text:
27
Paulo aɣɛ̈th Roma
1 Tɛ̈wën cï ye mat ku buk cath riäi buk la Italia, gokë Paulo ku jɔl aa kɔc kɔ̈k cï mac thɔ̈n Juliöth, bɛ̈ny akut apuruuk Roma, akut cɔl, “Akut Bɛ̈nyŋaknhom.”
2 Ku lok riän bɔ̈ Adramitiöm, riän cï guiir bï jäl wath thok wun Athia. Arithtarkuth raan pan Mathedonia wun cɔl Thethalonika ë cath kek ɣo.
3 Na aköl dɛ̈ɛ̈të ke ɣo ɣet Thidon. Juliöth ë ye raan path, ee cï Paulo puɔ̈l ku bï kɔc määth kek ye la tïŋ, rin bïk la yiëk käk wïc.
4 Ɣok acï bar, ku rin cï ɣok ɣonhïïm wɛ̈l yom, goku riäi gɛɛr tɛ̈ bï yen cath thïn apath, ku ë ye alɔŋ ye akɔ̈l bɛ̈n thïn rial pan tɔ̈ gool nhom wär ciɛl yic cɔl Thaipruth.
5 Ku jɔlku wär teem buk la Cilicia ku Pampilia ku lok Mira pan tɔ̈ wun cɔl Likia.
6 Tɛ̈në, ke bɛ̈ny apuruuk yök riän jäl Alekdhändria ke la Italia, go ɣo ɣäth thïn.
7 Ku riäi ë cath amääth rin yom ë dït apɛi. Ku ɣok aacï nïn juëc bɛ̈n nɔ̈k dhël yic buk jäl ɣet gen cɔl Kniduth. Yom ë këc ɣo puɔ̈l ku buk la dhëldan yen buɔthku yic, goku ret wanh cɔl Thalmone tɛ̈n yen bï pan thiin tɔ̈ gool nhom cɔl Kret ɣook kɔl ë yom.
8 Ku ciɛthku ke ɣo göök yom ke ɣo kuany agör yɔu, ku ɣok aacï bɛ̈n ɣet tɛ̈ cɔl Wanh Path ë riɛl, ku ë tɛ̈n cïï mec kek gen cɔl Lathia.
9 Ku ciëŋku thïn nïn juëc, ku ril yic buk la tueŋ ɣo cath wïïr, rin ë nïnkä aköl Yan lɔɔk kɔc kegup wïïr ëcï bar, tɛ̈n yen ye yom rut rot jɔt apɛi. Go Paulo ke lɛ̈k ëlä,
10 “Kackiɛ̈, aya tïŋ lɔn cäthda jäl ë tɛ̈n abï yic riɛl, riäi abï riääk ku käk tɔ̈ thïn aabï puk wïïr, ku kɔc aabï mou aya.”
11 Ku bɛ̈ny apuruuk ë wɛ̈t raan kuath riäi ku raan la riäi yen aye piŋ, ku kueec wɛ̈t cï Paulo lueel.
12 Ku wath thok tɛ̈ ye riäi mac thïn ëcï path bï kɔc mäi thïn. Go kɔc juëc keyiic wïc ku bïk la tueŋ bïk ɣet Ponik tɛ̈ lëu yen rot. Yen ë wanh tɔ̈ Kret, ku ëcie yethok wɛl lɔŋ bër tɛ̈ ye akɔ̈l lööny piny thïn.
Yomdït acï rot jɔt wïïr
13 Yom thööŋ rot ëcï jɔt ke bɔ̈ ciɛɛm tɛ̈ cï raan yenhom wɛl tɛ̈ ye akɔ̈l lööny piny thïn, go kɔc ke cath riäi tak lɔn nadë ka lëukë bïk la tueŋ ke cath, gokë riäi lony ku gerkë ke kuënykë agör Kret yɔu.
14 Ku kaam thiin awën ke yomdït ril apɛi bɔ̈ cuëëc tɛ̈ cï raan yenhom wɛl tɛ̈ ler akɔ̈l thïn, ben bɛ̈n ke ye pïu apɛi.
15 Ku yiɛ̈ɛ̈k riäi bï la bëëŋbëëŋ, ku ril yic apɛi bï gɛɛr tueŋ tɛ̈ bï yom thïn, goku puɔ̈l buk cɔl akuɛɛth yom.
16 Ɣok aacï bɛ̈n lɔŋ wën tëëk ɣok lɔŋ ye yom rut yenhom wɛl thïn, pan thiin tɔ̈ gool nhom cɔl Kauda. Tɛ̈ɛ̈n, acuk bɛ̈n lëu buk riän koor duɔ̈ɔ̈t riändït cök.
17 Ku rin dïït yom apɛi, gokë duɔ̈ɔ̈t riändït kɔ̈u rin bï yom tiim cï ke riäi looi cïï piir wei, ku jɔlku duɔ̈ɔ̈t piny wïïn. Keek aake riɔ̈c ciɛ̈t riänden bï la döt liɛɛt yic wanh Libia thok, gokë alɛ̈th ye yom ke riäi kuaath däk bei, ku cɔlkë riäi ajɔl yom kuaath.
18 Yomdït ril awën acï la tueŋ ke pïu apɛi, nawën aköl dɛ̈ɛ̈të ke jɔkkë bïk käk tɔ̈ riäi yic cuat wïïr.
19 Nawën aköl ye nïn diäk ke cuɛt abɛ̈k käk gɛ̈r wïïr ciɛnken.
20 Ku cuk akɔ̈l ku kuɛl tïŋ nïn juëc, ku yom acï la tueŋ ke pïu apɛi. Akëcku bɛn bɛ̈n ŋɔ̈ɔ̈th lɔn bï ɣok pïïr.
21 Nawën cï kɔc nïn juëc nɔ̈k ke cïn miëth cïk cam, go Paulo rot jɔt ku kɛ̈ɛ̈c kenhïïm ku lueel, “Kackiɛ̈, na we cï wɛ̈tdiɛ̈ piŋ wäär bäk riäi cïï geer wei Kret ŋuɔ̈t ɣok aa këc mam këlä.
22 Ku ë mënë wek aa läŋ, dɛɛtkë wepuɔ̈th! Acïn raan töŋ bï thou weyiic, ë riäi yetök yen abï riääk.
23 Ku wën akɔ̈u atuny Nhialic yen ye ɣɛn raande, ku yen ya door acï bɛ̈n tënë ɣa,
24 ku lueel, ‘Duk riɔ̈c, Paulo! Yïn abï ɣet Bɛ̈nyŋaknhom nhom, ku rin ë wɛ̈t kënë Nhialic acïï yï pɛ̈l wei, ku kɔc cath kek yï riäi yic aabï pïïr.’
25 Këya, kackiɛ̈, dɛɛtkë wepuɔ̈th! Nhialic aca deet puɔ̈u, abï këpath looi tɛ̈cït tɛ̈ cï ye lɛ̈k ɣa thïn wënakɔ̈u.
26 Ku yom abï riäi kuaath bï cɔl ala gool nhom cɔk alɔn bï yen la riääk thïn.”
27 Ku nïn aake cï ya thiäär ku ŋuan, ku yomdït apɛi ë kuath riända wärdït Adɛ̈kdiɛɛt yic. Na ye tɛ̈cït wɛ̈ɛ̈r ciɛl yic, ke ye kɔc ger riäi yök kepuɔ̈th ciɛ̈t ɣo cï thiɔ̈k buk ɣet agör thok.
28 Gokë wïn cï duɔ̈t thok këthiek luaac piny pïu yiic, ku wën ye kek ye luaac piny ëmën ku mën, ke yökkë lɔn thiɔ̈k wär yic.
29 Gokë riɔ̈ɔ̈c ciɛ̈t riäi bï rot dɛɛny kuɔ̈r tɔ̈ pïu yiic, gokë wïïn cï duɔ̈t thook aleeldït ye riäi dɔm luaac piny riäi thar ciëën, ku jɔlkë bak piny ŋɔ̈ɔ̈th.
30 Ëcï agër kɔ̈k them ku bïk röt kuɛ̈l bei riäi yic. Ku jötkë riän thiin koor tɔ̈ riändït yic bei, ku tɛ̈ɛ̈ukë wïïr ke ye kɔc ciɛ̈t ke la wïïn cï duɔ̈t thook aleel luaac piny riäi nhom tueŋ.
31 Go Paulo lɛ̈k bɛ̈ny apuruuk kek apuruɔ̈ɔ̈kke, “Na cä agër rɛ̈ɛ̈r riäi yic, ke kɔc tɔ̈ riäi yic aacïï bï pïïr.”
32 Go apuruuk wïïn cï riäi mac piny teem kɔ̈ɔ̈th ku cɔlkë ke aa buɔk kuëër.
33 Nawën bak piny, go Paulo ke lɔ̈ŋ bïk mïth ku lëk ke, “Wek aacï tïït nïn thiäär ku ŋuan ëmën, ku keek ë nïnkä yiic acïn kë cäk cam.
34 Wek ya lɔ̈ŋ, ku bäk la miëth camkë, wek aa wïc miëth rin ku bäk pïïr. Acïn raan tök weyiic la kë bï ye gɔɔt.”
35 Tɛ̈wën cï yen wɛ̈t kënë lueel, go Paulo ayup lööm, ku röök ke lec Nhialic kenhïïm ëbën, ku bɛny ayup yic, ku kɔŋ jɔɔk bï mïth.
36 Keek aacï kepuɔ̈th bɛ̈n dɛɛt, ku mïthkë ëbën.
37 Ɣok kɔc ɣo tɔ̈ riäi yic, ɣok aa ɣo ye buɔt karou ku thiärdhorou ku dätem.
38 Nawën cï raan ëbën mïth, gokë rap ke tɔ̈ riäi yic dhɛ̈ɛ̈th wïïr rin bï riäi pial.
Riäi acï atiaktiak rac
39 Nawën cï piny bak, ke kɔc ger riäi aake këc tɛ̈ cï kek ɣëët thïn ŋic, keek aacï tɛ̈ cï wär yekɔ̈u tot thïn, la yic liɛɛt tïŋ, gokë tak bïk riäi gɛɛr thïn bïk la mac.
40 Gokë wïïn yeke riäi mac piny tɛɛm wei bïk dïïr piny, ku däkkë wïïn cï ke alau duɔ̈ɔ̈t piny. Ku jɔtkë alɛ̈th nhial ku bï yom riäi kuaath tueŋ, bï la agör thok.
41 Ku riäi acï bɛ̈n la tɛ̈ cääl ku dööt liɛɛt yic bï ciɛ̈n tɛ̈ ben yen rot nyooŋ, ku cï abaŋ ciëën dhoŋ atiaktiak abï döŋ ke ya apet.
42 Ecï apuruuk tak bïk kɔc cï mac ëbën nɔ̈k, bï ciɛ̈n raan tööŋ kuɛɛŋ aɣeer bï kat.
43 Ku ë wïc bɛ̈ny apuruuk bï Paulo kony bï cïï näk, go apuruuk yɔ̈ɔ̈k bïk ciɛ̈n kë loikë tënë kɔc mac. Ku yöök kɔc ŋic kuaŋ bïk kaŋ thuɛɛt wïïr tueŋ ku bïk kuɛɛŋ aɣeer,
44 ku kɔc kɔ̈k aake bï jal lɔ̈k kuaŋ, ke cï tiim riäi cï duɔɔny kuɔ̈k bïk ke ɣäth aɣeer. Ku ë yen tɛ̈ cï ɣok bɛ̈n kuɛɛŋ aɣeer thïn akan ke ɣo puɔl gup.


