text:
Lok 2nan 9
Saba masamuso be taga Solomani fɛ
(Mas fɔlɔ 10.1-13)
1- Saba masamuso ye Solomani koo mɛn, a wilila ka na Zeruzalɛmu, ko a bena o sɛgɛsɛgɛ ni ɲiningali gwɛlɛmanw ye. Mɔgɔ caaman tun y'a bila sira, u tun nana ni ɲɔgɔmɛw ye, tulu kasadimanw tun ɲunni be u kan, ani sanu caaman, ani kabakuru sɔngɔgwɛlɛnw. A nana Solomani fɛ, k'a kɔnɔnakow bɛɛ fɔ a ye. 2Solomani sera k'a ka ɲiningaliw bɛɛ jaabi, koo si ma to ni Solomani ma se ka min gwɛya a ye. 3Saba masamuso y'a ye ko Solomani be koo lɔn. A ye soo min lɔ, a y'o ye fana. 4Dumuni min be kɛ masacɛ ka soo kɔnɔ, n'a ka baarakɛlaw ka layɔrɔw, n'u kannafaniw n'u ka baaraw, masacɛ ka minnifɛn dibagaw n'u kannafaniw, ani yɛlɛyɔrɔw ka taga Masaba ka soo, a y'o fana ye, a dabari banna. 5A y'a fɔ masacɛ ye ko: «Ne ye fɛɛn min mɛn ka n to n ka jamana na, i ka lɔnniya n'i ka koo la, o ye tiɲɛ ye. 6O tun be fɛɛn min fɔ, ne tun te se ka la o la, ni ne tun ma na se yan k'a ye ni n ɲaa ye. U tun ma i ka lɔnniya tilancɛ yɛrɛ koo fɔ ne ye. Ne ye fɛɛn min mɛn i ka koo la, i tɛmɛna o kan pewu. 7Mɔgɔw ni baarakɛla minw b'i ɲakɔrɔ tuma bɛɛ ka to k'i ka lɔnniyakuma nunu lamɛn, olu dagamunin lo. 8Masaba i ka Ala min sɔnna k'i kɛ masa ye janko ka baara kɛ ale ye, ale ka tanu! Isirayɛlidenw koo ka di i ka Ala ye, ani a b'a fɛ k'u to nii na tuma bɛɛ minkɛ, o la, a y'i kɛ u ka masacɛ ye, janko i ka to ka jama ka koow ɲanabɔ ni tilenninya ye.»
9O kɔ, a ye sanu tɔni saba ni tilancɛ ɲɔgɔn, ni tulu kasadiman caaman, ani kabakuru sɔngɔgwɛlɛnw di masacɛ ma. Saba masamuso ye tulu kasadiman minw di masacɛ Solomani ma, olu ɲɔgɔn tun ma ye ka ye.
10Iramu ka baarakɛlaw ni Solomani ta minw tun tagara Ofiri, olu tun kɔsegira ni sanu ye, ani santalilɔgɔw, ni kabakuru sɔngɔgwɛlɛnw. 11Masacɛ ye santalilɔgɔ nunu kɛ ka yɛlɛyɛlɛnanw lalaga Masaba ka soo, ani masaso kɔnɔ. A ye gɔniw ni kolonjow lalaga n'u ye fana, k'u di dɔnkililabagaw ma, minw ɲɔgɔn tun ma ye ka ye Zuda mara la fɔlɔ.
12Saba masamuso mako tun be fɛɛn o fɛɛn na, a ye fɛɛn o fɛɛn daali, masacɛ Solomani y'o bɛɛ d'a ma. Masamuso nin tun nana ni fɛɛn min ye k'a di Solomani ma, Solomani ye fɛɛn min d'a ma, o tun tɛmɛna o kan. O kɔ, a segira ka ta'a ka jamana na n'a ka baarakɛlaw ye.
Solomani ka nafolo
(Mas fɔlɔ 10.14-29)
13Solomani tun be to ka sanu min sɔrɔ saan o saan, o tun ye tɔni mugan ye. 14A tun be to ka min minɛ jagokɛlaw fɛ, o be danna. Arabu jamana masacɛw bɛɛ, ni jamana ka lasigidenw fana tun be na ni sanu ani warigwɛ ye k'o d'a ma.
15Masacɛ Solomani ye nigɛkunbɛnnan belebele kɛmɛ fila dilan ni sanu faganin ye. U kelen kelen bɛɛ dilanna ni sanu kilo wɔɔrɔ wɔɔrɔ ye. 16A ye fitinifitini kɛmɛ saba dilan fana ni sanu faganin ye. U kelen kelen bɛɛ dilanna ni sanu kilo saba saba ye. A ka soo min be wele ko Liban tuu, a tagara u bila yen. 17O kɔ, masacɛ ye masasigilan belebeleba dilan ni samaɲin ye, ka sanu yɛrɛ yɛrɛ kɛ k'a yɔrɔ bɛɛ mɔ. 18Yɛlɛyɛlɛnan seen layɔrɔ wɔɔrɔ le tun be masasigilan nin ɲafɛ, seen bilayɔrɔ sanulaman tun b'a la. Bolo layɔrɔ tun be sigilan nin faan fila nunu na. Jara jaa fila tun dilannin be ka lɔ bolo layɔrɔ nunu gɛrɛfɛ. 19Jara jaa tan ni fila tun dilanna ka lɔ yɛlɛyɛlɛnan nin seen layɔrɔ gɛrɛ fila nunu na kelen kelen. O ɲɔgɔn tun ma kɛ ka ye masa si ka yɔrɔ la. 20Masacɛ Solomani ka filenw bɛɛ tun ye sanu ye. A ka soo min be wele ko Liban tuu, o kɔnɔnaminanw bɛɛ tun ye sanu yɛrɛ yɛrɛ ye. Minan si tun te yen min dilanna ni warigwɛ ye, bari warigwɛ tun te jati Solomani ka tile la.
21Kurunbabaw tun be masacɛ Iramu fɛ, a ka mɔgɔw tun be minw baara kɛ. Saan saba o saan saba, o kurun nunu tun be to ka na ni sanu ye, ni warigwɛ, ani samaɲin, ni sulaw ani kɔnɔ sifa dɔw ye.
22Masacɛ Solomani tun tɛmɛna dugukolo kan masacɛw bɛɛ kan nafolotigiya, ni lɔnniya la. 23Dugukolo kan masacɛw bɛɛ tun b'a fɛ ka Solomani ye, ani k'a ka lɔnniyakuma lamɛn, Ala tun ye min d'a ma. 24U kelen kelen bɛɛ tun be to ka na n'u ka boɲafɛnw ye u bolo, warigwɛ, ni sanu, ani faniw, ni kɛlɛkɛminanw, ni tulu kasadimanw, ani soow ni sofaliw. A tun be kɛ ten saan o saan. 25- Soow ni wotorow marayɔrɔ waa naani (4 000), ani soo waa tan ni fila (12 000) tun be Solomani fɛ. A y'u bila a ka kɛlɛkɛwotorow biladuguw la, ani Zeruzalɛmu fana, a yɛrɛ gɛrɛfɛ. 26- K'a ta Efarati baji la, fɔɔ ka taga se filisiw ka mara daan na, ka taga fɔɔ Ezipiti jamana daan na, a tun be o yɔrɔ masacɛw bɛɛ mara. 27Masacɛ ye warigwɛ caya Zeruzalɛmu. A cayara i n'a fɔ kabakuruw, sɛdiriyiri fana cayara i n'a fɔ sikomɔriyiriw ka ca kulujukɔrɔ mara la cogo min na. 28- Solomani ka soow tun be bɔ Ezipiti jamana na, ani jamana tɔw bɛɛ la.
Solomani ka saya
(Mas fɔlɔ 11.41-43)
29Solomani ka kɛwali tɔw, k'a ta a daminɛ na fɔɔ a laban na, o be sɔrɔ kira Natan ka kɛwaliw kitabu kɔnɔ, ani Siloka kira Aya ka kitabu kɔnɔ, ni kira Yedo ka yelifɛnw kitabu kɔnɔ. Min be Nebati dencɛ Zerobowamu ka koo fɔ.
30Solomani ye masaya kɛ Isirayɛlidenw bɛɛ kunna Zeruzalɛmu saan bi naani kɔnɔ. 31O kɔ, a sara, u y'a suu don a faa Dawuda ka ciin kɔnɔ. A dencɛ Orobowamu sigir'a nɔɔ na masaya la.


c: text/html

text:
Kod 44
Yusufu b'a balimaw kɔrɔbɔ
1Yusufu y'a fɔ a ka soo kuntigi ye ko a ka mɔgɔ nunu ka bɔɔrɔw fa suman na, u be se ka min ta, ani ko a k'u kelen kelen bɛɛ ka wari segi k'o don u ka bɔɔrɔw kɔnɔ suman sanfɛ. 2Ko a k'ale ka minfilen warigwɛlaman don u bɛɛ dɔgɔnin ka bɔɔrɔ kɔnɔ suman sanfɛ, ani a ka suman san wari. Yusufu y'a fɔ a ka soo kuntigi ye cogo min na, ale fana y'a kɛ ten.
3Dugu gwɛra dɔrɔn, sɔgɔma joona, u ye sira di mɔgɔ nunu ma. U tagara n'u ka faliw ye. 4U ye sira minɛ ka taga, u bɔra dugu kɔnɔ dɔrɔn, u tun ma janfa kosɔbɛ, Yusufu y'a fɔ a ka soo kuntigi ye ko a ka wili ka mɔgɔ nunu sɛgɛrɛ, ko n'a y'u sɔrɔ yɔrɔ min na, a k'a fɔ u ye ko: «Mun na aw ye koɲuman sara ni kojugu ye? 5Ne kuntigi be minni kɛ ni filen min ye ani a be to ka lagwɛli kɛ n'a ye, aw y'a ta, aw ye kojugu kɛ dɛ.»
6Yusufu ka soo kuntigi tugura u kɔ ka taga u sɔrɔ, ka kuma nunu fɔ u ye ten. 7U y'a jaabi ko: «Mun na an kuntigi be kumana ten? I ka baaradenw te sɔn k'o koo ɲɔgɔn kɛ! 8An tun ye wari minw ye an ka bɔɔrɔw kɔnɔ suman kan, an ma segi ka na n'o ye ka bɔ Kanaan jamana na wa? An do ben'a kɛ cogo di ka wari, walima sanu soɲa i kuntigi ka soo kɔnɔ? 9I ka baaraden nunu cɛma, ni fɛɛn nin yera an min kun, o tigi be faga le, an tɔw fana be kɛ i ka jɔɔnw ye.»
10Soo kuntigi nin y'a fɔ u ye ko: «Ayiwa, aw ye min fɔ a bena kɛ ten, n'a yera mɔgɔ min fɛ, o tigi bena kɛ ne ka jɔɔn ye, aw tɔw be taga.» 11O yɔrɔnin bɛɛ, u kelen kelen bɛɛ y'u ka bɔɔrɔw jigi k'u daa foni. 12Soo kuntigi nin y'a daminɛ ka to ka filɛli kɛ u ka bɔɔrɔw kɔnɔ, k'a daminɛ kɔrɔcɛ ma fɔɔ ka taga se u bɛɛ dɔgɔnin ma. Filen nin yera Bɛnzamɛn ka bɔɔrɔ kɔnɔ. 13U y'u ka faniw faranfaran, o kɔ, u y'u ka doniw ta k'u la u ka faliw kan ka segi ka don dugu kɔnɔ tugu.
Zuda be kuma Bɛnzamɛn nɔɔ na
14Zuda n'a balimaw sera Yusufu ka soo, o y'a sɔrɔ Yusufu tun be yen a ma bɔ fɔlɔ. U y'u kunbiriw gwan duguma Yusufu ɲakɔrɔ. 15Yusufu y'a fɔ u ye ko: «Aw ye mun koo le kɛ yan ten? Aw m'a lɔn ko mɔgɔ min be i n'a fɔ ne, a be se ka lagwɛli kɛ ka koo lɔn wa?» 16Zuda y'a fɔ a ye ko: «An be se ka mun le fɔ ne matigi ye? Kuma jumɛn le be an daa la k'a fɔ? An te se ka foyi fɔ min be se k'an kunmabɔ. Ala yɛrɛ le y'i ka baaradenw ka kɛwalijugu yira kɛnɛkan. Filen nin yera mɔgɔ min fɛ, ani an tɔw, an bɛɛ kɛra i ka jɔɔnw ye.» 17Yusufu ko: «Abada, ne t'o kɛ, filen nin yera mɔgɔ min fɛ, ale lo bena kɛ ne ka jɔɔn ye. Aw tɔw k'aw ka minanw ta ka kɔsegi ka taga aw facɛ fɛ hɛrɛ la.»
18Zuda gwɛrɛla Yusufu la k'a fɔ ko: «I hakɛ to ne matigi, sabali ka i ka baaraden to a be kuma dɔɔni fɔ i ye. E ni Ezipiti masacɛ bɛɛ ka kan. O bɛɛ n'a ta, i kana dimi ne kɔrɔ. 19Ne kuntigi, ele tun y'i ka baaradenw ɲininga ko: ‹Facɛ b'aw fɛ wa? Ani dɔgɔnin wa?› 20Ne matigi, an y'i jaabi ko an facɛ kɔrɔla, ani dɔgɔcɛfitini b'an fɛ. A ye min sɔrɔ a ka cɛkɔrɔbaya waati la, olu tun ye deen fila ye u baa fɛ. Kɔrɔcɛman sara, a tora ale kelen, a koo fana ka di an facɛ ye kosɔbɛ. 21O kɔ, i y'a ɲini i ka baaradenw fɛ ko an ka na n'a ye i k'a filɛ. 22Ne matigi, an y'a fɔ i ye ko a ka gwɛlɛ kanbelen nin ka bɔ an faa kɔrɔ, n'a bɔra yen an faa bena sa. 23I y'a fɔ i ka baaradenw ye fana ko ni an dɔgɔninfitini ma na n'an ye, an kana ye i ɲakɔrɔ.
24«An fana segira ka taga se an facɛ, i ka baaraden fɛ tuma min na, an ye ne matigi ka kuma nin fɔ a ye. 25An facɛ y'a ɲini an fɛ ko an ka kɔsegi ka na suman san tugu. 26An y'a jaabi ko an te se ka segi ka taga yen tugu, fɔɔ ni an dɔgɔnin nin be n'an ye. N'o tɛ, an te se ka taga lɔ cɛɛ nin ɲakɔrɔ, a ɲaa ka la an kan ni an dɔgɔnin te n'an ye. 27I ka baaraden an facɛ y'a fɔ an ye ko an y'a lɔn k'ale ka muso nin ye deen fila dama le sɔrɔ ale fɛ. 28Ko kelen nin bɔr'a fɛ ka taga, a ma segi ka na, ko a lanin b'a la ko wara y'a minɛ, bari ale ɲaa ma l'a kan tugu halibi. 29Ko n'an ye nin kelen nin minɛ ale fɛ ka taga n'a ye, ko ni fɛɛn dɔ y'a sɔrɔ, ko an bena kɛ sababu ye ale cɛkɔrɔbatɔ nin be sa dusukasi bolo.
30«Sisan ni ne segira ka taga i ka baaraden ne facɛ sɔrɔ ni kanbelen nin te n'anw ye, k'a sɔrɔ a jigi bɛɛ be ale lo kan, 31n'a y'a ye ko kanbelen nin te n'an ye, a bena sa. A kɛra ten, i ka baaradenw bena kɛ sababu ye i ka baaraden an facɛ cɛkɔrɔbalaman be sa dusukasi bolo. 32I ka baaraden y'a daa di a facɛ ma ko ni a ma kɔsegi ka na ni kanbelen nin ye fewu, ko a facɛ hakɛ be ale kan tuma bɛɛ. 33Sisan ne b'i daali ko i ka sɔn ne ka to kanbelen nɔɔ na, ka kɛ i ka jɔɔn ye, kanbelen nin ka taga n'a kɔrɔw ye soo. 34Ne be se ka segi ka taga cogo di ne facɛ fɛ, ni kanbelen nin te ni ne ye? Ne kɔni t'a fɛ n ɲaa ka la n facɛ ka dusukasi kan abada!»

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sam fɔlɔ 29
Filisiw ma sɔn Dawuda ka jɛn la
1Filisiw ka kɛlɛbolow bɛɛ ye ɲɔgɔn lajɛn Afɛki, Isirayɛlidenw fana ye ɲɔgɔn lajɛn jii bɔyɔrɔ la min be Zizireyɛli mara la. 2Filisiw ka kɛlɛdenw ɲamɔgɔw tun bilara ɲafɛ, u n'u ka kɛlɛden kɛmɛ kɛmɛ ni waa kelen kelen. Dawuda n'a kɔmɔgɔw tun be kɔfɛ ni Akisi ye. 3Filisiw ka ɲamɔgɔw ye ɲiningali kɛ ko: «Eburu nunu be mun le kɛra yan?» Akisi y'u jaabi ko: «Isirayɛlidenw ka masacɛ Sayuli ka baaradenkɔrɔ Dawuda lo. A be ni ne ye a sera saan kelen, walima fila. Ne ma jalakiyɔrɔ si ye a la kabini a sera ne fɛ fɔɔ ka na se bii ma.» 4Filisiw ɲamɔgɔ nunu dimina Akisi kɔrɔ, k'a fɔ a ye ko: «A to Dawuda be kɔsegi ka ta'a ka sigiyɔrɔ la. A kana taga ni anw ye kɛlɛkɛyɔrɔ la, janko a kana anw to kɛlɛ la ka yɛlɛma an kama kɛlɛ tuma na. A bena se ka segi k'a yɛrɛ koo diya a kuntigi ye cogo di ni anw ka mɔgɔw kungolow tɛ? 5- U tun be dɔnkili la ka dɔɔn kɛ jon le kosɔn? Dawuda nin tɛ wa? N'u b'a fɔra ko:
‹Sayuli ye mɔgɔ waa damani faga,
Dawuda ye mɔgɔ waa tan tan faga.› »
6Akisi ye Dawuda wele k'a fɔ a ye ko: «Masaba kosɔn, i ye mɔgɔtilennin ye, a ka di ne ye i ka fara ne kan an ka to ka taga kɛlɛ la ɲɔgɔn fɛ, bari ne ma jalakiyɔrɔ si ye i la kabini i nana ne fɛ loon min na fɔɔ ka na se bii ma. Nga i koo man di filisiw ɲamɔgɔw le ye. 7Janko n kana koo dɔ kɛ min man di filisiw ɲamɔgɔw ye, i ka kɔsegi ka taga hɛrɛ la.» 8Dawuda y'a fɔ Akisi ye ko ale ye mun le kɛ. Ko a ye kojugu jumɛn le ye ale seen kɔrɔ kabini a ser'a fɛ fɔɔ ka na se bii ma, min be kɛ sababu ye ale te se ka ta'a ka masacɛ n'a matigi juguw kɛlɛ. 9Akisi y'a jaabi ko: «Ne y'o lɔn. I koo ka di ne ye i n'a fɔ Ala ka mɛlɛkɛ, nga filisiw ɲamɔgɔw le y'a fɔ ko e te taga ni olu ye fewu kɛlɛ la. 10Sisan, sini sɔgɔma joona, i ka wili, i n'i kuntigi ka baaraden minw tugura i kɔ. Aw ka wili sɔgɔma joona, ni kɛnɛ cira ka ɲa dɔrɔn, aw ye taga.» 11Dawuda n'a kɔmɔgɔw wilila sɔgɔmada joona ka kɔsegi ka taga filisiw ka jamana na. Filisiw tagara Zizireyɛli.


