c: text/html

text:
1Yezu Krista buruju filɛ nin ye. A buruju bɔra Dawuda la, Dawuda buruju bɔra Ibrayima la. 2Ibrayima tun ye Isiyaka facɛ ye. Isiyaka tun ye Yakuba facɛ ye. Yakuba tun ye Zuda n'a balimaw facɛ ye. 3Zuda tun ye Pɛrɛti ni Zara sɔrɔ ni Tamari ye. Pɛrɛti tun ye Ɛsirɔn facɛ ye. Ɛsirɔn tun ye Aramu facɛ ye. 4Aramu tun ye Aminadabu facɛ ye. Aminadabu tun ye Naasɔn facɛ ye. Naasɔn tun ye Salimɔn facɛ ye. 5Salimɔn tun ye Boozi sɔrɔ ni Araabu ye. Boozi tun ye Zobɛdi sɔrɔ ni Uruti ye. Zobɛdi tun ye Zese facɛ ye. 6Zese tun ye masacɛ Dawuda facɛ ye. Dawuda tun ye Solomani facɛ ye. Solomani bamuso tun ye Uri ka muso ye. 7Solomani tun ye Orobowamu facɛ ye. Orobowamu tun ye Abiya facɛ ye. Abiya tun ye Aza facɛ ye. 8Aza tun ye Zozafati facɛ ye. Zozafati tun ye Zoramu facɛ ye. Zoramu tun ye Oziyasi facɛ ye. 9Oziyasi tun ye Zowatan facɛ ye. Zowatan tun ye Akazi facɛ ye. Akazi tun ye Ezekiyasi facɛ ye. 10Ezekiyasi tun ye Manase facɛ ye. Manase tun ye Amɔn facɛ ye. Amɔn tun ye Zoziyasi facɛ ye. 11Zoziyasi tun ye Zekoniyasi n'a balimaw facɛ ye. Zekoniyasi ka tile la, Babilɔnikaw ye see sɔrɔ u kan, u ye u cɛ ka taga u kɛ jɔɔnw ye Babilɔni. 12U bɔnin kɔ jɔnya la Babilɔni, Zekoniyasi ye Salatiyɛli wolo. Salatiyɛli fana ye Zorobabɛli wolo. 13Zorobabɛli fana ye Abiyudi wolo. Abiyudi fana ye Eliyakimu wolo. Eliyakimu fana ye Azɔri wolo. 14Azɔri fana ye Sadɔki wolo. Sadɔki fana ye Akimu wolo. Akimu fana ye Eliyudi wolo. 15Eliyudi fana ye Eleyazari wolo. Eleyazari fana ye Matan wolo. Matan fana ye Yakuba wolo. 16Yakuba fana ye Yusufu wolo. Yusufu ye Mariyamu furu. Mɔgɔw be Yezu min wele ko Krista, Mariyamu ye ale bamuso ye. 17K'a ta Ibrayima ma ka n'a bila Dawuda la, faa tan ni naani be olu cɛ. K'a ta Dawuda ma ka n'a bila u taawaati ma jɔnya la, faa tan ni naani be o waati cɛ. K'a ta jɔnya waati ma Babilɔni ka n'a bila Krista la, faa tan ni naani fana be o waati cɛ. 18Yezu Krista wolola cogo min na, o filɛ. A bamuso tɔgɔ tun ko Mariyamu, a maminɛnin tun be Yusufu ye. Sanni u ka furu, o y'a sɔrɔ Mariyamu ye kɔnɔ ta Nii Senuman barika la. 19Yusufu tun ye mɔgɔɲuman ye minkɛ, a tun t'a fɛ ka Mariyamu tɔgɔ cɛn mɔgɔw ɲana. O la, a ye ŋaniya ta ko a bena ban Mariyamu na dogo la. 20K'a to o miiriya la, Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ y'a yɛrɛ yira a la siko la k'a fɔ a ye ko: «Dawuda deen Yusufu, i kana siran ka Mariyamu furu, bari a ye kɔnɔ ta Nii Senuman barika la. 21A bena dencɛ wolo, i k'a tɔgɔ la ko Yezu, bari ale lo ben'a ka mɔgɔw kisi u ka hakɛw ma.» 22O koow bɛɛ kɛra ten janko kira tun ye Matigi ka kuma min fɔ, o ka dafa. A tun y'a fɔ ko: 23«Sunguru kɛnɛkɛnɛ dɔ bena kɔnɔ ta ka dencɛ wolo. O deen nin tɔgɔ bena la ko Emanuwɛli, o kɔrɔ ko Ala b'an cɛma.» 24Yusufu kununna tuma min na, Matigi ka mɛlɛkɛ tun ye min fɔ a ye, a y'o kɛ. A ye Mariyamu furu siri. 25Nga, u ma jɛn fɔɔ Mariyamu nana jigi dencɛ la. Yusufu ye o deen nin tɔgɔ la ko Yezu.
Copyrighted Material
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Ne ka kan ka ne yɛrɛ boɲa, hali n'o ma ɲi. O n'a ta bɛɛ, Matigi ye fɛɛn minw yira ne la ani ne ye koo minw ye, ne bena olu koo fɔ. 2Ne be mɔgɔ dɔ lɔn min lara Krista la, a saan tan ni naani filɛ nin ye, o tigi nin tara ka taga fɔɔ sankolo dan na. A yɛrɛ le yɛlɛla yen wa, walima fɛɛn yirata lo wa, ne kɔni m'o lɔn, Ala kelen le b'o lɔn. 3Tiɲɛ lo, ne y'a lɔn k'o mɔgɔ nin tun tara ka taga yen, a yɛrɛ yɛrɛ le tara ka taga wa, walima fɛɛn yirata lo wa, ne m'o lɔn, Ala kelen le b'o lɔn. 4O tigi nin tara ka yɛlɛ fɔɔ arijana na. O yɔrɔ la, a ye kuma dɔ mɛn, min te se ka segi ka fɔ tugu, ani mɔgɔ man kan k'a min baro bɔ. 5Ne be se ka n yɛrɛ boɲa o mɔgɔ sugu le kosɔn, nga ne kɔni, ne te n yɛrɛ boɲa n yɛrɛ ka kɛta kosɔn, fɔɔ ne ka dɛsɛ kosɔn. 6Ni ne tun b'a fɛ ka n yɛrɛ boɲa, ne tun tena jati fatɔ ye, bari ne tun bena tiɲɛ dama le fɔ. Nga ne banna k'o kɛ min kama, o ye nin ye, ne t'a fɛ mɔgɔ si ka ne boɲa fɛɛn wɛrɛ la ni ne ka kuma ni n ka kɛwali tɛ. 7Balabu dɔ ye ne sɔrɔ, a nana i n'a fɔ Sutana ka ciden waasa ne ye kabako minw ye, ne kana se ka ne yɛrɛ boɲa olu kosɔn. 8O balabu nin kosɔn ne ye Matigi daali siɲɛ saba ko a ka ne kɛnɛya. 9Nga a ye ne jaabi ko: «N ka nɛɛma b'i wasa, ne be n ka sebagaya yira i ka dɛsɛwaati la.» O le y'a to ne bena n yɛrɛ boɲa ne ka tɔɔrɔkow le la, waasa Krista ka sebagaya ka to ne fɛ. 10O le kosɔn, ne be nisɔndiya ne ka dɛsɛ koow la, u be ne nɛnina wo, ne dusu kasira wo, u be ne tɔɔrɔla wo, ne be nisɔndiya hali ni nisɔngoyako lo Krista kosɔn, bari ne y'a lɔn ko waati min na ne barika dɛsɛra, o waati yɛrɛ la ne be fanga sɔrɔ. 11Aw k'a filɛ, ne be kumana i n'a fɔ ne kuun wilila, o bɔra aw le la. Aw le tun ka kan ka kuma ne nɔɔ na. Bari hali ni ne te foyi ye, aw ka cidenbaba nunu man fisa ni ne ye. 12Kɛwali minw b'a yira ko ne ye ciden ye, olu bɛɛ yera aw cɛma. Ne ye kabako sifa bɛɛ kɛ. Ka fara o kan, ne muɲuna koo bɛɛ la. 13Ne ma se k'aw minɛ ka ɲa koo jumɛn le la, ni ne y'o ɲɔgɔn kɛ Krista ka jama tɔw ye? Ne ma sɔn aw ka lɔ ni ne ka kunko ye minkɛ, n'o dɔrɔn tɛ. Aw ye yafa ne ma o fili nin la. 14Ayiwa, nin le bena kɛ a sabanan ye, ne labɛnnin lo ka taga aw fɛ. Ne kunko tena la aw kan, bari ne mako b'aw yɛrɛ le la, ne mako te aw ka bololafɛnw la. Facɛman le b'a deenw ka sini ɲasigi labɛn, deenw te facɛ ta labɛn. 15Ne kɔni fɛ, ne labɛnnin lo ka n bololafɛnw bɛɛ ban aw kosɔn, ka tila ka n yɛrɛ di k'aw dɛmɛ. Ni ne y'aw kanu ten, o le ben'a to aw te ne kanu sɛbɛ la wa? 16Aw y'a lɔn ko ne ma dɛmɛ sɔrɔ aw fɛ. Nga dɔw b'a fɔ ko ne ka cekuya kosɔn, ne ye namara kɛ ka dɔ sɔrɔ sira wɛrɛ fɛ. 17Ne ye mɔgɔ minw ci aw fɛ, ne ye tɔnɔ dɔ sɔrɔ aw kun olu dɔ barika la wa? 18Ne ye Titi daali k'a ci aw fɛ n'an balimacɛ ye, ne ye min koo fɔ ka tɛmɛ. O tuma na, Titi y'a ka doni dɔ la aw kan wa? Ne ni Titi jogo n'an ka miiriya te kelen ye wa? 19Aw be miiri kabini tumajan, ko an be tiɲɛ le ɲinina, o tɛ wa? Ayi dɛ, ne terisɔbɛw, an b'a fɛ aw ka se ka taga ɲa le. O le y'a to Krista barika la, an b'an ka kuma fɔ Ala ɲakɔrɔ. 20Ne be siran ko ni ne sera aw fɛ waati min na, ne b'aw jati cogo min na, ne kana taga aw sɔrɔ cogo wɛrɛ la, aw tun be ne jati cogo min na, aw fana kana ne ye cogo wɛrɛ la. N be siran ko kɛlɛ ni keliya, ni dimi, ni sɔnjuguya ni ɲɔgɔnnɛni, ni kumakolonfɔ, ni yɛrɛboɲa ni koferekenin kana sɔrɔ aw cɛma. 21Ne be siran fana ko ne mana se aw fɛ tuma min na, ne ka Ala kana ne majigi aw cɛma. Mɔgɔ minw tun ye hakɛ kɛ n'u ma sɔn ka nimisa ka faran u ka kakalaya la, n'u ka mɔgɔkolonya n'u ka malobaliya la, ne dusu kana kasi olu kosɔn.
Copyrighted Material
Learn More


text:
1Yezu jigira ka bɔ kulu kan tuma min na, jamaba tugura a kɔ. 2O kɔ, farisogobana tun be mɔgɔ dɔ la, ale gwɛrɛla k'a kunbiri gwan Yezu kɔrɔ k'a fɔ a ye ko: «Matigi, n'i sɔnna, i be se ka n kɛnɛya.» 3Yezu magara a la, k'a fɔ a ye ko: «N sɔnna ko i ka kɛnɛya.» O yɔrɔnin bɛɛ, a kɛnɛyara. 4Nga Yezu y'a fɔ a ye ko: «I yɛrɛ kɔlɔsi, i kan'a fɔ mɔgɔ si ye ko ne le y'i kɛnɛya dɛ. Nga, taga i yɛrɛ yira sarakalasebaga la, Musa tun ye saraka min koo fɔ farisogobanatigi ka kɛnɛya koo la, i k'o bɔ k'a yira mɔgɔw la ko i kɛnɛyara.» 5Yezu donna Kafaranamu dugu kɔnɔ tuma min na, sɔlidasi kuntigi do gwɛrɛla a la ka dɛmɛ ɲini a fɛ 6ko: «Matigi, n ka baaraden lanin be soo, a man kɛnɛ, murukubana b'a la. A tɔɔrɔnin lo kosɔbɛ.» 7Yezu y'a fɔ a ye ko ale bena taga kɛnɛya. 8Nga sɔlidasi kuntigi y'a fɔ Yezu ye ko: «Matigi, i ka don ne ka soo kɔnɔ, ne man kan n'o ye. Kuma kelen fɔ dɔrɔn, ne ka baaraden bena kɛnɛya. 9Kuntigi dɔw be ne fɛ, ne fana be sɔlidasi dɔw kunna. Ne be se k'a fɔ kelen ye ko: ‹Taga yan fɛ›, a be taga. K'a fɔ dɔ wɛrɛ fana ye: ‹Na yan›, a be na. K'a fɔ n ka jɔɔn ye ko: ‹Nin kɛ ten›, a b'o kɛ.» 10Yezu y'o kuma mɛn tuma min na, a kabakoyara. A y'a fɔ a kɔfɛmɔgɔw ye ko: «Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko Isirayɛli mɔgɔ si fɛ, ne ma lanaya nin ɲɔgɔn ye. 11Ne b'a fɔ aw ye ko mɔgɔ caaman bena bɔ kɔrɔn ni tileben fɛ ka na sigi dumuni na ni Ibrayima ni Isiyaka ani Yakuba ye sankolo masaya la. 12Nga mɔgɔ minw tun ka kan ka kɛ sankolo masaya la, olu bena to kɛnɛma dibi la. U bena kasi ka kule yen.» 13O kɔ, Yezu y'a fɔ sɔlidasi kuntigi nin ye ko: «I lara ne la minkɛ, i be fɛɛn min fɛ, o ka kɛ i ye. Taga soo.» Yezu y'o kuma nin fɔ tuma min na, sɔlidasi kuntigi ka baaraden kɛnɛyara o waati yɛrɛ la. 14O kɔ, Yezu tagara Piyɛri ka soo. A tagara Piyɛri biranmuso lanin sɔrɔ farigwan bolo. 15Yezu magara a bolo la, farigwan banna. A wilila k'a mako ɲa. 16Wulafɛ, mɔgɔw tagara Yezu sɛgɛrɛ ni jinatɔ caaman ye. A ye jinaw gwɛn ka bɔ u la ni kumakan kelen ye ka banabagatɔ dɔ wɛrɛw kɛnɛya. 17O kɛra janko kira Ezayi tun ye kuma min fɔ, o ka dafa. A tun ko: «A y'an ka banaw n'an ka sigɛnw ta.» 18Yezu y'a ye ko jamaba y'ale lamini minkɛ, a y'a fɔ a ka kalandenw ye ko: «An ka taga baa kɔ.» 19Sanni u ka taga, sariya karamɔgɔ dɔ gwɛrɛla a la k'a fɔ a ye ko: «Karamɔgɔ, i mana taga yɔrɔ o yɔrɔ, ne bena tugu i kɔ.» 20Yezu y'a fɔ a ye ko: «Dingɛ be kongowuluw fɛ, ɲaga be kɔnɔw fɛ, nga layɔrɔ te Mɔgɔ Dencɛ tɔgɔ la.» 21A ka kalanden dɔ wɛrɛ fana y'a fɔ a ye ko: «Matigi, a to ne be taga n facɛ suu don fɔlɔ.» 22Yezu y'a fɔ a ye ko: «E ka tugu ne kɔ. A to suuw k'u ka suuw don.» 23Yezu n'a ka kalandenw donna kurun kɔnɔ ka taga. 24O tuma na, fɔɲɔba wilila fɔɔ kurun tun be ɲini ka tunu. O y'a sɔrɔ Yezu tun be sinɔgɔra. 25A ka kalandenw gwɛrɛl'a la k'a kunun k'a fɔ a ye ko: «Matigi, an kisi! An satɔ filɛ!» 26Yezu y'a fɔ u ye ko: «Mun na aw be siran ten? Jigitan nunu!» O kɔ, a wilila ka kuma fɔɲɔ ni baji kunna. Yɔrɔ malara tɔntɔntɔn. 27U bɛɛ kabakoyara. U tora k'a fɔ ɲɔgɔn ye ko: «Cɛɛ nin ye mɔgɔ sifa jumɛn ye? Hali fɔɲɔ ni baji be sɔn a ta ma.» 28Yezu sera baa kɔ, Gadare mara la tuma min na, jinatɔ fila bɔra kaburutu la ka n'a kunbɛn. U tun ka fari kosɔbɛ. Mɔgɔ si tun te se ka tɛmɛ n'o yɔrɔ sira ye. 29U y'a daminɛ ka pɛrɛn ko: «Mun be an ni e cɛ, Ala Dencɛ? I nana an tɔɔrɔ sanni an tɔɔrɔwaati ka se wa?» 30O y'a sɔrɔ lɛkuluba dɔ tun be dumuni kɛra o yɔrɔ masurun na. 31Jina nunu ye Yezu daali ko: «N'i b'an gwɛn, a to an ka taga don lɛɛ nunu na.» 32Yezu y'a fɔ u ye k'u ka taga don o lɛɛw la. U bɔra cɛɛ fila nunu na ka taga don o lɛɛw la. Lɛkulu bɛɛ girinna ka jigi kulu jigijigijugu fɛ ka taga don baji la ka sa yen. 33U dɛndɛbagaw bolila ka taga dugu kɔnɔ ka lɛɛw, ni jinatɔkɔrɔ fila nunu ka koo bɛɛ lakali mɔgɔw ye. 34Dugu mɔgɔw bɛɛ bɔra ka taga Yezu sɛgɛrɛ. U sera a fɛ tuma min na, u y'a daali k'a ka sabali ka taga ka bɔ u ka mara la.
Copyrighted Material
Learn More


text:
Zan fɔlɔ 5
An sera diɲɛ kɔrɔ
1Ni mɔgɔ o mɔgɔ lar'a la ko Yezu le ye Ala ka mɔgɔ wolomanin ye, o tigi ye Ala deen ye. Mɔgɔ o mɔgɔ be denfa kanu, o tigi b'a deen fana kanu. 2N'an be Ala kanu k'a ka ciiw bato, o tuma na, an b'a lɔn ko an b'a deenw kanu. 3- K'a fɔ ko Ala koo ka d'i ye, o be bɔ a ka ciiw batocogo la. A ka ciiw batoli fana man gwɛlɛ, 4bari mɔgɔ min ye Ala deen ye ka ban, o tigi sera diɲɛ kɔrɔ. Lanaya min b'an na, o le b'a to an be se diɲɛ kɔrɔ. 5Mɔgɔ min lanin b'a la ko Yezu ye Ala Dencɛ ye, o tigi le sera diɲɛ kɔrɔ.
Ala ye Yezu seere ye
6Yezu Krista nana jii ni joli barika la. A batizera, a joli bɔnna. A ma kɛ i n'a fɔ a batizera dɔrɔn. A batizera, a fana sara. Ayiwa, Nii Senuman le b'o tiɲɛ yira an na, bari ale ye tiɲɛtigi ye. 7Seere saba le b'o tiɲɛ nin yira: 8Nii Senuman, jii ani joli. O seere nunu be fɛɛn kelen le fɔ. 9N'an be sɔn adamaden ka seereya ma, Ala ka seereya ka fisa ni adamaden ta ye. Ala y'a yira an na ko ale y'a Deen seere ye. 10Ni mɔgɔ min lara Ala Dencɛ la, Ala ye seereya min kɛ a ka koo la, o tigi b'o seereya nin mara a dusu la. Nga ni min ma la Ala la, o tigi ye Ala kɛ galontigɛla ye. Bari Ala ye seereya min kɛ a Dencɛ ka koo la, o tigi ma la o la. 11- O seereya nin filɛ: ko Ala ye nii banbali d'an ma, min be sɔrɔ a Dencɛ sababu la. 12Ala Dencɛ be mɔgɔ min fɛ, o tigi ben'o hɛrɛ nin ye. Nga ni Ala Dencɛ te mɔgɔ min fɛ, o tigi te n'a ye.
Ala daali kojugukɛlaw ye
13N ye nin sɛbɛn k'a ci aw ma, aw minw lanin be Ala Dencɛ la, waasa aw k'a lɔn ko nii banbali y'aw ta ye. 14Ayiwa, n'an ye fɛɛn o fɛɛn daali Ala fɛ, n'o kɛra a sago ye, an jigi b'a la ko a be mɛnni kɛ an fɛ. 15An lanin b'a la ko Ala b'an ka daalili lamɛn, an lanin b'a la fana ko an ye fɛɛn min daali, ko an y'o sɔrɔ ka ban.
16Ayiwa, hakɛ min te mɔgɔ faga, ni dɔ y'a ye ko a balima dɔ y'o kɛ, a ka Ala daali o tigi nin ye. Ala ben'a kisi o saya nin ma, n'o y'a sɔrɔ n'o hakɛ nin t'a faga. Hakɛ kelen le be yen min be mɔgɔ faga, n m'a fɔ ko aw ka daalili kɛ o kɛbagaw ye dɛ! 17Tilenbaliyako bɛɛ ye hakɛ ye. Nga hakɛw bɛɛ te na ni saya ye.
18An b'a lɔn ko mɔgɔ o mɔgɔ ye Ala deen ye, o tigi te to hakɛ la, bari Ala Deen b'a tanga. Sutana fanga te se a kɔrɔ.
19Anw y'a lɔn ko anw ye Ala deenw ye. Nga diɲɛ kɔnɔ fɛɛn tɔw bɛɛ be Sutana sago kɔrɔ.
20Anw y'a lɔn fana ko Ala Dencɛ nana diɲɛ na ka hakili d'an ma waasa an ka Tiɲɛtigi lɔn, ale min ye Ala ye. Anw ni Ala yɛrɛ be ɲɔgɔn fɛ a Dencɛ Yezu Krista barika la, ale lo ye Ala ye tigitigi min be nii banbali di.
21Ne deenw, aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi joko ma.