c: text/html

text:
2
Poc mata jali to lau dabuŋ
1 Amboac tonaŋ akwalec nêm biŋ sec totau-totau to biŋdansaŋ samob ma ajam biŋ auc to têmtac sec ma biŋ gêga samob su. 2 Atôm ŋapalê dedec, taŋ têtaŋ su naŋ, ma ataŋ su ŋanô mêtê ŋawa tau, gebe atôp atu kapôêŋ e atap moasiŋ ênam amac kêsiŋa sa. 3 Amac asaê sugac gebe Apômtau eŋ ŋajam. 4 Amac andêŋ poc mata jali, Apômtau tau, ana. Ŋamalac têtiŋ eŋ siŋ su, mago Anôtô kêjaliŋ eŋ sa ma gêlic eŋ amboac poc awamata ŋanô teŋ. 5 Ma Anôtô êkwê amac sa amboac poc mateŋ jali atu Ŋalau Dabuŋ nê andu to atu dabuŋwaga dabuŋ, gebe akêŋ da ŋalêlômŋa, taŋ ênac Anôtô mataanô ŋajam êtu Jesu Kilisiŋa, 6 êtôm teto gêc gebe
“Alic acgom, aê kajaliŋ poc awamata ŋanô teŋ sa kêtu poc kêclêsuŋa
ma kasuŋ kêkô Sion.
Ŋac taŋ kêkêŋ gawiŋ eŋ naŋ, oc ênaŋa atom.”
7 Poc tau tonaŋ kêtu amac akêŋ-gêwiŋ-waga nêm awamata ŋanô. Mago êndêŋ êsêac, taŋ sêkêŋ gêwiŋ atom naŋ,
“poc taŋ lau-sêkwêwaga sêbaliŋ siŋ naŋ,
kêtu poc kêcŋsuŋa,”
8 ma
“kêtu poc sêndiŋ eŋkaiŋ êpiŋa
to poctêna êŋgôm lau têntac êmbôli aucŋa.”
Êsêac taŋ sêkêŋ gêwiŋ Anôtônê biŋ atom naŋ, dêdiŋ eŋkaiŋ kêpi poc kêtôm Anôtô kêmasaŋ ŋabiŋ kwanaŋgeŋ.
9 Mago amac atu gôlôac, taŋ Anôtô kêjaliŋ sa naŋ. Amac atu kiŋnê dabuŋwaga to lau dabuŋ m teŋ. Amac atu Anôtônê lau solop, tec asôm Ŋac, taŋ kêkalem amac aŋga ŋakesec adêŋ ênê ŋawê kaiŋ teŋ aja naŋ, nê gêŋtalô ŋawae lasê. 10 Gêmuŋgeŋ atu Anôtônê lau atom, mago galoc atu ênê lau. Gêmuŋgeŋ amac atap Anôtônê taê walô sa atom, mago galoc eŋ taê walô amac.
Tasa lêŋ êtôm Anôtônê sakiŋwaga
11 O lauace, aê jalêŋ biŋ amac, taŋ amoa amboac lau waba to lau jaba naŋ, êŋgamiŋ taôm êndêŋ têmtac ŋakalac, taŋ gêjac siŋ gebe enseŋ katôm su naŋ. 12 Asa nêm lêŋ amoa lau samuc ŋalêlôm tolaŋômnêm sawageŋ. Go êsêac, taŋ sêŋgôliŋ biŋ êpi amac gebe agôm secŋa naŋ, sêsala amacnêm koleŋ ŋajam ma sêlambiŋ Anôtô êndêŋ bôc eŋ êô lasêŋa.
13 Asô ŋamalacnêŋ ŋagôliŋ samob ŋalabu êtu Apômtauŋa. Asô kiŋ, taŋ kêtu ŋatau ŋamataŋa naŋ ŋalabu, 14 to asô gôliŋwaga, taŋ eŋ kêsakiŋ êsêac gebe sêkêŋ ŋagêjô êndêŋ lau, taŋ sêgôm sec to sêlambiŋ lau, taŋ sêjam kôm ŋajam naŋ, ŋalabu amboac tonaŋgeŋ. 15 Gebe Anôtô taê gêjam biŋ amboac tonec gebe amac anam kôm ŋajam gebe êmbaob lau meloc, taŋ sêjam kauc biŋ naŋ, aweŋ auc. 16 Asa lêŋ tau amboac lau, taŋ Kilisi kêgaboac Êsêac su naŋ. Mago kêgaboac amac su ŋamoasiŋ êtu sec ŋasabaŋ atom. Atu Anôtônê sakiŋwaga. 17 Atôc lau samob sa ma têmtac ôwiŋ gôlôac, taŋ têtu nêm lasitêwai naŋ. Atêc Anôtô ma atoc kiŋ sa.
Kilisi gêôc ŋandaŋ êtu ŋadôŋdôŋ êndeŋ aêac
18 Amac sakiŋwaga asô nêm ŋataui ŋalabu to atoc êsêac sa. Asô ŋataui ŋajam to wapôm tauŋgeŋ ŋalabu atom, asô ŋataui keso ŋalabu êwiŋ. 19 Ŋac teŋ embe nê ŋalêlôm êsap Anôtô tôŋ ma êôc wapac êtu biŋ tageŋ tonaŋŋa, naŋ Anôtô oc ênam mec eŋ. 20 Embe têtap amac to aôc wapac êtu agôm secŋa, naŋ oc êkêŋ amac waem amboac ondoc. Mago embe sêkêŋ ŋandaŋ êndêŋ amac to aôc wapac êtu agôm ŋajamŋa, naŋgo Anôtô ênam mec amac. 21 Kêtu biŋ tonaŋŋa tec Anôtô kêkalem amac, gebe Kilisi gêôc ŋandaŋ kêtu amacŋa. Eŋ kêtu ŋadôŋdôŋ gêdêŋ amac gebe apuc eŋ waŋa. 22 Eŋ gêgôm sec teŋ atom ma têtap biŋdansaŋ teŋ sa kêsa eŋ awasuŋ atom. 23 Êsêac sêbu eŋ, ma eŋ gêbu êsêac ŋagêjô atom. Sêkêŋ eŋ gêôc ŋandaŋ, mago eŋ kêkôtêŋ lêma gêdêŋ êsêac atom. Eŋ gêliŋ nê biŋ samob su gêdêŋ ŋac, taŋ êmêtôc biŋ ŋaŋêŋŋa naŋgeŋ gêja. 24 Aêacnêŋ sec kêpi eŋ tau ôli ma eŋ kêkôc sec tau sa kêpi ka gêja, gebe tatu mêtê êndêŋ sec, ma mateŋ jali êsa êndêŋ biŋgêdêŋ. Ênê sêm ŋamala gêgôm amac ŋajam kêsa. 25 Gêmuŋgeŋ amac amoa amboac domba sêbôm, mago galoc Anôtô gêjam amac ôkwi adêŋ ŋacgejob, taŋ gejob amac katôm naŋ aja.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
17
Jeacuu Akwahyo Ke Nyinge Yihr Juog
1
Batien kaa athum Jeacuue ke rob, e ngo amaahny maalo ne kway Juog kea, “Abaa Wura, cahng anaa arobi ngo abeehno arumo. Moar wiiha beere wiihi moara moaro. 2
Bang gihn yih naa acub an nyum nyoge cang ne ngaa me duohng kedea umuoja yaa akwanyi yihra ne jo batiena keehd kuowo me guge tooro. 3
Gihn e naa dhe yoohn yoad kuowo me be gug: ubeehn gene ungahy gene yihn, yih ge beehda Juog acielo cog juog moogo tooro. Kedea ubeehn gene ungahy gene Jeacuu Kriihjto naa aoohri. 4
Wiihi amoara wiih piny naa athuma ke tiihy gihn anaa acubi yihra ne tiihyo. 5
Abea awaahn ni, yih Abaa nyoadh kaa amoari wiiha me neehn ka cuunga nyumi kan. Moar wiiha ke moar wihj gihn anaa yihro maano e wiih piny poohd kuu anaa acag.
Jeacuu Ukwahyo Ke Nying Jo Waahdhe
6
“Nyingi anyoadha yihr yaa ni acubi yihra wiih piny kan. Ge anahg joi maa acubi gen yihra kedea ubeehn gene uyiih gene lumi. 7
Awaahn, ngo ngahy gene ne cohg kejea kwaad loohnge giih anaa acubi yihra ge beehn ke bangi. 8
Bang gihn luube giih arobi yihra ge aroba yihr gen kedea uyiih gene gen. Ngo angahy gene ne cohg kejea a aay ke bangi kedea ngo ayiih gene ke cwihny gen cang kejea beehda yih naa aoohr an wiih piny kan.
9
“A kwahyo kaa nying gen. A be kwahyo kaa nying yaa ni wiih piny cang abea a kwahyo kaa nying yaa acubi yihra ge beehda joi. 10
Yaa ne yihri cang ge jo'a kedea yaa ne yihra cang ge joi. Kedea moar wihj gihn ayoada ngo ayoada kaa nying gen. 11 *
Ge poohd ubeehdo wiih piny kan kedea a buu udog beehdo keehdo wiih piny, bang gihn a nii yooh ne ci bangi. Abaa Wura yih ge beehda abiohgrwaal kony gen ke tee gihri bang udoohng gene naa acielo wa kwaad maan nahgo acielo ni. 12
Naa abeehda keehd gen wiih piny kan, na nahg an e ne koar gen utoor gihn me raaj me yoad gen. Ge akoara utoor gihn maa ayoad gen kaa dhe yoohn tee gihri naa acubi yihra. Ge akoara utoor dhaano acielo me wonge arwaahnyo kiin gen nea padh ngaan uluom an ge anaa agweed yi kitaab Juog kejea e nuu urwaahny ucea Paar Maaj.
13
“Abea awaahn a ubeehno bangi. Giih me thoohdh ge aroba yihr gen e a ubeehdo ke gen wiih piny kan beere med cwihny gihn nud yihro ngo yoad gene yoado. 14
Giih arobi yihra ge aroba yihr gen kedea ubeehn yaa wiih pinye umaan gene gen bang gihn par gihr gen be room keehd mar yaa wiih piny kan wa ka bahnge para be room ke par yaa wiih piny. 15
Yih be kwaya kaa nying ukaabi gen oogo wiih piny kan abea a kwahyo yihri kaa nying ukoari gen ubahnge ge be pahdh yi boon atiihb ukeehg. 16
Koar gen bang gihn luub gen padh acielo keehd yaa wiih piny wa man padh luuba acielo keehd yaa wiih piny thiow. 17
Yug gen ne joi ke dhe yoohn athiir gihn ayoad gene bangi. Gihn robi e naa lubo maa athiir. 18
Ge aoohra wiih piny ne ci ne puohny Ciig Beer wa kwaad kaa anaa aoohri an wiih piny kan. 19
Riha acuba ne tiihj yihri beere ge thiow rog gen cub gene cubo yihri ne tiihy lumi.
Jeacuu Kwahyo Thiow Kaa Nying Yaa Uyiih Cang
20
“A be kwahyo yihri kaa nying gen keede cog, abea thiow a kwahyo kaa nying yaa uyiih luma ke nying puohny gihr gen ne puohny gene Ciig Beer. 21
A ukwahyo yihri beere ge meehgi ke tiihj ke tiihy dhaano acielo. Abaa Wura wii gen umahd gene naa acielo tiehd wa kwaad maa anweehdo tiehd naa acielo ni. Wii umahd gene tiehd naa acielo beere yaa wiih piny kan ngo yiih gene yiiho kejea beehda yihn e naa aoohr an wiih piny kan. 22
Leej ayuga ke nying gen wa kwaad kaa ayugi leej ke nyinga beere ge udoohngo naa acielo wa kwaad ma nahgo acielo ni. 23
Bang udoohngo naa acielo tiehd keehd gen lum yea beehda: a atiihyo yi koohm gen kedea yih utiihyo yi kuohma beere ge umahdo ne cohg naa acielo. Ke nying beere yaa wiih piny ngo ngey gene ngeyo kejea beehda yih naa aoohr an kedea ge anhyaari wa kwaad maa anhyaari an ni.
24
“Abaa Wura! A daahd yaan ni acubi yihra ubeehn gene banga ka nahga yea. Ke nying uniid gene leej gihra ge acubi yihra bang gihn a ngaa maa anhyaari kuu umodho maano e wiih piny poohd kuu acag. 25
Abaa Wura! Yih ngaa maa abiohgrwaal. Yaa wiih piny yih kuu angey gene abea yih beehde yih ngahya ke coon kedea yaan ni ngo abeehn ge ne ngeyo kejea beehda yih naa aoohr an wiih piny kan. 26
Anyoadha yihr gen kejea yih beehda ngaa kedea nhyaahro gihn anhyaari an dhiil ngo ke cubo yihr gen thiow beere a udoohng naa anweehd keehd gen.”