text:
Sir 33
1Mɔgɔ min be siran Matigi ɲa,
o tigi be kisi bɔnɛ ma.
Ni kɔrɔbɔli waati sera, a be bɔ o la.
2Kolɔnbaga te dimi sariya batoko la.
Nga a cɛnbaga be i ko kurun,
sanfɔɲɔba cɛma jii kan.
3Hakilitigi b'a jigi la Ala ka kuma kan,
Ala ka sariya ni sarakalasebaga ka kirayakuma ye kelen ye ale fɛ.
Nalomanya ani mɔgɔlɔgɔbɔbaga
4N'i b'a fɛ mɔgɔ k'i lamɛn,
kɔn k'i ka fɔta labɛn.
I ka lɔnta fara ɲɔgɔn kan,
o kɔ, i ka jaabili kɛ.
5Naloman ka koo yecogo be i ko wotoro seen,
a ka kumacogo be i ko wotoro seen
min be munumunu.
6Mɔgɔlɔgɔbɔteri be i ko
soo min be ŋunan a yɛlɛbagaw bɛɛ kɔrɔ.
Kotilenbaliw
7Mun na loon dɔ ka fisa ni dɔ ye?
K'a sɔrɔ saan loonw bɛɛ be yeelen sɔrɔ tile le barika la.
8Matigi le y'u danfara bɔ ten.
Ale lo ye saan tilan,
ani ka ɲanagwɛ waatiw sigi.
9A ye dɔw boɲa k'u kɛ loon senumanw ye,
ka dɔw fana labila ten k'u kɛ loon gwansanw ye.
10Adamadenw bɛɛ bɔra bɔgɔ la,
i ko Adama danna ka bɔ a la cogo min na.
11O bɛɛ n'a ta,
ka Ala to a ka lɔnniyaba la,
a ye danfara bɔ u la,
bɛɛ n'u dankan danna danna.
12A ye barika don dɔw la,
ka lɔyɔrɔɲumanw di u ma.
A ye dɔw kɛ a ta ye,
olu ka gwɛrɛ a la.
Nga a ye dɔw ta cɛn k'u majigi tɛtɛtɛ,
k'u bɔ u ka lɔyɔrɔw la.
13Dagadilanbaga b'a ka bɔgɔmana yɛlɛma
a sago la cogo min na,
adamadenw be ten u Danbaga bolo.
Ale lo bena u sara ka kɛɲɛ n'a ka kiti ye.
14Koɲuman be yɔrɔ min na,
kojugu fana be sɔrɔ yen.
Ɲanamanya be yɔrɔ min na,
saya fana be o yɔrɔ la.
O cogo la fana, n'i ye kojugukɛla ye yɔrɔ min na,
Alaɲasiranbaga be yen fana.
15Fɛɛn bɛɛ kuntigi ka danfɛnw bɛɛ jati minɛ sa,
u bɛɛ be ta ɲɔgɔn fɛ fila fila,
hali n'u te bɛɛn ɲɔgɔn ma.
Sɛbɛnnikɛla be miiri a ka baarala
16Ne nana kɔfɛ ka n ta kɛ,
i ko fɛfɛrikɛbaga b'a kɛ cogo min na *ɛrɛzɛnforo kɔnɔ
ɛrɛzɛn tigɛbaga kɔfɛ.
17Matigi barika la, ne sera ka n ta kɛ,
n sera ka n ka minan fa i ko fɛfɛrikɛbaga.
18Aw k'a faamu kosɔbɛ ko ne ma sigɛn n yɛrɛ dama kosɔn,
n sigɛnna ladiliɲinibagaw bɛɛ le kosɔn.
Yɛrɛminɛcogo
19Jamana ɲamɔgɔw, aw ka mɛnni kɛ!
Jamana kuntigiw, aw k'aw tulo malɔ!
20K'i to sii la, kana sɔn k'i deen, walima i muso,
walima i balima,
walima i teri kɛ i kuntigi ye.
Kana i ka nafolo fana di mɔgɔ wɛrɛ ma,
janko i kana nimisa k'a fɔ ko i b'a minɛ tugu.
21K'i to sii la n'i be ninakili kɔni,
kana sɔn mɔgɔ wɛrɛ ka kɛ i kuntigi ye.
22I deen makoya ka bɔ ele la,
o ka fisa,
ele ka to ka minɛni kɛ ale fɛ.
23I ka kɛtaw bɛɛ la,
i ka banba k'i yɛrɛ minɛ.
Kan'a to i tɔgɔ ka cɛn.
24N'i ser'i sii daan ma tuma min na,
n'i satuma sera,
i be sɔrɔ k'i cɛɛn tilan a tabagaw cɛ.
Jɔɔnw minɛcogo
25Fali ta ye biin ni busan,
ani doni gwiliman le ye,
jɔɔn ta ye dumuni,
ani jalakili, ni baara ye.
26N'i ye baara di jɔɔn ma,
e be hɛrɛ sɔrɔ.
N'i y'a to a sago la,
a bena boliyɔrɔ ɲini.
27Sɛnɛkɛlɔgɔ min be misi kaan na,
o le b'a sumaya.
Bugɔlibere le be jɔnjugu sumaya.
28Baara d'i ka jɔɔn ma,
janko a kana sigi gwansan.
29Bari, baarakɛbaliya be na ni kojugu caaman ye.
30O la do, baara d'a ma,
bari o le y'a nakun ye.
N'a banna, e k'a seen siri ni jɔrɔkɔ ye.
Nga mɔgɔ te se ka min kɛ,
e kana o ɲini a fɛ.
E ka koo bɛɛ kɛ ni tilenninya ye.
31Ni jɔɔn kelen le b'i fɛ,
i k'a minɛ i ko i yɛrɛ,
bari i y'a sɔrɔ n'i wasiji lo ye.
N'a kelen lo, i k'a minɛ i ko i balima,
bari e makoya b'a la i ko i mako b'i yɛrɛ la cogo min na.
32N'i y'a minɛcogo juguya,
n'a bolila,
33i ben'a ɲini ni sira jumɛn ye tugu?


text:
Eza 34
Masaba bena siya bɛɛ ɲaa gwan
1Siyaw, aw ye gwɛrɛ ka mɛnni kɛ,
aw k'aw tulo malɔ.
Dugukolo ka mɛnni kɛ,
ani fɛɛn o fɛɛn min b'a kan.
Diɲɛ n'a kɔnɔfɛnw bɛɛ ka mɛnni kɛ.
2Masaba dimina siyaw bɛɛ kɔrɔ,
a dusu gwanna u ka kɛlɛbolow bɛɛ kɔrɔ.
A y'a latigɛ ko u bɛɛ bena halaki,
a ben'a to u b'u faga.
3U ka mɔgɔ minw fagara,
olu bena fili duguma.
U suuw kasa bena yɔrɔ minɛ,
u joliw bena woyo kuluw kan.
4Sankolo kɔnɔnafɛnw bɛɛ bena ɲagami,
sankolo bena meleke i ko dɛbɛ.
Sankolofɛnw bɛɛ bena ben
i ko yiri furaburu janinw.
Edɔmuw halakiko
5- Masaba ko:
«Ne ka murujan be yɛlɛmayɛlɛmana sankolo la,
a be jigira edɔmuw kama,
ne y'a latigɛ ka siya min halaki.»
6Masaba ka murujan yɔrɔ bɛɛ kɛra joli ni sogo tulu ye:
sagaden ni bakɔrɔnin joli,
ni sagajigi kɔkili tulu.
Bari, saraka bɔta be Masaba fɛ Bɔsira,
mɔgɔ caaman bena faga edɔmuw ka mara la dɛ!
7Olu ni kongomisiw bena ben ɲɔgɔn fɛ,
misiw ni tura kɔgɔninw bena ben ɲɔgɔn fɛ.
U ka dugukolo bena fa joli la,
u ka buguri bɛɛ bena kɛ sogotulu ye.
8O loon bena kɛ Masaba mɔnɛ bɔlon ye.
O bena kɛ ɲagwan saan ye
janko a ka *Siyɔn dɛmɛ.
9Edɔmuw ka mara kɔɔw bena kɛ tulunɔgɔ ye,
buguri bena kɛ kiribi ye.
Jamana bena kɛ tulunɔgɔ ye min be jɛnina.
10- Suu fara tile kan, a tena faga,
a sisi bena to ka yɛlɛ tuma bɛɛ.
A bena kɛ kongokolon ye waati bɛɛ,
hali mɔgɔ si tena tɛmɛ yen tugu!
11A bena kɛ ginginw ni juguninw
ani kaankaanw layɔrɔ ye.
Masaba bena o yɔrɔ lakolonya
k'a kɛ tɔmɔ ye.
12Mɔgɔbaw tena sɔrɔ yen tugu ka masacɛ sigi,
ɲamɔgɔw bɛɛ bena tunu.
13Ŋɔnitu le bena fa u ka masaluw kɔnɔ,
u ka yɔrɔbarikamanw bena fa ŋɔni na.
U ka yɔrɔ bena kɛ kongowuluw layɔrɔ ye,
a bena kɛ kɔnɔsogolonw ka yɔrɔ ye.
14Waraw ni surukuw bena ɲɔgɔn kunbɛn yen,
bakɔrɔninw bena to ka ɲɔgɔn wele yen.
A bena kɛ jinamuso fariman Liliti toyɔrɔ ye,
a bena to ka lafiɲɛ yen.
15Saa ben'a layɔrɔ lalaga yen,
a ben'a faan la,
a ben'u kɔlɔsi,
u bena tɔtɔ.
O yɔrɔ la yen fana,
dugaw bena lajɛn,
u kelen kelen bɛɛ n'u taamaɲɔgɔn.
16Aw ka Masaba ka sɛbɛ ta k'a kalan.
A sɛbɛnna ko:
«Hali u kelen tena to kɔ.
U kelen kelen bɛɛ bena kɛ n'u taamaɲɔgɔn ye.
Bari, Masaba yɛrɛ le y'o fɔ,
a ka Nii le bena u lajɛn.
17A ye kala la ka bɛɛ niyɔrɔ d'a ma.
A ye juru ta ka jamana tilan k'a d'u ma.
A bena kɛ u ta ye tuma bɛɛ,
u bena to yen kudayi.»


text:
Sad 11
Ala ye min kɛ Isirayɛlidenw ye
1«Masaba aw ka Ala koo ka diya aw ye. A be min ɲini aw fɛ, aw k'o kɛ, k'a ka sariyaw, n'a ka landaw n'a ka ciiw bato loon bɛɛ.
2«Aw kɔni be o koow lɔn, n kaan te aw deenw ma, olu m'u ye, u m'u lɔn. Aw ye Masaba aw ka Ala ka ladili sɔrɔ. Min ye a ka boɲa, n'a ka fangatigiya ani a ka setigiya ye, 3- ani a ye taamasiɲɛ ni kɛwali minw kɛ Ezipiti jamana kɔnɔ, Ezipiti masacɛ n'a ka jamana bɛɛ la, 4- a ye min kɛ Ezipiti kɛlɛdenw n'u ka soow, ani u ka wotorow la tuma min na u tun be tugura aw kɔ. A y'a kɛ Buruku kɔgɔji y'u halaki. Masaba y'u ta cɛn pewu.
5«A ye fɛɛn min kɛ k'an to kongokolon kɔnɔ, fɔɔ ka na se yan, aw b'o lɔn.
6- «A y'a kɛ dugukolo pɛrɛnna ka Urubɛn kɔmɔgɔ Eliyabu deen Datan ni Abiramu n'u ka denbaya bɛɛ kunun, ani u ka fanibuguw, ani fɛɛn o fɛɛn tun tugura u kɔ, Isirayɛlidenw bɛɛ ɲana.
7«Masaba ye koba minw bɛɛ kɛ, aw ɲaa y'o ye. 8Ne be kuma min bɛɛ fɔra aw ye bii, aw k'u bato janko aw ka se ka fanga sɔrɔ, ka se ka jamana nin minɛ, aw bena Zurudɛn baji tigɛ ka don min kɔnɔ. 9Aw k'u bato janko aw ka sijan sɔrɔ jamana nin kɔnɔ, Masaba tun ye min layidu ta aw bɛmaw ye, ani u kɔmɔgɔw, ko a ben'a di aw ma. Nɔnɔ ni lii ka ca o yɔrɔ la kosɔbɛ, jamana diman lo.
Masaba b'a janto jamana min na
10«Tiɲɛ na, aw bena don jamana min kɔnɔ k'a minɛ, o te i n'a fɔ Ezipiti jamana, aw bɔra min kɔnɔ. O yɔrɔ la, aw tun be to ka suman seri, o kɔ, aw be jisira yɛlɛ n'aw seen ye. 11Aw bena Zurudɛn baji tigɛ ka don jamana min na, kuluw be yen, kɔkɛnɛw fana be yen, sanji le be ben o yɔrɔ la. 12Jamana min lo, Masaba aw ka Ala b'a hakili to a la, a b'a kɔlɔsi tuma bɛɛ, k'a ta saan daminɛ ma fɔɔ a laban ma. 13- Ne be kuma min fɔra aw ye bii, n'aw y'u bato tiɲɛ na, ka Masaba aw ka Ala kanu k'a bato sɔbɛ la n'aw dusu bɛɛ ye, 14sanji bena ben aw ka dugukolo kan a waati la, samiɲa dontuma n'a bantuma na, janko aw ka se ka suman sɔrɔ, ani duvɛnkɛnɛ, ni tulu. 15A ben'a kɛ biin fana be falen kongo kɔnɔ aw ka begɛnw ye. Aw bena dumuni kɛ ka fa.
16«Aw k'aw yɛrɛ minɛ kosɔbɛ, aw kana jɛngɛ ka bɔ siratilennin kan, ka fɛɛn wɛrɛw bato, ani k'aw kunbiri gwan u kɔrɔ. 17Bari o ben'a kɛ Masaba be dimi aw kɔrɔ, ani ka sanji minɛ, sanji tena ben tugu, suman tena ɲa dugukolo kan tugu, aw bena halaki ka bɔ jamanaɲuman nin kɔnɔ pɛwu, Masaba be min dira aw ma.
18«Ne be kuma minw fɔra aw ye, aw k'u to aw dusu la, n'aw hakili la. Aw k'u kɛ taamasiɲɛ ye k'u siri aw bolo n'aw teen na. 19Aw k'aw deenw kalan o la, k'aw to aw ka soo kɔnɔ, walima n'aw be taama sira kan, ani aw latuma na, n'aw wilituma na, aw k'u fɔ u ye. 20- Aw k'u sɛbɛn aw ka soo dalakonw, n'aw ka dugu dondaw la, 21janko aw, n'aw deenw ka se ka sijan sɔrɔ jamana nin kɔnɔ, ni diɲɛ ma wili, Masaba tun ye min layidu ta aw bɛmaw ye, ko a ben'a di u ma.
22«Ɔnhɔn, ne be koo min fɔra aw ye, n'aw y'o bɛɛ bato ka ɲa, ka Masaba aw ka Ala koo diya aw ye, ani k'a ka siraw bɛɛ taama, ka nɔrɔ a la, 23Masaba bena siya nunu bɛɛ gwɛn ka bɔ aw ɲa, ani siya minw ka ca n'aw ye, n'u barika ka bon n'aw ta ye, aw bena olu gwɛn, k'u ka jamana minɛ. 24- Aw seen mana la yɔrɔ min bɛɛ la, o bena kɛ aw ta ye, k'a daminɛ kongokolon ma worodugu ɲafan na fɔɔ ka ta'a bila Liban kuluyɔrɔ ma kɔgɔdugu fɛ. Ani k'a ta Efarati baji ma kɔrɔn fɛ, ka ta'a bila kɔgɔji la tileben fɛ. 25Mɔgɔ si tena se ka lɔ aw ɲa. Aw bena taga yɔrɔ o yɔrɔ, Masaba ben'a kɛ o yɔrɔ mɔgɔw be siran ani ka yɛrɛyɛrɛ aw ɲa i n'a fɔ a y'a daa di aw ma cogo min na.
Duba, walima danga
26«Aw ye mɛnni kɛ, ne b'a fɔ aw ye bii ko aw ka wolomani kɛ duba ni danga cɛ. 27N'aw ye Masaba aw ka Ala ka kuma bato, ne be minw fɔra aw ye bii, aw bena dubaw sɔrɔ. 28Nga n'aw m'a ka kuma bato, n'aw banna k'a ka sira taama, ne be min yirala aw la bii, n'aw tagara fɛɛn wɛrɛw bato aw te minw lɔn, aw bena danga sɔrɔ.
29- «Ni Masaba aw ka Ala y'a kɛ aw donna jamana nin kɔnɔ tuma min na, aw bena min minɛ, aw ka kan ka lɔ Garizimu kulu kan ka duba kɛ, ani ka danga kɛ Ebali kulu kan. 30O kulu nunu be sɔrɔ Zurudɛn baji kɔfɛ. Sira min be taga tileben fɛ, o kɔfɛ. Kanaan minw be Araba mara la, olu ka jamana lo, u be Giligali gɛrɛfɛ, More joyiribaw gɛrɛfɛ.
31«Aw bena Zurudɛn baji tigɛ ka taga jamana nin minɛ, Masaba aw ka Ala be min dira aw ma. Aw bena o kɛ aw ta ye, ka sigi a kɔnɔ. 32Ne ye sariyaw ni landa minw bɛɛ fɔ aw ye bii, aw ka jija k'u bato.


