text:
Nyiɛrëthändït
Nyiɛrëthändït ee gäm lɔn thändït tök piath tënë dɔ, acë dhukic kutuul në nyiɛr ku ŋuënëluëth [prejudice] tënɔŋ kɔc thiŋë thändïtden. Luoidë yen wɛt “nyiɛrëthändït” acïï däc löny në thiöŋ tök.
Tëkŋieckëŋ tɔ̈ nyiɛrëthandït dhukic nɔŋic në tëk an kɔc alëu bï dhuktekyic tënɔŋ akuut tɛkyiic wɛt ciɛŋ akutnhom ku lëuëkëŋken akinthin, aya në tëk an kek aalëu bïkë cään lɔn ye kek riɛlkör tëdɔ riɛldïtapɛi. Cïmënë akekölic de nyiɛrëthändït juɛrciɛŋkulöŋic anɔŋic Holokath, akuma Apartheid në Paguöt Apirika, luɛk ku tëkëthokthändït në Amatnhom Pawut, ku luɛk në Latin Amerika. Nyiɛrëthändït acë aya ŋöth ë guiërëcieeŋ de pamaac aruɔ̈ɔ̈mpiny ku bɛimac juɛ̈c.
Ŋöt dɛ̈t ë “thändït” ku “thäi” aaye tïŋ lɔn loikëkerot në ŋiecëkëŋ ë ciɛŋakut yëmɛnic, wëlkë rou aanɔŋ akeköl lëëkɔu dë thöŋ në luɔiden cëkokic ku wëlcïgɔt de ŋiecëkëŋ ë ciɛŋakutic. “Thäi” eeye gɛk looi në wɛ̈tic thiök tënɔŋ wɛ̈tic muokkäthɛɛric cɔl “thändït”: tëkyic de akuut ë raan tɛuë në kädepiath thöŋë keye kethieyic tëdɔ kewenthiin tënɔŋ akut (cïminë röm wundït tëdɔ röm kadeciɛŋ). Nëyekenë, nyiɛrëthändït ku tiɛ̈l thändïtic aaye gɛkë looië bë tiɛl cianic yënë thäi-yic tëdɔ ciɛŋic, të käkëcïïthöŋ acï cianic ke thändïtic tekdɔ cie.
Tëcït tënë nyuucëjam de Amatnhom Pawuut në tiɛl thändïtic, gäm lɔn thändït tök piath tënë dɔ ee lueth në piöcŋickëŋic, kegök piathpuou, acïï puoth në akutnhom ku arɛcapɛɛi. Yen acë aya luel lɔn cïï tɔ̈ cökpiny tënɔŋ tiɛl thändïtic ɣanëbɛ̈n, në këcïgör tëdɔ në këleluöi.
Tëkŋieckëŋ nyiɛrëthändït ee rotjɔɔk në thoŋ kajuɛ̈c ë piirakutnhom. Nyiɛrëthändït alëu bë tɔ̈ në luoi akutnhom, këcïluöi, tëdɔ guër de wëlëmiir (cït apartheid) wën luɛl de ŋuënëluëth köny tëdɔ abak në luoi tiltil tëdɔ löŋ. Loiluoi thiäk ke akutnhom aanoŋic: naŋnhombaai, tëkëthokthändït, manëkɔckɔ̈k, tiɛ̈lwei, ku käthiöŋ akutnhom.


c: text/html

text:
Yeŋo cɔl The Orange Door?
The Orange Door e dhel jöt yen kuɔny gam diar, mith ku remthii ci gum ne tɔŋ bääi; ku jɔl ya bɛi kɔɔr kuɔny ku wei de muŋ mith ka remthii. Yen aci wereŋ ke kɔɔr kuɔny ka wereŋ cene yin tuɔi wuɔk yukku thiec, yin laau ba ben ne muktap The Orange Door yic, te kɔɔr yin kuɔny.
Ye kuɔny yinde lëk ba yok tenɔŋ muktap The Orange Door?
Thiec muktap The Orange Door te:
- Te yɔŋe yin ne raan cieŋ kene yin, te cene yin pen nom laau ka ye yin riacic ne raan cit Kaman de paandu ci week röth thiak, raan de ruai , raan tek we ɣot ka raan ye nyin tiit ne yin.
- Te mɛ̈m yin ne muŋ de mith ne wɛt de tɔŋbaai, ne wɛt de ciɛn wëu, ne tuany, te cene miau yin jɔt, te dhiɛu yin ka tɔ ne nyinkök yic.
- Te cin piou na adiɛr ne wei ke mɛth ka wei ke raan thin kor
- Te cin piou na adiɛr ne wei ke muɔth kawei ke raandun de ruai.
Te yin abakök, ka raan thian wei ka raan ye alei baai ene, ke yin bu dhiac ke yin könyku eyadɛ. Duɔne rɔt gel wei be yin ciɛ kony ne wɛt de ciɛn werëëk ke rëër bai ene.
Kuɔnyda eya abac.
Cɔk nyic kɔc luui ke The Orange Door na nhiar ba jam wenë keek ë telepuunic ka ba yök we ke.
Ɣɛn kɔr athook Cɔk nyic kɔc gɛm yin kuɔny lan kɔɔr yin athook:
- Namba de telepundu
- Thoŋ yin jam
- Ye thaŋ yinde ye yook ke pieth kene yin ago yin yuɔp thin.
Athook abe yin yuɔp ciɛn.
Piɛth kuɔny The Orange Door kene ɣɛn?
The Orange door e kuɔny yiɛn raan eben, nɔŋic kɔcdit ku kɔc kor, diar ku rör, kɔc nɔŋ thieŋ wacic ku kɔc kedhiɛ nɔŋ riɛr ku kɔc cin riɛr. Cëŋ kutic ku nhialic kutic ae riɛu. cɔk nyic raan lui te nhiɛr yin be yin kuɔny ne raan ye mony ka tiŋ ci lui ne muktapic.
The Orange Door eye cin mat ne luoi kene akutniim ke ceŋ kutic kedhiɛ, akutniim ye kony thiŋ de yi tik ke tik ka mony ke mony (LGBTI) ku ke lui kene akutniim ye kuɔny yiɛn kɔc niop ago kuɔnyden ran eben ku bɛi kedhiɛ cuɔp.
Kɔc lui abe yin nyuɔth ka leu bi yin kuɔny ku dörki yin kene akutniim kɔk leu bi yin yiɛn kuɔny kɔr.
Tɔ̈ The Orange Door tëno?
Ye tha de yene muktap de The Orange Door liep?
Muktap The Orange Door e liep ne tha 9 miadur agut tha 5 thëëi, ne Yomthenen agut Yomjima (Muktap aye thiɛk ne nin ke baai yeke theek).
Lɛu ba kuɔny yok teno te cene muktap de The Orange Door thiɛk?
Yin leu ba ke akutniim kɛ yuɔp ne thɛɛk cene muktap ke thiek:
- Yucpe Akutniim ke Kony e Rör yeneke keek tuɔc thin( Men’s Referral Service) ne 1300 766 491 (tha 8 miadur - tha 5 thëëi, ne Yomthenen - Yomjima ku tha 9 miadur - tha 5 thëëi, ne Yomthebit - Yomlaat (keek aye rör ye tɔŋ loi bai jam piöth ne telepun, aye lek gam ku lekki raan ne te ben kuɔny yok thin)
- Safe Steps ee ajuɛɛr ye kuɔɔny gaam ë nɔŋ kɔc cë gum tɔŋ ye luɔ̈I ke baai 1800 015 188 (thɛɛ ke 24, nïn ke 7 ë wik yic). Yïn lëu ba email tuɔɔc ë nɔŋ Safe Steps ka yïn lëu ba jam we ke në kë den ye cɔl live web chat support service.
- Telepun de kony e Kɔc Cike Luɔi Awɛɛc (e kuɔny gam raan eben ci luɔi awac ku rör gum ne tɔŋbai) 1800 819 817 (tha 8 miadur – tha 11 wakɔu, ne kole thok eben)
- Telepun de kuɔny ë yaaŋ yenë kɔc lööm gup ë riɛl (The Sexual Assault Crisis Line) ee kë de kɔc gum yaaŋ cenë ke yaa lööm ë riɛ̈l 1800 806 292 (thɛɛ ke 24, nïn ke 7 ë wik yic
Te dier yin piou ne wei ku ka wei ke raandɛ, ke yin yuɔpe abac a diak (Triple Zero, 000) ago yin kuɔny ne rɔ̈r tem rɔt.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ye rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ŋö?
Dɛɛt de yic de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c e wɔ kony buk.
Yithku ku ka lɔc kek yiic në lɔɔŋ de ruɛ̈c tɛ̈c puɔc rɔt looi
1800RESPECT
Yithku ku ka lɔc kek yiic në lɔɔŋ de ruɛ̈c tɛ̈c puɔc rɔt looi
Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c e ya nyooth de bɛl enɔŋ raan cïï ye kɔɔr, e ye riääc ku yïne tɔŋ. E ya kë kën kɔɔr ku cïï wïc bë cɔ̈l e.
Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c e ya guɛɛl wei de gäm de piɔ̈u jiɛ̈i de yic de ŋɛk lëu ben kë cïï kɔɔr jai në guɔ̈p de yic. Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c eya lɛ̈ɛ̈t de guɔ̈p de riɛɛr de ŋɛk.
Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c alëu bë luɔ̈i mïth, kɔcdït, diäär ku röör kɔc ke ɣän kedhiɛ.
Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ëya aye lööm ke yebiäk de rɛc de kɔc ku tɔŋbaai. Wël yenë ke rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c wau, e yï rum në riɛɛr, ku jɔl ya të thɛɛr ye cɔ̈l en në jamic në nyindhiɛ ku luɛldɛ de të wɛ̈u ë kä cï looi në areec wëël. Në wɛpthaaië yic, ke kee wëlkë acuk ku ke nyuɔ̈ɔ̈th ku ka ye wël ke kedhiɛ luɛɛl etɛ̈ɛ̈n.
Na ye tak ke areeec wël cï ka rac looi ku kɔɔr ba guɛl, ke yï kɔc cɔk weeië. Yïn ba ye kënë looi në yup lëu bïn akut de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c në baai nɔŋ duɔ̈n [në thöŋ de Deŋlith], ka bolith, diktordu, ka raan dun de lööŋ. Thaa alëu bë yic kuur ku ke akuut kë alëu bïk yï nyuɔ̈th yith ku kɔ̈k.
Rum de tika ka raan e rɔt looi në dhɔ̈l kuɔ̈t
Dɛɛt de yic de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c e wɔ kony buk nyic të lëkë mäth, ka raan de panda ka luï ë wɔ lan cenë rum. Kee kä tɔ̈ ciɛ̈ɛ̈n anyooth cït ke rum de tik ka raan në biäk de kɔ̈ɔ̈rë tɔ̈c:
-
Rum ka riinypiny de tik në biäk de tɔ̈c.
-
Jäŋ de guɔ̈p në riɛɛr ka ciɛ̈ɛ̈m de thok.
-
Duut piny ne riɛɛr ku tɔ̈c në riɛɛr, nɔŋic tɔŋ ka tɔ̈ɔ̈k.
-
Nyuth de kä ke guɔ̈p raan dɛ̈ cït man de waai de moc.
-
Ɣoi de nyin.
-
Daai në raan cïn kɔ̈u alɛ̈th ke kën yï cɔl ka yɔɔt në ye kɔ̈u.
-
Tooc de atiɛ̈pa de kɔc guac röth cïn kɔ̈ɔ̈th alɛ̈th në internet de ŋɛk ke kën lɛ̈k yï.
-
Dɔm piny në riɛɛr ku cɔk yï daai në atiɛpa de kɔc guac röth.
-
Bë yi dɛ̈ɛ̈k në miääu, ka wɛl kɔ̈k lëu bïn ke niööp ku jɔl yï luɔ̈i de bal ke kuc adik.
-
Luï de bal raan cï nin, cï miääu mɔ̈ɔ̈r piɔ̈u/ka wɛl kɔ̈k.
-
Luï de kä ke guëëc raandɛ̈, luɛl de akökööl ka nyooth de atiɛpaai ke tɔ̈c, në dhöl dhoomë raan dɛ̈ në balic, yɔŋ de guɔ̈p ku dɔmpiny në riɛɛr.
-
Yuït de tik në riɛɛr (tɛ̈ɛ̈u thïn de dɛ̈ peei në tikic).
-
Dhuɔ̈m 'de meth bë tɔ̈c’ ke raan ka raan niɔp be tɔ̈c ke ŋɛk në dhöl cïi wïc.
-
Tɛ̈ɛ̈c de mïththi në riɛɛr në löŋ kɔ̈u.
Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c acïi thöŋ kënë nyooth de nhiëër enɔŋ ŋɛk.
Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ee löŋ kɔ̈u ka ke luɔi ye tɔ̈c kɔɔr në riɛɛr ke cïn gɛ̈më raan. Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ku rɛc de guɔ̈p alëu bïk ya-tök e tuɔ̈l, ka ye ke biäk de tɔŋ. Anɔŋic kä juëc ye tuɔ̈l thïn, cït man de tɔŋ de nhom ku yic ŋɛɛr.
Kä ba nyic në rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c
Ekä aaye kä thiekiiɔ ba ke nyic në rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c:
-
Ciin dïït de rum de diäär aaye röör luɔ̈i diäär ku mïth.
-
Röör ëya aaye ke rum në röör kɔ̈k.
-
Kɔc ci kan yɔŋ gup në biäk de rum aye kɔc eke yɔŋke nyic, ka cïï kan rɔ̈mpiny.
-
Kee ka kë atɔ̈ në löŋ kɔ̈u
-
Gueel enɔŋ bolith alëu be ya rir në luɔ̈i. Në ŋö lööŋ anɔŋiic kä ye kɔc nuaan, ku kɔ̈ɔ̈r de kë ye ye nyuɔɔth lan cenë ŋɛk rum edhöldɛ riric apɛi.
-
Kɔc cï rum aaye ke nhïïm tääk në dhɔ̈l ke rou, në thɛɛ kɔ̈k alëu bïk nyin riɛɛr ku kuany kë kë cï rɔt looi cök, ka në thɛɛ kɔ̈k alëu bïk kë cï rɔt luɔ̈i ke puɔ̈l në kuëny de cök. Nyïny de nhomliääp de kɔc ci yɔŋ gup ewɔ cɔk dhuk ke cï rɔt luɔ̈i kɔc kɔ̈k nhïïm në dhöl piɛth de kuɔɔny.
-
Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c e yaaŋ de guɔ̈p ku nyooth de cuɔ̈k thöŋ de riɛɛr në kɔc yiic.
-
Kɔc juëc cï rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c acie guɛl enɔŋ bolith.
Rɛ̈ɛ̈c de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c
Kä ke tɔŋ ye röth luɔ̈i raan, cït man de Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c aaye kä ye kɔc cɔk kääc nhïïm. Kuny de kee kɔc kë/në lantöŋtɛ̈i bë kë luel kë piŋ ku lööm ke ye yic, eke kuɔny arëët ku cɔk tɔ̈ɔ̈k de piɔ̈u lɔ piny emɛ̈ɛ̈th. Kuëny de cök de kuɔɔny den athiekic arëëtic; ku kaa thiekic bë luɔ̈i cï të köör ke yen në thaa den.
Na kɔɔr ba wël juëc në ye biäkë/de kɔc cï yɔŋ gup ke yi tïŋ apäm. De të lëu bïn raan cï rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c yök kuɔny thïn.
Lëu ba raan cï rum në biäk kɔɔrë tɔ̈c kony yadë?
Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c -erɔt looi në thaa thok ebɛ̈n, tiŋ tök në diäär kee dhiëc aye rum. Anɔŋ kä nɔŋ kony lëu ba ke looi.
Lëu ba raan cï rum në biäk kɔɔrë tɔ̈c kony yadë?
Developed with: Victorian Centres Against Sexual Assault


text:
Kë de kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai
Yë kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai ŋö? Dɛ̈ɛ̈t de yic de kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai ee yï kuɔny ago kee kä kë dhuk.
Tɔŋ ku Ariɛɛr baai ku Macthok : të yenë ajuiɛɛr looi thïn ba rɔt tiit.
1800RESPECT
Tɔŋ ku Ariɛɛr baai ku Macthok : të yenë ajuiɛɛr looi thïn ba rɔt tiit.
Kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai
Kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai aaye biäk de ceŋ rac në kɔc yiic cï man de kuɔ̈c ceŋ nɔŋic yaaŋ yenë ŋɛk riɛrde nyuɔ̈th ŋɛk ku cɔk ŋɛk riɔ̈c. Ekenë yenë ka ye cɔl kuɔ̈c ceŋ, tɔŋ baai ka tɔŋ de kaam de moc ke tik.
Ëtɔŋ yïn ya ë erɔt looi në kä juëc yiic, cï man dë: kaam de moc ku tik ka nyan de gɔ̈k ku moc de gɔ̈k; kaam de kɔc dït ku mïth ka kaam de bɛ̈i, kɔc ruääi, walɛ̈ɛ̈n ku kuar ke ku kok ke mär ke; ka kɔc rɛ̈ɛ̈r ë tök.
Ëkënë aaye cɔl luɔi- de riɛ̈r ku gël. Kɔc ye kɔc liääp aye ke cɔl 'areec wëël ke tɔŋ'. Kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai acie kɔ̈ɔ̈c të cïnë cak puɔ̈k, yen edhiac ke loi rɔt enɔŋ kɔc cï pɔ̈k.
Kɔc nhiaar tɔŋ ku kuɔ̈c ceŋ aaye kä juëc looi nyooth kek riir ken ku gël, ci man de kee kä kë:
-
Tɔŋ de guɔ̈p, cït man de maŋ, duï, jäp ku ŋëëny de raan.
-
Luɔi de rum de tik, rum de tik në riɛɛr bë tɔ̈c ke cie piɔ̈nde.
-
Yɔŋ de nhom, cɔ̈t de rin, ɣoi piny de ŋɛk, ku kuɔ̈c luuï de rɔt.
-
Week wei në kɔc yiic, kɔc ke paanden ku kɔc ke baai nɔŋden, ka guëlë kɔc ke paanden bïk lɔ thiɛ̈ɛ̈c thok. Ekënë anɔŋ yï tooc de wël në telepunic, kanë Facebookic.
-
Kɔ̈ɔ̈r de cök de raan, 'në ɣän yen ke lɔ thïn', nɔŋic yï kɔ̈ɔ̈r de cök në internetic, në dhɔ̈l ke ke komputa, ku jɔl ya yï GPS ku kɔ̈k ke luɔ̈i yenë kɔc nyic cök.
-
Yaaŋ de piɔ̈u, cï man de gäk de röth në awäc ci raan looi; yöök de raan yɔŋ guɔ̈p lan nɔŋ en bëny de nhom ka riɔ̈ɔ̈c; mär de kɔ̈u de yic ka thiän de yic; nyiɛɛi de kä ke ŋɛk baai, mɔ̈ny de kë cï luɔ̈i ëraanë; ku jai de yaaŋ cï luɔ̈i yen.
-
Yaaŋ de wëu, cï man de pɛ̈l de wëu ke pïïr ka 'wëu thii ke jeepic'; gël de ŋɛk bë cuɔ̈k luï; pɛ̈l de wëu ke kony de mïth; kuɔ̈th de raan bë waraŋɛk thääny ku waraŋɛɛk ke wëu lëu bë en cɔk ŋɔ̈ŋ; kɔ̈ɔ̈c në raan nhom ke wëu kɔɔr ke.
-
Gël de raan në riɛr bë jɔŋ de cuɔ̈k door, ka cɔk ke gam nhialic peei në riɛɛr ka duɔ̈r cie ke piɔ̈nden.
-
Näk ka rël de näk de kɔc nhiaar ke nɔŋiic mïth.
-
Näk ka riɔ̈ɔ̈c de yic de läi mɛc raan ke.
-
Yɔŋ në löŋic , cï man de löŋ de bɛ̈i, nyiɛɛi de riiɛr de ŋɛk.
Kɔc nhiaar tɔŋ aaye kɔc yɔŋ në dhɔ̈l kuɔ̈tiiic në ceŋ ke kɔc yiic. Në ceŋ kɔ̈k yic, ke pɛ̈l de wɛl ee dhɔ̈l dɛ̈ de gël de kɔc. Acëŋ de yaaŋ, ci man de ruk de rɔt, ka näk de rɔt të puɔ̈k ë kɔc, aaye dhɔ̈l kɔ̈k yenë kɔc gɛ̈l nhïïm piny. Në ceŋ nɔŋic tiŋ niɔp guɔ̈p ye rɔt gɛɛi në raan dɛ̈, ke jäl de raan e ye nyin tiit në yen ee ya dhɔ̈l töŋ benë ye gɛ̈l nhom piny. Gël de tik be meth cuɔ̈k thuëët edhöl töŋ de kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai.
Diäär ke kaa ye kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai yök arëët
Kä cï gɔ̈ɔ̈r aaye ye nyuɔ̈ɔ̈th lan cenë kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai aaye röör gɔ̈l diäär.
Akuut kɔ̈k ke diäär tɔ̈ në kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai de röör ekë:
-
Diäär liac.
-
Diäär cï pɔ̈k kenë röör.
-
Diäär niɔp gup.
-
Diäär ke Aboriginal ku Torres Strait Islande.
Wël ba ke nyic në biäk de kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai
-
Diäär ke kaa ye kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai yök enɔŋ röör kn ka röör cï pɔ̈k në keek.
-
Kɔc nhiaar tɔŋ alëu bë ke riɛ̈u në baai nɔŋ duɔ̈n, ke looi kë röth ke ke ye kɔc yɔŋ. Kɔc rɛ̈ɛ̈r ceŋ në kɔc kuc ceŋ ku tɔŋ bai aaye röth yök cït kä cëŋ në 'Dr Jekyll ku Mr Hyde’, ka në cär de malaika/jɔŋ baai'.
-
Kɔc nhiaar tɔŋ aye jai lan yɔŋ kek kɔc kɔ̈k. Aaye piɔ̈ɔ̈th miɛt ku nhiaarkë bïk kɔc kɔ̈k läät.
-
Mïth ceŋ në kɔc kuc ceŋ ku tɔŋ baai yiic aye gum në ye, agut të cï kek tɔŋ ye tïŋ. Ekenë e rɔt looi në kë cenë riɔ̈ɔ̈c tem në ke yiic në pïïr cïk yök baai enɔŋ dumuuk ken. Enɔŋ mïth, kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai eke jeth piɔ̈ɔ̈th.
-
Moc ye moc thiaak, tik ye tik thiaak, kɔc ye röth wel ke ke ye diäär ëya aaye kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ ëya.
Tɔŋ tɔɔŋ kɔ̈k ye tɔ̈ baai
Tɔŋ ebɛ̈n acie kɔɔr. Ku yen ye cɔ̈ɔ̈k de kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai, tɔŋ tɔɔŋ kɔ̈k aye röth looi në bɛ̈i yiic ku ceŋiic. Kee kä kë awääc në tɔŋ kɔ̈k yenë kɔc gɛ̈l nhiim piny, ku kaa rɛc ëya enɔŋ ŋɛk ku bɛ̈i ku baai ebɛ̈n.
Tɔŋ erɔt looi në ceŋic ebɛ̈n. Ëkënë anɔŋic tɔŋ ye diäär luɔ̈i röör, tɔŋ ye kɔc dït dëër ka kɔc niɔp gup, ku tɔŋ de mïth kenë kɔc dït ken.
Kɔc ye naŋ tɔŋ tɔɔŋ kɔ̈k ke yaaŋ në bɛ̈i yiic aaye gum, aaye gup riääk në dhɔɔ̈l thöŋ kenë kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai ëya. Yɔŋ de mïth ëya e biäk de tɔŋ baai ku ka cïn raan nhiaar en.
Na nɔŋ kë yɔŋ yï yïn meth, ke yï yuɔ̈pë telepun de kony de mïth (KidsHelpline) në 1800 55 1800, ka cɔl bolith në 000. Ku na tɔ̈ në yaaŋ tui yic ke yï dac telepun de bolith 000.
Na töŋ de kee tɔɔŋ kë yök yï paandu, ke wël tɔ̈ në ye biäkë alëu yï në kuny, ku jɔl ya kee kä juëc tɔ̈ enë anɔŋ kony. Yen akut de 1800RESPECT eekɔc yiɛ̈n kuɔɔny ku wël ke kɔc cëŋ në tɔŋ tɔɔŋ ka yaaŋ kuɔ̈tic ka tɔŋ baai. Cɔl 1800 737 732.
Na nɔŋ kë näkë ke yï cɔl 000 bë bolith bɛ̈n.
Na kɔɔr ba yup në telepun cïn gääu ke yï cɔ̈të në TTY ka në National Relay Service, tïŋ Calls to emergency services
Kuny de kɔc cï yaaŋ yök/cï yɔŋ
Lëu ba raan tɔ̈ në kuɔ̈c ceŋic ku tɔŋ baai kony ya de? Kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai aaye tuɔ̈l-tök në diäär yiic kee diäk aye kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai yök në pïïr denic. Anɔŋ kä lëu ba ke looi lëu bïk kony.
Kuny de kɔc cï yaaŋ yök/cï yɔŋ
Developed with: Domestic Violence Resource Centre Victoria