text:
20
Ruɔ̈ɔ̈n tiɛm tök
1 Ku tiɛ̈ŋ atuny nhial ke bɔ̈ piny, ke muk wënh ye tɛ̈thuth mec yic tuer thok, ku luŋ arëk dït thiek apɛi.
2 Ku dɔm atuny nhial këdït cït jakanuaan, këpiiny thɛɛr yen jɔŋrac dït ë pinynhom, ku rek ë ruɔ̈ɔ̈n tiɛm tök.
3 Ku piir tɛ̈thuth mec yic apɛi, ku riit thïn ku thiöök thïn ë thaany. Ku abï rëër ë tɛ̈ɛ̈n ë ruɔ̈ɔ̈n tiɛm tök. Ku këya acïï bï lëu bï kɔc pinynhom bɛn tuɔ̈ɔ̈r nyïn. Ku na la runkä thök ke yeen abï päl aɣeer ë kaam koor.
4 Ku tiɛ̈ŋ kɔc ke cï nyuc ë thöc nhïïm, ku tiɛ̈ŋ wëi kɔc wäär cï tɛm röt rin cï kek wɛ̈t Jethu Krïtho ku yen wɛ̈t Nhialic gam. Kɔckä aake näk ke rin këc kek wɛ̈t lɛ̈i gam ku dorkë, ku aacïn gup kïn ë lɛ̈i kenhïïm tueŋ ku kecin. Aacï bɛn pïr ku nyuuckë ë thöc nhïïm, rin cï Nhialic ke gäm riɛl bïk mac. Ku jɔlkë mac kek Raan cï lɔc ku dɔc ë ruɔ̈ɔ̈n tiɛm tök.
5 Na cï runkä thök, ke kɔc kɔ̈k cï thou, kɔc cï gam ku kɔc ë pinynhom aabï bɛn pïr, ku ë yen jön rot tueŋ bï gup kɔc cï thou röt jɔt.
6 Ku Nhialic abï kɔckä dɔɔc, ku keek aabï ya kacke rin ye kek kɔc cï kaŋ pïr, rin cï ke kaŋ jɔt thou yic. Ku keek aacïï bï thou thon ë rou, ku aabï ya kɔc Nhialic luɔ̈ɔ̈i ku Jethu Krïtho, ku aabï mac kek ye ke ye bäny ë tök ruɔ̈ɔ̈n tiɛm tök.
Jɔŋrac acï tiaam
7 Tɛ̈ le ruɔ̈ɔ̈n tiɛm tök thök, ke jɔŋrac abï lony tɛ̈wäär cï ye mac thïn.
8 Ku abï bɛn bɛ̈n ë pinynhom bï kɔc kɔ̈k bɛ̈n wëëŋ nyïn, kɔc cï thiëi ë bɛ̈ɛ̈i pinynhom yiic cɔl Gok ku Magok. Aabï jɔŋrac mat yiic ku ɣɛ̈th ke tɔŋ yic. Ku keek aa juëc ka cït liɛɛt agör.
9 Ku weerkë pinynhom ëbën, ku goolkë gen nhiɛɛr Nhialic piny, gen rëër kacke thïn. Go Nhialic mac tuɔ̈ɔ̈c piny nhial bï ke nɔ̈k ëbën.
10 Ku cuɛt jɔŋrac wäär ke wëŋ manydït tuc apɛi bɛ̈n bei kuur yic, tɛ̈wäär cï lɛ̈i ku kɔc tör lueth kaŋ cuat thïn. Ku keek aabï reem aköl ku wɛ̈ɛ̈r ë tɛ̈ɛ̈n akölriëëc ëbën.
Luŋ thök ë piny
11 Ku tiɛ̈ŋ thönydït ɣer apɛi kek raan cï nyuc yenhom. Go piny ku nhial määr yenhom tueŋ ku cïn raan ben ke tïŋ acïn.
12 Ku tiɛ̈ŋ kɔc cï thou ëbën kɔcdït ku kɔckor ë pinynhom ëbën ke kääc thööc lɔ̈ɔ̈m. Ku jɔl athör ŋaany yiic, ku athör cï käk cï kɔc pinynhom looi gɔ̈t thïn, ku jɔl athör dɛ̈t yen athör pïr ŋaany yic aya. Ku kɔc ëbën aake ye tɛ̈m awuɔ̈c thöŋ kek kë cï ŋɛk looi pinynhom, cï gɔ̈t riɛnke thook athöör yic.
13 Ku jɔl kɔc ke thou wïïr bɛ̈n ku kɛ̈ɛ̈ckë Nhialic nhom luk yic, ku jɔl kɔc cï thou rëër guäpken piiny rɛ̈ŋ yiic röt jɔt aya, ku kɛ̈ɛ̈ckë Nhialic nhom luk yic. Ku keek aacï bɛ̈n tɛ̈m awuɔ̈c thöŋ kek käk ke cïk looi pinynhom.
14 Go thou nhom guɔ̈p cuat manydït dɛ̈p apɛi yic. Manydït dɛ̈p kënë yen ë thon ë rou.
15 Kuat raan liu riɛnke athör ë pïr yic, acï cuat baau mac dɛ̈p kënë yic.


text:
Abiy Ahmed Ali
Abiy Ahmed Ali ee dhïëth aköl nïn 15 pɛnëbɛ̈t 1976, ee raan aŋiɛwëlbääny de Ethiopia, ku ee yeen bɛ̈ny luɔitueŋ në ŋuan abëëric në Paankɔc Ethiopia Riɛldekɔc Miirimatwuɔt tɛ̈ɣɔn aköl nïn 2 pɛnëŋuan 2018 agut ëmɛn. Ee yeen raan tueeŋ Ethiopia ku raan tueeŋ kuat Oromo cï yiɛ̈k keleecëlonpäth Nobel, acï keleecëlonpath Nobel dë dɔ̈ɔ̈r në 2019 yök, erin luoi cï looi bï akɛ̈ɛ̈k akɛɛth kam Ethiopia ku Eritrea ci göök ruɔ̈n 20 cɔk thök.
Abiy Ahmed ee dhïëth gen thiin cɔl Beshasha, thïääk kek Agaro,Jimma, Ethiopia.Wun ku man aa kɔc kuat Oromo. Abiy acë rot mat thɔ̈ɔ̈r ë buɔ̈c yic kë ŋuɔt ye riɛnythii kor ruɔ̈n 1991 bï thɔ̈ɔ̈r kekë Marxist-Lenist regime de Mengisto Haile Mariam, këye raan ODP Oromo Democratic Party,Akutguirmiir de Riɛldekɔc Oromo, Akutguirmiir mac lɔ̈k Oromia,ku bï këye raan akutnhom kënë akutkuanybëtäkdït ODP. Etɛ̈ɛ̈n, luɔiëciɛŋ ë wëlëmiirdë acï jal gɔl,na ɣɔn looi kuäny wut 2010, go Abiy kuäny këye raanakut Ɣön ë Tiitnyiin kɔc, Ethiopia's house of people's representatives.
Göl në 2015, Abiy ecï yä raan töŋ kɔc tɔ̈ tɔŋ ciɛlic, thär kekë kɔc loi turnyinpiny në lɔ̈k Oromia,ku yɔ̈n tɔ̈ Addis Ababa kɔ̈u.Tɔŋ kënë ace cɔl tïŋ ku ŋic apɛi wut nhom.
Na ɣɔn aköl nïn 15 në pɛnërou 2018, ke baai cï la run kä diäk ke tɔ̈ ariɛric ku cäthrïäkpuöu, go bɛ̈nyluɔitueŋ Ethiopia, Hailemariam Desalegn, luɛɛl aɣeer lɔn cï yen muol bänyden bɛ̈nyluɔitueŋ ku bänyakut në Akut Agöcɛ̈rëcɛŋ Riɛlkɔc de Ethiopia ,amatnhomakutëmiir de akutguirmiir miirmatwuɔt de thäi kaŋuan, ODP ee töŋ thïn ye kek ŋuan. Aköl nïn 27 pɛnëdiäk,Abiy acï kuany në akutkuanybëtäk nɔŋic raan 180 ,ye bɛ̈nyakut de EPRDF,ku kuɛ̈ŋthïn aköl nïn 2 pɛnëŋuan këye bɛ̈nyluɔitueŋ. Abiy acï kɔ̈ɔ̈c kekë wët lony kɔc mac de wëlëmiir, awɛtwëlbei lääu,ku leeileeiëkaŋ,ku acï jam loi bë akɛ̈ɛ̈k akɛɛth kekë Eritrea thöl.


text:
1
1CANG de wel puat̤ ke Yecu Mat̤ia Wen de N̤ialic ekin.
2Acit gar de It̤aia ran de N̤ialic ghon. Ting, an atoic randie tueng abi d̤oldu lo loi. 3Rol de ran cot ror, An puorka d̤ol de Bain̤ Dit, luoika d̤olke ke loic. 4Go Jon ben, ci koic yor n̤im e piu ror, ku yok ke bik puot̤ken wel, ku be ke yor n̤im e piu, bi N̤ialic karaic n̤yai. 5Go koic ke pan e Judaia, ku koic ke Jerut̤alem ked̤ia, goke lo ror tong yen, ku gamke karaicken, ku yor Jon ken̤im e piu Jordanic. 6Ku ceng Jon alan̤ ci cuec e n̤im ke t̤orot, ku lak e yet̤ar, ku cam koriom ku muog de ciec. 7Ku yok koic, An ran do abi ben cien aril e gha, ku an aci puat̤, an aci bi gung bi buong e yecok dak be. 8Ghan aci we yor e piu, ku yen abi we yor e Jong Dit Laijik.
9Go Yecu jal Nad̤aret̤ pan e Galili, ku aci Jon yor nom e piu Jordanic. 10Ku te bi en be weric, ke liec n̤ialic ku liepic, ku ting Jong Dit Laijik aloin̤ yegwop acit reokur. 11Ku buo rol n̤ial, An yin a Wendien ca n̤iar, puondie amit etong yi.
12Go Jong Dit Laijik go Yecu ciec ror, 13ku ceng ror nin t̤ierngwan, ku t̤em Cetan, ku rer ror te de le, ku koin̤ malaikai.
14Ku te cin e Jon maic ghot, ke Yecu lo Galili, ku lek koic wel puat̤ ke N̤ialic, 15ku jiam, An run aci t̤ok, Ceng de N̤ialic ato tet̤iok: welka wepuot̤, ku gamka wel puat̤ ke N̤ialic. 16Ku te cet̤ Yecu te de wer e Galili, ke ting Taimon ku Anderu wanmet̤ de Taimon, koic ke deb rec, ke cuat aboi weric. 17Go Yecu ke yok, An bak ku biat̤kʼ acok. Wek abi koic deb akol do. 18Goke abiat̤ken puol, ku buot̤ke ye. 19Ku te cen ber lo tueng emat̤, ke ting Jakob e Debedi ku Jon wanmet̤e ke to rieic, ke ruk abiat̤ken. 20Ku col ke. Goke unden Debedi n̤yang e rieic ke koic ke riop, ku buot̤ke ye.
21Goke lo Kapernaum. Ku te yen akol e Tabat̤ ke Yecu lo luang de N̤ialic, ku wet koic. 22Go koic gai e welke, wen cen koic wet e wel ril ku aci cit koic ke waragak. 23Ku ato luangden de N̤ialic ran ci jong raic muk, ku cot, 24An yengu bu loi gho ke yi, yin Yecu de Nad̤aret̤, ca ben ba gho ben e nok? Yin an̤yec, yin Tong Dit Laijik de N̤ialic. 25Go Yecu ye waic, An biata ku bar be yegwop. 26Go Jong raic pat be ran gwop, ku kui, ku jol ben be. 27Go koic ked̤ia goke gai, ku t̤iec kerot̤, An yengu kan? wel puoi ben ke! ayok jak raic ku pingke. 28Ku luoide aci ping pan e Galili eben.
29Ku te jel ke luang de N̤ialic, ke lo ghon de Taimon ku Anderu, ke ke Jakop ku Jon. 30Ku man de ting e Taimon anong alir; ku leke Yecu etong yen. 31Go lo, ku kwak cin piny, ku jot n̤ial. Go alir jal yegwop, ku loi kaken.
32Ku t̤en te ler ruel piny, eke bi tong Yecu koic bec, ku koic ci jak raic muk ked̤ia. 33Ku koic ke bai ked̤ia aci gwer e luak t̤ok. 34Go Yecu koic juec ca pir e becden, ku ciec jak raic we koic gwup, ku jie jam-den, ke n̤yicke lan yen Yecu.
35Go Yecu ro jot e weric angot diet akec d̤iau, ku ler akenbai ror, ku long N̤ialic. 36Ku Taimon ku koic kok aci Yecu buot̤ cok. 37Ku yoke ye ku jamke, An yin ayuic koic ked̤ia. 38Go Yecu jam, An loku bei kui ba koicken lo wet ya; yen ekin be an. 39Go lo luek ke N̤ialic ke Galili eben, ku wet koic, ku ciec jak raic we koic gwup.
40Go ran nong abil go ben, ku tuk e muol ku jiam, An te nong yin puou kuin̤ e gha ke gwobdie abi pial. 41Go Yecu puou kaic, ku nam yecin ku got, ku yok e, An an anong puou kuin̤ e yi; jal pir. 42Go abil jal, go gwop piat̤. 43-44Go Yecu yok, An dunga lek ran do, lor, lo nyuot̤ yigwop bain̤ de ka ke N̤ialic, ku yek e ke ben yi koic te ci gwobdu pial, cit mane wel ke Mot̤et̤ ghon; bi koic n̤yic. 45Ku ler akenbai ku lek koic ked̤ia. Go Yecu Cuok ber lo be, aci rer ror. Go koic ke bai ked̤ia goke lo tong ye.


