka jɛni, cɛɛ ni muso nunu. O la, o kojugu ɲɔgɔn tena sɔrɔ aw cɛma.
15- «Ni cɛɛ dɔ jɛnna ni begɛn ye, a ka kan ka faga. Aw ka begɛn nin faga fana.
16«Ni muso dɔ gwɛrɛla begɛn dɔ la ko a be jɛn n'a ye, o muso ni begɛn nin ka kan ka faga. U ka kan ka faga le. U kunko be to u yɛrɛ kunna.
17- «Ni mɔgɔ dɔ y'a balimamuso furu, a faa denmuso, walima a baa denmuso, ka jɛn n'a ye, o ye malobaliyako ye. U fila ka kan ka gwɛn u ka mɔgɔw ɲana. O cɛɛ NIN y'a balimamuso lɛɛbu minkɛ, a ka tilenbaliya kunko bena to a yɛrɛ kunna.
18- «Ni cɛɛ dɔ jɛnna ni muso ye k'a to a ka landa la, u fila bɛnn'a la ka muso nin ka joli bɔyɔrɔ ye. U ka kan ka gwɛn ka bɔ u ka mɔgɔw cɛma.
19- «Aw kana jɛn n'aw baa dɔgɔmuso, walima a kɔrɔmuso ye, walima aw tɛnɛmuso ye, bari o ye aw balima yɛrɛ yɛrɛ lɛɛbuko ye. Aw ka tilenbaliya kunko bena kɛ aw yɛrɛ kunna.
20«Ni mɔgɔ dɔ jɛnna n'a facɛfitini ka muso ye, a y'o muso nin cɛɛ lɛɛbu. U fila bɛɛ ka hakɛ bena to u yɛrɛ kunna, u bena sa deen sɔrɔbaliya la.
21- «Ni mɔgɔ dɔ y'a balimacɛ yɛrɛ yɛrɛ muso bɔsi, o ye konɔgɔnin ye. A y'a kɔrɔ, walima a dɔgɔnin lɛɛbu. U tena deen sɔrɔ.
22«Aw ye banba ka ne ka sariyaw ni ne ka kuma bɛɛ bato, janko ne be tagara n'aw ye jamana min na aw ka sigi yen, n kana aw gwɛn ka bɔ yen. 23Ne be siya minw gwɛn na ka bɔ aw ɲa, aw kana tugu olu ka landaw kɔ. Olu y'o koo nunu bɛɛ le kɛ, o le y'a to u nigɛ bɔra ne la. 24Ne y'a fɔ aw ye ko aw bena u ka jamana tigiya kɛ. Ne bena jamana nin di aw ma ka kɛ aw ta ye, nɔnɔ ni lii ka ca kosɔbɛ o yɔrɔ la, jamana diman lo. Ne le ye Masaba aw ka Ala ye. Ne y'aw kɛ danna siya tɔw la.
25«Begɛn minw saniyanin lo ne ka sariya faan fɛ, aw k'olu ni begɛn nɔgɔninw faranfasi ka bɔ ɲɔgɔn na, ani kɔnɔ saniyaninw ni kɔnɔ nɔgɔninw. Begɛn ni kɔnɔ, ani fɛɛn minw be yaala dugukolo kan, ne y'o faranfasi ka bɔ tɔw la aw ye ko u nɔgɔnin be, aw kana aw yɛrɛ nɔgɔ ni olu ye.
26«Aw ka kɛ mɔgɔɲumanw ye ne fɛ, bari ne Masaba ka ɲi. Ne ye aw faran ka bɔ siya tɔw la k'aw bila danna, janko aw ka kɛ ne taw ye.
27«Cɛɛ, walima muso min be sukɔrɔw wele, walima min be lagwɛli kɛ, o tigi ka kan ka faga. Mɔgɔw k'u bon ni kabakuruw ye. U ka kunko bena to u yɛrɛ kunna.»


text:
Sam fɔlɔ 16
Samuyɛli be Dawuda kɛ masacɛ ye
1Masaba y'a fɔ Samuyɛli ye ko: «I bena to ka kasi Sayuli kosɔn fɔɔ tuma jumɛn? Ne bann'a la, a te se ka kɛ masacɛ ye Isirayɛlidenw kunna tugu. Wili k'i ka gɔɔn fa tulu la ka taga. Ne b'i ci Zese fɛ ka bɔ Bɛtilehɛmu, bari ne ye masacɛ woloma a deenw cɛma.» 2Samuyɛli y'a jaabi ko ale be se ka taga cogo di. Ko ni Sayuli y'o mɛn, a ben'a faga. Masaba fana y'a fɔ ko: «N'i be taga tuma min na, i be misi dɔ minɛ ka taga n'a ye, i b'a fɔ ko e nana janko ka saraka bɔ Masaba ye. 3I be Zese wele ka na saraka bɔyɔrɔ la. I ka kan ka fɛɛn min kɛ, ne bena o fɔ i ye. Ne bena mɔgɔ min yira i la, i ka tulu bɔn ale kuun na.»
4Masaba ye fɛɛn min fɔ, Samuyɛli y'o kɛ. A tagara Bɛtilehɛmu. Dugu cɛkɔrɔbaw sirantɔ y'a kunbɛn, fɔɔ u be yɛrɛyɛrɛ. U y'a ɲininga ko kɔni a ka di dɛ. 5A y'u jaabi ko: «Ɔnhɔn! Ne nana janko ka saraka bɔ Masaba ye. Aw k'aw yɛrɛ saniya ka na an be taga saraka bɔyɔrɔ la.» A ye Zese n'a deenw saniya k'u wele ka taga saraka bɔyɔrɔ la.
6Olu setɔ, a ye Eliyabu ye, a ko Masaba ye min woloma, nin yɛrɛ yɛrɛ lo min b'a ɲafɛ. 7Nga Masaba y'a fɔ a ye ko: «I kan'a filɛ a ɲada ma n'a ka jaɲa ma, bari ne banna ale la. Mɔgɔ be fɛɛn min jati, ne, Masaba te o jati. Mɔgɔ b'a tɔɲɔgɔn filɛ a ɲaa ma dama, nga ne, Masaba be dusu le filɛ.» 8Zese ye Abinadabu wele ka tɛmɛ Samuyɛli ɲafɛ, a tɛmɛna. Samuyɛli ko Masaba ma nin fana woloma. 9A ye Sama fana wele, ale nana, Samuyɛli ko Masaba ma nin fana woloma. 10Zese y'a deen wolonwula bɛɛ wele, u nana, Samuyɛli y'a fɔ ko Masaba ma u si woloma.
11O kɔ, Samuyɛli ye Zese ɲininga ko: «I deenw bɛɛ le ye nunu ye wa?» A ye Samuyɛli jaabi k'u bɛɛ dɔgɔnin le tora, ko ale be saga dɛndɛna kongo kɔnɔ. Samuyɛli y'a fɔ a ye ko: «Mɔgɔ ci ka ta'a wele, an tena saraka dumuni kɛ n'a ma na.» 12Zese ye mɔgɔ ci. A tagar'a wele, a nana. Cɛwulennin tun lo. A ɲada ka ɲi, a cɛɛ tun ka ɲi. Masaba y'a fɔ Samuyɛli ye ko: «Wili ka tulu bɔn a kuun na, ale lo.» 13Samuyɛli ye gɔɔn ta, tulu be min kɔnɔ, k'a bɔn a kuun na a kɔrɔw ɲana. Masaba ka Nii donna Dawuda la kabini o loon na ani waati tɔɔ bɛɛ la. O kɔ, Samuyɛli wilila ka taga Arama.
Dawuda be kɛ Sayuli ka baaraden ye
14Masaba ka Nii bɔra Sayuli la, o kɔ, Masaba y'a kɛ nii kuntan dɔ tora k'a sigɛn. 15Sayuli ka baaradenw y'a fɔ a ye ko: «A filɛ, Ala y'a kɛ nii kuntan be to k'i sigɛn. 16Matigi, an be mɛnni kɛra i fɛ, n'i b'a fɛ ka min fɔ, i k'o fɔ. An bena mɔgɔ dɔ ɲini min be se ka gɔni fɔ, ni Ala y'a kɛ nii kuntan nin wilila i kama tuma o tuma, o tigi be gɔni nin fɔ i hakili be sigi.»
17Sayuli y'a fɔ a ka baaraden nunu ye ko mɔgɔ min be se kolonjo fɔli la kosɔbɛ, k'u k'o ɲini ka na n'a ye ale fɛ. 18Sayuli ka baaraden dɔ y'a fɔ ko ale ye Zese ka bɔ Bɛtilehɛmu deen dɔ ye. A be se fɔli la kosɔbɛ, a jaa ka gwɛlɛ fana, a be se kɛlɛ la, a ka kuma ka di, a fana ɲada ka ɲi. Masaba fana be n'a ye. 19Sayuli ye mɔgɔ bila ka ta'a fɔ Zese ye ko: «I deen Dawuda min be sagaw dɛndɛna, i k'ale bila ka na ne fɛ.» 20Zese ye fali dɔ minɛ ka dumuni di a dencɛ Dawuda ma, ni duvɛn, foroko kɔnɔ, ani baden, ko a ka taga o di Sayuli ma.
21Dawuda sera Sayuli fɛ ka baara daminɛ. A koo diyar'a ye kosɔbɛ. A y'a kɛ a ka kɛlɛkɛminanw tabaga ye. 22Sayuli ye cii bila ka ta'a fɔ Zese ye ko a ka sabali ka Dawuda to ale ye, a ka kɛ ale ka baarakɛla ye, ko bari a koo diyara ale ye. 23Tuma o tuma ni Ala y'a kɛ nii kuntan wilila Sayuli kama, Dawuda tun be to ka gɔni fɔ, o tuma na, a be ninakili ka ɲa, a hakili be sigi, nii kuntan nin be sɔrɔ k'a bila.


text:
Dal 66
An dɛmɛbaga Ala tandoko
1Dɔnkililabagaw kuntigi ka dɔnkili.
«Diɲɛ mɔgɔw bɛɛ, aw ka Ala tanu.
2Aw k'a tanu,
aw k'a boɲa ni dɔnkili ye.»
3A fɔ Ala ye ko: «I ka kɛta be mɔgɔ kabakoya.
E barika boɲa kama, e juguw b'u majigi i kɔrɔ.
4Dugukolo kan mɔgɔw bɛɛ b'u kunbiri gwanna e ɲakɔrɔ.
U be dɔnkili lara k'i boɲa,
u b'o lara i tɔgɔ boɲa kama.»
5Aw ye na k'aw ɲaa la Ala ka kɛtaw kan,
a be kabakow kɛ adamadenw ye.
6- A y'a kɛ kɔgɔji tigɛra, dugukolo yera,
u taamana ka baa tigɛ yɔrɔ janin na.
An be nisɔndiya o la.
7A be diɲɛ mara a ka sebagaya la tuma bɛɛ.
A ɲaa be siyaw kan.
Aw kana wili, murutibaga nunu!
8Siyaw, aw k'an ka Ala fo.
Aw k'aw kaan bɔ k'a tanu.
9An be nii na min sababu la,
ale te sɔn an be talon.
10Ala, i y'an sɛgɛsɛgɛ.
I y'an sɛgɛsɛgɛ warigwɛ cogo la.
11I y'an don gwɛlɛya la,
i ye tɔɔrɔba la an kan.
12I y'a kɛ mɔgɔw yɛlɛla an kuun kan n'u ka soow ye.
An tɛmɛna tasuma ni jii kɔnɔ,
nga e y'an bɔ k'an lafiya.
13Ne bena taga saraka jɛnita bɔ e ka soo kɔnɔ,
ne bena n ka dajuruw sara,
14ne ye minw koo fɔ,
minw bɔra ne daa la tigitigi.
15Ne bena begɛn tulɔninw kɛ saraka jɛnita ye i ma.
Sagajigiw sisi kasadiman bena yɛlɛ i fɛ,
ka turaw ni bakɔrɔninw fara o kan.
16Aw minw be siran Ala ɲa,
aw ye na mɛnni kɛ.
A ye min kɛ ne ye, ne bena o fɔ aw ye.
17Ne y'a daali, n y'a tanu.
18Ni n kɔnɔ tun ka jugu,
Matigi tun tena mɛnni kɛ n fɛ do.
19Nga Ala ye ne lamɛn,
a y'a tulo malɔ n ka daali la.
20Tiɲɛ na, Ala barika,
ale min ma ban ne ka daalili la,
a ka ɲumanya fana ma ban n faan fɛ.


text:
Zoz 9
Gabaŋɔnkaw ka namara
1Masacɛ minw bɛɛ tun be Zurudɛn baji faan dɔ la kuluyɔrɔw ni kulujukɔrɔ mara la, ani minw tun be kɔgɔjida la fɔɔ ka taga se Liban gɛrɛfɛ, minw ye itiw ni amoriw ani kanaanw ni periziw ani iviw ni zebuziw ka masacɛw ye, olu y'o koow kibaru mɛn. 2U ye ɲɔgɔn lajɛn k'u daa kɛ kelen ye janko u ka Zozuwe ni Isirayɛlidenw kɛlɛ fana.
3Zozuwe ye koo minw kɛ Zeriko ni Ayi dugu la, Gabaŋɔnkaw y'o mɛn minkɛ, 4u ye namara siri. U ye bɔrɔkɔrɔw ta k'o la u ka faliw kan ka duvɛnforoko kɔrɔmanw fana ta minw faranna n'u y'u kalan. 5U ye sanbarakɔrɔw don minw tun tigɛtigɛra ka kalan, ka fanikɔrɔw don u kaan na. U ka buru bɛɛ janin tun lo kakaka fɔɔ o bɛɛ karikarila. 6U tagara Zozuwe ni Isirayɛlidenw fɛ u sigiyɔrɔ la Giligali k'a fɔ u ye ko: «An bɔra jamana dɔ la min yɔrɔ ka jan, an b'a ɲini i fɛ, i ka to an be bɛn.» 7- Isirayɛlidenw y'a fɔ ivi nunu ye ko: «N'a sɔrɔ aw yɛrɛ siginin be anw cɛma. An be se ka bɛn n'aw ye cogo di?»
8U y'a fɔ Zozuwe ye k'olu kɛr'a ta ye.
O la, Zozuwe y'a fɔ u ye ko: «Aw ye jɔnw le ye? Aw bɔra min le?»
9U y'a jaabi ko: «An kɛra e ta ye, an bɔyɔrɔ ka jan kosɔbɛ. An nana Masaba e ka Ala tɔgɔ kama, bari a ye koo minw bɛɛ kɛ Ezipiti jamana na, an y'o mɛn. 10- A ye amoriw ka masacɛ fila nunu kɛ cogo min na Zurudɛn baji kɔfɛ, an y'o mɛn, minw ye Ɛsibɔn masacɛ Siyɔn ye, ni *Basan masacɛ Ɔgi, min tun be Asitarɔti. 11O la, an ka cɛkɔrɔbaw ni an ka jamanadenw bɛɛ y'a fɔ an ye ko an ka sira kan dumuni ta ka na aw fɛ, k'a fɔ aw ye ko an kɛra aw ta ye, ko aw ka bɛn n'an ye. 12An ka buru filɛ, an tun be bɔ soo loon min na, buru nunu tun gwannin lo, nga sisan u jara fɔɔ ka to ka karikari. 13An ka duvɛnforoko minw tun ye kuraw ye, n'an ye u fa duvɛn na, olu faranfarannin filɛ, an ka faniw, n'an ka sanbaraw bɛɛ cɛnna taamajan kosɔn.»
14Isirayɛlidenw y'u ka sira kan dumuni nunu dɔ minɛ, u ma Masaba ɲininga. 15Zozuwe bɛnna n'u ye k'a fɔ u ye ko kɛlɛ t'u cɛ tugu, ko a tena u faga. Jama ɲamɔgɔw kalila u ye.
16Tile saba u bɛnnin kɔ, Isirayɛlidenw y'a mɛn ko lo u sigiɲɔgɔnw, k'u siginin be u cɛma. 17O la, Isirayɛlidenw ye sira ta ka taga se u ka duguw la tile sabanan loon na, u ka dugu minw tun ye Gabaŋɔn ni Kefira ni Berɔti ani Kiriyatayimu ye. 18U ma sɔn k'u faga, bari jama ɲamɔgɔw tun kalila u ye, Masaba, Isirayɛli ka Ala tɔgɔ la k'u tena u faga. Nga jama bɛɛ tun be ŋunuŋunu ɲamɔgɔw kama.
19O la, ɲamɔgɔw bɛɛ y'a fɔ jama ye ko: «An tun kalila u ye Masaba, Isirayɛli ka Ala tɔgɔ la minkɛ, an te se ka foyi kɛ u la tugu. 20An bena fɛɛn min kɛ u la o filɛ: An tena u faga, janko Ala kana dimi an kɔrɔ, an ka kalili kosɔn. 21An tena u faga. Nga u bena kɛ an ka lɔgɔɲinibagaw ani jitalaw ye, ka to k'o kɛ jama bɛɛ ye.» Ɲamɔgɔw y'o le latigɛ. 22O kɔ, Zozuwe y'u wele k'a fɔ u ye ko: «Mun na aw ye an namara ten k'a fɔ ko aw bɔra yɔrɔjan na, ka sɔrɔ aw siginin be an cɛma yɛrɛ? 23Sisan kɔni aw danganin be, aw bena kɛ an ta ye tuma bɛɛ, aw bena to ka lɔgɔ ɲini ka to ka jii ta ka na n'a ye ne ka Ala batoso kɔnɔ tuma bɛɛ.» 24U ye Zozuwe jaabi ko: «Masaba e ka Ala tun ye kuma min fɔ a ka baarakɛla Musa ye, ko a bena jamana nin bɛɛ don aw bolo, ani k'a kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ halaki, i ka baaradenw y'o mɛn, aw fana ye an jaa tigɛ ka siranya bila an na, o le y'a to an y'a kɛ ten. 25Sisan an b'i bolo, i b'a fɛ ka fɛɛn min kɛ an na, i ka o kɛ an na.» 26Zozuwe y'u minɛ i n'a fɔ a tun latigɛra cogo min na, a ma sɔn Isirayɛlidenw k'u faga, 27nga kabini o loon na, a y'u bila lɔgɔɲini, ni jita la jama ye, ani sarakabɔyɔrɔ la, Masaba bena yɔrɔ min woloma. U b'o baara le kɛra halibi.