text:
Sad 4
Ala ka sariya marako
1Musa y'a fɔ tugu ko: «Sisan Isirayɛlidenw, aw ka mɛnni kɛ sariya ni landaw koo la. Ne bena aw kalan minw na. Aw k'o bato janko aw kana sa, aw ka se ka don jamana nin kɔnɔ k'a kɛ aw ta ye. Masaba, aw bɛmaw ka Ala be min dira aw ma. 2- Ne be kuma min fɔra aw ye, aw kana dɔ fara o kan, aw fana kana foyi bɔ o la. Nga ne be Masaba aw ka Ala ka sariya minw fɔra aw ye, aw k'o bato.
3- «Masaba ye min kɛ Baalipewɔri, aw yɛrɛ y'o ye. Minw bɛɛ tun ye *Baali sɔn yen, Masaba aw ka Ala y'u bɛɛ faga ka bɔ aw cɛma. 4Aw minw tilennin tora Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ, aw bɛɛ be nii na halibi.
5«Masaba ne ka Ala y'a ɲini ne fɛ cogo min na, ne y'aw kalan sariya, ni landaw koo la ten, aw y'o ye, janko n'aw donna jamana nin kɔnɔ k'a kɛ aw ta ye, aw ka se k'o koow bato o yɔrɔ la. 6Aw k'a bato ka ɲa, bari siya wɛrɛ minw bena sariya nunu koo mɛn, olu ben'a lɔn o la ko aw ye lɔnnikɛlaw ni hakilitigiw ye. U ben'a fɔ ko: ‹Lɔnniya be siya barikaman nin fɛ, hakilitigiw lo.› 7Tiɲɛ na, siya jumɛn le be yen min barika ka bon, ni batofɛnw b'u fɛ min yɔrɔ ka surun u la i n'a fɔ Masaba an ka Ala, a be an fɛ tuma bɛɛ, n'an y'a wele k'an dɛmɛ wa? 8Ne be sariya tilennin ni landa minw yira aw la bii, siya wɛrɛ jumɛn le be yen, n'a barika ka bon, n'a ɲɔgɔn b'u fɛ? 9Nga aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi, ka banba, janko aw ye koo minw ye n'aw ɲaa ye, aw kana ɲinɛ o kɔ. O kana bɔ aw hakili la aw sii tile bɛɛ la. Aw k'o koo fɔ aw deenw, n'aw mamadenw ye.
Yirali, Orɛbu kulu kan
10«Loon min na aw lɔra Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ *Orɛbu kulu kan, aw k'aw hakili to a la. A y'a fɔ ne ye ko ne ka jama lajɛn ale ɲakɔrɔ, ko ale bena kuma u fɛ janko u k'ale boɲako dege, u sii tile bɛɛ la dugukolo kan, ani k'u deenw dege o la. 11- O loon na, aw gwɛrɛla ka lɔ kulu kɔrɔ, tasuma tun b'a kan n'a be yɛlɛ sanfɛ, ani sankaba finman, ni dibiba tun be yen. 12O kɔ, Masaba kumana aw fɛ k'a to tasuma cɛma. Aw ye kumakan mɛn, nga aw m'a tigi ye. Aw ye kumakan dɔrɔn le mɛn. 13- A y'a ka bɛnkuma fɔ aw ye, min ye a ka sariya tan ye. A y'a ɲini aw fɛ ko aw ka sɔn o ma. O kɔ, a y'o sɛbɛn walaka kabakurulaman fila kan. 14- Aw bena Zurudɛn baji tigɛ ka jamana min minɛ k'a kɛ aw ta ye, aw ka kan ka sariya ni landa minw bato yen, Masaba y'a fɔ ne ye o waati la ko ne k'aw kalan o la.
Ladili, joko la
15«Loon min na Masaba kumana aw fɛ *Orɛbu kulu kan, k'a to tasuma kɔnɔ, aw ɲaa ma foyi ye. O la, aw k'aw yɛrɛ minɛ kosɔbɛ. 16- Aw kana kojugu kɛ, ka jaa lɛsɛ k'o kɛ joo ye k'a kɛ i n'a fɔ muso, walima cɛɛ jaa, 17- walima dugukolo kan sogow sifa si jaa ye, walima kɔnɔ si, 18walima fɛɛn fofota si, walima jigɛ sifa si jaa.
19«Aw kana tile ni kalo ni lolow ye dɔrɔn ka to k'u bato. Aw kan'a to o sankolo kɔnɔ fɛɛn nunu si batoko nigɛ k'aw minɛ, aw kana baara kɛ u ye. Masaba aw ka Ala y'o koo nunu di siyaw bɛɛ ma. 20- Nga aw kɔni, Masaba y'aw ta k'aw bɔ tɔɔrɔba kɔnɔ Ezipiti, janko aw ka kɛ a ka jama ye i n'a fɔ aw be cogo min na bii.
21- «Aw kama, Masaba aw ka Ala dimina ne kɔrɔ k'a latigɛ ko ne tena Zurudɛn baji tigɛ, ka don jamanaɲuman nin kɔnɔ a be min dira aw ma. 22O la, ne bena sa yan yɔrɔ la, ne tena Zurudɛn baji tigɛ. Nga aw kɔni ben'a tigɛ ka don jamanaɲuman nin kɔnɔ k'a kɛ aw ta ye. 23Aw k'aw yɛrɛ minɛ kosɔbɛ, Masaba aw ka Ala ye bɛɛn min kɛ n'aw ye, aw kana ɲinɛ o kɔ. Aw kana joo dilan fɛɛn si jaa la, Masaba y'aw bali min na. 24- Bari Masaba aw ka Ala ka fari i n'a fɔ tasuma, min be cɛnni kɛ, keliya b'a la fana.
25«N'aw sigira ka mɛn jamana nin kɔnɔ, ka deenw sɔrɔ ani mamadenw, n'aw y'aw yɛrɛ nigɛ, ka joo dilan fɛɛn o fɛɛn jaa la, ka kojugu kɛ Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ, k'a kɛ a be dimi, 26ne be sankolo ni dugukolo kɛ n seerew ye bii aw kama, aw bena Zurudɛn baji tigɛ ka jamana min minɛ k'a kɛ aw ta ye, aw bena sa ka tunu joona joona ka bɔ o kɔnɔ. Aw tena sijan sɔrɔ, aw bena halaki pewu ka bɔ o yɔrɔ la. 27- Masaba bena aw yɛrɛkɛ siya wɛrɛw cɛma, mɔgɔ damani dɔrɔn le bena to aw la siya nunu cɛma. A bena aw yɛrɛkɛ minw fɛ. 28O yɔrɔ la, aw bena joow sɔn, mɔgɔ bolo ye minw dilan, yirilamanw, walima kabakurulamanw, minw te yeli kɛ, u te mɛnni kɛ, u te dumuni kɛ, u te kasa mɛn.
29- «O yɔrɔ la le, aw bena Masaba aw ka Ala yɔrɔ ɲini. Aw ben'a ye, n'aw y'a ɲini sɛbɛ la n'aw dusu bɛɛ ye. 30N'aw nana to dusukasi la, ni o koo nunu bɛɛ sera aw ma tuma min na, waati nataw la, aw bena kɔsegi ka na Masaba aw ka Ala ma ka mɛnni kɛ a fɛ. 31Tiɲɛ na, Masaba aw ka Ala be makari kosɔbɛ. A tena aw to yen, walima k'aw halaki, a tena ɲinɛ a ka bɛɛn kɔ, a ye min kɛ n'aw bɛmaw ye.
Masaba ye Ala ye
32«Waati minw tɛmɛna fɔlɔfɔlɔ, kabini Ala ye adamaden dan dugukolo kan, loon minw tɛmɛna, aw ka miiri olu la. Aw ka sɛgɛsɛgɛli kɛ diɲɛ faan bɛɛ la. Koba min kɛra, o ɲɔgɔn delila ka kɛ wa? Walima nin kuma nin ɲɔgɔn mɛnna ka ye wa? 33Siya wɛrɛ dɔ be yen, min ye Ala kaan mɛn ka bɔ tasuma cɛma i n'a fɔ aw, n'a tora nii na wa? 34Masaba aw ka Ala ye koo min bɛɛ kɛ aw ye Ezipiti jamana na, aw y'o ye. Batofɛn wɛrɛ be yen min y'o ɲɔgɔn kɛ wa? Ka siya dɔ ta ka bɔ ni sebagaya ye siya wɛrɛ cɛma ni taamasiɲɛw ani kabakow ye, ani ka kɛlɛ kɛ, ka siranyakow kɛ.
35- «O koo nunu kɛra ka yira aw la waasa aw k'a lɔn ko Masaba kelen le ye Ala ye, ko dɔ wɛrɛ te yen n'ale kelen tɛ. 36K'a to sankolo la, a kumana aw fɛ, janko ka se k'aw ladi, k'a ka tasumaba yira aw la dugukolo kan fana, ani aw y'a kumakan mɛn ka bɔ o tasuma nin cɛma. 37Aw bɛmaw koo diyara a ye minkɛ, aw minw ye u kɔmɔgɔw ye, a y'aw woloma, k'aw bɔ Ezipiti jamana kɔnɔ, a yɛrɛ ma a ka setigiya barika la. 38Siya minw ka ca n'aw ye, n'u fanga ka bon n'aw ta ye, a ben'a kɛ olu be boli aw ɲa, k'a kɛ aw ka don u ka jamana kɔnɔ, k'u ka jamana di aw ma, i n'a fɔ a be kɛra cogo min na bii.
39«Aw k'a lɔn, ani ka miiri a la bii, ko Masaba ye Ala ye sankolo la ani dugukolo kan. Dɔ wɛrɛ te yen ale kɔ. 40Aw k'a ka sariyaw n'a tanafɛnw bato, ne be minw fɔra aw ye bii, janko aw, n'aw kɔmɔgɔw ka hɛrɛ ni sijan sɔrɔ jamana nin kɔnɔ, Masaba aw ka Ala be min dira aw ma aw ka to n'a ye.»
Yɛrɛkalifaduguw
41- O kɔ, Musa ye dugu saba woloma Zurudɛn baji kɔfɛ kɔrɔn fɛ, 42janko olu ka kɛ mɔgɔw ka kalifayɔrɔw ye. Ni min y'a mɔgɔɲɔgɔn faga n'a m'a lawili a kama, n'a tun t'a kɔniya ka kɔrɔ fana, o tigi bena se ka boli ka taga o dugu nunu kelen kɔnɔ k'a yɛrɛ kisi. 43O duguw tun ye Bɛsɛri ye min be kɛnɛba la kongokolon kɔnɔ, o ka kɛ Urubɛn kɔmɔgɔw ta ye, ani Aramɔti, Galaadi mara la, o ka kɛ Gadi kɔmɔgɔw ta ye. Ani Golan, *Basan mara la, o ka kɛ Manase kɔmɔgɔw ta ye.
Musa ka kuma filanan
(4.44—11.32)
44Musa ye Ala ka sariya min fɔ Isirayɛlidenw ye, o filɛ nin ye.
45Musa ye kuma minw fɔ Isirayɛlidenw ye, ka sariya ni tanafɛn minw fɔ u bɔnin kɔ Ezipiti jamana na, o filɛ nin ye. 46O kɛra k'u to Zurudɛn baji kɔfɛ, bakɛnɛ na Bɛtipewɔri gɛrɛfɛ, amoriw ka masacɛ Siŋɔn ka mara la. Ale ka masadugu tun ye Ɛsibɔn ye. Musa ni Isirayɛlidenw bɔra Ezipiti tuma min na, u tun y'a kɛlɛ ka se a kɔrɔ, 47k'a ka mara minɛ, ani *Basan masacɛ Ɔgi ta fana. Olu le tun ye amoriw ka masacɛ fila ye, minw tun be Zurudɛn baji kɔrɔn fɛ. 48U ye yɔrɔ min minɛ, o be daminɛ Arowɛri mara la Arinɔn kɔɔ daa la, fɔɔ ka taga se Siyɔn kulu ma min be wele fana ko Ɛrɛmɔn, 49ani Araba mara bɛɛ Zurudɛn baji kɔfɛ kɔrɔn fɛ, fɔɔ ka taga se *Kɔgɔji Fariman ma, Pisiga kulu jigijigiyɔrɔ la.


text:
Kɛw 15
Sɔsɔli min wilila kɛnɛkɛnɛko la
1- Mɔgɔ dɔw nana Antiyɔsi ka bɔ Zude mara la k'a fɔ balimaw ye ko n'u ma kɛnɛkɛnɛ i ko Musa y'a fɔ cogo min na, k'u tena se ka kisi. 2Mankanba wilila o mɔgɔw ani Pɔli ni Barinabasi nunu cɛ. U ye ɲɔgɔn sɔsɔ kosɔbɛ. O kɔ, u ye ŋaniya ta ko Pɔli, ni Barinabasi, ani Antiyɔsi kalanden dɔw ka taga Zeruzalɛmu ka koo nin ɲafɔ cidenw, ni Krista ka jama ɲamɔgɔw ye.
3Krista ka jama min tun be Antiyɔsi, olu y'u dɛmɛ o taama nin na kosɔbɛ. U taatɔ, u ye Fenisi, ni Samari mara cɛtigɛ. Siya wɛrɛw nimisara ka faran u ka kojuguw la cogo min na, u tora k'o lakali ka taga. O kibaruya ye balimaw bɛɛ nisɔn diya. 4U sera Zeruzalɛmu, Krista ka jama n'u ɲamɔgɔw ani cidenw y'u kunbɛn. Ala y'u dɛmɛ ka min bɛɛ kɛ, u y'o ɲafɔ. 5Nga, kalanden minw tun ye *Fariziɲɛw ye ka kɔrɔ, u dɔw wilila k'a fɔ ko wajibi lo siya wɛrɛw ka kɛnɛkɛnɛ, ani u ka Musa ka sariya bato. 6O tuma na, cidenw ni Krista ka jama ɲamɔgɔw ye ɲɔgɔn ye ka koo nin jati minɛ.
Piyɛri ni Zaki be kalandenw ladi
7- U ye ɲɔgɔn sɔsɔ ka mɛn. O kɔ, Piyɛri wilila k'a fɔ ko: «N balimaw, aw y'a lɔn ko Ala tun ye ne lo woloma aw cɛma kabini a daminɛtuma, ka kibaru diman fɔ siya wɛrɛw ye, janko u ka la Yezu la. 8- Ala min be mɔgɔ bɛɛ kɔnɔnako lɔn, a sɔnna ka Nii Senuman jigi olu kan i n'a fɔ a jigira anw kan cogo min na. 9A ma danfara kɛ an zuwifuw ni olu cɛ, bari u lara a la minkɛ, a y'u dusu saniya o lanaya lo kosɔn. 10Mun le do y'a to sisan aw be Ala darabɔ? Bari aw be doni lara kalandenw kuun na k'a sɔrɔ anw, n'an faaw fanga ma se min kɔrɔ k'a ta. 11O yɛrɛ ka bɔ a la, anw, ni olu, an bɛɛ lanin b'a la, ko an kisira Matigi Yezu ka nɛɛma le barika la.»
12O tuma na, jama bɛɛ jera fana ka Barinabasi ni Pɔli lamɛn. Ala y'u dɛmɛ ka kabako ni taamasiɲɛ minw kɛ siya wɛrɛw fɛ, u y'o bɛɛ lakali u ye.
13U kumana ka ban tuma min na, Zaki ye kuma ta k'a fɔ ko: «N balimaw, aw ye ne lamɛn. 14Kabini a daminɛ, Ala y'a janto siya wɛrɛw la cogo min na, Simɔn y'o ɲafɔ sisan. Ala ye siya dɔ woloma u cɛma k'o kɛ a tɔgɔla ta ye. 15Koo min kɛra, o ni kiraw ka kuma bɛɛ bɛnna. Bari a fɔra Ala ka kuma na ko:
16‹Ne Matigi bena segi ka na nin kɔ,
Dawuda ka soo min benna, k'o lɔ kura ye.
N bena tomo nin wili ka lɔ.
17O la, mɔgɔ tɔw bena ne Matigi yɔrɔ ɲini,
ne tɔgɔ lara siyaw minw bɛɛ kan.
Ne Matigi min be n ka ŋaniyakow bɛɛ kɛ,
ne le ko ten,
18- bari o koo lɔnnin lo kabini fɔlɔ.›
19«O kama, ne Zaki ka miiri la, siya wɛrɛ minw be sɔnna Ala ka koow ma, an man kan ka koo gwɛlɛman la u kan. 20- An ka sɛbɛ ci u ma k'a fɔ u ye k'u kana josɔnsogo ɲimi, u k'u yɛrɛ tanga kakalaya ma, sogo min kaan ma tigɛ, u kana o ɲimi, u kana sogo joli dumu. 21Bari, kabini fɔlɔfɔlɔ, dugu kelen kelen bɛɛ la, mɔgɔw be sɔrɔ kalansow kɔnɔ n'u be Musa ka sariya sɛbɛ kalan k'a kɔrɔ fɔ mɔgɔw ye lafiɲɛlon bɛɛ la.»
Sɛbɛ be ci Krista ka jama ma Antiyɔsi
22O tuma na, Krista ka jama bɛɛ sɔnna. A ɲamɔgɔw ni cidenw bɛnn'a la, k'u bena mɔgɔw bɔ u cɛma ka fara Pɔli ni Barinabasi kan ka taga Antiyɔsi. U ye Zude, min be wele ko Barisabasi, ani Silasi bɔ. U fila bɛɛ tun ye kantigiw ye balimaw cɛma. 23U ye sɛbɛ min don olu bolo, a sɛbɛnnin tun b'o la ko:
«Aw kalanden minw te zuwifuw ye n'aw siginin bɛ Antiyɔsi, Siri jamana na, ani minw be Silisi jamana na, aw balima cidenw, ni Krista ka jama ɲamɔgɔw b'aw fo.
24«An y'a mɛn ko mɔgɔ dɔw bɔra anw fɛ Zeruzalɛmu, ka taga aw hakili ɲagami ni kumafu ye, k'a sɔrɔ an m'u ci. 25O kama, anw bɛnn'a la, ka cidenw bɔ k'u fara an teri Barinabasi ni Pɔli kan k'u ci aw fɛ. 26U tun be ɲini ka bɔnɔ u nii na an Matigi Yezu Krista ka baara kosɔn. 27An be min fɔ aw ye sɛbɛ nin kɔnɔ, an ye Zude ni Silasi ci aw fɛ waasa aw k'o kuma kelen nin mɛn olu fana daa la.
28«Anw ka ŋaniya, ani Nii Senuman ta bɛɛ bɛnna kelen ma ko an tena koo gwɛlɛman ɲini aw fɛ, fɔɔ ni min ye wajibi ye. 29Ayiwa, aw kana josɔnsogo ɲimi, aw kana sogo joli dumu, sogo min kaan ma tigɛ, aw kana o ɲimi, aw k'aw yɛrɛ tanga kakalaya ma. N'aw ye nunu bato, aw ka kɛwali bena ɲa.
Ala k'an bɛn.»
30U ye sira di ciden nunu ma tuma min na, u tagara Antiyɔsi. U sera yen, u ye kalandenw bɛɛ lajɛn ka sɛbɛ nin don u bolo. 31U y'a kalan. A kɔnɔnakuma y'u bɛɛ nisɔn diya ka jagwɛlɛya d'u ma. 32Zude ni Silasi tun ye kiraw ye fana. U ye baro diman kɛ ni balimaw ye fɔɔ ka mɛn, ka dɔ fara u ka jagwɛlɛya kan. 33Zude ni Silasi ye tile damani kɛ yen. O kɔ, balimaw ye sira d'u ma, janko u ka segi u cibagaw fɛ, ka duba kɛ u ye ko Ala ka se n'u ɲuman ye. [ 34Nga Silasi y'a ŋaniya ko ale bena to Antiyɔsi. Zude kelen tagara.] 35Pɔli ni Barinabasi kɔni tora Antiyɔsi. Olu ni mɔgɔ wɛrɛw tun be tɔw kalan ani ka to ka Matigi ka kibaru diman fɔ u ye.
Pɔli ni Barinabasi be faran ɲɔgɔn na
36Waati dɔ tɛmɛnin kɔ, Pɔli y'a fɔ Barinabasi ye ko: «An ye Matigi ka kuma fɔ mɔgɔw ye dugu minw bɛɛ la, an ka taga bɔ o yɔrɔ balimaw ye k'a filɛ u ka koo be cogo min na.»
37Barinabasi tun b'a fɛ Zan ka taga n'u ye, u be min wele ko Mariki. 38- Nga, o tun man di Pɔli ye bari ale Zan Mariki tɔgɔla nin tun faranna olu la Panfili jamana na, a ma sɔn ka baara nin laban n'u ye. 39Pɔli ni Barinabasi ye ɲɔgɔn sɔsɔ kosɔbɛ. A laban, u faranna ɲɔgɔn na. Barinabasi ye Mariki minɛ, u ye kurun ta ka taga Sipɔrɔ. 40Pɔli fana, ale ye Silasi ta. Balimaw ye Ala daali ko Matigi ka ɲumanya k'u bila sira. O kɔ, u tagara. 41U ye Siri ni Silisi jamana yaala ka to ka Krista ka jama ladi k'u jaa gwɛlɛya.


text:
Zoz 17
Manase kɔmɔgɔw tilan kelen ye mara min sɔrɔ
1U ye kala la, mara sera Manase kɔmɔgɔw ma, min tun ye Yusufu deen fɔlɔ ye. Manase deen fɔlɔ Makiri, min tun ye Galaadi facɛ ye. Galaadi ni *Basan mara tun dira ale kɔmɔgɔw ma, bari cɛfari tun lo. 2U ye kala la ka mara dɔ di Manase deen tɔw ma, ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye, Abiyezɛri deenw ni Elɛki deenw, ani Asiriyɛli deenw ni Sɛkɛmu deenw, ani Efɛri deenw ni Semida deenw, u ye yɔrɔ di olu le ma. Olu le ye Manase deen cɛman tɔw ye, u y'a di ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye.
3Manase deen Makiri dencɛ Galaadi deen Efɛri dencɛ Selofeyadi ma dencɛ sɔrɔ, fɔɔ denmusow. U tɔgɔ filɛ: Maala, Nowa, Ogila, Milika, ani Tirisa. 4- O denmuso nunu tagara sarakalasebaga Eleyazari, ni Nun dencɛ Zozuwe fɛ ani ɲamɔgɔw fɛ k'a fɔ ko Masaba tun y'a fɔ Musa ye ko a ka niyɔrɔ di olu ma u fadenw cɛma. U ye niyɔrɔ di u ma u fadenw cɛma, ka kɛɲɛ ni Masaba ka fɔta ye. 5Manase kɔmɔgɔw ye yɔrɔ tan sɔrɔ, minw be danna Galaadi ni Basan mara la minw be Zurudɛn baji kɔfɛ. 6Bari Manase kɔmɔgɔw minw ye musomanw ye olu fana ye niyɔrɔ sɔrɔ u fadenw cɛma. Galaadi mara fana dira Manase kɔmɔgɔ tɔ nunu ma.
7Manase kɔmɔgɔw ka mara daan be bɔ Asɛri ka taga tɛmɛ Mikimetati, min be Sisɛmu gɛrɛfɛ, ka taga Yamin ani Ɛntapuwa faan fɛ. 8Tapuwa mara tun kɛra Manase kɔmɔgɔw ta ye, nga Tapuwa dugu yɛrɛ, min be Manase kɔmɔgɔw ka mara daan na, ale kɛra Efarayimu kɔmɔgɔw ta ye. 9Daan nin tɛmɛna ka taga Kana kɔɔ daa la a worodugu ɲafan fɛ. O yɔrɔ dugubaba minw be Manase kɔmɔgɔw ka yɔrɔ cɛma, olu ye Efarayimu ta ye. Manase kɔmɔgɔw ka mara daan tun be kɔɔ nin kɔgɔdugu ɲafan fɛ ka tɛmɛ ka taga gun kɔgɔji la. 10Mara min be worodugu ɲafan fɛ, o tun ye Efarayimu kɔmɔgɔw ta ye, kɔgɔdugu ɲafan fɛ, o tun ye Manase kɔmɔgɔw ta ye, u bɛɛ ta daan tun ye kɔgɔji ye. Manase kɔmɔgɔw tun be daan bɔ ni Asɛri kɔmɔgɔw ye kɔgɔdugu ɲafan fɛ ka daan bɔ ni Isakari kɔmɔgɔw ye kɔrɔn fɛ. 11Manase kɔmɔgɔw ka dugu dɔw tun be Isakari ni Asɛri kɔmɔgɔw ka mara kɔnɔ. O ye Bɛtiseyan n'a ka mara ni Yibileyamu n'a ka mara ani Dɔri n'a ka mara ni Ɛndɔri n'a ka mara ani Tanaki n'a ka mara ni Megido n'a ka mara. O ye mara saba ye. 12- Manase kɔmɔgɔw tun ma se k'o dugu mɔgɔ nunu gwɛn, o la, kanaanw tora o jamana nin na. 13Isirayɛlidenw nana fanga sɔrɔ tuma min na, u ye kanaanw bila fangabaara la, nga u ma u gwɛn.
14Yusufu kɔmɔgɔw y'a fɔ Zozuwe ye ko: «Mun na i ye yɔrɔ kelen dama le di anw ma? An do ka ca, Masaba fana do ye nɛɛma kɛ an ye halibi.» 15Zozuwe y'a fɔ u ye ko n'u ka ca, ko u ka taga tuu ben periziw ni erefaw ka mara la k'o kɛ u ta ye, ko bari efaraw ka mara kuluyɔrɔ ka dɔgɔ u ma. 16Yusufu kɔmɔgɔw y'a fɔ tugu ko: «Kuluyɔrɔ nin ka dɔgɔ an ma. Kanaan minw bɛɛ siginin be kɔkɛnɛ na, minw be Bɛtiseyan n'a mara kɔnɔ, ni minw be Zizireyɛli kɔkɛnɛ na, kɛlɛkɛwotoro nigɛlamanw be olu bɛɛ fɛ.» 17Zozuwe y'a fɔ Yusufu deen Efarayimu kɔmɔgɔw, ni Manase kɔmɔgɔw ye ko u ka ca, fanga fana b'u la kosɔbɛ, ko u tena mara kelen dama d'u ma. 18Nga u bena kuluyɔrɔ sɔrɔ k'o kɛ u ta ye, min ye tuu ye. U ben'a tigɛ ka sɔrɔ k'o yɔrɔ kɛ u ta ye, ani ka kanaanw gwɛn n'u ka kɛlɛkɛwotoro nigɛmanw ye hali ni fanga b'u la cogo o cogo.