text:
Amɔ 8
Yiriden sinsin ɲaa kelen
1Matigi, Masaba ye fɛɛn min yira ne la, o filɛ: Yiriden sinsin ɲaa kelen tun lo. Yiriden minw be mɔ laban na, olu tun lo. 2A ko ne ma: «Amɔsi, i ɲaa be mun le la?» Ne y'a jaabi ko: «Yiriden minw be mɔ laban na, o sinsin ɲaa kelen lo.» Masaba ko n ma: «Ne ka jama Isirayɛli ka koo labanwaati le sera fana. N tena yafa u ma tugu. 3Makaridɔnkiliw le bena la masaso kɔnɔ o loon na.» Matigi, Masaba le ko ten. «Suuw bena caya, yɔrɔ bɛɛ be sumaya tɛtɛtɛ.»
Jagokɛlaw ka kuntanya
4Amɔsi ko:
«Aw minw be ben fantanw kan,
aw minw be jamana dɛsɛbagatɔw nagasi,
aw ye tulo malɔ.
5Aw minw b'a fɔ ko:
‹Kalokura ɲanagwɛ bena ban tuma jumɛn sa,
waasa an b'an ka sumanw feere?
Lafiɲɛlon bena tɛmɛ tuma jumɛn sa,
waasa an be bɔ n'an ka sumanbɔɔrɔw ye,
ka gongo dɔgɔya,
ka dɔ far'a sɔngɔ kan,
ka namara don kilo la?
6An bena dɛsɛbagatɔw san ni wari ye,
ka fantan falen sanbara seen fila la.
Hali suman bugu, an ben'a feere!› »
7Ayiwa, Masaba, Yakuba ka Ala y'a fɔ ka gwɛlɛya ko: «Ne tena ɲinɛ u ka kɛwaliw si kɔ.
8Yala o tena kɛ sababu ye dugukolo be yɛrɛyɛrɛ
ka mɔgɔw bɛɛ bila dusukasi la wa?
A bena wili i ko Nili baji,
a bena funu ka tila ka jigi,
i ko Ezipiti kɔba.»
Masaba ka loon ye nisɔngoyalon ye
9Matigi, Masaba ko:
«O loon na, n bena suu ko tilegwangwan fɛ.
Dibi bena kɛ dugukolo kan
k'a sɔrɔ tilefɛ lo.
10Ne ben'a kɛ aw ka ɲanagwɛw be yɛlɛma
ka kɛ sangaw ye.
Aw ka dɔnkiliw bɛɛ bena yɛlɛma
ka kɛ kasi ye.
Ne ben'a kɛ bɛɛ be dusukasifani don,
k'u kuunw li.
O bena kɛ i ko dencɛ kelenpe sayako.
A laban bena kɛ lonjugu ye.»
11Matigi, Masaba ko:
«Waati dɔ bena se,
ne bena kɔngɔ yɛrɛkɛ jamana kɔnɔ.
A tena kɛ dumuniko, walima jiko ye dɛ!
Nga o bena kɛ Masaba ka kuma mɛnko nigɛ ye.
12U bena to ka dɛmɛdɛmɛ ka bɔ kɔgɔji kelen daa la
ka taga dɔ wɛrɛ daa la.
U bena munumunu ka bɔ kɔgɔdugu ɲafan fɛ
ka taga kɔrɔn fɛ
n'u be Masaba ka kuma fɔbaga yɔrɔ ɲini.
Nga u ten'a ye.
13O loon na,
kanbelenkɔgɔninw ni sungurufaninw barika bena ban
minnɔgɔ bolo.
14Minw be Samari joo wele,
minw be Dan joo wele,
minw be Bɛriseba joo wele,
olu bena ben, u te wili tugu.»


text:
Eza 35
Masaba ka kunmabɔninw kɔsegiko
1Nisɔndiya ka sɔrɔ kongokolon la ni dugukolo janin kan.
Ɲanagwɛ ka kɛ dugukolo lakolon kan, feeren ka bɔ yen.
2A ka fa binfeeren na,
nisɔndiyapɛrɛnkan ka bɔ yen.
Bari, a ka nɔɔrɔ bena kɛ i ko Liban ta,
a ka dawula bena kɛ i ko Karimɛli ni Sarɔn ta.
U bena Masaba ka nɔɔrɔ ye,
u bena an ka Ala ka dawula ye.
3- Aw ka barika don bolo faganinw la,
minw kunbiri be yɛrɛyɛrɛla,
aw ka barika don olu la.
4Minw jaa tigɛnin lo,
aw k'a fɔ olu ye ko:
«Aw k'aw jaa gwɛlɛya,
aw kana siran.
Aw ka Ala filɛ nin ye.
A bena na aw mɔnɛ bɔ
k'aw juguw sara n'u ka kojugu ye.
Ale lo be nana aw kisi.»
5- O tuma na, fiɲɛntɔw ɲaa bena yɛlɛ,
tulogwerenw tulo bena mɛnni kɛ.
6O waati la, senkelenninw bena pan i ko mankalanin.
Bobow bena nisɔndiyapɛrɛnkan bɔ.
Jii bena bɔ kongokolon kɔnɔ,
kɔɔw bena woyo kongo janin kɔnɔ.
7Dugukolo cɛncɛn gwanninman yɔrɔw bena kɛ dalanw ye,
minnɔgɔ be jamana min tɔɔrɔ,
jii woyoyɔrɔw bena kɛ yen.
Kongowuluw tun be la yɔrɔ min na,
buruku ni kɔku bena falen o yɔrɔ la.
8Sira dɔ bena bɔ yen
min bena wele ko Sira senuman.
Mɔgɔ min saniyanin tɛ,
o tigi tena se ka tɛmɛ yen
bari a labilanin lo Ala ka mɔgɔw ye.
Naloman tena se yen.
9Jara tena kɛ yen,
sogojugu si tena se yen,
o tena ye yen fewu.
Ala ye mɔgɔ minw kunmabɔ,
olu le bena o sira nin ta.
10Masaba ye mɔgɔ minw bɔ bolo la,
olu bena kɔsegi.
U bena don *Siyɔn n'u be nisɔndiyapɛrɛnkan bɔ.
Daan te nisɔndiya min na,
o le bena ye u ɲaa kan.
Nisɔndiya ni dusudiya le b'u kɔnɔna,
ɲanasisi ni kasimisɛn yɔrɔ bena jaɲa u la.


text:
Zɔbu 19
Zɔbu be Bilidadi jaabi
1Zɔbu y'a fɔ Bilidadi ye ko:
2«Aw bena to ka ne nii tɔɔrɔ fɔɔ tuma jumɛn?
Aw bena to ka ne halaki n'aw ka kuma ye fɔɔ tuma jumɛn?
3Aw ye ne nɛni siɲɛ caaman,
aw te maloya ka ne tɔɔrɔ wa?
4Hali ni ne tun filila tiɲɛ na,
o fili nin kunko ye ne kelen ta ye.
5N'aw b'aw yɛrɛ fisayara ni ne ye,
ka to ka ne dɔgɔyako fɔ n ye dɔrɔn,
6aw ka l'a la ko Ala le y'o kɛ ne la,
ale lo ye n datugu n'a ka jɔɔ ye.
7Ni ne pɛrɛnna ko u be ne tɔɔrɔla,
mɔgɔ te yen ka n jaabi.
Ni ne kulera ka dɛmɛbaga ɲini,
mɔgɔ te sɔrɔ min be n ka tiɲɛ di n ma.
8A ye sira tugu ne ɲa janko n kana tɛmɛ,
a ye dibi kɛ ne ka tɛmɛyɔrɔw la.
9A ye n ka boɲa bɔ n kan,
a ye n ka kunkɔrɔtafɛnw bɔ n kan.
10A ye n halaki pewu ka n ta ban.
Ne jigi tun be fɛɛn min kan,
a y'o bɔsi i ko mɔgɔ be yiri bɔn cogo min na.
11A dusu gwanna ne kɔrɔ kosɔbɛ,
a ye n jati a jugu dɔ ye.
12A ka kɛlɛdenw ye ɲɔgɔn lajɛn,
u ye tɛmɛyɔrɔ bɔ fɔɔ ka na se ne ma,
u nana n datugu n ka sigiyɔrɔ la.
13A y'a kɛ ne balimaw yɔrɔ jaɲana n na,
n lɔnbagaw b'u yɛrɛ kɛ i ko lonaw n fana fɛ.
14Mɔgɔ te n fɛ tugu,
n terisɔbɛw ɲinɛna n kɔ.
15N ka soo kɔnɔ lonanw
ni n ka baaraden musomanw
ye n kɛ lonan ye,
bari ne kɛra i ko mɔgɔ wɛrɛ u ɲana.
16Ne be n ka baaraden wele,
a te n jaabi,
hali ni n y'a daali.
17Ne ka muso t'a fɛ ka n kasa mɛn tugu,
n koo goyara n badenw yɛrɛ ye.
18Hali denmisɛnw b'u ɲaa don ne la,
ni n ko n be kuma, u be n lɔgɔbɔ.
19Ne koo goyara n terisɔbɛw yɛrɛ ye.
Minw koo ka di ne ye,
olu wilila n kama.
20Ne tɔɔ tora kolo ni golo dɔrɔn,
dɔɔni ne tun be sa.
21Aw ka makari ne la n teriw,
bari Ala ye ne tɔɔrɔ.
22Mun na aw fana be n gwɛnna
i ko Ala b'a kɛra cogo min na?
Aw ma wasa ne tɔɔrɔ la ten wa?
23A tun ka di ne ye,
ne ka kuma nunu ka sɛbɛn,
u tun k'a sɛbɛn yɔrɔ dɔ la.
24Ne tun b'a fɛ u ka ɲɛgɛn,
u ka ɲɛgɛn ni birɛn ye ani gween,
u ɲɛgɛnni ka to fara kan kudayi.
25Ne kɔni y'a lɔn ko ne kunmabɔbaga be yen,
a bena wili waati laban na.
26Ni ne farikolo halakira ka ban tuma min na,
ne yɛrɛ bena Ala ye.
27Ne ben'a ye,
ne yɛrɛ ɲaa bena la a kan,
mɔgɔ wɛrɛ tɛ.
Ne kɔrɔtɔnin b'a kɔnɔna.
28Aw ben'a fɔ ko:
‹An bena tugu a kɔ cogo di?
An bena sababu jumɛn sɔrɔ ka se k'a kiti?›
29Aw ka siran murujan nin kana se aw yɛrɛw ma.
Bari, dusugwan be na ni saya ye,
aw k'a lɔn ko kiti b'aw ɲa.»


text:
Zɔbu 2
Zɔbu ka tɔɔrɔ filanan
1Loon dɔ tugu, mɛlɛkɛw nana Masaba ɲakɔrɔ. Sutana fana nana n'u ye Masaba fɛ. 2Masaba ye Sutana ɲininga ko: «E bɔra min?» Sutana y'a jaabi ko: «N bɔra diɲɛ yaalayɔrɔ, ne munumununa yen.» 3Masaba y'a fɔ a ye ko: «E ye ne ka baarakɛla Zɔbu cogo ye wa? A ɲɔgɔn te dugukolo kan. Mɔgɔɲuman lo, a tilennin be. A be siran ne Ala ɲa, a te sɔn kojugu ma. E ye ne wajibiya k'a mako sa gwansan. Nga a tor'a ka mɔgɔɲumanya kan.» 4Sutana y'a fɔ Masaba ye ko: «Farisogo kɔni ye farisogo ye. Adamaden b'a bololafɛn bɛɛ kɛ k'a nii kisi le. 5E bolo la a kan k'a tɔɔrɔ. Ne lanin b'a la ko a bena i nɛni.» 6Masaba y'a fɔ Sutana ye ko: «Ayiwa, a b'i bolo, nga i kan'a nii bɔ.»
7O la, Sutana bɔra Masaba kɔrɔ ka taga Zɔbu tɔɔrɔ ni jolijugu dɔ ye. A fari bɛɛ kɛra joli ye. 8Zɔbu tun be tɛgɛnɛkolon kɛ k'a yɛrɛ siɲɛ n'a ye, ani ka to ka sigi bugurigwɛ kɔnɔ. 9A ka muso y'a fɔ a ye ko: «Halibi e be jijara i ka mɔgɔɲumanya la wa? I te Ala nɛni ka sa wa?» 10Zɔbu y'a fɔ a ye ko: «E be kuma i ko naloman. Ala mana koɲuman kɛ an ye, an b'o fɛ. Mun na an be ban a juguman na?» O bɛɛ la, Zɔbu ma kumajugu fɔ.
Zɔbu teri saba
11Zɔbu teriw mɔgɔ saba y'a ka tɔɔrɔkow bɛɛ mɛn. U kelen kelen bɛɛ bɔra u ka jamanaw na ka na. Elifazi bɔra Teman, Bilidadi bɔra Suwa, Sofari bɔra Naama. U ye ɲɔgɔn ye k'u be taga Zɔbu fɛ k'a makari filɛ k'a ɲaji cɛ. 12K'u to yɔrɔjan, u ye filɛli kɛ k'a ye, u ma se k'a lɔn. U tora ka kasi. U y'u ka faniw faranfaran ka to ka buguri fili sanfɛ ka kɛ u kuun na. 13U tagara sigi a gɛrɛfɛ duguma tile wolonwula ni suu wolonwula, u ma se ka kuma a fɛ. Bari u tun y'a ye ko a ka sɛgɛn ka bon kojugu.


text:
Eza 11
Bolokura falenko
1- Zese ka buruju,
min kɛra i ko yiriju tigɛnin,
ale bena bolomisɛn dɔ falen,
bolokura bena falen a liliw kan.
2Masaba ka Nii bena to n'a ye,
ale min be lɔnniya, ni koo faranfasili see di,
ka koo ɲanabɔli see, ni fanga di,
ka Masaba lɔnko n'a ɲasiranko see di.
3Ka siran Masaba ɲa,
o le bena diya a ye.
A tena kiti tigɛ
ka kɛɲɛ n'a ɲaa ka yeta ye.
A tena koo latigɛ
ka kɛɲɛ n'a tulo ka mɛnta ye.
4- A bena dɛsɛbagatɔw ka kiti tigɛ
tilenninya la.
A bena jamana kɔnɔ fantanw
ka koo latigɛ hɔrɔnya la.
A ka kuma bena kɛ i ko bere,
ka la jamana kan.
A bena mɔgɔjugu faga
a dalafɔɲɔ fɛ.
5- Tilenninya bena kɛ a ka cɛsirilan ye,
kantigiya bena kɛ a cɛsirifɛn ye.
6- Wara ni sagaden bena to ɲɔgɔn fɛ,
waraninkala ni baden bena to ɲɔgɔn fɛ.
Misiden ni jaraden bena dumuni kɛ ɲɔgɔn fɛ,
denmisɛn be taga u dɛndɛ.
7Misi ni wara bena dumuni kɛ ɲɔgɔn fɛ,
u deenw bena la yɔrɔ kelen na.
Jara bena biin ɲimi i ko misi.
8Denɲɛnnin bena tulon kɛ
saa ka dingɛ daa la.
Deen min daa bɔra siin na,
ale ben'a bolo don
fɔnfɔnni ka dingɛ kɔnɔ.
9- Cɛnni tena kɛ, halakili tena kɛ tugu
Masaba ka kulu senuman yɔrɔ bɛɛ la.
Bari Masaba lɔnni bena yɔrɔ bɛɛ fa
i ko jii be baa fa cogo min na.
Isirayɛlidenw segiko taamasiɲɛ
10- O loon na, Zese kɔmɔgɔ bena wili ka kɛ taamasiɲɛ ye siyaw fɛ. Jamana wɛrɛw ben'a yɔrɔ ɲini. A bena to yɔrɔ min na, boɲa bena l'a kan. 11O loon na, Matigi bena wili a siɲɛ filanan na, waasa k'a ka mɔgɔw tɔɔ kunmabɔ, minw tora Asiri jamana la, ni Ezipiti, ani Patɔrɔsi, ni Kusi, ani Elamu, ni Babilɔni, ani Amati, ni dugukolo kan minw be kɔgɔji cɛma.
12A bena taamasiɲɛ kɔrɔta siya wɛrɛw ye.
Isirayɛli mɔgɔ minw tun minɛna ka taga,
a bena olu lajɛn.
Zuda mara mɔgɔ minw jɛnsɛnnin be diɲɛ faan bɛɛ la,
a ben'u bɔ yen k'u lajɛn.
13O loon na, Isirayɛli mara ka keliya bena dabila.
Zuda mara juguw bena halaki.
Isirayɛli tena keliya kɛ Zuda faan fɛ,
Zuda fana tena kɛ Isirayɛli kɛlɛbaga ye tugu.
14U bena jɛn ka taga filisiw kama tileben fɛ,
u bena taga ben kɔrɔn fɛ mɔgɔw kan.
U bena edɔmuw ni mowabuw mara,
amoniw bena kolo u ye.
15- Masaba bena Ezipiti jamana kɔgɔji bolo ja.
A ben'a bolo kɔrɔta ka Efarati baji ɲagami.
A ben'a tilan n'a dafiɲɛ barikaman ye
k'a kɛ jisira wolonwula ye
fɔɔ mɔgɔ bena se k'o tigɛ a seen na.
16A ka mɔgɔ tɔɔ minw tora Asiri jamana na,
olu bena sira sɔrɔ a kɔnɔ.
Isirayɛlidenw bɔra Ezipiti loon min na,
u ye sira sɔrɔ cogo min na,
olu fana bena sira sɔrɔ ten.


text:
Dal 47
Aw ka Masaba tanu
(Dal 93; 96-99)
1Kore kɔmɔgɔw ka dɔnkili dɔ, dɔnkililabagaw kuntigi ye min la.
2Jama, aw bɛɛ ka tɛgɛrɛ fɔ.
Aw ka Ala tanu ni nisɔndiyapɛrɛnkan ye.
3Bari Masaba, Fɛɛn bɛɛ kuntigi ye kabakofɛn ye.
Masacɛba lo dugukolo bɛɛ kan.
4A be jama dɔw don an bolo,
a be siyaw ben an seen kɔrɔ.
5A y'an niyɔrɔ d'an ma,
an minw ye Yakuba kunkɔrɔtabagaw ye,
min koo tun ka d'a ye.
6Ala yɛlɛla sanfɛ tanuli cɛma.
Masaba be taama buru fiyɛkan cɛma.
7Aw ka Ala tanu, aw k'a tanu!
Aw k'an ka Masa tanu, aw k'a tanu!
8Bari, ale Ala le ye dugukolo mumɛ bɛɛ Masa ye.
Aw ka dɔnkili la k'o yira.
9Ala le ye siyaw kuntigi ye.
Ala b'a ka masasigilan kan.
10Siyaw ka ɲamɔgɔw farala Ibrayima ka Ala ka jama kan,
bari masaw bɛɛ y'a ta ye dugukolo kan.
Ala be fɛɛn bɛɛ kunna.