text:
Sam 2nan 1
Dawuda be Sayuli sayako mɛn
1Sayuli sanin kɔ, Dawuda kɔsegira ka na sigi Sikilagi dugu kɔnɔ ka tile fila kɛ. O y'a sɔrɔ a tun ye amalɛkiw kɛlɛ ka se u kɔrɔ ka ban. 2A tile sabanan loon, cɛɛ dɔ bɔra Sayuli ka kɛlɛdenw sigiyɔrɔ la ka na, a ka faniw faranfarannin be, buguri fana tun b'a kuun na. A sera tuma min na, a y'a kunbiri gwan k'a ɲaa biri duguma Dawuda kɔrɔ. 3Dawuda y'a ɲininga ko a bɔra min. A y'a jaabi ko ale bolila ka bɔ Isirayɛlidenw ka kɛlɛdenw sigiyɔrɔ la. 4Dawuda y'a ɲininga ko mun le kɛra. Ko a k'a ɲafɔ. A y'a fɔ ko: «Jama bolila kɛlɛ kɛyɔrɔ la, mɔgɔ caaman sara, Sayuli n'a dencɛ Zonatan fana sara.» 5Dawuda ye kibaruya nin fɔbaga ɲininga tugu ko: «E kɛra cogo di k'a lɔn ko Sayuli n'a dencɛ Zonatan sara?» 6- Cɛɛ nin y'a jaabi ko: «Ne tun be Gilibowa kulu kan, n y'a ye Sayuli b'a yɛrɛ tintinn'a ka taman kan, ani wotorow ni sotigiw tun ser'a ma ka ban. 7A ye filɛli kɛ a kɔfɛ, a ye ne ye ka n wele, ne ye naamu laminɛ. 8A ye ne ɲininga ko ne ye jɔn ye, ne y'a jaabi ko ne ye amalɛki ye. 9O kɔ, a y'a fɔ ne ye ko ne ka gwɛrɛ ka na ale faga, ko bari ale sigɛnnin lo kosɔbɛ, ko k'a sɔrɔ a be nii na halibi. 10O la, ne gwɛrɛl'a la k'a faga. Ne tun lanin b'a la ko a tun tena kisi kɛlɛ nin na. O kɔ, masafugulan min tun b'a kuun na, ne y'o bɔ, n'a ka bololanigɛ. Ne nana n'o le ye i fɛ, n matigi.»
11O la, dusukasi fɛ, Dawuda y'a ka fani faran. Mɔgɔ minw bɛɛ tun be n'a ye, olu fana y'u taw faran. 12U kasira ka suun don tile kuturu kɔnɔ, Sayuli n'a dencɛ Zonatan kosɔn, ani Masaba ka jama kosɔn, Isirayɛliden minw bɛɛ tun sara kɛlɛ la. U ye olu sanga kɛ ten.
13O kɔ, Dawuda ye ciden nin ɲininga ko ale bɔra min. A ye Dawuda jaabi ko: «Ne ye amalɛki dɔ ka deen ye min nana sigi yan.» 14Dawuda y'a fɔ a ye ko: «Mun na e ma siran ka Masaba ka masacɛ wolomanin faga?» 15Dawuda y'a fɔ a ka mɔgɔ dɔ ye ko ale ka gwɛrɛ ka cɛɛ nin faga. Ale gwɛrɛla k'a faga. 16Dawuda y'a fɔ ko: «I ka sa n'i yɛrɛ kunko ye, bari i yɛrɛ daa le y'a fɔ ko e ye Masaba ka masacɛ wolomanin faga.»
Dawuda ka dɔnkili Sayuli ni Zonatan ye
17Dawuda ye dɔnkili nin la Sayuli n'a dencɛ Zonatan ka sayako la, 18- k'a fɔ ko u ka Zuda mara mɔgɔw dege n'a ye. Ko tontigi ka dɔnkili lo. A be sɔrɔ Mɔgɔtilenninw ka sɛbɛ kɔnɔ. O dɔnkili nin filɛ nin ye ko:
19«Isirayɛlidenw kunnawolobagaw tora kuluw kan!
Isirayɛlidenw ka cɛfariw sara sa!
20Aw kana o kibaruya lakali Gati dugu kɔnɔ,
aw kan'a fɔ Asikalɔn dugu kɔnɔ fewu,
janko filisiw musow kana nisɔndiya,
kɛnɛkɛnɛbaliw denmusow kana yɛlɛ.
21-22Gilibowa kuluw,
sanji kana na aw kan sankofɛrɛ komiji ka yɛlɛ,
suman kana sɔrɔ aw ka forow kɔnɔ, tintinw kan!
Bari cɛfariw ka nigɛkunbɛnnanw tora o yɔrɔ le la.
Sayuli ka nigɛkunbɛnnan tora yen le,
min tun be to ka mɔ ni kɛlɛdenw joli ni cɛfariw tulu ye.
Zonatan ka toon min tun te kɔsegi ka ye kɛlɛ la,
Sayuli ka murujan min tun te kɔsegi ka don gwansan,
o bɛɛ tora yen.
23Ka Sayuli ni Zonatan to nii na,
u tun ye ɲɔgɔn kanu kosɔbɛ.
U ma se ka faran ɲɔgɔn na u satuma.
U tun ka teli ni sɛgɛn ye,
u jaa tun ka gwɛlɛ ni jara ta ye.
24Isirayɛlidenmusow, aw ka kasi Sayuli kosɔn,
ale min tun be to k'aw masiri ni fani ɲanamanw ye,
ale min tun be sanu kɛ k'aw ka faniw cɛɛ ɲa.
25Cɛfariw benna kɛlɛ gwantuma na!
Zonatan tora cogo di kuluw kan?
26Ne nii tɔɔrɔnin be e kosɔn Zonatan, ne balimacɛ,
e koo tun ka di ne ye kosɔbɛ.
E ka teriya tun ka di ne ye haali,
o tun tɛmɛna muso ta kan.
27Cɛfariw sara sa!
Kɛlɛkɛminanw do tora kɛlɛyɔrɔ la sa!»


text:
Yir 10
Mɛlɛkɛ be kitabu di Zan ma
1O kɔ, ne ye mɛlɛkɛ fangatigi wɛrɛ jigitɔ ye ka bɔ sankolo la. Sankaba tun kɛnin be k'a lamini, sanmuru tun b'a kuun na. A ɲada tun be manamana i n'a fɔ tile, a seenw ɲaa be i n'a fɔ tasuma. 2Kitabufitini dɔ dayɛlɛnin tun b'a bolo. A y'a kinibolosen la kɔgɔji kan, k'a numanbolota la dugukolo kan. 3A ŋunana kosɔbɛ, i n'a fɔ jara. A ŋunana ten minkɛ, saan pɛrɛnna siɲɛ wolonwula k'a jaabi. 4Saan pɛrɛnna siɲɛ wolonwula minkɛ, u ye min fɔ, n ko n b'o sɛbɛn nga kumakan dɔ bɔra sankolo la ko: «Kana saan pɛrɛnkan wolonwula nunu darakan sɛbɛn, o to i kɔnɔ.»
5O tuma na, n tun ye mɛlɛkɛ min lɔnin ye n'a seen kelen be kɔgɔji kan ni kelen be dugukolo kan, ale y'a kinibolo kɔrɔta sanfɛ. 6Ala min be yen tuma bɛɛ, ale min ye sankolo, ni dugukolo ani kɔgɔji n'u kɔnɔnafɛnw bɛɛ dan, mɛlɛkɛ nin kalila n'o tɔgɔ ye ko: «Kɔnɔni t'a la tugu! 7- Nga ni mɛlɛkɛ wolonwulanan y'a ka buru fiyɛ loon min na, Ala ben'a ka koo dogonin dafa o loon na, i n'a fɔ a tun ya fɔ a ka kiraw ye cogo min na.»
8N tun ye kumakan min mɛn ka bɔ sankolo la, o tigi kumana n fɛ tugu ko: «Mɛlɛkɛ min lɔnin be kɔgɔji ni dugukolo kan, taga bolola kitabufitini nin minɛ.»
9N tagara mɛlɛkɛ nin daali ko a ka kitabu nin di yan. A ko n ma: «Hɔn, a minɛ k'a ɲimi, a bena diya i daa la i n'a fɔ lii, nga a bena kunanya i kɔnɔ.»
10- Ayiwa, n ye kitabu nin minɛ mɛlɛkɛ nin bolo k'a ɲimi. A tun ka di n daa la i n'a fɔ lii, nga a ye n kɔnɔ bɛɛ kunanya.
11O la, u y'a fɔ n ye ko: «I ka kan ka kiraya kɛ tugu, ka Ala ka kuma fɔ siya caaman ye, ni jamanaw, ani masa caaman ye.»


text:
Piy fɔlɔ 4
Kojugu
1Krista tɔɔrɔla minkɛ, aw fana ka kɛ n'o miiriya ye. Bari mɔgɔ min tɔɔrɔla, o tigi seen te hakɛ la tugu. 2O la, k'a to diɲɛ na, a bena Ala sago dama kɛ, a tena to nigɛjuguw la. 3Aw y'aw yɛrɛ nigɛlako minw kɛ ka tɛmɛ, o b'aw bɔ, i n'a fɔ kakalaya, nigɛjuguw, dɔrɔtɔya, nugubatɔya, dɔrɔminkojugu, ani subagaya i n'a fɔ Alalɔnbaliw b'a kɛ cogo min na. 4Alalɔnbaliw be kabakoya, bari aw te jɛn n'u ye u ka koo fufafu nunu na tugu, o la, u b'aw tɔgɔ cɛn. 5U bena na o bɛɛ ɲafɔ Ala ye, ale min labɛnnin lo ka suuw ni ɲanamanw bɛɛ kiti. 6O kama, kibaru diman tun fɔra suuw yɛrɛ ye, janko u ka kiti i n'a fɔ mɔgɔ tɔw. U ye kibaru diman nin mɛn waasa u ka to nii la Ala sago la Nii Senuman barika la.
Ɲɔgɔndɛmɛ
7Fɛɛnw bɛɛ banwaati surunyana. O la, aw ka kɛ hakilitigiw ye, aw labɛnnin ka to waati bɛɛ, waasa ka se ka Ala dali. 8- Ayiwa, a fɔlɔ, aw ka ɲɔgɔn kanu kosɔbɛ. Bari kanuya sababu la, hakɛ caaman be yafa.
9Aw ka ɲɔgɔn ladon ka ɲa, ŋunuŋunu kana sɔrɔ a la. 10Aw kelen kelen bɛɛ ye seko min sɔrɔ Ala fɛ, minw be danna danna, aw k'o kɛ ka tɔw mako ɲa. O la, aw bena baaraɲuman kɛ ni Ala ka nɛɛma ye. 11Ni mɔgɔ min be waajuli kɛ, o tigi ka kuma ka kɛ Ala ka kuma ye. Min be baara dɔ kɛ tɔw ye, o tigi k'o kɛ ni Ala ka barika ye, waasa Yezu Krista sababu la, boɲa ka la Ala kan koo bɛɛ la. Boɲa ni sebagaya ye ale min ta ye tuma bɛɛ. Amiina!
Ka tɔɔrɔ Krista kosɔn
12Ne terisɔbɛw, gwɛlɛya min b'aw kan i n'a fɔ tasuma, o kana aw kabakoya. O te kobɛnbali ye aw kan. 13Nga aw ka nisɔndiya bari aw y'aw niyɔrɔ sɔrɔ Krista ka tɔɔrɔ la. O la, ni Krista nana n'a ka nɔɔrɔ ye tuma min na, aw ka se ka nisɔndiya kosɔbɛ. 14Ni mɔgɔw b'aw nɛni bari aw ye Krista taw ye, aw dagamunin lo. Bari Ala ka Nii be n'aw ye, min ye nɔɔrɔ Nii ye. 15Aw si tɔɔrɔkun kana kɛ mɔgɔfagako ye, walima soɲali, walima juguya, walima ka daa don mɔgɔ wɛrɛ ka koo la. 16Nga n'aw dɔ be tɔɔrɔla bari a ye Krista ta ye, o kana kɛ maloya ye a fɛ, a ka barika la Ala ye o tɔgɔ nin kosɔn. 17Kiti tigɛtuma sera. A do bena daminɛ Ala ka mɔgɔw ma. Ni kiti be daminɛ anw le ma, minw be ban ka la Ala ka kibaru diman na, olu ta bena kɛ cogo di sa? 18- Ala ka kuma b'a fɔ ko:
«Ni mɔgɔɲumanw kisiko ye baara ye,
o tuma na, Alaɲasiranbali ni hakɛkɛla ta
bena kɛ cogo di sa?»
19Ayiwa, minw ka tɔɔrɔ ye Ala sago ye, olu k'u yɛrɛ kalifa Danbaga Ala ma, minw ye kantigi ye, ka taga ɲa n'u ka koɲuman kɛli ye.