text:
Sam 2nan 18
Abisalɔn ka kɛlɛdenw be dɛsɛ
1Dawuda y'a ka kɛlɛdenw lajɛn k'u filɛ ka mɔgɔ kɛmɛ kɛmɛ kuntigiw sigi, ani mɔgɔ waa kelen kelen kuntigiw. 2A ye kɛlɛdenw tilan saba ka Zowabu bila kelen kunna, k'a dɔgɔcɛ Abisayi bila kelen kunna, ani ka Gatika Itayi bila kelen kunna. O kɔ, a ko ale fana bena taga n'u ye kɛlɛ la. 3Nga kɛlɛdenw y'a fɔ a ye ko: «I man kan ka taga ni an ye, bari n'an bolila, o tena jati. Hali n'an tilancɛ le sara, o tena jati. Nga i kɛra i n'a fɔ mɔgɔ waa tan anw fɛ. Min ka fisa, i ka to dugu kɔnɔ k'an dɛmɛ.» 4Masacɛ y'a fɔ ko fɛɛn min ka di u ye, ko ale bena o le kɛ. Masacɛ tagara lɔ dugu bɔda la, kɛlɛdenw bɛɛ tora ka bɔ, mɔgɔ kɛmɛ kɛmɛ, ni mɔgɔ waa kelen kelen. 5Masacɛ y'a fɔ Zowabu ni Abisayi ani Itayi ye, k'u ka kanbelen Abisalɔn kɛ dɔɔni dɔɔni ale kosɔn. Masacɛ ye min fɔ kuntigi nunu bɛɛ ye Abisalɔn kosɔn, kɛlɛdenw bɛɛ y'o mɛn.
6Kɛlɛdenw wilila ka taga kongo kɔnɔ ka taga Isirayɛlidenw kunbɛn. U ye kɛlɛ kɛ Efarayimu mara tuu kɔnɔ. 7O yɔrɔ la, Dawuda ka kɛlɛdenw ye see sɔrɔ Abisalɔn ka kɛlɛdenw kan. Mɔgɔ waa mugan (20 000) sara. Cɛnniba kɛra o loon na kosɔbɛ. 8Kɛlɛ nin yɛrɛkɛra ka se mara nin yɔrɔ bɛɛ la. Mɔgɔ minw tora tuu kɔnɔ, olu cayara ni murujan ka fagataw ye.
Zowabu be Abisalɔn faga
9Waati dɔ, Abisalɔn tagar'a yɛrɛ sɔrɔ Dawuda ka kɛlɛdenw ɲafɛ. A tun be sofali kan. Sofali tagara don yiriba bolocaaman dɔ kɔrɔ. Abisalɔn kuun donna o yiribolow la, sofali tɛmɛna k'a dulonnin to sanfɛ yen. 10Mɔgɔ dɔ y'a ye dɔrɔn, a tagara o fɔ Zowabu ye ko ale ye Abisalɔn dulonnin ye yiriba dɔ la yanfɛ. 11Zowabu y'a fɔ o cɛɛ nin ye ko: «E y'a ye, mun na i m'a faga yɔrɔnin kelen? N tun bena warigwɛ kuru tan d'i ma, ani cɛsirilan.» 12Nga o cɛɛ nin y'a fɔ Zowabu ye ko: «Hali ni e tun y'a fɔ ko i bena warigwɛ kuru waa kelen le don ne bolo, ne tun te sɔn ka maga masacɛ deen na. Bari a tun ye kangari min la e ni Abisayi ni Itayi ye, an y'o mɛn, a tun ko aw ka kanbelen Abisalɔn kɔlɔsi, mɔgɔ si kana maga a la. 13Ni ne tun y'o koo latigɛnin cɛn k'a faga, masacɛ tun ben'a mɛn, ele fana tena sɔn ka foyi kɛ.» 14Zowabu y'a fɔ ko: «Ne tena lɔ i gɛrɛfɛ ka mɛn!» A ye taman saba ta ka taga Abisalɔn dusukun sɔgɔ. O y'a sɔrɔ a tun be nii na yen yiriba nin kan. 15Kanbelen mɔgɔ tan minw tun be to ka Zowabu ka kɛlɛkɛminanw ta, olu jɛnn'a kan k'a bugɔ k'a faga. 16Zowabu ko u ka buru fiyɛ, kɛlɛdenw ye Isirayɛlidenw gwɛnko dabila, bari Zowabu y'u bali. 17U ye Abisalɔn suu ta k'a fili dingɛba dɔ kɔnɔ tuu nin kɔnɔ yen, ka kabakuru caaman ton a kan. Isirayɛlidenw bɛɛ bolila, ka taga u ka soow kɔnɔ.
18Abisalɔn tun be ɲaa na tuma min na, a tun ko u ka kabakuru dɔ tutu ale yɛrɛ ye Masacɛ ka kɔkɛnɛ na. A tun be miiri ko deen te ale fɛ, ale tɔgɔ bena to ka wele min kan. O la, a y'a tɔgɔ la o kabakuru nin kan. Halibi u b'o wele ko Abisalɔn ka taamasiɲɛ.
Dawuda be Abisalɔn sako mɛn
19Sadɔki dencɛ Ayimasi y'a fɔ ko u k'ale to a be boli ka taga o kibaru diman fɔ masacɛ ye, ko Masaba y'a mɔnɛ bɔ k'a bɔsi a juguw bolo. 20Zowabu y'a fɔ a ye ko: «I tena bii kibaruya fɔ, i bena loon wɛrɛ ta fɔ, nga bii ta tɛ, bari nin ye masacɛ deen sako le ye.» 21O kɔ, Zowabu y'a fɔ Etiyopika dɔ ye ko: «I ye fɛɛn min ye, taga o fɔ masacɛ ye.» Etiyopika nin y'a kunbiri gwan Zowabu kɔrɔ, ka sɔrɔ ka sira ta ka boli. 22Halibi Sadɔki dencɛ Ayimasi y'a fɔ Zowabu ye ko hali ni koo o koo bena kɛ, ko a k'ale to a be tugu Etiyopika nin kɔ. Zowabu y'a fɔ ko: «Mun na i b'a fɛ ka taga, n deen? O te cira ye i ka tɔnɔ be sɔrɔ min na.» 23A ko cogo o cogo, ale be taga. O la, Zowabu y'a fɔ a ye ko a ka taga. Sira min be tɛmɛ kɔkɛnɛ na, a y'o minɛ, ka kɔn Etiyopika nin ɲa.
24O y'a sɔrɔ Dawuda tun siginin be dugu donda bulonda la. Kɔlɔsilikɛbaga tun be sanbon kan, a taamana ka na kogo faan fɛ. A ye filɛli kɛ, a ye mɔgɔ kelen bolitɔ ye ka na. 25Kɔlɔsilikɛbaga nin y'a kaan kɔrɔta ka masacɛ lasɔmi. Masacɛ y'a fɔ ko n'o tigi kelen lo, o tuma na, ko a be na ni kibaru diman ye. O y'a sɔrɔ a tun be surunyana. 26Kɔlɔsilikɛbaga ye mɔgɔ dɔ wɛrɛ bolitɔ ye ka na a kelen tugu, a y'a kaan kɔrɔta k'a fɔ dakɔlɔsibaga ye ko mɔgɔ wɛrɛ bolitɔ ye n'a be nan'a kelen. Masacɛ y'a fɔ k'o tigi fana be nana ni kibaru diman le ye. 27Kɔlɔsilikɛbaga nin y'a fɔ ko mɔgɔ fɔlɔ nin bolicogo bɔnin be Sadɔki dencɛ Ayimasi ta fɛ. Masacɛ y'a fɔ k'o ye mɔgɔɲuman ye, ko a be nana ni kibaru diman le ye. 28Ayimasi y'a kaan kɔrɔta k'a fɔ masacɛ ye ko koo bɛɛ nɔgɔyara. A y'a kunbiri gwan masacɛ ɲakɔrɔ k'a ɲaa biri duguma k'a fɔ ko: «Boɲa ka la Masaba i ka Ala kan, ale min ye mɔgɔw don masacɛ, ne matigi bolo, minw tun wilil'a kama.» 29Masacɛ y'a ɲininga ko: «Kanbelen Abisalɔn be hɛrɛ la wa?» Ayimasi y'a jaabi ko: «Ne ye jama ye, u be bolibolila, Zowabu fana ye ne n'i ka baaraden ci, nga ne m'a lɔn koo min kɛra.» 30Masacɛ y'a fɔ ko ale ka taga lɔ gɛrɛfɛ. Ayimasi tagara lɔ gɛrɛfɛ. 31O yɔrɔnin kelen, Etiyopika nin sera k'a fɔ ko: «Masacɛ, ne matigi, i ka kibaru diman lamɛn! Mɔgɔ minw bɛɛ tun wilila i kama, Masaba y'i bɔ olu bolo bii.» 32Masacɛ y'a fɔ Etiyopika nin ye ko kanbelen Abisalɔn be hɛrɛ la wa. Etiyopika nin y'a jaabi ko masacɛ, ale matigi juguw ni mɔgɔ minw be wili a kama ko u b'a fɛ ka kojugu kɛ a la, olu bɛɛ ka kɛ i n'a fɔ kanbelen nin.


text:
Ɛst gir 3
Aman ni Maridose be bila ɲɔgɔn na
1O koow tɛmɛnin kɔ, masacɛ Aritasɛrisɛsi ye lɔyɔrɔba di Agagi kɔmɔgɔ Amadatɔsi dencɛ Aman ma. A y'a minɛ k'a sigi kuntigiya la a ka ɲamɔgɔw bɛɛ kunna. 2Mɔgɔ minw bɛɛ tun be baara kɛ masacɛ ka luu kɔnɔ, olu bɛɛ tun be to k'u kunbiri gwan Aman ɲakɔrɔ k'a boɲa, bari masacɛ le tun y'o latigɛ, nga Maridose tun te sɔn k'o kɛ. 3Masacɛ ka baaraden minw tun be lɔ luda la, olu ye Maridose ɲininga ko: «Mun na i be masacɛ ka sariya cɛn?» 4U tun b'o fɔ Maridose ye loon o loon fɔɔ ka dɛsɛ, a ma mɛnni kɛ u fɛ. O la, u y'o fɔ Aman ye ko Maridose banna ka masacɛ ka fɔta bato, bari Maridose tun y'a fɔ u ye ko ale ye zuwifu ye. 5Aman y'a ye ko Maridose te sɔn k'a kunbiri gwan ale ɲakɔrɔ k'a boɲa minkɛ, a dimina kosɔbɛ. 6O la, a tun b'a fɛ ka Maridose ka siya bɛɛ halaki Aritasɛrisɛsi ka mara bɛɛ kɔnɔ. 7Sɛrisɛsi ka masaya saan tan ni filanan kalo fɔlɔ la, min ye Nisan kalo ye, u ye kalabon kɛ u be min wele ko Purimu, Aman ɲana, a ka kan ka kɛ loon min na, ani kalo min kɔnɔ, janko o ka lɔn. U ka kalabon ye kalo tan ni filanan le yira min ye Adari kalo ye.
Aman b'a fɛ ka zuwifuw bɛɛ halaki
8O kɔ, Aman y'a fɔ masacɛ Aritasɛrisɛsi ye ko: «Siya dɔ yɛrɛkɛnin be siyaw cɛma i ka maraw bɛɛ la. U ka landa ni tɔw bɛɛ ta te kelen ye fewu. U te ele masacɛ ka sariya bato. Kuun t'a la i k'o siya nin to ɲasuma na. 9Ni masacɛ be sɔn a k'u halaki, ne bena sɛbɛ dɔ sɛbɛn ka sira di k'u k'o siya nin bɛɛ faga, ne bena warigwɛ tɔni kɛmɛ saba don i ka nafolo bilayɔrɔ la.» 10O la, masacɛ y'a ka bololanigɛc bɔ k'a di Aman ma, janko a ka taamasiɲɛ kɛ zuwifuw halakisɛbɛ kan. 11O kɔ, masacɛ y'a fɔ a ye ko: «To n'i ka wari ye, siya nin fana b'i bolo. Fɛɛn min ka d'i ye, i k'o kɛ u la.» 12U ye masacɛ ka sɛbɛnnikɛlaw wele kalo fɔlɔ nin tile tan ni sabanan loon. Olu ye sɛbɛ nunu sɛbɛn, ka kɛɲɛ ni Aman ka fɔta ye, k'o ci masacɛ ka dakɔrɔsigiw, n'a ka maraw kɔnɔ lasigidenw bɛɛ, ani siyaw kuntigiw ma, mara bɛɛ kɔnɔ k'a ta Ɛndi jamana na fɔɔ Etiyopi mara kɛmɛ ni mugan ni wolonwula kɔnɔ ka kɛɲɛ ni o yɔrɔ siyakan ye. O sɛbɛ sɛbɛnna ni masacɛ Aritasɛrisɛsi tɔgɔ ye. 13Cidenw tagara ni bataki nunu ye masacɛ ka maraw bɛɛ la, ko saan kalo tan ni filanan, min ye Adari kalo ye, ale tile tan ni saba loon, ko u ka zuwifuw bɛɛ faga o loon kelen nin na, k'u bololafɛnw cɛ.
Zuwifuw halakiko sariya
1 Sɛbɛ min sɛbɛnna o kɔnɔna kuma filɛ: «Aritasɛrisɛsi masacɛba, be sɛbɛ nin ci a ka ɲamɔgɔw ni lasigidenw n'a ka lankanw ma, minw b'a ka mara kɛmɛ ni mugan ni wolonwula kɔnɔ, k'a ta Ɛndi jamana na fɔɔ ka taga se Etiyopi, a fɔra u ye ko:
2 «Ne min be siya caaman kunna, n ka fanga be diɲɛ yɔrɔ bɛɛ la. O bɛɛ n'a ta, ne t'a fɛ ka n yɛrɛ to yɛrɛboɲa be se n kɔrɔ n ka fanga kɔnɔ, ne b'a fɛ ka n ka kuntigiya kɛ ni cogoɲuman ye. O bena kɛ sababu ye ne bena se ka n ka waati kɛ ni ɲagamini te yen, ani n ka mara ka ɲa bari ɲayɛlɛ be yen. O la, mɔgɔw bena to ka taama ka don ɲɔgɔn fɛ ni siranya t'a la, mɔgɔw bɛɛ be hɛrɛ min fɛ, o ka sɔrɔ.
3 «Ne ye n ladibagaw ɲininga tuma min na ko an bena se k'o koo kɛ cogo di, ladibaga nunu la dɔ, min ye Aman ye, ale min be gun ne kɔ fanga nin kɔnɔ, lɔnniya la a y'a yɛrɛ yira ko a ɲɔgɔn te yen, a fana y'a yira tuguni ko ale sɔnnin be ka kɛ kantigi ye ne faan fɛ. 4 A y'a yira ne la ko siya dɔ be yen min ka jugu, k'u jɛnsɛnnin be siya tɔw cɛma diɲɛ kɔnɔ. Ko sariya b'u fɛ min ni siya tɔɔ ta te kelen ye, u te sɔn ka masacɛ ka kolatigɛninw bato tuma bɛɛ. O la, u be fanga ka bɛɛn cɛn, ne be fanga min kɛ ni tilenninya ye janko mɔgɔ bɛɛ ka wasa.
5 «Ne fana y'a mɛn k'o siya nin b'a danna, a be ban tuma bɛɛ siya tɔw ma, a ka sariya b'a fɛ siya tɔɔ te minw lɔn, a te sɔn tuma bɛɛ ne ka kolatigɛninw ma, a be kojugu yɛrɛ le kɛra. O la, masaya te se ka yiriwa. 6 O le kosɔn, ne be sira di ko Aman mana siya min koo fɔ aw ye sɛbɛ kɔnɔ, aw k'o halaki, aw kana foyi to yen, Aman le be masaya ni koɲa ɲanabɔra, ni ne te yen, ale lo ye jama faa ye. O siya nin ye an juguw ye. Aw k'u bɛɛ faga, muso fara denmisɛnw kan, aw kana makari u la, cogo wɛrɛ kana sɔrɔ a la. Aw k'o kɛ ɲinan saan kɔnɔ yen, saan kalo tan ni filanan tile tan ni naaninan loon, min ye Adari kalo ye. 7 O la, mɔgɔ minw bannin be mɔgɔ tɔw ta ma, olu ka jɛn loon kelen ka fili ka taga lahara, u tena fanga sɔrɔ ka koo dɔ bali sini tugu. O la, fanga ka koo be ɲa, hɛrɛ be sɔrɔ.»
14O bataki nunu tun kalanna maraw bɛɛ kɔnɔ. U ye sira di siya tɔw bɛɛ ma ko u k'u yɛrɛ labɛn o loon kama. 15Cira nin sera joona joona, a kɛra ten fana Suzi dugu kɔnɔ. Masacɛ ni Aman sigira ka to minni na, k'a sɔrɔ Suzi dugu bɛɛ gwannin be.


text:
Dal 32
Dagamu min be sɔrɔ yafali kɔ
1Dawuda ka dɔnkili dɔ.
Mɔgɔ min ka fili t'a kan tugu,
n'a ka hakɛ yafara,
o tigi dagamunin lo.
2- Masaba ti mɔgɔ min ka filiko jati tugu,
n'a tigi fana te namara kɛ tugu,
o tigi dagamunin lo.
3Tuma min na ne tun yi n daa tugu n ka kojugu kan,
ne barika tun be banna ŋunankojugu fɛ.
4E tun be ne tɔɔrɔ suu fara tile kan.
O la, ne barika tun be banna i ko tilemanayiri.
5Ne kɔni ma n ka fili dogo,
ne ye n ka kojugu fɔ i ye.
Ne y'a fɔ ko: «Ne bena n ka kojugu fɔ Matigi ye.»
E ye ne ka kojugu kunko bɔ ne kan.
6A ka ɲi e ɲasiranbagaw bɛɛ k'i daali
waatiɲuman na.
O la, hali ni gwɛlɛya nana cogo o cogo, a te se u ma.
7Ele le ye ne dogoyɔrɔ ye,
e be ne tanga dusukasi ma.
Ne bena n bɔsiko dɔnkili la
bari i be ne tanga.
8Masaba ko:
«Ne bena i kalan, k'i ka tɛmɛyɔrɔ yira i la.
Ne bena i ladi, ne ɲaa tena bɔ i kan.»
9Kana kɛ hakilitan ye i ko soo, walima sofali.
U be karafe ni dajuru don minw na k'u mara,
janko u ka kolo u ye.
10Sigɛn caaman ye mɔgɔjugu ta ye,
nga mɔgɔ min y'a yɛrɛ kalifa Masaba ma,
a b'a ka ɲumanya kɛ o tigi ye.
11Mɔgɔtilenninw, aw ka nisɔndiya Masaba kosɔn,
aw ka ɲanagwɛ ka nisɔndiyapɛrɛnkan bɔ.