text:
AFTER THE DESTRUCTION OF THE LIBRARY DEFENDERS HAVE BEEN RUSHING TO RECOVER TEXTS FROM THE PAST. SOME HAVE EVEN SPENT TIME TO WRITE NEW ENTRIES INTO THE LIBRARY.
BELOW ARE TEXTS ADDED DURING THE LAST FEW DAYS. SOME OF THESE MAY BE INCOMPLETE….
THESE TEXTS ARE ALL WRITTEN FROM ONE PERSON’S POINT OF VIEW AND BELIEF….
sroethe’rk, kaemuv roodark. e, ok thathorak, th’o vuod ciththar. kur iaork muv, va’que ‘iaktheumac th’o qari a’ekithakca uk thooth akarsi thouka kithromsa rikomk bruisrth tho uir vurrd umca. thooth uk vrecr va com umri dakcreba ok kosec, kurcari, ur daqer vurd. e thathorak roque kuimd o srooth kikithari okums th’o omceakth okithoruth krrera. th’o daqerk vurd ek kirori vrakakth okums thoaka vuvarkir kacrothk. ‘ikith ok okithoruthk roque vurdac vetho thooth krrovd omd oem vuvarkir krukith akthethi. tho roque sromthac th’ok vuvar kivroka tho croemaksa aqak ba’okuthok. e thathorak, roque ocreaqac thoek qari koka vuvar. kur e roque imrucdac th’o kacroth uk thoek kosecor vroca. e coka ocrukth th’o komo kmuvkeardk thodoi, koede’r uith o vaksier cukvrotheuth. sithodod. ok e kaorcrac kur rek, e rod bruisrth vetho kaqaror thoe’rk. o buththra, corrie’r o kera re’ied, o c’okecor ikac tho dekerkacth, omd red thrkoek uk th’o qarker thooth vrosia th’ok. omd, o kithrums coka uk crikithorera e cuemacthac kruk th’o kerark kur kora rothar. oem uk thoaka arakakthk vara vocdac kur o kirvreka kur ka. vrak e orreqac oth th’o krrera, e thuod o drerd uk ki re’ied. e bareaque th’o rikomk coemac eth “vutheum”. thoek drerd rakthurac kura thoom ‘ikith ki akarsi, orku rakthurac ki veem tho kesrth, omd ki dreque tho kuque. vok kosec oem um eth’k uvm. krurthri okthar, e koth okums ki rus tho voeth kur ki kreakd. vrak ‘o orreqac, e ruodac tho rek ok kuror cukvokth kur om octh e rod dume kav doik bakura. e rod bareak thooth e vok resrth er due’r ku… bith… thooth vok muth th’o coka. ki kreakd rod okdac ka tho ‘orv rek vetho kithromsa octh. ‘o vomthac oed er a’vurthe’r roro rakuirca kuimd er vaksier tharrethuri tho th’o romd uk th’o iathe. e rod erkurkac rek thooth e cuird du eth ek e vok voiac vaem. kur iui koe, th’o kreakd vok muth rooemi o kreakd. e rod kuimd kikark erqurqac er o… kithromsa bikerakk. cumothrobomd, ek vroth ‘o coemac eth. th’o vaksier, rod okdac ka tho thoda vrerukuvrar kithumak tho th’o iathe qoemai, vrara e vok tho vromth th’ok okums th’o cokvk uk uthoar rivark. ku, e rod osroac tho du eth. th’o voi vok vrakukakor. 50 vrura surd cuerk tho thoda rucdk kruk ume vroca tho omuthoar, resrth? vru vuirdm’th thoda kicr o ‘ub. bith, vrak e thuod ‘ub… e thuod drerd… e thuod kreakdk kithumak. kukathoe’r… oko’e’r rovvak. oko’e’r… thoak.kithrums cothorikithec rooctheum. aqarithoe’r ‘ikith… karth reda om a’vrukeum. th’o buththra er ki romd, th’o crikithork kruk kera, th’o c’okecor kur daore’r vetho erkacthk. th’o kithume bruisrth bi kreakd, omd rokithri. th’o kreakd… oem… cukbikithac ertho kithromsa resrthme’r kibkithomca. vuvarkir rooctheumk rara omd thoara. omd e dmev muth vroth vok sue’r um, ku e crukac ki aiak er vomec. vrak oem kuimdk ‘ikith… kithuvvac. e uvakac aiak, omd kov vroth vok th’o vurka vukthebra uithcuka. ki vaksier kreakd, ur kura ku, th’o cumothrobomdar. vok akcokac er kuka kithromsa crikithorera muda. ume e rod muth koem bakura. ku, e thuod kreakd, tho rivark… bith, ok vok um voi thoara. kuum coka roore’a. th’o kithumak kreakd rod thrkeac tho seque ka, vara th’o kithumak thooth thrkomkkurkac ertho kithromsa rucd oruimd rek. kreakd rod bacuka vrerukuvrar kithume. reda er thorak uk urd rasakd. vrara drosumk rirac th’o vurrd omd kakth thoek kithume tho thrkomkkurk thouka vru vekrac eem veem. e thuod ok kesm. ku, e thoda eth tho rivark. e thoda eth tho urd kreakd uk kera, bi moka uk qorik. e okd rek tho kithidi vaksi kithume. omd ku ‘o duak… kaqarork kumothrk vokth, omd kreakd cukak tho ka vetho dero mevk. “va meac tho su tho thooth vroca, omd rovaoth vroth rovvakac. oem uk th’o aqakthk var a’octhethida!” ku, e thuod iv o’a. omd vakth tho cruv thrkoe. vrak e orreqac oth krrera, vetho thrkoe, erkacth c’okecor, crikithork omd muthoe’r arka. oem thoe’rk vakth kerakth. kreakd qorik, okdac ka “vroth ek vrums, vroth ek kekthe’r!?” ku e rovreac vetho umri kithothakakth e dmev. “vrerkuvrar kithume”. qorik, so’ac oth ka vetho dekthovruqor. ‘o dmev kithume vok omceakth cirka uk motheque. ‘o dmev e koda kekdaac. bith eth ded muth kithuv rek kruk voqare’r. ku vethouith rakethotheum, ‘o thuod ki o’a omd rom tho iathe qoemai. e ded bakth tho cothcr iv, tho kvaac voca omd orreque oth rek. bith… tho mu oqoer. vrak e orreqac… vrak e keroemi coisrth iv. e kov rek romdk er th’o oer, vearde’r th’o o’a cruvve’r duvm vethouith rakethotheum oth kithume thooth cukvrekac uk vaksier kreakd. eretheoemi, ki kerd koed “or, ‘o veem kroe vaksier.” bith, e vok vrums…vrak o’a craoqac ertho kithume, eth cith orkukith reda thrkoe. bith, vroth vok rooemi ime’vacthac. vok thooth crimd thooth suth cith uksh vok romd uk vaksier. vroth kirvrekac th’o kukith, vok th’o bruod kruve’r uith ok ek roor. ok ek… oreque. ok e kov, ki aiak vedakac, omd vrak e thrkeac tho kcrook, oem thooth coka uith vok sokv kur oer. e vok thuo a’roikithac kruk croke’r rek. ku e cuird umri vothcr rek craoque, omd e ‘ooque. ok vaksier kreakd coka tho muthoe’r bith voerkir omd redari… rurrebra daotho. va bacoka th’o cirka… qorik, omd e. tho thoek doi… e reque vetho thoek crueca. thoek ek ki kakuer, uk th’o doi thooth va bacoka th’o dordmakk. bi thaocre’r om akthero cirthiro ruv tho bacuka th’o eem veem uk thoek vurrd. thoek… ek ki thoka.
Tethlen