text:
Mat 25
Yezu be talen la sunguru tan koo la
1- «*Sankolo masaya donko bena kɛ i n'a fɔ sunguru tan dɔw ka koo. U tun y'u ka fitinɛw ta k'u be taga kɔɲɔcɛ kunbɛn. 2Mɔgɔ duuru tun ye hakilitanw ye, duuru tun ye hakilitigiw ye. 3Minw tun ye hakilitanw ye, olu y'u ka fitinɛw ta, u ma tulu dɔ ta minan wɛrɛw kɔnɔ. 4Nga hakilitigiw y'u ka fitinɛw ta, ka tila ka tulu dɔ ta minan wɛrɛw kɔnɔ. 5Kɔɲɔcɛ mɛnna a tun te nana minkɛ, sinɔgɔ ye sunguru tan nunu minɛ, u bɛɛ sinɔgɔra. 6Dugutilama, pɛrɛnkan dɔ bɔra ko: ‹Kɔɲɔcɛ filɛ, a be nana, aw ye bɔ ka taga kunbɛn.› 7O tuma na, sunguru tan nunu wilila k'u ka fitinɛw labɛn. 8Hakilitan nunu y'a fɔ hakilitigiw ye ko: ‹Aw y'an sɔn ni tulu dɔɔni dɔɔni ye, bari an ka fitinɛw b'a fɛ ka faga.› 9Hakilitigi nunu y'a fɔ u ye ko: ‹Ayi, bari an ka tulu tena se k'an bɛɛ labɔ. Min ka fisa, aw ye taga tulufeerebagaw fɛ, ka dɔ san aw yɛrɛ ye.› 10Hakilitan nunu tagara tulu sanyɔrɔ la tuma min na, kɔɲɔcɛ sera. Hakilitigiw donna ni kɔɲɔcɛ ye kɔɲɔbon na. U ye daa tugu. 11- O kɔ, hakilitan nunu kɔsegira ka na tuma min na, u ye daa kɔkɔ k'a fɔ ko: ‹Matigi, Matigi, daa yɛlɛ an ye.› 12Nga kɔɲɔcɛ y'u jaabi ko: ‹Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye, ne te aw lɔn.› 13O la, aw labɛnnin ka to, bari aw t'o loon n'a waati lɔn.
Yezu be talen la baaraden saba koo la
(Luka 19.12-27)
14«A bena kɛ i n'a fɔ cɛɛ dɔ, min tun be tagara taama na. A y'a ka baaradenw wele k'a ka nafolo kalifa u ma. 15A ye sanukuru kɛmɛ duuru di kelen ma, ka kɛmɛ fila di kelen wɛrɛ ma, ani ka kɛmɛ di tɔ kelen nin ma, ka kɛɲɛ n'u kelen kelen bɛɛ seko ye. O kɔ, a tagar'a ka taama na. 16Baaraden min tun ye sanukuru kɛmɛ duuru sɔrɔ, ale tagara jago kɛ ka kɛmɛ duuru wɛrɛ sɔrɔ tɔnɔ ye. 17Min tun ye kɛmɛ fila sɔrɔ, ale fana tagara ka jago kɛ ka kɛmɛ fila wɛrɛ sɔrɔ tɔnɔ ye. 18Nga baaraden min tun ye sanukuru kɛmɛ sɔrɔ, ale tagara dingɛ sogi k'a kuntigi ka wari nin dogo yen. 19Baaraden nunu kuntigi mɛnna kosɔbɛ, o kɔ, a nana k'u wele waasa u ka na n'a ka nafolo ye a k'a jati. 20Baaraden min tun ye sanukuru kɛmɛ duuru sɔrɔ, ale gwɛrɛla ni kɛmɛ duuru wɛrɛ ye, k'a fɔ ko: ‹Matigi, e tun ma sanukuru kɛmɛ duuru le di ne ma wa? A filɛ, ne ye kɛmɛ duuru wɛrɛ sɔrɔ tɔnɔ ye.› 21A kuntigi y'a fɔ a ye ko: ‹O ɲana, i ye baaradenɲuman ani mɔgɔsɔbɛ ye. I kɛra mɔgɔsɔbɛ ye kofitini nin na, o la, ne bena koo caaman kalifa i ma. Na, an ka nisɔndiya ɲɔgɔn fɛ.› 22Min tun ye kɛmɛ fila sɔrɔ, ale fana gwɛrɛla k'a fɔ ko: ‹Matigi, e tun ma sanukuru kɛmɛ fila le kalifa ne ma wa? A filɛ, ne ye kɛmɛ fila wɛrɛ sɔrɔ tɔnɔ ye.› 23A kuntigi y'a fɔ a ye ko: ‹A ɲana, mɔgɔɲuman ani mɔgɔsɔbɛ. I kɛra mɔgɔsɔbɛ ye kofitini nin na, o la, ne bena koo caaman kalifa i ma. Na, an ka nisɔndiya ɲɔgɔn fɛ.› 24Ayiwa, baaraden min tun ye sanukuru kɛmɛ sɔrɔ, ale fana gwɛrɛla k'a fɔ ko: ‹Matigi, ne tun y'a lɔn ko e ka koo ka gwɛlɛ, e ma danni kɛ foro min na, e b'o yɔrɔ suman tigɛ, e ma serili kɛ yɔrɔ min na, e b'o yɔrɔ suman ladon. 25Ne siranna, n tagara i ka wari dogo dingɛ kɔnɔ, i ka wari filɛ, a minɛ.› 26A kuntigi y'a jaabi ko: ‹Baaradenjugu, salabagatɔ, e tun y'a lɔn ko ne ma danni kɛ foro min na, ne b'a fɛ o suman ka kɛ n ta ye, k'a lɔn fana ko ne ma serili kɛ yɔrɔ min na, ne b'a fɛ o suman ka kɛ n ta ye, 27o la, e tun ka kan ka ne ka wari di jagokɛlaw ma. Ne tun bena segi ka na n ka nafolo n'a tɔnɔ sɔrɔ. 28Aw ye sanukuru nunu bɔsi a la k'a di sanukuru waa tan tigi ma, 29- bari fɛɛn be mɔgɔ min fɛ, dɔ bena d'o tigi ma ka fara a ta kan k'a caya, nga fɛɛn te min fɛ, hali dɔɔni min b'a fɛ, o bena bɔsi a la. 30- Baaradenjugu nin kɔni, aw y'ale minɛ k'a fili kɛnɛma dibi la. A bena kasi ka kule yen.›
Diɲɛ laban kiti
31- «Tuma min na Mɔgɔ Dencɛ bena na a ka nɔɔrɔ la ni mɛlɛkɛw ye, a bena sigi a ka masasigilan kan. 32Siyaw bɛɛ bena lajɛn a ɲafɛ, a bena mɔgɔw faran k'u bɔ ɲɔgɔn na i n'a fɔ sagadɛndɛbaga be sagaw faran ka bɔ baaw la cogo min na. 33A bena mɔgɔtilenninw bila a kinibolo la, ka mɔgɔjuguw bila a numanbolo la. 34O kɔ, a ben'a fɔ a kinibolo la taw ye ko: ‹Aw ye na ne Faa ka dubadenw, ka don a ka masaya la min tun labɛnna aw ye kabini diɲɛ dantuma. 35Bari kɔngɔ tun be ne la, aw ye dumuni di ne ma, minnɔgɔ tun be ne la, aw ye jii di ne ma. Ne tun ye lonan ye, aw ye jigiyɔrɔ di ne ma. 36Fani tun te ne fɛ, aw ye fani di ne ma. Ne tun bananin lo, aw y'aw janto ne la. Ne tun be kaso la, aw nana ne filɛ yen.› 37Mɔgɔtilenninw ben'a fɔ ko: ‹Matigi, an y'i ye tuma jumɛn ni kɔngɔ b'i la, n'an ye dumuni d'i ma? An y'i ye tuma jumɛn ni minnɔgɔ b'i la n'an ye jii d'i ma? 38An y'i lonanman ye tuma jumɛn ka jigiyɔrɔ d'i ma, ani k'i fari lakolon ye n'an ye fani d'i ma? 39Tuma jumɛn an y'i ye n'i bananin be, walima n'i be kaso la n'an tagara bɔ i ye k'i dɛmɛ?› 40A bena u jaabi ko: ‹Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye, ko aw y'o koo nunu kɛ ne balima o balima ye, aw y'o kɛ ne le ye.› 41O kɔ, a ben'a fɔ a numanbolo la mɔgɔw ye ko: ‹Aw ye taga ka bɔ ne kɔrɔ, mɔgɔjuguw. Aw ye taga jahanama na, min labɛnna Sutana n'a kɔmɔgɔw ye, 42bari kɔngɔ tun be ne la, aw ma dumuni di ne ma. Minnɔgɔ tun be ne la, aw ma jii di ne ma. 43Ne tun ye lonan ye, aw ma jigiyɔrɔ di ne ma. Ne fari lakolon tun lo, aw ma fani di ne ma. Ne bananin tun lo ani ne tun be kaso la, aw ma na bɔ ne ye ka ne mako ɲa.› 44Olu fana ben'a jaabi ko: ‹Matigi, an tun y'i ye tuma jumɛn ni kɔngɔ b'i la, walima minnɔgɔ, walima n'i ye lonan ye, walima ni fani t'i fɛ, walima n'i bananin lo, walima kaso la, n'an m'i mako ɲa?› 45A bena u jaabi ko: ‹Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye, ko aw banna k'o koo nunu kɛ mɔgɔw la dɔgɔmani dɔ ye minkɛ, aw banna k'o kɛ ne yɛrɛ le ye.› » 46- Yezu y'o kuma laban ko: «O mɔgɔjugu nunu bena taga tɔɔrɔ banbali yɔrɔ la, mɔgɔtilenninw bena don Ala ka hɛrɛ banbali yɔrɔ la.»


text:
Luka 18
Kititigɛla tiɲɛfɔbali talen
1Yezu ye talen dɔ la kalandenw ye k'a yira u la ko mɔgɔ ka kan ka Ala daali tuma bɛɛ, a kan'a fari faga. 2A ko: «Kititigɛla dɔ tun be dugu dɔ la. Kititigɛla nin tun te siran Ala ɲa, a tun te mɔgɔ si boɲa. 3O dugu kelen nin kɔnɔ, firiyamuso dɔ tun be yen min tun be to ka taga fɔ a ye ko fɛɛn min be ale n'a kɛlɛɲɔgɔn cɛ, a k'o ɲanabɔ ale ye. 4Muso mɛnna o la. Kititigɛla nin tun t'a fɛ k'a ɲanabɔ. A nana se waati dɔ la, a y'a fɔ a yɛrɛ kɔnɔ ko: ‹Ne te siran Ala ɲa ani ne te mɔgɔ si boɲa, o ye tiɲɛ ye. 5Nga ne bena firiyamuso nin ka koo ɲanabɔ a ye, n'o tɛ, a bena to ka na ne nii tɔɔrɔ tuma bɛɛ.› »
6O la, Matigi ko: «Aw ka kititigɛla tiɲɛfɔbali nin ka kuma lajɛ. 7Ayiwa, Ala ye minw woloma k'u kɛ a ta ye, ni olu be dɛmɛ ɲini a fɛ suu ni tile, yala a bena mɛn k'u dɛmɛ wa? 8Ne b'a fɔ aw ye ko a bena u ka koo ɲanabɔ joona. Nga Mɔgɔ Dencɛ bena segi tuma min na, yala a bena na lanaya sɔrɔ dugukolo kan wa?»
Fariziɲɛ ni lɛnpominɛla talen
9Mɔgɔ minw tun b'u yɛrɛ jati mɔgɔtilenninw ye, n'u be tɔw lɔgɔbɔ, Yezu ye talen nin la olu koo la. A y'a fɔ ko: 10«Loon dɔ, cɛɛ fila tagara Alabatosoba kɔnɔ ka Ala daali. Kelen tun ye *Fariziɲɛ ye, kelen tun ye lɛnpominɛla ye.
11«Fariziɲɛ nin lɔra ka Ala daali a yɛrɛ kɔnɔ ko: ‹Ala, ne be barika la i ye, bari ne te i n'a fɔ mɔgɔ tɔw, olu minw be benkanni kɛ, u be tilenbaliyakow kɛ, ka kakalaya kɛ, ani n te i n'a fɔ nin lɛnpominɛla nin. 12Ne be suun don siɲɛ fila lɔgɔkun o lɔgɔkun. Ne be fɛɛn o fɛɛn sɔrɔ, ne b'o bɛɛ jaka bɔ.›
13«Lɛnpominɛla nin lɔnin tun be kɔfɛ yɔrɔjan. A ma sɔn k'a ɲaa kɔrɔta sanfɛ yɛrɛ, nga a tora k'a disi gosi dusukasi bolo, ka to k'a fɔ ko: ‹Ala, makari ne la, ne ye hakɛkɛla ye.› » 14- Yezu y'o kuma kuncɛ k'a fɔ ko: «Ne b'a fɔ aw ye ko Ala ye lɛnpominɛla nin jati mɔgɔtilennin ye sanni a ka segi soo. Nga a ma Fariziɲɛ nin jati mɔgɔtilennin ye, bari mɔgɔ o mɔgɔ b'a yɛrɛ boɲa, o tigi bena majigi. Mɔgɔ o mɔgɔ b'a yɛrɛ majigi, o bena boɲa sɔrɔ.»
Ala ka soo donbagaw
(Mat 19.13-15; Mar 10.13-16)
15Mɔgɔw tun be taga ni denɲɛninw fana ye Yezu fɛ waasa a k'a bolo la u kan ka duba kɛ u ye. A ka kalandenw y'o ye minkɛ, u sɔngɔra u kunna. 16Yezu ye denmisɛnw wele k'a fɔ a ka kalandenw ye ko: «Aw k'a to denmisɛnw ka na ne fɛ, aw kana u bali, bari Ala ka masaya ye olu bɔɲɔgɔnw le ta ye. 17Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko ni mɔgɔ min ma sɔn Ala ka masaya ma i n'a fɔ denmisɛn o tigi tena se ka don a la fewu.»
Yezu ni nafolobatigi dɔ
(Mat 19.16-30; Mar 10.17-31)
18Zuwifuw ka kuntigi dɔ ye Yezu ɲininga ko: «Karamɔgɔɲuman, ne ka kan ka mun kɛ ka nii banbali sɔrɔ?»
19Yezu y'a fɔ a ye ko: «Mun na i be ne wele karamɔgɔɲuman? Mɔgɔɲuman si te yen ni Ala kelen tɛ. 20- I be Ala ka sariyaw lɔn: ‹I kana kakalaya kɛ, i kana mɔgɔ faga, i kana soɲali kɛ, i kana galon seereya kɛ, i faa n'i baa boɲa.› »
21A ye Yezu jaabi ko: «Ne y'o sariyaw bɛɛ bato kabini ne denmisɛnman.»
22Yezu y'a ka kuma mɛn minkɛ, a y'a fɔ a ye ko: «Fɛɛn kelen b'i jɛn halibi. Taga i bololafɛn bɛɛ feere k'o wari tilan fantanw cɛ, o la, i bena nafolo sɔrɔ sankolo la. O kɔ, na tugu ne kɔ.» 23Nga a y'o mɛn tuma min na, a dusu kasira, bari nafolobatigi tun lo.
24Yezu y'a ye ko a dusu kasira minkɛ, a ko: «A ka gwɛlɛ nafolotigi ma ka don Ala ka masaya la. 25Ɲɔgɔmɛ donko ka nɔgɔ miseli woo fɛ ka tɛmɛ nafolotigi donko kan Ala ka masaya la.»
26Yezu lamɛnbagaw y'a fɔ ko: «O tuma na, jɔn le be se ka kisi?»
27A y'u jaabi ko: «Adamaden te se ka min kɛ, Ala be se k'o kɛ.»
28Piyɛri y'a fɔ o tuma na ko: «A filɛ, an y'an bololafɛnw to yen ka tugu e kɔ.»
29Yezu ko a ma: «Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko ni mɔgɔ o mɔgɔ y'a ka soo to, walima a muso, n'a balimaw, n'a wolobagaw, an'a deenw, Ala ka masaya kosɔn, 30o tigi bena olu ɲɔgɔn caaman sɔrɔ diɲɛ nin na. A bena nii banbali fana sɔrɔ sini.»
Yezu b'a saya n'a kununko fɔ tugu
(Mat 20.17-19; Mar 10.32-34)
31Yezu tagara n'a ka cidenw tan ni fila ye u danna k'a fɔ u ye ko: «A filɛ, an be tagara Zeruzalɛmu. O yɔrɔ la, kiraw tun ye minw sɛbɛn Mɔgɔ Dencɛ ka koo la, o bɛɛ bena kɛ i ko u y'a fɔ cogo min na. 32U ben'a don siya wɛrɛ bolo, olu bena yɛlɛ a ma, k'a tɔɔrɔ, k'u daji tu a kan, 33k'a bugɔ ni golokami ye ka sɔrɔ k'a faga. Nga tile saba a faganin kɔ, a bena kunun.»
34A ka kalandenw m'o kuma faamu. O kɔrɔ tun dogonin be u ma. O la, u ma se k'o lɔn.
Yezu be fiɲɛntɔ dɔ ɲaa yɛlɛ
(Mat 20.29-34; Mar 10.46-52)
35Yezu surunyana Zeriko la tuma min na, o y'a sɔrɔ fiɲɛntɔ dɔ tun siginin be sira daa la n'a be daalili kɛ. 36Fiɲɛntɔ nin ye jama mankan mɛn n'u be tɛmɛna minkɛ, a ye dɔw ɲininga ko: «Mun le kɛra?»
37U y'a fɔ a ye ko Nazarɛtika Yezu le be tɛmɛna.
38O tuma na, a pɛrɛnna ko: «Dawuda dencɛ Yezu, makari ne la!»
39Minw tun be ɲafɛ, olu sɔngɔra ko a ka je, nga a pɛrɛnna ka tɛmɛ fɔlɔta kan ko: «Dawuda dencɛ, makari ne la!»
40Yezu lɔra k'a fɔ k'u k'a minɛ ka na n'a ye. A gwɛrɛla Yezu la tuma min na, Yezu y'a ɲininga ko: 41«I b'a fɛ ne ka mun kɛ i ye?»
A y'a jaabi ko: «Matigi, ne ka yeli kɛ tugu.»
42Yezu y'a fɔ a ye ko: «I lara ne la minkɛ, i kisira. Ayiwa, yeli kɛ tugu.»
43O yɔrɔnin bɛɛ, a ye yeli kɛ, a tugura Yezu kɔ n'a be Ala tanu. Jama bɛɛ y'o ye minkɛ, u ye Ala tanu.