text:
Zoz 7
Akan be kojugu kɛ
1Fɛɛn minw tun bilara ka kɛ Masaba ta ye, Isirayɛlidenw ye kojugu kɛ olu koo la. Zuda kɔmɔgɔ Zera deen Zabidi dencɛ Karimi deen Akan tun y'o fɛɛn nunu dɔw ta, o la, Masaba dimina Isirayɛlidenw kɔrɔ.
2Zozuwe ye mɔgɔ dɔw ci k'u to Zeriko k'u ka taga Ayi, min be Bɛtavɛni gɛrɛfɛ Betɛli kɔrɔn ɲafan na. A y'a fɔ u ye ko: «Aw ye taga jamana nin ka koow kɔlɔsi.» Mɔgɔ nunu tagara Ayi dugu kɔlɔsi. 3Ciden nunu kɔsegira Zozuwe fɛ k'a fɔ a ye ko: «Kuun t'a la i k'a to jama bɛɛ ka taga o yɔrɔ la, mɔgɔ waa fila walima waa saba be se ka Ayi kɛlɛ. I kana jama bɛɛ sigɛn o la, bari u man ca.» 4O la, mɔgɔ waa saba ɲɔgɔn wilila ka taga k'u be Ayi kɛlɛ, nga u bolila Ayikaw ɲa. 5Ayikaw ye mɔgɔ bi saba ni wɔɔrɔ ɲɔgɔn faga u cɛma, k'u gwɛn k'a ta dugu donda la fɔɔ ka na se n'u ye Sebarimu mara la, ani ka taga u faga tintin jigiyɔrɔ la. Jama hakili ɲagamina fɔɔ u jigi tigɛra kosɔbɛ.
6O la, Zozuwe y'a ka faniw faran k'a kunbiri gwan, k'a ɲaa biri duguma Masaba ka layidu taamasiɲɛ kɛsu ɲafɛ, fɔɔ ka taga se wulafɛ ma, ale ni Isirayɛli cɛkɔrɔbaw, u ye buguri kɛ u yɛrɛ kuun na. 7A y'a fɔ ko: «Ee! Matigi, Masaba, mun na i y'a to jama nin ye Zurudɛn baji tigɛ? Janko k'an don amoriw bolo u k'an halaki wa? Aa! Ni an tun tora Zurudɛn baji kɔfɛ, o tun ka fisa! 8Matigi, makari an na, ne bena mun le fɔ sa, Isirayɛlidenw bolinin kɔ u juguw ɲa? 9Kanaanw ni jamana nin kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ bena o mɛn, u bena wili ka na an datugu k'an sii ban pewu dugukolo kan. O tuma na, i bena mun le kɛ i tɔgɔba nin kosɔn?»
10Masaba y'a fɔ Zozuwe ye ko: «Wili! Mun na i birila duguma? 11Isirayɛlidenw ye hakɛ kɛ, ne tun bɛnna n'u ye ko u ka koo min kɛ, u m'o kɛ, fɛɛn minw bilara ne ye, u y'u dɔw soɲa k'u dogo u ka minanw jukɔrɔ. 12O kama, Isirayɛlidenw tena se ka lɔ u juguw ɲa tugu, u bena to ka boli le, bari u be halaki sira kan. Ne tena to u fɛ tugu n'u ma sɔn k'o kojugu nin dabila. 13Wili ka jama labɛn u k'u yɛrɛ saniya. A fɔ u ye ko: ‹Aw k'aw yɛrɛ saniya sini kama, bari Masaba, Isirayɛli ka Ala y'a fɔ ko fɛɛn minw bilara ka kɛ ale ta ye, u dɔ be aw Isirayɛlidenw bolo, o kama, aw tena se ka lɔ aw juguw ɲafɛ n'o fɛɛn nunu b'aw fɛ. 14Sini sɔgɔma aw bena to ka gwɛrɛ ka na Masaba ɲakɔrɔ kɔmɔgɔ kɔmɔgɔ, Masaba mana kɔmɔgɔw min yira, o kɔmɔgɔ nunu ka mɔgɔw bena to ka gwɛrɛ gwatigi gwatigi, Masaba mana gwatigi min yira, ale kɔmɔgɔw bena to ka gwɛrɛ faden faden, Masaba mana faden minw yira fana, o faden nunu bena gwɛrɛ kelen kelen. 15Mɔgɔ kelen min mana yira o tuma na, ko ale lo ye fɛɛn nunu ta, o tigi bena jɛni, ale n'a bololafɛnw bɛɛ, bari a ye Masaba ka bɛɛn cɛn ka kojugu kɛ Isirayɛlidenw cɛma.› »
16Dugu gwɛra, sɔgɔmada joona, Zozuwe wilila ka Isirayɛlidenw labɛn, u tora ka gwɛrɛ kɔmɔgɔ kɔmɔgɔ, a kɛra ten Zuda kɔmɔgɔw yirala. 17Olu tora ka gwɛrɛ gwatigi gwatigi, Zera ta yirala, a fana y'a to olu gwɛrɛla faden faden, Zabidi ka soo yirala. 18Olu tora ka gwɛrɛ kelen kelen, Zuda kɔmɔgɔ Zera deen Zabidi dencɛ Karimi deen Akan yirala. 19O tuma na, Zozuwe y'a fɔ Akan ye ko: «N deen, boɲa la Masaba, Isirayɛli ka Ala kan k'a tanu. I ye koo o koo kɛ, o fɔ ne ye, i kana foyi dogo ne la.» 20O la, Akan y'a fɔ Zozuwe ye ko: «Tiɲɛ lo, ne ye Masaba, Isirayɛli ka Ala hakɛ ta. Ne ye koo minw kɛ, olu filɛ nin ye. 21Ne tun ye Babilɔni jamana forocaɲuman dɔ ye dugu mɔgɔ nunu ka minanw kɔnɔ, ani warigwɛ kuru kɛmɛ fila, ani sanukuru min ka gwiliya tɛmɛna kilo tilan kelen kan. Olu nigɛ tun ye ne minɛ, o la ne y'u ta ka taga dugukolo sogi n ka siyɔrɔ la k'u dogo yen, warigwɛ nin be fɔɔ jukɔrɔ.» 22Zozuwe ye mɔgɔ dɔw ci yen, olu bolila ka taga se a ka fanibugu kɔnɔ. U ye minan nunu ye, u tun dogonin be a ka fanibugu kɔnɔ, warigwɛ tun be fɔɔ jukɔrɔ. 23U ye minan nunu ta fanibugu nin cɛma ka na n'u ye Zozuwe fɛ Isirayɛlidenw bɛɛ ɲana, k'u bila Masaba ɲakɔrɔ.
24O kɔ, Zozuwe ni Isirayɛlidenw bɛɛ ye Zera dencɛ Akan minɛ, ka warigwɛ nin ta, ani foroca, ni sanu, ka Akan deen cɛmanw ni musomanw minɛ, k'a ka misiw, ni faliw, ani a ka begɛnmisɛnw minɛ, n'a ka fanibugu n'a bololafɛnw bɛɛ, ka taga n'u ye Akɔri kɔkɛnɛ la. 25Zozuwe y'a fɔ a ye ko: «Mun na i ye an sigɛn ten? Masaba fana bena ele sigɛn bii.» O kɔ, Isirayɛlidenw bɛɛ ye kabakuruw ta k'a bon ka faga, n'a kɔmɔgɔw, k'u jɛni. 26U ye kabakuruw cɛ k'o ton Akan jɛniyɔrɔ la, o kabakuruton nin be yen halibi. A kɛra ten, Masaba ka dimi banna. O sababu le y'a to u be o yɔrɔ nin wele halibi ko Akɔri kɔkɛnɛ.a


text:
Sad 7
Isirayɛlidenw ka kan ka min kɛ
1- «Aw bena jamana min minɛ, ni Masaba aw ka Ala y'a kɛ aw donna o kɔnɔ, n'a ye siya caaman nunu gwɛn ka bɔ aw ɲa, olu minw ye itiw ye, ni girigasiw, ani amoriw, ni kanaanw, ani periziw, ni iviw, ani zebuziw ye. Siya wolonwula minw ka ca, fanga b'o la fana ka tɛmɛ aw kan. 2Ni Masaba aw ka Ala y'u don aw bolo tuma min na, n'aw sera u kɔrɔ, aw bena u halaki pewu k'u kɛ a ta ye. Aw kana bɛn n'u ye, aw kana makari u la. 3Aw kana furu n'u ye, aw kana aw denmusow di u dencɛw ma, aw kana u denmusow di aw dencɛw ma fana. 4N'o tɛ, u ben'a kɛ aw kɔmɔgɔw be ban Ala ma, ka fɛɛn wɛrɛw bato. N'o kɛra, Masaba bena dimi aw kɔrɔ kosɔbɛ, k'aw bɛɛ faga yɔrɔnin kelen. 5- Nga aw ka kan ka min kɛ u la, o filɛ nin ye: Aw k'u ka sɔnnikɛyɔrɔw walaka, k'u ka jokabakuruw ci, ani k'u ka *Asera jaaw tigɛ k'u ben, k'u ka joow jɛni. 6- Bari aw ye Masaba aw ka Ala ka jama ye. Masaba aw ka Ala y'aw woloma siya tɔw bɛɛ cɛma dugukolo kan janko aw ka kɛ a yɛrɛ tɔgɔlataw ye.
Masaba ka tilenninya
7«Ni Masaba nɔrɔla aw la ani k'aw woloma, o t'a yira ko aw ka ca ni siya tɔw bɛɛ ye dɛ! Aw ka dɔgɔ n'u bɛɛ ye. 8Nga aw koo ka di Masaba ye, ani a ye layidu min ta aw bɛmaw ye, a y'o dafa. O la, a y'aw bɔsi Ezipiti masacɛ bolo k'aw bɔ jɔnya la, ani k'a to aw bɔra jamana nin kɔnɔ a ka sebagaya barika la.
9- «Aw ka l'a la ko Masaba aw ka Ala le ye Ala yɛrɛ yɛrɛ ye. A koo ka di mɔgɔ minw ye n'u b'a ka kuma bato, a tilennin lo, a b'a ka layidu dafa olu faan fɛ, ani ka ɲumanya kɛ u ye, n'u kɔmɔgɔw *filankuru waa caaman ye. 10Nga a b'a kɔniyabagaw sara yɔrɔnin kelen k'u tunu ka bɔ yen. A tena u to yen ka mɛn, a b'u sara yɔrɔnin kelen.
11«O la, ne be sariya, ni ciiw, ani landa minw fɔra aw ye bii, aw ka banba k'olu bato. 12- N'aw ye aw tulo malɔ landa nunu na, k'o bato ka ɲa, Masaba aw ka Ala ben'a ka layidu dafa, a ye min ta aw bɛmaw ye ani ka ɲumanya kɛ aw ye. 13Aw koo bena diy'a ye, a bena aw ta ɲa, ka deen caaman di aw ma, k'aw ka forow ɲa, ka suman caaman, ni duvɛnkɛnɛ caaman, ani tulu caaman di aw ma. A bena aw ka misiw caya, n'aw ka begɛnmisɛnw, jamana nin kɔnɔ. A tun ye min layidu ta aw bɛmaw ye ko a ben'a di aw ma. 14A bena aw ta ɲa ka tɛmɛ siya tɔw kan. Cɛɛ, walima muso min te se ka deen wolo, o tena sɔrɔ aw cɛma, ka fara aw ka begɛnw kan. 15Masaba bena aw kisi bana bɛɛ ma. Aw be banajugu minw lɔn n'u sera Ezipitikaw ma, olu tena se aw ma, a ben'a kɛ olu be se aw kɔniyabagaw le ma. 16Masaba aw ka Ala bena siya minw bɛɛ don aw bolo, aw k'u bɛɛ faga, aw kana makari u la. Aw kana u ka joow sɔn, n'o tɛ, o bena kɛ jaan ye aw ɲa.
Masaba le y'a ka jama marabaga ye
17«N'a b'aw kɔnɔ ko siya nunu ka ca n'aw ye, ko aw bena kɛ cogo di k'u gwɛn, 18aw kana siran u ɲa. Masaba aw ka Ala ye min kɛ Ezipiti masacɛ ni Ezipitikaw bɛɛ la, aw ye miiri o la. 19A ye gwɛlɛya min lase u ma, ani ka taamasiɲɛ ni kabako minw kɛ ni sebagaya ye, tuma min na a tun ye aw bɔ u ka jamana kɔnɔ, aw ɲaa y'o ye. Aw be siran siya minw bɛɛ ɲa, a bena olu fana kɛ ten. 20O dama tɛ, hali u tɔɔ min tora, n'u be dogora aw ɲa, a bena dondolibabaw ci olu kama fɔɔ u bɛɛ ka tunu ka ban pewu. 21Aw jaa kana tigɛ u kama bari Masaba aw ka Ala be n'aw ye, see b'a ye, siranyafɛn lo. 22A bena siya nunu gwɛn ka bɔ aw ɲa dɔɔni dɔɔni. Aw man kan k'u halaki yɔrɔnin kelen, n'o tɛ, kongosogow bena caya kojugu fɔɔ aw tena se olu kɔrɔ. 23Nga a bena u don aw bolo k'u jigi tigɛ pewu fɔɔ u ka halaki ka ban. 24A bena u ka masacɛw don aw bolo, aw bena u tɔgɔ tunu ka bɔ dugukolo kan. U si tena se ka lɔ aw ɲakɔrɔ. Aw bena u halaki pewu. 25Aw ka kan k'u ka joow jɛni. Warigwɛ ni sanu min b'u ka joo nunu kan, aw kana aw ɲaa bɔ o fɛ, k'o ta ka kɛ aw ta ye. N'o tɛ, o bena kɛ jaan ye aw fɛ, bari o fɛɛn nunu koo ka go Masaba aw ka Ala ye. 26Fɛɛn minw nɔgɔninw lo, aw kana don ni olu si ye aw ka soo kɔnɔ, janko aw fana kana halaki i n'a fɔ olu. Aw ka kan k'o koo goya aw ye, u man kan ka diya aw ye fewu, bari u ka kan ka halaki le.


text:
Lok 2nan int
Kunnafoni
Masaw ka loon o loon kibaru kitabu filanan be taga ɲa ka Isirayɛlidenw ka koo fɔ, min tun daminɛna a fɔlɔ la. Koo minw be sɔrɔ Masacɛw ka kitabuw kɔnɔ, a be segi o caaman kan. A sɛbɛnna ka di zuwifuw ma minw kɔsegira Zeruzalɛmu u minɛnin kɔ. A be Zuda mara masacɛw le koo fɔ kosɔbɛ.
Kitabu nin be daminɛ ni masacɛ Solomani ka koo ye fɔɔ ka taga se a ka saya ma (1—9). Solomani bɔɲɔgɔnko masa te yen. A ye Alabatoso lɔ Zeruzalɛmu, ka Ala batoli dabɔ o yɔrɔ la.
Isirayɛlidenw ka jamana tilanko be sɔrɔ kitabu yɔrɔ tɔɔ kɔnɔ (10—36). Isirayɛliden minw be jamana kɔgɔdugu ɲafan fɛ, olu murutira. O le nana ni jamana tilanko ye. Minw be worodugu ɲafan fɛ, o ye Zuda mara ye, kɔgɔdugu ɲafan ka kɛ Isirayɛli mara ye. O mara mɔgɔw nana ban Masaba la. O kama, o mara nin ka koo te fɔ tugu kitabu nin tɔɔ kɔnɔ. Nga Zuda mara masaw kɔni ka koo bɛɛ fɔra. Masacɛ Ezekiyasi ni Zoziyasi sɔnna Masaba ma kosɔbɛ, u ye jama dɛmɛ fana ka Masaba bato. Kitabu nin labanyɔrɔ la, Zeruzalɛmu ciko fɔnin be yen, ani Zuda mara mɔgɔw minɛko ka taga saan 586 sanni Yezu Krista ka wolo. Nga kitabu nin banyɔrɔ la, an b'a ye ko masacɛ Sirusi nana Babilɔni dugu minɛ, saan 539 sanni Yezu Krista ka wolo. Masacɛ Sirusi y'a fɔ ko Zuda mara mɔgɔw bɛɛ ka kɔsegi ka taga Zeruzalɛmu.
Kitabu nin tilancogo
Masacɛ Solomani be kɛ hakilitigi ni nafolotigi ye 1.1-17
Solomani be Alabatoso lɔ 1.18—7.22
Solomani tɔgɔ be bɔ 8.1—9.31
Kɔgɔdugu ɲafan fɛ mɔgɔw be muruti 10.1-19
Zuda mara masacɛw ka koo 11.1—36.16
Zeruzalɛmu ciko 36.17-21
Masacɛ Sirusi be zuwifuw labila ka kɔsegi 36.22-23


text:
Zoz 24
Jama be layidu ta Sisɛmu
1Zozuwe ye Isirayɛli ka deenw kɔmɔgɔw bɛɛ lajɛn Sisɛmu, k'u ka cɛkɔrɔbaw ni ɲamɔgɔw ani kititigɛlaw ni kɛlɛdenw ɲamɔgɔw wele. U nana lɔ Ala ɲakɔrɔ. 2- O kɔ, Zozuwe y'a fɔ u ye ko: «Isirayɛli ka Ala ko: ‹Aw bɛmacɛ Ibrayima facɛ Nawɔri faa Tera tun siginin be Efarati baji kɔfɛ fɔlɔfɔlɔ, u tun be joow le sɔnna yen. 3- Ne ye aw bɛmacɛ Ibrayima wele ka bɔ o baji kɔfɛ, k'a kɛ a ye Kanaan jamana yɔrɔ bɛɛ yaala, ne y'a kɔmɔgɔw jiidi ka Isiyaka d'a ma, 4- ka Yakuba ni Ezawu di Isiyaka ma. Ne ye *Seyiri kuluyɔrɔ di Ezawu ma o ka kɛ ale niyɔrɔ ye, nga Yakuba n'a deenw tagara Ezipiti jamana na.
5- ‹O kɔ, n ye Musa ni Arɔn ci, n ye Ezipitikaw tɔɔrɔ, o kɔ n y'a kɛ aw bɔra o jamana nin kɔnɔ. 6- Ne y'aw faaw bɔ Ezipiti jamana kɔnɔ tuma min na, aw tagara se Buruku kɔgɔji kɔrɔ. Ezipitikaw y'aw faaw kɔɔ gwɛn fɔɔ ka na se kɔgɔji nin daa la ni wotorow ani soow ye. 7Aw faaw kulera ne Masaba ma. N y'a kɛ dibi donna Ezipitikaw n'u cɛ, n y'a kɛ kɔgɔji ye Ezipitikaw dumu. Ne ye min kɛ u la, aw y'o ye. Aw fana tora kongokolon kɔnɔ ka waatijan kɛ yen.
8- ‹Ne bilara aw ɲa ka na n'aw ye amoriw ka jamana kɔnɔ Zurudɛn baji kɔfɛ. Olu tun wilila ka kɛlɛ kɛ n'aw ye. Ne y'u don aw bolo, ne y'u halaki aw ɲakɔrɔ, aw ye u ka jamana minɛ k'o kɛ aw yɛrɛ ta ye. 9- Mowabu masacɛ Balaki, Sipɔri dencɛ, tun wilila ko a be kɛlɛ kɛ ni aw ye. O la, a ye Bewɔri dencɛ Balamu wele, ko ale ka na aw danga. 10Nga ne ma sɔn ka mɛnni kɛ Balamu fɛ, o la, a ye duba kɛ aw ye, a kɛra ten ne ye aw tila ka bɔ Balaki bolo.
11- ‹O kɔ, aw ye Zurudɛn baji tigɛ ka na se Zeriko. Zerikokaw ye kɛlɛ kɛ n'aw ye, ani amoriw ni periziw ani kanaanw, ni itiw ani girigasiw, ni iviw ani zebuziw. Ne ye olu don aw bolo. 12- Ne ye dondoli fariman ci, ka amoriw ka masacɛ fila nunu gwɛn ka taga fɔɔ yɔrɔjan, o ma kɛ aw ka murujanjanw ni aw ka kalaw sababu nɔɔ ye. 13- Ne ye jamana d'aw ma, aw ma min sɛnɛ, ka duguw di aw ma aw ma minw sigi, aw fana be sigira u kɔnɔ, ne ye *ɛrɛzɛnsunw ni olivuyiriw d'aw ma fana, o ka kɛ aw ka dumuni ye, aw m'o min tutu.› »
14O kɔ, Zozuwe y'a fɔ u ye ko: «Sisan do aw ka siran Masaba ɲa ka baara kɛ ale ye ni tilenninya ani mɔgɔsɔbɛya ye. Aw faaw tun be joo minw sɔn k'u to Efarati baji kɔfɛ ani Ezipiti jamana na, aw ka olu ta k'u fili, ka Masaba bato. 15Ni aw y'a ye ko ka Masaba bato, o man di aw ye, aw b'a fɛ ka min bato, aw k'ale woloma bii. Aw faaw tun be joo minw sɔn baji kɔfɛ, u be yen. Aw siginin be amoriw minw ka jamana na, olu taw fana be yen. Ne ni n ka somɔgɔw, anw kɔni bena Masaba le bato.» 16Jama ye Zozuwe jaabi k'a fɔ k'olu ka Masaba to ka taga joow sɔn, k'o miiriya nin yɔrɔ ka jan olu la. 17U ko: «Masaba ye an ka Ala ye, ale lo y'anw ni an faaw bɔ jɔnya la Ezipiti jamana na. Ale lo ye kabakobaw kɛ an ɲana, ale lo y'an mara k'an to an ka sira kan an tɛmɛyɔrɔw bɛɛ la, siyaw bɛɛ cɛma. 18Amori minw tun siginin be jamana nin kɔnɔ, a ye olu gwɛn, ani siyaw bɛɛ. An fana bena Masaba bato, bari an ka Ala lo.» 19O kɔ, Zozuwe y'a fɔ jama ye tugu ko: «Aw tena se ka Masaba bato, bari Ala ka senu, keliya b'a la, a tena sɔn k'aw ka murutiko n'aw ka hakɛ yafa. 20Tuma min na n'aw ye Masaba to yen ka taga siya wɛrɛw ka joow sɔn, a bena yɛlɛma ka kojugu kɛ aw la, a ka koɲuman kɛnin kɔfɛ. A bena tila k'aw halaki.» 21Jama y'a fɔ Zozuwe ye ko ayi, olu bena Masaba le bato. 22O kɔ, Zozuwe y'a fɔ jama ye ko: «Aw yɛrɛ le y'a fɔ aw yɛrɛ ma, ko aw bena Masaba le bato.» U ye Zozuwe jaabi ko: «Ɔnhɔn, an y'a fɔ.» 23Zozuwe ko: «Siya wɛrɛw ka joo minw be aw fɛ, aw ka olu fili, ka yɛlɛma Masaba, Isirayɛli ka Ala fɛ n'aw dusu bɛɛ ye.» 24Jama y'a fɔ Zozuwe ye k'olu bena baara kɛ Masaba u ka Ala ye, ani ka mɛnni kɛ a fɛ. 25O loon yɛrɛ la, Zozuwe ni jama ye layidu ta ɲɔgɔn ye, a ye sariya ni landa dɔw sigi u ye Sisɛmu. 26O kɔ, Zozuwe y'o koo sɛbɛn Ala ka sariyasɛbɛ kɔnɔ, ka kabakuru belebele dɔ ta, k'o bila joyiriba dɔ kɔrɔ, Masaba ka sigiyɔrɔ la. 27Zozuwe y'a fɔ jama bɛɛ ye ko: «Kabakuru nin bena kɛ seere ye anw kama, bari Masaba ye kuma minw bɛɛ fɔ anw ye, a y'o mɛn, a bena kɛ seere ye aw kama, janko aw kana kojugu kɛ aw ka Ala ɲakɔrɔ.»
28O kɔ, Zozuwe ye sira di jama ma, u kelen kelen bɛɛ ka taga u ka yɔrɔw la.
Zozuwe ka saya
29O koow tɛmɛnin kɔ, Masaba ka baarakɛla Nun dencɛ, Zozuwe, sara k'a sii to saan kɛmɛ ni tan. 30- U y'a suu don a ka mara la, Timunata Sera dugu kɔnɔ Efarayimu mara kuluyɔrɔ la, min be Gaasi kulu kɔgɔdugu ɲafan na. 31Isirayɛlidenw tun tora ka Masaba bato Zozuwe ka tile bɛɛ la. Zozuwe sanin kɔ, cɛkɔrɔba minw tun be Masaba ka koo kɛta bɛɛ kala ma, Isirayɛlidenw ye Masaba bato olu ka tile la fana. 32- Yakuba tun ye foro min san Sisɛmu facɛ Amori kɔmɔgɔw fɛ warigwɛ kilo kelen ɲɔgɔn, n'o kɛra Yusufu kɔmɔgɔw ta ye, Isirayɛlidenw ye Yusufu kolow sutara o yɔrɔ la, u tun ye minw bɔ Ezipiti jamana na ka na n'u ye.
33Arɔn dencɛ Eleyazari fana nana sa, kulu min tun dir'a dencɛ Pinasi ma, u y'a suu don yen Efarayimu mara kuluyɔrɔ la.