text:
Toc loilooi alɔŋ akutnhom de ɣɔnlain
Göör raan ë luɔi? Gät piny emɛn ba nyïn luɔi tuɔc ku rɔmke ke kɔc wën göör luɔi.
Loilooi ke Victoria akutnhom de ɣɔnlain ee aguiɛr abɛc ye aguiɛr lui cɔɔl aräm ke kɔc göör tɛ̈n luɔi. Yïn alëu ba nyïn luɔi tuɔc aɣer, bɛr athör ë thiëc tïŋ ku yuɔ̈p/gät kɔc wën gɔ̈ɔ̈r luɔi.
Wën cë yïn rot gät piny, ke raan luɔi Loilooi ke Victoria abï yïn yuɔ̈p ba piɔ̈c kä juäc alɔŋ luɔidun tëjääriɛ. Ɣok abï yïn kony luɔi akuëndu ku nyuth yïn ekëdï tɛ̈n akutnhom de ɣɔnlain lëu bï piath kedï ke käŋ kuɔ̈n wïc ebɛ̈n.
Wël kɔ̈k alɔŋ akutnhom de ɣɔnlain
Ekëdï lëu bï Ɣɛn tëjääriɛ dië gätpiny?
Ayï kɔc Victoria luɔi tejääriɛ tedä ke aguiɛrlui alëu bïk gät piny alɔŋ akutnhom de ɣɔnlain.
Yen ee luɔi piɔlic wën yïn wïc ba wël ë lac yök ku wël ë luɔi tëjääriɛ gam.
Yeŋö bɛ̈ rot looi të gät Ɣɛn luɔidiën tëjääriɛ piny?
Tɛ̈n cë yïn gɛ̈t piny cökciën:
- Ɣok abï yïn lëk ba ŋic lɔn akuëndu ee cë looi bï käŋ kuɔ̈n wïc looi.
- Yïn alëu ba Kedäŋdun nyoth luɔi tëjääriɛ ke logo, käk tïŋ ku nuɛt tɛ̈n wɛpthiätdu yic.
- Yïn alëu ba gɔl toc loilooi alɔŋ akutnhom de ɣɔnlain ku lɔ̈ɔ̈m athör luɔi tɛ̈n kɔc wën wïc loilooi.
Ye kuat ë loilooi eŋö lëu bï Ɣɛn tuɔc alɔŋ akutnhom de ɣɔnlain?
Kuat ë loilooi ebɛ̈n alëu bë tuɔc alɔŋ akutnhom de ɣɔnlain. Loilooi adhil bïk dɔm wëu tɛ̈n wëu cë cäk, tedä ke akuën cɛ̈k tɛ̈n luɔi, alui ke kën ee dït.
Yeŋö dɛ̈ɛ̈t lëu bë Ɣɛn looi alɔŋ akutnhom de ɣɔnlain?
Kuer akutnhom de ɣɔnlain ke yïn alëu:
- toc nyïn luɔi
- luɔi puc yic
- kuɛ̈ny tɛ̈n rin ë kɔc wïc luɔi tedä ke lɔ̈ɔ̈m rin cë gam.
Tɛ̈nɔ lëu bï Ɣɛn yök kuɔny atëët?
Kuɔny atët ke akutnhom de ɣɔnlain ee gam ye Sidekicker.
Imel support@sidekicker.com.au tedä ke yuɔ̈p 1800 882 694.
Ye kuɔny göör dɛ̈ɛ̈t eŋö ee tɔ̈ thïn tɛ̈n aguiɛɛr lui?
Loilooi Victoria aye loilooi tëjääriɛ kuɔny ku alëu bïk yïn cɔɔl arämke raan luɔi wën wïc tëjääriɛdu:
- wëu akuny ee akuma dɔ̈m kɔc ë akuën ka $20,000 alëu bïk yïn kony ba riɔ̈p raan luɔi yam tedä ka juäk thää ke luɔi tɛ̈n kɔc luɔi tɔ̈ thïn aluɔ̈ɔ̈t
- Kɔc cë ke cin mat ke Loilooi ke Victoria alëu bïk yïn cɔɔl arämke kɔc wën göör luɔi ke käŋ ŋiɛc ku käŋ wïc luɔi tëjääriɛ.


text:
'Apamaanajanak Gaanon Ke Liye Honey Singh Ka Hotel Mein Kaaryakram Radd
Movies » Tuesday, January 8, 2013
Nai Delhi: Gurgaon ke ek hotel mein navavarsh ke svaagat ke liye aayojit ek kaaryakram mein Honey Singh ke gaane ko program ko radd kar diya hai. Yeh kaam khud hotel ne kiya hai. Honey Singh ke kaaryakram ka yahaan par virodh ho raha tha. Delhi mein saamoohik balaatkaar ke khilaaf jabardast virodh pradarshan ko dekhte hue saamaajik kaaryakartaaon ke ek dal ne gaayak Honey Singh ke ek kaaryakram ke khilaaf ek online yaachika daakhil ki thi aur aarop lagaaya ki unke geeton ke bol mahilaaon ke prati apamaanajanak hain. Yeh yaachika kalpana mishra ne change dot com ke jariye daayar ki aur appeal ki thi ki aaj Gurgaon ke ek hotel mein naye saal ki poorv sandhya par aayojit kaaryakram ko radd kiya jaae. Yaachika mein jor dekar kaha gaya ki aise ashleel geet asveekaarya hain aur yeh mahila virodhi bhaavanaaon ke chalte hain. Yeh theek un logon ke vichaaron ki tarah hai jinke liye Delhi mein December ki raat mein hui bas ki ghatna theek thi. Vaheen Lucknow is mashahoor punjabi gaayak ke khilaaf somvaar ko ashleel aur mahilaaon ke prati abhadr gaana gaane ke iljaam mein ek mukadama darj kiya gaya hai. IPS adhikaari Amitabh thaakur ne Lucknow ke Gomtinagar thaane mein darj mukadame mein aarop lagaaya ki Honey Singh ne ashleelta aur bhaddepan ki sabhi seemaaen laanghane vaale gaane 'Main hoon balaatkaari' aur 'Keinde pechaayiya' likhe aur gaaye hain. Ye geet samaaj mein mahilaaon ke prati asammaan tatha gambheer aparaadh badhaane ke utprerak ka kaam karte hain. Unhonne kaha hai ki ye gaane atyant ashleel, uttejak aur abhadr hone ke kaaran bhaarateeya dand vidhaan ki vibhinn dhaaraaon ke tahat aparaadh ki shreni mein aate hain. (input bhaasha se bhi)


text:
Dinka
Dinka
Luëëlde:
Luɔi Kɔ̈ɔ̈c Nhiäl ka Wɛ̈ɛ̈rwëi (SES) yen a kutnhom kɔc wën ci rot juäär ke cïn ariöp aleu bïk ya kony bɛ̈n bei aboor ku kääk wɛ̈ɛ̈r wëi. Yïn acï bï näŋ ke cuät pïny luön kënë yic.
Na ye kë yuöp yïn nimira 132500 kenë tëlpundu yic. Kɔc wën ci rot juaar ke cïn ariöp SES abi bɛ̈n pändu tɛ cï yen boor aye cï riääk aboor yoom. Yïn aleu ba thiëc raan athök. Akutnhom kɔc ci rot juäär ke cïn ariöp SES bäkbäk ɣa ciëëŋ alɛ̈th ke mïyën. Këk alëŋ ŋiëëc dittet apɛ̈i tɛ wën bi kek kony aboor ku Käk wɛ̈ɛ̈rwei.
Mɛ̈nhië tïŋ piny tɛ̈ne ba wë juëëc ŋic yë kada lëu bï yïn rot guiir ke kääcku ku päändu alɔ̈ŋ aboor ku aboor yööm.
Na ci wëu ke ye deet yic, thiëc raan töŋ pandu, math aye raan akeunhom ee kuɔ̈ny.
Wël lëk tɛne raan eben
Këwɛ̈ɛ̈rwei aci leu bi rot looi kuät tɛriec eben, kuat kaam ci bɛn.
Ba rot guiir alɔŋ käwɛ̈ɛ̈rwei, yïc ɛleu ba rɛ̈ɛ̈cde tekic kewɛ̈ɛ̈rwëi, ku abï lääc ŋuɛ̈ɛ̈n kam ciën läthɛ̈ɛ̈r.
Ɣok wicku bï kuät raan eben Victorianɛ rëël ke ci rot guiir apɛi ku aŋickë ye ŋo leu bïk looi tɛ̈ ci ɣɔ̈n wën thiɔ̈ɔ̈k ke kek aci riääk yiök wɛ̈t aboor ku thiɔ̈ɔ̈r dittet.
Na wïc raan athok bï kuɔ̈ny wɛ̈t lëk kawɛ̈ɛ̈rwei, yuöp akutnhom Luɔ̈i Wɛɛrwël yic ku wɛ̈ɛ̈rthook tɛn 131450 (ci yic ariöp) ku thiëc këk bïk yuup tɛn VicEmergency Hotline (1800 226 226)
Na ŋic raandɛt wën cie jam thuöŋ English, yiëk kek nimira këne.
Muuk yii; nhom kaam cien kewɛ̈ɛ̈rwei, rin bï riäk ŋuɔt rɛ̈ɛ̈r thin.
Yen aleu bï piäl tɛn yin ba dhuk paandu aye tɛdun luɔ̈i.
Ye reel ŋic ke looi rot- ye thiɔ̈ɔ̈r muknhom kua aboor tɛn lëk tsn akutnhom VicEmergency hotline (1800 226 226) aye ɣönden wël (website)- https://emergency.vic.gov.au/respond/
Kääk thiɔ̈ɔ̈r tek thok
Yoom/ thiɔ̈ɔ̈r aleu bi rot looi kuat kaam ci tak
Këëk aleu bïk yoomdittet bɛ̈i, aboor kɛɛt apɛi,tuɛ̈ny gɛ̈iditnyïn kua abiɛ̈ryic.
Këk aleu bïk riɛ̈ŋdittet cɔl alooi rot ku cɔ̈l piërdu abi tɔu riääk yic
Na ye ke wïc yïn raan wɛ̈ɛ̈r thook bï kuony lëk kewɛ̈ɛ̈rwei, yuöp loiloi Wɛ̈ɛ̈r wëi yic ku Wɛ̈ɛ̈r thook tɛn 131 450 (yuöppɛth) ku thiëc kek bïk yuup tɛn VicEmergency Hotline (1800 226 226)
Ye guïk yeŋo lëu ba loi ku ke ba nyiai ke yïn, na wïc yïn ba riiŋwei.
Wïc thöök ye kada bi yïn pandu guir ku/aye tɛdun luɔ̈i ku yeŋo leu ba looi kaam aboor/yöömdit tɛn ɣönwel VICSES website- www.ses.vic.gov.au


text:
2 THECAALOANIKA
Riown Wargahng Agweed Poale Yihr Yaa Thecaaloanika
Rob Ke Nying Warga
Alyaahb gihn ayug ree ke nying duuo gihr Jeacuu abar maalo ke duub nyepinye kiin akuud yaa yiiho Thecaaloanika. Riown wargahng agweed Poale yihr yaa yiiho Thecaaloanika rubo kaa nying gihn anaa angaahd nyoge naa kar duuo gihr Jeacuu keehdo ngo abeehno. Acohge piny wudh nyoge kejea duuo gihr Jeacuu be yug ree uwahdhe ka ubeehn raahyo ukeehde guge thar ruohdh gihr gihn me padh me cuohn ne ‘Ngad Anyoohne’ ge udihng mahn keehd Jeacuu ni.
Maa anyoadh Poale ngo yihr yaa ukwaan wargahng ni kejea mag gene yi yiiho gihr gen beer mee keehd me nud giih me reje wale raahme. Ubeehn kwaad dhaane utiihye ke cam ne boadh ree wa maa anaa ayug Poale maa jo tiihyo keehde, umahg gene yi tiihj gihn me beer.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-2
Muohj Kahw kedea leej 1:3-12
Puohny ke nying duu Jeacuu 2:1-17
Rob ke nying dhe yoohn beehdo me nyaahn 3:1-15
Gug luube 3:16-18
1
1
Beehda an, a Poal wa ke Cihla kedea Timodhy, wa ne gweehdo yihru, wu yaa yiiho giih ne geen Thecaaloanika, wu ge ayiih lum Juog Wuro kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdho ge aoohr Juoge.
2 Beehn Juog Wuur kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdh cub gene muuny kedea doohr yihru.
Muohj Kahw Kedea Giih Ciihm Cwihny
3
Jo wan, koohr Juog dhiil wane kaa muohjo ke cahng cahngo ke nyingu. Dhiil wane kaa muohjo bang gihn yiiho gihru adoohng e ngo bar wong maalo keraahyo, maa nhyaahro gihn ne keewu ngo adoohng duohng. 4
Ke nying gihn nu e naa gihn beel wane beel ke nyingu keew yaa ayiiho. Wa beel kaa nying gihn abaru maalo ke yiiho gihru kedea ke nying gihn aromu guum giih raahm maa giih ajohr naa ayug yaa akwaahdh wune rogu.
5
Gihn ayoadu giih raahm maa giih ajohr nyoadh ngo kejea Juog lug angahye ke luuo. Kedea awaahn kan, ke nying giih yihdh ge akaahnu wu adoohng ne nyoge me rom beehdo yi Dhaahr Juog. Beehda ke nying gihn nahgu yaa Dhaahr Juog kedea ke nying giih ayiihu e naa gihn yoadu giih raahm maa giih ajohr awaahn ni. 6
Juog ngahy lug. Ngo ubeehn ne kihm yaa ni anaa atiihy giih ajohr rogu kedea uyoad gene giih raahm rog. 7
Kedea Juog ubeehn ne cub yoohm rog yihru wu yaa abuohj ke guum, maa yihr wan thiow. Gihn nu ubeehn Juoge ne tiihyo kii beehn Jeacuu Ruohdho ke yoohn maalo keehd amahr wuohdjuog giihe. 8
Ngo ubeehn kaa maaj muu unyaahm. Ngo ubeehn ne bang yaa akweer ke Juog kedea yaa akweer ke mag Ciig Beer. Ciig Beer ge rubo ke nying Jeacuu Kriihjto Ruohdh. 9
Kwaad yaa nu ge buu uwii Juoge. Gihn me raaj uyug Juoge rog gen umaan gene gihn kuow gene ke nyinge. Nyoadh ngo kejea Juog ge ukoye yi raahyo me guge tooro beere Jeacuu, be niid gene kedea miihr Paar Juog be yoad gene. 10
Cahng Duohng ubeehn: Cahng ubeehn Jeacuue beere wiihe moar yaa alihng lume moaro cang kedea upoong yaa ayiihe ngo. Wu thiow wu unaa kiin gen bang gihn lum apuohny wane yihru ayiihu.
11
Ke nying giih nu cang e naa gihn kway wane Juog ke nyingu. Juog akway wane, uyuge wun ne nyoge me beeye me rom beehdo keehde. Beehn Juog cube tee gihre yihru kedea konye wun uromu gihn beer ke yiiho maa ukeehle yiiho gihru guge. 12
Neehn maano, e nying Jeacuu utihngu maalo kedea wun thiow nyingu utihnge maalo ke dhe yoohn muuny gihr Juog Wuro kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdh.