text:
Bɔk 32
Misiden jaa sanulaman
1- Jama y'a ye ko Musa mɛnna, n'a te jigira ka bɔ kulu kan minkɛ, u tagara lajɛn Arɔn kɔrɔ k'a fɔ a ye ko: «Wili ka batofɛn dɔw dilan an ye, minw bena sira yira an na an ka taama na. Bari, Musa tɔgɔla min y'a kɛ an bɔra Ezipiti jamana na, an te ɲaa yera a ka koo la.»
2Arɔn y'a fɔ u ye ko: «Sanu minw be aw ka musow tulo la, n'aw dencɛw, n'aw denmusow tulo la, aw k'olu bɔ ka na n'u ye ne fɛ yan.» 3Jama bɛɛ y'u ka tulolanigɛw bɔ ka taga n'u ye Arɔn fɛ. 4- A y'u minɛ u fɛ k'u yelen ka kɛ tura jaa ye.
Jama ko: «Isirayɛlidenw, aw k'aw ka batofɛnw filɛ, minw y'aw bɔ Ezipiti.»
5Arɔn y'o ye tuma min na, a ye sarakabɔyɔrɔ dɔ lɔ jaa nin ɲafɛ k'a fɔ ko: «Sini bena kɛ ɲanagwɛ ye ka Masaba boɲa.» 6- O dugusagwɛ, u wilila joona ka saraka jɛnitaw bɔ, ka na ni jɛnɲɔgɔnya sarakaw ye. O kɔ, u sigira ka dumuni kɛ ani ka minni kɛ, ka sɔrɔ ka wili ka ɲanagwɛ.
7O la, Masaba y'a fɔ Musa ye ko: «Jigi ka taga, bari i bɔra n'i ka jama min ye Ezipiti, u ye kojuguba dɔ kɛ. 8Ne ye min fɔ u ye k'a gwɛlɛya, u y'o bila joona. U ye sanu yelen k'a kɛ misiden jaa ye, k'u kunbiri gwan a kɔrɔ ani ka sarakaw bɔ a ye, k'a fɔ ko: ‹Isirayɛlidenw, aw k'aw ka batofɛn filɛ, min y'aw bɔ Ezipiti.› » 9Masaba y'a fɔ Musa ye ko: «Ne y'a ye ko jama nin ye mɔgɔ tulogwɛlɛnw ye. 10A to, ne bena dimi u kɔrɔ, k'u halaki. O kɔ, ne bena i kɛ siyaba faa ye.»
11- Musa ye Masaba, a ka Ala daali kosɔbɛ ko a ka sabali. A ko: «Masaba, e y'i ka jama min bɔ Ezipiti n'i yɛrɛ ka sebagaya n'i ka fanga ye, mun na i be dimi u kɔrɔ ten? 12N'i y'o kɛ, Ezipitikaw ben'a fɔ ko i ka juguya kama lo i bɔra n'an ye janko k'an faga kuluw yɔrɔ la, k'an sii tunu ka bɔ dugukolo kan. I dusu mala. I b'a fɛ ka kojugu min kɛ i ka jama na, o dabila. 13- I hakili to i ka baarakɛlaw la: Ibrayima ni Isiyaka ani Isirayɛli, i ye layidu ta i yɛrɛ tɔgɔ la minw ye, ko i bena u kɔmɔgɔw caya i n'a fɔ lolow. Ko i kumana jamana min koo la, ko i bena o di u kɔmɔgɔw ma, a ka kɛ u ta ye kudayi.» 14Masaba tun y'a fɔ ko a bena kojugu min kɛ a ka jama na, a y'o dabila, a ma o kɛ tugu.
15Musa kɔsegira ka bɔ kulu kan ni walaka fila ye a bolo, Masaba ka sariya be minw kan. A sɛbɛnnin tun be u faan fila bɛɛ la, u ɲafɛ n'u kɔfɛ. 16Walaka nunu tun ye Ala ka baara nɔɔ ye. Ala yɛrɛ le tun y'u sɛbɛn walaka nunu kan. 17Zozuwe ye jama mankan mɛn tuma min na, a y'a fɔ Musa ye ko: «Kɛlɛ mankan be bɔ jama sigiyɔrɔ la dɛ!»
18Musa ko:
«O te see sɔrɔbaga ka dɔnkili lakan ye,
u sera min kɔrɔ, olu fana ŋunankan tɛ.
Ɲanagwɛ dɔnkiliw le be donna ne tulo la.»
19Musa surunyana jama sigiyɔrɔ la ka misiden jaa ni dɔnkɛlaw ye tuma min na, a dimina kosɔbɛ. A ye walaka nunu fili k'u ci kulu jukɔrɔ. 20U tun ye misiden jaa min dilan, a y'o ta k'a jɛni fɔɔ k'a kɛ mugu ye. A y'o buguri nin cɛ k'o don jii la, ka Isirayɛlidenw wajibiya u k'o min.
21A y'a fɔ Arɔn ye ko: «Jama nin ye mun le kɛ i la, n'i y'u bila hakɛba la ten?»
22Arɔn y'a jaabi ko: «Ne matigi, kana dimi. E kɔni y'a lɔn ko jama nin ka teli kojugukɛ la. 23U y'a fɔ ne ye ko ne ka batofɛn dɔw dilan u ye, o ka to ka sira yira an na an ka taama na. Ko: ‹Musa tɔgɔla min bɔra n'an ye Ezipiti, an te ɲaa yera a ka koo la do.› 24Ne y'a fɔ u ye ko sanu be mɔgɔ o mɔgɔ fɛ, u k'o di. Ayiwa, u y'o di ne ma, ne y'o don tasuma na, o kɛra misiden jaa ye.»
Isirayɛlidenw jalakiko
25Musa y'a ye ko Arɔn ye jama to u yɛrɛ sagolako la. K'o la, u kɛra lɔgɔbɔfɛn ye u juguw fɛ. 26O la, a lɔra jama sigiyɔrɔ donda la, k'a fɔ ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ be Masaba fɛ, o ka na ne fɛ yan.» Levi kɔmɔgɔw bɛɛ tagar'a fɛ. 27A y'a fɔ u ye ko Masaba, Isirayɛli ka Ala ko cɛɛw kelen kelen bɛɛ k'u ka murujanjanw dulon u gɛrɛn na, ka taga ka segi kɛ, ka tɛmɛ jama sigiyɔrɔ faan bɛɛ la, k'u balimacɛw n'u teriw ani u sigiɲɔgɔnw faga. 28Musa ye min fɔ, Levi kɔmɔgɔw y'o kɛ. Mɔgɔ waa saba ɲɔgɔn fagara o loon na. 29O kɔ, Musa ko: «Aw kelen kelen bɛɛ y'aw yɛrɛ di Masaba ma bii, bari aw tun wilila aw yɛrɛ dencɛw n'aw balimacɛw kama, a ka hɛrɛ kɛ aw ye bii.»
Musa be Ala daali jama kosɔn
30O dugusagwɛ, Musa y'a fɔ jama ye ko: «Aw ye hakɛba kɛ. Ne bena yɛlɛ ka taga Masaba fɛ, n'a sɔrɔ ne bena se a kɔrɔ a be aw ka hakɛ yafa!» 31Musa segira ka taga Masaba fɛ, k'a fɔ ko: «Jama nin ye hakɛba kɛ dɛ! U ye joow dilan ni sanu ye. 32- O bɛɛ n'a ta, ne b'a ɲini i fɛ i ka sɔn k'u ka hakɛ yafa. N'o tɛ, i ye kitabu min sɛbɛn, i ka ne tɔgɔ jɔsi ka bɔ o kɔnɔ.»
33Masaba y'a fɔ Musa ye ko: «Mɔgɔ min ye ne hakɛ ta, ne b'o tigi le tɔgɔ jɔsi ka bɔ ne ka kitabu la. 34I ka taga faasi. Ne kumana yɔrɔ min koo la, i ka taga n'u ye o yɔrɔ la. Ne ka mɛlɛkɛ bena bila i ɲa. Nga ne bena u ka hakɛ juru sara loon dɔ.»
35Masaba ye jama ɲaa gwan, bari u y'a ɲini Arɔn fɛ ko a ka misiden jaa dilan.


text:
MAKABEW FƆLƆ 10
Zonatan be kɛ sarakalasebagaw kuntigi ye
1Girɛkiw ka masaya saan 160nan na, Antiyokusi naaninan deen Alɛkisandiri Epifani nana jigi kurun kɔnɔ ka Potolemayisi dugu minɛ. Dugu mɔgɔw sɔnn'a ka masaya ma. 2Masacɛ Demetiriyusi y'o mɛn tuma min na, a ye kɛlɛden caaman lajɛn ka ta'a kama ko a b'a kɛlɛ. 3A ye bataki sama Zonatan ma ka kuma diman fɔ a kɔnɔ, k'a daa di a ma koo caaman na. 4A tun b'a fɔra a yɛrɛ kɔnɔ ko: «An ka kan ka bɛn ni Zonatan ye joona sanni a ka bɛɛn ni Alɛkisandiri ye an kama. 5N'o tɛ, an tun ye kojugu minw kɛ ale, n'a balimaw, n'a ka siya la, a hakili bena jigi o la tugu.» 6Demetiriyusi ye sira di Zonatan ma ka kɛlɛbolo lajɛn, ani ka kɛlɛkɛminanw dilan. A y'a dali ko a ka kɛ a jɛnɲɔgɔn ye. U tun ye Isirayɛliden minw minɛ k'u datugu Zeruzalɛmu yɔrɔ barikaman na, a ko u k'olu segi a ma. 7O kɔ, Zonatan tagara Zeruzalɛmu ka masacɛ ka bataki nin kalan jama bɛɛ ɲana, ni kɛlɛdenw ɲana minw tun be dugu nin yɔrɔ barikaman na. 8U y'a mɛn tuma min na ko masacɛ ye sira di Zonatan ma ka kɛlɛbolo lajɛn, siranya y'u minɛ kosɔbɛ. 9Kɛlɛden minw tun be dugu nin yɔrɔ barikaman na, olu ye mɔgɔ minɛnin nunu segi Zonatan ma, Zonatan fana y'u segi u ka somɔgɔw ma.
10Zonatan sigira Zeruzalɛmu, k'a daminɛ ka lɔli kɛ ani ka dugu lalaga. 11A y'a fɔ baarakɛlaw ye k'u ka dugu laminikogo lɔ kura ye ni kabakuru lɛsɛninw ye ka Siyɔn kulu lamini. U y'o kɛ. 12Bakidɛsi tun ye dugu barikaman minw lɔ, jamana wɛrɛ kɛlɛden minw tun siginin be olu kɔnɔ, olu bolila. 13U bɛɛ y'u ka baarada to yen ka kɔsegi u ka jamana na. 14Nga Isirayɛliden minw tun ye Musa ka sariya n'a kɔnɔnakuma to yen, olu dɔw tora Bɛtisuri, bari yɛrɛkalifayɔrɔ tun lo.
15Demetiriyusi y'a daa di Zonatan ma koo minw na a ka bataki kɔnɔ, masacɛ Alɛkisandiri y'o mɛn. U ye Zonatan n'a badenw ka kɛlɛkow fana fɔ a ye, n'u ka cɛfariyakow, ani u ye tɔɔrɔ minw muɲu. 16A kabara k'a fɔ ko: «An tena cɛɛ nin ɲɔgɔn sɔrɔ fewu! Kabini sisan, an k'a kɛ an teri ye, n'an jɛnɲɔgɔn ye.» 17O la, a ye bataki sɛbɛn k'a ci a ma ko:
18«Ne masacɛ Alɛkisandiri be n balima Zonatan fo. 19Ne y'i koo mɛn: i ye mɔgɔ jagwɛlɛn ye, i ka kan ka kɛ an teri ye. 20O le kosɔn, k'a ta bii ma, ne b'i kɛ i ka siya ka sarakalasebagaw kuntigi ye, k'i wele ko masacɛ ka mɔgɔsɔbɛ. I ka kan ka sɔn ka kɛ an jɛnɲɔgɔn ye, ani ka to an ka teriya la.» Masacɛ ye faniwulen ni fugulan sanulaman fana ci a ma k'a boɲa.
21Zonatan ye sarakalasebagaw ka kuntigifaniw don girɛkiw ka masaya saan 160nan kalo wolonwulanan na, Gwatakɔrɔsigi ɲanagwɛ waati la. A daminɛna ka kɛlɛdenw lajɛn, ani ka kɛlɛkɛminanw dilan caaman.
Demetiriyusi fɔlɔ ka boɲa
22Demetiriyusi y'o mɛn tuma min na, o ma diya a ye. A ko: 23«An ye mun kɛ sa? Alɛkisandiri ka kɔn anw ɲa ka zuwifuw kɛ a teriw ye, ka barika don a yɛrɛ la ten! 24Ne fana bena bataki ci u ma ka kuma diman fɔ u ye, k'a fɔ u ye ko n bena boɲa ni nafolo d'u ma janko u labɛnnin ka to ka n dɛmɛ.» 25A ye bataki sɛbɛn k'a fɔ u ye ko:
«Ne, Demetiriyusi be aw zuwifuw fo. 26An y'a mɛn ko bɛɛn min be an cɛ, aw b'o bato, ko aw ye an teriw ye halibi, ko aw ma taga fara an juguw kan. O diyara an ye. 27N'aw tora kantigiya la an faan fɛ, aw be koo min kɛ k'an dɛmɛ, an bena aw sara o kosɔn. 28An bena nisɔngɔ nɔgɔya aw ye, ka boɲafɛnw di aw ma. 29Kabini sisan, ne b'aw hɔrɔnya. Aw zuwifuw cɛma, ne tena mɔgɔ si wajibiya tugu k'a ka bolomafara di, walima ka kɔgɔ wusuru sara, ani ka wari wɛrɛw sara masacɛ ye. 30O dama tɛ, k'a ta bii ma, u be to ka sumanw tilan sabanan kelen, ni yiridenw tilancɛ minw di ne ma, ne ko Zuda mara mɔgɔw tena o di tugu. Samari mara saba minw farala Zuda mara kan, o mɔgɔw fana tena o di, ni Galile mara mɔgɔw. 31Zeruzalɛmu bena jati Ala ka yɔrɔ ye, Zeruzalɛmu n'a mara tena *jakaw ni bolomafaraw sara. 32Ne tena Zeruzalɛmu dugu yɔrɔ barikaman jati n ta ye tugu, n b'a kalifa sarakalasebagaw kuntigi ma, ale k'a sagolamɔgɔw woloma u k'a kɔlɔsi. 33U tun ye zuwifu minw bɛɛ minɛ Zuda mara la ka taga n'u ye yɔrɔ o yɔrɔ ne ka mara kɔnɔ, ne b'u bɛɛ hɔrɔnya, ne tɛ foyi ɲini u kunmabɔ koo la. U si tena nisɔngɔ sara, hali u ka begɛnw ta. 34Zuwifu minw be ne ka mara kɔnɔ, olu si tena nisɔngɔ ni wusuru sara tugu, walima juru wɛrɛ, ɲanagwɛlonw na, ni lafiɲɛlonw, ni kalokura ɲanagwɛw, ani ɲanagwɛ latigɛninw. U hɔrɔnyanin lo kabini tile saba yanni o loon nunu dɔ ka se, fɔɔ tile saba a kɔfɛ. 35Mɔgɔ si tena se k'u wajibiya ka wari dɔ sara, walima k'u sigɛn koo dɔ la.
36«Zuwifuw bena se ka don masacɛ ka kɛlɛbolo la fɔɔ ka se mɔgɔ waa bi saba (30 000) ma. U ni ne ka mara kɛlɛden tɔw ka sara bena kɛ kelen ye. 37U dɔw bena ci ka taga masacɛ ka duguba barikamanw la, dɔw bena bila yɔrɔbaw la mara kɔnɔ. U kuntigiw n'u ɲamɔgɔw bena woloma ka bɔ u cɛma, u bena u ka koow ɲanabɔ ka kɛɲɛ n'u yɛrɛ ka sariyaw ye, i n'a fɔ masacɛ y'a latigɛ Zuda mara mɔgɔw faan fɛ cogo min na. 38Samari mara saba minw farala Zude mara kan, olu bena fara Zude mara kan ka kɛ mara kelen ye, sarakalasebagaw kuntigi dɔrɔn le ka kɛ u kunna.
39«Ne be Potolemayisi n'a ka mara di Zeruzalɛmu Alabatosoba ma, janko o yɔrɔ nin sɔrɔw ka kɛ ka batoliko musakaw ɲanabɔ. 40Ne yɛrɛ bena warigwɛ kuru waa tan ni duuru di saan o saan ka bɔ n ka sɔrɔw la, min be bɛn o ma. 41Faamaw tun ka kan ka wari min don kɛsu la n'u m'o don i n'a fɔ u tun b'a don cogo min na saan fɔlɔw la, u bena o di Alabatosoba baaraw kama. 42O dama tɛ, u tun be to ka warigwɛ kuru waa duuru minw bɔ Alabatosoba sɔrɔw la saan o saan, o bena kɛ sarakalasebagaw ta ye minw be baara la Alabatosoba kɔnɔ. 43Mɔgɔ o mɔgɔ man'a yɛrɛ kalifa Alabatosoba kɔnɔ Zeruzalɛmu, walima a mara la, bari a ma se ka wari don masacɛ ka kɛsu kɔnɔ, walima ko juru wɛrɛ le b'a la, o bena yafa o tigi ma, u b'a bololafɛnw tigiya d'a ma tugu ne ka mara kɔnɔ.
44«Masacɛ bena lɔ ni Alabatosoba lɔ n'a lalaga baaraw musakaw ye. 45U bena wari min kɛ ka Zeruzalɛmu laminikogo lɔ kura ye, ani ka barika don a la, ani ka Zuda mara dugu wɛrɛw laminikogow lɔ, masacɛ bena lɔ n'o fana ye.»
Demetiriyusi fɔlɔ ka saya
46Zonatan ni jama ye Demetiriyusi ka kuma nin mɛn tuma min na, u ma la a la, u m'a jati. Bari a tun ye kojugu min bɛɛ kɛ Isirayɛli kɔnɔ, ka sigɛn min la u kan, u tun ma ɲinɛ o kɔ. 47U y'a latigɛ k'u jigi la Alɛkisandiri kan, bari u ka miiri la, ale lo kɔnna ka kuma diman fɔ. U kɛra ale jɛnɲɔgɔnw ye a sii bɛɛ la.
48Masacɛ Alɛkisandiri ye kɛlɛden caaman lajɛn ka taga Demetiriyusi kama. 49Masacɛ fila nunu ye kɛlɛ daminɛ, nga Alɛkisandiri ka kɛlɛdenw ye boli ta. Demetiriyusi tugura u kɔ, a sera u kɔrɔ. 50A jijara kɛlɛ la fɔɔ ka tile ban, nga o loon na, u ye Demetiriyusi faga.
Alɛkisandiri Balasi ka furu
51Alɛkisandiri ye mɔgɔw ci Ezipiti masacɛ Potoleme wɔɔrɔnan fɛ k'a fɔ a ye ko:
52«Ne kɔsegira n ka mara la, ne sigira n faaw ka masasigilan kan. Ne ye fanga ta, ne sera Demetiriyusi kɔrɔ k'an ka jamana minɛ tugu. 53Ne ni n ka kɛlɛdenw ye kɛlɛ daminɛ n'a ye, an sera ale n'a ka kɛlɛdenw kɔrɔ pepewu, ka fanga bɔsi a la. 54Sisan, an ka bɛn, e k'i denmuso di ne ma furu la. O la, ne bena kɛ i birancɛ ye, ka boɲafɛnw di e n'i denmuso ma, i ka kan ni minw ye.»
55Masacɛ Potoleme y'a jaabi ko: «I segira i faaw ka jamana na loon min na, ka fanga ta, o kɛra lonba ye. 56Sisan, i ye min sɛbɛn, ne bena o kɛ i ye, nga i ka na ne kunbɛn Potolemayisi fɔlɔ, an ka ɲɔgɔn ye. Ne bena n denmuso d'i ma furu la i n'a fɔ i y'a ɲini ne fɛ cogo min na.»
57Potoleme bɔra Ezipiti n'a denmuso Kileyopatiri ye, ka se Potolemayisi girɛkiw ka masaya saan 162nan na. 58Masacɛ Alɛkisandiri nan'a kunbɛn o yɔrɔ la. Potoleme y'a denmuso d'a ma, u ye kɔɲɔya kɛ Potolemayisi mɔgɔbaya la, i n'a fɔ a bɛnnin lo masaw fɛ cogo min na.
Alɛkisandiri ni Zonatan be ɲɔgɔn kunbɛn
59Masacɛ Alɛkisandiri ye sɛbɛ ci Zonatan ma ko a ka n'a kunbɛn. 60Zonatan tagara Potolemayisi mɔgɔbaya la ka masacɛ fila nunu kunbɛn. A ye warigwɛ ni sanu, ani boɲafɛn caaman di olu ni masacɛ ka mɔgɔsɔbɛw ma. O la, a koo diyara u ye. 61Isirayɛliden minw ye janfamɔgɔw ye, n'u te sariya bato, olu dɔw wilila ɲɔgɔn fɛ a kama. U y'a jalaki masacɛ ɲana, nga masacɛ ma sɔn ka mɛnni kɛ u fɛ. 62A yɛrɛ ko u ka Zonatan ka faniw bɔ ka faniwulen don a kaan na, u y'o kɛ. 63Masacɛ ko a ka sigi ale kɔrɔ. O kɔ, a y'a fɔ a ka mɔgɔbabaw ye ko u ka taga n'a ye dugu kɔnɔ, k'a fɔ ko mɔgɔ si man kan k'a jalaki koo si la, ko mɔgɔ si man kan k'a sɛgɛn koo si la. 64Tuma min na Zonatan jalakibagaw y'a ye ko Zonatan ye boɲa sɔrɔ ka kɛɲɛ ni masacɛ ka fɔta ye, k'a ye ko u ye faniwulen don a kaan na, u bɛɛ ye boli ta. 65Masacɛ y'a boɲa tugu, a y'a tɔgɔ sɛbɛn k'a fara masacɛ ka mɔgɔsɔbɛ fɔlɔw kan, k'a kɛ kɛlɛkuntigi ni marakuntigi ye. 66Zonatan nisɔndiyanin segira Zeruzalɛmu hɛrɛ la.
Zonatan be se Apoloniyusi kɔrɔ
67Girɛkiw ka masaya saan 165nan na, Demetiriyusi fɔlɔ deen Demetiriyusi bɔra Kɛrɛti ka kɔsegi a faso la. 68Masacɛ Alɛkisandiri y'o mɛn tuma min na, a hakili ɲagamina kosɔbɛ. A bɔra yen ka kɔsegi Antiyɔsi. 69Demetiriyusi ye Apoloniyusi kɛ Siriba mara kuntigi ye. Apoloniyusi ye kɛlɛden caaman lajɛn ka taga sigi n'u ye Zamuniya gɛrɛfɛ. O kɔ, a ye cii bila ka taga sarakalasebagaw kuntigi Zonatan ma ko:
70«E kelen le be wili an kama. Ani e kelen kosɔn, ne ye dɔgɔya ni maloya sɔrɔ. Mun kama e b'i ka kuntigiya yira an na kuluw yɔrɔ la? 71N'i lanin b'i ka kɛlɛdenw na, jigi ka na an kɛlɛ sisan kɛnɛyɔrɔ la. O la, an ben'a ye ni min ye setigi ye an fila cɛma, bari kɛlɛden minw bɔra duguw kɔnɔ, olu be ni ne ye. 72I ka ɲiningali kɛ k'a filɛ, ne ye mɔgɔ min ye, ani an jɛnɲɔgɔnw ye minw ye. U ben'a fɔ i ye ko aw te se ka lɔ an ɲa fewu, bari aw faaw gwɛnna ka bɔ u yɛrɛ ka jamana kɔnɔ fɔɔ siɲɛ fila. 73Tiɲɛ na, i tena se ka lɔ sotigiw ni kɛlɛden caaman ɲa kɛnɛyɔrɔ la. Boliyɔrɔ te yen, farakulu te yen, kabakuru yɛrɛ fana te yen.»
74Zonatan ye Apoloniyusi ka kuma nin mɛn tuma min na, a dimina kosɔbɛ. A ye mɔgɔ waa tan (10 000) woloma ka bɔ n'u ye Zeruzalɛmu. A kɔrɔcɛ Simɔn n'a ka kɛlɛdenw faral'a kan k'a dɛmɛ. 75U tagara sigi Zope gɛrɛfɛ. Zopekaw tun ye dugu dondaw tugu, bari Apoloniyusi ka kɛlɛden dɔw tun be yen. O la, Isirayɛlidenw ye kɛlɛ daminɛ. 76Siranya ye dugu mɔgɔw minɛ, u ye dugu dondaw yɛlɛ, Zonatan ye Zope minɛ. 77Apoloniyusi y'o kibaruya mɛn tuma min na, a ye sira minɛ ni sotigi mɔgɔ waa saba (3 000) ye, ni kɛlɛden caaman ye, k'a ɲaa sin Asidɔdi ma k'a kɛ i n'a fɔ k'u bena tilen ka jamana cɛtigɛ. Nga a tun be tagara kɛnɛyɔrɔ faan fɛ le, bari a jigi tun lanin be a ka sotigi caaman nunu kan. 78Zonatan tugur'a kɔ Asidɔdi faan fɛ, kɛlɛbolo fila nunu ye kɛlɛ daminɛ. 79Nga Apoloniyusi tun sera ka sotigi waa kelen (1 000) dogo, olu tora Isirayɛlidenw kɔfɛ, u ma bɔ o kala ma. 80Zonatan barila k'a faamu ko mɔgɔ nunu be dogo la kɔfɛ. U y'a ka kɛlɛdenw lamini k'u bonbon ni biɲɛw ye k'a ta sɔgɔma fɔɔ wulafɛ. 81Zonatan ka kɛlɛdenw lɔra ka ɲa ka kɛɲɛ ni Zonatan ka fɔta ye, u juguw ka soow barika nana ban. 82O waati la, Simɔn gwɛrɛla n'a ka kɛlɛdenw ye. U ye kɛlɛ daminɛ ni sennatigiw ye, bari sotigiw barika tun banna. Simɔn ser'a juguw kɔrɔ, u bolila. 83Sotigiw jɛnsɛnna kɛnɛyɔrɔ la. Bolibaga nunu sera Azɔti ka don Dagɔn sɔnso kɔnɔ, k'u yɛrɛ kalifa yen. U ka jobon dɔ lo. 84Zonatan ye Azɔti n'a laminiduguw ka nafolo cɛ, ka dugu nunu jɛni. Dagɔn ka soo nin jɛnina, mɔgɔ minw tun nana dogo yen, u bɛɛ jɛnina. 85Minw sara kɛlɛ la ni tasuma kɔnɔ, u bɛɛ lajɛnnin tun ye mɔgɔ waa seegi (8 000) ye.
86Zonatan n'a ka kɛlɛdenw bɔra o yɔrɔ la ka taga sigi Asikalɔn gɛrɛfɛ. Dugu mɔgɔw bɔra ka n'a kunbɛn faama kunbɛncogo la. 87A kɛra ten, Zonatan n'a ka mɔgɔ segira Zeruzalɛmu n'u juguw ka nafolo caaman ye. 88Masacɛ Alɛkisandiri y'o koo nunu bɛɛ mɛn tuma min na, a ye boɲa wɛrɛ kɛ Zonatan ye tugu. 89A ye masirifɛn sanulaman ci a ma i n'a fɔ u b'a kɛ mɔgɔw ye cogo min na u be minw wele masacɛ ka balimaw. A ye Ekurɔn n'a ka mara bɛɛ fana d'a ma, a ka kɛ o tigi ye.