text:
1
1KÉ ya acuec aci têm bik nôd gâk e kan e cì a e ghôg callic, 2acit aci ghôg tôn kak aci ting kepec tuèng ko aci a aluék e uet; 3ghên ayá aci tak ba kepuát loy, na ghên aci nyic eben apuát ghon-tuèng, ba gor etong yin e têt, Theophilus apuat arêd, 4ba yin nyic yic e uel ca nyic.
5Aci to tin ghon Herodes beyn-did Yudaea, tyet e Dén-did tok a col Zacharias etong têt Abia ko tin-de etong nyr (ngyr) Aaron, ko rin-ke Elisabeth. 6Lone kêk ka rou lacit e Dén-did-nyin aci jâl e têt ko luoy e Dén-did acin kerác. 7Ko kêk acin mewt, ké Elisabeth aci rol, ko kêk ka rou aci ngor e run.
8Lone aci a, na yen acit têt buon-de aci loy luoy e tit e Dén-did-nyin, 9aci ben bey mêk, acit tit e Dén-did ci loy tér, be tól-tôl, ko aci lo ghun e Dén-did. 10Ko dut e koyc eben aci cor akenbay ghon e tól-mid. 11Lone aci tîc etong yen ajyeng e Dén-did ko aci kâc etong cuèj e dûr e tól-mid. 12Ko Zacharias aci nom lyap, na yen aci ting, ko ryoc aci yen gap. 13Lone ajyek aci lek yen: Dûne ryoc Zacharias, ké côr-du aci ping, ko tin-du Elisabeth abi man dyèt etong yin ko yin abi rin-ke cak Yoannes. 14Ko yen abi etong yin myed ko tûk, ko koyc cuec abi myed etong akol-de. 15Ke yen abi adid e Dén-did-nyin ko aci bi dèk abyèc ko ke muol, ko abi wtyang e uèy e Dén-did a-ngot e mán yic. 16Ko yen abi dùk acuec e mîwt Israel etong Dén-did beyndid-dûn. 17Ko yen abi kene ngor e uèy ko ryel Elias, ko yen abi dûk puot e ûr etong mîwt, ko koyc a keyʼ gam etong ngeing e koyc lacit, bi yen juir kuàt acin dák etong Dén-did. 18Ko Zacharias aci luel ajyek: Etong teno ghèn abi kan nyic? ké ghên aci dyop, ko tin-dia aci ngor akól-ke. 19Ko ajyek aci bêr ko aci luel: Ghên Gabriel ke ghên a kac e Dén-did-nyin, ko ghèn aci tōc, ba lek yin ko ba kan luel etong yin; 20ko yenkin, yin abi mim ko aci bi leu ba jam, ghêt akol na kake abi a, ké yin akeyʼ gam uel-cia, bi a yic e ghonden. 21Ko koyc aci Zacharias tit ko aci dyêr, ké yen a kuèk ghun e Dén-did. 22Lone na yen aci ben bey, akeyʼ leu bi lek kêk, ko kêk aci nyic, yen aci tîc ting ghun e Dén-did-ic. Ko yen aci kêk nyod ko aci rèr mim. 23Lone na akol loy-de aci tàb, yen aci lo pan-de. 24Lone alé akôlké Elisabeth tin-de aci lyac ko aci tyân rot pêi wdyec ko aci luel: 25Kele Beyn-did aci loy etong ghên akôlké, na yen aci ghên ting piñ, bi yen ngay etong ghèn lât e koyc-nyin.
26Lone pêi wdetem Gabriel ajyek acî tōc etong Dén-did pan tok e Galilaea a côl Nazareth 27etong nya ci tyek etong ran côl Yoseph etong pan e David, ko rin e nya ci côl Maria. 28Ko ajyek aci lo ghut etong yen ko aci luel: Maddo! yin e Dén-did ye aci yok wtyey; Beyn-did keke yin. 29Na yen aci kan ping, aci nom lyap etong uèl-ke, ko aci tak ye keno maddé. 30Ko aci lek yen ajyek: Dúne ryoc Maria, ké yin aci yok wtyey etong Dén-did. 31Yenkin, yin abi lyac, ko abi man dyèt, ko abi rin-ke cak Yesus. 32Kan abi adid ko abi cak Man e Gerang, ko abi yek yen Dén-did Beyn-did wtoc e David ûn, ko yen abi bayn ghun e Yakob atêr, 33ko aci bi wtòk bayn-de. 34Ko Maria aci lek ajyek: Kedí kan abi a, ké ghên akùc moyc? 35Ko ajyek aci bér ko aci luel: Uêy e Dén-did abi ben etong yin, ko ryel e Gerang abi yin mōn; ko yekan kan ye abi dyèt abi cak ke-wnyal, Man e Dén-did. 36Ko yenkin, Elisabeth, ruey-du yen ayá aci lyac man ghon dyop yen; ko kan pêy wdyec etong yen, ke cî cak rôl. 37Ké acin kede aci bi leu etong Dén-did. 38Lone Maria aci luel: Ghên-kin aloang e Beyn-did ko abi a etong ghên acit uet-du. Ko ajyek aci jal etong yen. 39Lone Maria akólké aci rot jot ko aci dayc lo alêl-nom pan e Yuda; 40ko aci lo ghun e Zacharias, ko aci Elisabeth môd. 41Ko na Elisabeth aci ping mad e Maria, uèn aci tuk e yen-yic, ko Elisabeth aci tyan uêy e Dén-did, 42ko aci cyú e kuoy-did ko aci luel: Yin a wtyey e dyar-ic ko aci wtyey dan e yi-yic. 43Ko etong teno kan etong ghên, bi ben etong ghên mán beyn-did-dia? 44Ké yenkin, na kuoy e mad-du aci ben gha-yid, mewt aci tuk e myed e gha-yic. 45Ko myed yen ci gam, ké abi a yic kan cî luel yen etong Dén-did. 46Ko Maria aci luel:
Uêy-cia abi did Beyn-did,
47Ko uêy-cia aci tuk e Dén-did koyn-dia.
48Ké yen aci ting piñ tût aloan-de:
Ko yenkin, etong yémanic kuât e koyc eben abi ghên cak myed.
49Ké yen aci kadîd loy etong ghên,
Yen a leu, ko rin-ke ci wtyey.
50Ko puón-de-dyau etong kuát ghêt e kuât, e koyc ye ryoc.
51Yen aci ryel loy e ye-kòk, ko aci tyay koyc e kôl e puon-den-ic:
52Yen aci ngay koyc leu etong wtoyc ko aci jot koyc tût.
53Yen aci wtyang e pyat e ke nek-cok,
ko koyc e nong uèu yen aci kêk puol acin kede.
54Yen aci lòr Israel man-de, ko aci dûk ye nom e dyan e puón-de,
55Acit aci luel etong ûr-kua Abraham, ko kuowt-ke atêr.
56Lone Maria aci rèr ke kene acit pêi dyak ko aci dûk pan-de. 57Ko Elisabeth aci tàb ghonde, be dyèt, ko aci man dyèt. 58Ko koyc wtyok ko ruey-ke aci ping, Dén-did aci pyat-de kedid loy etong yen, ko kêk aci amyed puon-den ke yen. 59Ko akol bêt kêk aci ben uèn tem, ko kêk aci yen cak Zacharias acit rin e ûn. 60Ko mán-de aci bêr ko aci luel: Ey, lone abi cak Yoannes. 61Ko kêk aci lek yen: Acín-tok etong dyen-du eben ci cak e rin-ké. 62Lone kêk aci nyod ûn, kedí a nong puou bi yen cak. 63Ko yen aci wtyèc kur e gor ko aci gor uêl: Rin-ke a côl Yoannes; ko koyc eben aci dyèr. 64Ko yémanic aci dak ye Wtok ko lyemde, ko aci jam ko aci Dén-did lēc. 65Ko aci ben bey ryoc etong koyc-ke-wtyok eben, ko alèl e Yudaea eben aci tyay uêl-ke eben. 66Ko koyc eben ci kan ping aci kan tit e puón-den-ic, ko aci luel: Bî a ngu uèné? ké cyn e Dén-did ke yen.
67Ko Zacharias ûn aci tyang e Uêy Dén-did, ko aci lek ka bi ben, ko aci luel:
68A wtyev Beyn-did Dén-did Israel, kéyen aci nèm ko aci koyn kuât-de,
69Ko aci jot etong ghôg tung e koyn ghun e David uèn-de.
70Acit aci luel ghon-tér e wtok e rōr-ke Dén-did rōr e ting;
71Koyn etong ka kuêd ghôg ko etong cyn e kak eben ci ghôg mân.
72Bi puón-de-dyau keke uar-kua, ko bi dûk ye nom mât-de puat 73Mèllkuèng itet ci yen kuèng etong Abraham uâ-da bi yen yek ghôg, 74bûg cin ryoc, na ghôg aci koyn etong eyn ka mân ghóg, abi luak etong yen 75e pyat ko lûk e ye nyin akôl-kua eben.
76Ko yin, uène, abi cak ran e ting e Gerang, ké ym abi ngor e beyn-did nyin tuèng, ba juir kuer-ke,
77Ba yek nyic e koyn e kuât-de etong pâl e kerác-ken,
78E puón-dén-did-dyau, e yen aci ghôg lôp yen a bo bey etong wnyal, 79bi mer kak nyuc e muód ko atyep e tóu-ic, bi yen kuád cok-kua e kuèr e dôr-ic.
80Ko uèn aci did ko aci ril e uêy, ko aci rèr e ror-ic ghet akol e tîc-de e Israel nyin.


text:
Wɛ̈t de Nhialic
Wɛ̈t de Nhialic (në thoŋ Dïŋlïth "Bible",biblía' wɛt de Gïrïk tὰ BιBλίa "athör") ayee akut athör lajik cï keek maatic cï gäm në Judai ku Kërëthänooi. Acin "Wɛ̈t de Nhialic" toŋ eyen romki ku ade Wɛ̈t de Nhialic juëc jiem kek në kuɛɛr juëc tɔ̈u thin. Akuut ke kɔc cï jam, acïk athördït ke piooc de lööŋ ke Nhialic në dhɔ̈l juëc kɔk yiic, ku akööl kɔ̈k aye tɛ̈ɛ̈kic ku mat keek athör, ku nɔn e wël kɔ̈k mat athördït në lööŋ cïmäätic.
Wɛ̈t de Nhialic de ɣeberu (acɔl Tanakä) ade-yic athöör ke thiärou ku ŋuan ku acï tɛ̈ɛ̈kic në adiäk, athör kadhic aacɔl Lööŋwëët (Tora), Athörtït (Nebiim), ku Athörcïgɔ̈ɔ̈r (Ketubim). Wɛ̈t de Nhialic de Kërëthänooi acit ke thoŋ kekë athör ke thierdhetem ku dhetem athör ë lööŋ ë Kɔc tɛɛr (Protestant) agut te ɣet kek athör ë lööŋ ke cit thierbet ke tok tɔ̈u luaŋ de Nhialic de Ethiopia (Ethiopian Orthodox Church).
Baŋ tueŋ de Wɛ̈t de Nhialic de Kërëthänooi ee Lëk thɛɛr, ku ade yic ke cit athör de Wɛ̈t de Nhialic de ɣeberu thierou ku ŋuan cï tɛ̈ɛ̈kic athör thierdiak ku dhoŋuan ku acï guiir cïïthoŋ athör ë Wɛ̈t de Nhialic në thoŋ de ɣeberu. Arɔm Luaŋnhialic (Catholic Church) ku Luëknhialic Nhiäk (Eastern Orthodox Church) acää athör kɔ̈k mat Lëkthɛɛric, ku aakëc mat athör Nhialicic ɣëbëru. Baŋ ekek rou ee Lëkyam mac ade yic athör thierou ku dhorou, ŋuan eki athör de Wëlpiɛth, Luɔɔi de dutuuc, thiɛrou ku tök athör tok cï gɔ̈ɔ̈r, ku jɔ yaa athör Nyuuth, ku athör e thɔɔn cï gɔ̈ɔ̈r ɣeric.
Në reenken ruɔ̈ɔ̈nbot DBN, ke akutnɔm ke Judai aake ye athör Wɛ̈t de Nhialic "Kacïgɔ̈ɔ̈r" ku ye kike cɔt "Kalajik" ye cɔl ("kitbei akodes" në thoŋ de ɣeberu), ku ye mɛɛn akut de Kërëthänooi aaye Lëk thɛɛr kekë Lëk yam de wɛt lajik de Nhialic cɔl "Wɛ̈t de Nhialic lajik" aya "Kacïgɔ̈ɔ̈r lajik" (në thoŋ de Gïrïk tὰ BιBλίa tὰ ἅYιa aya n AYίa Γpaφή0).
Kekë Aramaic athör thɛɛr de ɣeberu ye cɔl "Tanakä" gät ekɔc në nin mec të cit ruɔ̈ɔ̈nbot 10. Wɛ̈t de Nhialic aatekic në cɔ̈kdït në ruɔ̈ɔ̈nbot kathier ku diak DBN në raan cɔl Stephen Langton, ku berë tekic në cɔ̈kthii në ruɔ̈ɔ̈nbot kathier ku dhetem në mony magurgur athör ë gɛ̈ɛ̈r, raan cɔl Robert Estienne ku në ye mɛɛn Wɛ̈t de Nhialic aye jal kuanyic në cokdït ku cokthii cë yeen cɔk kɔcic ë kuɛ̈n.
Wɛ̈t de Nhialic yeka ye yök ke yen athöör töŋ ye ɣɔɔc apɛi në Pinynhom. Aye yök ke cit ciin de tïmëtïm bɔt ke bianabur në ke ye ɣaac ë ruuntok. Yeen anɔŋ kuɔnydït apɛi ë biak de lɔ tueŋ de kuɛ̈n ku gäär ku gän de katheer, ku jɔl nhɔmdït në biak de Pinytheei (the West) te ɣɔn thɛɛr ɣɔn cin ë athör juëc gät biic në makana në ciendït. Athöör tueŋ de wɛt Nhialic ye cɔl "Gutenberg" yenë kee kɔŋ juɔt beyic në makana.