text:
Mat 11
Zan batizelikɛla be mɔgɔw ci Yezu fɛ
(Luka 7.18-35)
1Yezu y'o ladili di a ka kalanden tan ni fila ma ka ban tuma min na, a bɔra ka taga mɔgɔw waaju k'u kalan gɛrɛfɛduguw la.
2O waati la, Zan batizelikɛla tun be kaso la. A ye Yezu ka koo kɛtaw kibaru mɛn minkɛ, a y'a ka kalanden dɔw ci, 3k'a ɲininga ko: «Ala ka Mɔgɔ wolomanin min ka kan ka na, ele lo wa? Walima an ka kan ka mɔgɔ wɛrɛ kɔnɔ?» 4Yezu y'u jaabi ko: «Aw be min mɛnna, n'aw be min yera, aw ye taga o lakali Zan ye, 5- ko fiɲɛntɔw be yeli kɛra, murukuw be taamana, farisogobanatigiw be kɛnɛyara, tulogwerenw be mɛnni kɛra, suuw be kununna, kibaru diman be fɔra fantanw ye. 6Ni mɔgɔ min kunna ma cɛn ne kosɔn, o tigi dagamunin lo.»
7Zan ka kalandenw kɔsegira ka taga tuma min na, Yezu y'a daminɛ ka kuma jama fɛ Zan koo la. A y'u ɲininga ko: «Aw tun tagara mun le filɛ kongokolon kɔnɔ? Fɔɲɔ be biin min lamaga wa? 8Aw tagara mun le filɛ? Dakamana fanitigi wa? Nga mɔgɔ minw be dakamana faniw don, olu be sɔrɔ masaluw le kɔnɔ. 9Aw tagara mun le filɛ? Kira lo wa? Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko a tɛmɛna kira yɛrɛ kan! 10- Ciden min koo fɔra Ala ka kuma na, o ciden nin ye Zan ye. A fɔra ko:
‹A filɛ, ne be n ka ciden ci i ɲa,
a bena i ka sira labɛn.›
11«Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko mɔgɔ si ma wolo diɲɛ na min kɛra mɔgɔbaba ye ka tɛmɛ Zan batizelikɛla kan. Nga *sankolo masaya la, mɔgɔ min lɔyɔrɔ ka dɔgɔ n'u bɛɛ ye, o tigi ka bon ni Zan ye. 12- K'a ta Zan ka waajuli kɛtuma ma fɔɔ ka na se bii ma, mɔgɔ bɛɛ be jijara ka donyɔrɔ sɔrɔ sankolo masaya la. Ni mɔgɔ minw jijara, olu le bena don yen. 13Musa ni kiraw bɛɛ kumana sankolo masaya koo la fɔɔ ka na se Zan ka waati ma. 14- N'aw b'a fɛ k'o faamu, u tun y'a fɔ ko Eli min bena segi ka na, Zan ye o Eli nin le ye. 15Tulo be min fɛ, o ka mɛnni kɛ. 16Ne bena bii mɔgɔw suma ni jɔn ye? U bɔnin be denmisɛnw fɛ minw siginin be kɛnɛba la ka to k'u kaan sama u tɔɲɔgɔnw ma ko:
17‹Anw ye fɔli kɛ aw ye, aw ma dɔɔn kɛ.
Anw ye sanga dɔnkili la, aw ma kasi fana.›
18«N b'o fɔ bari Zan nana, a te dumuni kɛ, a te minni kɛ, mɔgɔw ko jina b'a la. 19Mɔgɔ Dencɛ nana, a be dumuni kɛ ka minni kɛ, mɔgɔw ko cɛɛ nin ye nugubagatɔ ni dɔrɔtɔ ye. U ko lɛnpominɛlaw ni hakɛkɛlaw teri lo. Nga, lɔnniya ka kɛtaw b'a ka tilenninya yira.»
Mɔgɔ minw banna Ala ka kuma na
(Mat 10.15; Luka 10.12-15)
20O kɔ, Yezu y'a ka kabako caaman kɛ dugu minw kɔnɔ, a y'a daminɛ ka kumajugu fɔ o dugu mɔgɔw ma, bari u ma nimisa ka faran u ka kojuguw la. A ko: 21- «Aw Korazɛnkaw ni Bɛtisayidakaw, bɔnɛ bena kɛ aw ta ye, bari ne ye kabako minw kɛ aw fɛ, ni olu tun kɛra Tirikaw ni Sidɔnkaw fɛ, bii tun y'a sɔrɔ u ye dusukasifani don, ka bugurigwɛ mɔn u yɛrɛ la k'u sɔɔn yɛlɛma. 22Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko kiti loon na, Tirikaw ni Sidɔnkaw ka tɔɔrɔ bena nɔgɔya ka tɛmɛ aw ta kan. 23- Aw Kafaranamukaw, aw ka dugu bena taga ɲa wa? Abada! A bena halaki pewu. Bari ne ye kabako minw kɛ aw fɛ, ni olu tun kɛra Sodɔmu dugu kɔnɔ, bii tun ben'a sɔrɔ n'a be yen. 24- O kama, ne b'a fɔ aw ye ko kiti loon na, Sodɔmukaw ka tɔɔrɔ bena nɔgɔya ka tɛmɛ aw ta kan.»
Yezu be barika la a Faa ye
(Luka 10.21-22)
25O waati la, Yezu y'a fɔ ko: «Ne be barika la i ye n Faa, sankolo ni dugukolo masa, bari i ye koo minw dogo lɔnnikɛlaw ni hakilitigiw la, i ye olu yira denmisɛnw na. 26I y'a kɛ ten bari a diyara i ye tiɲɛ na.» 27- O kɔ, a y'a fɔ mɔgɔw ye ko: «N Faa Ala ye fɛɛn bɛɛ di n ma. Mɔgɔ si te Dencɛ lɔn n'a Faa dɔrɔn tɛ, mɔgɔ si te Faa fana lɔn fɔɔ Dencɛ kelenpe. Ni Dencɛ b'a fɛ mɔgɔ min k'a Faa lɔn, o tigi ben'a lɔn.
28«Aw minw nii tɔɔrɔnin lo, ni sigɛn b'aw kan, aw ka na ne fɛ, ne bena lafiya di aw ma. 29- Aw ka kɛ ne ka kalandenw ye, bari ne sabalinin lo, n te mɔgɔ si dɔgɔya fana. N'aw sɔnna ne ka kuma ma, aw bena lafiya sɔrɔ, 30bari ne tena jɔnya ni sigɛn gwiliman la aw kan.»


text:
1Yezu y'a ka kalanden tan ni fila lajɛn ka sebagaya ni fanga d'u ma ka jinaw gwɛn, ani ka banabagatɔw kɛnɛya. 2O kɔ, a y'u ci ka taga Ala ka masaya koo fɔ, ka banabagatɔw kɛnɛya. 3A y'a fɔ u ye ko: «Aw kana fɛɛn si ta, bere, dugutagaminan, dumuni, hali wari, aw kana o si ta. Aw kana deleke fila don. 4N'aw ye jatigila sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ, aw ye to yen fɔɔ aw bɔtuma ka se o dugu kɔnɔ. 5Ni dugu dɔ mɔgɔw banna ka jigiyɔrɔ d'aw ma, aw ye bɔ yen, k'aw sennabuguri furanfuran. O bena kɛ taamasiɲɛ ye k'u lasɔmi.» 6Kalandenw tagara yaala duguw la ka Ala ka kibaru diman fɔ ani ka banabagatɔw kɛnɛya o yɔrɔw bɛɛ la. 7Galile mara masacɛ Erɔdi ye kokɛnin nunu bɛɛ kibaru mɛn minkɛ, a hakili ɲagamina, bari dɔw tun ko Zan batizelikɛla le kununna. 8Dɔw fana ko kira Eli le segira ka na. Dɔ wɛrɛw ko kirakɔrɔw dɔ le kununna. 9Nga Erɔdi ko: «Ne y'a to u ye Zan kuun tigɛ. Ne do be min ka koo kɛnin kibaru mɛnna ten, o ye jɔn ye?» O la, a tun b'a fɛ a ɲaa ka la Yezu kan. 10Cidenw kɔsegira tuma min na, u ye koo minw kɛ, u y'o bɛɛ lakali Yezu ye. A tagara n'u ye danna dugu dɔ faan fɛ min tɔgɔ ko Bɛtisayida. 11Nga jama nana a lɔn minkɛ, u tagar'a fɛ. Yezu y'u kunbɛn ni nisɔndiya ye, ani ka u kalan Ala ka masaya koo la. Minw tun be kɛnɛyali fɛ, a y'olu kɛnɛya. 12Tile tun be ɲini ka ban minkɛ, a ka kalandenw gwɛrɛla a la k'a fɔ a ye ko: «Sira di jama ma u ka taga dafɛduguw la ka dumuni ani layɔrɔ ɲini bari an be yɔrɔlakolon na yan.» 13Nga Yezu ko: «Aw yɛrɛ ka dumuni d'u ma.» U y'a fɔ a ye ko: «Foyi t'an fɛ ni burukun duuru ani jigɛ deen fila dɔrɔn tɛ. Fɔɔ n'an tagara dumuni san ka n'a di o jama ma.» 14Bari cɛɛw tun ye mɔgɔ waa duuru ɲɔgɔn ye. Yezu y'a fɔ a ka kalandenw ye k'u k'a fɔ mɔgɔw ye k'u ka sigi mɔgɔ bi duuru duuru. 15Kalandenw y'a kɛ ka kɛɲɛ n'a ka kuma ye, jama bɛɛ sigira. 16Yezu ye burukun duuru ni jigɛ deen fila nunu ta, k'a ɲaa kɔrɔta sanfɛ ka barika la Ala ye, k'u karikari k'u di a ka kalandenw ma k'u k'u tilan jama cɛ. 17U bɛɛ ye dumuni kɛ fɔɔ ka fa, u ye dumuni tɔɔ cɛ ka segi tan ni fila fa n'o ye. 18Loon dɔ, ka Yezu to Aladali la a kelen, a ka kalandenw tun b'a gɛrɛfɛ. A tilara tuma min na, a y'u ɲininga ko: «Mɔgɔw b'a fɔra ko ne ye jɔn ye?» 19U y'a jaabi ko: «Dɔw ko i ye Zan batizelikɛla ye. Dɔw ko i ye Eli ye. Dɔw fana ko i ye kirakɔrɔw dɔ ye min kununna.» 20Yezu ko: «Aw do, aw b'a miiri ko ne ye jɔn ye?» Piyɛri y'a jaabi ko: «I ye Ala ka Mɔgɔ wolomanin nin ye.» 21Yezu y'a fɔ k'a gwɛlɛya u ma k'u kana o fɔ mɔgɔ si ye. 22A y'a fɔ u ye tugu ko: «Mɔgɔ Dencɛ ka kan ka tɔɔrɔ kosɔbɛ. Cɛkɔrɔbaw ni sarakalasebagaw kuntigiw ani sariya karamɔgɔw bena ban a la. U ben'a faga, nga tile sabanan loon a faganin kɔ, a bena kunun.» 23O kɔ, a y'a fɔ jama ye ko: «Ni mɔgɔ min b'a fɛ ka tugu ne kɔ, o tigi kana miiri a yɛrɛ ka nafa la. A k'a yɛrɛ gwengwenlɔgɔ ɲun loon o loon ka tugu ne kɔ. 24Mɔgɔ o mɔgɔ b'a fɛ k'a nii kisi, o tigi bena bɔnɔ a la. Nga ni mɔgɔ min bɔnɔna a nii la ne kosɔn, o tigi ben'a nii kisi. 25A be mun ɲa mɔgɔ ye ka diɲɛ fɛɛn bɛɛ sɔrɔ n'a bɔnɔna a nii la, walima n'a yɛrɛ halakira? 26Ni mɔgɔ min maloyara, a ma sɔn ne ni n ka kuma ma, Mɔgɔ Dencɛ mana na tuma min na a ka sebagaya la, n'a Faa ta, ani mɛlɛkɛ senumanw ta la, a fana tena sɔn o tigi ma. 27Tiɲɛ na, ne b'a fɔ aw ye ko aw minw be yan, aw dɔw tena sa n'u ma Ala ka masaya ye.» 28Tile seegi ɲɔgɔn o kuma nunu fɔnin kɔ, Yezu tagara ni Piyɛri ni Zan ani Zaki ye kulu jamanjan dɔ kan ka Ala daali. 29Ka Yezu to daalili la, a ɲada yɛlɛmana, a ka fani gwɛra parapara fɔɔ a be manamana. 30O yɔrɔnin bɛɛ, cɛɛ fila dɔ tun be kumana n'a ye. Musa ni Eli tun lo. 31Nɔɔrɔ tun b'u la. Yezu bena taga Zeruzalɛmu ka sa cogo min na k'a ka baara dafa, u tun b'o kuma le la. 32Sinɔgɔ tun be Piyɛri n'a tɔɲɔgɔnw na, u sinɔgɔra. U nana kunun tuma min na, u ye Yezu ka Alaya nɔɔrɔ ye, ani cɛɛ fila nunu a gɛrɛfɛ. 33Cɛɛ fila nunu taatɔ ka bɔ Yezu kɔrɔ, Piyɛri y'a fɔ a ye ko: «Matigi, a ka ɲi an ka to yan. Anw be bugu saba lɔ, e ta kelen, Musa ta kelen, Eli ta kelen.» Piyɛri tun be min fɔra, a tun m'a lɔn. 34Ka Piyɛri to o kuma na, sankaba dɔ jigira k'u datugu. Kalanden saba nunu y'o ye minkɛ, u siranna. 35Kumakan dɔ bɔra sankaba nin la k'a fɔ ko: «Nin ye ne Dencɛ ye ne ye min ci aw ma, aw k'a lamɛn.» 36Kumakan nin bɔtuma na, kalandenw ma mɔgɔ si ye tugu Yezu kelen kɔ. Olu ye min ye, u y'o mara u kɔnɔ, u m'o lakali mɔgɔ si ye o waati la. 37O dugusagwɛ, u jigitɔ ka bɔ kulu nin kan, jamaba dɔ tagara Yezu kunbɛn. 38Cɛɛ dɔ tora jama cɛma ka pɛrɛn ko: «Karamɔgɔ, ne b'i daali, i ka n dencɛ cogoya filɛ, bari ale dama le ye n deen ye. 39Jina dɔ be to ka wili a la, n'a wilila a la, a be bari ka kule, a b'a yuguyugu kosɔbɛ fɔɔ a daa be kanga. A b'a tɔɔrɔ kosɔbɛ, a te bɔ a la joona. 40Ne y'i ka kalandenw daali ko u k'a gwɛn ka bɔ a la, nga u ma se.» 41Yezu y'a fɔ ko: «Aw bii mɔgɔw kɔni, aw ka jugu, aw te la Ala la. Ne bena to n'aw ye k'aw ka koo muɲu fɔɔ tuma jumɛn?» A y'a fɔ deen faa ye ko: «Na n'i dencɛ ye yan.» 42Deen gwɛrɛtɔ, jina y'a ta k'a ben duguma k'a yuguyugu kosɔbɛ. Nga Yezu ye kuma gwɛlɛya jina ma k'a gwɛn. Deen kɛnɛyara, a y'a d'a faa ma. 43Mɔgɔw bɛɛ kabakoyara Ala ka sebagaya nin kosɔn. Yezu ka kokɛninw bɛɛ tun be mɔgɔw kabakoya minkɛ, a y'a fɔ a ka kalandenw ye ko: 44«N bena kuma min fɔ sisan, aw k'o lamɛn ka ɲa: U bena Mɔgɔ Dencɛ don mɔgɔjuguw bolo.» 45Nga olu m'o kuma faamu, a kɔrɔ dogonin tora u ma ten waasa u kan'a faamu. U tun be siran k'a ɲininga o kuma kɔrɔ la. 46Kalandenw tun be miiri ko jɔn le bena kɛ mɔgɔbaba ye. 47Yezu y'u ka miiriya lɔn minkɛ, a ye denmisɛn dɔ ta k'a lɔ a gɛrɛfɛ, 48k'a fɔ u ye ko: «Ni mɔgɔ min ye nin denmisɛn ɲɔgɔn minɛ ka ɲa ne kosɔn, o tigi ye ne le minɛ ka ɲa. Mɔgɔ min ye ne minɛ ka ɲa, o tigi ye ne cibaga le minɛ ka ɲa. Aw te mɔgɔ min jati aw cɛma, o tigi le ye mɔgɔbaba ye.» 49Zan ye kuma ta k'a fɔ Yezu ye ko: «Karamɔgɔ, an ye cɛɛ dɔ ye min be jinaw gwɛn ka bɔ mɔgɔw la n'i tɔgɔ ye. An tun b'a fɛ k'a bali, bari an dɔ tɛ.» 50Yezu y'a jaabi ko: «Aw kan'a bali, bari mɔgɔ min te aw jugu ye, o ye aw ɲiin ye.» 51Yezu tun ka kan ka ta ka bɔ diɲɛ na waati min na, o surunyana minkɛ, a y'a ŋaniya ta ko a be taga Zeruzalɛmu. 52O la, a ye cidenw bila ka taga yɛrɛ ɲa. Olu tagara don Samari mara dugu dɔ kɔnɔ ka jatigiso ɲini Yezu ye. 53Nga o dugu mɔgɔw ma sɔn ka Yezu ladon, bari a tun be tagara Zeruzalɛmu. 54A ka kalanden dɔw, Zaki ni Zan y'o mɛn minkɛ, u y'a fɔ Yezu ye ko: «Matigi, i b'a fɛ an b'a kɛ tasuma be jigi ka bɔ sankolo la k'u halaki wa?» 55Yezu y'a ɲaa yɛlɛma k'u jalaki. 56O kɔ, u tɛmɛna ka taga dugu wɛrɛ la. 57K'u to sira kan, cɛɛ dɔ y'a fɔ Yezu ye ko: «I mana taga yɔrɔ o yɔrɔ, ne bena tugu i kɔ.» 58Yezu y'a fɔ a ye ko: «Dingɛ be kongowuluw fɛ, ɲaga be kɔnɔw fɛ, nga layɔrɔ te Mɔgɔ Dencɛ tɔgɔ la.» 59Yezu fana y'a fɔ cɛɛ dɔ ye ko: «Tugu ne kɔ.» Nga o cɛɛ ko: «Matigi, a to ne be taga n facɛ suu don fɔlɔ.» 60Yezu y'a fɔ a ye ko: «A to suuw k'u ka suuw don. E kɔni, e ka taga Ala ka masaya koo fɔ.» 61Cɛɛ wɛrɛ y'a fɔ Yezu ye ko: «Ne bena tugu i kɔ, Matigi. Nga i b'a to ne be taga sara n ka somɔgɔw la fɔlɔ.» 62Yezu y'a jaabi ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ be misidaba minɛ ko a be sɛnɛ kɛ, n'a be filɛli kɛ a kɔfɛ, o tigi man kan ni Ala ka masaya ye.»
Copyrighted Material
Learn More


text:
Dal 68
Setigi Ala makiri dɔnkili
1Dɔnkililabagaw kuntigi ka dɔnkili. Dawuda ka dɔnkili dɔ.
2Ala wilila, a juguw jɛnsɛnna,
a kɔniyabagaw be boli a ɲa.
3A b'u tunu i ko sisi.
Liɲaga be yelen tasuma kɔnɔ cogo min na,
mɔgɔjuguw fana be halaki ten Ala ɲakɔrɔ.
4Nga mɔgɔtilenninw bena nisɔndiya,
u bena nisɔndiya kosɔbɛ Ala ɲakɔrɔ.
5Aw ka dɔnkili la Ala ye,
aw k'a tanu.
Aw k'o kɛ ka sankaba kan sigibaga kunbɛn.
A tɔgɔ ko Masaba, aw ka nisɔndiyapɛrɛnkan bɔ a ɲakɔrɔ.
6Ka Ala to a ka yɔrɔ senuman na,
ale lo ye falatɔ faa ye,
ale lo be firiyamuso ka tiɲɛ fɔ.
7Ale lo be somɔgɔw di somɔgɔtan ma.
A be kasodenw labila, u be nisɔndiya.
Murutibagaw dama le be to yɔrɔgwɛlɛn na.
8Tiɲɛ na Ala, e bɔtuma i ka jama ɲafɛ kɔni,
e taawaati la kongokolon kɔnɔ kɔni,
9- dugukolo tun yɛrɛyɛrɛla, sanji nana i kosɔn,
Sinayi tigi Ala, Isirayɛli ka Ala.
10Ala, e y'a kɛ sanji benna ka ɲa.
E ka dugukolo tun dɛsɛra, e y'a lakuraya.
11E ka jama sigira yɔrɔ min na,
e Ala, ɲumanyatigi le y'u sigi yen,
e tun ye yɔrɔ min labɛn sigɛnbagatɔw ye.
12Matigi kumana,
kibaru diman fɔmusow cayara!
13Kɛlɛdenw n'u ɲamɔgɔw be boli, ka boli.
Muso minw tora soo, olu be juguw bololafɛnw tilanna.
14Tubanin gaman mɔnna ni warigwɛ ye,
a gamansi be i ko sanu nɛrɛmuguman.
Aw bena la ka to wɛɛrɛ kɔnɔ wa?c
15Setigi Ala tun ye masacɛw jɛnsɛn tuma min na,
a tun be i ko *sanji siminin benna Salimɔn kulu kan.
16*Basan kuluw ye kulubabaw ye,
o kuun ka ca.
17Kulu kuun caaman,
mun na i be keliya Ala ka kulu kosɔn?
Ala y'e min woloma ka sigi yen.
Masaba bena to yen kudayi.
18Ala ka wotoro ye waa caaman ye.
Matigi b'u cɛma,
a nana n'u ye Yɔrɔ Senuman na ka bɔ Sinayi kulu kan.
19- I yɛlɛtɔ sanfɛ, i ye dɔw kɛ kasodenw ye.
I ye boɲafɛnw sɔrɔ adamadenw fɛ, hali murutibagaw fɛ.
Masaba Ala, i ka sigiyɔrɔ be *Siyɔn.
20Barika ka la Matigi ye loon o loon.
A be lɔ n'an ka koo ye, an Kisibaga Ala lo.
21Ala ye kisibaga Ala ye an fɛ.
Cogo be ale Masaba fɛ k'an kisi saya ma.
22Tiɲɛ na, Ala ben'a juguw kuun ci,
jugu minw b'u ka kojugu la.
23Matigi y'a fɔ ko:
«Ne bena kɔsegi n'u ye ka bɔ Basan kulu kan,
ne bena kɔsegi n'u ye ka bɔ kɔgɔji jukɔrɔ,
24janko i seen ka don u joli la,
i ka wuluw k'u niyɔrɔ nɛmu e juguw joli la.»
25Ala, u y'i taatɔ ye sebagaya la.
I taatɔ yera i ka Yɔrɔ Senuman na,
ne ka Ala ni ne ka Masacɛ.
26Dɔnkililabagaw le be ɲafɛ,
fɔlikɛlaw be tugura kɔfɛ.
Cɛmancɛ la, o ye sunguruninw ye
minw be dundunw gosira.
27Aw ye barika la Ala ye ɲɔgɔnlajɛnyɔrɔ la,
aw minw ye Isirayɛli buruju ye.
28Bɛnzamɛn min ye u dɔgɔ ye,
ale kɔmɔgɔw le be ɲafɛ.
O kɔ, Zuda kɔmɔgɔw ɲamɔgɔw tugura,
dakamana fani b'u kaan na,
ani Zabulɔn kɔmɔgɔw ɲamɔgɔw, ni Nɛfutali taw.
29Ne ka Ala, dɔ fɔ, ka kɛɲɛ n'i ka setigiya ye,
i ka setigiya min ye koo caaman ɲa an ye.
30K'i to i ka soo kɔnɔ, min be Zeruzalɛmu kunna,
masacɛw bena na n'u ka boɲafɛnw ye i fɛ yen.
31Ezipiti bagabaga dɛ,
min be i ko badala biin kɔnɔ sogojugu.
Siya nunu bagabaga, minw be i ko misiw n'u deenw.
O mɔgɔ nunu b'u yɛrɛ majigi ka warigwɛ di.
Siya minw be kɛlɛ kanu, u yɛrɛkɛ pewu!
32Mɔgɔbabaw be nana ka bɔ Ezipiti.
Etiyopikaw y'u bolo wili Ala faan fɛ.
33Dugukolo kan masaw,
aw ka dɔnkili la ka Ala boɲa.
Aw ka Matigi tanu.
34Jɔn le be ŋunuŋununa fɔɔ sankolo sanfɛ?
A b'a ka mankan barikaman kɛra.
35I k'a lɔn ko Ala le be se.
A ka kuntigiya be Isirayɛli kan,
a ka setigiya be sankaba sanfɛ.
36Ala, i ye siranyafɛn ye, k'i to i ka sigiyɔrɔ la.
Ele, Isirayɛli ka Ala be fanga ni setigiya d'i ka jama ma.
Ala barika!