text:
Agar Pakam Wuol
AGAR PAKAM WUOL[cokic | cok tënëyökic]
JIËŊ PAKAM[cokic | cok tënëyökic]
Akölköl Ciɛɛŋde Pakam[cokic | cok tënëyökic]
Akölköl ciɛɛŋde Jiëŋde Pakamde Agar[cokic | cok tënëyökic]
Pakam aye Jiëŋ töŋ dït de wun Junub Thudänic kuye wutdït de Agaric.
Tëcenke täu thin pinynhom[cokic | cok tënëyökic]
Pakam acë täu pacɔ̈k tënë mel 75 Parut de (North) Rumbek këye gendït de Arääm Wëër paguot (South) Thudanic. Arɔm akeu kekë Jäŋ Luäc ku Nuër parutic
(north), Rek ku Gok pacuɔlic (west), Nuër pabakic (east) ku Boor pagutic (south).
Piny, Kuɛɛrpïïr ku Bänyden[cokic | cok tënëyökic]
Pakam ɣaa rëër ruup ku tuɔciic, ɣään wänë bor kam wäär Nile ku jɔla nyïïn juɛ̈ɛ̈c ku ye pan de non juɛ̈r de Upper Nail. Kuɛɛrpïïr den ɣe macde lääi, puɔ̈r miɛ̈th, mäide reec ku yääp akek adït tënë Pakam. Naŋ lääi ku määcden akuɔ̈t apɛi ku aye cööke pïïrë Pakam. Juec de wɛɛŋ tënë yïn, ɣen ɣaa thɛ̈ɛ̈k anïn. Pakam anɔŋ bäny cï Nhialic cak ka keek nɔɔŋ käror cë mënë agɛ̈ɛ̈p ku ɣänë mäi.
Käyeluel ku Akölköl[cokic | cok tënëyökic]
Tëcïtë kaye luelë kuɛtke Jiëŋ jam, kɔc tueŋke kɔŋ cak në Nhialic akeyïk Adom ku Käwa, ɣejäl detic ɣëmɛn ke räm nhïïm kekë Adam ku Eve.
Deŋ ɣe wä tueŋ yen jɔl Jiëŋ bɛ̈nbe thin.
Atheek/Yai[cokic | cok tënëyökic]
Pakam ɣaacït Jiëŋ kɔ̈k cë gamë Nhialiny töŋ piny ëbɛ̈n, ɣen yekë cɔl Nhialic. Ayekë gam Nhialic ɣene duciɛ̈ɛ̈k ku ye cɔ̈ɔ̈k de pïïr ku ɣen acë mec kek loiloi raan. Raanë Nhialic cɔl alɔŋ kuerde ɣë cɔ̈ɔ̈t jɔŋdït ku jaak ɣe cɔlë kueer kuɔtiic keduɔ̈r. Duɔ̈r aye loi në kɔc cë gam ku yekë dɔc. Ayekë gam lɔnë jɔ̈ŋ/tëëp de kɔc cë thou ebën kaye jɔŋ pïrde wëëi. Akëckï gam bïke gɛɛr Yithaläm, ɣacë wɛ̈ɛ̈t gam ku gai këyic tënë krïthääno ke bëi wɛ̈t de Nhialic. Ɣɔ̈ɔ̈k anɔŋ atheekde/yai gamë rot.
Ɣɔ̈ɔ̈k kek ɣaa lääi tueŋ de kɔ̈ɔ̈c, cɔk lɔnë amɛ̈ɛ̈l tääu keya atit nyin de kööc. Pakam anɔŋ kɔc cë nyiëëc duɔ̈r jaak ku ace Nhialic ɣë lɔ̈ŋ.
Thok[cokic | cok tënëyökic]
Pakam aye jamë thoŋ-Jiëŋ/ muɔnyjäŋ, rëër, piath, ciɛŋthɛɛr ku kacïïkgam. Pakam anɔŋic wuɔt ka dhetem thiekiic, keek anɔŋic Anïïn, Akɔ̈ɔ̈rkɔ̈ɔ̈r, Gaak Wuol, Liɛth, Manuɛ̈r Nyiɛc ku Niëniël Kuën-guem. Keek athiäkiic ku yekë kɔctöök kuɛrkɔ̈ɔ̈th nɔŋ ruɛ̈iruɛ̈ië kamken ku jɔl ɣaa anïïn/ mɛ̈ɛ̈cthook cë ke matiic në thiëkthïëk wɛ̈lɛ̈ kɔ̈ɔ̈k. Kuɛt-thi ɣaa röt nyicë ruɛ̈ɛ̈i kamken ku benydɛn cëman Alämluat, Reeth, möcɔ̈ɔ̈r ku nhïïmgaal. Keek ɣaa mukthul mac kɔc ku pinyë wunë. Raan tööŋ thɛɛr ɣene kuɛ̈nröt ku tɛ̈ɛ̈ukë yiɛnyden bäny mir/ thiɛth ku athëëk/ jaakendït, ku dhamandɛ̈ ɣaa wɛ̈lken thɛɛr wunken ku duciëk gam kek aye kïgam.
Pakamiic, beny bith aye gam ku nyïïcë lɔn nɔŋ ɣen riɛldït gääk ɣen yiic-luel, kumlɔcar, bäny, nyïïnykäŋ, ku daikanhiäk. Pakam ɣaa lueth ku yekï amërildït cï nyiëc muɔɔkë ciɛŋden ku thiɛkëic cïïnethok. Acɔk ɣaaŋu, kë Pakam amëgööŋ ku ɣaa mɛ̈ɛ̈thpɛɛth cïn raan wanke, ɣaa ceŋ alajik arëët, ciɛŋpath, rɔ̈ɔ̈më cäm adït kɛ̈ke ku dhëëŋdït gɛ̈ɛ̈i kɔc ku athɛɛk cïnethok, thiɛkic liu paan Agar, rëër lajik ku cuɔ̈ɔ̈kdhäär. Ɣaa ceŋke kɔckɔ̈ɔ̈ke theek röt ke mac wëlken. Pakam cïtmën wuɔ̈ɔ̈t ke Jiëŋkɔ̈k ɣaa këc pööc lac dööt, ciɛŋden thɛɛr ku pïïr ɣene töŋ maɣëmë ke tiŋpiɔ̈the kïduut ku ɣen jai keek märëceŋden ku lömkï ceŋ lai/ ceŋalɛɛi. Ciɛŋthɛɛrë ku pïïrë Pakam ɣetɔ̈ ɣöŋ kɔ̈ɔ̈u. Ɣene calicde thiëk, apukë raan, cuɔ̈të käny, wɛ̈lɛ̈ kɔ̈ɔ̈cë tïïp ku ɣäändïït kɔ̈ɔ̈k thiekic ku miɛtpiɔ̈u/ amatiic.Pakam amuk ciɛŋ ku pïr thɛɛrde Kɔcwëërkɔ̈ɔ̈th (Nilote) ɣenë macë ɣɔ̈ɔ̈k, keek acë puɔ̈ɔ̈r mat-thïnë ɣään kɔ̈ɔ̈kic, puɔ̈ɔ̈rë raap/ raapjäŋ, akueem, aguɔth, arɔ̈ɔ̈l, abou( mataba/ abɛ̈t), mëguak/ tɔŋpiiny ku mïïth kɔ̈ɔ̈kya. Diäär ɣaa loiloi juɛ̈ɛ̈cke puɔ̈ɔ̈r loi, ku ŋɛ̈ɛ̈rë noon ɣöt ku yïkden, röör ɣaa duum guar ku yiepkë tïïmke ɣööt. Puɔ̈ɔ̈r ku yiëpë duum aye loi këër.Kɔckɔ̈k ɣaa adëëpë/ ayääpë lääi kë ɣenë pïr.
Ciɛŋë Pakam amat kekë aciɛr bë cäm kɔc ɣɛ̈ɛ̈t pɛ̈ɛ̈ike mɛ̈i/ yak ku këër/ ruel. Ɣen acirë anɔŋic tɔ̈ɔ̈ude miëth bï kɔc camë pɛ̈ɛ̈ike mɛ̈iyic, yaakic, ku këër, bïnë ruel döt ago ɣɔ̈ɔ̈k dhiëth ku tuu kï. Pɛ̈ɛ̈i raac arët ɣe tääu anɔŋic Mɛ̈i, Këër, and Yaak. Rut and Ruel aye pɛ̈ɛ̈ië mir/ kuɛth tënɔŋ Pakam. Keek ɣaa pɛ̈ɛ̈ie miëthdït arëtic.
Dhääkthi ɣa macë thöök (mëbeu ku amɛ̈ɛ̈l), ku dhääkdït ɣaa maacë ɣɔ̈ɔ̈k dɔm nhom. Ɣoŋ ɣene këriëc ëbɛ̈nde Pakam, ɣenë pïr ku ɣenë lui kakë jiɛɛk kɔ̈k.
Dɔ̈ɔ̈k ɣe yääthë böökë ɣɔ̈ɔ̈kic kakornyin, bënyin kuek thin agut lɔn bïnë yen gɔ̈ɔ̈r nhom. Tɛ̈ɛ̈në kajɔl dït kadhïïl piɔ̈u. Ku ŋot kaciëŋ woŋ cök abë thiëk ku jɔl ba war në kɔcthii jɔt rööt nhial. Pakam ɣaa nyïïn tïïkë ɣɔ̈ɔ̈k kɛn apɛɛi, ayekë gëlë lääië ke cam, tuaŋ, ku kɔc peecke.
Wɛ̈ɛ̈t ɣoŋ ɣene Pakam nɔ̈ɔ̈k nayïïc bï thääi kerum tënë keek.
Ɣɔ̈ɔ̈kë Pakam ɣaa nɔŋic möör adɔŋdït nɔŋ cïït wääcic lɔ birbir. Muɔrdun cë lönyë yïpiɔ̈u ayen yï cäk ku yeyï cɔlë möörkɛ̈ në baai ëbɛ̈n. Aparak ɣediɛt gɔl benke muɔr ya këëp/riɔ̈ŋ ku diɛ̈të wak ɣëyɛ. Yïne cäkë cïïtë muɔr ɣoŋ tɔ̈keyï.
Raan Pakam ɣenyic ceŋ ku bëya raan lajik ku thiekic Wutic. Pïrë Pakam acïkë täu në athɛɛk ku piath kɔ̈ɔ̈u. Keek ɣaa macakiil juɔ̈cë jamiic ku kuɛnyic kekë ye cuɔl wɛ̈lɛ̈ baai/wut.
Lonë kɔc tɔ̈ wuutiic, cɔ̈ɔ̈kë gämden ku kuere keek käŋ luɔiyic thïn, ayekän nyuɔth. Ɣɔ̈ɔ̈k ɣaa ca bɛ̈ɛ̈i (mök ku jii), laac ayenë nhiëm luat ku dul ku jɔl ɣa wacëdëël ɣe loië keye yuïïnë ɣɔ̈ɔ̈k. Wëërë ɣoŋ aye rɛ̈ɛ̈k, thiaŋ ku tɔŋ köör. Käne loi bï kääm tiɛɛtwe ɣɔ̈ɔ̈k guup, arop ayen ɣɔ̈ɔ̈k pot/ tiɔ̈ɔ̈r bï ɣɛɛr ku gëël käämwe ku acaak. Arop aye kɔc kethook thooth. Ɣɔ̈ɔ̈k ace nɔ̈ɔ̈k/ tɛɛmröötë paathpaath. Ɣe lëtë cen thou, wɛ̈lɛ̈ cï näk/ gɔ̈ɔ̈ŋ kamaan, wɛ̈lɛ̈ kɔ̈ɔ̈c ɣen cï loi ɣëye, kë rïŋ acuet ku thiaŋ dɛ̈ɛ̈l bë ya köndökë meth, dɛ̈lë leŋnhom, lääk, kuënh ɣɔ̈ɔ̈k, böökë tɔŋ, böök tɛ̈ɛ̈c, wɛ̈lɛ̈ loi ye yuïïnë ɣoŋ. Tuŋ ku yuɔm ayen kajuɛ̈c kɔ̈k loi.
Diär ku nyïïr ɣaa gööm kɔɔc ku muɔkë muk ye thal ku tɔ̈ɔ̈u. Na nɔŋ ruän loi, kajö kɔc thɛ̈ɛ̈t.
Ciëkëmïth[cokic | cok tënëyökic]
Ɣen manhë Pakam ëbɛ̈n aye cäkë rin cïïtë ɣoŋ, rin wundït thɛɛrë Wun, wulënë wɛ̈lɛ̈ raandɛ̈ mukthul ëye. Rinë dhääk anɔŋic Marial, Maker, Mayom, kukäkɔ̈k. Rinë mïïth nyïïr anɔŋic Rial, Yar Yom, kukäkɔ̈k.
Pakam ɣaa cɛ̈kë rin kɔ̈k cëmënë Nyandiar, Piath Turic, Apach, kukäkɔ̈k Run cï wɛ̈ɛ̈tde Nhialic bɛ̈nkɛ̈, mïïth juɛ̈c acï cäkë rin Nhialic cëmënë Lajik, Läät etc.
Mïïth juɛ̈c aye cäkë cïïtë muɔr wɛ̈lɛ̈ thɔn ɣoŋ cïnë man thiak e.g Yar Maria, kukäkɔ̈k. Mïïth aye cäk ke Col naye wa, ku Acol naye nya, aye cäkë kɛ̈ tënɔŋ ɣen nyin manh cë thou colic.
Cë mënë Nilotic kɔ̈k, Pakam anɔŋ rinken path ɣenë diɛt cäk, Madit, Adit, Bol, Lual, Ngor, kukäkɔ̈k.
Pakam anɔŋ nhiëërdïtë wɛɛŋ, muɔr ɣoŋ nɔŋ cïït lɔriauriau, aye garnhom tëcïtë yuïc ɣe thin bë gäälthïn. Pakam ɣaa ɣɔ̈ɔ̈k tɛɛm yïïth bïnë keya nyic. Ku enaŋ tëye kuatë teem thin.
Thiëk[cokic | cok tënëyökic]
Thiëk Pakam ɣekënë makum. Manh moc ɣe thiëk tëcït adat diär yuïc, bë aniënde mac ku juɛk kuatic bëdït. Raan cë thou keye meth wɛ̈lɛ̈ cï nɔ̈k tɔɔŋ aye thiëk tiɛŋde në manhë, wulënë wɛ̈lɛ̈ raadɛ̈ ku mïïth cï dhiëth aye cɔ̈l yen raancë thou thɛɛrë. Tëcïnë tik thiak ku le rol, kë ɣa thiëkë anïnë cïnëye thiakthinic. Atöc nya/tik aye loi wakɔ̈ɔ̈u bakic/ ariɛlic. Dhiop aye cäm tënë kɔcë tik, na cë nïïn karou thök ka jɔl jääl.
Cinë thiëk adït ku tɔ̈nhial Pakam, acëbääny aye wäätken thiëkë cindït. Ku ɣene tëde nɔŋ wɛ̈ɛ̈t bäny. Raan thiekic ayen nyande thiak cindït ku wen de thiëkë kɛ̈.
Nyïïr thiai ku dhëëŋkï ɣaa cindït yuïc apɛ̈ɛ̈i. Tëëre dɛ̈ cinë ɣɔ̈ɔ̈k lɔk. cinë thiëk ɣe ɣet agut cë 250.
Manhë wa aye thiëkë wun, wulɛ̈nke, wariëcke, ku mɛ̈ɛ̈thke. Të tekë ɣɔ̈ɔ̈k nya, kë kɔc aye rääm nhïïm, wulënë moc kekë wulënë nya, wun moc kekë wun nya ku ɣene tënë kɔc kɔ̈k. Tëcïnë nya liac ku acëë thiak, ka yiɛ̈thë bɛ̈ny Alämthith nhom bë lɔtem kɔ̈u, rɛm wën cë nya liac, ku duk nya cökë dɛnliac (dɛnë buɔŋ), dɛnɣɔ̈ɔ̈ric naye nyan cï jɔtë path.
Nyanë thukul ɣe thiakë cindït ayɛ. Kap ɣe kënë dhiënhë mïïthe tök nɔŋ Pakam, kapë röth lɔ paathpaath aliu, raan cë köör aye ram arët ku tɛ̈ɛ̈u ɣɔ̈ɔ̈k ka dhorou piny bike yiëk raan nɔŋ tik. Liëc, jötë nya ku kɔ̈ɔ̈r ɣaa tɔŋ bɛ̈i wutic ku aye maan apɛ̈ɛ̈i en lon cïtë kän Pakam.
Yiëthë Raandiɛ̈tic[cokic | cok tënëyökic]
Lɔ̈ raanë dïtic ɣe löm kuɛr kuɔ̈tiic ku yɛɛiyɛɛi ba raandït jä löm. Raan aye hɔ̈ɔ̈th leec piny ku cuɛl këye nyoothde raandiɛ̈t në dhääk ku nyïïr.
Tëcï nya kuääc, ka lɔ̈ɔ̈rdït tet ka loi, ciëm kɔc, dëëk kɔcë määu abï wut ëbɛ̈n piŋ lɔn cï nyanë ŋɛk dït. Gɛɛr, diir, tiil, ku guɛ̈ɛ̈t aye nya cieŋ në pɛ̈ɛ̈i ka diääk, ŋuan. Nyan puɔc kuäc aye piŋ cök tëmec kekë aɣopɣop ɣë diir.
Wäät aye gɔ̈ɔ̈rnhïïm në ŋuan, jɔl raan many apɛɛi. Kɔc gɔ̈ɔ̈rnhïïm ee run töŋë aye cääkë rin ku yekë riënytök. Wën cïgɔ̈ɔ̈r nhom aye cɔl Apalrääk, ku nyan cï kuääc aye cɔl nyabïïm.
Cuɛ̈lde raan ba ya aŋuala ɣe liu thɛɛr Pakam ku ayuïc bë cuërthïn emëthinë.
Kɔcdïïtë Pakam ace reemë mëguaak/ tɔŋpiiny thiith këctuak. Rïïny cï apäräk ɣaa nyïïn tïïtë baai, ɣɔ̈ɔ̈k, diär, mïïth, kɔc cë ŋuɛ̈ɛ̈n/ dhiɔp në këbɔ̈ roor. Apärääk ɣaa ɣɔ̈ɔ̈k jat tooc tënɔŋ wäl ku pïïu, nacë thääië puɔ̈ɔ̈r bɛ̈n, kabɔ̈ bïïkë bɛ̈ɛ̈i guariic.
Käŋë Ciɛŋ ku Thiɛɛth dɛn.[cokic | cok tënëyökic]
Pakam acït mënë wuut ke Jiëŋ kɔ̈k, keek anɔŋ nhïïmkɛn, ciɛŋthɛɛr ɣen amukë cök, wëëlë thiɛth ace kakɛn. Ɣaa röt mac kepɛ̈ɛ̈c.
Bääny Pakam ɣa keek baai mac, anɔŋic bäänyë baai, bääny biith, bɛ̈ny-riŋ, nhïïmgaal, ku bɛ̈nywut. Keekë kɔckɛ̈ ɣaa keek baai mac. Aye rïïc piŋthook na luelkë wɛ̈ɛ̈t. Bɛ̈ny deŋ ɣe Nhialic cɔl bë deŋ tuɛny.
Pakam acï wɛ̈ɛ̈tde Nhialic lac bɛ̈n thïn, raan ëbɛ̈n acë game Nhialic. Pakam acë buɔ̈c apɛɛi bïkë naŋ Daithithdɛn, keek acï bɛ̈në gäm nhom lääu ku yïkë ke Daithith ɣene cɔl Pakam Daithith. Bëcïp tueŋ ŋɔ̈ɔ̈re aye cɔl Mading Machar Adak.
Bɛ̈n thiöök ka pen ager ciɛŋde Pakam ëmäth.
Mac akuma jöt ku Ajuɛrde Baai[cokic | cok tënëyökic]
Dhaman thɛɛr mar ku kumde Bïrïtïc, Pakam akɛ̈n bɛ̈në dööt. Aräk ɣe Arab Malual ɣen acë ɣëët Pakam. Na wɛ̈ɛ̈r yɔt anyanya we ku thɔ̈ɔ̈r kekë Arab në wɛ̈ɛ̈të tiɔpde Junub, go Pakam ëbɛ̈n röt jatnhial ku löm dhaŋ ku ler tɔŋ. Anïïn aye juarthok në miith bëlɔ anyanyaic. Deng Monydït aca Arab Malual cuɔpwe bɛ̈ɛ̈i juääcic abïnë nhom lääu yök. Pakam acë thɔ̈ɔ̈r ku thoukë SPLA/M yic. Awän cïnë dɔ̈ɔ̈r thany ke Arab Malual, go tueny Junub ɣenë ŋɔ̈ɔ̈r Jɔn Garäŋ Mabör Pakam loi kaye Madïrëya ku kuany Mayäk Nɔ̈I Awɔ̈c ke ye muɔr ŋaknhomde. County acï bɛ̈në tekic dhiëc; Alɔ̈r, Madöl, Malueth, Meen and Wun-riɛŋ payaam. Payaam acï ke tekic Bumaa, ku Ɣëlat, yeke mac në Mapatiic, ku Vëliic.
Bääny; alamthith, reeth ku kɔ̈k ɣaa keek payam mac kekë mapätiic. Alamthiith aye mapätiic piŋthook në kë luelkï. Ku nɔŋ riɛl bïk mapätic cop. Akuma/ tueny acë Pakam tekic ɣe nïïnkɛ̈ në county kadiäk; Alɔr, Malueth ku Meen.
Pakam ɣɔn cë lɔ anyanyic, abak acë lɔ tɛɛm aɣer, acë lɔpiɔ̈c ku ɣaa kɔc ken kony ëmɛ̈n.
Ciɛŋ Pakam ke Kɔc Akɛɛunhïïm[cokic | cok tënëyökic]
Pakam anɔŋ ciɛŋ juɛ̈ɛ̈c rɔmkë kekë thääi kɔ̈k thiäk kake akɛɛthnhïïm. Keek anyic thuɔɔke thääikɛ̈.
Pakam acï guɔl piny në Nuɛ̈r, Luäc, Rek, Gɔ̈ɔ̈k ku Rup. Nïïn kɔ̈k anaŋ tɔŋke thääikɛ̈, wɛ̈ɛ̈të pïu, wäl, ku akɛɛth thook. Të cï wäl ku pïu ɣɔ̈ɔ̈kic riɛl ke rïïc ɣaa jɔt ɣoŋ tooc kuene bɛ̈në tɔŋ ku ateer.