text:
Kor 2nan 5
1An farikolo, min ye an nii ka soo ye dugukolo kan, o bena cɛn. Nga, an b'a lɔn ko Ala ye dɔ wɛrɛ labɛn an ye arijana na, min te cɛn abada, o ma dilan adamaden barika la. 2Sisan an be ŋunan, an b'a fɛ kosɔbɛ ka sankolo ta sɔrɔ, 3n'an y'o sɔrɔ, an fari lakolon tena to yen. 4Bari k'an to nii na, an be ŋunan. An dɛrɛnin lo, a ma kɛ ko an b'a fɛ ka sa dɔrɔn dɛ, nga an b'a fɛ ka farisogo sɔrɔ ka bɔ Ala fɛ fana waasa nii ka see sɔrɔ saya kan. 5Ala le y'an labɛn o kosɔn, ale lo ye Nii Senuman d'an ma min b'a ka ɲumanya nata yira an na. 6O le y'a to, jigi b'an fɛ tuma bɛɛ. An lanin b'a la ko k'an to farisogo la kɔni, an yɔrɔ ka jan Matigi la. 7An be sɔn o koo bɛɛ la lanaya le barika la, nga an ɲaa ma la o kan. 8Jigi b'an fɛ kosɔbɛ, a ka di an ye kosɔbɛ ka bɔ farisogo nin na, ka taga to Matigi gɛrɛfɛ yen. 9O le y'a to an kɔni fɛ, an sara wo, an ma sa wo, min ka di an ye, o ye ka Matigi sago kɛ, 10- bari an bɛɛ ka kan ka lɔ Krista ɲakɔrɔ a k'an kiti, waasa mɔgɔ kelen kelen bɛɛ ye baara min kɛ k'u to diɲɛ na, a kɛra baaraɲuman ye wo, baarajugu lo wo, u k'o sara sɔrɔ.
Ala be bɛn n'an ye Krista barika la
11Matigi ɲasiran b'an dusu la minkɛ, o la, an be banba ka mɔgɔw dɛmɛ u k'a lɔn. Ala b'an lɔn kosɔbɛ, ne be miiri ko aw fana b'an lɔn ten. 12An t'an yɛrɛ koo fɔ aw ye tugu, nga an be cogoya le d'aw ma aw ka se k'aw yɛrɛ boɲa an kosɔn, waasa mɔgɔ minw b'u yɛrɛ boɲa fɛɛn yetaw kosɔn ka sɔrɔ foyi t'u kɔnɔ, aw ka se ka olu jaabi. 13N'a kɛra ko an ta kɛra fatɔya ye, o kɛra Ala kosɔn, nga n'an ta te fatɔya ye, o kɛra aw kosɔn. 14Bari Krista ka kanuya sera an kɔrɔ, an minw lar'a la ko ale kelen le sara bɛɛ kosɔn, o kɔrɔ ko bɛɛ fana sara. 15A sara mɔgɔ bɛɛ le kosɔn, waasa mɔgɔ minw be nii na, olu kana taama u yɛrɛ sago la tugu, nga u k'o kɛ ale kosɔn, min sara ka kunun u ka nafa kosɔn.
16O la, an te mɔgɔ si jati adamadenw ka jaticogo la tugu. Hali n'an tun ye Krista lɔn ten, sisan an t'a lɔn o cogo la tugu. 17Ni mɔgɔ min jɛnna ni Krista ye, o tigi kɛra danfɛnkura ye. Kokɔrɔw bɛɛ tɛmɛna, kokuraw lo be yen. 18O koo bɛɛ bɔra Ala fɛ, ale lo bɛnna n'an ye Krista barika la, ka tila k'o cɛlaben baara kalifa an ma, 19bari a ma mɔgɔw ka hakɛ jati, a tun be cogoya ɲini ka bɛn n'u ye Krista barika la. A y'o kuma fɔko baara d'an ma.
20An kɛra Krista ka lasigidenw ye aw cɛma, a kɛra i n'a fɔ Ala yɛrɛ le b'aw wele an barika la. An b'aw daali Krista tɔgɔ kosɔn, ko aw ka sɔn ka bɛn ni Ala ye. 21Krista min ma kojugu kɛ, Ala y'a kɛ a sigɛnna an ka hakɛ kosɔn waasa an ka kɛ mɔgɔtilenninw ye ale ɲakɔrɔ Krista barika la.


text:
Kɛw 13
Barinabasi ni Sɔli ciko
1Kira ni karamɔgɔw tun be Krista ka jama cɛma Antiyɔsi. Olu tun ye: Barinabasi, ni Simeyɔn, min be wele ko Nizɛri, ani Lusiyusi ka bɔ Sirɛni, ni Manayɛn, min ni *Erɔdi ye denmisɛnya kɛ ɲɔgɔn fɛ. Sɔli ka fara u kan. 2K'u to sundon ni Matigi batoli la loon dɔ, Nii Senuman y'a fɔ u ye ko: «Ne ye n bolo la Barinabasi ni Sɔli kan baara min kama, aw k'u fila bɔ danna waasa u k'o kɛ.»
3U ye suun don, ka Ala daali, o kɔ, u y'u bolo lala Barinabasi ni Sɔli kuun na, u sɔrɔla ka taga Matigi ka baara la.
Sɔli be jinamoricɛ dɔ kɛ fiɲɛntɔ ye Sipɔrɔ
4Nii Senuman ye Barinabasi ni Sɔli bila cidenya la. Olu tagara Selesi, u bɔra o yɔrɔ la ka baa tigɛ ka taga dugukolonin dɔ kan kɔgɔji cɛma min tɔgɔ ko Sipɔrɔ. 5U bɔra yen ka na se Salaminɛ, u ye Ala ka kuma fɔ zuwifuw ka kalansow kɔnɔ. Zan Mariki tun be n'u ye ka to k'u dɛmɛ.
6U y'o dugukolo nin cɛtigɛ fɔɔ a daan na ka taga bɔ dugu dɔ kan, min tɔgɔ ko Pafɔsi. Jinamoricɛ dɔ tun be yen, o tɔgɔ ko Barizezu, ko ale ye kira ye. Zuwifu tun lo. 7A tun be masacɛlankan ka luu kɔnɔ, o tɔgɔ tun ko Serijusi Pɔlusi, o tun ye hakilitigi ye. Ale tun ye Barinabasi ni Sɔli wele, bari a tun b'a fɛ u ka Ala ka kuma fɔ a ye. 8Jinamoricɛ Barizezu, n'u b'a tɔgɔ wele ko Elimasi, girɛkikan na, ale wilila ka muruti Barinabasi ni Sɔli ma. A tun t'a fɛ masacɛlankan ka la Yezu la. 9O tuma na, Sɔli, n'u b'a wele fana ko Pɔli, ale fanin Nii Senuman na, ye jinamoricɛ filɛ, 10k'a fɔ a ye ko: «E ye mɔgɔjugu ni galontigɛla ye, Sutanamɔgɔ, koɲuman y'i tana ye. E b'a fɛ tuma o tuma ka Matigi ka kokɛtaw nagasi. 11O la do, Matigi bolo bena se i ma sisan yɛrɛ. I bena kɛ fiɲɛntɔ ye fɔɔ waati dɔ, i tena tile ye.»
O yɔrɔnin bɛɛ, Elimasi kɛra fiɲɛntɔ ye. A tora ka munumunu faan bɛɛ, janko ka mɔgɔ ɲini min ben'a bolo minɛ. 12Ayiwa, koo min kɛra, masacɛlankan y'o ye, an'a ye kuma min mɛn Matigi ka koo la, a kabakoyara haali. A lara Yezu la.
Pɔli be mɔgɔw waaju Antiyɔsi
13Pɔli n'a taamaɲɔgɔn, ye kurun ta ka taga ɲa, ka baa tigɛ ka se Pɛrize, Panfili jamana na. K'u to o yɔrɔ la, Zan Mariki kɔsegira Zeruzalɛmu. 14Olu kɔni tora Pɛrize ka taga ɲafɛ ka se Antiyɔsi, min be Pisidi jamana na. Lafiɲɛlon sera, u tagara don kalanso kɔnɔ ka sigi. 15O yɔrɔ mɔgɔw dɔ ye sariyasɛbɛ ni kiraw ka sɛbɛ kalan ka ban, kalanso ɲamɔgɔw y'a fɔ Pɔli ni Barinabasi ye ko: «Balimaw, ni kuma dɔ b'aw fɛ k'a lase jama ma k'u ladi, kuma b'aw bolo.»
16Pɔli wilila k'a bolo kɛ k'u ka je. A ye kuma daminɛ ko: «Isirayɛlidenw, ani aw siya wɛrɛ minw bɛɛ be siran Ala ɲa, aw ye mɛnni kɛ. 17- Ala y'an zuwifuw bɛmaw koo diya a yɛrɛ ye. A y'a kɛ u cayara Ezipiti jamana na. O kɔ, a y'a ka setigiya yira, a y'an bɛmaw bɔ o yɔrɔ la. 18- K'u to kongokolon kɔnɔ, a y'u mako ɲa fɔɔ saan bi naani ɲɔgɔn. 19- O kɔ, a ye siya wolonwula halaki Kanaan jamana na, ka olu ka dugukolo di an bɛmaw ma. 20- O koo nunu bɛɛ kɛra saan kɛmɛ naani ni bi duuru ɲɔgɔn kɔnɔ. O bɛɛ kɔ, a sɔrɔla ka cɛfariw bɔ u cɛma, a kɛra ten fɔɔ ka na se kira Samuyɛli ka waati ma. 21- Nga waati dɔ nana se, u k'olu be masa fɛ. Ala ye Kiisi dencɛ Sayuli kɛ u ka masa ye fɔɔ saan bi naani. A buruju tun bɔra Bɛnzamɛn la. 22- Ala ye masaya bɔ ale bolo, ka Dawuda kɛ u ka masa ye. Ala tun y'a fɔ Dawuda ka koo la ko:
‹Zese dencɛ Dawuda koo diyara ne ye,
ale bena ne sago bɛɛ kɛ ka ɲa.›
23Ala ye Dawuda deen dɔ lawili k'a kɛ Isirayɛlidenw kisibaga ye. O ye Yezu ye. Ala yɛrɛ tun y'a daa di o koo la. 24- Sanni Yezu ka na, Zan ye wango la ka mɔgɔw labɛn k'u ka nimisa ka faran u ka kojuguw la ka batize. 25- Zan tun be ɲini ka tila a ka baara la tuma min na, a tun b'a fɔra mɔgɔw ye ko: ‹Aw b'a miiri ko ne ye mɔgɔ min ye, ne te o ye, bari ale bena na ne kɔ, ne ka dɔgɔ k'a ka sanbara bɔ a seen na.›
26«Ayiwa n balimaw, aw minw buruju bɔra Ibrayima na, ani aw siya wɛrɛ minw bɛɛ be siran Ala ɲa, Ala ka hɛrɛ sɔrɔ kuma nin ye an le ta ye. 27Zeruzalɛmukaw ni dugu ɲamɔgɔw ma Yezu nakun lɔn diɲɛ na, u y'a jalaki waasa kiraw ye min fɔ, o ka kɛ, min be kalan lafiɲɛlonw na. 28- Yezu ye koo min kɛ n'o tun b'a fagakun bɔ, o ma sɔrɔ. O bɛɛ n'a ta, u y'a ɲini Pilati fɛ ko a ka kan ka faga. 29- Koo min bɛɛ tun sɛbɛnna Yezu ka koo la, u y'o bɛɛ kɛ ka ban tuma min na, u y'a jigi ka bɔ lɔgɔ la k'a sutura kaburu dɔ kɔnɔ. 30Nga Ala y'a kunun. 31- Minw tun y'a bila sira ka bɔ Galile mara la ka taga Zeruzalɛmu, a kununnin kɔ, a y'a yɛrɛ yira olu la tile damani kɔnɔ. Olu le fana kɛnin be o koow seerew ye Isirayɛli jama ɲana.
32«Anw fana b'o kibaru diman nin fɔ aw ye ko Ala tun y'a daa di an bɛmaw ma koo min na, 33- ko a y'o koo nin kɛ an ye sisan, an minw y'u ka deenw ye, bari, a ye Yezu kunun a sanin kɔ. A kɛra ten, kitabu min be wele Dɔnkiliw Ala ye kitabu, a sɛbɛnnin be o dɔnkili filanan na ko:
‹I ye ne Dencɛ ye,
ne le y'i wolo bii.›
34- Ala tun kɔnna k'a fɔ ko a ben'a kunun a sanin kɔ. Ko a tena sa tugu abada. A y'o fɔ ko:
‹N tun ye n daa di fɛnɲuman minw na Dawuda ye,
n bena o di aw ma tiɲɛ tiɲɛ na.›
35- O le y'a to a sɛbɛnnin be fana Ala ka kuma na yɔrɔ wɛrɛ ko:
‹I ten'a to i ka mɔgɔ senuman suu be toli.›
36«K'a sɔrɔ, Dawuda ka tile la, a ye Ala sago kɛ. O kɔ, a sara, u y'a suu don a bɛmaw sudonyɔrɔ la. A suu tolila. 37Nga, Ala ye Yezu kunun a sanin kɔ, ale suu ma sɔrɔ ka toli. 38N balimaw, aw k'a lɔn ko hakɛ yafako min kuma be fɔra aw ye, o be kɛra Yezu le barika la. Aw ma se k'o yafa min sɔrɔ Musa ka sariya batoli barika la, 39mɔgɔ o mɔgɔ mana la Yezu la, o tigi kunmabɔra. 40O la, aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi janko kiraw ye min fɔ, o kana aw sɔrɔ. U ko:
41- ‹Aw yɛrɛboɲalaw, aw ye filɛli kɛ,
ka kabakoya ka dama tɛmɛ.
N bena koo dɔ kɛ aw ɲana,
ni mɔgɔ b'o lakali aw ye,
aw tena la o la.› »
42U bɔra kalanso kɔnɔ ka ban, mɔgɔw ye Pɔli ni Barinabasi daali, ko lafiɲɛlon nata, k'u ka segi o kuma kelen nin kan. 43Jama jɛnsɛnnin kɔ, zuwifuw caaman, ani minw tuubira ka kɛ zuwifuw ye, olu caaman tugura Pɔli ni Barinabasi kɔ. Pɔli ni Barinabasi y'u ladi k'u ka jija k'u jigi la Ala kan a ka nɛɛma barika la.
Pɔli ni Barinabasi be siya wɛrɛw waaju
44Lafiɲɛlon dɔ wɛrɛ nana se, dugumɔgɔw bɛɛ tagara lajɛn waasa k'u tulo malɔ Ala ka kuma na. 45Zuwifuw y'o ye dɔrɔn, keliya y'u minɛ. U y'a daminɛ ka Pɔli sɔsɔ, ka to k'a nɛni. 46Pɔli ni Barinabasi hakili sigininba y'a fɔ u ye ko: «Ala ka kuma ka kan ka fɔ aw zuwifuw le ye fɔlɔ. Nga aw do be bann'a la, o b'a yira ko aw man kan ni nii banbali ye. N'o lo, an b'an ɲaa sin siya wɛrɛw ma, 47- bari, Matigi y'o le fɔ ko:
‹Ne y'i kɛ siya wɛrɛw ka yeelen ye,
janko i ka taga fɔɔ diɲɛ daan na
ka kisili kuma lase.› »
48Siya wɛrɛ minw tun be yen, olu nisɔn diyara kosɔbɛ. U ye Matigi tanu a ka kuma kosɔn. Minw tun ka kan ni nii banbali ye, olu bɛɛ lara Yezu la.
49O la, Matigi ka kuma yiriwara o mara bɛɛ la. 50Muso kantigi minw tun be Ala bato, zuwifuw wilila ka olu ni dugu ɲamɔgɔw kɔnɔnasu k'u bila Pɔli ni Barinabasi la. O y'u tɔɔrɔ, k'u gwɛn ka bɔ u ka mara la. 51- U bɔtɔ, Pɔli ni Barinabasi y'u seen furanfuran ka buguri bɔ a laf ka taga Ikoniyɔmu. 52Kalanden minw tora u kɔ, u fanin tun be Nii Senuman na, u nisɔn tun ka di.