text:
KALANSEN TANNAN
Mɛlɛkɛw: U be nɔɔ juman to an kan?
Mɛlɛkɛw be adamadenw dɛmɛ wa?
Mɛlɛkɛ juguw be nɔɔ juman to adamadenw kan?
An ka kan ka siran mɛlɛkɛ juguw ɲɛ wa?
1. Mun na an ka kan k’a ɲini ka mɛlɛkɛw lɔn?
TUMA caaman na, n’an b’a ɲinina ka mɔgɔ dɔ lɔn, o b’a to an b’a ka denbaya fana lɔn. Ka Jehova lɔn, o fana kɔrɔ ko k’a ka sankolola denbaya mɔgɔw lɔn, u minw ye mɛlɛkɛw ye. Bibulu be mɛlɛkɛw weele ko “Ala Denkɛw.” (Zɔbu 38:7, ABM ). O la do, u ka baara ye mun lo ye Ala sagonata koo la? Yala u ye nɔɔ to adamadenw ka koow kan galen wa? Yala mɛlɛkɛw be nɔɔ to e ka ɲɛnamaya kan wa? N’o lo, cogo di do?
2. Jɔn lo ye mɛlɛkɛw dan ani mɛlɛkɛ joli lo be yen?
2 Bibulu be kuma mɛlɛkɛw koo la siɲɛ caaman. An ka ɲɛyirali dɔw lajɛ walisa ka dɔ fara an ka lɔnniya kan mɛlɛkɛw koo la. Jɔn lo ye mɛlɛkɛw dan? Kɔlɔsikaw 1:16 b’a fɔ ko “Bari fɛɛn bɛɛ danna ale [ Yezu Krista] lo barika la. Sankololafɛnw ni dugukolo kan fɛɛnw.” O cogo la, danfɛn yebali minw be weele ko mɛlɛkɛw, Jehova Ala tɛmɛna a Dencɛ fɔlɔ bangelen fɛ k’u kelen-kelen bɛɛ dan. Mɛlɛkɛ joli lo be yen? Bibulu b’a fɔ ko mɛlɛkɛ barikaman miliyɔn caaman lo danna.—Zaburuw 103:20. *
3. Zɔbu 38:4-7 be mun lo fɔ an ye mɛlɛkɛw koo la?
3 Bibulu, Ala ka kuma b’a fɔ an ye ko tuma min na dugukolo danna, ‘Ala dencɛw ɲagalila.’ (Zɔbu 38:4-7, ABM ). O kɔrɔ ko mɛlɛkɛw tun be yen kabi wagati jan sanni adamadenw ka dan ani hali ka kɔn dugukolo yɛrɛ danni ɲɛ. O vɛrise b’a yira ko mɛlɛkɛw be ni dusukunnataw ye sabu a b’a fɔ ko u “tun b’a la ka dɔnkili la.” A kɔrɔsi ko “Ala Denkɛw bɛɛ” ɲagalila ɲɔgɔn fɛ. O wagati la, mɛlɛkɛw bɛɛ kaan bɛnnen tun lo. U tun ye denbaya kelen ye min be baara kɛ Jehova Ala ye.
MƐLƐKƐW BE DƐMƐ NI TANGALI MIN LASE MƆGƆW MA
4. Bibulu b’a yira cogo di ko mɛlɛkɛ kantigimanw b’u mako don adamadenw ka koow la?
4 Cɛɛ fɔlɔ n’a muso danna mɛlɛkɛ kantigimanw ɲɛɛ na. Kabi o tuma, u b’u mako don sɔbɛ la adamadenw ka denbaya yiriwali koo la ani Ala sagonata dafali koo la (Talenw 8:30, 31; 1 Piyɛri 1:11, 12). Nka kɔfɛ, mɛlɛkɛw nana a ye ko adamadenw ka denbaya mɔgɔw fanba y’a dabila ka baara kɛ u Danbaga kanutigi ye. Siga t’a la, o ye mɛlɛkɛ kantigimanw dusu tiɲɛ. Faan wɛrɛ fɛ, hali ni mɔgɔ kelen segira Jehova ma, “nisɔndiya be kɛ Ala ka mɛlɛkɛw fɛ.” (Luka 15:10). Komi mɛlɛkɛw b’u mako don kosɔbɛ Ala sagokɛlaw ka hɛɛrɛ koo la, a tɛ bari an na k’a ye ko Jehova tɛmɛna u fɛ siɲɛ caaman na walisa k’a sagokɛla kantigimanw tanga ani ka barika don u la dugukolo kan (Eburuw 1:7, 14). An ka ɲɛyirali dɔw lajɛ.
5. Ɲɛyirali jumanw be sɔrɔ Bibulu kɔnɔ minw be mɛlɛkɛw ka dɛmɛ yira?
5 Mɛlɛkɛ fila ye cɛɛ tilennen Lɔti n’a denmusow dɛmɛ u ka kisi Sodɔmu ni Gɔmɔri dugu juguw halakili tuma na, u kɛtɔ k’u ɲɛminɛ ka bɔ yen (Zɛnɛzi 19:15, 16). Saan caaman o kɔ, kira Daniyɛli juguw y’a fili jaraw fɛ u ka dingɛn kɔnɔ nka a kisira ani a y’a fɔ ko: “Ne ka Ala y’a ka mɛlɛkɛ ci ka na jara nunu daa siri.” (Daniyɛli 6:23). Saan kɛmɛkulu fɔlɔ an tile la, mɛlɛkɛ dɔ ye ciden Piyɛri labɔ kaso kɔnɔ (Kɛwaliw 12:6-11). Ka fara o kan, mɛlɛkɛw ye barika don Yezu la a ka cidenya baara daminɛ na dugukolo kan (Marka 1:13). Wagati dɔɔni ka kɔn Yezu ka saya ɲɛ, mɛlɛkɛ dɔ y’a yɛrɛ yira a la ani ka “barika don a la” (Luka 22:43). O kɛra dususaloba ye Yezu fɛ a ka ɲɛnamaya wagati gwɛlɛw na dɛ!
6. (a) Mɛlɛkɛw be Ala ka mɔgɔw tanga cogo di bi? (b) Sisan, an bena ɲiningali jumanw lo lajɛ?
6 Bi, mɛlɛkɛw tɛ u yɛrɛw yira tugun Ala sagokɛlaw la dugukolo kan. Nka, hali n’an tɛ u ye tugun, Ala ka mɛlɛkɛ barikamanw bele be Ala sagokɛlaw tanga sanko n’u be farati la Alako ta fan fɛ. Bibulu b’a fɔ ko: “Masaba ka mɛlɛkɛ be to a ɲasiranbagaw gɛrɛfɛ k’u kisi.” (Zaburuw 34:8). Mun na o kumaw ka kan ka kɛ dususaloba ye an fɛ? Sabu, mɛlɛkɛ jugu farimanw be yen minw b’a fɛ ka an halaki! Olu ye jumanw ye? Jɔn lo ye u dan? Cogo juman na u b’a ɲini ka koo jugu kɛ an na? Walisa k’o ɲiningaliw jaabili lɔn, an k’a filɛ dɔɔni min kɛra adamadenw ka koow daminɛ na.
MƐLƐKƐ MINW YE AN JUGUW YE
7. Sutana sera ka mɔgɔw mabɔ Ala la fɔɔ ka se hakɛ juman ma?
7 I ko an y’a kalan gafe nin kalansen 3nan kɔnɔ cogo min na, mɛlɛkɛ dɔ y’a ɲini ka kuntigiya kɛ tɔɔw kan ani o cogo la a ye a kɔɔ di Ala ma. Kɔfɛ, o mɛlɛkɛ nana kɛ Sutana Naafigi ye ( Yirali 12:9). Saan 1 600 minw tɛmɛna Awa lafilinen kɔ, Sutana sera fana ka adamadenw bɛɛ mabɔ Ala la fɔɔ mɔgɔ kantigiman damanin dɔrɔn i n’a fɔ Abɛli, Enɔk ni Nuhun.—Eburuw 11:4, 5, 7.
8. (a) Mun lo y’a to mɛlɛkɛ dɔw kɛra jinaw ye? (b) Jinaw waajibiyara ka mun lo kɛ walisa ka kisi sanjiba ma Nuhun tile la?
8 Nuhun ka tile la, mɛlɛkɛ wɛrɛw murutira Jehova ma. Lɔyɔrɔ min tun be u fɛ Ala ka denbaya kɔnɔ sankolo la, u ye o bila. U jigira ka na dugukolo kan ka farisogo ta. Mun na do? Zɛnɛzi 6:2 (ABM ) b’a ɲɛfɔ ko: “O tuma la Ala denkɛw ye mɔgɔw denmusow ye ko u cɛ ka ɲi. U ye minnu ɲɛnatɔmɔ, u ye olu bɛɛ furu.” Nka, Jehova Ala ma sɔn o mɛlɛkɛw ka to ka o kɛ ani ka adamadenw kunnatiɲɛ o cogo la. A ye sanjiba dɔ lana dugukolo kan walisa ka mɔgɔ juguw bɛɛ halaki, nka a y’a sagokɛla kantigimanw kisi (Zɛnɛzi 7:17, 23). O cogo la, mɛlɛkɛ murutilenw, o minw be weele jinaw, u waajibiyara k’u farisogo bila ani ka segi sankolo la u cogoya fɔlɔ la. U ye u yɛrɛw kɛ Sutana nɔfɛmɔgɔw ye ani o cogo la ale kɛra “jinaw kuntigi” ye.—Matiyo 9:34.
9. (a) Mun lo kɛra jinaw la tuma min na u segira ka taga sankolo la? (b) An bena mun lo lajɛ ka ɲɛsin jinaw ma?
9 Tuma min na o mɛlɛkɛ murutilenw segira ka taga sankolo la, u gwɛnna ka bɔ Ala ka denbaya kɔnɔ i ko u kuntigi Sutana (2 Piyɛri 2:4). Hali n’u tɛ se ka adamadenw farisogo cogoya ta tugun, u bele be nɔɔ jugu to adamadenw kan kosɔbɛ. Tiɲɛn na, Sutana be tɛmɛ o jinaw fɛ ka “dugukolo kan mɔgɔw bɛɛ lafili.” ( Yirali 12:9, ABM; 1 Zan 5:19). Cogo di do? Jinaw be tɛmɛ fɛɛrɛ dɔw lo fɛ walisa ka mɔgɔw lafili (2 Korɛntikaw 2:11). An k’o fɛɛrɛ dɔw lajɛ.
JINAW BE MƆGƆW LAFILI COGO MIN NA
10. Jinaw be tɛmɛ kɛcogo sifa jumanw fɛ ka mɔgɔw sama ka na u ka fanga kɔrɔ?
10 Bi, mɔgɔ caaman be jinaw ka fanga kɔrɔ sabu u b’u seen don koo dɔw la i n’a fɔ lagwɛri, jinamoriya, tagamasiɲɛ ɲinini, ka mɔgɔ siri ani a ɲɔgɔnnaw. Bibulu be o kɛcogow haramuya ani a b’an lasɔmi ko koo o koo ɲɛsinna u ma, an k’an yɛrɛ tanga o ma (Dutɛrɔnɔmɛ 18:10-12; Ezayi 47:13, 14). I ko jɛgɛminɛla be tɛmɛ nɛgɛrifɛn sifa caaman fɛ walisa ka jɛgɛw sama ka na jɔɔ kɔnɔ cogo min na, o cogo kelen na mɛlɛkɛ juguw be tɛmɛ o kɛcogow fɛ ka mɔgɔ sifaw bɛɛ sama ka na u ka fanga kɔrɔ.
11. Lagwɛri ye mun ye, ani mun na an ka kan k’an yɛrɛ tanga a ma?
11 Jinaw be tɛmɛ nɛgɛrifɛn minw fɛ ka mɔgɔw sama, o dɔ ye lagwɛri ye. Lagwɛri ye mun ye? O ye k’a ɲini ka siniko wala koo dogonen dɔ lɔn. Lagwɛri kɛcogo dɔw ye ka buguri la, ka kolonkisɛ fili, ka filɛri kɛ fiyɛ kɔnɔ, ka filɛri kɛ mɔgɔ tɛgɛ kɔnɔ wala ka sikow kɔrɔ fɔ. Hali ni mɔgɔ caaman b’a miiri ko farati foyi tɛ yen lagwɛriko la, Bibulu kɔni b’a fɔ ko lagwɛrikɛlaw be baara kɛ ni jinaw lo ye. Ɲɛyirali fɛ, Kɛwaliw 16:16-18 (ABM ) be “jinɛ yelikɛla” dɔ kofɔ min tun ye see di sunguru dɔ ma ka filɛri kɛ. Nka, tuma min na o jina gwɛnna ka bɔ a la, a ma se ka filɛri kɛ tugun.
12. Mun na farati b’a la k’a ɲini ka kuma ni mɔgɔ salenw ye?
12 Jinaw be mɔgɔw lafili cogoya wɛrɛ la: u b’u lasun ka sukɔrɔw weele. Ngalon miiriya minw be yen mɔgɔ salenw koo la, u ka teli ka sukasibagatɔw lafili. Sukilila be se ka kunnafoni tigitigi dɔw di banbagatɔ koo la wala k’a kumakan kɛ i n’a fɔ banbagatɔ yɛrɛ ta. O b’a to mɔgɔ caaman lanen b’a la ko mɔgɔ salenw be niin na ani ko n’an be kuma n’u ye o b’an dɛmɛ k’an ka dusukasi muɲu. Nka, o “dususalo” ɲɔgɔn tɛ foyi ye ngalon kɔ, ani farati yɛrɛ b’a la. Mun na do? Katuguni jinaw be se ka banbagatɔ kaan ladegi ani ka kunnafoni dɔw di sukilila ma a koo la (1 Samuyɛli 28:3-19). An fana y’a kalan ka tɛmɛ kalansen 6nan kɔnɔ ko mɔgɔ salenw banna, u tɛ yen le (Zaburuw 115:17). O la, mɔgɔ o mɔgɔ be ‘sukɔrɔw weele,’ jinaw lo b’o tigi lafilila ani a be donna Ala gasi la le (Dutɛrɔnɔmɛ 18:10, 11; Ezayi 8:19). O kama, i ka hakili sɔrɔ ka ban o nɛgɛrifɛn na sabu farati b’a la, jinaw be baara kɛ n’a ye.
13. Mɔgɔ caaman minw tun be siran jinaw ɲɛ, u sera ka mun lo kɛ?
13 Mɛlɛkɛ juguw tɛ mɔgɔw lafili dɔrɔn dɛ, u b’u bagabaga fana. Bi, Sutana n’a ka jinaw b’a lɔn ko wagati be na u tɛna se ka koo jugu kɛ mɔgɔw la, ani o wagati “tɔɔ man jan tugu.” O kama, u ka fari ka tɛmɛ fɔlɔ kan ( Yirali 12:12, 17). O bɛɛ n’a ta, mɔgɔ waa caaman minw tun be siran mɛlɛkɛ juguw ɲɛ loon o loon, u sera k’u yɛrɛ bɔ u bolo. U y’o kɛ cogo di? Ni mɔgɔ dɔ be jinaw ka fanga kɔrɔ, a tigi be se ka mun lo kɛ do?
AN BE SE K’AN YƐRƐ LAFASA MƐLƐKƐ JUGUW MA COGO DI?
14. I ko Efɛzi kerecɛn fɔlɔw y’a kɛ cogo min na, an be se k’an yɛrɛ bɔ mɛlɛkɛ juguw bolo cogo di?
14 Bibulu b’a yira an na cogo min na an be se k’an yɛrɛ lafasa mɛlɛkɛ juguw ma ani fana k’an yɛrɛ bɔ u bolo. Kerecɛn fɔlɔ minw tun be Efɛzi dugu kɔnɔ, an k’a filɛ olu ye min kɛ. Sanni u ka kɛ kerecɛnw ye, olu dɔw tun be jinamoriya koow kɛ. Tuma min na u y’a latigɛ k’u yɛrɛ bɔ mɛlɛkɛ juguw bolo, u ye mun lo kɛ do? Bibulu b’a fɔ ko: “Minw tun be jinamoriya kɛ, olu caaman nana n’u ka sɛbɛ ye k’u jɛni jama bɛɛ ɲana.” (Kɛwaliw 19:19). U kɛtɔ k’u ka jinamoriya sɛbɛw jɛni, o kerecɛn kuraw ye ɲɛyirali ɲuman to mɔgɔw ye minw b’a fɛ k’u yɛrɛ lafasa mɛlɛkɛ juguw ma. Minw b’a fɛ ka baara kɛ Jehova ye u ka kan k’u seen bɔ lagwɛri ni jinamoriya ani a ɲɔgɔnna koow bɛɛ la. O ɲɛsinna gafew, zurunaliw, filimuw, pɔsitɛriw ani dɔnkiliw ma minw be mɔgɔw lasun k’o koow kɛ ani k’u nege don u la. Mɔgɔw be kirisi sɛbɛ ni fɛɛn wɛrɛ minw kɛ k’u yɛrɛw tanga, olu fana niin b’a la.—1 Korɛntikaw 10:21.
15. An ka kan ka mun lo kɛ walisa k’an yɛrɛ lafasa mɛlɛkɛ juguw ma?
15 Efɛzi kerecɛnw y’u ka jinamoriya sɛbɛw jɛni, saan damanin o kɔ, ciden Pol ye sɛbɛ ci u ma ko: ‘An be kɛlɛ kɛ ni . . . nijuguw ye.’ (Efɛzikaw 6:12). Jinaw tun ma u to ɲɛsuma na. U tun b’a fɛ ka see sɔrɔ u kan hali bele. O kama, o kerecɛnw tun ka kan ka mun lo kɛ do? Pol y’a fɔ u ye ko: “Lanaya min b’aw la, aw k’o kɛ i n’a fɔ kɛlɛden ka nigɛkunbɛnnan, ka se ka Sutana ka biɲɛ tasumaman bɛɛ faga n’o ye.” (Efɛzikaw 6:16). N’an ka limaniya barika ka bon i ko nigɛkunbɛnnan, an fana bena se k’an yɛrɛ lafasa bɛrɛbɛrɛ mɛlɛkɛ juguw ma.—Matiyo 17:20.
16. An be se k’an ka limaniya barika bonya cogo di?
16 An do be se k’an ka limaniya barika bonya cogo di? An kɛtɔ ka Bibulu kalan. Kogo barika fanba be bɔ a jusigi barika lo la. O cogo kelen na, an ka limaniya barika fanba fana be bɔ a jusigi lo la o min ye Ala ka Kuma lɔnniya tigitigi ye. N’an be Bibulu kalan ani k’a sɛgɛsɛgɛ loon o loon, an ka limaniya barika bena bonya. I ko kogo barikaman, o limaniya bena an tanga mɛlɛkɛ juguw ma.—1 Zan 5:5.
17. Fɛɛrɛ wɛrɛ juman bena an dɛmɛ k’an yɛrɛ lafasa mɛlɛkɛ juguw ma?
17 Efɛzi kerecɛnw tun ka kan ka koo wɛrɛ juman kɛ? U mako tun b’a la ka fɛɛrɛ barikaman wɛrɛ kɛ walisa k’u yɛrɛ tanga tugun sabu jinakow tun falen be u ka dugu kɔnɔ. O kama, Pol y’a fɔ u ye ko: “Aw ka Ala daali kosɔbɛ tuma bɛɛ Nii Senuman barika la ni daalili sifa bɛɛ ye.” (Efɛzikaw 6:18). Komi an ka duniɲa fana falen lo jinakow la, a kɔrɔtalen lo kosɔbɛ an ka Jehova deli walisa a k’an tanga mɛlɛkɛ juguw ma. Tiɲɛn na, an ka kan ka Jehova tɔgɔ weele an ka deliliw la (Talenw 18:10). O la, an ka kan ka to ka Ala deli a k’an “kisi Sitanɛ ma.” (Matiyo 6:13, ABM ). Jehova bena o delili sɔbɛ ɲɔgɔnw jaabi.—Zaburuw 145:19.
18, 19. (a) Mun na an lanen b’a la ko an be se ka see sɔrɔ mɛlɛkɛ juguw kan? (b) Kalansen nata bena ɲiningali juman lo jaabi?
18 Mɛlɛkɛ juguw ka fari, nka kuun t’a la ka siran u ɲɛ n’an kɔni be ban Sutana ma ani n’an b’an magwɛrɛ Ala la k’a sago kɛ (Zaki 4:7, 8). Koo bɛɛ see tɛ u ye. Ala ye u ɲangi Nuhun tile la, ani loon dɔ la, kiti bena tigɛ u kan (Zude 6). I hakili to a la fana ko Jehova ka mɛlɛkɛ barikamanw b’an tanga (2 Masacɛw 6:15-17). Olu b’a fɛ sɔbɛ la ko an ka se k’an yɛrɛ lafasa mɛlɛkɛ juguw ma. An be se k’a fɔ ko u b’an jija k’o lo kɛ. O kama, an magwɛrɛnen ka to Jehova n’a ka mɛlɛkɛ kantigimanw ka denbaya la. An fana k’an yɛrɛ tanga lagwɛri ni jinamoriya koow ani a ɲɔgɔnna sifaw bɛɛ ma, ani an ka to ka Bibulu ka ladilikan sira tagama tuma bɛɛ (1 Piyɛri 5:6, 7; 2 Piyɛri 2:9). N’an b’o kɛ, an be se ka la a la ko an bena see sɔrɔ mɛlɛkɛ juguw kan.
19 Nka, mun na Ala y’a to mɛlɛkɛ juguw ani juguya ka kɛ o min ye tɔɔrɔ caaman lase mɔgɔw ma? Kalansen nata bena o ɲiningali jaabi.
^ dakun 2 Ka ɲɛsin mɛlɛkɛ kantigimanw ma, Yirali 5:11 b’a fɔ ko: “U dama ye mɛlɛkɛ waa tan sigiyɔrɔma waa tan ye” wala waa tan-tan caaman caaman. O cogo la, Bibulu b’a fɔ ko mɛlɛkɛ miliyɔn caaman lo danna.