text:
12
Tik ku këdïït cït jakanuaan
1 Ku loi këdïït kɔc gɔ̈i rot nhial. Tik ë tɔ̈ thïn ke cï akɔ̈l gɔ̈ɔ̈m piny ku pɛɛi yecök, ku cieŋ ajöm la kɔ̈u kuɛl kathiäär ku rou.
2 Yeen ë tiŋ liac, nawën cï thiɔ̈k ke dhiëth, ke rɔ̈p ku rem abï dhiau apɛi.
3 Ku ben dɛ̈t bɛ̈n bei nhial këdïït kɔc gɔ̈i, ku këdïït thith cït jakanuaan la nhïïm kadhorou ku tuŋ kathiäär ku ajɔ̈m kadhorou kenhïïm.
4 Ku thël tööŋ ë diäk kuɛl bei nhial yeyɔ̈l ku piir ke pinynhom, ku bïï ku kɛ̈ɛ̈c tiŋ wën dhiëth nhom bï manh dhiëth tiit bï dhiëëth bï cam.
5 Go tik manh ë moc dhiëëth, yen bï kɔc pinynhom mac ke cïn aŋuän. Go atuny nhial bɛ̈n ku rum meth man cin ku ɣɛ̈th nhial tënë Nhialic thɔ̈nyde nhom.
6 Go tik riŋ roor tɛ̈ cïï ceŋ, tɛ̈ cï Nhialic guiir tënë ye bï yen la rëër thïn, bï la muk ë nïn tim ku buɔt karou ku thiärdätem.
7 Go tɔŋ rot looi pan Nhialic. Atuny cɔl Maikel ku atuuc kɔ̈k aacï bɛ̈n thɔ̈r kek këdïït wën cït jakanuaan ku atuɔ̈ɔ̈cke.
8 Ku këdïït kënë acï bɛ̈n tiaam, ku acï bɛ̈n cuɔp wei pan Nhialic.
9 Maikel kek atuɔ̈ɔ̈cke aacï këdïït kënë kek atuɔ̈ɔ̈cke bɛ̈n cuɔp wei pan Nhialic. Kënë yen ë Bɛ̈ny jakrɛc dïït wäär ye lueel ka cɔl këpiiny, yen raan ëbën cɔl aloi awuɔ̈c. Acïk bɛ̈n cuat pinynhom kek atuɔ̈ɔ̈cke ëbën.
10 Ku piɛŋ röldït ke cöt pan Nhialic ku lueel,
“Ëmën, tɛ̈ bï Nhialic kɔc luɔ̈k acï bɛ̈n! Ëmën, Nhialic acï riɛlden yen bɛ̈nyŋaknhom nyuɔɔth! Ëmën, Raanden cï lɔc ku dɔɔc acï riɛlde nyuɔɔth! Rin raan wäär ë kɔ̈ɔ̈c Nhialic nhom ku gɔɔny miɛ̈thakua aköl ku wɛ̈ɛ̈r, acï cuɔp wei pan Nhialic.
11 Miɛ̈thakua aacï jɔŋrac tiaam rin cï Manh Amääl rot juaar bï nɔ̈k riɛnkua ku rin cï kek wɛ̈t yic lɛ̈k raan ëbën, ku keek aa këc wɛ̈iken nhiaar bïk riɔ̈ɔ̈c ë thou.
12 Week ëbën, wek kɔc rɛ̈ɛ̈r pan ë Nhialic miɛtkë puɔ̈th, ku kuat kë rɛ̈ɛ̈r ë pinynhom ku wär abï gum apɛi dït. Rin jɔŋrac acï cuɔp ë pinynhom tënë ke, ku yen acït puɔ̈u mac rin acïn nïn juëc cï päl ye bï yen luui.”
13 Nawën le këdïït cït jakanuaan ŋic lɔn cï ye cuat pinynhom, ke cop tiŋ wën cï manh moc dhiëëth bï dɔm.
14 Go tik gäm wuɔ̈k cït wuɔ̈k acu ku bï cɔl apɛ̈ɛ̈r tɛ̈den wäär roor tɛ̈ cïï cieŋ. Ku bï yen la tïït thïn run kadiäk ku abak, ku akëc jɔŋrac bɛ̈n lëu bï yiëk tɛ̈tök.
15 Ku ŋɔk këpiiny piɛ̈u dït cït aboor yethok rin bï tik mou.
16 Go tiɔm pinynhom tik kony, rin cï ɣaardït apɛi piny dai yic, ku wɛt pïu thïn ɣɔrɣɔr.
17 Go këdïït cït jakanuaan puɔ̈u riääk tënë tik apɛi ku le thɔ̈r kek mïthken kɔ̈k cï lööŋ Nhialic theek, ku mukkë wɛ̈t yic cï Jethu nyuɔɔth.
18 Ku la jɔŋrac kɔ̈ɔ̈c ë wär nhom.


text:
2
Athön tënë kɔc cï gam Epethuth
1 “Yïn awiëc ba athöör gät akut kɔc cï gam gen Epethuth, raan muk kuɛl kadhorou ciinden cuëc ku ciɛth kam käŋ kadhorou ye many adök took kenhïïm, aye lueel tënë we ëlä.
2 Aŋiɛc yen tɛ̈ cï wek pïïr thïn ë piɛ̈rdun yic. Aŋiɛc yen tɛ̈ril cï wek luui thïn ke we kɔc cï gam, ku tɛ̈ cï wek käril yiic gɔ̈ɔ̈k thïn. Aŋiɛc lɔn cïï wek ye bï lëu bäk kɔc ë luui kärɛc puɔ̈l bïk ke ya looi welɔ̈m. Wek aacï kɔc ye lueel lɔn ye kek atuuc Jethu them, ku acäk bɛ̈n yök lɔn ye kek alueth ë path.
3 Aŋiɛc lɔn guum wek riɛnkiɛ̈ we lir puɔ̈th, ku wek këc puɔ̈th bath.
4 Ku kë maan tënë we akïn, wek acïï ɣɛn nhiar ëmën cïmën thɛɛr wäär puɔc wek gam.
5 Këya, muɔ̈kkë wenhïïm yen tɛ̈ cäk dööt luɔi kärɛc yiic! Pälkë luɔi kärɛc, ku piɛ̈ɛ̈rkë cït tɛ̈thɛɛr wäär puɔc wek wɛ̈t ca lɛ̈k we gam. Na lak tueŋ ke we lui kärɛc, ke ɣɛn abï la tënë we, ku la we tɛ̈m awuɔ̈c bï ɣɛn këdun ye wek many adök took yenhom nyaai tɛ̈den kɛ̈ɛ̈c yen thïn.
6 Ku wek ya leec rin mɛɛn wek käk ye kɔc Nikolauth looi cïmën mɛɛn ɣɛn ke aya.
7 “Na lakkë yïth, ke we piŋ kë ye Wëi Nhialic lɛ̈k akuut kɔc cï gam. Ɣɛn abï kɔc cï jɔŋrac tiaam gäm yic bïk mïth tim ë pïr cam, tim rɛ̈ɛ̈r gör ë Nhialic yic!
Athön tënë kɔc cï gam Thimirna
8 “Yïn awiëc ba athöör gät tënë akut kɔc cï gam gen Thimirna ëlä, kënë ë wɛ̈t raan käŋ cɔl ajɔk röt ku cɔl ke aa thök, raan cï thou ku ben pïr aya, aye lueel,
9 Ɣɛn aŋic käril rëër wek thïn, aŋiɛc lɔn wek aa ŋɔ̈ŋ ku wek ajiɛɛk wepuɔ̈th. Ɣɛn aŋic kärɛc ye luɛɛl wegup kɔc ye lueel ka kɔc cï Nhialic lɔc, ku ë lueth ë path. Ku keek aa kɔc akut jɔŋrac.
10 Duɔ̈kkë riɔ̈c gum bï wek gum ëmën. Piɛŋkë! Jɔŋrac acï thiɔ̈k kek tɛ̈ bï yen kɔc kɔ̈k kamkun mac rin bï yen gamdun them. Wek abï rëër ater yic nïn kathiäär ku duɔ̈kkë puɔ̈th go bath wɛ̈tdiɛ̈ yic cɔk alɔn nɛ̈k we, rin wek aaba gäm pïr akölriëëc ëbën ke ye yen ariöp.
11 “Na lakkë yïth, ke we piŋ kë ye Wëi Nhialic lɛ̈k akuut kɔc cï gam. Ku raan bï jɔŋrac tiaam, acïn kërɛɛc bï ye yök alanaɣɔn ë thon yic rou.
Athön tënë kɔc cï gam Pergamum
12 “Yïn awiëc bä athöör gät tënë akut kɔc cï gam gen Pergamum, kënë athön bɔ̈ tënë raan muk pal cï ther thok kedhie.
13 Ɣɛn aŋic tɛ̈ rëër wek thïn gen mɛc jɔŋrac. Wek aa kɔc wɛ̈tdiɛ̈ ë cök, ku wek akëc puɔ̈th dhɔ̈r gamdun yic tënë ɣa. Wek akëc gamdun waar yic, agut wäär cɔk Antipäth raan ye nyuɔɔth käk ye looi yiic lɔn ee yen raandiɛ̈ nɔ̈k gɛndun ë tɛ̈ɛ̈n, gen mɛc jɔŋrac.
14 Ku ala käthii maan tënë we, kɔc kɔ̈k weyiic aa piööc Balaam buɔɔth yic, Balaam wäär nyuth Balak tɛ̈ bï yen kɔc Itharel cɔl aloi adumuɔ̈ɔ̈m thïn. Ku lëu bïk rïŋ cuet, rïŋ län cï näk jak, ku loikë käk bal.
15 Ku këlä aya, kɔc kɔ̈k weyiic aa piööc kɔc Nikolauth buɔɔth yic.
16 Pälkë luɔi kärɛc! Na cäk päl ke ɣɛn abï bɛ̈n kek ë pal bɛ̈n bei ɣathok bï ɣɛn kɔckä tɛ̈m awuɔ̈c.
17 Na lakkë yïth, ke we piŋ kë ye Wëi Nhialic lɛ̈k akuut kɔc cï gam. Ɣɛn abï raan cï jɔŋrac tiaam gäm abaŋ ayum nhial cï Nhialic tɔ̈ɔ̈u, ku gäm alel ɣer, alel cï rin yam cïn raan ŋic ke gɔ̈t yekɔ̈u, na cie raan cï gäm ye.
Athön tënë kɔc cï gam Thiatira
18 “Yïn awiëc ba athöör gät akut kɔc cï gam gen Thiatira ëlä, käkkä aa wël bɔ̈ tënë Wën Nhialic raan nyin dëp cït mac, ku le cök diardiar cït ban cï coth kɔ̈u.
19 Ɣɛn aŋic käk yakë ke looi. Aŋiɛc lɔn wek aanhiar röt kamkun, ku wek aa muk gamdun. Aŋiɛc yen tɛ̈ cï wek röt kuɔny thïn kamkun, ku tɛ̈ guum wek thïn, aŋiɛc lɔn wek aaloi käjuëc wär käk wäär tueŋ.
20 Ku ɣɛn ala këthiin maan tënë we, wek aacï tik puɔ̈l tiŋ cɔl Jedhebel ye lueel ke raan käk Nhialic tïŋ. Ku piɔ̈ɔ̈cde ë kackiɛ̈ thɛl luɔi käk bal yiic, ku camkë miëth cï juɛ̈r jak cï kiɛ̈ɛ̈t.
21 Aca lɛ̈k bï yepuɔ̈u dhuɔ̈k ciëën adumuɔ̈ɔ̈mke yiic, ku acï jai bï yepuɔ̈u dhuɔ̈k ciëën.
22 Ku këya, aba cɔl atuany ku kɔc käk bal looi kek ye aabï gum apɛi tɛ̈ cïï kek kepuɔ̈th dhuk ciëën, ku pälkë kärɛc yekë ke looi kek ye.
23 Kɔc cï piɔ̈ɔ̈cde gam aa ba nɔ̈k, ku aabï akuut kɔc cï gam ëbën jal ŋic lɔn ɣɛn ë raan ë kë tɔ̈ raan puɔ̈u ëbën ŋic, ku ŋiɛc kuat kë wïc. Ku kuat raan ëbën aba tɛ̈m awuɔ̈c cït kë cï looi.
24 “Ku ëmën aba lɛ̈k kɔc abɛ̈k kamkun gen Thiatira, kɔc këc piööc rɛɛc ë tiŋ buɔɔth yic, ku wek aakëc luui kë ye kacke cɔl, ‘Aye kë cï thiaan apɛi cï jɔŋrac moony.’ Aya lɛ̈k we lɔn wek acä bï mäc dɛ̈t ril yic.
25 Wek aadhil la tueŋ ke we gam wɛ̈tdiɛ̈, ɣet tɛ̈ bï ɣɛn bɛ̈n.
26 Ɣɛn abï kɔc cï jɔŋrac tiaam, ku lek tueŋ ke loi wɛ̈tdiɛ̈ ɣet tɛ̈ bï ɣɛn dhuk gäm riɛl bïk pinynhom mac.
27 Aabï pinynhom mac riɛl ke cïn aŋuän, ku abïk thuɔ̈r piny ku thorkë ke cïmën töny cï looi ë tiɔp.
28 Riɛlden abï thöŋ kek riɛl ca yök tënë Wä. Aaba gäm ciëër aya, ciëër bï ke nyuɔ̈th tiäm cï kek tiam.
29 Na lakkë yïth, ke we piŋ kë cï Wëi Nhialic lɛ̈k akuut kɔc cï gam.