text: wafa ka zikr chhida tha ki raat bit gai abhi to rang jama tha ki raat bit gai meri taraf chali aati hai nind khwab liye abhi ye muzhda suna tha ki raat bit gai main raat zist ka qissa sunane baith gaya abhi shurua kiya tha ki raat bit gai yahan to chaaron taraf ab talak andhera hai kisi ne mujh se kaha tha ki raat bit gai ye kya tilism ye pal bhar mein raat aa bhi gai abhi to main ne suna tha ki raat bit gai shab aaj ki wo mere nam karne wala hai ye inkishaf hua tha ki raat bit gai nawed-e-subh jo sab ko sunata phirta tha wo mujh se puchh raha tha ki raat bit gai uthe the hath dua ke liye ki raat kate dua mein aisa bhi kya tha ki raat bit gai khushi zarur thi 'taimur' din nikalne ki magar ye gham bhi siwa tha ki raat bit gai


text:
1 PIIHTER
Wargahng Umodho Naa Agweed Piihtere
Rob Ke Nying Warga
Wargahng Umodho gihr Piihter anaa agweede ke yihr jo yiiho e cuohn ne “Yaa Juog naa akwanye.” Ge anahg nyoge maa anaa akeedho ke bang yi piny Aacya Gihn Thiin. Warga gihn ni agweed kaa nying ciihm cwihny yaa kwaan ngo, bang gihn bahng anaa akedh rog gen keter ke nying gihn ayiih gene lum Juog. Cwihny yaa nu aciihm Piihtere kaa dhe yoohn ber Ciig Beer ke nying Jeacuu Kriihjto ngaan gaahn gene. Ke nying thone maa cahre kedea ciig gihre kejea e uduu. Noono, e ge dhiil yiiho uguum gene giih bahng. Kedea ungahy gene ngo kejea yiiho gihr gen e ne yea med, abea keehd maano e akweehn me beer uyoad gene “Cahng uduu Jeacuue naa akwany Juoge.”
Piihter nying yaa kwaan warga gihn ni, akwaye beere ge ubeehdo ke dhe yoohn daahd Juoge.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-2
Gaahno maa adiehr 1:3-12
Beehdo e adhemuohm tooro rog 1:13-2:10
Gihn tiihy jo yiihe nea giih ajohr pahdh wudh gen 2:11-4:19
Kar kaahn jo yiiho 5:1-11
Gug luube 5:12-14
1
1
Yihr yaa akeedho ke yihdh miehy Poantuj kedea Galaadya, maa Kapadoacya kedea Aacya kedea Bihdhihnya. A Piihter ngaan aoohr Jeacuu Kriihjte, a ne gweehdo yihru. 2
Wu ge beehda aleye wiih piny kan ge angahy Juog Wuur kedea umiege wun kuu umodho kedea Wahy Juog en ne yug wun ne nyoge me beey bang utiihyu ke lum Jeacuu Kriihjto kedea bang ne yor wun ke reme. Beehn Juoge cube deeh muuny kedea doohr me ne cohg yihru.
Gaahno Maa Adiehr
3
Nying Juog ge Wur Ruohdho Jeacuu Kriihjto, ke wuoro bang gihn wo angwaahne keraahyo udoohngo ne nyoge maa anyuol nyaahn. Wahy me nyaahn acube yihro, me weehg wo gaahno ke dhe yoohn cahro gihr Jeacuu Kriihjto naa acahre uyedhe maalo yi dahg nihn batien naa athowe. 4
Kaano arumo e yihru unaa giih me beeye maa aguog Paar Maalo muu ulagu. Giih me ge be kwaahl kedea ge be tob maa ge be rahny. 5
Giih nu beey ge giihu wu yaa koar Juoge keehd tee gihre ke nying yiiho gihru beere wahy me be gug naa agwiire ke nyingu paare yoadu yoado cahng gug piny. 6
Kea noono mihn cwihnyu ne cohg bang gihn giih me beeye ge nud wong maalo ke nyingu. Abea keehd maano e wu ukuong toohng yihdh giih me reje umodho. 7
Wu utoohng yihdh giih reje umodho beere kaa ayiihu kii ngo ke tumo nea yea teeg wale giih nyooro ge ne yea. Ke tumo wa gihr ngiihnyo maa aleehdho upiire. Abea yiiho gihru wiihe ne maalo rih ngiihnyo bang gihn ngiihnyo beehda gihn muu uthumo. Nea yiiho gihru atum uyoade e ngo teeg, e leej kedea puoyo me duohng uyoadu cahng uduu Jeacuu Kriihjte. 8
Ngo anhyaaru keehd me bahnge kihde kuu aniidu. Abea keehd me bahnge ngo be niidu awaahn ni, e lume ayiihu kedea yihru ne med cwihny me duohng muu uneehno ne dahr. 9
Cwihnyu med bang gihn akoohg gihn ucub yihru ke nying gihn gaahnu ngo beehda boadh wahy ge uyoadu.
10
Anahg boadh wahy e naa apiih agamloohngjuoge ne dead yea kedea ucaar gene muuny gihn ubeehn Juoge ne cubo yihru. 11
Yaa gamloohngjuog ge ake peehyo ke nying giih raahm rog kedea giih moar wihj ge utiihy rog gen rih Ngad Boadh nyoge. Giih nu anahg Wahy Juog ge aoohr Jeacuu Kriihjte, e naa anaa arob gen yi aduun yaa agamloohngjuog. Ge ake peehyo thiow kejea weehne e nuu utiihy giih nu rog gen kedea rog gen utiihy gene ke rih ngaa. 12
Ngo anaa arob yihr gen kejea padh ke nying mar ngud gen abea anahg ke nyingu. Run ngo ge giih nahgu yihdh gen. Awaahn ni Ciig Beer ge arob yihro cang. Ciig Beer ge apuohny yihro kaa teeg Wahy Juog naa aoohr ke yoohn Paar Maalo. Keehd wuohdjuog e cwihny gen ne bang ngey yihdh Ciig Beer.
Beehdo E Adhemuohm Toor Rog
13
Kea noono thubu kaa awaahn kan ke gwiir rogu ne tiihy gihn ubeehn kedea koaru rogu beer mee kedea piihu ne gaahn muuny gihn ucub nea Jeacuu Kriihjto uduuo. 14
Lihngu lum Juog bang gihn wo beehda nyethen Juog kedea wiiu dhog yiehdh acoon ge na beehdu kii ngo e gihn maa angahyu atooro. 15
Kwaad giih tiihyu nahg gene giih me yihdh gen tooro giih adhemuohm wa ka nahg Juog ngaa me ree tooro adhemuohm. 16
Agweed yi kitaab Juog naa,
“Beehdi e rihi tooro adhemuohm
bang gihn riha tooro adhemuohm.”
17
Me neehn kaano kwahyu yihr Wuru ge ne Maalo kedea ngo ngahyu kejea be luuo ke tiel, kea noono beehdu e wu lwaahr keehde wa ka nahgu aleye wiih piny kan. 18
Juog gihn maa acube piny nud ne kahl wun oogo yi yoohn rwaahny wun ge adaahd ge wuru wun ke kahlo kii ngo. Gihn acub Juoge piny padh gihn me thum wa mar dhaahb wale damaro me neehn kaano ngahyu ngo. 19
Juog beehda Ngad Boadh nyoge e naa akaabe ne gihr remo ne nahg piny ke nyingu. Gihr remo me ngiene teeg kedea adhemuohm tooro ree. 20
Ngo akwany Juoge ne gihr remo me ngiene teeg ke coon e wiih piny poohd kuu acag, unahge kaa awaahn yi gug nihn e naa abeehn Juoge ukahle gihr remo oogo ne naah ne dooj wun. 21 *
Juog ngaa atihng Jeacuu maalo yi thoo ucube ruohdh yihr ngo ayiihu kaa bang Jeacuu, noono e yiiho gihru kedea gaahno gihru naa yi cing Juog.
22
Awaahn ni Juog adhemuohme giihu ge aluoge oogo bang naa ayiihu lume ge adiehr. Ke nying gihn ni e kare nud unud nhyaahre yi cwihnyu ke nying kwaad dhaano utaahngo, adoohng e yaa akuud yiiho ge neehn wun. Kea noono nahgu nyoge me nhyaar rogu ke cwihny cang. 23
Wu anyuol nyaahn. Wu kuu atuohl ke rih kohnh dhaano ge rahny, abea wu atuohl ke rih kohnh Ngad Boadh nyoge ge be rahny. Kohnh Ngad Boadh nyoge yoad kaa dhe yoohn lum Juog ge kahl kuowo me guge tooro kedea lum ngo be yiid. 24
Bang gihn kohnh dhaano ngo neehn lum ge tal kedea tee dhaano utaahngo neehn thiiw ge lwaar oogo. 25
Abea lum Juog ree be waare. Lum nu e naa Ciig Beer gihn anaa apuohny yihru.


text:
Arekwël
Arekwël ee akutlääuic de madötwël (makuɛ̈n) cëke nuɛ̈ɛ̈t ëkɛmken. Arekwël luɔide ebë wëljöt dap yaa tuɔɔc në madötwël juëciic në Pinynom ëbɛ̈n. Adeyic tïmëtïm de käthibaai, käke piöc, käke ɣɔɔc, ku käke miir baai ke ajuaarwël ke amɛ̈ɛ̈twël, keek kedhie aa ë kuat ë wëljuëc wääciic muk ku nyoothkë keek (yith ku ŋïnyden ëbɛ̈n) kenë loilooiken. Në wëlkɔ̈k, ke arekwël ee ajuaarwël de ajuaarwël juëc apɛi.
Käthɛɛr[cokic | cok tënëyökic]
Arekwël aa loi piny be Bɛ̈i-Mat (Amerïka) në akut de gël de akut de loilooi de lɔtueŋ ë kɔɔr piny de Bɛ̈i-Mat. Aakɔn rek në Kön (pɛɛi ë lo) në run ë 1969. Ajuaarwël de Pinynom ageer acak ë luɔi CERN paan cɔl Thuwidëlän në run ë 1989 në raan cɔl Tim Bërnëth-Lii muɔny-Lënëlith.
Në ke akölkë, ke kɔc aa ë wëu cuat piny ënɔŋ kɔc muk arekwël ago kɔc wël yaa ɣɔ̈k thïn. Akölkɔ̈k ke arekwël acïnë loilooi kɔ̈k wëu ye kɔɔr. Akölkɔ̈k ke kɔc ye arekwël miöc kɔc tëcïn wëu, aa ë kɔc kony bïkë wëu juëc kɔ̈k yaayök ënɔŋ keek. Në kɛmken, ke rinkɔ̈k ke arekwël aake buɔ̈ të de wët cɔl 'rëŋ' ë wël.
Kë yenë dap luui apɛi në arekwëliic, e awɛ̈ɛ̈twël de Pinynom ageer (mɛn ye cɔl amɛ̈ɛ̈twël ëya). Amɛ̈ɛ̈twël anɔŋic ɣɔnmɛ̈ɛ̈twel, ka kä ke akölriëëc, ku jɔ yaa akuëth cït yï akuëthmɛ̈ɛ̈twël. Apɛ̈ɛ̈mmɛ̈ɛ̈twël në arekwëliic aalääu bëke yaa tïŋ ku kuen keek në raan ëbën (tëcïnë apäm kɔɔr liep në alleewël, ka bë tɔ̈u ke thiɔ̈ɔ̈k).
Luɔidïït de reu de arekwël e dɛ̈ɛ̈rëtooc (manywëëth) në wël ku dɔm wël Dɛ̈ɛ̈rëtooc ekë de ŋek yetök. E jäl të de raan tooc yeen, ku lecel të nɔŋ raan tucë yeen. Tooc de jam ë yaa kaam thiin koor, ëthöŋ ke dɛ̈ɛ̈rëtooc ëwël, ake kë yen kɔckereu ka kɔcjuëc pät bïkë dap muɔɔŋ yen ke wuɔ̈ɔ̈cden.
Miirkɔ̈k ayakë tak yaa yee arekwël yee kërac, ku thiökë ɣɔ̈nkɔ̈kke, ka yeen ëbën cëmɛn yenë miir ë Caina ye tak ke akuëthmɛ̈ɛ̈twël ke rac. Në aaköljuëëciic, acïn raan piny de Caina lëu bë ye yaa kueen, ka nɔŋ kë mɛt thïn. Wurkɔ̈k ke mïth ku märkɔ̈k ke mïth Paan de Caina, aa ë ɣɔ̈nkɔ̈k ke arekwël yee këke tak keke rac bï mïth ke yaa tïŋ, aa yekëke thiöök.


text:
2 PIIHTER
Riown Wargahng Agweed Piihtere
Rob Ke Nying Warga
Riown warga gihn agweed Piihtere aoohr ke yihr amahr jo yiiho giih upiny kan. Ngo agweed kaa nying ciehg dhe yooh oogo yihr yaa puohny giih ucahb beere giih bal, ge tuohl ke nying giih nu ge be bar maalo. Giih ni ge thiehdh kaa dhe yoohn ngey Juog kedea Jeacuu Kriihjto ke ngeyo ne ngaa maa adiehr. Nyoge me Jeacuu aniid gene ulihng gene puohny gihre, ge naa abaar ngo wong maalo. Piihter wiihe acube ke ne cohg toohd yaa peehmo kejea Jeacuu be duu keehdo. Ngo arobe kejea Jeacuu poohd gaal ke duuo bang gihn be daahd ngo unud ngaa me wonge rwaahny, abea ngo daahd ngo ubeehn nyoge cang umaan gene anyoohne giih gen.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-2
Cuohn jo yiiho 1:3-21
Yaa puohny ucahb 2:1-22
Duuo gihr Jeacuu 3:1-18
1
1 A Cimoan ge nying tuoda, Piihter a ge aoohr Jeacuu Kriihjte ne ngad tiihye kedea ne ngaa me oohre.
A ne gweehd yihru wu yaa ayoad yiiho me wiihe ne maalo me neehn mar wan. Ngo ayoadu kaa dhe yoohn nahg Juoge, gihn wuoro, abiohgrwaal kedea unahg Ngad Boadh nyoge Jeacuu Kriihjto abiohgrwaal thiow.
2
Beehn Juoge cube amahr muunye kedea doohr yihru ke dhe yoohn ka ngahyu Jeacuu Ruohdho.
Tiihj Gihr Juog
3
Juog e naa acub giih daahdo cang ke nying beehdo me beer me nhyaar Juoge yihro ke tee gihn nud yihre. Giih nu ge yoado bang gihn ngahyo Juog ngaa acuohn won ne nywaag beeye kedea tee gihn ne yihre. 4
Ke nying giih nu e Juog giih me doonge me beeye ge utiihye yihro wa kaa acege ngo piny, giih me meehg won beehdo naa abiohgrwaale wa ka nahg Juoge abiohgrwaal, kedea ge giih me kahl won oogo yihdh giih raahyo ge nud wiih piny ke nying giih reje ge yuohd cwihny rog gen.
5
Ke nying giih nu beeye, Juog daahd utiihyu keraahyo beere beero madu ke rih yiiho gihru kedea rih beero gihru madu ngahy nyepinye ree 6
kedea rih ngahy nyepinye madu dhe yoohn koar rog oogo yi gihn me raaj. Thiow madu guum nyepinye rih koar rog oogo yi gihn me raaj kedea rih guum madu dhe yoohn beehdo me beer me nhyaar Juoge. 7
Kedea rih dhe yoohn beehdo me beer me nhyaar Juoge madu nhyaar nyoge rih ngo kedea rih nhyaar nyoge madu nhyaahro rih ngo. 8
Bang gihn nea giih nu ge nud yihru ke dhe yooh me rog gen jwag gene jwaa, e wu uyug gene ne nyoge me lumu be dhaahr kedea tiihyu apahdh kare ne cej dhe yooh me ngahyu Jeacuu Kriihjto Ruohdh. 9
Bang gihn ngaa yihre tooro giih ni uroomo ke ngaa me cwihnye athow kedea wiihe awul ukwihye ngo kejea adhemuohme giih anaa atiihye coon ge akahl Juoge oogo ree.
10
Kea noono jo'a, tiihyu keraahyo ne nyoadh ngo kejea Juog wu acuohne ne cohg kedea cwihnyu unahgu keew yaa akwanye. Kaano arumo e wu buu ucahg pahdh yihdh giih adhemuohm. 11 *
Ke dhe yoohn tiihy nu, e Juog dhe yooh uyabe yihru laaj ne lor wun ne mon yi Dhaahr Ruohdho Jeacuu Kriihjto Ngad Boadh nyoge ge guge tooro.
Giih Arob Kitaab Juoge
12
Ke nying gihn nu e ne beehda e cwihnya ne kwaay rob yihru ke nying giih ni keehd me nahg gene giih me ngahyu ke coon kedea keehd me nahg gene athere maa amagu teeg mee. 13-14
Gihn nud, ngo anyoadh Ruohdho Jeacuu Kriihjte kejea nihna wiih ngoom ge cahng ke thumo. Abea ge poohd wonga nud, e giih ni ge roba robo yihru beere wudhu be wul rog gen. 15
Thiow a atiihyo keraahyo, beere wudhu be wul rog giih ni, batien thona.
16
Padh giih teeg wong ge naa ayug wane ne waaj giih puoge yihru ke nying tee ne yihr Jeacuu Kriihjto Ruohdho kedea ge anaa arub wane ke nying duue. Abea tee ne yihr Jeacuu ngo aniid wane ke nying wan. 17-18
Wa anaa anudo wiih good beed Juoge kaa anaa alog kaan nyinge rog gen naa abeehn Juog wahne uleeye ngo kedea umoare wiih ngo. Wa anudo kedea duon Juog naa arubo ke yoohn maalo ngo alihng wane e urubo kea, “Gihn e naa Waahda maa anhyaara keter kedea cwihnya med ree.”
19
Noono ke nying giih nu e cwihny wan be daag ke nying athere giih agweed yaa agamloohngjuoge. Nea maano e kea cubu wudhu rog giih agweed gene wa gihr ngaa maa acub wiihe rih lama me liel yi muudho. Nea maano kea dhiilu tiihj ke giih agweed uwahdhe cahng uduu Ruohdho Jeacuu Kriihjte kedea cubu wudhu rog giih nu uwahdhe yi ruu piny ge moohl cahnge. Gihn nu e ne room keehd daahr Jeacuu ge meeny wun neehn ciehj ruuwow. 20-21
Abea gihn wiihe ne maalo beehda ungahyu ngo kejea giih agweed yi kitaab Juog padh yaa agamloohngjuog ge naa apar gen ke kar wudh gen. Beehda Wahy Juog ge nud ke gen, e naa acub luub Juog yihr gen ne gweedo.