text:
KUNNAFONI WƐRƐW
Yala Yezu wolola desanburukalo la wa?
BIBULU t’a fɔ an ye Yezu wolola wagati tigitigi min na. Nka, a be dalilu barikamanw di an ma minw b’a to an b’a fɔ ko a ma wolo desanburukalo la.
I k’a filɛ wagati tun be cogoya min na desanburukalo la, Bɛtilehɛmu mara la Yezu wolola yɔrɔ min na. Yahutuw ka Kislɛvu kalo (novanburukalo ni desanburukalo cɛ) tun ye samiɲakalo ni nɛnɛkalo ye. O nɔfɛ kalo tun ye Tebɛt kalo ye (desanburukalo ni zanwiyekalo cɛ). O kalo ka nɛnɛ tun ka jugu ka tɛmɛ kalo tɔɔw ta kan, ani tuma dɔw la nɛzi tun be ben ka kuluw sanfɛlaw datugu. An k’a filɛ Bibulu be min fɔ Bɛtilehɛmu ka wagati cogoya koo la.
Bibulu sɛbɛbaga Ɛsidirasi b’a yira ko Kislɛvu kalo ye samiɲakalo ni nɛnɛkalo ye tiɲɛn na. A y’a sɛbɛ ko jama ye ɲɔgɔn lajɛn Zeruzalɛmu “saan kalo kɔnɔntɔnnan [Kislɛvu kalo] tile mugannan loon” na, ani ko mɔgɔw ‘tun be yɛrɛyɛrɛla sanji kosɔn.’ Jama yɛrɛ y’a fɔ Kislɛvu kalo ka wagati cogoya koo la ko: “samiɲa fana lo, mɔgɔ te se ka to kɛnɛma.” (Ɛsidirasi 10:9, 13; Zeremi 36:22). O lo y’a to, Bɛtilehɛmu mara la, desanburukalo tun mana surunya, bɛgɛndɛndɛbagaw tun be labɛn kɛ walisa suu kana ko k’u sɔrɔ kɛnɛ ma n’u ka bɛgɛnw ye!
K’a masɔrɔ Bibulu b’a fɔ ko Yezu wololon sufɛ, sagadɛndɛbaga dɔw tun be u ka sagaw kɔrɔsira kongo kɔnɔ. Bibulu sɛbɛbaga Luka yɛrɛ b’a fɔ ko sagadɛndɛbagaw “tun be si ɲana kongo kɔnɔ k’u ka sagaw kɔlɔsi” Bɛtilehɛmu mara la (Luka 2:8-12). I k’a kɔrɔsi ko a fɔra ko sagadɛndɛbagaw tun be si ɲana kongo kɔnɔ. U tun tɛ bɔ n’u ka bɛgɛnw ye tile fɛ dɔrɔn. U n’u ka bɛgɛnw tun be kɛnɛ ma kongo kɔnɔ sufɛ. Yala o tun bɛnnen lo ni Bɛtilehɛmu ka wagati cogoya ye yɔrɔ min na nɛnɛ ni sanji be yen desanburukalo la wa? Ayi dɛ! O la, Yezu wolotuma ka koow cogoya b’a yira ko Yezu ma wolo desanburukolo la. *
Ala ka Kuma b’a fɔ an ye Yezu sara wagati tigitigi min na. Nka, a tɛ kunnafoni bɛrɛ di an ma a wolotuma koo la. O b’an hakili jigi masacɛ Solomani ka kumaw la ko: “Tɔgɔɲuman ka fisa ni tulu kasadiman ye. Mɔgɔ salon ka fisa n’a wololon ye.” (Waajulikɛla 7:1). A tɛ bari an na k’a ye ko Bibulu be kunnafoni caaman di an ma Yezu ka cidenya baara n’a ka saya koo la, nka a tɛ kunnafoni bɛrɛ di an ma a wolotuma koo la.
^ dakun 1 N’i be kunnafoni wɛrɛw fɛ, i k’a filɛ gafe Comment raisonner à partir des Écritures kɔnɔ, a ɲɛɛ 161-165. Jehova Seerew lo y’a sɛbɛ.


text:
1Ne Pɔli min kɛra Yezu Krista ka ciden ye ka kɛɲɛ ni Ala sago ye, ani an balimacɛ Timote, 2an be bataki nin ci Krista ka jama ma Kɔlɔsi dugu kɔnɔ, aw minw kɛra balimasɔbɛw ye Krista barika la, an Faa Ala ka nɛɛma ni hɛrɛ kɛ aw ye. 3An be Ala daali aw ye tuma o tuma, ka barika la a ye ale min ye an Matigi Yezu Krista Faa ye. 4Bari an y'a mɛn ko aw fana lara Yezu Krista la ani ko aw be Ala ka mɔgɔw kanu. 5Aw jigi lanin be fɛɛn min kan arijana na, aw ye o jigi nin sɔrɔ kibaru diman barika la, min ye tiɲɛkuma ye, aw kɔnna k'o le mɛn. 6O le sera diɲɛ yɔrɔ bɛɛ la, n'a be baara kɛra yen kosɔbɛ, i n'a fɔ a b'a kɛra aw fɛ cogo min na. Kabin'a sera aw fɛ, aw sɔnn'a ma, o le y'aw dɛmɛ ka Ala ka nɛɛma lɔn sɔbɛ la. 7An baarakɛɲɔgɔn Epafarasi, min koo ka gwɛlɛ an ma, n'ale ye Krista ka baarakɛlaɲuman ye anw fɛ aw cɛma, ale lo y'aw kalan o koo la. 8Aw be ɲɔgɔn kanu cogo min na Nii Senuman barika la, ale lo y'o fɔ an ye. 9O le y'a to, kabini an ye aw koo mɛn, an be Ala daali aw ye tuma bɛɛ. An b'a daali ko a ka hakilitigiya di aw ma Nii Senuman barika la, janko aw ka se k'a sago lɔn kosɔbɛ. 10O la, aw taamacogo ka se ka bɛn ni Matigi sago ye, ani aw koo ka diya a ye tuma bɛɛ, aw ka se ka baaraɲuman sifa bɛɛ kɛ, ani ka Ala lɔn kosɔbɛ. 11An b'a daali ko a ka fanga d'aw ma kosɔbɛ a ka sebagayaba barika la, o la, aw bena se k'aw jija ka koo bɛɛ muɲu ni nisɔndiya ye. 12Aw ka barika la Faa ye ale min y'a kɛ aw be se ka niyɔrɔ sɔrɔ, min labɛnnin be Ala ka mɔgɔw ye yeelen yɔrɔ la. 13A y'an tila ka bɔ dibi ka fanga bolo, ani k'an don a Deen ka masaya la, deen min koo ka di a ye kosɔbɛ. 14Deen min barika la, an ka hakɛw yafara, an kisira. 15Ale lo ye Ala jaa ye, an te se ka Ala min ye. Ale fana le kɔnna danfɛn bɛɛ ɲa, ani a ka bon n'u bɛɛ ye. 16Bari fɛɛn bɛɛ danna ale lo barika la. Sankololafɛnw ni dugukolo kan fɛɛnw, danfɛn minw be se ka ye, ani minw te se ka ye, a masaya fara a kuntigiw kan, a fangatigi fara a setigiw kan, o bɛɛ lajɛnnin danna ale lo barika la, ani u danna ale lo kosɔn. 17Ale lo kɔnna fɛɛn bɛɛ ɲa, fɛɛn bɛɛ fana be yen ale lo barika la. 18Ale lo ye Krista ka jama kuntigi ye, min y'a farisogo ye. A daminɛna ni ale ye, ale lo kɛra suu fɔlɔ ye ka kunun, waasa a ka kɛ bɛɛ ɲafɛ. 19Bari a diyara Ala ye k'a yɛrɛ ka Alaya dafanin dɔn a la. 20Ani ka bɛn ni danfɛnw bɛɛ ye a deen nin barika la, dugukolo kan fɛɛnw, ni sankololataw, ka hɛrɛ kɛ a deen nin ka saya barika la lɔgɔ kan. 21Aw minw yɔrɔ tun ka jan Ala la fɔlɔfɔlɔ, ani aw tun ye Ala juguw ye aw ka miiriya, n'aw ka kɛwalijuguw kosɔn, 22sisan Ala bɛnna n'aw ye a Dencɛ ka saya barika la, waasa aw saniyanin, n'aw jalakibali ka se ka lɔ a ɲakɔrɔ. 23Nga aw ka jija ka l'a la kosɔbɛ, fɛɛn si kana aw ka miiriya ɲagami k'aw jigi bɔ kibaru diman kan aw ye min mɛn, ale min fɔra danfɛnw bɛɛ ye diɲɛ kɔnɔ. Ne Pɔli kɛra min baarakɛla ye. 24Ne be nisɔndiya n ka tɔɔrɔkow la aw kosɔn, Krista ka sigɛn tɔɔ min tun tora, ne b'o la Krista ka jama kosɔn min y'a farisogo ye. 25Ne kɛra jama nin ka baarakɛla ye, ka kɛɲɛ ni Ala ka weleli ye aw dɛmɛ kama. A ye ne wele k'a ka kuma fɔ ka ɲa kosɔbɛ. 26O ye Ala ka koo dogonin ye, a tun dogora kabini waatijan, mɔgɔw ye. Nga sisan Ala y'a yira a ka mɔgɔw la. 27A b'a fɛ ka o koo dogonin ɲumanya yira siyaw cɛma, min ye nin ye: Krista be aw cɛma, ale kɛra aw jigi ye ko aw bena nɔɔrɔ sɔrɔ sini. 28An be ale Krista le koo fɔra mɔgɔ bɛɛ ye, k'u ladi, ani k'u kalan ni hakilitigiya bɛɛ ye, waasa an ka se ka mɔgɔ kelen kelen bɛɛ labɛn u dafanin ka lɔ Ala ɲakɔrɔ Krista barika la. 29O le kosɔn ne be baara kɛ, ani ne be bondori kɛ n'a ka fanga ye, min be baara kɛra ne kɔnɔ kosɔbɛ.
Copyrighted Material
Learn More


text:
MAKABEW FILANAN 3
Simɔn janfaci ka koo
1Ka Ala ka dugu nin mɔgɔw siginin to hɛrɛ la kosɔbɛ, mɔgɔw tun be sariyaw bato kosɔbɛ, sarakalasebagaw kuntigi Oniyasi ka Alaɲasiran kosɔn, bari kojugu koo tun ka go a ye haali. 2O la, hali yɔrɔ wɛrɛ masaw tun be boɲa la Alabatosoba kan ani ka fɛnbabaw di a kosɔn. 3Fɔɔ Azi masacɛ Selekusi tun be to k'a yɛrɛ ka sɔrɔ dɔ di ka lɔ ni sarakako musakaw bɛɛ ye. 4Nga Simɔn tɔgɔla dɔ, Biliga kɔmɔgɔ tun lo. Ale tun ye Alabatosoba nafolo kɔlɔsibaga ye, ale ni sarakalasebagaw kuntigi tun bilara ɲɔgɔn na dugu feerelikɛyɔrɔw kama. 5A tun te ɲa sɔrɔla Oniyasi fɛ minkɛ, a tagara Tarazeyasi deen Apoloniyusi fɛ. Ale tun ye Siriba ni Fenisi mara kɛlɛkuntigi ye o waati la. 6Simɔn y'a fɔ a ye ko Zeruzalɛmu Alabatosoba kɔnɔ nafolo ka ca haali, ko min lara sarakako musakaw kan, ko a yɛrɛ tɛ se ka jati. A y'a fɔ fana ko min lar'a kan, k'o be se ka minɛ ka di masacɛ ma.
7Masacɛ ni Apoloniyusi ka ɲɔgɔnye dɔ seen fɛ, a ye nafolo nin koo fɔ masacɛ ye, u tun ye min koo fɔ a ye. Ale ye Eliwodɔri le wele k'a ci, min tun y'a ka koow ɲamɔgɔ ye, ko a ka taga o nafolo kofɔnin nin minɛ. 8O yɔrɔnin bɛɛ, Eliwodɔri ye sira ta, k'a yɛrɛ kɛ Siriba ni Fenisi maraw filɛbaga ye. Nga a tun bɔra masacɛ sago le kama. 9A sera Zeruzalɛmu tuma min na, sarakalasebagaw kuntigi ni dugu mɔgɔw y'a kunbɛn ka ɲa. A y'a nakun fɔ. Kibaruya min tun dir'a ma Alabatosoba nafoloko la, a y'o fɔ. A ko: «Yala o kuma nunu ye tiɲɛ ye wa?» 10Sarakalasebagaw kuntigi ye nafolo nin cogoya fɔ a ye ko: «Dɔ ye firiyamusow ni falatɔw ka nafolo maranin ye, 11dɔ ye Tobi dencɛ Irikan ta ye, min ye mɔgɔbaba ye. Simɔn mɔgɔjugu ye min fɔ, galon lo. Warigwɛ nin ye tɔni tan ni kelen ye, sanu ye tɔni duuru ni tilan ye. 12O la, ka maga mɔgɔ nunu ka fɛɛnw na, o te se ka kɛ. U y'u jigi la o yɔrɔ saniyanin nin kan le, diɲɛ bɛɛ be boɲa lara Alabatosoba min kan, u te se ka tɔɲɔ.»
Zeruzalɛmukaw hakili ɲagamiko
13Eliwodɔri kɔni tun b'a la dɔrɔn ko nafolo nin ka kan ka ta ka ta'a fara masacɛ ta kan le, ka kɛɲɛ ni masacɛ ka kuma ye. 14A tun ye loon min sigi, o loon sera, a donna Alabatosoba kɔnɔ ko a be jatili daminɛ. Dugu mɔgɔw bɛɛ hakili ɲagamina kosɔbɛ. 15Sarakalasebagaw y'u ka baarakɛfaniw don, k'u kunbiri gwan k'u ɲaa biri duguma sarakabɔyɔrɔ ɲafɛ ka to ka Sankolotigi dali ko a ka nafolo nin sutara a tigiw ye, bari ale yɛrɛ le ye sariya sigi fɛɛn maraninw kosɔn. 16N'i ye sarakalasebagaw kuntigi ye, a be lɔn yɛrɛ ko a dusu tɔɔrɔnin lo. A filɛlikɛcogo n'a yɛrɛ cogo bɛɛ tun b'a yira ko a nii tɔɔrɔnin lo. 17Siranya, n'a yɛrɛyɛrɛcogo bɛɛ tun b'a dusu tɔɔrɔko yira a filɛbagaw la. 18Mɔgɔw tun be boli ka bɔ u ka soo ka taga dalili kɛ jɛnkulu jɛnkulu, janko Alabatosoba nin maloyako ka dabila. 19Musow ye bɔɔrɔw kɛ tafe ye k'o siri u siin kɔrɔ ka bɔ ka bɔlɔnw fa. Sunguru minw tun te kɛnɛma, olu dɔw tun be bolibolila ka taga dondaw la, dɔw tun be bolibolila kogow kan, dɔw tun be jɛngɛ ka filɛli kɛ ni fenɛtiriw ye. 20U bɛɛ bolo tun wilinin be sanfɛ ka dɛmɛ ɲini Ala fɛ. 21N'i ye mɔgɔw lalanin ye ka ɲagami duguma, ka sarakalasebagaw kuntigi firinfirintɔ ye dusukasi bolo, makariko daan tun lo.
22Ka mɔgɔw to Matigi, Setigi dalili la, ko a ka mɔgɔw ka nafolo maranin sutara u ye, 23Koo min tun latigɛra, Eliwodɔri tun b'a la k'o kɛ.
Matigi b'a ka yɔrɔ tanga
24Eliwodɔri n'a ka kɛlɛdenw tun sera nafolo marayɔrɔ donda la, o waati yɛrɛ la, Ala min ye setigi ye, n'a be fɛɛnw bɛɛ kunna sankolo la, ale ye fɛnba dɔ yira. Minw bɛɛ tun sɔnna ka don yen, Ala ka sebagaya sera olu bɛɛ ma, u barika banna, u jaa tigɛra. 25U ye fɛɛn min ye, o filɛ: U ye soo dɔ ye, a labɛnnin tun lo kosɔbɛ. Mɔgɔ min tun b'a kan, ale be siranya bila mɔgɔ la haali. Soo nin girinna k'a ɲafɛsenw kɔrɔta Eliwodɔri kama. Cɛɛ min tun b'a kan, ale ka kɛlɛkɛminanw tun ye sanu ye. 26O waati yɛrɛ la fana, Eliwodɔri ye kanbelen fila dɔ ye, fanga tun b'u la kosɔbɛ, u tun cɛɛ ka ɲi haali, dakamanafani tun b'u kaan na. U lɔr'a faan fila bɛɛ la ka to k'a bugɔ dɔrɔn, ni bugɔli farimanw ye. 27O yɔrɔnin kelen, Eliwodɔri benna ka kirin. U y'a ta k'a la fɛɛn dɔ kan. 28Ale min tun donna nafolo marayɔrɔ nin na, ni nɔfɛmɔgɔ caaman ye ni a ka kɛlɛdenw bɛɛ ye, u y'ale ta ka taga dɛsɛ kosɔn, a tun te se tugu, mɔgɔ nunu y'a lɔn tiɲɛ na ko Ala ye setigi ye.
29Ala ka setigiya kosɔn, cɛɛ nin lara tɛtɛtɛ, a te sera ka kuma, a jigi tun te dɛmɛ ni foyi kan tugu. 30Nga dugu mɔgɔw tora ka Matigi tanu, ale min ye koba kɛ ka boɲa la a ka yɔrɔ kan. Alabatosoba min tun kɛra siranyayɔrɔ ye, a ma mɛn, o yɔrɔ bɛɛ kɛra nisɔndiya ye kosɔbɛ, bari, Matigi Setigi ye koo kɛ.
Ala bolo be se Eliwodɔri ma
31Eliwodɔri bilasirabaga dɔw teliyara k'a fɔ Oniyasi ye ko a ka Fɛɛn bɛɛ kuntigi dali a ka cɛɛ nin kisi, min lanin ye a tora dɔɔni dɔrɔn a be sa. 32Janko masacɛ kan'a fɔ ko zuwifuw ye duu siri Eliwodɔri la, sarakalasebagaw kuntigi ye saraka bɔ waasa cɛɛ nii ka segi a ma. 33A tun be kojugu yafa saraka nin bɔra tuma min na, Eliwodɔri ye kanbelen nunu ye tugu, fani min tun b'u kaan na ka kɔrɔ, o le tun b'u la. U lɔnin tun b'a gɛrɛfɛ. U y'a fɔ a ye ko: «Sarakalasebagaw kuntigi Oniyasi fo kosɔbɛ, daan tɛ foli min na. Bari, ale kosɔn lo Matigi y'i kisi. 34Sankolotigi ye ele min bugɔ, wili sisan ka taga ale Ala ka setigiya fɔ mɔgɔw bɛɛ ye.» U y'o fɔ ka ban dɔrɔn, u tununa.
Eliwodɔri be Ala ka sebagaya fɔ
35Eliwodɔri ye saraka bɔ Matigi ye ka ban, k'a daa di a nii kisibaga ma fɛɛn caaman la. A ye sira ɲini Oniyasi fɛ, a kɔsegira n'a ka kɛlɛdenw ye masacɛ fɛ. 36Ala ye min kɛ, ni Eliwodɔri y'o ye, a tora k'o fɔ bɛɛ ɲana. 37Masacɛ y'a ɲininga ko mɔgɔ sifa jumɛn le ka ɲi ka bila ka taga o yɔrɔ la tugu. Eliwodɔri y'a jaabi ko: 38«N'i jugu dɔ be yen, walima mɔgɔ min b'i ka fanga bɔsiyɔrɔ ɲinina, o mɔgɔ bɔɲɔgɔnko le ka ɲi ka bila ka taga yen. A mugunin le bena kɔsegi e ma, n'a kisira kɔni. Bari, sebagaya dɔ be yɔrɔ nin na. 39Ala min sigiyɔrɔ be sankolo la, ale lo be yɔrɔ nin kɔlɔsira, ani k'a tanga. Mɔgɔ min mana don yen ni miiriyajugu ye, a b'o bugɔ k'a halaki.» 40Eliwodɔri ka koo, ni Alabatosoba nafolo tangako kɛra ten le.