text:
Sam fɔlɔ 30
Dawuda be amalɛkiw kɔgwɛn
1A tile sabanan loon, Dawuda n'a kɔmɔgɔw sera Sikilagi. O y'a sɔrɔ amalɛkiw tun bɔra ka na kɛlɛ kɛ Zuda mara worodugu ɲafan fɛ ani Sikilagi. U tun ye Sikilagi dugu ci k'a jɛni, 2ka musow minɛ, ani fɛɛn o fɛɛn tun be dugu kɔnɔ, mɔgɔkɔrɔba fara denmisɛnw kan. U tun ma mɔgɔ si faga u la, u tun y'u minɛ ka taga n'u ye.
3Dawuda n'a kɔmɔgɔw sera dugu kɔnɔ, u y'a ye ko dugu jɛninin lo, u ka musow ni u dencɛw ni u denmusow minɛna ka taga. 4O la, Dawuda n'a kɔmɔgɔw kasira kosɔbɛ fɔɔ u barika tagara ban, u tun te se ka kasi tugu. 5- U tun ye Dawuda ka muso fila nunu, Ayinowamu ka bɔ Zizireyɛli ni Karimɛlika Nabali ka muso Abigayɛli fana minɛ ka taga n'u ye. 6Dawuda hakili ɲagamina kosɔbɛ, bari jama tun b'a fɔra k'olu b'a bon ni kabakuru ye k'a faga. U bɛɛ dusu tun cɛnna kosɔbɛ, u dencɛw n'u denmusow kosɔn. Nga Dawuda y'a yɛrɛ jaa gwɛlɛya Masaba a ka Ala barika la.
7- A y'a fɔ sarakalasebaga Ayimelɛki dencɛ Abiyatari ye ko a ka sarakalasebagaw kuntigi ka fani ta ka na n'a ye. Ale y'o ta ka n'a di Dawuda ma. 8Dawuda ye Masaba ɲininga ko ni ale tugura jɛnkulu nin kɔ, ko a bena u sɔrɔ wa. Masaba y'a jaabi ko a ka tugu a kɔ, ko a bena u sɔrɔ ani k'a ka mɔgɔw bɔsi. 9Dawuda n'a kɔmɔgɔ mɔgɔ kɛmɛ wɔɔrɔ wilila ka taga. U tagara se Bezɔri kɔɔ daa la. Minw tun tora kɔfɛ, olu tora o yɔrɔ la. 10O kɔ, Dawuda tɛmɛna ka tugu u kɔ ni mɔgɔ kɛmɛ naani ye. O y'a sɔrɔ mɔgɔ kɛmɛ fila nunu tun sigɛnna n'u tun te se ka kɔɔ tigɛ.
11U ye Ezipitika dɔ ye kongo kɔnɔ, k'a minɛ ka na n'a ye Dawuda fɛ. U ye dumuni ni jii d'a ma a y'a min. 12U fana ye ŋɔmi d'a ma min tun dilanna ni toro ye, ka *ɛrɛzɛnjanin bɔrɔmisɛn fila d'a ma. A ye dumuni kɛ ka ban tuma min na, a ɲaa yɛlɛla, bari a tun ma dumuni kɛ ka jii min tile saba ni suu saba kɔnɔ.
13Dawuda y'a ɲininga ko a bɔra min, ko ale ye jɔn ka mɔgɔ ye. A ye Dawuda jaabi ko: «Ne ye Ezipitika ye, ne ye amalɛkicɛ dɔ ka jɔɔn ye. A tile saba le ye bii, ne kuntigi bolila ka ne to bari ne tun man kɛnɛ. 14An tun tagara Keretiw ka mara worodugu ɲafan na k'u kɛlɛ, ani Zuda kɔmɔgɔw ka mara la, ni Kalɛbu ka mara worodugu ɲafan na, ani an fana ye Sikilagi jɛni.» 15Dawuda y'a fɔ a ye ko: «I be sɔn ka ne bila sira ka taga o jɛnkulu nin fɛ wa?» A y'a fɔ Dawuda ye ko ni Dawuda be sɔn ka kali ni Ala tɔgɔ ye ko a tena ale faga, ani ko a tena ale di a kuntigi ma, ko ale be se ka taga n'a ye u yɔrɔ la.
Dawuda be se amalɛkiw kɔrɔ
16O la, cɛɛ nin tagara ni Dawuda ye. U tagar'a sɔrɔ amalɛki nunu siginin be ka yɔrɔ bɛɛ fa, n'u be dumuni kɛra ka minni kɛ, ani ka ɲanagwɛ nafolo kosɔn, u ye min sɔrɔ filisiw ni Zuda mara la. 17Dawuda y'a daminɛ k'u kɛlɛ k'a ta sɔgɔmadafɛ fɔɔ ka taga se o dugusagwɛ wuladafɛ. Mɔgɔ si ma se ka kisi, fɔɔ kanbelen mɔgɔ kɛmɛ naani minw sera ka yɛlɛ ɲɔgɔmɛw kan ka boli. 18Amalɛkiw tun ye fɛɛn o fɛɛn ta u fɛ, Dawuda sera k'o bɛɛ bɔsi, k'a ka muso fila nunu bɔsi fana. 19U ka mɔgɔ si ma tunu, mɔgɔkɔrɔba fara denmisɛn kan, dencɛ fara denmusow kan, ani fɛɛn o fɛɛn min tun tara u fɛ. Dawuda y'o bɛɛ sɔrɔ ka na n'u ye. 20Dawuda ye begɛnw bɛɛ minɛ. Mɔgɔ minw tun b'u gwɛnna, olu tun be to k'a fɔ ko nin ye Dawuda ta ye.
21Mɔgɔ kɛmɛ fila minw tun sigɛnna ka to Bezɔri kɔɔ daa la, n'u tun ma se ka taga n'a ye, Dawuda sera olu fɛ tuma min na, u wilila k'a ni jama kunbɛn. Dawuda gwɛrɛla u la n'a ka kɛlɛdenw ye k'u fo. 22Mɔgɔjuguw ni mɔgɔkolon minw bɛɛ tun tagara ni Dawuda ye, olu y'a fɔ ko: «Nunu ma taga minkɛ, an sera ka fɛɛn minw sɔrɔ k'u bɔsi, olu te foyi sɔrɔ o la, fɔɔ u ka musow n'u deenw. U ka olu minɛ ka taga.» 23Nga Dawuda y'a fɔ u ye ko: «Masaba ye fɛɛn min d'an ma, aw kana o kɛ ten, ne balimaw. A y'an mara, jɛnkulu min tun nana an kama, k'o don an bolo. 24Jɔn le bena sɔn aw ma o koo la? Mɔgɔ minw tagara kɛlɛ la ani minw tora an ka minanw kɔrɔ, u bɛɛ ka sɔrɔli bena kɛ kelen ye. U bɛɛ bena o tilan.» 25Dawuda y'o kɛ sariya ni landa ye o loon na. Fɔɔ ka na se bii ma, Isirayɛlidenw b'o bato.
26Dawuda sera Sikilagi tuma min na, a ye o fɛɛn nunu dɔw ci Zuda mara cɛkɔrɔbaw ma minw tun ye a teriw ye, k'a fɔ u ye ko: «Aw ka nunu minɛ, o ye Masaba juguw bololafɛn dɔw ye.» 27A ye dɔ ci Betɛlikaw ma, ni Aramɔtikaw ma worodugu ɲafan fɛ, ni Yatirikaw ma, 28ani Arowɛrikaw ni Sifemɔtikaw, ani Ɛsitemowakaw ma, 29ani Arakalikaw, ani ka dɔ ci yerameyɛliw ka duguw kɔnɔ mɔgɔw ma, ni keniw ka duguw kɔnɔ mɔgɔw ma, 30ani ka dɔ fana ci Orimakaw ma, ni Bɔrasankaw ma ani Atakikaw ma, 31ani ka dɔ ci Eburɔnkaw ma, ani a tun tɛmɛna yɔrɔ tɔw minw bɛɛ la n'a kɔmɔgɔw ye.


text:
Aba 2
1Ne bena to n ka kɔlɔsilikɛyɔrɔ la,
ne bena lɔ ka ɲa dugu laminikogo kan.
Ne ben'a filɛ Masaba bena min fɔ n ye.
Ne bena jaabili min sɔrɔ n ka makaritɔkan na,
n k'o mɛn a fɛ.
Ala ka jaabili: Mɔgɔtilennin lo bena to nii na
2O tuma na, Masaba ye ne jaabi ko:
«Ne bena min yira i la, o sɛbɛn,
i k'a kɔrɔ sɛbɛn walaka kan,
waasa mɔgɔw ka se k'a kalan ni gwɛlɛya t'a la.
3- Bari, koo min lo, a n'a kɛwaati lo,
waati surunyana ka ban, siga t'a la.
Hali n'a mɛnnin be i ɲana, e k'a kɔnɔ.
A bena na se wajibi, siga t'a la.
4- Yɛrɛboɲala filɛ, a te kotilennin lɔn.»
Nga, mɔgɔtilennin bena kisi a ka lanaya barika la.
5Tiɲɛ na, nafolo ye mɔgɔ janfafɛn ye.a
Yɛrɛboɲala nin te sigi yɔrɔ kelen.
A daa waganin lo i ko kaburu,
a te fa i ko lahara.
A ye siyaw bɛɛ sama ka se a yɛrɛ ma,
ka kɛ jama bɛɛ kuntigi ye.
6«Nga olu bɛɛ bena na wili a kama k'a lɔgɔbɔ.
U ben'a fɔ ko:
‹Mɔgɔ min be mɔgɔw ka warifɛnw cɛ ka mara a yɛrɛ fɛ,
bɔnɛ y'o tigi ta ye!
Fɔɔ tuma jumɛn ten sa?
O be dɔ le faral'a ka juru kan!›
7E ka jurutigiw tena bari ka wili i kama wa?
I tɔɔrɔbagaw tena wili i kama wa?
I bena kɛ u ta ye!
8I ye jamana caaman tɔɲɔ minkɛ,
siya tɔɔ minw tora, olu fana bena i tɔɲɔ!
Bari i ye joli bɔn, ka fariyakow kɛ jamana kɔnɔ,
ni duguw kɔnɔ ani dugumɔgɔw bɛɛ la.
9Mɔgɔ min be sɔrɔli kɛ tilenbaliya la a ka soo ye,
bɔnɛ y'o tigi ta ye!
A b'o kɛ waasa k'a ka ɲaga lalaga sanfɛ,
a b'o kɛ janko k'a yɛrɛ kisi balawu ma.
10I ye siya caaman halaki minkɛ,
e y'i ka soo ka maloya koo le latigɛ ten,
ka kɛ i yɛrɛ ka saya sababu ye.
11Aw ka kogo kabakuruw bena aw jalaki,
soo kɔnɔ banabiri bena o kuma kelen fɔ.
12Mɔgɔ min be dugu sigi ni joli ye,
mɔgɔ min be dugu sigi tilenbaliya la,
bɔnɛ y'o tigi ta ye!
13Siyaw ka baara nafa bena jɛni,
siyaw b'u yɛrɛ sɛgɛn gwansan.
O te Masaba, Setigi ka baara ye wa?
14- Masaba ka sebagaya bena lɔn diɲɛ yɔrɔ bɛɛ la
i ko jii be baa la cogo min na.
15Mɔgɔ min b'a mɔgɔɲɔgɔn bila minni na,
bɔnɛ y'o tigi ta ye!
A b'a ka baga kɛ k'a ɲanamini,
waasa mɔgɔw k'a lɛɛbuyɔrɔ filɛ.
16I bena maloya le sɔrɔ, kunkɔrɔta tɛ!
E fana k'a min sisan sa, k'i julakolon yira mɔgɔw la!
Masaba diminin ben'a ɲaa sin i ma,
i ka kunkɔrɔta bena yɛlɛma ka kɛ maloya ye.
17I ye halakili kɛ Liban jamana na,
i fana bena halaki.
E y'o yɔrɔ kongosogow faga,
kongosogow fana bena siranya bila i la.
Bari i ye joli bɔn ka fariyakow kɛ jamana kɔnɔ,
ni duguw kɔnɔ ani dugumɔgɔw bɛɛ la.
18Jaa lɛsɛnin be mun ɲa,
n'a lɛsɛbaga b'a dilan ka nigɛ yeelen
k'a kɛ jaa ye n'a be galonw fɔ mɔgɔw ye?
A lalagabaga k'a jigi la a kan
k'o kɛ joo ye min te kuma,
o be mun ɲa?
19Mɔgɔ min b'a fɔ lɔgɔkuru ye: ‹Wili!›
walima k'a fɔ kabakuru ye: ‹Kunun!›
bɔnɛ ye o tigi ta ye!
Yala a bena fɛɛn dɔ ye k'a fɔ wa?
Hali n'a mɔnin be ni sanu ye, ani warigwɛ,
a te ninakili do.
20Masaba kɔni b'a batoso kɔnɔ.
Dugukolo kan fɛɛn bɛɛ k'u daje a ɲakɔrɔ!»