text:
Fil 4
Pɔli ka ladili laban
1O le kosɔn n balimaw, ne be aw minw kanu, ani ne b'a fɛ ka aw minw ye tugu, aw minw be kɛ sababu ye ne be nisɔndiya ni kunkɔrɔta sɔrɔ, aw ka jija kosɔbɛ Matigi barika la, ne teriw.
2Ne be Evɔdi ani Sɛtisi daali sɛbɛ la k'u ka bɛn i n'a fɔ balimamusow, Matigi kosɔn. 3E min kɛra ne baarakɛɲɔgɔnsɔbɛ ye, ne b'i daali ko i ka u dɛmɛ, bari olu ni ne sigɛnna ɲɔgɔn fɛ kibaru diman baara la. Ani Kilema fana ani ne baarakɛɲɔgɔn tɔw bɛɛ, olu minw tɔgɔ be sɔrɔ nii banbali sɛbɛ kɔnɔ.
4Aw ka nisɔndiya tuma bɛɛ Matigi kosɔn. Halibi ne be kɔsegi k'a fɔ aw ye ko aw ka nisɔndiya. 5Aw ka kɛ mɔgɔsabalininw ye tuma bɛɛ. Matigi natuma surunyana. 6Aw hakili kana ɲagami koo si la, nga aw ye Ala daali ani ka barika la a ye, k'aw makoyako bɛɛ fɔ a ye. 7O la, Ala ka hɛrɛ min tɛmɛna mɔgɔw ka faamuyali ma, o le bena aw tanga hamikojugu ma, Yezu Krista barika la.
8O bɛɛ kɔ, n balimaw, koo minw kɛra tiɲɛko ye, boɲa be sɔrɔ min na, ni tilenninya, ni koo gwɛnin, ni koo diman, ani kunkɔrɔtako, ni sɔnɲuman min be na ni tɔgɔɲuman ye, o dama ka kɛ aw ka miiri ye. 9Aw ye koo minw dege ne ka kuma ni n ka kɛwaliw la, aw ka jija k'olu kɛ. O la, Hɛrɛtigi Ala bena to n'aw ye.
Pɔli be Filipikaw tanu
10Aw sera k'a yira ne la sisan ko aw be janto ne la, o la, ne nisɔn diyara kosɔbɛ Matigi barika la. A ma kɛ ko ne b'o fɔra ko aw tun te janto ne la dɛ, aw tun be janto ne la, nga seko tun te aw fɛ fɔlɔ. 11A ma kɛ ko fɛɛn le te ne fɛ, k'o le y'a to ne be kumana ten dɛ. Ka ne to cogo o cogo, ne wasanin lo, bari ne y'o dege. 12Ne be se ka n yɛrɛ minɛ dɛsɛ waati la, ani nɔgɔya waati la. Koo bɛɛ la ani cogo bɛɛ la, ne wasanin be, dumu ka fa tuma na ani kɔngɔ tuma na. Fɛɛn be n fɛ wo, fɛɛn te n fɛ wo, n wasanin be. 13Krista min be see di ne ma, ale barika la ne be se ka o koow bɛɛ kɛ. 14Nga, aw ye koɲuman kɛ kosɔbɛ, aw y'aw niyɔrɔ ta ne ka sigɛn na ni dɛmɛli ye. 15- Aw Filipikaw b'a lɔn kosɔbɛ ko kibaru diman fɔli daminɛwaati la, aw dama le ye ne dɛmɛ n ka baara kosɔn Ala ka jama cɛma n bɔtuma na Maseduwani mara la. 16- Ka ne to Tesaloniki, aw ye ne mako ɲa, bari aw ye ne dɛmɛ siɲɛ caaman.
17A ma kɛ ko ne be dɛmɛli le ɲinina dɛ, ne b'a fɛ dɔ le ka fara aw ka kɛwaliɲuman sara kan. 18- Sisan ne makoyafɛn bɛɛ be ne fɛ yɛrɛ, fɔɔ a tɛmɛn'a daan kan. Tuma min na Epaforaditi nana aw ka dɛmɛ di ne ma, o tuma na o cayara ka tɛmɛ yɛrɛ, min kɛra sarakaɲuman ye Ala sɔnna min na, a diyar'a ye fana. 19Ne ka Ala bena aw mako ɲa, ka kɛɲɛ n'a ka fɛntigiya dafanin ye Yezu Krista barika la. 20An Faa Ala tɔgɔ ka tanu tuma bɛɛ. Amiina.
Foli laban
21Mɔgɔ minw lara Yezu Krista la, aw ka olu kelen kelen bɛɛ fo. An balima minw be ni ne ye yan, olu be aw fo fana. 22Krista kɔmɔgɔw minw be yan, olu bɛɛ b'aw fo, nga aw fɔbaga tigitigiw, o ye minw be masacɛ ka soo kɔnɔ.
23Matigi Yezu Krista k'a ka nɛɛma kɛ aw ye.


text:
Dusu 2
Matigi kɛra Zeruzalɛmu jugu ye
1Aba! Matigi ye *Siyɔn dugu bila dibiba la,
a y'o kɛ a ka dimi kosɔn.
Isirayɛli ka kunkɔrɔtadugu lara duguma.
A ka dimilon na,
a m'a hakili to a sigiyɔrɔ la.
2Matigi ye Yakuba ka soow bɛɛ ci,
hali makari ma sɔrɔ a la.
A ka dimi kosɔn,
a ye Zuda mara dugu barikamanw ci.
A ye mara nin ka fangatigiya
n'a ka masaw la duguma
k'u maloya.
3A ka dimikojugu fɛ,
a ye Isirayɛli fanga nagasi.
A m'a juguw natɔ bali.
A ye tasuma mana Yakuba ka soo kɔnɔ,
a be manana faan bɛɛ ka taga!
4A y'a ka kala labɛn i ko jugu.
A y'a kinibolo labɛn kalabon kama i ko jugu.
Fɛɛn o fɛɛn filɛ ka di,
a y'o bɛɛ halaki!
A y'a ka dimi bɔ Siyɔn ka soo la,
i ko tasuma.
5Matigi kɛra i ko an jugu.
A ye Isirayɛli halaki,
a y'a ka masasow bɛɛ halaki,
a y'a ka yɔrɔ barikamanw halaki.
A ye Zuda mara mɔgɔw ta kɛ
hakiliɲagami ni dusukasi ye dɔrɔn.
6A y'a ka soo ci i ko bugu, kongo kɔnɔ.
A ye cɛnni kɛ u ka ɲɔgɔnlajɛnyɔrɔ la.
Ale Masaba y'a kɛ Siyɔnkaw te ɲanagwɛ loonw,
ni lafiɲɛlon lɔn tugu.
A dimikojugu fɛ, a banna masaw ni sarakalasebagaw la.
7Ale Matigi le bann'a ka sarakabɔyɔrɔ la,
a sigiyɔrɔ koo goyar'a ye.
A ye Siyɔn dugu n'a ka faamaluw don a juguw bolo.
Mankan boɲana Masaba ka soo kɔnɔ,
i ko ɲanagwɛ loon.
8Masaba y'a ŋaniya ka Siyɔn laminikogo ci.
Jurukisɛ b'a bolo waasa k'a dakɛɲɛ n'o ye.
A ma sigasiga a ciko la yɛrɛ!
Dugu laminikogo fɔlɔ ni filanan cɛnna ɲɔgɔn fɛ.
O kɛra dusukasi ye!
9A ye dugu donda koonw sɔgɔnanw kari,
koonw walakara ka ben bɔgɔ kɔnɔ.
Dugu masacɛ n'a ka dakɔrɔsigiw be siya wɛrɛw bolo.
Ala ka sariya koo te fɔ tugu.
Masaba te foyi yira kiraw la tugu.
10Siyɔn cɛkɔrɔbaw sigira duguma ka je tɛtɛtɛ!
U ye buguri kɛ u yɛrɛ kuun na,
ka dusukasifani don.
Zeruzalɛmu sunguruw kuunw surunna
fɔɔ u be ɲini ka se duguma.
*
11Ne ɲaden misɛnyara kasi bolo,
ne kɔnɔ gwannin be.
Ne fanga banna pewu.
Bari, ne ka siya halakira.
Denmisɛnw ni sinmindenw
be nagasira dugu bɔlɔnw kɔnɔ.
12U b'a fɔra u baaw ye ko:
«Dumuni, ani jii be min?»
O tuma na, u fanga be nagasi dugu forobayɔrɔw la
i ko mɔgɔ mandimininw.
U nii be bɔ u bamusow seen kan.
*
13Ne bena mun le fɔ i ye?
Zeruzalɛmu, ne bena i suma ni mun ye?
K'i suma ni mun ye waasa i kɔnɔ ka diya, Siyɔn?
Bari, cɛnni min kɛra i kɔnɔ,
o ka bon i ko kɔgɔji.
Jɔn bena se ka lalagali kɛ,
i ka bɔ o la?
14E ka kiraw be kuma minw fɔra i koo la,
o ye kumafu ye, kumakolon.
Kojugu minw kɛra i kɔnɔ, u ma kuma o la
waasa k'i dɛmɛ k'i ka koow cogo yɛlɛma.
U ye galon, ni namarakuma dama le fɔ.
15Tɛmɛbagaw bɛɛ be tɛgɛrɛ fɔ e halakiko la.
U be kaba ka to k'u kuun firinfirin
e Zeruzalɛmu dugu koo la.
U b'a fɔra ko:
«Dugu min tun be wele dugu dafanin,
diɲɛ bɛɛ ka nisɔndiyayɔrɔ,
ale lo ye ten wa?»
16E juguw bɛɛ b'u daa lara e kan.
U b'i lɔgɔbɔra, u b'a fɔra ko:
«An y'a sɔrɔ!
An tun be loon min makɔnɔna, o le ye nin ye.
An ye o loon sɔrɔ, an ɲaa b'a la!»
17Masaba tun ye min ŋaniya ta, a y'o kɛ.
A tun ye min fɔ kabini fɔlɔfɔlɔ, a y'o kɛ.
A y'i halaki, a yɛrɛ ma hinɛ.
A ye e juguw nisɔndiya, i halakili kosɔn.
A ye dɔ fara e juguw barika kan.
*
18Siyɔnkaw, aw kasikan ka bɔ Matigi faan fɛ.
Aw ɲaji ka woyo i ko kɔɔ, suu ni tile.
Aw kana lafiɲɛ, aw ɲaji kana ja.
19Aw ka wili ka kule dugutilama,
ni sufɛ dondow kasituma na,
aw k'aw kɔnɔnako fɔ Matigi ye.
Aw k'aw bolo kɔrɔta ka dɛmɛ ɲini a fɛ,
aw deenw nii kisiko la
minw be sara bɔlɔnw bɛɛ la kɔngɔ bolo.
*
20Ee! Masaba, a filɛ kɛ:
E be jɔn le tɔɔrɔla ten?
Muso be se k'a yɛrɛ deenw balo
ka tila k'o ɲimi wa?
Sarakalasebagaw ni kiraw ka kan ka faga
i ka sigiyɔrɔ la wa?
21Cɛkɔrɔbaw ni denmisɛnw filifilinin be bɔlɔnw na.
Murujan ye kanbelenw ni sunguruw jigi.
I ye fagali kɛ e dimilon na dɛ,
i y'u kaan tigɛ hali e ma hinɛ!
22E ye an jugu farimanw lajɛn,
i ko ɲanagwɛ loon.
Masaba, e dimilon na,
mɔgɔ si ma kisi,
mɔgɔ si ma to nii la.
An ye deen minw balo, k'u ladon,
an juguw y'olu ban.


text:
Eza 36
Asiri masacɛ be Zeruzalɛmu bagabaga
(Mas 2nan 18.13,17-37)
1Masacɛ Ezekiyasi ka masaya saan tan ni naaninan na, Asiri masacɛ Senakeribu tagara Zuda mara dugu barikamanw bɛɛ kɛlɛ k'u minɛ. 2A y'a ka kɛlɛmasa ci ni kɛlɛden caaman ye ka bɔ Lakisi ka taga masacɛ Ezekiyasi fɛ Zeruzalɛmu. Jisira min be taga don Sanfɛdalan kɔnɔ, kɛlɛmasa nin sera o yɔrɔ la, Fanikobaga ka foro sira daa la tuma min na, a lɔra. 3Masaso kuntigi Eliyakimu, Ilikiyawu dencɛ ni sɛbɛnnikɛla Sɛbuna, ni Azafu dencɛ Yowa, min tun bɛ sɛbɛko kunna, olu bɔra ka taga Asiri kɛlɛmasa kunbɛn.
4Kɛlɛmasa y'a fɔ u ye ko: «Aw ka ta'a fɔ Ezekiyasi ye ko masacɛba, Asiri masacɛ y'a fɔ ko a jigi be mun le kan, 5n'a b'a fɔ ko kuma dama be se ka kɛlɛ ɲanabɔ ka fanga sɔrɔ ka kɛlɛ kɛ. Ko a jigi be jɔn le kan n'a be muruti ale ma? 6- Ko a y'a jigi la Ezipiti jamana min kan, o ye kala karinin lo ye. Mɔgɔ o mɔgɔ tintinn'a kan, a b'o tigi bolo sɔgɔ k'a mandimi! Mɔgɔ minw bɛɛ b'u jigi la Ezipiti masacɛ kan, a be ten olu fɛ. 7N'a sɔrɔ aw ben'a fɔ ne ye ko: ‹An jigi be Masaba an ka Ala lo kan.› Nga ale Ezekiyasi le m'a ka sɔnnikɛyɔrɔw n'a ka sarakabɔyɔrɔw bɔ yen, k'a fɔ Zeruzalɛmukaw ni Zuda mara mɔgɔ tɔw ye ko aw bena to ka batoli kɛ Zeruzalɛmu, sarakabɔyɔrɔ nin le kɔrɔ wa?
8«Ayiwa, i ka sɔn k'a fɔ ko i bena kɛlɛ kɛ ni ne matigi Asiri masacɛ ye. Ne bena soo waa fila d'i ma, n'i be se ka mɔgɔw sɔrɔ ka yɛlɛ u kan! 9I ben'a kɛ cogo di ka se ka ne matigi ka kɛlɛkuntigi kelen yɛrɛ gwɛn, hali min ka dɔgɔ? I do b'i jigi la Ezipiti jamana kan, ko i bena kɛlɛkɛwotorow ni sotigiw sɔrɔ u fɛ. 10Ka fara o kan, ne ma na yan n yɛrɛ ma. Masaba le sɔnna ne ka wili aw ka jamana nin kama k'a halaki. Masaba yɛrɛ le y'a fɔ ne ye ko n ka n'a kama k'a halaki.»
11Eliyakimu ni Sɛbuna ani Yowa y'a fɔ kɛlɛmasa ye ko: «I ka jɔɔnw be aramekan mɛn minkɛ, an b'i daali, ko i ka kuma an fɛ o la. Kana kuma an fɛ eburukan na jama nin ɲana min be kogo kan.»
12Kɛlɛmasa nin y'u jaabi ko: «Ne kuntigi ye ne ci ka na kuma nunu fɔ aw n'aw kuntigi dama le ye wa? N ko mɔgɔ minw siginin be kogo kan, n'u bena u yɛrɛ boo dumu, k'u ka ɲɛgɛnni min i n'a fɔ aw, a ye ne ci olu fɛ fana.»
13O kɔ, kɛlɛmasa lɔra k'a kaan kɔrɔta k'a fɔ eburukan na ko: «Aw ka masacɛba, Asiri masacɛ ka kuma lamɛn! 14A ko aw kana sɔn Ezekiyasi k'aw nigɛ, bari a te se k'aw kisi. 15Ko aw kana sɔn k'aw jigi la Masaba kan Ezekiyasi ka kuma seen fɛ, n'a b'a fɔra ko siga t'a la, Masaba bena aw kisi, ko dugu nin tena don Asiri masacɛ bolo. 16Aw kana mɛnni k'a fɛ. Asiri masacɛ ko aw ka bɛn n'ale ye, k'aw yɛrɛ d'a ma. K'o la, aw kelen kelen bɛɛ bena se k'a yɛrɛ ka *ɛrɛzɛn ni torosun deenw dumu, ani k'a ka kɔlɔn jii min, 17yanni ale ka na aw minɛ ka taga n'aw ye jamana dɔ la, min be i n'a fɔ aw ta, suman be sɔrɔ yen, ni duvɛnkɛnɛ, ani dumunifɛn, ani ɛrɛzɛnforow. 18Aw kana sɔn Ezekiyasi k'aw nigɛ ko Masaba bena aw kisi. Yala siya wɛrɛw ka batofɛnw sera k'u ka jamanaw bɔsi ale Asiri masacɛ bolo ka ye wa? 19Ko Amati ni Aripadi dugu ka batofɛnw be min? Sefariwayimu taw be min? K'u sera ka Samari kisi ka bɔ ale bolo wa? 20Ko jamana nunu ka batofɛnw bɛɛ cɛma, jumɛn le sera k'a ka jamana kisi ka bɔ ale bolo? Ni Masaba bena se ka Zeruzalɛmu kisi ka bɔ ale bolo?»
21Jama jera, u ma foyi fɔ, bari masacɛ tun y'a fɔ k'u kan'a jaabi. 22Masaso kuntigi Eliyakimu, Ilikiyawu dencɛ, ni sɛbɛnnikɛla Sɛbuna, ani Azafu dencɛ Yowa, min tun be sɛbɛko kunna, olu y'u ka fani faran faran dusukasi bolo ka kɔsegi ka taga Ezekiyasi fɛ. U ye kɛlɛmasa ka kuma fɔ a ye.


text:
Sad 26
Dugukolo suman fɔlɔ
1«Masaba aw ka Ala be jamana min dira aw ma k'a kɛ aw ta ye, n'aw donna k'a minɛ ka sigi a kɔnɔ tuma min na, 2- aw bena sɛnɛ min kɛ, aw ka dɔ bɔ o deen fɔlɔw bɛɛ la k'a don segi kɔnɔ. Masaba aw ka Ala ye yɔrɔ min woloma ka sigi yen, aw ka taga n'a ye o yɔrɔ la. 3Sarakalasebaga min be baara la o waati la, aw ka taga n'a ye ale fɛ k'a fɔ a ye ko: ‹Ne b'a fɔ Masaba aw ka Ala ɲana bii ko ne donna jamana nin kɔnɔ, a tun ye layidu ta an bɛmaw ye ko a bena min d'an ma.›
4«Sarakalasebaga bena segi nin minɛ aw bolo k'a bila Masaba aw ka Ala ka sarakabɔyɔrɔ ɲafɛ.
5«O kɔ, aw ben'a fɔ Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ ko: ‹Ne bɛmacɛ tun ye Aramuka ye, a tun be yaala. A tagara Ezipiti ni mɔgɔ damani ye, ka sigi yen. U kɛra siyaba barikaman ye, u tun ka ca. 6Nga Ezipitikaw ye anw tɔɔrɔ, k'an sɛgɛn, ani k'an bila baaragwɛlɛn na. 7Anw kulera k'an kaan bɔ Masaba, an bɛmaw ka Ala ma. Masaba y'an kaan mɛn, k'an ka dɛsɛbagatɔya, n'an ka sɛgɛn n'an ka tɔɔrɔ ye. 8O la, a y'an bɔ Ezipiti n'a bolo barikaman ni sebagayaba ye. A y'an bɔ yen n'a ka siranyakobaw, ni taamasiɲɛw ni kabakow ye. 9A nana n'anw ye yan yɔrɔ la ka nin jamana diman d'an ma, nɔnɔ ni lii ka ca kosɔbɛ yɔrɔ min na. 10Sisan Masaba, a filɛ, n be na ni sɛnɛfɛn deen fɔlɔ minw ye, olu sɔrɔla dugukolo nin na i ye min di ne ma.›
«I k'u bila Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ, k'i kunbiri gwan a ɲafɛ. 11Masaba aw ka Ala ye fɛnɲuman minw di aw n'aw ka soo ma, i bena nisɔndiya ni Levi kɔmɔgɔw ye, ani lonan minw be aw cɛma, o fɛnɲuman nunu bɛɛ kosɔn.
Saan sabanan jaka
12- «N'aw nana tila aw ka sumanw bɛɛ jakaw bɔko la saan sabanan la, n'o ye jakabɔsan ye, aw ka kan k'o di Levi kɔmɔgɔw ni lonanw ma, ani falatɔw, ni firiyamusow, janko u ka dumuni kɛ ka fa aw ka duguw kɔnɔ. 13O kɔ, i k'a fɔ Masaba aw ka Ala ye ko: ‹Ne ye ele Ala niyɔrɔ bɔ n ka soo kɔnɔ k'o di Levi kɔmɔgɔw, ni lonanw, ani falatɔw, ni firiyamusow ma, ka kɛɲɛ n'i ka kuma bɛɛ ye. Ne ma ban u si la, ne ma ɲinɛ u si kɔ fana. 14Ka ne to sanga la, n ma o si dumu, n ma dɔ bɔ u la, ka ne nɔgɔnin to, n ma o foyi di saraka ye suu ma fana. N y'i ka kumakan lamɛn Masaba ne ka Ala, i ye fɛɛn min bɛɛ ɲini ne fɛ, ne y'o bɛɛ kɛ. 15K'i to i ka sigiyɔrɔ la sanfɛ, i ka filɛli kɛ ka hɛrɛ kɛ i ka jama Isirayɛli ye, ka barika don dugukolo nin na i ye min d'an ma ka kɛɲɛ n'i ka layidu ye, i ye min ta an bɛmaw ye, nɔnɔ ni lii ka ca kosɔbɛ jamana diman min kɔnɔ.›
Masaba ka jama Isirayɛli
16«Bii, Masaba aw ka Ala b'a ɲini aw fɛ ko aw ka sariya ni landa nunu bato. Aw k'o mara ka ɲa n'aw sɔbɛ ye, n'aw dusu bɛɛ ye.
17«Aw y'a fɔ bii ko Masaba ye aw ka Ala ye, ani ko aw ben'a ka siraw taama, k'a ka sariyaw n'a ka ɲinitaw n'a ka landaw mara, ani k'aw tulo malɔ a fɛ.
18- «Masaba y'a fɔ bii ko aw ye a ka jama ye, ka kɛɲɛ n'a ka layidu tanin ye, ani ko aw ka kan k'a ka kuma bɛɛ mara, 19a ye siya minw dan, a bena ɲafɛla di aw ma olu bɛɛ kunna, boɲa ni nɔɔrɔ kɔnɔ, k'aw tɔgɔ bɔ ka tɛmɛ olu kan, ko aw ka kɛ jama saniyanin ye Masaba aw ka Ala ɲakɔrɔ ka kɛɲɛ n'a ka layidu ye.»