text:
Zer 24
Toro sinsin fila
1- Masaba ye sinsin fila yira ne la, toro be minw kɔnɔ, u bilanin be a ka soo daa la. O y'a sɔrɔ, Babilɔni masacɛ Nabukodonozɔri tun ye Zuda mara masacɛ Yekoniya,h Yoyakimu dencɛ minɛ ka bɔ Zeruzalɛmu, ka taga n'a ye Babilɔni, ni Zuda mara ɲamɔgɔw, ani bololabaarakɛlaw ni numuw. 2Sinsin kelen kɔnɔ, torow tun ka ɲi kosɔbɛ, i n'a fɔ toro deen fɔlɔw. Tɔɔ kelen nin kɔnɔ, torow tun ma ɲi fewu. U cɛnkojugu fɛ, u tun te se ka dumu yɛrɛ.
3O tuma na, Masaba y'a fɔ ne ye ko: «Zeremi, i be mun le yera?» Ne y'a jaabi ko: «Ne ɲaa be torow la, dɔw ka ɲi kosɔbɛ. Minw ma ɲi, olu cɛnna fɔɔ u te se ka dumu.»
4O tuma na, Masaba y'a fɔ ne ye ko: 5«Ne Masaba, Isirayɛli ka Ala ko: Toro nunu ka ɲi cogo min na, ne bena Zuda mara mɔgɔw jati ten, ka hɛrɛ kɛ u ye. Ne tun ye minw gwɛn ka bɔ yan yɔrɔ la ka taga n'u ye Babilɔnikaw ka jamana la. 6Ne bena janto u la k'a kɛ u be segi jamana nin kɔnɔ. Ne bena sigicogo bɛrɛbɛrɛ d'u ma, n te na na u halaki. U bena sigi ka ɲa i n'a fɔ yiri, n te na na u bɔ yen tugu. 7Ne bena hakili di u ma min ben'a to u k'a lɔn ko ne le ye Masaba ye. Ne be kɛ u ka Ala ye, u be kɛ ne ka mɔgɔw ye. Bari u bena sɔn ne ma n'u dusu bɛɛ ye.
8«Nga n bena Zuda mara masacɛ Sedesiyasi n'a ka mara ɲamɔgɔw, ni Zeruzalɛmuka tɔw minw tora jamana nin kɔnɔ, ani minw tagara sigi Ezipiti jamana la kɛ i ko toro min cɛnna fɔɔ a te se ka dumu. Ne Masaba le ko ten! 9Ne mana u gwɛn ka taga jamana o jamana la, ne bena u kɛ siranyafɛnw ye, maloyafɛnw, yɛlɛbɔfɛnw, lɔgɔbɔfɛnw ani dangafɛnw ye. 10Ne bena murujan bila ka na u kama, ni kɔngɔ ani fɔɲɔbana fɔɔ k'u sii tunu ka bɔ dugukolo nin kan. Ne tun ye min di olu ni u faaw ma.»


text:
Sam fɔlɔ 16
Samuyɛli be Dawuda kɛ masacɛ ye
1Masaba y'a fɔ Samuyɛli ye ko: «I bena to ka kasi Sayuli kosɔn fɔɔ tuma jumɛn? Ne bann'a la, a te se ka kɛ masacɛ ye Isirayɛlidenw kunna tugu. Wili k'i ka gɔɔn fa tulu la ka taga. Ne b'i ci Zese fɛ ka bɔ Bɛtilehɛmu, bari ne ye masacɛ woloma a deenw cɛma.» 2Samuyɛli y'a jaabi ko ale be se ka taga cogo di. Ko ni Sayuli y'o mɛn, a ben'a faga. Masaba fana y'a fɔ ko: «N'i be taga tuma min na, i be misi dɔ minɛ ka taga n'a ye, i b'a fɔ ko e nana janko ka saraka bɔ Masaba ye. 3I be Zese wele ka na saraka bɔyɔrɔ la. I ka kan ka fɛɛn min kɛ, ne bena o fɔ i ye. Ne bena mɔgɔ min yira i la, i ka tulu bɔn ale kuun na.»
4Masaba ye fɛɛn min fɔ, Samuyɛli y'o kɛ. A tagara Bɛtilehɛmu. Dugu cɛkɔrɔbaw sirantɔ y'a kunbɛn, fɔɔ u be yɛrɛyɛrɛ. U y'a ɲininga ko kɔni a ka di dɛ. 5A y'u jaabi ko: «Ɔnhɔn! Ne nana janko ka saraka bɔ Masaba ye. Aw k'aw yɛrɛ saniya ka na an be taga saraka bɔyɔrɔ la.» A ye Zese n'a deenw saniya k'u wele ka taga saraka bɔyɔrɔ la.
6Olu setɔ, a ye Eliyabu ye, a ko Masaba ye min woloma, nin yɛrɛ yɛrɛ lo min b'a ɲafɛ. 7Nga Masaba y'a fɔ a ye ko: «I kan'a filɛ a ɲada ma n'a ka jaɲa ma, bari ne banna ale la. Mɔgɔ be fɛɛn min jati, ne, Masaba te o jati. Mɔgɔ b'a tɔɲɔgɔn filɛ a ɲaa ma dama, nga ne, Masaba be dusu le filɛ.» 8Zese ye Abinadabu wele ka tɛmɛ Samuyɛli ɲafɛ, a tɛmɛna. Samuyɛli ko Masaba ma nin fana woloma. 9A ye Sama fana wele, ale nana, Samuyɛli ko Masaba ma nin fana woloma. 10Zese y'a deen wolonwula bɛɛ wele, u nana, Samuyɛli y'a fɔ ko Masaba ma u si woloma.
11O kɔ, Samuyɛli ye Zese ɲininga ko: «I deenw bɛɛ le ye nunu ye wa?» A ye Samuyɛli jaabi k'u bɛɛ dɔgɔnin le tora, ko ale be saga dɛndɛna kongo kɔnɔ. Samuyɛli y'a fɔ a ye ko: «Mɔgɔ ci ka ta'a wele, an tena saraka dumuni kɛ n'a ma na.» 12Zese ye mɔgɔ ci. A tagar'a wele, a nana. Cɛwulennin tun lo. A ɲada ka ɲi, a cɛɛ tun ka ɲi. Masaba y'a fɔ Samuyɛli ye ko: «Wili ka tulu bɔn a kuun na, ale lo.» 13Samuyɛli ye gɔɔn ta, tulu be min kɔnɔ, k'a bɔn a kuun na a kɔrɔw ɲana. Masaba ka Nii donna Dawuda la kabini o loon na ani waati tɔɔ bɛɛ la. O kɔ, Samuyɛli wilila ka taga Arama.
Dawuda be kɛ Sayuli ka baaraden ye
14Masaba ka Nii bɔra Sayuli la, o kɔ, Masaba y'a kɛ nii kuntan dɔ tora k'a sigɛn. 15Sayuli ka baaradenw y'a fɔ a ye ko: «A filɛ, Ala y'a kɛ nii kuntan be to k'i sigɛn. 16Matigi, an be mɛnni kɛra i fɛ, n'i b'a fɛ ka min fɔ, i k'o fɔ. An bena mɔgɔ dɔ ɲini min be se ka gɔni fɔ, ni Ala y'a kɛ nii kuntan nin wilila i kama tuma o tuma, o tigi be gɔni nin fɔ i hakili be sigi.»
17Sayuli y'a fɔ a ka baaraden nunu ye ko mɔgɔ min be se kolonjo fɔli la kosɔbɛ, k'u k'o ɲini ka na n'a ye ale fɛ. 18Sayuli ka baaraden dɔ y'a fɔ ko ale ye Zese ka bɔ Bɛtilehɛmu deen dɔ ye. A be se fɔli la kosɔbɛ, a jaa ka gwɛlɛ fana, a be se kɛlɛ la, a ka kuma ka di, a fana ɲada ka ɲi. Masaba fana be n'a ye. 19Sayuli ye mɔgɔ bila ka ta'a fɔ Zese ye ko: «I deen Dawuda min be sagaw dɛndɛna, i k'ale bila ka na ne fɛ.» 20Zese ye fali dɔ minɛ ka dumuni di a dencɛ Dawuda ma, ni duvɛn, foroko kɔnɔ, ani baden, ko a ka taga o di Sayuli ma.
21Dawuda sera Sayuli fɛ ka baara daminɛ. A koo diyar'a ye kosɔbɛ. A y'a kɛ a ka kɛlɛkɛminanw tabaga ye. 22Sayuli ye cii bila ka ta'a fɔ Zese ye ko a ka sabali ka Dawuda to ale ye, a ka kɛ ale ka baarakɛla ye, ko bari a koo diyara ale ye. 23Tuma o tuma ni Ala y'a kɛ nii kuntan wilila Sayuli kama, Dawuda tun be to ka gɔni fɔ, o tuma na, a be ninakili ka ɲa, a hakili be sigi, nii kuntan nin be sɔrɔ k'a bila.


text:
Kok 6
Mɔgɔ min b'a daa di Ala ma
1Masaba y'a fɔ Musa ye ko: 2«A fɔ Isirayɛlidenw ye ko ni cɛɛ dɔ, walima muso dɔ, ye dajuru ta ne Masaba ye k'a yɛrɛ danfara bɔ tɔw ka kɛ Naziricɛ ye,a 3- o tigi man kan ka dɔrɔ min, ani minnifɛn fariman wɛrɛw. A man kan ka duvɛn kumunin min, ani minnifɛn fariman wɛrɛw minw kumunin lo. A man kan ka *ɛrɛzɛnji min, walima k'a deen kɛnɛman, walima a janin dumu. 4Fɛɛn o fɛɛn bɔra ɛrɛzɛn na, a kisɛ fara a faraw kan, o si kana don a daa la o waati bɛɛ kɔnɔ. 5A fana man kan k'a kuun li o waati bɛɛ kɔnɔ. A saniyanin ka kan ka to, a ben'a kunsigi fanin to, fɔɔ ka taga se a ka loon latigɛnin ma, a ko a ben'a yɛrɛ di ne Masaba ma loon minw kɔnɔ.
6«A fana man kan ka gwɛrɛ suu la o waati bɛɛ kɔnɔ. 7Hali n'a facɛ sara, walima a bamuso, walima a balimacɛ, walima a balimamuso, a man kan k'a yɛrɛ nɔgɔ n'o suu ye. Bari a y'a yɛrɛ di ne Masaba ma, o taamasiɲɛ b'a kuun na. 8A saniyanin ka kan ka to o waati bɛɛ la ne Masaba ye. 9N'a y'a sɔrɔ ko mɔgɔ dɔ barila ka sa a gɛrɛfɛ, k'a ɲagami a ka yɛrɛdiko la, a ben'a kuun li, a ka yɛrɛsaniyalon na. A ben'a kuun li tile wolonwulanan loon. 10Tile seeginan loon, a ka na ni tuganin fila, walima jɛnɛtuba fila ye k'o di sarakalasebaga ma Ɲɔgɔnkunbɛn fanibugu daa la. 11Sarakalasebaga bena kelen kɛ hakɛ yafa saraka ye, ka kelen kɛ saraka jɛnita ye. A tun ye hakɛ min kɛ suu nin koo la, a bena o yafa landa kɛ. O tigi nin ben'a yɛrɛ di ko kura o loon kelen na. 12A bena tila ka waati wɛrɛ sigi tugu k'a yɛrɛ di ne Masaba ma o kɔnɔ. A ka kan ka sankelensaga kɛ fili yafa saraka ye. A tun kɔnna ka loon minw latigɛ, olu te jati tugu. Bari a ka yɛrɛdi tun ɲagamina.
13- «Yɛrɛdi nin sariya filɛ: a ka yɛrɛdi dafara loon min na, u ben'a to a be na Ɲɔgɔnkunbɛn fanibugu daa la. 14A be na n'a ka boɲafɛn ye k'o di Masaba ma: sankelensaga, fiɲɛ te min na, o ka kɛ saraka jɛnita ye, ni sankelensagamuso, fiɲɛ te min na fana, o ka kɛ hakɛ yafa saraka ye, ani sagajigi, fiɲɛ te min na, o ka kɛ jɛnɲɔgɔnya saraka ye. 15A ka na ni buru sinsin ɲaa kelen ye fununan te min na, min dilanna ni mugu tɛntɛnnin ye, ani ŋɔmi min nɔɔnina ni tulu ye, ani ŋɔmi sifa wɛrɛ ye, fununan te minw na, ka tulu bɔn u kan. A ka na ni suman saraka ani jii ye fana.
16«Sarakalasebaga bena u di Masaba ma, ka hakɛ yafa saraka ani saraka jɛnita bɔ. 17A bena sagajigi nin kɛ jɛnɲɔgɔnya saraka ye ne Masaba ye, ani ka sinsin ɲaa kelen buru nunu di n ma, fununan te minw na, ka suman sarakaw, ni jii fana di.
18«Min y'a yɛrɛ di ne Masaba ma, ale ben'a kuun li Ɲɔgɔnkunbɛn fanibugu daa la, k'a kunsigi nin ta ka taga o don jɛnɲɔgɔnya saraka tasuma kɔnɔ.
19«Ni sagajigi nin sogo mɔnna, sarakalasebaga ben'a ɲafɛsen bɔ, ka ŋɔmi kelen bɔ sinsin kɔnɔ, fununan te min na, ani ŋɔmi sifa wɛrɛ deen kelen, fununan te min na fana, k'o don yɛrɛdibaga nin bolo a kuun linin kɔ, 20ka sɔrɔ k'o fifa ne Masaba ɲakɔrɔ. O ye ne Masaba ta ye, o be kɛ sarakalasebaga ta ye ka fara a disi kan, min fifara, ani woto, u be min bila ne Masaba ye. O kɔ, yɛrɛdibaga nin be se ka duvɛn min.
21«Ni mɔgɔ min ye dajuru ta ko a b'a yɛrɛ di ne Masaba ma, o tigi ka sariya le ye nin ye. A bena saraka min bɔ ne ye a ka yɛrɛdi kosɔn, o le ye nin ye. Ni see b'a ye ka fɛɛn wɛrɛ fara o kan, a be se k'o kɛ. Nga a ye dajuru ta koo min na, a ka kan k'o le kɛ ka kɛɲɛ n'a sariya ye.»
Duba kɛcogo
22Masaba y'a fɔ Musa ye ko: 23«A fɔ Arɔn n'a deenw ye ko u bena to ka duba kɛ Isirayɛlidenw ye ten le:
24‹Masaba ka barika don i la k'i tanga,
25k'i filɛ ni ɲaɲuman ye,
ka makari i la,
26k'i ta ɲa, ka hɛrɛ kɛ i ye!›
27«U bena to ka ne tɔgɔ wele ten ka duba kɛ Isirayɛlidenw ye, ne be o duba minɛ.»


text:
Zan 20
Yezu ka kununko
(Mat 28.1-10; Mar 16.1-8; Luka 24.1-12)
1Lɔgɔkun loon fɔlɔ, Mariyamu ka bɔ Magidala wilila sɔgɔmada joona, mɔgɔ tun te yeli kɛ kosɔbɛ fɔlɔ, ka taga kaburu yɔrɔ la, a tagar'a sɔrɔ kabakuru tun te kaburu daa la tugu. 2A kɔsegira ka boli ka na Simɔn Piyɛri ni kalanden dɔ nin fɛ, min koo tun ka di Yezu ye. A y'a fɔ olu ye ko: «U ye Matigi suu bɔ kaburu kɔnɔ, an m'a bilayɔrɔ lɔn.» 3Piyɛri ni kalanden dɔ nin bɔra ka taga kaburu yɔrɔ la. 4U mɔgɔ fila ye boli ta ɲɔgɔn fɛ, nga kalanden dɔ nin seen teliyara ka tɛmɛ Piyɛri ta kan, ale kɔnna ka se kaburu daa la. 5A y'a kuun biri ka filɛli kɛ kaburu kɔnɔ ka fani nunu bilanin ye, nga a ma don. 6Simɔn Piyɛri sera dɔrɔn, a donna kaburu kɔnɔ, a ye fani nunu ye duguma. 7U tun ye fani min meleke Yezu kuun na, ale melekenin tun lo ka bila danna, a tun ma fara fani dɔ nin kan. 8Kalanden min kɔnna ka se, ale fana donna kaburu kɔnɔ, a y'u bɛɛ ye, a lar'a la. 9O y'a sɔrɔ, min tun fɔra Ala ka kuma na Yezu ka kununko la, u tun ma o faamu fɔlɔ.
Yezu b'a yɛrɛ yira Mariyamu la
10Kalanden nunu kɔsegira ka taga u ka yɔrɔ la.
11Nga Mariyamu lɔnin tora kɛnɛma kaburu daa la n'a be kasira. K'a to kasi la, a ko a be biri ka filɛli kɛ kaburu kɔnɔ. 12A ye mɛlɛkɛ fila ye fani gwɛman b'u kaan na, u tun siginin be Yezu suu layɔrɔ la. Kelen tun sigira a kuun layɔrɔ la, kelen b'a seen layɔrɔ la. 13Mɛlɛkɛ nunu y'a ɲininga ko: «Muso, mun na i be kasira?» A y'u jaabi ko: «Dɔw ye ne Matigi suu ta ka bɔ a layɔrɔ la, ne m'a lɔn u y'a bila yɔrɔ min na.» 14K'a to o kuma na, a ko a be yɛlɛma ka filɛ, a ye Yezu lɔnin ye, nga a tun m'a lɔn ko ale lo. 15Yezu y'a fɔ a ye ko: «Muso, mun na i be kasira? I be jɔn le yɔrɔ ɲinina?» Mariyamu tun be miiri ko nankɔ kɔlɔsibaga lo, o la a y'a fɔ a ye ko: «Baba, ni ele lo y'a ta, e k'a bilayɔrɔ fɔ n ye n be taga ta.» 16Yezu y'a wele ko: «Mariyamu!» A y'a ɲaa yɛlɛma, k'a fɔ Yezu ye eburukan na ko: «Arabuni,» o kɔrɔ ko karamɔgɔ. 17Yezu y'a fɔ a ye ko: «Kana maga ne la, bari ne ma yɛlɛ n Faa fɛ fɔlɔ, nga i ka taga ne balimaw fɛ, k'a fɔ u ye ko ne be yɛlɛ n Faa, ni n ka Ala fɛ, a fana y'aw Faa n'aw ka Ala ye.» 18Mariyamu ka bɔ Magidala tagara kalandenw fɛ, k'a fɔ u ye ko ale ye Matigi ye, ko a ye nin le fɔ ale ye.
Yezu b'a yɛrɛ yira a ka kalandenw na
(Mat 28.16-20; Mar 16.14-18; Luka 24.36-49)
19O loon kelen wulafɛ, min tun ye lɔgɔkun daminɛlon ye, zuwifuw ɲasiranya kosɔn, kalandenw tun be boon min kɔnɔ, u tun y'o daaw tugu k'u sɔgɔ. K'o daa nunu sɔgɔnin to, Yezu nana lɔ u cɛma k'a fɔ u ye ko: «Hɛrɛ ka kɛ aw ye.» 20K'a to o kuma na, Yezu y'a tigɛ n'a gɛrɛn yira u la. Kalandenw y'a lɔn tuma min na, u nisɔn diyara kosɔbɛ. 21Yezu y'a fɔ u ye tugu ko: «Hɛrɛ ka kɛ aw ye. N Faa ye ne ci cogo min na, ne fana be aw ci o cogo kelen le la.» 22A ye o kuma nunu fɔ ka ban tuma min na, a y'a dafiɲɛ kɛ u kan k'a fɔ u ye ko: «Nii Senuman ka to aw fɛ. 23- Aw mana mɔgɔ minw ka hakɛw yafa, o tigiw ka hakɛ bena yafa, aw mana ban ka minw ta yafa, o tigiw ta fana tena yafa.»
Toma ni Yezu
24Yezu tun nana kalandenw fɛ tuma min na, Toma min be wele Filanin, ni ale tun ye kalanden tan ni fila nunu dɔ ye, ale tun te yen. 25Kalanden tɔw y'a fɔ a ye k'olu ye Matigi ye. Nga a y'a fɔ u ye ko n'ale ma puwɛnti nɔɔ ye a tigɛ la, k'a bolokunnaden don o woo la, k'a don a gɛrɛn ta la, ko ale tena la o la. 26Lɔgɔkun kelen o kɔ, Yezu ka kalandenw tun be soo kɔnɔ, o loon na, Toma tun be n'u ye. U tun ye daaw bɛɛ tugu k'u sɔgɔ, o bɛɛ n'a ta, Yezu nana lɔ u cɛma k'a fɔ u ye ko: «Hɛrɛ ka kɛ aw ye.» 27O kɔ, a y'a fɔ Toma ye ko: «N tigɛ mɔmɔ k'a filɛ, an'i bolo don n gɛrɛn na, i kana sigasiga tugu, nga i ka la ne la.» 28Toma y'a fɔ a ye ko: «Ne Matigi ni n ka Ala!» 29Yezu y'a fɔ a ye ko: «I ye ne ye, o le y'a to i lar'a la. Mɔgɔ minw ma ne ye, ani u fana be l'a la, olu dagamuna.»
Kuma kuncɛyɔrɔ
30Yezu ye kabako caaman wɛrɛw kɛ a ka kalandenw ɲana, minw ma sɛbɛn yan. 31Nga minw sɛbɛnna, olu sɛbɛnkun ye nin ye, janko aw ka se ka l'a la ko Yezu ye Ala ka Mɔgɔ wolomanin nin ye, Ala Dencɛ, n'aw lara o la, aw ka se ka nii banbali sɔrɔ a barika la.