text:
Amuɔŋlual
Amuɔŋlual a kor länbërëwal ye yök ebën apïrika guötëpiny , etoök tuŋ ë Apirïka ku roorëdeŋ ciɛl ku pacuɔlic abaŋ paandit. kebënbën aa ye yök tëdeceŋ kuom tim bi ke puol bïk athian , baknɔŋtim ku ɣɔn kur bi te rɛɛr kɔc thin .
kït macthok a tɛk yic lääuïc ta tɔu kek thïn . alɔŋ yin 14 abaŋmacthok cianic jɔk mathiaŋ thin Angola le mabok baknɔŋtim ku lɔnɣer de pinycërou. ye dït tacit 50cm dïtë ku eben athiɛkden 12 le 25kg . ŋuut eben adït ku athiek tene thɔn . tokarïl thɔn alɔŋ tuŋ ku a dit 11cm bɛɛr.
Amuŋlual alɔŋ mith laauic , aa mïth yɛr , yok, mithtim, ku ŋana , ku a mith kam aguek , diɛtkor ku ladhiethemïth ku riŋcedhiath le tɔu tiim walŋok cam ( te ye kek yök pïu thïn) alɔ reer kam baric ka kïc deek ku aa kuɛny mïthtim tim cok ta cï agɔk mïth thïn . aa cath aköl ku wakɔu ku a alääiwakɔu rer tathiak ta reer kɔc thin.
thɔn a tareerkekthïn rɔɔth (tɔc) piuadheŋ kur ku tuŋtim bï tarer lel. ŋuut ne thöŋic awic ta thiɛn kek thin . dhiɛt ye tok ruonic ku ŋut a dhiët menh tok kölliec 6 le 7.5 pɛi


text:
Piöcëkätiɔɔp
Piöcëkätiɔɔp (chemistry) ee këër de piöcë nyiny kä cë cak. Ka ye luui kenë kätɔ̈tiɔɔpic, cï mat, ku lon ye ku luui në tök piny yuil wɔɔk.
Yen apiöc de käkeguɔ̈p ku jɔl yaa ka tɔ̈ në piny yuil wɔɔk.
Käthɛɛr[cokic | cok tënëyökic]
Henrika Šantel Aŋoot run 1960s, go kɔc piöc në kä ye keek ke ye luɔ̈ŋ rial, ku käcïn, ka käcïn raan cë kan lëu në luɔi. Kän aye cɔl akemi, kɔc cï kä piɔth ke luɔi yök, ka cït yïï thul puric ku acïde ku nitric, keek ke rou acïke yök në tiɔpic ku käye kalik ëka cïkënyic. Kɔ̈k ke keek ayïï mercury, thilba, wënhrial ku colmac.
Piöcëkätiɔɔp, egɔc rɔt ke ye nyiny yic në run 1600s, thɛɛr ɣɔn. Yen ka cï kɔcŋickäŋ yök, käthii yenë ke kɔ̈k looi kedhiɛ kek kedhiɛ aye cɔl kätiɔɔp. Töŋ de lead ku kek keerou acï thöŋ. Keek acïke lëu bakenë waar në dɔyic tede ka ye röth waar. Töŋtueeŋ de kä cïke yök në ye runë cök 1600s, aye cɔl phosphorus, ekë peei ɣeer awääc ke kë cool cï duöt.
Kätɔ̈tiɔɔp cï kek yök ajuiɛ̈ arëëtic. Kɔc aye aliir tekic në käjuiëc, ku puckä alircï emɛt bɛn bei në ye yic, ku luikï wëkë ke wääc bei në mine yic në Sweden bï kek wënhluŋ yök piiny. Luŋ ë jam cɔl wënhjam acïk yök eya. Në ye köölë kɔc ŋic kätiɔɔp acï käŋ yök kee buɔt ku thiɛ̈ɛ̈r ku bɛ̈t (118). Kek awääc yiic. Kɔ̈k aye ke yök, cït mande aliirëpïïr.
Käjuiɛ̈c acë dac yök ku ka yeke ɣɔɔc në wëu juëc cït mande luŋthith kɔ̈k acë yök piiny. Ku ka ye ke looi ɣöndepiöcëkäŋ cït luɔ̈ŋ yeke wɛ̈c bei piiny rutherfordium.
Gɔɔc në run 1920s, ŋinykäŋ acï lɔ ke juak rɔt në luɔi wääcic de käke luɔi, në luɔi de kä koor ku ke lɔ tueŋ cït makuɛ̈n ku kɔc ŋickätiɔɔp acï kä piɔth ke luɔi looi benë käŋ yaa caaric. Keek ka ke luɔikä, ake tuɔc benë ke piöc në biak de ciëër tɔŋ.


text:
Matïtït
Matïtït ee thurumbil yennë kɔc cäth, ke kɔc lɔ tënnë ku tënnë. Yen acïn cok keŋuan cëmän thurumbil, ku yen anɔŋ cök kerou cëmän macircir. Lakin yen anɔŋ mawicwic [motor] cëmän thurumbil. Yen aye kuäth në raantök, ku raanda acï yith në yëkɔ̈u yen matïtït, ku kɔ̈k anɔŋ ɣon yenë ke käŋ jɔ̈t në ke kɔ̈th.
Në run 1901 ke matïtït tueŋ cë nyic luui ë looi në Matïtït 'Indian' në Springfield, Massachusetts. Ɣɔn akut kɔ̈k ke thääth acï looi eya akut juëc eke matïtït looi anɔŋ Honda, Suzuki, ku jɔl yaa Yamaha. Aŋïc Amerikan aa matïtït Harley-Davidson.
Ɣɔn matïtït apiɔ̈lic tënë thurumbil, ku yen apiɔ̈l apɛɛi. Ku yen matïtït acën ka kë gël cëmänë thurumbil. Alänawen ke raan ye matïtït geer ee ɣon tök dac yök të cikë keek röthdëny. Raan ee matïtït gëër ëcëŋ në köt ee nom, ku aläth ee gël guɔ̈p. Ku yen alanh kënë ë raan gël guɔ̈p në ɣantök, nekë näk raan, ku yen matïtït acïï raan gëër en ë gël në yom ku dëŋ ëkenë ayen yic rir bë kuath në yomic ku alierac, në baai nɔ̈ŋ nyïn ke matïtït aye kɔc roth jɔ̈t në weu lik. Kɔc cë lëu bïï ɣoc në thurumbil, ku kɔc juëc cïn weu bë kek ke thurumbil ɣöc a matïtït ɣöc. Në baai ajiekic ku matïtït dït, ku rilke aluɔi bë kɔc yaa wëër ku thuëc në geekic ke macircir ayake puɔ̈l bïkë ke yaa cääth në gëëric ku ka ciin athoorë ke pëën bïkë cek cäth në këdëkɔc.


text:
Wɛ̈tmääc
Wɛ̈tmääc pamac (ka pawut) ee wɛ̈tcïgɔ̈t ë lɔ̈ŋ man cë kɔc lɛ̈k apath thïn tɛ̈ bë miir dhil luui. Aye lueel tënë kɔc tɛ̈ bï bääny yaa kuany thïn ku kaam ye kek ceŋ keluimiiric, ku tɛ̈ bï lööŋ yam looi ku lööŋ thɛɛr waaric, ku ye kuat kɔc yinda bï yaa cuɛ̈t bïk bääny yaa kuany, ku lööŋyith kɔ̈k ŋu bï yaa ŋuun, ku tɛ̈ ye wɛ̈tmääc lëu bî kɔc waaric.
Wël thööŋ röt aaye tääu miir nhom ku riɛl töu ke kek wɛ̈tmääcic. Tɛ̈dɛ̈t, pamaac man aala miir thanypiny aacïn wëlmääcken theek ka aala wëlmääc rac apɛi man cïn lääunhom yiɛ̈k tënë mïthbaai ku kɔc kɔ̈k aya. Yen bääny kënë aŋic ke cɔl "riɛlnhom" ka wɛ̈tmääc tɔt kɔ̈ɔ̈th. Wɛ̈tmääc ee adhöl bë kɔc mat nhïïm miirmatnhomic.
Wɛ̈tmääc Amatnhom Panŋaknhom (UK) akëc gɔ̈t wɛ̈t tök cimën pamaac kɔ̈k. Wɛ̈tëyic, wɛ̈tmääc ë Amatnhom Panŋaknhom akëc gätpiny ëbɛ̈n acïn. Kɔ̈k aye yök në gäätic, ke jɔɔk ke Gämyithdït ("Magna Carta") ruɔ̈ɔ̈n 1215 ku Gäätlöŋ Yith ruɔ̈ɔ̈n 1689, ku ke mat Löŋluɔi ë ɣönlööŋ thïn. A bɛ̈k kɔ̈k ye yic aa cɔl löŋ ë raan ëbɛ̈n cï ke looi wɛ̈t kɔc löŋ yeem wär run buɔt jääi lɔŋ luɔi ye cɔl lɔ̈ŋ tɛ̈ tädë tɛ̈t löŋ lɔŋ biöth löŋ. Rin wɛ̈t kënë, aye kɔc kɔ̈k lueel lɔn Amatnhom Panŋaknhom ala wɛ̈tmääc "këc gɔ̈t".
Ruɔ̈ɔ̈n 1787 acë Amatnhom Pawut jɔɔk bï gäät wëlmääc ɣäth tueŋ. Wɛ̈tmääc ë Amatnhom Pawut aciek apɛi man cî kɔc ŋuɔ̈t luɔ̈ɔ̈i, ku acï waric arak juääc runiic. Acï looi wär cë kɔclooipiny baairot yök tënë Bɛritɛn. Tueŋ aake la wëljamiic lɔŋ miirmatnhom, acï nalä bɛ̈n waar Wɛ̈tmääc cî kɔc looi yaköl.
Wɛ̈tmääc pan ɣindia yen ee wɛ̈tmääc bärapɛi cïgɔ̈t në Pinynhom. Ala yic wëljamiic 395, watkɔ̈ɔ̈th 12, ku tekiic 22, ku acï waaric arak 100 ku täkac.


text:
Stephen Hawkiŋ
Stephen William Hawkiŋ 22 dhiëth (8 Pɛnëtök, 1942 – 14 Pɛnëdiäk, 2018). Yee ee Dïŋgïlïth ka ken cë gɔ̈t aye dupiöny ë piööckatɔɔr ku dukuënkäŋ ku tɛ̈ktɛ̈këkuënykäŋiic, yen ee dhiëth të ye cɔl Oxford. ë run 1950 go jäl lɔ të ye cɔɔl St. Albans, Hertfordshire. Yen ee raan töŋ wat kɔc nhïïm të de tɛ̈ktɛ̈këkuënykäŋiic ku ye dupiöny de piööcëkatɔɔr ë pinynhom. Hawkiŋ aca athör juëc ke piööcëŋiɛ̈ɛ̈cëkäŋ gɔ̈t tënë kɔc, kɔc cie dupiööc piööc ë ŋiɛ̈ɛ̈cëkäŋ.
Hawkiŋ ee ye dupiönydït de makuënëkäŋ panëthökëpiööc de Cambridge (tënë kɔŋ ran ye cɔɔl Isaac Newton muk) ku nyuc 1 Pɛnëthiäär, 2009. Yen ee nɔŋ tuaany ë riääkëräl, ku yen ë wëtë, yen acïnë cath ka yin jam apath. Ku jɔl ë tuaanyë lɔ̈kë taat ë runiic, ku yemɛɛn, athiökke bë ruai ëbɛ̈n ë yeguɔ̈p. Yen ee cath ë thöŋ ë macicir ku makuën ka mec yiic yen aye ye kuɔny ë jam.
Pïrdenthɛɛr ku piööc[cokic | cok tënëyökic]
Hawkiŋ ecë lɔ ë panëpiööc St. Alban, ee panëpiööc kɔc baai të ye cɔɔl Hertfordshire. Ke nɔŋ run 17 go tiɛɛm athëm len kuen në Oxford. Jɔl kuen ë piööcëkatɔ̈ɔ̈r ku piööcëkatiɔɔp. Yen acë yök kepuɔlic tueeŋ, akëc bɛ̈n kuen apɛi ë lɔŋ athëm ciëënic.
Ë Pɛnëthiäär 1962 acë gɔ̈l bë piööc buɔɔth tënë Trinity Hall. Ku yen ee të wäär jɔl tuaany de rɔt jɔɔk nyooth rɔt Arilic bë rɔt kueer ë määth ku acie cak cathaye. Na cɔk yaa mënë, ke cë thök ë mathölpiööc ku cë thök ë gɔ̈t de ɣɔ̈rcol. Yen acë bɛ̈në yaa dupiöny ë nɛ̈m panëthökpiööc cɔl Gonville ku ɣöndït Caius në run 1965.