text:
Sad 22
I mɔgɔɲɔgɔn bololafɛnw
1- «N'e y'i tɔɲɔgɔn dɔ ka misi, walima a ka saga yaalatɔ ye a kunfɛ, kan'a to a ka taga. Banba k'a minɛ ka taga n'a ye a tigi fɛ. 2N'a tigi yɔrɔ ka jan, walima n'i t'a tigi lɔn, i b'a minɛ ka taga n'a ye i ka soo k'a mara fɔɔ a tigi ka na a nɔɔ fɛ. N'a nana tuma min na, i b'a d'a ma. 3I k'a kɛ o cogo kelen na n'i ye mɔgɔ dɔ ka fali ye, walima a ka fani, walima fɛɛn wɛrɛ min tununa a tigi fɛ. I kana taga k'a to yen.
4«N'i y'i balima dɔ ka fali, walima misi bennin ye sira kan, i man kan ka taga k'a to yen, nga i k'a dɛmɛ k'a wili.
Sariya wɛrɛw
5«Muso man kan ka cɛfani don, cɛɛ fana man kan ka musofani don. Mɔgɔ minw b'o kɛ, olu koo man di Masaba aw ka Ala ye fewu.
6«K'i to sira kan, n'i ye kɔnɔ ka ɲaga ye yiri kan, walima duguma, ni deen, walima faan b'a la, ni bamusoman birinin b'a kan, i man kan ka bamusoman n'a deenw minɛ ɲɔgɔn fɛ. 7I ka bamusoman to ale be taga, i k'a deenw dɔrɔn minɛ. O la, i bena hɛrɛ ni sijan sɔrɔ.
8«N'i ye boon lɔ, i ka kogow wili sanbon kan, janko ni mɔgɔ dɔ bɔr'a sanfɛ ka ben ka sa, i ka boon kana jati mɔgɔ fagayɔrɔ ye.
9- «Kana fɛɛn wɛrɛ si dan i ka *ɛrɛzɛnforo kɔnɔ. N'o tɛ, suman nin bena kɛ Ala ta ye, ani ɛrɛzɛnw fana. 10Kana misi ni fali siri ɲɔgɔn fɛ ka sɛnɛ kɛ n'u ye. 11N'u ye sagasi ni lɛnjese ɲagami k'a dan, i kana o fani don i kaan na.
12- «I bena to ka jurudenninw siri i ka lankanna dakun naani nunu na.
Furuko sariyaw
13«Ni cɛɛ dɔ ye muso furu ka jɛn n'a ye, o kɔ, a nigɛ bɔr'a la, 14n'a ye galon tigɛ ka la o muso kan, k'a fɔ ko kakala lo, ko: ‹Ne y'a furu ka jɛn n'a ye, n tun m'a sɔrɔ sunguru ye, muso tun lo,› 15o ɲɔgɔnna muso nin wolobagaw bena taga dugu cɛkɔrɔbaw fɛ dugu donda la, ni dalilu ye min b'a yira ko sunguru tun lo. 16Facɛman ben'a fɔ dugu cɛkɔrɔbaw ye ko: ‹Ne ye n denmuso di furu la karimasina ma, nga a koo man d'a ye tugu. 17A y'a jalaki k'a fɔ ko ale m'a sɔrɔ sunguru ye. Nga dalilu min b'a yira ko a tun ye sunguru ye, o filɛ.› U bena fani nin walaka dugu cɛkɔrɔbaw ɲakɔrɔ. 18Dugu cɛkɔrɔbaw bena o cɛɛ minɛ k'a ɲaa gwan. 19U ben'a wajigiya a be warigwɛ kuru kɛmɛ sara muso nin facɛ ye, bari a ye Isirayɛli sunguru dafanin tɔgɔ cɛn. Muso nin fana bena to a fɛ yen. A te se k'a gwɛn abada.
20«Nga n'o koo ye tiɲɛ ye, ni dalilu ma ye min b'a yira ko sunguru tun lo, 21u bena bɔ ni muso nin ye a facɛ ka bonda la, dugumɔgɔw ben'a bon ni kabakuru ye k'a faga, bari a ye maloyako kɛ Isirayɛlidenw cɛma. K'a to a facɛ ka soo kɔnɔ, a ye kakalaya kɛ. O la, aw bena kojugu bɔ aw cɛma.
22«Ni cɛɛ dɔ minɛna ɲamɔgɔya kɛyɔrɔ la ni mɔgɔ wɛrɛ ka muso ye, u fila bɛɛ ka kan ka faga, cɛɛ nin, ani a lara ni muso min ye. O la, aw bena kojugu bɔ Isirayɛlidenw cɛma.
23«Ni cɛɛ dɔ ye sunguru maminɛnin kunbɛn dugu kɔnɔ ka la n'a ye, 24aw bena u minɛ ka taga n'u fila bɛɛ ye dugu donda la, k'u bon ni kabakuru ye k'u faga. Aw ka sunguru nin faga bari a tun be dugu kɔnɔ, a do ma kule ka mɔgɔ wele ka n'a dɛmɛ. Aw ka cɛɛ nin fana faga, bari a jɛnna ni mɔgɔ wɛrɛ ka muso ye. O la, aw bena kojugu bɔ aw cɛma.
25«Nga n'a y'a sɔrɔ ko cɛɛ nin ye sunguru maminɛnin kunbɛn kongo kɔnɔ, ka la n'a ye fanga la, cɛɛ le ka kan ka faga. 26Aw kana foyi kɛ sunguru la bari a ma hakɛ kɛ min ka kan ni fagali ye. A be i n'a fɔ cɛɛ dɔ le wilila a tɔɲɔgɔn kama, k'a faga 27bari cɛɛ nin ye sunguru maminɛnin nin kunbɛn kongo kɔnɔ, sunguru nin tun kulera, nga mɔgɔ ma sɔrɔ k'a dɛmɛ.
28- «Ni cɛɛ dɔ ye sunguru dɔ kunbɛn min ma cɛko lɔn fɔlɔ, n'a maminɛnin tɛ fana, k'a minɛ ka la n'a ye, n'u y'o minɛ, 29cɛɛ nin bena warigwɛ kuru bi duuru di sunguru nin facɛ ma. A tun y'a wajibiya minkɛ, a ben'a furu fana, a te se k'a gwɛn fana abada.


text:
Dal 90
Sɛbɛ naaninan
(Dal 90—106)
Adamaden ye tɛmɛbaga ye
1Ala ka mɔgɔ Musa ka dɔnkili.
Matigi, ele lo kɛra an dogoyɔrɔ ye waatiw bɛɛ la.
2Sanni kuluw ka dan, sann'i ka diɲɛ dan,
i ye Ala ye kudayi.
3I b'a kɛ adamaden be segi buguri la,
i b'a fɔ ko: «Adamaden, kɔsegi yen.»
4- Tiɲɛ na, e fɛ, saan waa kelen be i ko kunu tile,
walima suu kelen waati dɔ, min be tɛmɛna.
5I b'u furan ka bɔ yen,
u be ban i ko siko.
U be ban i ko biin.
6Sɔgɔma, a be feeren bɔ k'o yɛrɛkɛ.
Wulafɛ, a be fɔnsɔnfɔnsɔn ka ja.
7An be halakira i ka dimi bolo.
Tiɲɛ na, i ka dimi ye siranya bila an na kosɔbɛ.
8I ɲaa b'an ka kojuguw la.
I b'a kɛ an ka kojugu dogoninw be ye kɛnɛ kan.
9An sii be nagasira i ka dimikojugu fɛ.
Ninakili koo kelen, an sii banna.
10An sii saan be dan saan bi wolonwula ma,
barikatigiw ta ye saan bi seegi.
An b'o fana kɛ tɔɔrɔ ni ɲani na.
O fana be tɛmɛ joona joona, an be tunu pewu!
11Jɔn be se k'i ka dimi fariya danyɔrɔ lɔn?
Jɔn le b'i ka fariya siranya hakɛ lɔn?
12An sii ka surun cogo min na, o yira an na
janko an ka kɛ hakilitigiw ye.
13I ka dimi bena ban tuma jumɛn?
Masaba, makari i ka baarakɛlaw la.
14E ka ɲumanya k'an wasa kabini sɔgɔma.
An ka nisɔndiya kosɔbɛ an sii tile bɛɛ la.
15I y'a kɛ an ye dɔgɔya sɔrɔ tileda min kɔnɔ,
i k'o ɲɔgɔn d'an ma nisɔndiya la.
I y'a kɛ an ye sanda min kɛ tɔɔrɔ la,
i k'o ɲɔgɔn d'an ma nisɔndiya la.
16I ka kɛwaliw yira i ka baarakɛlaw la,
u deenw k'i ka sebagaya ye.
17Matigi an ka Ala ka ɲumanya ka to an kan.
An ka baara ka sabati.
Tiɲɛ na, a to an ka baara ka yiriwa.


text:
Kod 37
Yusufu ka siko
1Yakuba tun sigira Kanaan jamana na, a facɛ tun sigira yen fana. 2Yakuba ka denbaya ka kokɛta filɛ nin ye:
Yusufu ye saan tan ni wolonwula sɔrɔ tuma min na, a tun be to ka ta'a facɛ ka sagaw ni baaw dɛndɛ n'a kɔrɔw ye.
Yusufu tun ye denmisɛn ye, a tun be to ka taga ni a bamusofitini Bila ni Zilipa ka deenw ye kongo. N'u segira ka na, olu tun be to ka kojugu minw kɛ, a tun be to k'o bɛɛ fɔ u facɛ ye.
3Yusufu koo tun ka di Yakuba ye ka tɛmɛ deen tɔ nunu kan, bari ale lo tun kɛr'a ka cɛkɔrɔbaya waati deen ye, a tun ye foroca ɲanaman dɔ kalan Yusufu ye. 4A kɔrɔw nan'a ye k'u dɔgɔcɛ koo le ka di u facɛ ye ka tɛmɛ olu kan, u y'a kɔniya, fɔɔ u tun te se ka kumaɲuman fɔ a ye tugu.
5Loon dɔ, Yusufu ye siko dɔ kɛ. A y'o ɲafɔ a kɔrɔw ye minkɛ, dɔ faral'a kɔniyako kan u fɛ. 6A y'a fɔ u ye ko: «Ne ye siko min kɛ, aw y'o mɛn dɛ. 7K'an to foro kɔnɔ n'an be suman tigɛra, k'a siri, ne ye min siri, ale wilila ka lɔ a juu kan, aw bɛɛ taw lɔra k'a lamini k'u kuun biri n ta kɔrɔ.» 8A kɔrɔ nunu y'a fɔ a ye ko: «I b'a fɛ ka kɛ an ka faama ye kɛ, walima anw kuntigi?» U y'a kɔniya kosɔbɛ tugu siko ni kuma nunu kosɔn.
9Yusufu ye siko dɔ wɛrɛ kɛ k'o fɔ a kɔrɔw ye tugu ko: «Ne ye siko dɔ kɛ tugu. Ne ye tile, ni kalo ani lolo tan ni kelen ye, u bɛɛ ye u kunbiri gwan ne ɲakɔrɔ.» 10A y'o siko nin fɔ a facɛ ye fana i n'a fɔ a y'a fɔ a kɔrɔw ye cogo min na. A facɛ y'a sɔngɔ ko: «O ye mun siko ye? I be miiri ko ne n'i bamuso n'i kɔrɔw ka kan k'an kunbiri gwan e ɲakɔrɔ wa?» 11- A kɔrɔw y'a kɔniya, nga a facɛ ye o koo bɛɛ to a hakili la.
Yusufu kɔrɔw b'a feere
12Waati dɔ, Yusufu kɔrɔw tagara Sisɛmu mara la waasa k'u faa ka begɛnw dɛndɛ yen. 13Yakuba y'a fɔ Yusufu ye ko: «I kɔrɔw ma taga Sisɛmu janko ka saga dɛndɛ o yɔrɔ la wa? Na ne b'i ci u fɛ.» A ko ɔnhɔn. 14Yakuba ko: «Taga i kɔrɔw filɛ ni hɛrɛ b'u la, ani begɛnw fana, i be segi ka na u kibaruya fɔ ne ye.» O y'a sɔrɔ u siginin tun be Eburɔn mara la. Yusufu bɔra ka taga Sisɛmu.
15A munumununa ka taga bɔ mɔgɔ dɔ kan kongo kɔnɔ, ale y'a ɲininga ko a be mun le ɲinina. 16Yusufu y'a jaabi ko: «Ne be ne kɔrɔw le yɔrɔ ɲinina. U be begɛn dɛndɛna yɔrɔ min, i te sabali ka o yɔrɔ fɔ ne ye wa?» 17O tigi y'a fɔ a ye ko: «U bɔra yan ka taga, ne tun y'a mɛn u fɛ k'u be taga Dotan.»
Yusufu tagar'a kɔrɔw kɔ ka taga u sɔrɔ Dotan. 18U y'a natɔ ye yɔrɔjan dɔrɔn, yanni a ka se u fɛ, u bɛnn'a la ko u ben'a faga. 19U y'a daminɛ k'a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Sikotigi nin natɔ filɛ. 20An k'a faga k'a fili kɔlɔnkolon nunu dɔ kɔnɔ, o kɔ an be ta'a fɔ soo ko waraba dɔ y'a minɛ k'a ɲimi, o la, an ben'a ye a ka siko nunu bena kɛ cogo min na.»
21Urubɛn, min ye u bɛɛ kɔrɔ ye, ale ye o mɛn minkɛ, a tun b'a fɛ k'a nii kisi. O la, a ko: «An kan'a faga. 22An kan'a joli bɔn, an tigɛ kana l'a kan, an k'a minɛ k'a fili kɔlɔnkolon nin kɔnɔ yan kongo la.» Bari a tun b'a fɛ ka segi ka n'a bɔ ka taga n'a ye u faa fɛ, a tun b'a fɛ k'a kisi.
23Yusufu ser'a kɔrɔw fɛ tuma min na, u y'a minɛ k'a ka forocaɲuman nin bɔ a kaan na, 24k'a ta k'a fili kolonkolon nin kɔnɔ. Jii tun te a kɔnɔ. 25O kɔ, u tagara sigi ko u be dumuni kɛ.
U k'u be filɛli kɛ. U ye ɲɔgɔmɛtigi dɔw natɔ ye ka bɔ Galaadi mara la. Isimayɛlidenw tun lo. Yiriji kasadiman sifa dɔw ani fɛɛn wɛrɛ min kasa ka di, o tun doninin be u ka ɲɔgɔmɛw kan n'u be taga n'u ye Ezipiti. 26Zuda y'a fɔ a balimaw ye ko: «An bena mun tɔnɔ sɔrɔ n'an y'an dɔgɔcɛ faga k'a dogo? 27An k'a feere Isimayɛliden nunu ma, an kan'a faga, an dɔ lo, an dɔgɔcɛ yɛrɛ lo.» U sɔnna Zuda ka kuma ma.
28- U ye Yusufu bɔ kolonkolon nin kɔnɔ, k'a feere warigwɛ kuru mugan na Isimayɛlidenw ma. Madiyan jagokɛlaw tun lo, olu y'a minɛ ka taga n'a ye Ezipiti. 29O kɔ, Urubɛn kɔsegira ko a ben'a filɛ kɔlɔn kɔnɔ. A ma Yusufu ye yen, o la, a y'a ka faniw faran, 30ka segi ka ta'a dɔgɔw fɛ k'a fɔ u ye ko: «Deen nin te yen, ne bena kɛ di?»
31U ye bakɔrɔnin dɔ minɛ k'o faga, ka Yusufu ka fani don o joli la, 32ka sɔrɔ k'a ci u facɛ ma ko a k'a filɛ yala n'a deen ka foroca nin lo, k'olu y'o le ye. 33Yakuba y'a lɔn ko a deen Yusufu ka foroca lo, a kulera, ko: «Ne deen ka foroca lo, waraba y'a minɛ!» 34A y'a ka faniw faran, ka dusukasifani ta k'o don a kaan na, k'a deen sanga kɛ, a ka dusukasi ma ban joona. 35A deen cɛmanw ni musomanw bɛɛ nana waasa k'a jigi tugu, a ma sɔn. A y'a fɔ ko: «Ne be sa nin dusukasi nin la ka fara n deen kan.» A tora kasi la a deen kosɔn.
36Madiyan nunu tagara Yusufu feere Ezipiti, Ezipiti masacɛ kɔlɔsibagaw kuntigi Potifari ma.