text:
Tënë Tacjiir
Wëu ë muɔ̈ɔ̈k de luɔi
Wëu Akuma ë muɔ̈ɔ̈k de luɔi ee ye kuɔɔny cekic bï dac thök tënë tacjiir cï riääk arët në wɛ̈t tuaany coronavirus (COVID-19).
Kɔc cï luɔ̈ɔ̈I nɔŋ yic, tacjiir luui ë röt ku manɛ̈thɛ̈maa kɔ̈k alëu bïk wëu ë muɔ̈ɔ̈k de luɔi ya dɔm tënë kɔc kɛn cïk luɔ̈ɔ̈I nɔŋ yic. Kän acï ya dam aɣeer nel kuer ë raan cï kɔc luɔ̈ɔ̈I ë pɛɛi thok abɛ̈n në ATO ( Mɛ̈ktɛ̈m Ajuëër de kɔc Australia) .
Tacjiir alëu bïk röt gätpiny në döm de wëu ë muɔ̈ɔ̈k de luɔi në kuer ATO's Business Portal,në ATO online services ë kuerde myGov na ye kek kɔc looi tacjir ë röt, ka kuer ë gɛ̈t ë röt piny tënë ë luɔi de tax or BAS agent.
Në lëk ë biäk dewëu ë muɔ̈ɔ̈k de luɔilɔɔr ë www.ato.gov.au/JobKeeper.
Loi bï wëu tɔ̈ bï kaye cuatpiny ku wëu ë kɔc luui ya dam aɣeer
Tacjiir nɔŋ yic ku not-for-profit (NFP) organisations ( manɛ̈thɛ̈maa cïn wëu yekë thiɛ̈c kɔc ) kek cï kɔc ë luɔi luɔ̈ɔ̈I abï wëu tɔ̈ ë kaam de $ 20, 000 lɔ $ 100, 000 tɔ̈ nyin thïn ya dɔm ago kë wëu ken dɛm kë aɣeer juakiic në cuɛt de awɛ̈rak ken ë luɔi në pɛɛi yic ku pɛ̈ɛ̈I ke diäk jɔɔk në Kol 2020 lɔ Bildït 2020
Yök kakuɛ̈c:
Kɔc piɔ̈c ë kuɛr ë luɔi ku kɔc piööc ë ke tëët de loi
Akuma akony ajuiɛɛr ë luɔi de lɔtueŋ de piööc ë kuɛr luɔi Australia ku kuɔɔny de tacjiir nɔŋ yic bïk kɔc piɔ̈c ë kuɛr ë luɔi ku kɔc piööc ë ke tëët de loi në ya cɔk agɛ̈k ëke lui në gɛm de wëu ye 50 ë buɔɔtic ke kuɔɔny ë döm ë kɔc lui aɣet yen $ 21,000
Yök kajuɛ̈c :
Ciɛ̈ɛ̈t ë cuɔ̈t de kɛ̈ŋ ku kaye deen
Ajuiɛɛr ë yam de tuaany ë Coronavirus SME Guarantee Scheme ee luɛɛl lɔn lëu bï yïn ya naŋ kuer ë yök de kaye deen mɛt röt thïn tënë ɣän yenë ke dëën thïn bï yïn kuɔny ë lɔtueŋ në pɛ̈ɛ̈I bɔ̈ yiic.
Akuma abï 50 ë buɔɔtic cï thanycök gam tënë ɣän ke SME deen wei tënë den cïnë agëŋ bï luɔ̈ɔ̈I në kut ë wëu luɔi yiic.
Akuma abï tëk ëka ye kɔɔr bï kek ya luɔ̈ɔ̈I nhïïm tënë gɛm ë den tuɔ̈ɔ̈m kek ɣän ye deen gam aɣeer bïk ciɛ̈ɛ̈t ë cuɔ̈t ya gam tënɔŋ kɔc ye ɣööc tënë tacjiir kor.
Tëk ë yic de ye kɔɔr atɔ̈ thïn në pɛ̈ɛ̈i ke dhɛ̈them ku abï luɔ̈ɔ̈I tënë kuat ë ciɛɛt ë cuɔ̈t de tacjir, nɔŋic ciɛ̈ɛ̈t ë cuɔ̈t , akɛ̈r de juɛ̈k ë nhom ke den ku berpiny de ciɛ̈ɛ̈t ë cuɔ̈t ë den ku ajuiɛɛr ë
Kuɔɔny de ɣän cieŋ aɣeer ku akutnhïïm ë luɔi
Akuma acï bianaburthiɛ̈rnyiɛny $ 1 juiɛɛr piny bïnë ke kɔc ë baai kony , ɣän cieŋ aɣeer ku akutnhïïm ë luɔi kek cï riääk arët në wɛ̈t tuaany ë Coronavirus cï thiɛ̈ipiny. Wëu käk abï tɔ̈ bï kony në thää de thiɛ̈ipiny ë tuaany ku kuɔɔny ë dhuk ë luɔi yic. Dɔ̈ mɛt rɔt thïn, akuma akony akutnhom de ka yenë ke cath aliric në kuer ajuiɛɛr cï kutic agut yen bianabur$ 715
Ajuiɛɛr cekic ë cɛ̈k de luɔi ee them në kuɔɔny tënë tacjiir
Keye bak de ajuiɛɛr ë kɛ̈k pïïr 2020-21 , akuma alooi ajuiɛɛr de kuɛɛny ë tacjiir bïk röt cɔ̈kpiny në riääk cï tuaany de coronavirus (COVID-19) kuany baai yic bɛ̈ɛ̈i.
Kɛ̈k ajuiɛɛr käk athiääk kekë dhuk ë nhom piny de ajuiër, kaye miɛ̈ɛ̈t bec, ku käk ë thök ë kɛŋ kɔ̈ɔ̈th tënë kɛ̈k ë cieŋ/ luɔi në thää de dhuk ciɛ̈ɛ̈n ajuiër. Kek abï tacjiir kuɔny në kuer de ajuiɛɛr kɛ̈k ë pïïr baai cï tuaany de COVID-19 ke rac në run de ajuiɛɛr de kɛ̈k ë pïïr ë 2020-21 ku 2021-22
Ajuiɛɛr käk anɔŋic :
- Amuk de kɔc/ akutnhïïm ë luɔi cak
- ɣɛ̈th aɣeer ë wëu abɛ̈n cekic
- Kë cï määr ye muɔ̈k ciɛ̈ɛ̈n
- Kony nhial de ɣɛ̈th ë wëu tueŋ ë tacjir – thok ë kɛ̈ŋ kɔ̈ɔ̈th cï juak nyic
- Mɛ̈r ë kɛ̈ŋ ë cieŋ nyi
- Juëk ë yic de këye tacjir kor yök në luɔɔi den yic


text:
Jobs Victoria Fund (Ajuërë wëu miɔ̈c Loilooi ke Victoria)
Loilooi Ajuërë wëu miɔ̈c Loilooi ke Victoria ee gɛm në million ka $250 në wëu kuɔɔny të Kɔc loiloi ë tëjääriɛ bïk dït ku cɛk tɛ̈n cït loilooi ka 10,000.
Na yïn aye aguiɛɛr lui ë kɔc Victoria, ke Ajuërë ëu miɔ̈c Loilooi ke Victoria- loiloi Victoria miɔ̈c wëu alëu bï yïn kony wëu ba kɔc wën rɛɛc käŋken luöi ë tuany rac – ye riɔ̈p raan luɔi yam tedä ke yï juak thäät tɛ̈n kɔc lui aluɔ̈ɔ̈t.
Ajuërë Wëu Miɔ̈c Loilooi ke Victoria käŋ ë gam acë yic waar aköl e pɛi nïn 16 Pen thiär ku tök 2021 ke loilooi tejääriɛ juäc ku kɔc cë luöi aye gam.
Tiëŋ Ajuërë Wëu Miɔ̈c Loilooi ke Victoria
Loilooi Victoria kony wëu ë dɔm ɣet tɛ̈n akuën $20,000 atɔ̈ thïn ba wëu luɔi yök thiäk ke luui raan tɛ̈ pɛ̈ɛ̈I ka 12.
Bë yï gam tɛ̈n wëu kuɔny, ke aguiɛɛr loilooi adhil naŋ thää kaa 19 ye wiik (tedä ka liik tɛ̈na raan ë luɔi abɛ̈ɛ̈l tedä ke gɛm kuɔny muɔ̈k aluɔ̈ɔ̈t).
Ade nämba ë wëu kuɔny yïn alëu ba ke thiëc tɛ̈n ciɛŋ ë wëu kuɔny alui ke alɔŋ dït ë luɔi tëjääriɛ.
Tɛ̈n akuën kor 60 buɔtic ë loilooi kony ye Akut Ajuërë Wëu Miɔ̈c Loilooi ke Victoria abï ya tɛ̈n diäär, nyoth këril cë looi tuany rac tɔ̈u ke käŋken luɔi.
Ba ya raan bï gam tɛ̈n kuɔny wëu, ke yïn adhil raan luöi tɛ̈n akut töŋ ë akuɔ̈t tueŋ wïc kuɔɔny wën cë naŋ kërac cë tuany looi:
- kɔc Aboriginal ku/tedä ke Torres Strait Islander
- kɔc gɔ̈ɔ̈r luɔi cë röt gät piny ke Loiloi Victoria Luɔi Wëët
- kɔc këc luöi tɛ̈n pɛ̈ɛ̈I ka ŋuan tedä ke pɛ̈ɛ̈I juäc
- kɔc abakɔ̈ɔ̈k puɔc bën tɛ̈n kɔc cië-jam Duŋgëlith/Dïŋïlïth
- diäär naŋ ruun ka 45 ku lanhial
- kɔc gɔ̈ɔ̈r kɔ̈ɔ̈k/apakɔ̈ɔ̈k
- kɔc ke abɛ̈ɛ̈l
- amëdhiëëth wën rɛ̈ɛ̈r kepɛ̈c
- veterans
- röör ku kɔc wën cië ŋic ke tik naŋ run ka 45 ku lanhial
- kɔc kor naŋ ruun lupiny 25 cök
- kɔc wään tedä ke raan piɛc luöi kuer luɔi tɛ̈n Aguiɛr Victoria.
Na yïn acë käŋ gam yök ebɛ̈n ku gam wël maɣëm, yïn abï lɔ̈ɔ̈m wëu, cë gɔl tɔ̈ thïn ë wëu ku käŋ jɔ̈ɔ̈r.
Ee luɔi tëjääriɛdië abë thiëc tɛ̈n Loilooi Victoria Wëu?
Ba ŋic yïn acë gam tɛ̈n thiëc ye Wëu, yuɔ̈p tɛ̈n Loilooi ke Victoria hotline.
Loilooi ke Victoria hotline alui ye National Translation ku Interpreting Service (TIS), 131 450, tɛ̈n wɛ̈ɛ̈r yic ku agam thok thïn tɛ̈n thok ka 150 ebɛ̈n.
Yïn alëu ba yup tɛ̈n Loilooi ke Victoria Hotline ciëëth atɔ̈ 1300 208 575 kaam thä 9am ku 5pm Aköltök aɣet Aköldhïc ku ɣok abï yïn tuɔ̈m thok ke TIS, tedä ke yuɔ̈p TIS atɔ̈ 131 450 ku keek abï yïn täu thïn rɔ̈mic ke hotline da. TIS interpreters alëu bë kaamamat looi ɣɔnlain, tedäŋ ke telepun raan kɔc waar thok ee tɔ̈ thïn alɔŋ TIS 131 450.
Wël kɔ̈k atɔ̈ thïn etän: www.tisnational.gov.au
Ekëdï bï Ɣɛn thiëc?
Cuat athördun thiëc ɣɔnlain ye lɔɔr tuany "Thiëc Emɛn" cë nuɛt piny
Na yïn ca rot gät piny ke yï Aguiɛr lui, ke yïn alëu ba dhuk tɛ̈n athör thiëc tɔ̈thïn tedä ke cuat athör thiëc dɛ̈ɛ̈t:
Kuɔɔny göör
Kuɔɔny ee tɔ̈ thïn bï yïn kony në yök ku göör kɔc wën wïc tɛ̈n luɔi të akuɔ̈tnhïïm tueŋ.
Gätpiny alɔŋ yee Loilooi ke Victoria akutnhom de ɣɔnlain
Loilooi ke Victoria akutnhom de ɣɔnlain ee kë piɔl apɛi, luɔi abɛc ku kuer piɔlic ba kɔc yök wën cë rot guir bïk luui kek naŋ käk ŋiɛc wïc yïn. Yïn alëu ba luɔi tëjääriɛ gät piny, tuɔc ads luɔi ku yök käŋ ë kɔc wïc luɔi cë piɔ̈ɔ̈c thïn baaidun.
Yïn alëu ba gätpiny alɔŋ ye Loilooi ke Victoria akutnhom de ɣɔnlain.
Yïn eya alëu ba toc luɔi wën luel ebɛ̈n bɛ̈ yök kɔc wïc luɔi tɛ̈n akuɔ̈tnhïïm göör luɔi.
Ba kën looi ka limku bɛ̈ gät info@jobs.vic.gov.au tedä ke 1300 208 575.


text:
Brɛ̈kdhït
Brɛ̈kdhït, wɛ̈dic de, ee bɛ̈n bei de Britin në Akuut de Yuropic. Akuut de Yurop (European Union (EU)), acë rɔt lac jɔɔk, ɣɔn cï Tɔŋ de Pinynhom de Rou (WWII) thök, duŋöör ku kɔc nɔŋnhïïm juëëc ke Yurop aacë jam ka path bë bɛ̈ɛ̈i ke Yurop luui atök - në lɔŋ de wëu, ku tïjara, ku wëlëmiir (politics) - ku bïk kɔc matiic. Kënë ee yekë tak ka bë lɔtueŋ juakic ku abë taŋtaŋ pëën kɛm ke bɛ̈ɛ̈i. Aacë lɔtueŋ në run de 1951 bïk Akuut de Colëmac ku Wëëth (European Coal and Steel Community (ECSC)) cak. Na ye run de 1958, ka Amat de Room (Treaty of Rome) thanycök, ku bɔ̈ Akuut de Määcëkäŋ ke Yurop (European Economic Community (EEC)) bei thïn. Na ye run liik kɔ̈k cök, ka EEC jɔl bɛ̈n ke ye EU. ECSC ee nɔŋic bɛ̈ɛ̈i ka 6 në path, ku EU amɛn anɔŋic bɛ̈ɛ̈i ka 28.
EU anɔŋ lööŋ juëëc yen ke cath. Lakin, käŋ kadiäk kek aa thiekiic arët në kɛmken:
(1) Këtueŋ, ee Luknhom de Lɔcök de Yurop (European Court of Justice). Kän yen ye luak ŋɔ̈ɔ̈r luök ke Yurop kedhiɛ. Luök ye kɔc jöör në bɛ̈ɛ̈i tɔ̈ EU-yic aayeke bɛ̈ɛ̈i tënë Luknhom de Lɔcök de Yurop.
(2) Kënë rou, ee Tënëɣɔ̈c Rɔm de Yurop (European Common Market). Kän ee jam, wëu, ku käyeɣaac, ku kɔc ke EU, aa alëu bïk yaa cath në kɛm ke bɛ̈ɛ̈i kake lääu nhïïm ku kake cïn athörëcäth.
(3) Kënë diäk thiekic, ee Amat de Atam de Akɛɛthnhïïm (Customs Union). Kän ee bɛ̈ɛ̈i ke EU puöl bïk käŋ aa ɣaac në kɛmkɛn kake cïï tɛ̈u atam de akɛɛthnhïïm piny.
Britin ee mɛt rat në EU-yic në run de 1975. Ku kënë ee loi rɔt ke kɔc ke Britin cë kaŋ cuɛɛt bïk röt mat thïn. Run ka 37 aacë wan, amɛn, töŋë mɛt Britin rɔt në EU-yic.
Anɔŋ kɔc juëëc ke Britin cïï nhiaar EU. Aa yekï yök käpath në EU-yic aa lik, ku kärac thïn aa juëc. Këtueŋ mankë, ee kë cî kɔc juëc arët bɛ̈n Yurop bïk bɛ̈në luui ku ciëŋkï Britin. Dɛ̈t ayɛ, ee kï tak Britin ee ajuër dït arët täu pïny tënë EU. Kɔc kɔ̈k aacïï nhiaar kën ye Luknhom de Lɔcök de Yurop naŋ riɛl dït tënë luöknhïïm ke Britin. Kek kɔc cïï nhiaar Yurop kɛ̈, aa ye jam, ka rɛɛckɛ̈ kedhiɛ aabë röt cök të jiël Britin në EU-yic. Na ye wɛ̈ɛ̈r cî, teer jäl dït apɛi kam ke kɔc man cik nhiaar ku kɔc nhiaar EU, ka duŋɔ̈ɔ̈r ke Britin tak ke nhïïm në kë bïk looi. Bɛ̈ny Debit Kamron acë yenhom wɛ̈l tɛ̈ntök ku cɔl cuɛɛt. Acë lueel, kɔc ke Britin aabïkë thiëëc bïk lɔc lɔn bë baai rëër në EU-yic ka bë jääl thïn.
Kɔc aacë jäl cuɛɛt në pɛinïn 23 Penëdhetem 2016. Maabɛ̈nbei (results) acë nyuɔɔth, 52 në buɔɔtic aacë cuɛɛt bïk jäl, ku 48 në buɔɔtic aacë cuɛɛt bïk rëër në EU-yic. Maabɛ̈nbei tui, acë baai yääk arët. Duŋɔ̈ɔ̈r juɛ̈c ke baai, nɔŋiic Bɛ̈ny Debit Kamron, ee ke wïc Britin bë rëër në EU-yic. Kënë acë Debit Kamron cɔl yär guöp ku ler piny në thööcnhom. Tëredha Mei acë jäl bɛ̈n nhial në nyin de Debit Kamronic. Yen ee gör bë Britin rëër në EU-yic wɛ̈r ayɛ, lakin acië puöu tɔɔŋ bë londe looi ku bë Britin bɛ̈i bei në EU-yic tëmën cî kɔc juëc ye lɔc në cuɛɛtic. Bɛ̈n bei de Britin në EU-yic (Brɛ̈kdhït), abï loi në kuer de Cök 50 (Article 50). Cök 50 ee löŋ ee ye nyuɔɔth kuer bî baai bɛ̈n bei thïn ku alawɛ̈r bë lööm. Lɔŋ de alawɛ̈r, luɔi de brɛ̈kdhït acë rɔt jɔɔk wɛ̈r në Penëdiäk 2017, ku abë dhiɛl thök Penëdiäk 2019.
Na ye lɔŋ de kuer bï buɔɔthic, ka kënë akuötic:
(1) Këtueng, ee jäl në Luknhom de Lɔcök de Yurop-yic. Lööŋ abɛ̈k aabïkë nyaai tëtui, ku aabïkë bɛ̈ɛ̈i Britin. Lööŋ kɔ̈k yam aabï ke cak.
(2) Kënë rou, ee kën bë rɔt looi tënë kɔc juëëc ke Yurop cïëŋ Britin, ku kɔc ke Britin juëëc ciëŋ Yurop abaŋdɛ̈t. Bïk rëër në ɣänken, ka bïke thiëëc bïk nap ku jiëlkï?
(3) Kënë diäk, ee kënŋu bë Tënëɣɔ̈c de Yurop Rɔm löök nyin.
(4) Kënë ŋuan, ee kënŋu bë Amat de Atam de Akɛɛthnhïï̈m löök nyin.
Britin ku EU abë thook dhilë mat në ye käkɛ̈ kaŋuaniic ku kä juëëc kɔ̈kiic ayɛ. Jam në kɛmkɛn, acë rɔt jɔɔk wɛ̈ɛ̈r, Penëdiäk 2017, ku abë lo tueŋ agut Penëdiäk 2019. Na lek thook mat, ka pïïr Britin ku Yurop abë rëër tëmënde, ke cïn kärɛɛc loiröt - në lɔŋ de wëu, loiloi, lɔtueŋ, thiɛɛth ku ciɛɛŋ de dɔ̈ɔ̈r kɛm ke bɛ̈ɛ̈i ke Yurop. Na lɔ jam thök kake kec thook mat, ka cïn raan ŋic kä bë tuöl. Kënë yen ye wɛ̈t nɔŋ yen diɛɛr dït në Britin, ku Yurop ku pinynhom ëbɛ̈n wɛ̈t de Brɛ̈kdhït.


text:
1
Jisu Kristo Gë Olenko Ato Abo Gë Hürum Otëk
(Lk 3.23-38)
1Si Abraham gëlok nennë, Dabid gë oli, Jisu Kristo gë hürum ë. 2Abraham bü Isaak gë abbo ë, Isaak bü Jakob gë abbo ë, Jakob bü Judah gëla bük achë abür gadë lokë abbo ë. 3Okkë Tamar gëlok onam Paraj gëla Jerah gë abbo ë Judah. Okkë Paraj Hejron gë abbo ë, okkë Hejron Ram gë abbo ë. 4Ram bü Abinadab gë abbo ë, Abinadab bü Nahshon gë abbo ë, Nahshon bü Salmon gë abbo ë. 5Salmon gë oroh ë Boaj, bü Rahab gëlok onam ë, okkë Boaj gë oroh Obed bü Ruth gëlok, okkë Obed gë oroh ë Jese. 6Okkë Jese tebo Dabid gë abbo ë, Dabid gë oroh ë Solomon, bük annë Uriah gë nyimmë. 7Solomon bü Rehboam gë abbo ë, Rehboam bü Abijah gë abbo ë, Abija bü Asa gë abbo ë. 8Asa bü Jehoshapath gë abbo ë, Jehoshapath bü Jehoram gë abbo ë, Jehoram bü Ujjiah gë abbo ë. 9Ujjiah bü Jotham gë abbo ë, Jotham bü Ahaj gë abbo ë, Ahaj bü Hejekaiah gë abbo ë. 10Hejekaiah bü Manasseh gë abbo ë, Manasseh bü Amon gë abbo ë, Amon bü Josiah gë abbo ë. 11#2 Kgs 24.15; 2 Chr 36.10; Jer 27.20 Okkë Josiah bü Jekoniah gëla bük abür gadë lokë abbo ë, ëgë Babilon lo inrom gëdü kuë.
12Babilon lo inrom gëro loku Jekoniah bü Shealtiel gë abbo ë, Shealtiel bü Jerubabbel gë abbo ë. 13Jerubabbel bü Abiud gë abbo ë. Abiud bü Eliakim gë abbo ë, Eliahkim bü Ajor gë abbo ë. 14Ajor bü Jedok gë abbo ë, Jadok bü Akim gë abbo ë, Akim bü Eliud gë abbo ë. 15Eliud bü Eliajar gë abbo ë, Eliajar bü Mathan gë abbo ë, Mathan bü Jakob gë abbo ë. 16Okkë da Jakob bü Jisu ne onë Mari gë nyilo Joseph gë abbo ë,
17Ëmbë rünamë Abraham gëlok rüla Dabid gëlo bë, nyiloh hüru ürü gola appi go, okkë Dabid gëlok rüla Babilon lo inrom gëdoku lobë da ürü gola appi hürum go, okkë da inrom gëdoku lobë rüla Jisu gëlo bë nyiloh hürum ürü gola appi gobë da rüto.
Jisu Kristo Ne Aajur Ogar Ko Lëga
(Lk 2.1-7)
18 #
Lk 1.27 Sëkë bëmin Jisu Kristo ne aajur ogar ko ë rüka në. Bük anë Mari ne Joseph gë nyimë bë daagagla ato. Rüdak kom binyi nyimë nyilo jaa bë rüma dabë Mari mü ëm Dëën Doü lokë Ungnga gëmoto. 19Mük nyilo Joseph bü dërëk në nyi bë rünam lëga bë mü ëm nyiikë tako kaako lo hanyü paamo lüma ëmla Joseph bü kasila ëpak silëpë mëëto. 20Bük ëmbë mëëla duudak ëm, Rutum gë taayo lampoh gonnë yumalo kaarük sila sëmbë mento, “Dabid gë oroh Joseph, Mari ne no nokë nyimë bë laasëm boso yooka, lëga mük ungnga gënam asi Dëën Doü lokkë mum. 21#Lk 1.31 Mü ungnga ëm oroh gobë orë, okkë bük amin ëm Jisu ëmlaka, yo lëga bü aü gë nyi gaddëm rümur lokkëm tushü baalë rë.”
22Sigi buppü sigi Rutum gë nyijük gadë lo agom menlük nam buppü ëm rüpü naabë rüto. 23#Isa 7.14 “Kaalaka, jürdi gonnë ungnga gërë okkë ëgum ungnga ëm Yaame gobë aajur ogar rë, okkë bük amin ëm Immanuel” ëmla arë, (Sëmbë mennam si Yürnë ngonuklo duumin gëdu).
24Joseph yuma lokkë urëp dookula, taayo lampoh okë mennam chë bë rüto, okkë Mari ne nyimë bë namë lo laatoku. 25#Lk 2.21 Ëmbë namë lo nyimë bë ëmla Mari ne laado lachin, yadü lobë ungnga ëm ola amin ëm Jisu ëmla ama dü, ogo lobë nyimë nyilo jaa bë yupbam doobam maato.