text:
Dal 62
Siranya te yen Ala fɛ
1Dɔnkililabagaw kuntigi ni Yedutun ka dɔnkili. Dawuda ka dɔnkili dɔ.
2Ne be ɲamalɔ sɔrɔ Ala kelenpe le fɛ.
Ne kisiko be bɔ ale lo fɛ.
3Ala kelen le ye ne tangakabakuru ni n kisibaga ye.
Ne dogoyɔrɔ lo, foyi tena ne sɔrɔ.
4Aw bena jɛn ka to mɔgɔ kelen le kan wa?
Aw b'a halakiyɔrɔ le ɲinina,
i ko u be jɛn kogo jɛngɛnin kan k'a ci cogo min na,
walima luu kogo min be cɛnna.
5U be ɲɔgɔnye kɛ janko k'a bɔ a lɔyɔrɔ la.
Galontigɛ le ka d'u ye.
U be duba kɛ u daa la dama,
k'a sɔrɔ u kɔnɔ fanin be danga na.
6Ne bena n ɲamalɔ Ala kelenpe gɛrɛfɛ,
bari ne be jigi sɔrɔ o yɔrɔ la.
7Ala kelen le ye ne tangakabakuru ni ne kisibaga ye.
Ne dogoyɔrɔ lo, foyi tena ne sɔrɔ.
8Ne ka kisi ni ne ka kunkɔrɔta be bɔ Ala le fɛ.
Ale lo ye ne tangakabakuru ni ne dogoyɔrɔ ye.
9Jama, aw k'aw yɛrɛ kalifa a ma tuma bɛɛ.
Aw k'aw ka haminako yira a la,
Ala le y'an dogoyɔrɔ ye.
10Adamadenw be i ko fɔɲɔ.
U be galon tigɛ.
U man gwili sumanikɛlan kan,
u be i ko fɔɲɔ.
11Aw kana aw jigi la benkanni kan.
Aw kana aw jigi la fɛɛnw kan minw minɛna fanga la.
N'aw ka nafolo be jiidira, aw kana o kɛ aw jigi ye.
12Ala kumana siɲɛ damani, ne y'o mɛn.
A ko ale lo ye Setigi ye.
13- Matigi, ele le ye ɲumanyatigi ye.
Ele le be mɔgɔ kelen kelen bɛɛ sara
ka kɛɲɛ n'u ka kɛtaw ye.


text:
Kod 29
Yakuba be se Laban ka soo
1O kɔ, Yakuba ye sira minɛ tugu ka taga kɔrɔn fɛ mɔgɔw ka jamana na. 2O yɔrɔ la, a ye kɔlɔn dɔ ye kongo kɔnɔ. A ye sagakulu saba lanin ye o daa la, bari u tun be jii bɔ o kɔlɔn nin kɔnɔ k'a di sagaw ma. Kɔlɔn nin datugunin tun be ni kabakuru belebeleba dɔ ye. 3Ni sagaw bɛɛ tun lajɛnna yen tuma min na, u dɛndɛbagaw tun be kabakuru nin kɔlɔnkolon k'a bɔ kɔlɔnda la ka jii bɔ k'a di u ma, ka kɔsegi k'a tugu yen.
4Yakuba ye sagadɛndɛbagaw ɲininga ko: «Ne balimaw, aw bɔra min?» U y'a jaabi ko: «An bɔra Aran.» 5A y'a fɔ u ye ko: «Aw be Nawɔri mamaden Laban lɔn wa?» U ko: «An b'a lɔn.» 6A y'u ɲininga ko a ka kɛnɛ wa. U ko a ka kɛnɛ, ko a denmuso Arasɛli natɔ filɛ n'a ka sagaw ye. 7Yakuba ko: «Tile ma ban fɔlɔ. Begɛn lajɛntuma ma se. Aw ka jii di sagaw ma ka segi n'u ye u ka ɲiminikɛyɔrɔ la.» 8U y'a jaabi ko: «An te se k'o kɛ fɔɔ sagakuluw bɛɛ ka lajɛn, u ka sɔrɔ ka kabakuru kɔlɔnkolon k'a bɔ kɔlɔnda la. O tuma na, an bena jii di sagaw ma.»
9Ka Yakuba to kuma na n'u ye, Arasɛli sera n'a facɛ ka sagaw ye, bari a tun ye sagadɛndɛbaga ye. 10Yakuba y'a belencɛ Laban denmuso Arasɛli ye, ka Laban ka sagaw ye dɔrɔn, a gwɛrɛla ka kabakuru nin kɔlɔnkolon k'a bɔ kɔlɔnda la ka jii di a belencɛ ka sagaw ma. 11O kɔ, a ye Arasɛli fo, k'a daminɛ ka kasi kosɔbɛ. 12A tun y'a fɔ Arasɛli ye ko ale ye a faa ka somɔgɔ dɔ ye, ko a ye Erebɛka dencɛ ye. Arasɛli bolila ka taga o fɔ a facɛ ye. 13Laban y'a dɔgɔmuso dencɛ Yakuba kibaru mɛn minkɛ, a bolila ka ta'a kunbɛn k'a bolo meleke a la k'a fo kosɔbɛ ka taga n'a ye a ka soo. Yakuba ye koo nunu bɛɛ lakali Laban ye. 14Laban y'a fɔ a ye ko: «Siga t'a la, i ye ne ka somɔgɔ yɛrɛ yɛrɛ ye.» Yakuba ye kalo kelen kuturu kɛ Laban fɛ.
Yakuba be Leya ni Arasɛli furu
15Loon dɔ, Laban y'a fɔ Yakuba ye ko: «An ye balimaw ye, o ye tiɲɛ ye, nga o t'a yira ko i ka kan ka baara kɛ ne ye gwansan dɛ! I ka sara bena kɛ min ye, o fɔ ne ye.» 16O y'a sɔrɔ denmuso fila tun be Laban fɛ. Fɔlɔ tɔgɔ ko Leya, filanan tɔgɔ ko Arasɛli. 17Leya ɲada tun cɛ ma ɲi, nga Arasɛli tun cɛ ka ɲi, a ɲada tun filɛ ka di. 18Arasɛli koo tun ka di Yakuba ye kosɔbɛ. A y'a fɔ Laban ye ko: «Ne bena saan wolonwula baara kɛ i ye, n'i be sɔn, i k'i denmuso fitini Arasɛli di ne ma.» 19Laban ko: «K'a d'i ma, o ka fisa ne ma k'a di cɛɛ wɛrɛ ma. To ne fɛ yan.»
20O la, Yakuba ye baara kɛ saan wolonwula Arasɛli kosɔn, nga Arasɛli koo tun ka d'a ye cogo min na, o waati tun kɛra a ɲana i n'a fɔ tile damani dɔrɔn. 21O kɔ, Yakuba y'a fɔ Laban ye ko: «Ne ka muso di ne ma. Ne ka waati latigɛnin dafara, ne b'a fɛ k'a furu.» 22Laban y'o yɔrɔ mɔgɔw bɛɛ lajɛn ka ɲanagwɛ kɛ. 23Nga suu kora tuma min na, a y'a denmuso Leya minɛ ka ta'a di Yakuba ma. Yakuba lara n'a ye. 24Laban y'a ka jɔnmuso Zilipa di a denmuso Leya ma a ka kɛ a ka jɔnmuso ye.
25Dugu gwɛra tuma min na, a y'a ye ko Leya lo! Yakuba y'a fɔ Laban ye ko: «I ye mun le kɛ ne la ten? Ne ma baara kɛ i ye Arasɛli lo kama wa? Mun na i ye ne namara?» 26Laban ko: «Ka kɛɲɛ n'an ka landa ye, dɔgɔmuso te se ka furu kɔrɔmuso ɲa. 27I ka kɔɲɔya lɔgɔkun tɔɔ kɛ n'a ye, o kɔ, an ben'a dɔgɔmuso fana d'i ma, i ka sɔrɔ ka saan wolonwula wɛrɛ baara kɛ ne ye ale kosɔn.»
28Yakuba y'a kɛ ten. A ye lɔgɔkun tɔɔ kɛ ni Leya ye. O kɔ, Laban y'a denmuso Arasɛli d'a ma a k'a furu. 29Laban y'a ka jɔnmuso Bila di a denmuso Arasɛli ma k'a kɛ a ka jɔnmuso ye. 30Yakuba lara ni Arasɛli fana ye. Arasɛli koo tun ka d'a ye ka tɛmɛ Leya kan. A ye baara kɛ Laban ye saan wolonwula wɛrɛ kɔnɔ.
Yakuba deenw ka koo
31Masaba y'a ye ko Leya koo tun man di a cɛɛ ye tuma min na, a ye wolo nɔgɔya a ye, nga Arasɛli tun ma se ka deen sɔrɔ. 32Leya ye kɔnɔ ta ka dencɛ wolo. A y'a tɔgɔ la ko Urubɛn,a bari a ko: «Masaba ye ne ka dusukasi ye. Sisan kɔni, ne koo bena diya n cɛɛ ye.» 33A ye kɔnɔ ta tugu ka dencɛ wolo. A ko: «Masaba y'a mɛn ko ne koo man di n cɛɛ ye minkɛ, a ye nin fana di ne ma.» O la, a y'a tɔgɔ la ko Simeyɔn.b 34A ye kɔnɔ ta tugu ka dencɛ wolo. A ko: «Aa! Sisan kɔni, ne cɛɛ bena nɔrɔ ne la, bari ne ye dencɛ saba wolo a ye.» O la, a y'a tɔgɔ la ko Levi.c 35A ye kɔnɔ ta tugu ka dencɛ wolo. A ko: «Sisan ne bena Masaba tanu.» O la, a y'a tɔgɔ la ko Zuda.d O kɔ, a ka wolo lɔra.


text:
Sir 31
1Nafolo be na ni hami minw ye, o ye:
O be sinɔgɔbaliya bila mɔgɔ la,
sinɔgɔbaliya do be mɔgɔ nagasi.
2Dumuniko hami fana be mɔgɔ bali sinɔgɔ ma,
i ko banajugu be mɔgɔ bali sinɔgɔ ma cogo min na.
3Nafolotigi kɔni b'a la ka nafolo ɲini dɔrɔn,
n'a ko a be lafiɲɛ,
o ye a ka nisɔndiya waati ye.
4Fantan be sigɛn,
o n'a ta bɛɛ, a t'a ka balo sɔrɔ.
N'a ko a be lafiɲɛ,
o be kɛ makari daan ye.
5Sanu koo ka di mɔgɔ min ye,
o tigi tena to tilenninya la.
Mɔgɔ min b'a ka tɔnɔ dama ɲinina,
o tigi bena siraɲuman bila.
6Mɔgɔ caaman halakira sanu sababu la,
u ta cɛnna ten.
7Sanu kɛra jaan ye naloman fɛ,
a be kolɔnbaliw bɛɛ minɛ.
8Mɔgɔ min y'a ka nafolo sɔrɔ ni jalakiyɔrɔ t'a la,
n'a fana m'a ka nafolo sɔrɔ ni sanu ɲini sira ye,
o tigi dagamunin lo.
9O tigi ye jɔn ye?
A ka kan ni tanuli ye.
Bari, a y'a yɛrɛ minɛ ka ɲa jama cɛma.
10Mɔgɔ be se k'o koo ɲɔgɔn muɲu fɔɔ a laban wa?
O kɛbaga be se k'a yɛrɛ boɲa.
Mɔgɔ damani le be se ka ban ka sariya cɛn,
walima a be se ka kojugumin kɛ,
a b'o ye k'a to yen.
11A ka hɛrɛ bena barika sɔrɔ kosɔbɛ.
A ye baaraɲuman minw kɛ,
jama bena olu fɔ.
Dumuni
12N'i tagara dumunikɛyɔrɔ mɔgɔbaba fɛ,
kana taga sigi k'i daa waga,
ka to k'a fɔ ko:
«Ee, a ka di dɛ!»
13I hakili to a la ko k'i ɲaa bɔ mɔgɔ ka fɛɛn na,
o ye kojugu ye.
Ɲajuguya le ye fɛɛn bɛɛ la juguman ye,
o la, cogo caaman,
a be sababu sɔrɔ k'a ɲaji bɔ.
14E ɲaa bɔra fɛɛn min bɛɛ fɛ,
kan'i bolo sama o kama,
n'o tɛ, e bolo n'i tɔɲɔgɔn ta bena ɲɔgɔn kunbɛn tasa kɔnɔ.
15E tɔɲɔgɔn mako be min na, e k'o jati minɛ.
E ka miiri fɔlɔ i ka kɛtaw la.
16E yɛrɛ minɛ i ko mɔgɔ min kolola ka ɲa,
kan'a kɛ u be tigɛ i la e ka nugubatɔya kama.
17I k'a yira ko e kolola ka ɲa, e ka kɔn ka wili,
kan'a yira ko e te fa joona
janko mɔgɔ wɛrɛ hakili kana ɲagami.
18N'aw ka ca dumuni kunna,
i kana kɔn k'a tigɛ tɔw ɲa.
19Mɔgɔ min kolocogo ɲana,
koo dɔɔni na, a be wasa.
O la, n'a lara tuma min na,
a te tɔɔrɔ a kɔnɔbara fɛ.
20Mɔgɔ min be dumuni kɛ ka kɛɲɛ,
o tigi be sinɔgɔ ka ɲa.
A be wili sɔgɔma joona, a ka kɛnɛ.
Nga sinɔgɔbaliya ni fɔɔnɔ,
ani kɔnɔdimi le ye nugubatɔ ta ye.
21N'i wajibiyara ka dumuni kɛ kojugu,
e ka taga fɔɔnɔ,
o ben'a nɔgɔya i ma.
22Ne deen, mɛnni kɛ ne fɛ,
kana ban n ka fɔta la.
Kɔfɛ, i bena ne ka kuma faamu.
I bena min bɛɛ kɛ,
i k'o kɛ ni hakilitigiya ye,
o la, e bena se ka kisi bana bɛɛ ma.
23Ni mɔgɔ min be koɲuman kɛ,
mɔgɔ bɛɛ le b'a tanu,
a ka ɲumanya be ye yɛrɛ yɛrɛ le.
24Ni mɔgɔ dɔ be sɔnjuguya kɛ a ka dumuni na,
dugumɔgɔw bɛɛ le b'a koo fɔ ko:
«A ka tigɛgwɛlɛya lara kɛnɛ kan sɔbɛ sɔbɛ la.»
Duvɛn
25Kan'a fɔ ko i ye barikatigi ye
ka tolon kɛ duvɛn na,
bari duvɛn ye mɔgɔ caaman ta cɛn.
26Numucɛ ka tasuma fariya be nigɛ kɛ cogo min na,
o cogo kelen na,
duvɛn be yɛrɛboɲalaw dusu gwan
u ka kɛlɛ waati la.
27Duvɛn kɛra adamaden ka ɲanamanya taamasiɲɛ ye,
n'i b'a min k'a kɛɲɛ.
Adamaden be ɲanamanya cogo di n'a ma duvɛn min?
Ala ye duvɛn dan diɲɛ daminɛ na,
janko ka adamaden nisɔndiya.
28N'i ye duvɛn min a minwaati n'a mincogo la,
a be dusudiya ni nisɔndiya di mɔgɔ ma.
29Nga n'i y'a min k'a dama tɛmɛ,
a b'i nisɔn goya,
a be mɔgɔ ɲɔti k'i bila talontalon na.
30Dɔrɔtɔya be naloman ka fariya juguya a yɛrɛ cɛn kama,
a be dɔ bɔ a barika la,
a ka kan ni bugɔli ye.
31N'i tagara dumuniba kɛyɔrɔ la,
duvɛn diman be min na,
i yɛrɛ kɔlɔsi, kana i sigiɲɔgɔn jalaki.
N'a be nisɔndiyara, kan'a dɔgɔya,
kana kuma fɔ a ye min b'a dimi,
kana e ka juru kani a fɛ o yɔrɔ la.


text:
Zɔbu 17
1«Ne te sera ka ninakili ka ɲa,
ne sii banna ka ban,
ne ta ye kaburu ye.
2Mɔgɔlɔgɔbɔbagaw le te ne laminina wa?
U ka nɛnili b'a kɛ ne te sera ka sinɔgɔ.
3Ala, e yɛrɛ k'i yɛrɛ di ne kosɔn.
Ni ele kelen tɛ, jɔn be sɔn k'o kɛ ne ye?
4E y'a kɛ ne teriw te se ka miiri tugu,
e ten'a to u be see sɔrɔ.
5A kɛra i ko mɔgɔ min y'a teriw wele dumuni na,
k'a sɔrɔ a yɛrɛ deenw be u niyɔrɔ kɔnɔna ka dɛsɛ.
6Ne ka koo tun kɛra dɔnkiliw ye mɔgɔw fɛ,
ne kɛra mɔgɔ ye u be daji tu min kan.
7Ne ɲaa dibira tɔɔrɔ kosɔn,
ne jara i ko kala.
8Mɔgɔɲumanw kabakoyara ka je.
Mɔgɔtilenninw dimina filankafɔ kɔrɔ.
9Nga, mɔgɔtilennin ka to a ka tilenninya la,
mɔgɔɲuman ka barika don a yɛrɛ la.
10Aw bɛɛ ka na yan tugu sa!
Ne tena lɔnnikɛla sɔrɔ aw cɛma.
11Ne sii banna ka ban,
ne ka kolatigɛninw cɛnna,
n ka miiriya bɛɛ cɛnna.
12U b'a miiri ko suu le ye tilefɛ ye.
U ko dugu be gwɛra k'a sɔrɔ suu le be kora.
13Ne ka kan ka n jigi la mun le kan?
Lahara bena kɛ ne sigiyɔrɔ ye.
N be taga n layɔrɔ labɛn dibiyɔrɔ la.
14Ne b'a fɔ n kaburu ye ko n facɛ lo,
k'a fɔ bagabagaw ye
k'olu le ye ne baa ni n balimamusow ye.
15Ne jigi be min tugu?
Jɔn ɲaa b'a la tugu?
16An be kori ka taga lahara,
an be ben ɲɔgɔn fɛ buguri kɔnɔ.»