text:
Eze 6
Ala be josɔnlaw jalaki
1Masaba kumana ne fɛ ko: 2«Adamaden, filɛli kɛ Isirayɛli kuluw kan ka kiraya kɛ u koo la 3ko: Isirayɛli kuluw, aw k'aw tulo malɔ Matigi, Masaba kumakan na. Matigi, Masaba ko aw kuluw ma, ni tintinw, ni kulu furancɛw, ani kɔkɛnɛw ma ko: Ne bena murujan bila ka na aw fɛ k'aw ka sɔnnikɛyɔrɔw halaki. 4Aw ka sarakabɔyɔrɔw bena walaka, aw ka wusulandagaw bena ci. Ne bena mɔgɔ caaman faga aw ka joow kɔrɔ. 5N bena Isirayɛlidenw suu lala u ka joow ɲafɛ, k'u kolow yɛrɛkɛ u ka sarakabɔyɔrɔw lamini na. 6Aw sigiyɔrɔw bɛɛ la, duguw bena kɛ tomo ye, sɔnnikɛyɔrɔw bena kɛ lakolon ye. Aw ka sarakabɔyɔrɔw bena walaka ka halaki. Aw ka joow bena karikari ka nagasi. Aw ka wusulandagaw bena ci, aw ye fɛɛn minw dilan, olu bena halaki. 7Aw caaman bena sa. O tuma na, aw ben'a lɔn ko ne ye Masaba ye.
8«Nga ne ben'a kɛ aw tɔɔ be to, u tena olu faga ni murujan ye, o tɔɔ nin bena jɛnsɛ siya wɛrɛw cɛma. 9Aw tɔɔ min bena to, o bena miiri ne la k'u to jamana wɛrɛw la, u minɛna ka taga minw kɔnɔ. U hakili bena jigi ne la. U hakili bena to a la k'u ye kakalaya kɛ, k'u ka miiriya bɔ ne kan, k'a sin u ka joow ma. U nigɛ bena bɔ u yɛrɛ la u ka kojugu kɛninw bɛɛ kosɔn. 10O la, u ben'a lɔn ko ne ye Masaba ye, ko ne tun y'a fɔ ko n bena kojugu min kɛ u la, k'o ma kɛ bagabagakuma dama ye.»
11Matigi, Masaba y'a fɔ tugu ko: «Tɛgɛrɛ fɔ, seen mankan bɔ, k'a fɔ ko: ‹Ebe!› Isirayɛlidenw ka kojuguw n'u ka kokolonw bɛɛ kosɔn, murujan ni kɔngɔ ani fɔɲɔbana bena u faga. 12Min yɔrɔ ka jan, fɔɲɔbana bena ale faga. Min yɔrɔ ka surun, ale bena faga ni murujan ye. Kɛlɛdenw ye min datugu, kɔngɔ bena ale faga. Ne ka dimi bena se fɔɔ a daan na. 13N'u ka suuw benbenna u ka joow cɛma, k'u ka sarakabɔyɔrɔw lamini, kulujanw ni tintinw bɛɛ kan, ani yirituw ni yirisunbabaw kɔrɔ, u tun be wusulan kasadimanw jɛni yɔrɔ minw na u ka joow bɛɛ ye tuma min na, o tuma na, aw ben'a lɔn ko ne ye Masaba ye. 14Ne bena wili u kama ka n ka seko yira u la. U siginin be yɔrɔ o yɔrɔ jamana nin kɔnɔ, ne ben'u halaki k'a lakolon bila, k'a ta kongolakolon ma fɔɔ ka na se Dibila dugu ma. O la, u ben'a lɔn ko ne ye Masaba ye.»


text:
Zer 3
Isirayɛlidenw be kakalaya kɛ
1«Ni cɛɛ y'a muso furu sa,
n'a fana tagara furu cɛɛ wɛrɛ ma,
cɛɛ fɔlɔ nin be se ka segi ka ta'a minɛ tugu wa?
Ayi, o bena jamana nɔgɔ.
Isirayɛlidenw, aw minw ye kakalaya kɛ
ni fɛɛn caaman ye,
aw be tila k'a fɔ ko aw bena segi ne fɛ tugu wa?
Ne Masaba le ko ten.
2Aw k'aw ɲaa kɔrɔta ka kulujanw filɛ,
u jumɛn be yen n'aw ma kakalaya kɛ yen?
Aw tun be sigi siradaw la
k'aw ka kakalaɲɔgɔn kɔnɔ,
i ko Arabu be sigi kongokolon kɔnɔ cogo min na.
Aw ye jamana nɔgɔ n'aw ka tilenbaliya,
n'aw ka kakalaya ye.
3O la, sanji te nana tugu.
Nga aw y'aw ɲaa ja i ko kakalamuso,
aw yɛrɛ ma maloya.
4Nga sisan, aw te nin ye n'aw be kulera ne nɔɔ fɛ wa?
K'a fɔ ko: ‹An Faa,
an denmisɛn waati teri lo.
5A ka dimi te ban wa?
A bena o mara fɔɔ tuma bɛɛ wa?›
Aw b'o le fɔ,
k'a sɔrɔ aw be tugu ka kojugu kɛ.»
Isirayɛli ni Zuda tilennin tɛ
6- Masaba y'a fɔ ne ye Zoziyasi ka masaya tile la ko: «Isirayɛli mara mɔgɔ tilenbaliw ye min kɛ, i y'o ye kɛ. A ka mɔgɔw tun tagara kulujanjanw bɛɛ kan, ani yirituw kɔnɔ ka kakalaya kɛ. 7Ne tun b'a fɔra n yɛrɛ kɔnɔ ko: ‹N'a tilara o bɛɛ la, a ben'a ɲaa yɛlɛma n faan fɛ.› Nga, a ma o kɛ fewu. A balimamuso Zuda janfamɔgɔ nin y'o ye. 8Ne ye Isirayɛli mara mɔgɔ tilenbaliw ka furu sa, u ka kakalaya bɛɛ kosɔn. A balimamuso Zuda mara janfamɔgɔ nin y'a ye, o bɛɛ n'a ta, a ma siran. Ale fana tor'a ka kakalaya la. 9Isirayɛli mara mɔgɔw ye kakalaya kɛ ka kabakuru ni lɔgɔw sɔn joow ye, u yɛrɛ ma maloya, o sababu la, jamana nɔgɔra. 10O bɛɛ kɔ, a balimamuso Zuda mara janfamɔgɔ nunu ma u ɲaa sin ne ma n'u kɔnɔ bɛɛ ye. U y'o kɛ ni kɔnɔfin ye. Ne Masaba le ko ten.»
Zuda mara kɔsegiko Ala ma
11Masaba y'a fɔ ne ye ko: «Isirayɛli mara mɔgɔ tilenbali nunu fana bele ka fisa ni Zuda mara janfamɔgɔ nunu ye. 12Taga wango la kɔgɔdugu ɲafan fɛ ko:
Isirayɛli mara mɔgɔ tilenbaliw,
sɔn ne ma.
Ne Masaba le ko ten.
Ne tena n ɲaa sisi aw ma tugu,
bari, ne ye makaritigi ye.
Ne Masaba le ko ten.
Ne diminin tena to kudayi.
13Aw ka sɔn aw filiyɔrɔ ma:
Aw murutira ne Masaba aw ka Ala ma.
Aw tun bolibolila lonanw ka joow kɔ yirituw bɛɛ kɔrɔ.
O la, aw ma mɛnni kɛ ne fɛ.
Ne Masaba ko ten.
14«Deen tilenbali nunu! Aw ye sɔn ne ma. Ne Masaba le ko ten. Bari, ne le ye aw tigi ye. Ne bena mɔgɔ kelen bɔ dugu dɔ la, ka fila bɔ fadenyabolo dɔ la, ka na n'aw ye *Siyɔn dugu kɔnɔ. 15Ne bena ɲamɔgɔɲumanw di aw ma ne yɛrɛ sago la. Minw bena janto aw la ni lɔnniya ni hakilitigiya ye.
Ɲɔgɔnlajɛnniba, Masaba kɔrɔ
16«N'aw nana buguya kosɔbɛ jamana kɔnɔ tuma min na, ne Masaba le ko ten. U tena Masaba ka layidu taamasiɲɛ kɛsu koo fɔ tugu. U tena miiri a la tugu, u hakili tena jigi a la tugu. U mako tena kɛ a la tugu, u ten'a bɔɲɔgɔnko wɛrɛ dilan tugu. 17O tuma na, u bena Zeruzalɛmu wele ko: ‹Masaba ka masasigilan.› Siyaw bɛɛ bena na ɲɔgɔn lajɛn Zeruzalɛmu, janko ka ne Masaba tɔgɔ boɲa. U tena u jaa gwɛlɛya ka tugu u ka miirijuguw kɔ tugu. 18O tuma na, Zuda ni Isirayɛli mara mɔgɔw bena jɛn ka bɔ kɔgɔdugu ɲafan jamana fɛ ka na nin jamana nin kɔnɔ, ne ye min di u faaw ma.
Mɔgɔ tilenbaliw be sɔn Ala ma
19«Ne tun y'a fɔ n kɔnɔ ko:
‹Ne bena aw jati n dencɛw cɛma,
ka jamanaɲuman di aw ma,
min ka ɲi ni siyaw bɛɛ sigiyɔrɔw ye.›
Ne tun ko:
‹Aw bena ne wele ko aw Faa.
Ko aw tena bɔ ne kɔ tugu.›
20Nga, aw Isirayɛlidenw ye ne janfa,
i ko muso b'a cɛɛ janfa cogo min na.
Ne Masaba le ko ten.»
21Mankan dɔw be wilila kulujanw kunna,
Isirayɛlidenw kasikan n'u daalilikan lo.
Bari, u ye sirajugu ta
ka ɲinɛ ne Masaba u ka Ala kɔ.
22«Deen tilenbali nunu! Aw ye segi.
Ne bena aw dɛmɛ ka tilenbaliya dabila.»
Tiɲɛ na, an be nana i fɛ,
bari e le ye Masaba ye, an ka Ala.
23Tiɲɛ na, kuluw kan fɛɛnw
n'a mankanw bɛɛ ye fuu ye.
Sɔbɛ la, Isirayɛli ka kisili be bɔ
Masaba an ka Ala le fɛ.
24*Baali sɔnko ye an faaw ka baara tɔnɔ bɛɛ cɛn
kabini an denmisɛnman,
u ka begɛnw bɛɛ, ani u deen cɛman ni musomanw.
25An ka kan ka maloya k'an kuun surun.
Bari, an ye Masaba an ka Ala hakɛ ta,
anw, n'an faaw,
kabini an denmisɛn tuma
fɔɔ ka n'a bila bii la.
An ma mɛnni kɛ Masaba an ka Ala fɛ.


text:
SAPITIRI 130NAN
Yezu donna Yahutuw bolo ani u be tagara n’a ye a fagayɔrɔ la
MATIYO 27:31, 32 MARIKI 15:20, 21 LUKA 23:24-31 ZAN 19:6-17
PILATI B’A ƝININA KA YEZU LABILA
U YE JALAKI BEN YEZU KAN ANI U BE TAGARA A FAGAYƆRƆ
U ye Yezu tɔɔrɔ kosɔbɛ ani k’a lɔgɔbɔ. Pilati y’a ɲini ka Yezu labila. O n’a ta bɛɛ, sarakalasebagaw kuntigiw n’u ka mɔgɔw m’u ka miiriya yɛlɛma. U t’a fɛ foyi ka Yezu kisi fagari ma. U tora ka pɛrɛn ko: “A ka gwengwen lɔgɔ kan! A ka gwengwen lɔgɔ kan!” Pilati y’u jaabi ko: “Aw yɛrɛ k’a minɛ k’a gwengwen, ne kɔni ma jalakiyɔrɔ si ye a la.”—Zan 19:6.
Yahutuw ma se ka tɛmɛ politikikow fɛ k’a to Pilati k’a miiri ko Yezu ka kan ka faga. Nka, yala u bena se ka tɛmɛ diinankow fɛ ka Pilati ka miiriya yɛlɛma wa? U tun ye Yezu jalaki min na u ka kititigɛlaw jɛnkulu ɲɛfɛ ko a ye Ala nɛni, u segira o kan tugun. U ko “sariya be olu fɛ, k’olu ka sariya la [Yezu] ka kan ka faga, bari a y’a yɛrɛ kɛ Ala Deen ye.” (Zan 19:7). Nin ye jalakiliko kura ye Pilati fɛ.
Pilati segira ka don a ka masaso kɔnɔ. A be fɛɛrɛ wɛrɛ ɲinina walisa ka Yezu labila. Mun na do? Sabu Yezu y’a jaa gwɛlɛya ka tɔɔrɔba muɲu ani Pilati muso yɛrɛ sikora Yezu koo la (Matiyo 27:19). Sisan, Yahutuw be Yezu jalakira ko a ye “Ala Deen” ye. O kɔrɔ ko di? Pilati b’a lɔn ko Yezu be bɔ Galile mara la (Luka 23:5-7). O bɛɛ n’a ta, a ye Yezu ɲininga ko “a bɔra min”? (Zan 19:9). N’a sɔrɔ Pilati tun b’a yɛrɛ ɲiningara yala Yezu ye ɲɛnamaya kɛ sankolo la ka sɔrɔ ka na dugukolo kan ani ko Ala lo y’a ci wa?
Yezu yɛrɛ tun y’a fɔ Pilati ye ko ale ye masacɛ ye ani ko a ka masaya tɛ nin duniɲa ta ye. Yezu ye min fɔ ka ban, a t’a fɛ ka dɔ fara o kan tugun. O kama, a ma Pilati jaabi. O ma diya Pilati ye ani a dimina k’a fɔ Yezu ye o: “I te ne jaabi wa? I m’a lɔn ko ne be se k’i gwengwen lɔgɔ kan, walima k’i labila wa?”—Zan 19:10.
Yezu y’a jaabi dɔrɔn ko: “See min b’i fɛ k’a yira ne la, i m’o sɔrɔ i yɛrɛ ma, Ala le ye o see d’i ma, o la do, mɔgɔ min ye ne don i bolo, o tigi le ye hakɛba kɛ ka tɛmɛ e kan.” (Zan 19:11). Yezu kaan tɛ mɔgɔ kelen dɔrɔn ma. Nka, a b’a fɛ k’a fɔ ko Kayifu n’a baarakɛɲɔgɔnw ani Zuda Isikariyɔti ye jurumuba kɛ ka tɛmɛ Pilati kan.
Yezu ka kokɛcogo ani a ka kumaw ye Pilati kabakoya. A be siranna ko n’a sɔrɔ Ala lo ye Yezu ci. O kama, a y’a ɲini tugun ka Yezu labila. Nka, n’a sɔrɔ Pilati be siranna koo wɛrɛ ɲɛ fana. Yahutuw ye dɔ fara o siranya kan tuma min na u ye Pilati bagabaga ko: “N’i y’a bila, i te Ɔrɔmu masacɛ teri ye tugu. Bari mɔgɔ min b’a yɛrɛ kɛ masa ye, o tigi be wili masacɛ le kama.”—Zan 19:12.
Gofɛrɛnɛrɛ Pilati bɔra luu kɔnɔ ni Yezu ye tugun. A tagara sigi kititigɛyɔrɔ la k’a fɔ jama ye ko: “A ye aw ka masacɛ filɛ.” Nka, Yahutuw ma sɔn a ka kuma ma. U kulera ni kaanba ye tugun ko: “A ka faga, a ka faga lɔgɔ kan!” Pilati y’a fɔ u ye ko: “Ne k’aw ka masacɛ faga lɔgɔ kan wa?” Ɔrɔmukaw ka kuntigiya be Yahutuw niin tɔɔrɔla kabi wagatijan. O n’a ta bɛɛ, sarakalasebagaw kuntigiw sinsinna a kan ko “masacɛ wɛrɛ te olu fɛ Ɔrɔmu masacɛ kɔ.”—Zan 19:14, 15.
Yahutuw b’a gwanna Pilati kun. Pilati ye fagobagatɔya kɛ ka Yezu don u bolo u k’a faga. Sɔrɔdasiw ye forokiya wulenman nin bɔ Yezu la, k’a yɛrɛ ka faniw don a kaan na. U tagatɔ ni Yezu ye a fagayɔrɔ la, a y’a yɛrɛ ka gwengwelɔgɔ ɲun.
Sisan, an be jumalon, Nisankalo tile 14 ani midi be ɲini ka se. Kabi lamisalon sɔgɔma, Yezu be seen kan, u b’a la k’a ɲani ani k’a tɔɔrɔ. K’a to a be banbara k’a yɛrɛ gwengwelɔgɔ ɲun, a fanga bɛɛ banna. O kama, sɔrɔdasiw ye tɛmɛbaga dɔ waajibiya a ye gwengwelɔgɔ nin ta ka taga n’a ye Yezu fagayɔrɔ la. O cɛɛ tɔgɔ ko Simɔn ani a be bɔ Afiriki, Sirɛni dugu la. Mɔgɔ caaman be tugura Yezu kɔ. Dɔw b’u disi gosira dusukasi bolo ani u be kasira.
Muso minw be kasira, Yezu y’a fɔ olu ye ko: “Zeruzalɛmu musow, aw kana kasi ne kosɔn. Aw ye kasi aw yɛrɛw n’aw ka deenw kosɔn, bari loon dɔ bena se, mɔgɔw ben’a fɔ ko: ‘Muso minw ma deen sɔrɔ ka ye, ni minw te se ka deen sɔrɔ, ani minw ma siin di deen ma ka ye, olu dagamunin lo.’ O tuma na, mɔgɔw ben’a daminɛ k’a fɔ kuluw ye ko: ‘Aw ka ben an kan!’ U ben’a fɔ tintinw ye ko: ‘Aw k’an datugu!’ Ne be kuma ten bari aw yɛrɛ y’a ye u be nin kɛra yirikɛnɛ na, yiri jalan ta bena kɛ cogo di?”—Luka 23:28-31.
Yezu kaan be Yahutu siya lo ma. O siya be komi yiri min be jara, nka a ma ja pewu sabu Yezu ni Yahutu minw lara a la, olu bele be yen. Nka ni Yezu sara ani a ka kalandenw ye Yahutu diinan to yen, Yahutu siya bena ja Alako ta fan fɛ i ko yiri sanin. Tuma min na Ala bena a to Ɔrɔmukaw ka sɔrɔdasiw ka wuli Yahutu siya kama, kasi bena gwan o wagati!