text:
Sam fɔlɔ 24
Dawuda be ban ka Sayuli faga
1Dawuda bɔra o yɔrɔ la ka taga Ɛngɛdi mara yɔrɔ barikamanw na. 2Sayuli tilara filisiw gwɛnko la tuma min na, a kɔsegira ka na. U nan'a fɔ a ye ko Dawuda be Ɛngɛdi mara kongokolon kɔnɔ. 3A ye mɔgɔ waa saba (3 000) woloma Isirayɛlidenw bɛɛ cɛma, ka taga n'olu ye Dawuda n'a kɔmɔgɔw ɲiniyɔrɔ la, ko u be taga kongo kɔnɔ Bakɔrɔninw ka kulu gɛrɛfɛ. 4- A tagara se sagaw ka wɛɛrɛw yɔrɔ la min be sirada la. Farawo dɔ tun be o yɔrɔ la. A donna o kɔnɔ ko a be banakɔta kɛ. O y'a sɔrɔ Dawuda n'a kɔmɔgɔw be o farawo nin kɔnɔ fɔɔ ɲafɛ. 5Dawuda kɔmɔgɔw y'a fɔ a ye ko: «Aa! Masaba tun y'a fɔ i ye ko ale bena i jugu don i bolo, ko fɛɛn min ka d'i ye, i k'o kɛ a la. O loon sera bii.» Dawuda wilila ka Sayuli ka foroca dagolo tigɛ n'a ma bɔ a kala ma. 6O kɔ, a y'a yɛrɛ jalaki ko mun na ale y'a ka foroca nin dagolo tigɛ. 7- A y'a fɔ a kɔmɔgɔw ye ko ni ale ye kojugu kɛ a kuntigi la, Masaba ye min woloma, Masaba kan'a diya ale la. Ko ale ten'a bolo la a kan, bari Masaba le y'a woloma.
8Dawuda y'o kuma le kɛ k'a kɔmɔgɔ nunu bali. A ma sɔn u ka Sayuli kɛlɛ. Sayuli tilara tuma min na, a wilila ka bɔ k'a ka sira minɛ.
9Dawuda fana bɔra ka pɛrɛn ko: «Masacɛ ni ne matigi!» Sayuli ye filɛli kɛ kɔfɛ. Dawuda y'a ɲaa biri duguma k'a kunbiri gwan 10k'a fɔ Sayuli ye ko: «Mun na i be mɛnni kɛ mɔgɔw fɛ minw b'a fɔ ko ne Dawuda b'a fɛ ka kojugu kɛ i la? 11I k'a filɛ sa, Masaba tun ye i di ne ma bii farawo kɔnɔ. U tun b'a fɛ ne k'i faga, nga ne ma sɔn k'o kɛ, bari ne tun ko n tena n bolo la n matigi kan, bari i ye Masaba ka mɔgɔ wolomanin ye. 12N faa a filɛ sa, i ka foroca dagolo filɛ ne bolo la. Ne y'i ka foroca dagolo tigɛ, ne ma i faga. I k'a lɔn ka l'a la ko ne te kojugu si labɛnna i kama, ne fana te murutibaga ye, ne fana ma i hakɛ ta koo si la. Nga ele kɔni, e be tugura ne kɔ ka ne fagayɔrɔ ɲini. 13Masaba le bena an bɔ ɲɔgɔn na, ka ne mɔnɛ bɔ e la! Nga ne yɛrɛ tena n bolo la i kan. 14Waati tɛmɛnin na, u tun be to ka talen nin la ko: ‹Juguya be sɔrɔ juguman le la›. O la, ne tena n bolo la i kan. 15- Isirayɛlidenw ka masacɛ nana jɔn le kama? I be tugura jɔn le kɔ? Wulusu wa? Walima tɛtɛ? 16Masaba le bena ne ni ele bɔ ɲɔgɔn na, ale lo bena ne ka koo filɛ ka kuma ne nɔɔ na, a bena ne ka tiɲɛ di n ma ka n kisi i ma.»
17Dawuda tilara o kuma fɔli la Sayuli ye tuma min na, Sayuli y'a fɔ ko: «Ne dencɛ Dawuda, ele lo wa?» O kɔ, a kasira kosɔbɛ. 18A y'a fɔ Dawuda ye ko: «E kɛra mɔgɔsɔbɛ ye ka tɛmɛ ne kan, bari i ye koɲuman kɛ ne ye, nga n y'i sara ni juguman ye. 19Bii, e y'i ka ɲumanya yira ne la, Masaba tun ye ne d'i ma, i ma sɔn ka ne faga. 20Mɔgɔ be se k'a jugu kunbɛn k'a to a be taga hɛrɛ la wa? I ye fɛɛn min kɛ ne ye bii, Masaba k'i sara o la. 21Sisan ne y'a lɔn ko ele le bena kɛ Isirayɛlidenw ka masacɛ ye, i bena to u kunna tuma bɛɛ. 22Ne b'a ɲini i fɛ ko i ka kali ne ye ni Masaba tɔgɔ ye ko i tena ne kɔmɔgɔw halaki ne tɛmɛnin kɔ, ani ko i tena ne sii tomo pepewu ka bɔ ne faa ka somɔgɔw la.» 23Dawuda kalila. O kɔ, Sayuli tagar'a ka soo, Dawuda n'a kɔmɔgɔw tagara u ka yɔrɔ barikaman na.


text:
Tal 8
Lɔnniya ka weleli
1- Lɔnniya le te weleli kɛra wa?
Hakilitigiya kumakan le te bɔra wa?
2A be kuluw kan sirada la.
A be sira kunbɛnyɔrɔw la.
3A be dugu dondaw la,
a be o yɔrɔ la, a be pɛrɛnna ko:
4«Ne be aw adamadenw le welela.
Ne kaan be aw mɔgɔw le ma.
5Kolɔnbaliw ka cekuya dege.
Nalomanw ka hakilitigiya ɲini.
6Aw ka mɛnni kɛ, kuma nafaman be n fɛ k'a fɔ.
Ne dalakuma ye kuma tilenninw ye.
7Bari, ne daa be tiɲɛ le fɔ.
Kumajugufɔ man di ne ye.
8Kuma minw be bɔ ne daa la,
o bɛɛ tilennin lo.
Galon t'a la, juguman t'a la.
9U gwɛnin lo hakilitigi fɛ.
U tilennin lo kolɔnbaga fɛ.
10Aw ka sɔn ne ka ladiliw ma
ka tɛmɛ warigwɛ kan.
Aw ka sɔn lɔnniya ma
ka tɛmɛ sanu yɛrɛyɛrɛ kan.
11Bari, lɔnniya ka fisa ni kɔnɔkisɛ ye.
I diyanafɛnw si te se ka suma n'a ye.
Lɔnniya b'a yɛrɛ yira
12«Ne lɔnniya taamaɲɔgɔn ye yɛrɛkɔlɔsi le ye.
Ne ye hakilitigiya sɔrɔ.
13Ka siran Masaba ɲa,
o kɔrɔ ko i ka kojugu goya i yɛrɛ ye.
Yɛrɛboɲa, yada, kojugu, dajugu,
olu koo ka go ne ye.
14Ladili ni jatiminɛ ye ne ta ye,
hakilitigiya ni fanga ye ne ta ye.
15Ne barika la, masaw b'u ka kuntigiya kɛ,
ɲamɔgɔw be sariya tilenninw sigi ne le barika la.
16Ne barika la, faamaw b'u ka fangatigiya kɛ,
ni mɔgɔbabaw, ani kititigɛlaw.
17Ne be n kanubagaw kanu.
Minw be ne yɔrɔ ɲini, olu be ne ye.
18Nafolo ni kunkɔrɔta be ne fɛ.
Fɛnɲuman mɛntaw, ni sɔrɔ be ne fɛ.
19Nafa min be ne la, o ka fisa ni sanu ye,
haali sanu yɛrɛyɛrɛ.
Tɔnɔ min be ne la,
o ka fisa ni warigwɛ ɲanaman ye.
20Ne be tilenninyasira le kan,
ne ka sira ye hɔrɔnyasira le ye.
21Ne be n kanubagaw kɛ fɛntigiw ye.
Ne b'u ka soo nafolo caya.
22- Ne kɛra Masaba ka fɛɛn dannin fɔlɔ ye.
A ye ne dan a ka fɛɛn fɔlɔw ɲa.
23Ne be yen kabini fɔlɔfɔlɔ,
ne be yen kabini dugukolo dantuma na.
24Ne tun be yen, o y'a sɔrɔ kɔgɔji ma kɛ fɔlɔ.
Sanni jii bɔyɔrɔw ka sɔrɔ, ne tun be yen.
25Yanni kuluw ka bɔ,
ne tun be yen.
Sanni tintinw ka sɔrɔ,
o y'a sɔrɔ ne wolola.
26Sanni Masaba ka dugukolo ni kongokɔnɔna dan,
yanni a ka buguri dan, n tun be yen.
27A ye sankolo yɛrɛkɛ tuma min na,
ne tun be yen.
A ye kɔgɔji daan bɔ tuma min na,
ne tun be yen.
28A ye sankabaw kuru ɲɔgɔn kan tuma min na,
ne tun be yen.
A y'a kɛ kɔgɔji tun be bɔra a bɔyɔrɔ la
ni fanga ye tuma min na, ne tun be yen.
29A ye daan bɔ kɔgɔji ye tuma min na,
janko jii kana tɛmɛ o kan, ne tun be yen.
Dugukolo juu sigituma na fana, ne tun be yen.
30Ne tun b'a kɔrɔ baaraɲamɔgɔya la.
Ne tun b'a diyanako kɛra loon o loon.
Ne tun be tolon na a ɲakɔrɔ tuma bɛɛ,
31ka to ka tolon kɛ a ka dugukolo kan.
Ne be nisɔndiya adamadenw cɛma.
Mɔgɔ min dagamunin lo
32«Sisan, ne deenw, aw ka mɛnni kɛ ne fɛ.
Mɔgɔ min be ne ka fɔta bato,
o tigi dagamunin lo.
33Aw ka ne ka ladili lamɛn ka kɛ hakilitigiw ye,
aw kana ban a la.
34Mɔgɔ min be mɛnni kɛ ne fɛ,
min be to ne ka daa la loon o loon,
o tigi dagamunin lo.
35Bari, ni mɔgɔ min ye ne sɔrɔ,
o tigi ye sii sɔrɔ,
o tigilamɔgɔ fana koo be diya Masaba ye.
36Nga, ni mɔgɔ min filila ne ma,
o tigi b'a yɛrɛ ta cɛnna le.
Ne kɔniyabaga be saya le fɛ.»


text:
Waa 11
Yɛrɛkɔlɔsikojugu ma ɲi
1I k'i ka dumuni fili jii sanfɛ,
a mɛn o mɛn,
i ben'a sɔrɔ tugu.
2Mɔgɔ wolonwula, walima mɔgɔ seegi niyɔrɔ bɔ i bololafɛn na,
bari, bɔnɛ min bena se dugukolo kan, i t'o lɔn.
3Ni sankaba fara jii la,
sanji be jigi dugukolo kan.
Ni yiri benna k'a kuun sin worodugu ɲafan fɛ,
walima kɔgɔdugu ɲafan fɛ,
a be to a benyɔrɔ la yen.
4Mɔgɔ min be siga fɔɲɔ taacogo la,
o tigi tena danni kɛ.
Min be siga sanji la,
o tena suman tigɛ.
5Deen be ninakili sɔrɔ ka labɛn cogo min na a baa kɔnɔ,
i t'o lɔn.
O cogo kelen na fana,
i te se ka Ala ka koo kɛninw faamu.
Ale min be koo bɛɛ kɛ.
6K'a ta sɔgɔma, i ka danni kɛ,
i kana lafiɲɛ fɔɔ ka taga se wulafɛ ma.
Bari, i ka baara min bena ɲa, i t'o lɔn.
Nafa bena bɔ a bɛɛ la wa, i t'o lɔn.
7Yeelen ka ɲi.
Adamaden ka yeli kɛ,
o fana ka ɲi.
8Ni mɔgɔ min ye sii sɔrɔ,
a ka kan ka nisɔndiya o saan kelen kelen bɛɛ kɔnɔ.
Nga a k'a hakili to a la ko
loon gwɛlɛman caamank bena se.
Fɛɛn min bɛɛ bena na kɔfɛ,
o bɛɛ ye koo faamubali ye.
Kanbelenya n'a diya
9Kanbelen, i nisɔn diya i denmisɛn tile la.
I dusu ka diya i kanbelenya waati la.
Fɛɛn o fɛɛn diyara i ye, o kɛ.
I ɲaa be bɔ fɛɛn o fɛɛn fɛ, o kɛ.
Nga i k'a lɔn ko Ala bena e ɲininga o bɛɛ la.
10O la, dusukasi yɔrɔ jaɲa i la.
I kana koo kɛ min bena kɛ i ma tɔɔrɔ ye.
Bari, kanbelenya n'a diya be tɛmɛ joona.


text:
Sir 26
Furuɲuman tigi ka dagamu
1Musoɲuman cɛɛ dagamunin lo,
a sii be jaɲa kosɔbɛ.
2Musoɲuman cɛɛ be nisɔndiya,
ale barika la, a be hɛrɛ la a sii bɛɛ la.
3Musoɲuman be di le,
Matigi le b'a di a ɲasiranbagaw ma.
4O cɛɛ sugu mana kɛ fɛntigi ye,
walima fantan wo,
o te foyi ye, a nisɔndiyanin be.
A ɲada ka di koo bɛɛ la.
Musokolon ka koo
5Koo saba dɔ be yen minw be ne dusu cɛn,
a naaninan be ne siran kosɔbɛ.
O ye, jama ka dogodogokuma fɔ ye,
ni jama lajɛnni,
ani mɔgɔ tɔgɔ cɛnko,
o ye koo ye minw ka jugu ni saya ye.
6Nga, tɔɔrɔ min ka jugu kosɔbɛ,
o ye muso min b'a sinamuso keliya,
a daa fana ka jugu.
7Musojugu ni sɛnɛkɛmisi kanlalɔgɔ lacogojugu bɛɛ ye kelen ye.
A mara be i ko bunteni minɛ.
8Muso dɔrɔtɔ be ɲagaminiba kɛ,
a te se k'a lɛbuyɔrɔ dogo fewu.
9Musokolon be lɔn a filɛlikɛ cogo fɛ,
a ɲasi cogo yɛrɛ b'a yira.
10N'i be sunguru yɛrɛminɛbali gɛrɛfɛ,
e k'i yɛrɛ kɔlɔsi kosɔbɛ.
N'o tɛ, n'a ye sababu sɔrɔ,
a be fɛrɛ i la.
11I yɛrɛ kɔlɔsi a filɛlikɛ cogojugu la,
e ɲagamiko kana bali i la.
12Taamabaga minnɔgɔtɔ be sɔn jii fɔlɔ sɔrɔta la cogo min na,
o cogo kelen na,
a be sɔn ka la bɛɛ kɔrɔ,
a ka biɲɛforoko daa be yɛlɛ ka biɲɛ sifa bɛɛ kunbɛn.
Musoɲuman tanu
13Muso ka cɛɲa b'a cɛɛ nisɔndiya,
a ka kɛwaliɲuman b'a cɛɛ fari foni.
14Muso min ka kuma man ca,
o ye Matigi ka dita ye.
Mɔgɔ min ladila ka ɲa,
ale ɲɔgɔn te yen fewu.
15Muso hakilitigi ɲɔgɔn te yen fewu.
Min t'a daa don waliko la,
ale ɲɔgɔn te yen.
16Tile wilitɔ be cogo min na sankolo la,
musoɲuman be ten a ka gwaa labɛnkoɲuman kɔnɔ.
17Matigi ka fitinɛ be yeelen bɔ cogo min na,
mɔgɔ ɲadaɲuman be ten farikolo labɛnkoɲuman kɔnɔ.
18Tutunan sanulaman minw sigira
jusigilan warigwɛlaman kan,
o be cogo min na,
senkalaɲuman fana be ten sentigɛ kan.
19N deen, banba k'i ka kanbelenya waati kɛnɛya mara.
Kana e fanga cɛn lonanw kosɔn.
20Kongo yaala, ka foroɲuman bɔ,
k'i halala suman dan yen,
k'i jigi la e ka burujuɲuman kan.
21O la, i bena deen minw to i kɔfɛ,
olu bena se k'u yɛrɛ boɲa u buruju kosɔn.
22Muso min b'a yɛrɛ feere,
ale ni kaaro bɛɛ ka kan.
Musofurunin be i ko sangaso,
a minɛbagaw be sa le.
23Musojugu bena kɛ kojugukɛla niyɔrɔ ye,
musoɲuman bena kɛ Ala ɲasiranbaga ta ye.
24Muso malobali kɔni b'a sii kɛ maloya le la.
Muso min be malo,
hali ni a n'a cɛɛ be ɲɔgɔn fɛ,
a b'a yɛrɛ minɛ.
25Muso malobali ni wulu bɛɛ ka kan.
Muso min be maloya,
ale bena siran Matigi ɲa.
26Muso min b'a cɛɛ boɲa,
ale ye hakilitigi ye mɔgɔ bɛɛ fɛ.
Furucɛ dɔgɔyabaga tɔgɔjugu bɔnin be,
a ka yɛrɛboɲa kama.
Musoɲuman cɛɛ dagamunin be,
a sii be jaɲa kosɔbɛ.
27Muso mankantigi min ka kuma ka ca be i ko kɛlɛkɛburu fiyɛkan,
a be bɛɛ bila boli la.
Cɛɛ o cɛɛ b'o bolo kan,
ale b'a sii kɛ mankan ni kɛlɛ le la.
Koo saba minw be digi mɔgɔ la
28Koo fila be yen minw be digi ne la,
sabanan be ne dusu dimi ka tɛmɛ,
o ye:
Ka mɔgɔ ye min ta tun ɲana ka ban,
n'a tilara ka dɛsɛ,
ka hakilitigiw ye ni mɔgɔw be ban
u la k'u dɔgɔya,
ani mɔgɔ min be koɲuman to yen ka hakɛ kɛ.
Matigi be saya juguman le mara o tigi ye.
Jagokɛla filiyɔrɔw
29Sannikɛla ka to filibaliya la tuma o tuma,
o ka gwɛlɛ.
Jagokɛla jalakibali tena to kudayi.