text:
Mixe de Mixistlán Libro de Marcos Capítulo 14
Marcos Capítulo 14[edit]
1 Jametsk xëëw y´ijty tkapaaty ma amaay xyëëw yëkxëtu´nt ma tsapke´eky tkaytyë mati kalevaduramëët. Teety nyiwintsën mëët jaywyëtëjkté naj y´ijty tniwinmayëtë tmatstët Jesús nits tyëk´ooktët. 2 Nits y´ijty nyayenyëtë: "Ka'a xëëw´ojty ntunën jets kati jaay nyanyiwutëkyëtë jeyë." 3 Nayjye y´ijty Jesús Betania Simón tyëkëntum mati y´ijty kyuxyëw´eepy el leproso. Nyakyëxmutskexyë kaywyejtkëjxy tu'k toxtyëjk tyëkmiiny tpakony alabastro mati tsownexy, mëët nardo wa´tsnexy. Ojts tapujë tuts uunk nits Jesus yëktakuteemy kyuwäkëxm. 4 Jem pën y´ijty ampëkp jem y´ijty nyakyapx´anexyë: "¿Tikëxyë´ niko tyëkwintakoy?" 5 Ya´at pa´akxupë të y´exyë yëktooky tuwëëk mukepxy denario (meeny Romano nits y´exyë yëkmo´y ayowëjaaytyë. Nits t´o äxäjtë. 9 Nits Jesús nyëmxëtë: "Matstu´të yë´. ¿Tikëx xmuwantsuxtëj? yë´ toxytyëjk oynyexy ëtsyëtëxtujnë. 7 Miits itp xmëtët ayoopjaaytyë, junë miits xtsoktë xputëkëwya´antë Jets xputëkëtët jets miits kaëts xëmë xmët´it. 8 Yë´ toxytyëjk najtëtuny tso´om myata´akytë ëtstë xtanijaaxy ku ëts nyëknitajët. 6 Tëy ëts nwa´any pënmayëwyenë oymyatyaky yëkepxy tu´knaxwiiny, yëkmatya´kp tsyënikxy titë toxtyëjk tuny, nits yëkjaymyets´t." 10 Nits Judas Iscariote, tu´uk mati nimakmetsk pyayoywyëtëjk nyikxy ma teety nyiwintsëntëjk. Nits t´ixany tsoJesús tkëyak´t. 11 Ku tmatotë teety nyiwintsëntëjk nits jyotkujktaktë, nits nyawyajnëtë meeny tmotët. Nits t´ixta´y junë tkëmo´ot niwintsëntëjk Jesús. 12 Mutu´k xëëw maxyëtiny, ma tsapke´eky tkaytyë mati levadura kyamëët, ku borrego tawintsëkëtë: "Amaay xyëëw pyayoywyëtëjk wyantë, ¿maxtseky ëëts nikxy nyëkni´oyë a´ux nits xkya´ytyë ama´y xyëëw aux?" 13 Ojts tpakexy nimetsk pyayoywyëtëjk nits tnëjm´aay: "Nëkxtë kajp jotm, tu´uk ya´aytyëjk mati tsyi´iy pyatsemypy nëmëët xpaatët je´ts mpanëkxtëp. 14 Pën matëjk y´aty, nyaxt tikypy, nits xnëjmëtët tëjk niwintsën, "Nëm yëk´ixpëkpë ye´any: 'Ma ëëts n´atakt, ma ëëts nkayty amaay xyëëw mëët mpayoywyëtëjk?" 15 Je´ mtu´k ixëtëp këxmë tëjk matitë tyëk´oyë. Je´ts myëkni´oyëkyëxtëp jets jem n´ajtën awatë wyenë ya´ixy. 16 Pyayoywyëtëjk kajp jotm nyëkxtë; ojts tukëyë tpaatë tso´om yëk nëjmjetyë. Nits amaay xyëëw a´ux tyëk´oyetyë. 17 Ku y´ijty xëëw wyinaknë, nits tmët´ajty nimak metsk pyayoywyëtëjk. 18 Ku y´ijty kyaytyë kaywyejtkëjxy nits Jesús wya´any: "Tëy ëts nwa´any tu´uk pën ëts xyam nmëtkaypy je´e ëts nikxy xkëyeky. 19 Nitukëyë yëk´ayowtë nyay´jawajtëtë, nits nyaktyë´okëxyëtë: "¿Ëts jawi´n?" 20 Jesús y´atsooy nits wya´any: "Tu´uk je´ nimakmetsk, pëmpën tsyapke´eky tyekxypy ma ëts ntexy´ojty. 21 Ku Dios´unk naj je´ nyikxy, tso´om jaywyety y´ity. Tso´om yëknikepxy, ¡je´ yëk´ayow y´at mati ya´aytyëjk tkëyakwamp Dios´y´unk! tya´oyeepy ja y´exyë kunijunë y´exyë kyakejxjë´ky." 22 Ku y´ijty kyäytyë, Jesús tsapke´eky tkoony , nits tkunukxy,nits tatujk´ëëy. Nits pyayoywyëtëjk tmooy, nits wya´any. "ixya´t yë´ ëts nikëjx´eepy." 23 Tkonjë´ky taujk ëëny Dioskuju´ypy tmooy, nits pyayoywyëtëjk taniwaj´t ëëy, najts ojts t´uuktë. 24 Jesús wyaany: "Ëts ya´t nëjpy mati kipxy kyepxy, yënëjpy mati witaxp jets nitukëyë pyatët." 25 Tyëy´ajtëm ëts nwa´ny, nijunë ëtsyë nkaok´uknët uva në nitnëm kunikxy xëëw tpaaty ma'm Dios y´oyajtën. 26 Ku ojts tu'uk y´ëwtë y´ëkëxtë, nits ojts nyëkxtë Olivos kyop këxm. 27 Jesús ojts nyemxyë: "Nitukëyë mits ëts xmujakemkekëx´t kujep naj kyëxjayë, 'ku borrego ixpë nyëktsetsyëtt nits yoywyakxkëxtët borrego. ' 29 Ku ëts nikxy atukyajë mputë´ëky, nwintuwëkëp ëts miits jets njamën jem Galilea. 28 Pedro ojts tnëjmë, oy nitukëyë m´jamujakamkekëxyëtë, ke´ ëts naj natëëts´t. 30 Jesús nyëmxë, tëy´ajtëm ëts nwa´any ixyat ux, kenëm wyenë tsapnë´ääw yaya'ajyx metsk ojk, ku´ëts mits wyenë tëjxku´ëëny tuwëëkyajë. 31 Jets Pedro y´atso´ëmpijty: "Oyëm ëts mits jyexyë kipxy njamët´ooky ke´ ëts mits nku'ëënt." Nitukëyë na ojts wya´antë. 32 Y´atë ma'm tu'uk y´ijty txëwë Getsemaní nits Jesús tnëjm´aay pyayoywyétëjk, pookxtë yaj nikxy ëts tnukxta'aky. 33 Tpawa´y Pedro, Santiago, më´ët Juan, Jesús ojts yëk´ayow nyayawëy´axajyë wyinmay´axajymëk´ampy. 34 Jets nyëmxëtë: "Ëts nja´wën mëknëxy ayoop njawë, kunëm ojkën am n´jat tantë yaj jets mnyakuwijy´atët". 35 Jesús wenë nyasyojy´ëëy, kyuxtenaay naxkëjxy nits nyukxtajky ku y´exyë naj jyety, ya´t ëts jyexyë ninexypy. 36 Wya´any: "Abba, teety tukëyë niti mits tsip mka tanxyët yëknax ixya'at ujk´ëny ke'e ëts ntsojkën tyunët mits mtsojkën tunëp." 37 Ku ojts wyimpity jets ojts tpaaty tumatëp y´ijty pyayoywyëtëjk, jets Pedro tnëjm´aay: "Simón ¿ma'ap mits? ¿Ni tuk hora mkanyakyuwijy´etyëtëj? 38 Nukxta´ktë nyakyuwijy´atëtë jets kë tako´ny jetypy mtëkëtët yë a'jawën yatunwempyë yënikëjx amutsk." 39 Atukyajë nukxtakpë nyëkxkojmë, jets naynyaj nyukxta´aky tsojawyiintë ye´ny. 40 Atukyajë wyimpitkojmë jets tpatkojmë tumatëp, tikëx ku wyiin tsyatsy tsyu´okp je y´ijty jets ke´tnijawë tsoj t´atsoëmpitët. 41 Kyutuwëëk´yajë wyinpijty jets nyëmxë: "¿Jem miits ma'atëtsy jets mpokx´atëtstë? Tyim pyo'okxtë. Të hora y´a´ty. ¡Axtuktë! Ya'at Dios´unk tëyë yëkëyaknë takoywyë jaay kyëjotm." 42 Putëktë wen tjamyën. Axtu´ktë ixyanë wyinkeny mati ëts xkëyakwamp. 43 nayjem y´ijty jyakapx ookynyëm kujetyë nitukën jyatë mati munimakmetsk, judas mëët kawinëmpyë jaay tsujxkë´ë, jets kepykyapëtë teety niwintsëntë mëët jaywyëtëjk (escribas) mëët më´aytyëjktë. 44 Mati y´ijty këyäkwäjnëp tëje y´ijty tu´k ixpajt myoyë mati ëts ntsukxp yë matstëp jets ixity xmëtëtët. 45 Ku Judas jya´aty, jets jetyë Jesús ojts twinkuminë nits tnëjmjaay, "¡Rabí!," nits ojts tsukxy. 46 Jetyë ojts Jesús tnimintë jets tmatstë. 47 Jets nitukën mati y´ijty jem, t´juty tsujx tyëktsetsy´ëëy teety tyumpë jets tya'tsk twitsujk´ääy. 48 Jesús nyëmxëtë: "¿Na ëtstë xnimintë tso´om tu'uk meetspë tsujxkëjë jets kepy kyapë?" 49 Ku ëts ijty tsäptikypy miits y´ijtëp nyëk´ixpëktë, ni nit ëts miits ojts xkämatstë. Äkëx xyäm naj y´ety jets näj tyunët tso'om jaywyety y´ity. 50 Mati Jesús jem y´ijty myë'ët ojts nyikekëxyëtë. 51 Jesús y´ijty wäjtyëjk pyäyoyë jeyë y´ijty jäxkwit nätyänipityëtë, ojts tjämätstë. 52 Jemts ojts wyit'okyëktänë najts ojts niwa'ts kyektakoy. 53 Nits Jesús ojts teety nyiwintsën yëktä'änëkxë. Jamts ojts yo'ymyuktë nitukëyë mati nimëjtëjk tuntëp, mäjäaytyëjktë mëët jäywyëtëjktë. 54 Ixyäm Pedro jakem y´ijty tpayo'ojy ästë teety tyajkyujkm ojts nyikxy nits ojts tmëtsënë ixyitpëtëjk mati jëmpä´äm xamtëp. 56 Mati nimëj teety tump më'ët mati myëtumpy matya´ky y´ijty yixta'tyëp tsoj tniwampatët Jesús jats ojkën äm tyëk´jätët Nike´e ojts tpä'atë. 55 Nimäy ojts tjäyëkjatë kä'oymyatyäky ma Jesús, ke´ts ojts nyäwyätyë tsojämätyäktë. 58 Jem mati tu'uk jetyë tenkyuk'eepy, jats kä'oymyätyäky t'yëkjä´ty më'ët ja wyä´ntë. 57 Ëts ojts n'matoy ye´eny nyëkutäkoypy ëtsyë tsäptëjk mäti këm ya´aytyëjk jaay yëk'oytyëp, jets kyutuwë'ëk xë'ëw ëts nyëk´oyëkyojmët. 59 Ni nixyën myätyäky kyänäwyatyë. 60 Nits ojts teety tyenkyukë jem itkukm, nits ojts Jesús tyëktëy: "¿Jets mits nitij xkä'ätsojëmpity? ¿tsoyë´ixim yä'äytyëjk jä'äy jyawantë jets miits myëktänitijy? 61 Jets Jesús ämenyayë ojtstyeny nintsoj tkä'ätso'oy nits ojts jatukyäjë teety yëktëkojmyë: "¿Mits ja Cristo eepy, kunukxy´uunk?" 62 Nits ojts Jesús y'atsoy: "Ëts je´; m'ixtëp miits yä'äytyëjk'unk ku nikxy tsyënë äkäny pyä'äm makutujk nits nikxy tsapwinm myinkojmë yo'ots akukm." 63 Nits ojts teety wyit tkaatxy nits wya´any: "¿Xjäkäti'ijtjäyëm mati tnijaw´eepy? 64 Të miits xmätowtë tsokyä'oykyapx. ¿Tits mtunwempy?" Nitukëyë ojts tyëk'okwäntë tso´om pyäät´atyë y'ookt. 65 Jem nitukën ojts tnitsujëy'äxäjtë nits twintsumtë jats tkoxtë nits tnëjmëtë: "¡Mätyä'äk!" Jets nimëj´tëjk ojts t'mëtëtë nits ojts tkox'ooktë. 66 Pedro jepy´ijty äwätkepy takyukypy, jets ojts nitukën teety tyumpë jap pyätyë. 67 Ojts y'ixyë ku Pedro jëmpä'äm y'ijty tyenë xye´my nits ojts y´anëkx'etyë jets y'äxtukë, nits nyëmxë: "Jem mits y´ijty xmëtë Jesús el Nazareno." 68 Nits ojts tku'ëëny: ye´eny ninkanijäwë putij mits mkepxpy nits ojts tëkwinkepy nyikxy (jem tu'uk jety naj tjäytyë ku tsap në'äw ojts y´äyäjxy jam tsa´a mati kaj näj jyayë). 69 Ku ojts teety tyumpë y'ixyë nits ojts nyëm'äxäjyë mati y'ijty jem tenë y´änäxtëp ¡xyayä'aytyëjk näyjyejaay yë´! 70 Jets atukyäjë ojts: tku'ëëny jetyë ampy, mati jem tenatyëp y´ijty je ojts nyemxyëtë Pedro yë´mits nitukën ku mits nayjyem mtso'ony Galilea. 71 Nits ojts tka'oytyi'äxäjy nits mëk wya´any, ke´ëts yëjä'äy n'ixë mati miits mjäkäpxtëp. 72 Nits ojts mumetsk yäjë tsapnë´ääw y'äyäjxy. Nits ojts Pedro t´ääymyetsy tso´ijty të Jesús nyemxyë; näyjyem tsäpnë'ääw kyä'äyäjxy metsk yäjë të ëts mits wyenë xku'ëëny tuwëkyäjë nits ojts y´äw yojt tyë´jy nits ojts yä'áxy.


text:
Burjuŋ
Burjuŋ, aye cɔl Varicella tëdë, aye tuɛny kɔc liääp arët ye mayiël kɔc dɔm tueŋ cɔl Varicella Zoster bɛ̈i. Burjuŋ aye jɔɔk ayiɛl ë guöp ku toŋthikë guöp yiilic ëbën, ku ayiic pät ë röt. Käcïtoŋiic (toŋthikë) aa röt jɔɔk köuic, yɔu ku nyin thöŋkä guöpic ëbën. Kït kök ë burjuŋ aye atuöc, dhɔ̈r ku aɣarnhom. Kït burjuŋ aye rëël ɣet kaam akölë nïn dhiëc ku dhorou. Kariliic burjuŋ aye tuɛny yɔ̈kyɔ̈k, ku arɛɛm nyidhic, ku tuɛnytuɛny kämluöök. Burjuŋ aye kɔcdït yɔŋ arët arëk mïth aben cɔ̈k tɔ̈u ciëën. Kït aye röt gɔɔc kaam nïn 10 ɣet 21 ë tuany cök ciëën.
Burjuŋ aye gɔpic aliiric ta ɣɔɔl raan cï liääp yen awu thïïm. E rot thiɔ̈i kaam akältök leer rou täkïc kacïtoŋiic yiic gua dhïäi. Yen ee rot thïɔ̈i aya ta pɛ̈t toŋthikë-iic ku gɔɔt pïuke raan dɛ̈t kïc liääp. Kɔc cï liääp tuany akuöök alëu bïk raan kïc guup wäl burjuŋ liääp tä gɔɔt pïu abuöt thik cï toŋickä raan. Tuɛny kënë aye caar kït ken cï nyuɔɔth tëdë, ku acë rot lac tiɛɛŋ, aka lëu bï ŋic athɛ̈m ë pïc cï kä cï toŋiic yiic path ku aye cɔl Polymerase Chain Reaction (PCR) thoŋ kɔc ŋic wal. Raan alëu bï them guöp atitëguöp ke lɔn neŋ yen riɛl wälä cïn riɛl bï burjuŋ tiaam. Raan cï liääp burjuŋ ku ŋuɛ̈ɛ̈n ace ye bɛn dhuök. Na cɔk alɔn ye kɔc bɛn lïääp ë dɛ̈t burjuŋ, aka liääp ciëën acïn kït ye nyuɔɔth.
Wäl guöp ë raan tit tuany cɔl burjuŋ acï ye dhuökpiny kam kɔc ku ka riilic ye burjuŋ bɛ̈i tä yök yen. Wälde ë guöp tiit kaam 70 ɣet 90 ë buotic. Tuöm ë mïth wäl burjuŋ ruönic ëbën aye looi bɛ̈i juääc yiic. Tuöm nïn kadiäk tuany cök cɛ̈ɛ̈n e mïth cɔl ago röt jɔt becdeyic. Döc kɔc cï burjuŋ dɔm aye gɔl miök cɔl Calamine aa yiɛɛl dhuökpiny, liɛ̈r ë riöp bïk cɛ̈k apɛi bï dëtök rot cï looi tä ɣɔt raan rot, ku wäl cɔl Parcïmol bä tuöc ku arɛɛm dhuökpiny. Kɔc lëu bï käriliic burjuŋ röt looi thin abï muɔɔc wäl mayiël tiɛtwei cimënë acaiclovir.
Burjuŋ ee kɔc dɔm pinynhom ëbɛ̈n. Ruön 2013, aka raan 140 tïmëtïm acï liääp ë yen ku tuany dɛ̈t kɔc kuuk gup cɔl herpes zoster thoŋ Dïŋlït pinynhom ëbɛ̈n. Thɛɛr cï kɔc ye toom wäl burjuŋ, aka kɔc ye dɔm ruönic athöŋnyin kek kɔc ye dhiët ë ruön kënë yic aya. Naɣon ye wälde tuoom pan cɔl United States of America (USA), aka tuany kënë acï dhukpiny döm yen kɔc dɔm tëcït tënë thiärdhoŋuan (90%) ë buotic. Ruön 2015, aka burjuŋ acï raan 6,400 nök pinythokaräm-leerpiny ta ɣɔn yen kɔc 8,900 nɔ̈k ruön 1990. Thuɔu ë rot looi tënë raan tök kaam raan 60,000 cï dɔm. Burjuŋ aka rilic bï ye thok poc kek tuany dɛ̈t thöŋ kek yen cɔl smallpox thoŋ Dïŋlïth ɣet ruɔ̈ɔ̈nbuɔt 19. Ruön 1888 aka burjuŋ acï pocthok kek tuany akuöök yecɔl herpes zoster (shingles). Wël cï gɔ̈t tueŋ jam lɔn yen burjuŋ aa looi rot ruön 1658. Wël juäc ye teetic adïk aye kä thööt lɔn yen kɔc juŋ gup cïmënë kädhie ye tïŋ ajïnh cï nyool guöp, ku ë wët ye yen tïŋ puɔlic yär aya.
Kïtke burjuŋ[cokic | cok tënëyökic]
Kït burjuŋ aa röt kaŋ looi tueŋ kaam riɛ̈nythii ku kɔc cï thokŋuën amääth ku kek kïttke aye körpuöu, thiɔ̈kpuöu, arɛɛm rëliic ku aɣaarnhom. Kekkë aye akuökde buɔthcök ku detöök thokic, thiaiguöp ku atuny thinnyɔɔt yen nyoth lɔn yen burjuŋ. Detöök ye looi kä thokic ace akuöök ye looi guöpic buothcök. Tuɛny kënë ace kït ŋic yen looi tueŋ aloŋ mïth, kä ye looi aye akuöök guöpic wälä kë cï toŋic thokic. Akuöök aye jɔɔk ye kethinnyɔɔt dhitluaal cï toŋic nyinic, nhom, kɔ̈u, kɔ̈k tä lɔ nhial ku cök; leertueŋ ɣet thäät ka 10-12 abuöt thinnyɔɔt, toŋ cï löpiic ku pätic den döŋ piärpiny guöpic. Të cï yen guöp löpic, aka ayiɛɛl dïtot e rot looi. Toŋ cï löpiic aye röt looi aya cincilic, cökcilic ku thar. Kënë rot lac looi ku yen ye nyuɔɔth lɔn yen burjuŋ aye dëtök rot looi thokic ye reem ku yil. Akuöök aye looi thokic aloŋthin ku guöpic aɣeer kaam akältök ku aköl ë nïn diäk. Kït burjuŋkä aa röt nyuɔɔth kaam nïn 10 ku 21 të cï raan rot gɔɔt kek raan cï liääp. Kɔcdït aye naŋ akuöök guöpic ëbën ku atuc ce lac dhukpiny, ku alëu bï kärilic burjuŋ kek yök cïmënë tuɛny yɔ̈kyɔ̈k.