text:
Zaki 4
Nigɛjugu
1Kɛlɛ ni sɔsɔli minw be wili aw cɛma wo, olu be bɔ min le? O be bɔ nigɛjuguw la minw b'aw ɲɔtiɲɔtira. 2Fɛɛn dɔw nigɛ b'aw la, nga aw t'o sɔrɔ, aw be mɔgɔ faga ka kɔnɔnajuguya kɛ, nga aw be min fɛ, aw te se k'o sɔrɔ. Kɛlɛ ni sɔsɔliw be wili aw cɛma. Aw te foyi sɔrɔ bari aw t'a daali Ala fɛ. 3Aw man'a daali fana, aw te foyi sɔrɔ bari aw ka miiriya ma ɲi. Aw b'a daali aw yɛrɛ ka nigɛla dama kosɔn. 4Aw tilenbali nunu! Aw m'a lɔn ko ni mɔgɔ min ye diɲɛ koo diya a yɛrɛ ye, k'o tigi ni Ala te bɛn wa? Ayiwa, ni mɔgɔ min be diɲɛ koo diya a yɛrɛ ye, o tigi b'a yɛrɛ kɛ Ala jugu ye. 5A fɔra Ala ka kuma na ko: «A ye nii min don aw la, a be keliya o le la.» Aw ka miiri la k'o ye kumafu ye wa? 6- A be koo bɛɛ kɛ k'a ka nɛɛma yira. O la, a fɔra Ala ka kuma na ko: «A be nɛɛma kɛ mɔgɔmajigininw ye, ka fariya yɛrɛboɲalaw ma.» 7Aw k'aw yɛrɛ majigi Ala ye ka ban Sutana ma. O la, a bena aw ye k'aw to yen. 8Aw ye gwɛrɛ Ala la, ale fana bena gwɛrɛ aw la. Hakɛkɛla nunu! Aw y'aw bolo n'aw dusu saniya. Kɔnɔ fila tigi nunu! 9Aw ye nimisa ka kasi kosɔbɛ, aw k'aw ka yɛlɛko kɛ kasi ye, k'aw ka nisɔndiya yɛlɛma ka kɛ dusukasi ye. 10Aw k'aw yɛrɛ majigi Matigi ye, a bena kunkɔrɔta di aw ma.
Kiti
11N balimaw, aw kana ɲɔgɔn tɔgɔjugu fɔ, ni min y'a tɔɲɔgɔn tɔgɔjugu fɔ, walima k'a jalaki, o tigi be kumajugu fɔ Ala ka sariya la, k'a dɔgɔya. K'a sɔrɔ mɔgɔ min be sariya dɔgɔya, o tigi te sariya batobaga ye, nga a b'a dɔgɔya le. 12Sariyasigibaga ni kititigɛbaga ye Ala kelenpe ye, ale min be se ka mɔgɔ kisi, walima k'a halaki. E min b'i tɔɲɔgɔn jalaki, e ye jɔn ye?
Aw kana aw yɛrɛ boɲa
13Ayiwa, aw minw b'a fɔ ko: «Bii, walima sini, an bena taga dugu nin na ka jago kɛ saan kelen ka wari sɔrɔ.» 14- K'a sɔrɔ aw m'a lɔn ni sini bena kɛ cogo min na aw fɛ, bari aw be i n'a fɔ komiji. 15Nga aw ka kan k'a fɔ ko ni Matigi sɔnna, ko aw bena nin ni nin kɛ. 16Aw b'aw yɛrɛ boɲa n'aw ka kuma fufafu ye. K'a sɔrɔ o ɲɔgɔn ma ɲi. 17Ayiwa, mɔgɔ min be koɲuman lɔn n'a t'a kɛ, o tigi ye hakɛ kɛ.


text:
Zoz 21
Levi kɔmɔgɔw ka duguw
1O kɔ, Levi kɔmɔgɔw ka gwatigiw nana sarakalasebaga Eleyazari ni Nun dencɛ Zozuwe ani Isirayɛlidenw ka gwatigi tɔw fɛ 2- k'u to Silo, Kanaan jamana na. U y'a fɔ u ye ko: «Masaba y'a fɔ Musa ye ko duguw ka kan ka d'an ma, ka kɛ an sigiyɔrɔ ye, ani kongo min b'u lamini na, janko an ka begɛnw ka se ka ɲimini kɛ o yɔrɔ la.» 3O la, Isirayɛlidenw ye dugu dɔw n'u kongow di Levi kɔmɔgɔw ma ka bɔ u yɛrɛ niyɔrɔ la ka kɛɲɛ ni Masaba ka fɔta ye. U ye minw di, o filɛ nin ye:
4U ye kala la, Keyati kɔmɔgɔw le kɔnna ka sɔrɔli kɛ ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye. Sarakalasebaga Arɔn deenw n'u ye Levi kɔmɔgɔw ye, olu ye dugu tan ni saba sɔrɔ Zuda kɔmɔgɔw ka mara la, ni Simeyɔn ani Bɛnzamɛn ka mara la. 5Keyati kɔmɔgɔ tɔw ye dugu tan sɔrɔ Efarayimu kɔmɔgɔw ka fadenyabolow ka mara la ni Dan kɔmɔgɔw ani Manase kɔmɔgɔw tilan kelen ka fadenyabolow ka mara la. 6U ye kala la fana, Gɛrisɔn kɔmɔgɔw ye dugu tan ni saba sɔrɔ Isakari kɔmɔgɔw ka fadenyabolow ka mara la ni Asɛri ani Nɛfutali ni Manase kɔmɔgɔw tilan kelen ka fadenyabolow ka mara la min be *Basan mara la. 7Merari kɔmɔgɔw ye dugu tan ni fila sɔrɔ ka kɛɲɛ n'u ka fadenyabolow ye, Urubɛn kɔmɔgɔw ka mara la, ni Gadi ani Zabulɔn ka mara la. 8Isirayɛlidenw ye kala la ka dugu nunu, n'u kongow di Levi kɔmɔgɔw ma, i ko Masaba tun y'a fɔ cogo min na Musa barika la.
9Dugu minw tɔgɔ bena fɔ, u ye olu le woloma ka bɔ Zuda kɔmɔgɔw ni Simeyɔn kɔmɔgɔw ka mara la, 10olu le sera Arɔn kɔmɔgɔw ma, n'o tun ye Levi dencɛ Keyati ka fadenyabolo mɔgɔw ye, bari kala lara ka olu le ta yira fɔlɔ la. 11U ye Kiriyataraba, min be wele Eburɔn, n'a kongo d'u ma, min be Zuda mara kuluyɔrɔ la. Ariba tun ye Anɔki faa ye. 12Nga dugubaba nin kongo n'a dugudenninw tun dira Yefunɛ dencɛ Kalɛbu ma ka kɛ a niyɔrɔ ye. 13Eburɔn min kɛra mɔgɔfagala ka kalifaduguw dɔ ye, u ye ale n'a kongo di sarakalasebaga Arɔn kɔmɔgɔw ma ani Libina n'a kongo fana, 14ka Yatiri n'a kongo ni Ɛsitemowa n'a kongo di, 15ka Olɔn n'a kongo ani Debiri n'a kongo di, 16ka Ayini n'a kongo, ni Yuta n'a kongo, ani Bɛtisemɛsi n'a kongo di, dugubaba kɔnɔntɔn minw wolomana ka bɔ Zuda ni Simeyɔn kɔmɔgɔw taw la, o le ye nunu ye.
17Bɛnzamɛn kɔmɔgɔw ka mara la, Gabaŋɔn n'a kongo dira u ma, ni Geba n'a kongo, 18ka Anatɔti n'a kongo ni Alimɔn n'a kongo di. O ye dugubaba naani ye. 19Arɔn kɔmɔgɔ sarakalasebagaw ye dugubaba tan ni saba sɔrɔ ani u kongow. 20Keyati ka fadenyabolo tɔw minw tun ye Levi kɔmɔgɔw ye, olu ye duguw sɔrɔ Efarayimu kɔmɔgɔw ka mara la kalabon sababu fɛ. 21Sisɛmu min kɛra mɔgɔfagala ka kalifaduguw dɔ ye, u y'o di u ma n'a kongo, min be Efarayimu mara kuluyɔrɔ la, ka Gezɛri n'a kongo di u ma fana, 22ka Kibisayimu n'a kongo ni Bɛtorɔn n'a kongo di. O kɛra dugubaba naani ye.
23Dan kɔmɔgɔw ka mara la, u ye Ɛliteke n'a kongo di u ma, ni Gibetɔn n'a kongo, 24ka Ayalɔn n'a kongo, ani Gatirimɔn n'a ka kongo di. O ye dugubaba naani ye.
25Manase kɔmɔgɔw tilan kelen ka mara la, u ye Tanaki n'a kongo di u ma, ni Gatirimɔn n'a kongo. O ye dugubaba fila ye. 26Dugubaba tan nunu n'u kongo dira Keyati ka fadenyabolo dɔ nunu ma.
27Golan min ye mɔgɔfagala ka kalifayɔrɔ ye Basan mara la, n'o ye Manase kɔmɔgɔw tilan kelen ka mara ye, u y'o di Levi deen Gɛrisɔn ka fadenyabolow ma, n'a kongo, ni Beesitera n'a kongo. 28Isakari kɔmɔgɔw ka mara la, u ye Kisiyɔn n'a kongo d'u ma fana, ani Doberati n'a kongo, 29ka Yarimuti n'a kongo ni Ɛnganimu n'a kongo di. O ye dugubaba naani ye. 30Asɛri kɔmɔgɔw ka mara la, u ye Miseyali n'a kongo d'u ma ni Abidɔn n'a kongo, 31ka Ɛlikati n'a kongo di ni Erewɔbu n'a kongo. O ye dugubaba naani ye. 32Nɛfutali kɔmɔgɔw fɛ, u ye dugubaba saba di, o n'u kongow: Kedɛsi min be Galile mara la n'o ye mɔgɔfagala ka kalifayɔrɔ ye, ni Amotidɔri, ni Karitan. 33Gɛrisɔn ka fadenyabolow ye dugu minw sɔrɔ o kɛra dugubaba tan ni saba ye ani u kongow.
34U ye Yokineyamu n'a kongo ni Karita n'a kongo di Levi kɔmɔgɔ tɔw ma, minw ye Merari ka fadenyabolow ye, Zabulɔn mara la, 35ka Dimona n'a kongo, ni Naalali n'a kongo di fana. O ye dugubaba naani ye. 36Urubɛn kɔmɔgɔw ka mara la, u ye Bɛsɛri n'a kongo d'u ma ni Yaasa n'a kongo, 37ka Kedemɔti n'a kongo ni Mefaati n'a kongo di. O ye dugubaba naani ye. 38Gadi kɔmɔgɔw ka mara la, u ye mɔgɔfagala ka kalifadugu Aramɔti min be Galaadi mara la di u ma n'a kongo, ani Maanayimu n'a kongo, 39ani Ɛsibɔn n'a kongo, ka Yazɛri n'a kongo di. O bɛɛ lajɛnnin kɛra dugubaba naani ye. 40Dugu minw dira Levi kɔmɔgɔw Merari ka fadenyabolow ma, o bɛɛ lajɛnnin ye dugubaba tan ni fila ye.
41Levi kɔmɔgɔw ye dugu minw sɔrɔ Isirayɛlidenw ka mara la, o bɛɛ lajɛnnin kɛra dugu bi naani ni seegi ye, n'u ka kongow. 42Dugu nunu kelen kelen bɛɛ tun be n'u kongo ye min b'u lamini, bɛɛ ta tun be ten.
43Masaba tun y'a daa di ko a bena jamana min di Isirayɛlidenw ma, a y'o bɛɛ di u ma ten, u y'a minɛ ka sigi a kɔnɔ. 44Masaba ye hɛrɛ kɛ u ye u faan bɛɛ la, i n'a fɔ a tun y'a daa di cogo min na u faaw ma. U jugu si ma se ka lɔ u ɲafɛ, Masaba y'u juguw bɛɛ don u bolo. 45Masaba tun y'a daa di Isirayɛlidenw ma koo minw bɛɛ la, u si ma to kɛbali, u bɛɛ kɛra.


text:
Zer 44
Zuwifuw ka kojugu, Ezipiti jamana la
1Masaba kumana Zeremi fɛ zuwifuw bɛɛ kosɔn, minw tagara sigi Ezipiti jamana la. Dɔw tun be Migidɔli dugu kɔnɔ, ni Tapanɛ, ni Manfisi, ani Patɔrɔsi mara la.p 2Masaba, Setigi, Isirayɛli ka Ala ko: «Ne ye sigɛn min bɛɛ la Zeruzalɛmu ni Zuda mara dugu tɔw bɛɛ kan, aw y'o ye. U kɛra tomow ye bii, mɔgɔ si te yen. 3U ka kojuguw kama lo u ye minw kɛ ka ne dimi. U tagara joow sɔn, k'u bato, u tun te minw lɔn, aw n'aw faaw fana ma minw lɔn. 4Ne tora ka n ka baarakɛlaw bɛɛ, kiraw ci aw ma k'a fɔ aw ye ko aw kana kojuguba nin kɛ min man di ne ye fewu. 5U m'u tulo malɔ, u ma mɛnni kɛ, k'u ka juguya dabila, k'u ka josɔnko dabila. 6O kama, ne dimina ka fariya Zeruzalɛmu bɔlɔnw ni Zuda mara dugu tɔw ma, k'u halaki i n'a fɔ tasuma. U kɛra tomo ye, ani dusukasiyɔrɔw ye bii.
7«Ayiwa, sisan, ne Masaba, Setigi Ala, Isirayɛli ka Ala ko: Mun na aw b'a la ka kojuguba nin ɲɔgɔn kɛ aw yɛrɛ la ten, k'a kɛ Zuda mara mɔgɔw halakira, cɛɛw, ni musow, ni denmisɛnw, ani denɲɛninw, fɔɔ tɔɔ si ma to aw la? 8Aw be ne dusu dimi n'aw ka kɛwaliw ye. Aw be joo sɔn Ezipiti jamana la, aw nana sigi yɔrɔ min na. Aw ben'a kɛ ten fɔɔ aw be halaki, ani ka kɛ dangafɛn ni maloyafɛnw ye dugukolo kan siyaw bɛɛ fɛ. 9Aw faaw, ni Zuda mara masacɛw, n'u ka musow, aw yɛrɛ n'aw ka musow, aw bɛɛ ye kojugu minw kɛ Zeruzalɛmu bɔlɔnw kɔnɔ ni Zuda mara la, aw ɲinɛna o kɔ wa? 10Fɔɔ ka na se bii ma, u ma nimisa o la ka ye. U ma siran, u ma n ka sariya bato, u ma n ka kuma jati, ne ye min di olu n'uw faaw ma.
11«Ayiwa, o kama, ne Masaba, Setigi, Isirayɛli ka Ala ko: Ne y'a latigɛ ka bɔnɛ lase aw ma, ka Zuda mara mɔgɔw bɛɛ halaki. 12Zuda mara mɔgɔ tɔɔ minw tun y'a latigɛ ko u be taga sigi Ezipiti jamana la, ne bena wili olu bɛɛ kama, u bɛɛ bena sa Ezipiti jamana la. Murujan ni kɔngɔ le bena u faga: U bɛɛ, denmisɛn fara mɔgɔkɔrɔba kan, murujan ni kɔngɔ le bena u faga. U bena kɛ dusukasifɛnw, ni dangafɛnw, ani nɛnifɛnw ye. 13Minw siginin be Ezipiti jamana la, ne bena na wili olu kama ni murujan ye, ani ka kɔngɔ bila u la, ni fɔɲɔbana, i n'a fɔ ne y'a kɛ Zeruzalɛmukaw la cogo min na. 14Zuda mara mɔgɔ tɔɔ minw tora n'u nana sigi Ezipiti jamana kɔnɔ, olu si tena bɔ, u si tena to nii la ka segi ka taga sigi Zuda mara la, min ka di u ye haali! Mɔgɔ damani dɔrɔn le bena kɔsegi yen.»
15Cɛɛ minw tun b'u musow ka josɔnkow kala ma, ni muso caaman minw tun be yen ani mɔgɔ minw bɛɛ tagara sigi Ezipiti jamana ni Patɔrɔsi mara la, olu ye Zeremi jaabi ko: 16«I ye kuma min fɔ an ye Masaba tɔgɔ la, an t'a fɛ k'u mɛn. 17An ye koo minw ŋaniya ta, an bena o bɛɛ le kɛ. An bena Sankolo kɔnɔ masamusor sɔn, ani ka jii bɔn a ye, i n'a fɔ an tun y'a kɛ cogo min na Zeruzalɛmu bɔlɔnw kɔnɔ ni Zuda mara dugu tɔw la. Anw, n'an faaw, n'an ka masaw, ani an ɲamɔgɔw. Dumuni tun te dɛsɛ an fɛ, an tun be lafiya la, an tun te gwɛlɛya lɔn. 18Kabini an y'a sɔnko dabila, ani ka jii bɔnko dabila, fɛɛn bɛɛ be dɛsɛ an fɛ, murujan ni kɔngɔ b'a la k'an faga!»
19Musow ye dɔ fara o kan ko: «Anw be Sankolo kɔnɔ masamuso sɔn, ka jii bɔn a ye, a fɔra ko an cɛɛw ma sɔn o ma wa? U b'a kala ma ko an be to ka ŋɔmi dilan ka kɛ i ko a jaa yɛrɛ, k'u yiran ani ka jii bɔn a ye.»
20O tuma na, Zeremi y'a fɔ jama bɛɛ ye, cɛɛw ni musow, minw tun b'a jaabira ten ko: 21«Aw ye sɔnni min kɛ Zeruzalɛmu bɔlɔnw la, ani Zuda mara dugu tɔw kɔnɔ, aw, n'aw faaw, n'aw ka masaw, ani aw ɲamɔgɔw, ni jamanadenw, yala Masaba ɲinɛna o kɔ wa? A hakili t'a la wa? 22Aw ka kɛwalijuguw n'aw ka kokolonw kosɔn, Masaba ma se ka muɲu tugu. O kama le aw ka jamana kɛra dangafɛn, ni tomo ye, dusukasiyɔrɔ. A kɛra yɔrɔlakolon ye, mɔgɔ te yen, i n'a fɔ a be cogo min na bii. 23Nin bɔnɛ nin be sera aw ma bii bari aw ye joow sɔn ka Masaba hakɛ ta, aw ma mɛnni kɛ a fɛ, aw m'a ka sariyaw n'a ka latigɛkow bato.»
24O kɔ, Zeremi y'a fɔ jama bɛɛ ani musow bɛɛ ye tugu ko: «Aw Zuda mara mɔgɔ minw bɛɛ be Ezipiti jamana la, aw ye mɛnni kɛ Masaba ka kuma na. 25Masaba, Setigi, Isirayɛli ka Ala ko: Aw, n'aw musow ye dajuru ta ko aw bena Sankolo kɔnɔ masamuso sɔn ka jii bɔn a ye. Aw ye min fɔ, tiɲɛ na, aw y'o le kɛ.
«Ayiwa, aw k'aw ka dajuru sara! 26Ayiwa, aw zuwifu minw siginin be Ezipiti jamana la, aw ye Masaba ka kuma lamɛn. A ko: Ne b'a fɔ aw ye tiɲɛ na ko: Zuda mara mɔgɔ si tena ne tɔgɔ wele tugu ka kali k'a fɔ ko: ‹Matigi, Masaba kosɔn!› 27Ne b'u kɔlɔsira, bɔnɛ kama lo, u ka ɲa kama tɛ. Zuwifu minw bɛɛ siginin be Ezipiti jamana la, olu bɛɛ bena halaki pewu ni murujan, ni kɔngo ye. 28Mɔgɔ damani dɔrɔn bena kisi murujan ma. U bena bɔ Ezipiti jamana la ka kɔsegi Zuda mara la. Nga Zuda mara mɔgɔ tɔɔ minw bɛɛ tun siginin be Ezipiti jamana la, olu ben'a lɔn min ka kuma le bena kɛ, ne ta, walima olu ta.
29«Ayiwa, taamasiɲɛ filɛ, min ben'a yira ko ne bena aw tɔɔrɔ yan yɔrɔ nin na janko aw k'a lɔn ko ne ye bɔnɛ min koo fɔ aw kosɔn, k'o bena kɛ. Ne Masaba le ko ten. 30- Ne bena Ezipiti masacɛ Ofara don a juguw bolo, minw b'a fagayɔrɔ ɲinina i n'a fɔ n ye Zuda mara masacɛ Sedesiyasi don a jugu Babilɔni masacɛ Nabukodonozɔri bolo cogo min na. Min tun b'a fɛ k'a faga.» Masaba le ko ten.


text:
Kor 2nan int
Kunnafoni
Bataki filanan nin kɔnɔ, an b'a ye ko a tun gwanna dɔɔni Korɛntikaw ni Pɔli cɛ. A kɔnɔnakow b'a yira ko Korɛntikanw tun be Pɔli tɔgɔjugu fɔra. A be yira an na fana ko tuma min na Korɛntikaw sɔnna Pɔli ka fɔta ma, o y'a nisɔndiya kosɔbɛ.
Kanuya min be Pɔli la Korɛntikaw faan fɛ, o be yira bataki nin daminɛ yɔrɔ la. O la, hali n'a be Korɛntikaw nɛni, a yɛrɛ sago te o ye, ladili lo. O kɔ, a b'a ka nisɔndiya fɔ k'a yira u la bari a ka kuma be laban ni sɔɔn yɛlɛma ani bɛɛn ɲini sira lo ye.
O kɔ, Poli b'a ɲini u fɛ u ka jija Alasira kan. A b'a ɲini u fɛ fana u ka na ni dɛmɛ ye Krista ka jama ma min be Zude mara la.
Bataki nin laban yɔrɔ la, mɔgɔ minw b'a jati ko Poli te Krista ka ciden ye, a b'a yɛrɛ koo fɔ ka gwɛya olu ye ko hali n'ale ye barikatan ye, ko Ala ka nɛɛma b'ale labɔ.
Bataki nin tilancogo
Daminɛ kuma 1.1-11
Pɔli ka koo ni Krista ka jama min be Korɛnti 1.12—7.16
Zude mara mɔgɔw ka kan ni dɛmɛ min ye 8.1—9.15
Pɔli b'a yɛrɛ ka koo fɔ 10.1—13.10
Kuma laban 13.11-14