text:
SAPITIRI 6NAN
Layidu tara deen min koo la
LUKA 2:21-39
U YE YEZU KƐNƐKƐNƐ ANI KƆFƐ, U TAGARA N’A YE ALABATOSOBA KƆNƆ
Yusufu ni Mariyamu ma kɔsegi Nazarɛti tugun. U tora Bɛtilehɛmu. Yezu wolonin tile seeginan loon, u y’a kɛnɛkɛnɛ i ko Ala ka sariya tun b’a ɲini Israɛldenw fɛ cogo min na (Levitiki 12:2, 3). O loon na le fana, u be deen tɔgɔ la. Yusufu ni Mariyamu y’u deen tɔgɔ la ko Yezu i ko mɛlɛkɛ Gabiriyɛli tun y’a fɔ u ye cogo min na.
Kalo kelen ni kɔ tɛmɛna. Yezu ye tile 40 sɔrɔ sisan. A bangebagaw tagara n’a ye min? U tagara n’a ye Alabatosoba kɔnɔ Zeruzalɛmu. U siginin be yɔrɔ min na, o ni Zeruzalɛmu yɔrɔ man jan. Sariya tun b’a fɔ ko ni muso jigira dencɛ la, tile 40nan loon na, a ka ɲi ka taga Alabatosoba kɔnɔ ka saraka bɔ walisa k’a yɛrɛ saniya.—Levitiki 12:4-8.
Mariyamu y’o lo kɛ. A tagara ni kɔnɔnin deen fila ye walisa k’u kɛ saraka ye. O b’a yira ko see bɛrɛ tɛ Yusufu ni Mariyamu ye wariko ta fan fɛ. Ka kɛɲɛ ni Ala ka sariya ye, u ka ɲi ka sagajigi ani kɔnɔnin lo bɔ saraka ye. Nka ni sagajigi see tɛ jigibagatɔ ye, a be se ka tuganin walima jɛnɛtuba fila bɔ saraka ye. Olu lo see be Mariyamu ye ani a fana y’olu lo kɛ saraka ye.
Alabatosoba kɔnɔ, cɛkɔrɔba dɔ gwɛrɛla Yusufu ni Mariyamu na. A tɔgɔ ko Simeyɔn. Jehova y’a yira o cɛɛ la ko ale ye layidu ta Krista wala Masiya min koo la, a bena o ye ka sɔrɔ ka sa. O loon na, hakili senu ye Simeyɔn lasun a tagara Alabatosoba kɔnɔ. A ye Yusufu ni Mariyamu ye o yɔrɔ la n’u dencɛ ye. Simeyɔn ye Yezu ta a bolo.
Ka Yezu to a bolo, a ye Ala tanu ko: “Matigi, i ye min fɔ, o kɛra. I be se k’i ka kalifa minɛ ne la sisan, ne ka taga hɛrɛ la, bari i ye kisili sababu min ci, ne ɲaa lara o kan, i ye min labɛn mɔgɔw bɛɛ ye. A bena yeelen bɔ diɲɛ mɔgɔw bɛɛ ye k’i yira u la. A bena boɲa la an Isirayɛlidenw kan, an minw ye i ka mɔgɔw ye.”—Luka 2:29-32.
O kumaw ye Yusufu ni Mariyamu kabakoya! Simeyɔn ye duga kɛ u ye ani a y’a fɔ Mariyamu ye ko a dencɛ “bena kɛ sababu ye Ala bena Isirayɛliden caaman jalaki, ka sɔn caaman fana na.” A y’a fɔ fana ko Mariyamu niin bena tɔɔrɔ i n’a fɔ u y’a sɔgɔ ni muru ye.—Luka 2:34.
Muso dɔ fana tun be yen, a tɔgɔ ko Anɛ, kira lo. A sii ye saan 84 ye. A tun tɛ fɔn Alabatosoba kɔnɔ. A gwɛrɛla Yusufu, Mariyamu ni Yezu la. Anɛ y’a daminɛ ka barika la Ala ye ani ka Yezu kofɔ mɔgɔw ye.
Koo minw bɛɛ kɛra Alabatosoba kɔnɔ, miiri k’a filɛ u ye Yusufu ni Mariyamu ninsɔndiya cogo min na! Siga t’a la, o koow bɛɛ y’a to u y’a faamu ko Ala tun ye layidu ta deen min koo la, u dencɛ lo.


text:
Maana 33nan: Kɔgɔji wulen tigɛko
A FILƐ koo min be kɛra! Cɛɛ min y’a ka bere kɔrɔta kɔgɔji sanfɛ, o ye Musa ye. Minw lɔnin b’a gɛrɛfɛ baji faan wɛrɛ la, olu ye Israɛldenw ye minw kisira ka bɔ jii la. Nka, jii ye Farahuna n’a ka kɛlɛbolo bɛɛ dumu. An k’a filɛ o koo kɛra cogo min na.
An y’a ye ka tɛmɛ ko tɔɔrɔ tannan kɔ, Farahuna ye sira di Israɛldenw ma u ka taga. U tun ye cɛɛ 600 000 ɲɔgɔn ye, ka fara musow ni denmisɛnw kan. Siya wɛrɛ caaman bɔra n’u ye sabu u lara Jehova la. U bɛɛ y’u ka bɛgɛnw minɛ ka taga n’u ye, a misɛnmanw n’a kunbabaw.
Sanni u ka taga, Israɛldenw ye faniw, sanufɛnw ni warigwɛfɛnw deli Misirakaw fɛ. Tɔɔrɔ laban tun ye siranyaba bila Misirakaw la. O kama Israɛldenw ye fɛɛn o fɛɛn deli u fɛ, u y’o di u ma.
Tile damanin kɔ, Israɛldenw sera Kɔgɔji Wulen daa la. U sigira yen ka lafiɲɛ. O wagati kelen na, Farahuna n’a ka mɔgɔw y’a daminɛ ka nimisa ko mun na u y’a to Israɛldenw tagara. U tun b’a fɔ ko ‘Mun na an yɛrɛ ye sira di an ka jɔɔnw ma!’
O kama, Farahuna y’a ka miiriya yɛlɛma tugun. A y’a ka kɛlɛkɛwotorow labɛn ka wuli n’a ka kɛlɛdenw ye. A ye Kɛlɛkɛwotoro ɲuman kɛmɛ wɔɔrɔ ani Misira wotoro tɔɔw bɛɛ ta ka Israɛldenw nɔgwɛn.
Israɛldenw ye Farahuna n’a ka kɛlɛbolow natɔ ye u kɔfɛ minkɛ, u siranna kosɔbɛ. Tagayɔrɔ si tun tɛ yen: Kɔgɔji Wulen tun be u ɲɛfɛ, ani Misirakaw tun be nana u kɔfɛ. Nka, Jehova ye sankaba dɔ bila a ka mɔgɔw ni Misirakaw cɛ. O la, Misirakaw tun tɛ se ka Israɛldenw ye walisa k’u kɛlɛ.
Jehova y’a fɔ Musa ye ko a k’a ka bere kɔrɔta Kɔgɔji Wulen sanfɛ. A y’a ka bere kɔrɔta minkɛ, Jehova y’a kɛ fɔɲɔba dɔ wulila kɔrɔn fɛ. Kɔgɔji cɛɛ tigɛra fila ye, a kɛra i n’a fɔ kogo u kinibolo la ani u numanbolo la.
Israɛldenw tɛmɛna kɔdingɛ janin fɛ. Sanni o mɔgɔ miliyɔn caaman n’u ka bɛgɛnw bɛɛ ka se ka baji cɛɛ tigɛ hɛɛrɛ la, o ye lɛri caaman kɛ. A laban, Misirakaw ɲɛɛ lara Israɛldenw kan tugun. U ka jɔɔnw tun bɔra u bolo! O kama, u girinna ka don kɔdingɛ kɔnɔ u nɔfɛ.
U donna tuma min na, Ala y’a kɛ u ka wotorow seenw bɔra. Misirakaw siranna kosɔbɛ, ani u y’a daminɛ ka kule ko: ‘An ka bɔ yan, Jehova be an kɛlɛla Israɛldenw kosɔn!’ Nka, u tun tɛ se ka bɔ yen tugun.
O tuma lo la, Jehova y’a fɔ Musa ye ko a k’a ka bere kɔrɔta Kɔgɔji Wulen sanfɛ (a filɛ jaa kan). Musa y’o lo kɛ, ani jii min tun wulila i ko kogow, o segira Misirakaw n’u ka wotorow kan k’u datugu. Farahuna ka kɛlɛbolo bɛɛ lo tun donna Israɛldenw nɔfɛ kɔdingɛ kɔnɔ. O kɛlɛbolo mɔgɔ si ma kisi!
Ala ka mɔgɔw ɲagalila kosɔbɛ sabu olu kisira. Cɛɛw ye dɔnkili la walisa ka Jehova tando. U ko: ‘Jehova ye see sɔrɔ a juguw kan cogo kabakoman na. A ye soow ni sotigiw fili kɔgɔji kɔnɔ.’ Musa kɔrɔmuso Miriyama y’a ka dundun ta, ani musow bɛɛ bɔra ka tugu a kɔ n’u ka dundunw ye. U tun be dɔɔn kɛ ni ɲagali ye ani ka cɛɛw laminɛ ko: ‘Jehova ye see sɔrɔ a juguw kan cogo kabakoman na. A ye soow ni sotigiw fili kɔgɔji kɔnɔ.’
Ɛkizɔdi sapitiri 12-15.
Ɲiningaliw
- Ka musow ni denmisɛnw niin bɔ a la, Israɛldenw cɛɛ joli lo bɔra Misira, ani jɔn lo farala u kan fana?
- Sira dili kɔ Israɛldenw ma, Farahuna ye mun lo miiri, ani a ye mun lo kɛ do?
- Jehova ye mun lo kɛ ka Misirakaw bali u ka ale ka mɔgɔw kɛlɛ?
- Mun lo kɛra tuma min na Musa y’a ka bere kɔrɔta Kɔgɔji Wulen sanfɛ, ani Israɛldenw ye mun lo kɛ?
- Mun lo kɛra tuma min na Misirakaw girinna ka don kɔdingɛ kɔnɔ Israɛldenw nɔfɛ?
- Israɛldenw ye mun lo kɛ k’a yira ko u ninsɔndiyara ani k’u be Jehova waleɲuman lɔn sabu a y’u kisi?
Ɲiningali wɛrɛw
- Ɛkizɔdi 12:33-36 kalan.
Israɛldenw ye saan caaman minw kɛ jɔnya la Misirakaw bolo, Jehova ye mun lo kɛ walisa k’o sara di u ma? (Ɛkiz. 3:21, 22; 12:35, 36)
- Ɛkizɔdi 14:1-31 kalan.
Yanni dɔɔni Arimagedɔn kɛlɛ bena kɛ Jehova sagokɛlaw seen kɔrɔ. O la do, Musa ye kuma minw fɔ Ɛkizɔdi 14:13, 14 kɔnɔ, u be nɔɔ juman to u kan? (2 Til. Kib. 20:17; Zab. 91:8)
- Ɛkizɔdi 15:1-8, 20, 21 kalan.
Mun na Jehova sagokɛlaw ka kan ka dɔnkiliw la k’a tando? (Ɛkiz. 15:1, 2; Zab. 105:2, 3; Yir. 15:3, 4)
Miriyama ni muso tɔɔw kɛtɔ ka Jehova tando Kɔgɔji Wulen daa la, u ye ɲɛyirali juman di bi kerecɛn musow ma? (Ɛkiz. 15:20, 21; Zab. 68:12)


text:
Maana 111nan: Cɛden min sinɔgɔra
MUN lo kɛra yan? Cɛden min lanin lo duguma a mandimina kosɔbɛ wa? Cɛɛ minw be bɔra boon kɔnɔ ka na, u la kelen ye Pol ye. I ɲɛɛ be Timote fana na wa? Deen nin bɔra finɛtiri lo kan ka ben wa?
Ɔnhɔn, o lo kɛra. Pol tun be kalan dɔ dira kalandenw ma o boon kɔnɔ, Torowasi dugu la. A tun b’a lɔn ko a tɛna u ye tugun wagati jan kɔnɔ sabu o dugusagwɛ a tun bena kurun dɔ ta ka taga dugu wɛrɛ la. O kama, a kumana ka mɛɛn fɔɔ ka se dugutilama.
Cɛden nin tɔgɔ ko Etiyusi (Etiki). A tun siginin be finɛtiri kan ani sinɔgɔ y’a minɛ. A porokotora ka bɔ sangaso boon sabanan finɛtiri la ka ben duguma! O lo y’a to mɔgɔ nunu hakili ɲagaminin lo. U tagara a ta tuma min na, u siranna sabu a tun sara.
Pol y’a ye ko deen sara minkɛ, a lara a kan k’a bolo meleke a la. O kɔ, a y’a fɔ ko: “Aw y’aw hakili sigi, a be nii na.” Tiɲɛn na, kabako tun lo! Pol ye deen suu kunu! Jama ninsɔndiyara kosɔbɛ.
U bɛɛ yɛlɛla sangaso boon kɔnɔ tugun ani ka dumuni kɛ. Pol tora ka kuma fɔɔ ka dugu gwɛ. Siga t’a la, Etiyusi ma sinɔgɔ tugun. O kɔ, Pol, Timote ani u tagamaɲɔgɔnw bɔra ka taga kurun ta. I b’a lɔn u be tagara yɔrɔ min na wa?
Pol tilatɔ tun lo a ka tagama sabanan na waajuli baara la ani a tun be kɔsegira. Nin tagama nin na a ye saan saba kɛ Efɛzi dugu la a kelen na. O kɔrɔ ko nin tagama sabanan mɛɛnna ka tɛmɛ filanan kan.
Kurun bɔnin kɔ Torowasi, a lɔra ka wagati dɔɔni kɛ Mile. Komi Efɛzi yɔrɔ tun man jan, Pol ye mɔgɔw bila ka kafo ka cɛkɔrɔbaw weele ka na Mile walisa ka kuma u fɛ sabu u tun tɛna ɲɔgɔn ye tugun o kɔ. Kurun tagatuma sera tuma min na ni Pol ye, u dusu kasira kosɔbɛ!
A laban, kurun sera Sezare. Ka Pol to yen kalanden Filipu ka soo kɔnɔ, kira Agabusi ye Pol lasɔmi ko n’a sera Zeruzalɛmu, u bena a minɛ k’a don kaso la. O fana lo kɛra tiɲɛn na. Nka o kɔ, u segira ni Pol ye Sezare. A tora yen kaso kɔnɔ fɔɔ saan fila. O kɔ, u tagara n’a ye Ɔrɔmu walisa Ɔrɔmukaw ka masacɛ ka kiti tigɛ a kan. U tagatɔ Ɔrɔmu, an k’a filɛ koo minw kɛra.
Kɛwaliw sapitiri 19-26.
Ɲiningaliw
- Jaa nin kan, cɛden min lanin lo duguma, jɔn lo ani mun lo y’a sɔrɔ?
- Pol y’a ye ko deen nin sara minkɛ, a ye mun lo kɛ?
- Pol, Timote ani u tagamaɲɔgɔnw bɔra ka taga min, ani mun lo kɛra tuma min na u lɔra Mile?
- Kira Agabusi ye Pol lasɔmi mun lo la, ani o koo dafara cogo di?
Ɲiningali wɛrɛw
- Kɛwaliw 20:7-38 kalan.
An be se ka mun lo kɛ walisa mɔgɔ si joli hakɛ kana kɛ an kan i ko Pol y’a fɔ cogo min na Kɛwaliw 20:26, 27 na? (Ezek. 33:8; Kɛw. 18:6, 7)
Mɔgɔw kalantɔ, mun na diinan mɔgɔkɔrɔw ‘nɔrɔnin ka kan ka to’ tiɲɛn kuma na? (Kɛw. 20:17, 29, 30; Titi 1:7-9; 2 Tim. 1:13)
- Kɛwaliw 26:24-32 kalan.
Pol tun be ni Ɔrɔmu fasodenya ye. A tɛmɛna o fɛ cogo di ka Yezu ka cii dafa o min ye waajuli baara ye? (Kɛw. 9:15; 16:37, 38; 25:11, 12; 26:32; Luka 21:12, 13)


text:
1
Yesu ta buruju
(Luka 3.23-38)
1Yesu Kirisita ta buruju ye nin ye. Yesu bɔra Dawuda ta duruja ra, Dawuda bɔra Iburahima ta duruja ra.
2Iburahima tun ye Isiyaka facɛ ye.
Isiyaka tun ye Yakuba facɛ ye.
Yakuba tun ye Zuda facɛ ye, ani Zuda balemacɛ tɔw.
3Zuda tun ye Perɛsi ni Zara facɛ ye. O bamuso tɔgɔ tun ye ko Tamari.
Perɛsi tun ye Esiromu facɛ ye.
Esiromu tun ye Aramu facɛ ye.
4Aramu tun ye Aminadabu facɛ ye.
Aminadabu tun ye Naasun facɛ ye.
Naasun tun ye Salimɔn facɛ ye.
5Salimɔn tun ye Boozi facɛ ye. A bamuso tun ye Rahabu ye.
Boozi tun ye Obɛdi facɛ ye. A bamuso tun ye Ruti ye.
Obɛdi tun ye Yese facɛ ye.
6Yese tun ye masacɛ Dawuda facɛ ye.
Masacɛ Dawuda tun ye masacɛ Sulemani facɛ ye; a bamuso tun ye Huri ta muso ye.
7Masacɛ Sulemani tun ye Robohamu facɛ ye.
Robohamu tun ye Abiya facɛ ye.
Abiya tun ye Asafu facɛ ye.
8Asafu tun ye Yosafati facɛ ye.
Yosafati tun ye Yoramu facɛ ye.
Yoramu tun ye Oziyasi facɛ ye.
9Oziyasi tun ye Yotamu facɛ ye.
Yotamu tun ye Akazi facɛ ye.
Akazi tun ye Ezekiyasi facɛ ye.
10Ezekiyasi tun ye Manase facɛ ye.
Manase tun ye Amɔn facɛ ye.
Amɔn tun ye Yoziyasi facɛ ye.
11Yoziyasi tun ye Yekoniya facɛ ye, ani Yekoniya balemacɛ tɔw. O wagati le ra, o ka Izirayɛlimɔgɔw mina ka taga ni o ye jɔnya ra Babilɔni jamana ra.
12Izirayɛlimɔgɔw taganin kɔ Babilɔni: Yekoniya tun ye Salatiyɛli facɛ ye.
Salatiyɛli tun ye Zorobabɛli facɛ ye.
13Zorobabɛli tun ye Abiyudi facɛ ye.
Abiyudi tun ye Eliyakimu facɛ ye.
Eliyakimu tun ye Azɔri facɛ ye.
14Azɔri tun ye Sadɔki facɛ ye.
Sadɔki tun ye Akimu facɛ ye.
Akimu tun ye Eliyudi facɛ ye.
15Eliyudi tun ye Elehazari facɛ ye.
Eleyazari tun ye Matan facɛ ye.
Matan tun ye Yakuba facɛ ye.
16Yakuba tun ye Yusufu facɛ ye.
Yusufu muso tɔgɔ le tun ye ko Mariyamu. O Mariyamu tɔgɔ le ka Yesu woro, min bɛ wele ko Kirisita*.
17Ayiwa, k’a damina Iburahima ra fɔ ka taga se Dawuda ma, duruja tan ni naani le tɛmɛna. K’a damina Dawuda ra fɔ ka taga se Izirayɛlimɔgɔw minawagati ma ka taga jɔnya ra Babilɔni jamana ra, duruja tan ni naani le tɛmɛna. K’a damina Izirayɛlimɔgɔw minawagati ra ka taga Babilɔni fɔ ka taga se Kirisita ta wagati ma, duruja tan ni naani le tɛmɛna fana.
Yesu worocogo
(Luka 2.1-7)
18Ayiwa, Yesu Kirisita worocogo kɛra tan le: Mariyamu min kɛra a bamuso ye, ale tun ye Yusufu ta maminamuso le ye; nka Mariyamu nana kɔnɔ ta Nin Saninman* baraka ra k’a sɔrɔ a ni Yusufu ma jɛn fɔlɔ. 19A maminacɛ Yusufu tun ye mɔgɔɲuman ye minkɛ, ani a tun t’a fɛ ka Mariyamu tɔgɔ cɛn minkɛ, a ko a bɛ o furu ko dabla dogo ra. 20Ka Yusufu to o kow miiri ra, a nana Matigi ta mɛlɛkɛ dɔ ye siko ra; mɛlɛkɛ k’a fɔ a ye ko: «Yusufu, Dawuda mamaden, i kana siran ka Mariyamu ta k’a kɛ i muso ye, sabu a ka kɔnɔ min ta, o bɔra Nin Saninman ta sebagaya le ra. 21A bɛna dencɛ le woro; i bɛna a tɔgɔ la ko Yesu#1.21 Yesu tɔgɔ kɔrɔ ye ko: Kisibaga., sabu ale le bɛna a ta mɔgɔw kisi ka bɔ o ta jurumunw na.» 22O kow bɛɛ kɛra minkɛ, Matigi Ala ta cira tun ka kuma min fɔ, o kɛra can ye, ko:
23«Sunguru bɛna kɔnɔ ta ka dencɛ woro,
o bɛna a tɔgɔ la ko Emanuwɛli#Nin kuma fɔra Ezayi 7.14..»
(Emanuwɛli, o kɔrɔ le ye ko Ala bɛ ni an ye). 24Yusufu wurira sunɔgɔ ra minkɛ, Matigi ta mɛlɛkɛ ka min fɔ a ye, a ka o kɛ. A ka Mariyamu ta ka na a ta so, ka a kɛ a muso ye. 25Nka Yusufu ma jɛn ni a ye fɔ ka taga Mariyamu jigiwagati se; a jigira dencɛ ra, Yusufu ka a tɔgɔ la ko Yesu.