text:
Gɔ̈c ëkë cï gɔ̈t
abaŋ PDF tënë apäm kënë (29kb)
Lät de kɔcdït piɔ̈c ador kapuɔth juɛ̈c ye ke yök në piöc ë kɔcdït yic tɔ̈ në Australia.
Thukul de kɔc cieŋ baai acï liep thok tënë kɔc kek nɔŋ run kuɔ̈tiic ku nɔŋ kë thukul wuääc . Ë ruɔ̈n tökic buɔt de alïb de kɔc ke Australia aye kuen ë kuɛr në luɔ̈i tajir kueen, puɔ̈r, kuɛr ë luɔi, kɔmpuɔ̈ta, dëët ku thuur, diɛ̈r, pial de gup, thät, ku thook në kuer de akutnhïïm ë kɔc cieŋ baai ye piööc .
Thukul ë kɔc ke baai acïn wëu juɛ̈c yeke kɔɔr ku yen aye gam në kuer puɔth tuɔ̈ɔ̈m ke kɔc, nɔŋiic thukuul dït ke kɔc cieŋ baai, ɣööt akɛɛthnhïïm, ɣööt ke athör ku TAFE. Ɣän ye abaköök ke kɛ̈k kuɔɔny yök thïn kɔ̈k aye thukul gam, ku kek alëu bïk yïn kony në yök de kɔ̈ɔ̈th tuɔ̈ɔ̈m kekë kɔɔr. Yïn alëu ba rɔt mat në akutnhom de pol yic, wɛ̈kcɔp de köl tök, ka ye kɔ̈ɔ̈th ë läät ka pɛ̈i juɛ̈c.
Thukul ke kɔc cieŋ baai kënë ke yiɛ̈k riɛl (kɔ̈ɔ̈th cïn nyïny dïït ye lɔ yök thïn nhiäk) alëu bïk ya kuer puɔth juiir lɔ ë thukul tueŋ dɔ̈ yic, luui, ka gɛ̈ɛ̈r ëkë ca nyic. Kɔ̈ɔ̈th cekic alëu bï yïn kony ba naŋ nyïny ë tëët de yam ka kuɛr ë piöcdït, kuany kënë puɔ̈n du cök, cɔ̈k ë kuɛr kuk ë jam piny, ku ye rɔ̈m kenë kɔc ë dhiënh duɔ̈n. Yïn abï të ye thukuul Australia luui thïn nyic arët jɔk deet ë puɔ̈u bïn luɔi ku piöc kuanycök në kuer ë yam.
Baŋ puɔth në cäth dun ë pïr de piöc bɛ̈ric!


text:
Kwame Nkrumah
Kwame Nkrumah (21 Penëdhoŋuan 1909-27 Penëŋuan 1972) eeyee aŋiɛcwëlbääny [politician] pan Ghana ku ye agöcwɛ̈recɛŋ [revolutionary]. Yen eeyee Bɛ̈nyluɔitueŋ [Prime Miniɛter] ku Bɛnymacbaai [Preɛident] tueŋ ë Ghana, ye Gold Coast ŋɛ̈ɛ̈r në nhomlääu tënë Britain në ruön 1957. Yen eeyee mïɣäthtueŋ cïpiŋ ë luɔi ë Tɛ̈kmɛt-Apïrika, Nkrumah eeyee raantööŋ gol Akutajuɛɛr de Apïrikatök ku yee mïtiɛm ë Këleecëlonpath [Award] Dɔ̈ɔ̈r de Lenin në ruön 1962.
Naɣɔn piöcëkäŋnhial panaɣer run thiäärkurou cök, ke latueŋ kekë dhëlëŋiëcwëlden [his philosophy] ë ŋiëcwëlbääny ku mɛt kɔc tɛ̈kmɛ̈t-Apïrika-yic tɔ̈u panaɣer, Nkrumah acë ladhuk Gold Coast bë luɔiëciɛŋden [his career] ë ŋiëcwëlbäänyic bä gɔl keye maɣäthtueŋ ë nhomlääu amatbaai. Yen acë Akutguirmiir Nyucamatnhom [convention] ë Kɔc thɔɔr, ku lɔc tiɛ̈m arët ërin cï luɔiden ye nhiaar këcrotkaŋloi tënë acuëët. Yen acë yaa Bɛ̈nyluɔitueŋ në ruön 1952 ku muk thöny kënë-yic ɣɔn cï cɔɔl Ghana nhomlääu tënë Britain në ruön 1957. Kɔc ë Ghana acë lööŋmääckɔc yam thanycök ku kuɛnykï Nkrumah kaye Bɛ̈nymacbaai.
Miirde eeye mïnhiërëbaai ku mïtëkëkäŋ [socialist], këya, yen acë wëëu täupiny tënë käyeluɔilakut [projects] thäthëkäŋ [industrial] ku riɛlkäŋluɔi de amatbaai, ɣäth latueŋ aguiɛrëluɔi ë piöc ril de amatbaai, ku ɣɛ̈th cɛŋ amatbaai ku tɛ̈kmɛt-Apïrika. Määc Nkrumah, Ghana acë duŋɛ̈ɛ̈r në määth kɛmpamaac Apïrika-yic ɣɔn run pɛ̈lpiny [decolonization].
Nkrumah acï nyuöc në ruön 1966 në Akut Wërbei Amatbaai, ye në biöök aguirwëëu [financial] aguɛ̈ɛ̈rjäŋ [institution] kaampamaac muk [privatized] akutajuɛɛr ë miir pamaac juëc. Nkrumah acë rëër run kɔ̈k ë pïïrde-yic pan Guinea, nawär kë cɛ̈k këye bɛ̈nymacbaaithöŋ athɛ̈ɛ̈kthiekic [honorary co-president].


text:
Buɔl
Buɔl ye ländhïtmïth rɛɛr pamac juïcïc ku pinynhom pandït yerou Austhria ku Antarctica. Ye lɔŋ m̈̈ɛcthok juuɛc tënë 60 bial. Buɔllɔk ku buɔlyar aa mɛcthok karou ye lac yök thudän paguöt.
Biaal aye guöpken cɔl apuɔl cäth, lëŋkek cök bɛɛr ciën ku cök ciek tueŋ. Aa lɔŋ pïŋ päthapɛidït ku tïŋ wɛɛr path. A tɛkic dit tene buɔl cek, ku bërköu nhom-gj guop cit 25-29cm ku thiɛk tene 300g te buɔl yirup ye 50-76 thin nhom-guop ku thiɛk ye mënë 2.5 le 5kg. Buɔl ŋuöt a dït tene thɔn.
Bial a mïthtim tëdït ë wɛl, yɛr, mithtïm dunëtim, ku yɔk. Aa rɛɛr ɣɔn tɛkic mene roorliɛt, tiopetëtim, ɣɔŋ, kur, ku toicic abɛk a wɛc adhum rɛɛrkek thïn.
Bial aa yithkekëbkëben. Kölliɛc den ye tecit nin 28 le 50. Bial a laŋ mïth juec ruɔntok, ku kënë ye cinekɔc den cɔl adiët kamthin nyɔt ta juëc kacam.
Luɔnycuetlai bial ye jɔk rakun, kapiny, lith, gɔl aŋɔu, ciir, agumuut, ku lith.


text:
1 THECAALOANIKA
Wargahng Umodho Naa Agweed Poale Yihr Yaa Thecaaloanika
Rob Ke Nying Warga
Thecaaloanika e naa anahg ‘geen duohng’ gihr muudiihrya gihr Macedoanya ge anaa yi Dhaahr Roama. Akuud yaa yiiho anaa ayug Poale yea kaano ge anaa aduue ke yoohn Pihlihbi. Kuu aceng keraahyo naa ayug gihn nu ree e yaa Judea mooge mahn akeehl gene piny naa amag tiele gen gihn ayiih yaa padh Judea lum Juog naa anyoadh Poale yihr gen bang gihn anaa adoohng e ka me waahdh gene ne yaa Judea. Poal adhiil aay, naa adoohng luboe teeg ucea Bearya. Arumo batien kaa awahdhe Korindh, e lubo abeehn bang Poal ke ngaa me tiihyo keehde me nyinge Timodhy ke kar kaa ayug nyepinye rog gen kii ngo keew akuud yaa yiiho Thecaaloanika.
Wargahng umodho naa agweed Poale yihr akuud yaa yiiho ge ne Thecaaloanika agweede kaa nying ciihm cwihny gen kedea ne ngweel lubo piny yihr gen ke nying lum Juog. Koohr Juog amuohje ke nying yiiho kedea nhyaahro gihr gen, maa upare ngo yihr gen e kwaad beehdo gihn anaa abeehde keehde ge apoohde e ne bang gen, noono uduoge wudh luube maa abeehn ne tuohl kiin akuud yaa yiiho ke nying duuo gihr Jeacuu. Naa urom ree ke yugo kejea ngad yiiho maa athow e Jeacuu puud kuu aduuo umade yi boadho gihn be gug gihn uduu Jeacuue keehde ne? Kedea Jeacuu ke ngude uduu keehdo ke weehne? Ubeehn Poale urobe ngo yihr gen kejea bar gene maalo ke tiihj ke leng leng e ge ugaahno ke cahng uduu Jeacuue.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1
Tihng wihj maalo kedea leej 1:2-3:13
Ciihm cwihny yi dhe yoohn jo yiiho 4:1-12
Rob ke nying duuo gihr Jeacuu 4:13-5:11
Gug rob ke nying ciihm cwihny yi dhe yooh me beer 5:12-22
Gug luube 5:23-28
1
Maahdh
1 *
Poal kedea Cihla, maa Timodhy, wa ne gweehdo yihru, wu yaa ayiiho giih geen Thecaaloanika, wu ge beehda yaa akuud gihr Juog Wuur kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdho. Beehn Juoge cube muuny kedea doohr yihru.
Poal Koohr Juog Amuohje Naa Acube Guum Yihr Yaa Ayiiho
2
Jo wan! Juog koohre kwaay wane kaa muohjo ke nying nihn nea wa ukwahyo ke nyingu bang gihn ayuge wun ne yaa ayiiho me ne cohg. 3
Juog Wuro koohre muohj wane muohjo ke nying nihn bang gihn wu adoohng ne yaa Jeacuu Kriihjto ke dhe yoohn kaa acubu rogu yihr Jeacuu. Thiow koohr Juog muohj wane muohjo bang gihn wu adoohng ne nyoge maa anahg rogu ke tiihj ke nying Jeacuu bang gihn ngo anhyaaru. Kedea Juog koohre muohj wane muohjo thiow bang gihn lum Juog amagu teeg, e ngo be wiiu keehd me yoadu giih ajohr bang gihn wu ugaahno kejea Jeacuu Kriihjto Ruohdho uduu kedea beeyu aniid Juoge.
4
Jo wan koohr Juog amuohj wane bang gihn ngo ngahy wane kejea e naa akwany wun ne joe ke nying gihn anhyaare wun. 5
Wiiha kuu awul yi kaa abeehn Juoge umeehge Wahy Juog kony wan naa apuohny wane wun. Ciig Beer naa apuohny wane yihru ge kuu anahg luub puoge abea ge anahg luub Juog. Ngo aniid wane thiow e kaa alog Wahy Juoge wun ke dhe yooh me beer naa alihngu Ciig Beer kedea uniidu teeg Juog. Kedea thiow ngo angahyu kejea Ciig Beer rob adiehr naa aniidu kaa abeehd wane beer ke wun. 6
Kaano e rogu aromu keehd Ruohdho Jeacuu maa uroomu ke wan ne guum giih reje e tiihy yaa joohr wun neehn kaa aguum Jeacuue kedea uguum wane giih ajohr. Keehd maa anahge giih me reje ge naa atiihy rogu e Ciig Beer ayiihu ke mihn cwihny gihn ayoadu bang Wahy Juog. 7
Awaahn ni yaa ayiiho giih nii piny Griihg cang kaa aguumu kii ngo alihng gene. Noono ge daahd uguum gene giih ajohr wa maru. 8
Lum Juog ameehgu nyaay keehd ka me baahr ke Griihg e nyoge ge rob kaa amagu lum Juog teeg kii ngo. Nyingu awiihj ne cohg! Gihn nu e bekihd ngaa me kuu alihng lum Jeacuu yihdh kuohn nu. Noono e gihn me duohng me cahg wane ke robo ke nyingu tooro. 9
Adiehr muon gihn me duohng maa arob wane ngo atooro bang gihn ge keed gen, ge naa arubo ke nying kaa aloru wan. Ge arubo ke nying kaa adoohngu ne nyoge maa akweer ke kweehr yiehdhe ge ne wuor kedea ke nying kaa adoohngu ne nyoge me tiihyo yihr Juog Aciehg. Ngahy wane ke nying luub arob gene kejea gihn athob wane ke tiihyo keewu ngo gihn me beer. 10
Ke dhe yoohn kaa arub gene kii ngo, e ngo angahy wane thiow kejea wu koar beehn Jeacuu Waahd Juog, naa ameehg Juoge cahro yi thoo kedea ngo ayiihu kejea Jeacuu wo ulwahge cahng ukihm Juoge nyoge me reje.


text:
Krithtiano Ronaldo
Krithtiano Ronaldo ee mony Portugiith, duriaŋ lonpïr de adïïrëcök wën ee thɔntueŋ [forward] në wunmɛ̈t de Real Madirit ku wunmɛ̈t kewutic de Portugal. Aye gam keye yen ee duriaŋ piathbëtɛɛm në pinynhom, Ronaldo ka kith apei ci keb nyaai wen dekiyic ariop kadhiëc ke Ballon d'Or. Acë koth ka26 nyaai në luɔiëciɛŋdeyic, adekic Amatthok de Maril de UEFA kadhiëc ku koth töŋ de Amatthok de UEFA de Yurup. Ronaldo ee amuktuŋthok në kɔc cë gol juɛ̈c tɔ̈u pïny de kawac de Akuttueŋkadhiëc [top-five leagues] (395), Amatthok de Maril de UEFA (120), ku Koth de Amatthok de UEFA de Yurup (9). Acë gon wuɔr 670 tɔ̈u në lonpïrdeyic tënë wutmat kula pamac.
Ke dhiëth ku biirnhial në tuur de Portugal cɔl Madeira, Ronaldo acë thäny ke Mancethter Yunited [Manchester United] ke nɔŋ run 18 në run 2003. Ke nyaai konhden tueŋ cɔl FA në abany den tueŋ pan Dïŋlïth cök, acë Mancethter Yunited kony në nyaai de Kooth de Amatthok Tueŋ kadiäk kekë kuanyicok, Konh de Amatthok de Maril de UEFA, kula Konh Pinynhom de Wutnat de FIFA. Në run 2009, Ronaldo ayee në ɣɔ̈c adïïrëcök arilicbëtɛɛm ɣɔn jël yen Mancethter Yunited ke lɔ Real Madirit në Yuro tïmëtïm 94.
Ku në Yithpeen [Spain], Ronaldo acë konh 15 nyaai, abikyicde Kooth La Liga karou, Kooth Copa del Rey karou, Kooth Amatthok de Maril UEFA kaŋuan, Kooth Kueŋ de UEFA karou, kula Konh Pinynhom de Wutnat de FIFA kadiäk. Kam duriaŋ de Real Madirit acë gon juëcbëtɛɛm tɔ̈u akolokol. Ronaldo acë gon 34 kadiäk tɔ̈u në mɛ̈ɛ̈n de La Liga tök yic 34, ku yen ee duriaŋ ëtök cë gon 30 tɔ̈u në abëkruöönic ka6 ke La Liga kekë kuanyicok.
Ronaldo ee menhbaai de Portugal, ayee luel lɔn yen ee duriaŋ piathbëtɛɛm de Portugal akolakol në Akut Adïïrëcök de Portugal në run 2015. Acë gɔl thuec tënë Portugal në run 2003 ke de nhom run 18 ku acë thuec në pol juɛ̈c apɛi wuɔr 150, ku acë gon juɛ̈c apɛi tɔ̈u wuɔr duriaŋ kɔ̈k de Portugal akolakol. Yen acë Portugal wët nhom tueŋ bïk kaŋ jöt në mëënkuötic ril tueŋ në Konh de Yurup run 2016. Yen acï kuany ke yen ee raan tueŋ bë yaa dɔm në wëu juɛ̈cbëtɛɛm në Forbes në 2016 ku 2017, ku keye yen duriaŋ ŋïcbëtɛɛm në pinynhom në ESPN në run 2016, 2017, kula 2018.


text:
Multicultural Health Connect
Select language: English, አማርኛ (Amharic), (Arabic) العربية , (Dari) دری, Thuɔŋjäŋ (Dinka), Eλλnvιkά (Greek), 简体中文 (Simplified Chinese), 繁體中文 (Traditional Chinese), Somali (Somali), Tiếng Việt (Vietnamese)
Wïc bi yi lëk
along pial guopdu në thuongdun?
Col agut në pial guop “Multicultural Health Connect”
1800 186 815
Ato pan ye col Victoria
kaam thiaar ku took ku yuul thiardiak (11:30am) het kaam bet (8pm) nïn ka dhorou yic
Yengo ye col “Multicultural Health Connect”?
Ke ye col “Multicultural Health Connect” ee nimira lëu ba colic ku bi yi lëk wël në pial guopdu thuongdun tene raan wen jal along ciengdunic. Aguir kene ato pan ye col Victoria.
Yenga leu bi luoi në “Multicultural Health Connect”?
Aguir kene ee kene just raan eben to pan col Victoria tekthok wïc lëk along në pialguop.
Nimira ye colic ye koc kuony këdi?
Col nimira kenic along “Multicultural Health Connect” bïn:
- rom kek raan wal gam, pan akïïm ku hon kok ye wal tuany yök thïn
- wïc wëët along në pialguop tene koc wal gam pan akïïm
- adik ku bïn along pialguop pan ye col Australia deetic cimene ke ye col “Medicare” ku hon kok koc kuony pialguop
- ngic tuany ye col Covid-19 ku gëlde, wäl tuömde, ku ba rot meec wei kaam koc ku duk raan got guop
Ye kaam nene leu hen ba “Multicultural Health Connect” col?
Col nimira 1800 186 815 tecït kaam 11:30 duric het kaam 8 theei nïn kaa dhorouic ku aköl kok ye yai ciec thïn.
Yengo bi rot looi të col hen nimira kene ic?
Raan ci pioc abi jam ke yi ku thiec yin thong wïc bïn jam. Koc jam në nimira kene ic aa ngic thok 160.
Të cööt yïn ku ba ngic along pialguopdu aye along raandet, kë raan pan akïïm abi jam ke yï. Kë raan pan akïïm abi jam ke yï ku deet yïïn ke rem yi guop ku abi yï lëk kë ba looi.
Raan luui abi kony ba këwic pialguopdu yök.
Yenga koc kony në wer thokïc?
Koc wïc wel be ke teetic në thuongden ye kony.
Last reviewed: June 2022


text:
Yuin thiith ee kïn ë riɛl ku mɛ̈tmɛ̈tëyic kekë kɔc cïï mayiel ë thök guiër atitguöp (HIV) ku adarwäl dɔm riɛɛl piɔ̈th.
Kiɛ̈tëtuaany ke HIV
Adarwal(AIDS) ee rekkït (syndrome në Dïŋlïth). Yeen ee rɔt jɔɔk tëwën cï kɔc wɔɔk në kɔ̈m yee cɔɔl mayiel (HIV). Mayiel ee guïër atitguɔ̈p riɔ̈ɔ̈k ago raan döŋ kecïn këgëlye. Lon ë guier atitguɔ̈p ee tiɛt ë guɔ̈p në tuɛnytuɛny. Raan cïï adarwäl dɔm acie rɔt gël në tuɛnytuɛny, ago guɔ̈pde rëër kepiɔl. Adarwäl ee rekkituaany, yeen akut ë kittuaany tɔ̈ në guɔ̈pic ëbɛ̈n.
Ye kɔc kadɛ̈ cï wɔɔk ë adarwäl? Acii mɛɛk an raan 33.3 tïmëtiim acï wɔɔk në adarwäl në runë 2009 në pinynhom ëbɛ̈n. Tuaany de HIV, akuɔ̈t nhom në Ruelpinyieectic. Raan thiedhatem buɔtic 60% aciëŋ në lɔ̈k kënë. Raan kiith ciwɔɔk në HIV akuckë lɔn cïkek wɔɔk në tuany kënë. Acïn ran nyicye, ye kɔc kaadɛ̈ ciëŋ kek HIV. Kɔcŋickäŋ acik gam an mɛnh ë raan tueeŋ cïï tuaany ë mayiel dɔm ee ran tɔ̈ në lɔ̈k Apirïka. Kënkënë acë rɔt jɔɔk wën cïï tuaany jääl tinë kuɛtkeagɔɔk ku lee tëne mɛth ë raan. Ayee lueel an tuaany ë mayiel acë mɛnhëraan ɣook në rin ci mɛnh ë raan riɛm da agɔɔk jak, ku cuet rïŋ da agɔɔk aya.
Yɔ̈pyɔ̈p (kaciyɔ̈ɔ̈p) cï looi në 2014 acë nyuɔɔth an mayiel acë rɔt jɔɔk në Kincatha në ruɔn 1920 ku dɛ̈kpiny apɛi. Kaci ye lac tɛkpiny ayee adërjöök ku yuɛth tuɔ̈m panakiim cinë ran tuaany toom ku jɔlyaa kɔc cath në gatɛ̈r.


text:
Ten yok laai cok thin
Philip Lual Bol
Wiehan de Jager
Wa thɛɛr laai ake cin cok.
Ee raan e rot yen ee ci Nhialic yiek cok.
Go Nhialic jal tak ku bi laai eben yiek cok.
Laai eben ake wic cok bi kek ya ciath ku kat ke.
Ee rilic ku bik cak ya mol e path.
Na ɣon akal tok, ke kuat e lai eben jol mool pan ee Nhialic.
Go Nhialic kuat ee laai ku diɛt yiek cok.
Go laai abɛk dier ku cuɛt laai abɛk rot piny.
Ku jɔl ka lueel kek eben, "lɔn ci kek bi bɛn mol."
Ka Kondook yen e lan toong ci dong cien wen kɛɛc laai.
Go Nhialic cok awen ci dong piny eben gam tene Kondook.
Go Kondook ja lueel ke ci puou miɛt apɛi, "lon bi yen jal ya ciath ku poul apɛi kam laai eben."
Kaam wen jiel Kondook, ka Kepiiny lok bɛn ke lim, "Ku lueel mouc ɣɛn cok."
Aci Kepiiny lɛk Nhialic, "lɔn ci yen kuɛɛk piny ninic."
Ke Nhialic acin cok ci bɛn yok bi kek yiek Kepiiny.
Akol ɣɔn kene, yen anguot tit Kepiiny cok, agut ci yakol.
You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:
Ten yok laai cok thin
Author - Mutugi Kamundi
Translation - Philip Lual Bol
Illustration - Wiehan de Jager
Language - Dinka
Level - First sentences
© African Storybook Initiative 2015
Creative Commons: Attribution 4.0
Source www.africanstorybook.org


text:
TIIHTUJ
Wargahng Agweed Poale Yihr Tiihtuj
Rob Ke Nying Warga
Tiihtuj anahg dhaano acielo keew yaa padh Judea naa adoohng ne ngad yiiho gihr Kriihjto maa adoohng ne ngad tiihj ke Poal kedea ngad konye yi tiihy nyaay lum Juog. Poal warga gihn agweede ke yihr Tiihtuj ngaa na kony ngo yi piny Kread. Anaa wii kun nu ne maany tiihy akuud gihr yaa yiiho. Warga rubo kaa nying nyepinye adahg me teeg.
Mar umodho rubo kaa nying ka beehn yaa wong maalo yi akuud gihr yaa yiiho ubeehd gene kii ngo adoohnge nea ke romo ke beehdo ke dhe yooh me raaj yi thoohdh yaa Kread. Riown gen rob ka puohny Tiihtuje teehng nyoge me thoohdh yi wod Juog, cuow me doonge maahn me doonge (ge udo ne puohny nyetheamaahn), yaa rihj kedea baahng. Gug gen Poal toohn Tiihtuj ka nying ka beehdo gihr yaa yiiho, adoohnge doohr ke rog kedea mag gom, maa wii akwahdho kedea peehm kedea paahng kiin nyoge yi akuud yaa yiiho.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-4
Yaa tiihj yi wod Juog 1:5-16
Tiihy kwaad teehng yaa wod Juog 2:1-15
Toohn nyoge 3:1-11
Gug lubo 3:12-15
1
1 *
A Poal ubaahng Juog e gihn gweehd yihri. Jeacuu e naa aoohr an ne kahl Ciig Beer yihr yaa akwany Juoge ne yaae. Ateed Jeacuue kejea konya yaa akwany Juoge kedea unyoadha adiehj weehg gen beehdo ke dhe yoohn Juog. 2
Adiehj ngo beehda gaahno gihro ge gaahno kuowo me guge tooro naa anaa aceg Juoge kea ngo ucube. Ngo aceg ke coon e wiih piny kuu acag, kedea Juog be rubo ke toohd. 3 †
Ciig nu ngo anyoadh Juoge awaahn ni kaa yoohn Ciig Beer ge acube yi cinga. Ge e giih puohnya bang gihn Juog ngaa boadh nyoge e naa ateed ngo kejea puohnya gen.
4 ‡
Yih Tiihtuj, yih niida wa nyethiina naa anyuola ke nying gihn nahgo yaa ayiiho.
Beehn Juog Wuure kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdh cub gene muuny mar gen kedea doohr mar gen yihri.
Kar Kwany Yaa Doonge
5
E naa gihn awiia yihn yi Kread, bange ne cohg giih adoohng e ge poohd kuu athum ke tiihyo. Kedea ne kwany jo doong yaa ayiiho me tiihyo yi akuud yaa ayiiho kedea ke yihdh miehr wa kaa aroba ngo yihri. 6
Ngaa kwanyi ne ngaa me duohng nahge ngaa me beer me gihn me raaj be rob ke nyinge, kedea nahge ngaa maa anyuom dhaago acielo cog. Nyethene thiow nahg gene yaa ayiiho. Giih me reje wa giih bad maa dhaahl ge keá tiihy gene ne weey weey kedea nahg gene yaa wuohdo. 7
Ngaa me duohng nyum nyoge yi tiihy akuud yaa yiiho, nahge ngaa me ree tooro awuohj, bang gihn ngo tiihy tiihy Juog, kedea padh ngad nhyaam, e padh ngaa me cwihnye be cuung ke rahnyo, me be nhyaar liny. Ngaa me be nhyaar muohl ke koongo. Ngaa me cwihnye keá cubo yi daahd giih lonyo. 8
Ngo beehda ngaa maa ngad wad, maa ngad muuj kedea me nhyaar nyoge. Ngo beehda ngaa me nhyaar tiihy gihn me beer kedea ree wuore wuoro. Ngo beehda ngaa me beehdo ne kew, kedea ree koare koaro. 9
Ngaa me duohng nyum yaa ayiiho beehda ngaa maa amag lum Juog teeg mee ke cwihnye cang wa ka puohnye, noono e lum Juog cohge kii cwihny nyoge kedea unyoadhe kaa awaahj yaa akweer ke lum Juog.
Jaahy Yaa Puohny Giih Ucahb
10
Ngaa duohng akuud yaa ayiiho dhiil beero bang gihn nyoge me thoohdh kiin yaa ayiiho ge apaahr oogo yi lum Juog, noono e nyoge dwaahng gene dwaahngo e ge rob giih me gihr nying gen tooro, adoohnge yaa koohbo kob gene yaa padh Judea thoam gen nea lum Juog ayiih gene. 11
Yaa nu, ge dhiil kaa cuowo bang gihn ge beehda nyoge me raany wudh yaa ayiiho ke bang yihdh miehr ke puohny gen noono. Nyoge ge puohny gene kaa giih toohd bang ukoog gen ke ngiihny. 12
Ngad gen ke ngude me cuohn gene naa agamloohngjuog ngo anaa arobe coon kea, “Wu yaa Kread, wu beehda yaa toohd, wu yaa alyaahb, me thow yi cam wa gihr alwango.” 13
Lum nu ateede nu ngo adiehr. Nea maano, kea teed ngo yihr gen kejea gihn tiihy gene ngo raaj. Cay gen beere lum Juog yiih gene yiiho beer mee keehdo. 14
Kedea wii gene giih Judea naa acoon piny kedea luub nyoge maa now me be daahd adiehj lum Juog ke yiiho. 15
Ngaa be rom cwihnye ke dwaahng yihdh giih anyoohne, gihn me rom anyoohne ke kahl ree tooro keew giih ne buude, abea kwaad nyepiny cang anyoohne rome kaa kahl rog yaa be yiih lum Juog bang wudh ge arahnyo. 16
Yaa nu ge urubo kejea Juog ngahy gene, abea ge tiihy giih me mahn Juoge. Toohd now, ge nyoge me reje maa awaadh kedea ge yaa dhahl Juog. Gihn me beer me rom gene ke tiihyo tooro.


text:
PETERENÊ papia kêtu luagêcna
Peterenê papia kêtu luagêcŋa nec gêjac lau buŋa ŋamataŋa ŋagêdô tapaôŋgeŋ ŋawae. Lau-mêtê-geowaga jasêsêli-sêsêli gôlôac Asia Sauŋŋa, tec Petere keto papia tonec gebe êmbôc êsêac auc, ec nêŋ mêtê ôliŋ ŋakalacŋa êlaiŋ tau amboac secgeŋ. Lau buŋa sênac jao tauŋ êndêŋ lêtôm amboac tonaŋ ŋalêŋ tonec gebe sênac dabiŋ nêŋ kauc e sêjala Anôtô agêc Apômtau Jesu Kilisi êpi ŋanôgeŋ, tec Petere gebe êsêac sêkêŋ taŋeŋ êndêŋ lau, taŋ tauŋ mateŋanô sêlic Jesu ma tauŋ taŋeŋsuŋ sêŋô eŋ kêsôm biŋ to kêdôŋ êsêac naŋ, sênac ŋawaegeŋ. Petere geseŋ lau, taŋ sêsôm sebe Kilisi êmu êmêŋ êtiam atom naŋ, ŋajaŋageŋ. Kilisi gêmu gêmêŋ su atom tageŋ nec ŋam kêsêp Anôtô gê biŋ tôŋgeŋ “gebe lau teŋ sênaŋa atom, gebe samob sêkac tauŋ su aŋga nêŋ sec acgommaŋ.”
Ŋadênaŋ
1. Petere gêjac m papia tau 1:1-2
2. Anôtônê kalem gêdêŋ lau buŋa 1:3-21
3. Mêtê-geowaga têdôŋ mêtê dansaŋ 2:1-22
4. Kilisi êmu êmêŋ êtu ŋamuŋa 3:1-18
1
Petere awa gêjac lau
1 Jesu Kilisi nê sakiŋwaga to aposolo aê, Simon Petere, ŋoc biŋ êndêŋ amac, taŋ aêacnêŋ Anôtô agêc kêsiwaga Jesu Kilisi nêŋ biŋgêdêŋ kêkêŋ amac akêŋ gêwiŋ ŋanô atôm aêac. 2 Ajala Anôtô agêc aêacnêŋ Apômtau Jesu êtu tôŋ e moasiŋ to biŋmalô ênam sêga aŋga amacŋa.
Anôtô kêkalem aêac to kêjaliŋ aêac sa
3 Anôtônê ŋaclai kêkêŋ gêŋ samob, taŋ kêpuc aêac tôŋ tamoa mateŋ jali to tasa Anôtônê lêŋ naŋ, gêdêŋ aêacgac. Kêkêŋ gêŋ tau kêtu tajala ŋac, taŋ kêkalem aêac tawê kaiŋ ênê ŋawasi to lêŋ ŋaŋêŋ naŋŋa. 4 Eŋ gêgôm amboac tonaŋ, tec gêjac mata gêŋ ŋanô mataêjam to kapôêŋ-kapôêŋ gêdêŋ aêac. Eŋ gêjac mata gêŋ tonaŋ gebe amac awê kaiŋ ŋanô aŋga Anôtô tau nê ma awê nom tonec ŋaŋaclai sa. Ŋaclai enseŋ amac suŋa tonaŋ ŋam kêsêp ŋamalacnêŋ têntac ŋakalacŋa. 5 Amboac tonaŋ ôlim palêgeŋ gebe nêm akêŋ gêwiŋ ênam ŋanô lêŋ ŋaŋêŋ. Lêŋ ŋaŋêŋ êkêŋ kauc ajala gêŋŋa. 6 Kauc ajala gêŋŋa êkêŋ amac atu mêtê taôm ŋapep. Atu mêtê taôm ŋapep êkêŋ amac aôc gêŋwapac totêmtac êpa sugeŋ. Aôc gêŋwapac totêmtac kêpa sugeŋ êkêŋ amac asa Anôtônê lêŋ. 7 Asa Anôtônê lêŋ êkêŋ amac têmtac êwiŋ lasitêwai. Têmtac gêwiŋ lasitêwai êkêŋ amac têmtac êwiŋ ŋanô tau. 8 Gêŋ ŋanô tau tonaŋ embe ênêc amacŋa e ênam amac auc, go êkêli amac, ec ôlim palê êsa to anam ŋanô ajala aêacnêŋ Apômtau Jesu Kilisi. 9 Ma ŋac, naŋ êtap gêŋ tau tonaŋ sa atom, eŋ mataanô kêtu wao, tec gelic gêŋ gêja baliŋ atom ma kêliŋ Anôtô kêkwasiŋ ênê sec laŋgwa su gêjaŋa naŋ siŋ.
10 O lasitêwaac, Anôtô kêkalem amac to kêjaliŋ amac sa, tec ôlim palêgeŋ gebe awaka Anôtônê moasiŋ tau sa. Embe aŋgôm amboac tonaŋ, go ambeŋ anaŋa atomanô, 11 ma Anôtô êkêŋ amac asô aêacnêŋ Apômtau to kêsiwaga Jesu Kilisi nê gamêŋ teŋgeŋŋa ana.
12 Amac ajala biŋŋanô, ma biŋŋanô tau gêjam amac auc akô ŋajaŋa, mago gabe jaôŋ biŋ tau sa aŋga amacnêm ŋalêlôm gebe taêm ênam ŋapaŋ. 13 Jaôŋ biŋ tau sa aŋga amacnêm nec gêjac aê ŋawae êtôm ŋoc têm jamoa bec tonec ŋalêlômŋa. 14 Aê kajalagac gebe sauŋgeŋ, go sêmbuc ŋoc bec tonec sa êtôm aêacnêŋ Apômtau Jesu Kilisi tau geoc lasê gêdêŋ aê. 15 Amboac tonaŋ tec jawaka ŋalêŋ teŋ sa e êndêŋ têm jawi nom tonec siŋ su naŋ, biŋ tonaŋ ŋai êôŋ sa aŋga nêm ŋalêlôm ŋapaŋ.
Kilisinê ŋawasi, taŋ propete seoc lasê naŋ
16 Gêdêŋ taŋ asôm aêacnêŋ Apômtau Jesu Kilisi nê ŋaclai to êmu êmêŋ ŋawae lasê gêdêŋ amac naŋ, aêac ajac sêboaco, taŋ ŋamalac sêga tokaucgeŋ naŋ atom. Aêac tauŋ mateŋanô alic ênê ŋawasi towae, tec asôm lasê. 17 Aêac alic gebe eŋ Tama Anôtô kêkêŋ wae to ŋawasi gêdêŋ eŋ ma ŋawasi ŋatau awa amboac tonec gêdêŋ eŋ gebe “Aêŋoc Latuc, taŋ têtac gêwiŋ eŋ ma galic eŋ ŋajam naŋ tonec.” 18 Awa tecenaŋ aêac aŋô kêsap aŋga undambê gêmêŋ gêdêŋ taŋ amoa lôc dabuŋ awiŋ eŋ naŋ.
19 Amboac tonaŋ aêac akêŋ gêwiŋ propetenêŋ biŋ kêlêlêc. Ma amac embe akôc biŋ tau sa, oc ŋajam amboac tonaŋ, gebe biŋ tau kêtôm daweŋ kêpô gamêŋ ŋakesec e êu bôŋ acgom, go utitêna mêŋêpi aŋga nêm ŋalêlôm. 20 Ajala biŋ tonec êtu ŋamata acgom, gebe ŋac teŋ kêtôm gebe êwa propetenêŋ biŋ, taŋ teto gêc naŋ, sa ŋa tau nê kauc atom, 21 gebe ŋamalac teŋ nê ŋalêlôm kêkac eŋ tec geoc biŋ teŋ lasê nec atom. Ŋalau Dabuŋ gêôc ŋamalac, go sêsôm biŋ lasê kêtôm Anôtô gêsuŋ.


text:
PIŊ KENE: Na ye jam në Thuɔŋjaŋ, ke kuɔny yenë kɔc waar thook atɔ̈ kuka lëu yök abac ke cïn wënh cuatë piny. Yuɔpë [Number for Language Assistance Service] (TTY: [Number for TTY Service])
Discrimination is Against the Law
[Your Organization] akuany löŋ ke akuma man yic de kɔc gël, kuka cï kɔc ye
ŋet në wuɔ̈c wɛ̈cë cït ke dëlken, pan e dhïeth keek thin, runken, duciɛ̈ŋden, kakë yekeek röör ka diär. [Your Organization] acï kɔc ye tekic ka bë kɔc luɔi keke kuany ke yic në wuɔ̈c wɛ̈cë cït ke dɛ̈l, jur e dhïeth keek thin, runken, duciɛ̈ŋden, ka të ye keek röör ka diär.
[Your Organization]:
- e kuɔny gaam abac kony en kɔc nɔŋ padhɛl nëke gup ago ki ya jam apiɛth kenë wɔk, ka cit:
- Kɔc ci piöc ye thoŋë mïŋ waric
- Athör cï gɔ̈ɔ̈r në ke wäc yic (aker dït nyïn, kathet ci jäämic, kä lëu bë keek yök në kompiöta nyïn, ku kɔ̈k yïn ya)
- e kuɔny de wɛ̈rë thok gam abac tënɔŋ kɔc cenë thoŋ tueŋ den ë Dengelith, ka cit:
- Kɔc ci piöc lëu bïk kɔc war thook
- Athör cï keek gɔ̈r në thook kɔ̈k
Të kɔr yïn kekäkɛ̈, ke yin jam wenë [Compliance Officer's Title and Name]
Të yïn ye yök në yin piɔ̈u ke [Your Organization] akuc ke ajuir ka loi ka cï yïn
ŋet ne dhɔ̈ldɛ̈ nëkë wɛ̈cë duciɛ̈ŋdu, dɛ̈ldu, jur ë dhiëthë yïn, runku, padhɛl nëke guɔ̈pdu, ka kë yin moc ka tik. Yïn lëu ba guɛl në [Compliance Officer's Title and Name], [Your Address],
[Compliance Phone Number], TTY: [Number for TTY Service], [Compliance Fax Number], [Compliance Officer's Email].
Yïn lëu ba lɔ në maktapic në guɔp du ago lɔ guɛl, ka ba athör tuɔc në thanduŋ ë thön yic, ka ba tuɔc në luɔ̈ŋ nyïn (fax or email). Na kɔr kuɔny benë yïn kony ba waragɛŋdun de guɛl thiɔ̈ŋ, ke
[Compliance Officer's Title and Name] atɔ̈ kuka alëu bë yïn kony.
Yïn lëu ba guɛl ëya tënɔŋ akutnhom de U.S. Department of Health and Human Services,
Office for Civil Rights, ë kompiöta nyïn në webthaite de Office for Civil Rights Complaint Portal, atɔ̈ në https://ocrportal.hhs.gov/ocr/portal/lobby.jsf, ka tuɔcë athördu në thandukden de thöön ka yuɔ̈pë keek në:
U.S. Department of Health and Human Services
200 Independence Avenue, SW
Room 509F, HHH Building
Washington, D.C. 20201
1-800-868-1019, 800-537-7697 (TDD)
Waragɛk ke guɛl atɔ̈ në http://www.hhs.gov/ocr/office/file/index.html.