text:
3
Jeju dan na ta kï Nikodem
(Oo Mat. 18: 3; Gal 6: 15; 2 Kor 5: 17)
1De mad i nõ ku Parisïgt, tøa i Nikodem, i kïkïða ku kïbogt lo juipg. 2De'n non ðe ro Jejut ndø ela an: Rabi, ad i ngeem, kï ger kad î ngendoodeg kï þai kokïro Luwaht, kïta de mad kï asï ða nyakøjg kï yaya'n i ndï i ða nõ goto, na Luwah i nat sia tã. 3Jeju tura an: Rota, rota la m'ndï m'eli nõ; îla oojïn de kooj kï kij al a ne, a asï ko kõþe lo Luwah al. 4Nikodem ela an: titbãi a oojïn de gog lon telïn ngatøg a? Asï kad and kam kont gog kad ooja kooj kï kõ joo'oo? 5Jeju tura an: Rota, rota la m'ndï m'eli nõ: Îla oojïn de kam mant kï kam ndilt al a ne, a asï kand kam kõþet lo Luwah al. 6De'n de ooja i dãro, na de'n oojïna kam tøg Ndilt kïkunjðang i Ndil. 7Ot kad ta'n m'eli m'an: A oojsïn ko kïdõ nõ yai. 8Nel ndï la kï lot'n gee, i ndï oo kaa, na i ger lon þait ke lon ndï awt nõ al, titbe ho la i kooj de'n oojïna kam tøg Ndilt kïkunjðang ye. 9Nikodem ela an: Nya 'nten a i root e? 10Jeju tura an: Î ngendoo Israel yela i ger nyag 'nten al yo? 11Rota, rota la m'ndï m'eli ye; kï ndï kï j'elta nyag'n kï ger, kï ndï kï manaj dø nyagt kï j'oo kï kumj, na be kaa ne, i ndig taan najkïma loj al. 12Îla m'elsï ta dø nyagt kï ndï ðan nya døningt la na adïn kamsï taa al ye, titbãi a k'admïn kamsï îla m'elsï ta dø nyagt'n a ðan nya dørãt a? 13Kïtø de mad kï aw dørãt goto, na Ngon de kï ðisï ko kï dørãt tã. 14Tit'n maði dïlalot Moij dø li ningakasï ta kagt unan kï dõ ye, titbe ho la a døn ne Ngon de dø kagt unïn na ne kï dø ho ye, 15kad dekïðen ada kamïn a ne, kï ngah kumkajir kï mbãkïnõt. 16Kïtø Luwah tar deg kï døningt kï tar kï tøitakøl mbã ad ngonïn kï kooj kïðabe kad dekïðen ada kamïn a ne kï nuj kø al, na kï ngah kumkajir kï mbãkïnõt. 17Kïtø Luwah la Ngonïn døningt kïtakad'n gangïnta dø degt kï døningt al, na kïtakad deg kï døningt ngahn kaj kïtakula. 18De'n ndï adkamïn Ngon a ne Luwah gangta døat al bat, na de'n ndï ada kamïn al a ne, Luwah gangta døat woi, kïta adkamïn Ngon Luwah kï kooj kïðabe al. 19Takïgang la ten: Kunj ðe døningt ne, na deg ndigïn til tøi kunj kïta kïlaðad i kïmajal. 20De'n ndï ða majal a ne, ndï øsïta kunj, ndï ðe ro kunjt al, na beta kunj kïja kïlaðang kï tïga wang ta kum degt. 21De'n ndï ða kïgo rotat a ne, ndï ðe ro kunjt kïtakad kunj tee kïlaðang kïgo ndigt lo Luwah kï tïga wang ta kum degt.
Jã ngeða baptem manaj dø Jejut þaitø
(Oo Jã 1: 6 teen 12, 19 teen 34; Mrk 16: 15 teen 16)
22Go nyagt 'nten, Jeju aw døning Judet, nat kï ngéndoog lon. Ndit nu, na ða ða deg baptem. 23Jã kaa ne, ða ða deg baptem lot kï tøa i A'n non, nderrbe kï Salim, kïta man i ngãi nõbe; deg ðent kad Jã ðad baptem. 24Kaglot'n non høn Jã dangãit al þaitø. 25Na ngéndoog lo Jã majïn na ta kï Juip mad dø kar ro dø nya kïyerrt. 26Ngéndoog lo Jã awïn ro Jãt elïna anan: Rabi, de'n ndï sei maði gid bah Jurdët, de ka'n i mãanaj nõ ye, oo, ða ða deg baptem, na deg ndï awïn roat.
27Jã turd ta an: De mad asï ngah nya mad kï døn al na îla Luwah ada tã. 28În kïþeg oon dø kï mbisï, m'an mî Krist al, na mî de'n Luwah lam nõat kad kï m'ða goðob loa tã. 29De'n taa dekïdë kij la i ngaw dekïdë ye, na madkïðaa'n ndï kadat i ngawdekïdë al, na roa ndï nela ngãi lon ndï oo dø ndi ngetaa dekïdëkij. Lom i titbe ho, mî tit madkïða ngetaa dekïdëkij be, ad rom nelïm kï dum bit. 30Maj kad tøa ko ngãi kïtai, na kï lom tel kï ber.
Jeju Krist Ngeðisï ko kï dørãt
31De'n ðisï ko dørãt i dø nyagt tube; na de'n i kï døningt la i kï lo døning, ndï elta nyag kï døningt tube; 32ndï manaj dø nyagt'n oo kï kumïn, kï nyag'n oo dø kï mbin, na de kï oo najkïma loa goto. 33Na de'n oo najkïma loa a ne, so go najkïmat kad Luwah el rota. 34De'n Luwah laa ye, ndï elta kï ta Luwaht, kïta Luwah þaakot kï ndilïn. 35Bøw tar ngonïn, ad la nyag tube jiat. 36De'n ndï adkamïn Ngon a ne, ngah kumkajir kï mbãkïnõt, na de'n adkamïn Ngon al a ne, a ngah kumkajir al bat, na wong lo Luwah i døat.


text:
Donald Trump
Donald John Trump, Koor (adhiëth 14 Pɛnëdhetem, 1946), raan Amerika ee ɣööc ku cï kuany bï lɔ kɔɔc ke ye Bɛ̈ny de Amerïka ku ye raan de Republican Party në ruon de 2016 deny. Ee bɛ̈ny de amat ku bɛ̈ny macbaai de Trump Organization. Weuken juëc ayekë yök në gendït New York, Las Vegas, ku Gendït Atlantic. Amuk tedë dhuëëŋ de laath de duet ke Lääth ë Pinynhom. Raan tueŋ ye nyuööth në nyooth Atiëëp yic.
Në Pɛnëdhetem 2015, ee cï Trump cɔɔl nɔn bï yen kɔɔc ke ye Bɛ̈ny de Amerika në 2016 në kuany de Bany.
Gɔl në Pɛnëdhorou cil, thiëc de kɔɔc ke kuen aa nyuooth tiɛm de Trump në Republicanic. Kenë eyic aa caka nɔn cï ye jaam guop ë wel rac, në rïn wetden cï lueel tedë kɔc panden cï kɔk Amerïka, Muslims, ku ISIS, kɔc cï ye reec në Demokrat, Republicans, kɔc ë ɣööc, bënyddït ke Pinynhom ku Pope Benedict de Koc ke Nhialic (Catholic).
Në 4 Pɛnëdhiëc, 2016, Trump abï lɔc ke e bɛ̈ny na ka juëc cï ke lueel eye guop në Texas, United States, Senator Ted Cruz ku Governor de Ohio Jɔn Kasich acïk bɛn bei.
Piirden thɛɛr[cokic | cok tënëyökic]
Trump adhieth Donald John Trump në Queens në Gendït New York. Ee wende Fred Trump ku tiŋde, Many Anne (dhieth MacLeod), cï thiääk në 1936, man adhieth në Isle de Lewis, ne baŋ paguot de kiir ë Scotland. Donald ee mɛnh tok në mïth kadhic yiic. Manhë Donald dït Fred acï thou në ruön 1981 ke ye run 43.


text:
Aŋui
Aŋuɔ̈ɔ̈th aaye luɔnyyinythïïnrou macuëtriŋ ku ye ländhiethëmïth. Keek aaye mɛ̈cthok ye yic ŋuän, cimën yik aŋui malek, aŋui mawël, aŋui luɔ̈l, ku jɔl yaa aŋui kuɔ̈ɔ̈c. Aŋuɔ̈ɔ̈th aaye läi këlɔteetic, ku keek aaye läi riɛlapɛi në tëdït ë käcieeŋröraguer në Apirïka.
Tënɔŋ wunkɛndït thɛɛr, aŋuɔ̈ɔ̈th aa thiökic ke kuataŋɔu, ku ruäl ke luɔnyyinythïïnrou. Keek cït luɔnyyinythïïnrou kɔ̈k të ciet ke peel, aayeken keek ke cieŋthin can bi cuɔth ke tëdɛɛn, riɛnydɛn, ku ka ye ciëŋ cimën kackɛn dit. Lakin keek aaye thöŋ ke kuätëjö në kuɛrjuëc; keek aayee dɔm në länbïcam ke lecken ku cïï ke riöpken, ku acïï yithnhial në tiimnhom.
Aŋuɔ̈ɔ̈th milek tɛkalë bë näk në läi kejuëc cimën 95% ye ke cuet, jɔl yaa aŋuɔ̈ɔ̈th maiwël lac cuët läi cë thou. Aŋuɔ̈ɔ̈th aayee ŋic keye läncuɛtlääi dïït tënë keek, ciet köör, cuɔpwei në wɛt läi cï nɔ̈k. Aŋuɔ̈ɔ̈th aayee lac län-niin aköl, lakin aköldɛ aalɔ ɣer adhuɔ̈mken tëden ke rëërthin në nhiäkduur lɔ yäp läi. Aŋuɔ̈ɔ̈th milek aa rëër në ruäl ë tëcit 80. Aŋuɔ̈ɔ̈th kɔ̈k aake rëër ke kuatda kor de 6 tëdɛ̈t lik.
Tëcit ruɔ̈n tïmëtïm thiäär cëlɔɣɔn tekic rou, aŋuɔ̈ɔ̈th aacë tekic rou, töŋ ye yap cimën jö ku töŋ ye nɔŋ gul ku lec ril ee rin ku ben ka yoom rëëm. Aŋuɔ̈ɔ̈th ciet jöŋ acë thiök bë thuum në ruɔ̈n tïmëtïm kerou cëlɔɣɔn, wët län kɔ̈k ciet jööŋ acë bɛ ɣët ku camkï läncïcamken; aŋui ciet jöŋ ëtök ye poth eeyee aŋui kuɔ̈ɔ̈c, në wët ee cam kɔm. Aŋuɔ̈ɔ̈th rëëmyoom, nɔŋic aŋui malek, aŋui mawël, ku jɔl yaa aŋui luɔ̈l aaye keek cë ben bïk yaa mëkënydït ë Yurathia ku Apirïka.
Aŋuɔ̈ɔ̈th aayee thiekic në kɛŋthɛɛr ku anyiköl de ceŋceŋ ran rëër kekë keek. Aŋuɔ̈ɔ̈th aayee lac tak keye riac ku dhääl. Në cieeŋ de yic, aŋuɔ̈ɔ̈th aayee tak ke lɔ nhiimwei kɔc, ku tuööp rɛ̈ŋ, ku pec läiyemac ku mïth. Në cieeŋ kɔ̈k, aŋuɔ̈ɔ̈th aalooi në dïït, ke looi abɛ̈k de guupken bë wäl apirïka muthciɛɛŋthɛɛric looi.


text:
Waŋari Muta Maathai
Waŋari Muta Maathai (1 Pɛnëŋuan 1940 – 25 Pɛnëdhoŋuan 2011). Ee raan pamac Kenya ŋic kɔc ë pinyëbɛ̈n në luɔiden të tɛ̈rëërëthin, wëlëbääny, ku ërin wët cï ye yiëk këleeclonpath ë Nobel. Ee dhieth pan cɔl Ihithe tɔ̈ ciɛlic në piiny thöny Kenya, ku ee raan ë thän Kikuyu. Acï la piöc Amatnhom Pawut te cɔl Mount St. Scholasta (Benedictine College) ku bɛ̈n la Piöcëbɛ̈n de Pittsburgh. Ee yen ë tiŋ në alɔŋ pabak Apirïka cï matholpiöc kenë ŋicëguɛ̈rëguɔ̈p konyekiimëlɛ̈i kaŋ yök në University College Nairobi 1971. Maathai acï ya dunyuuth ŋaar në ŋicëguɛ̈rëguɔp konyekiimëlɛ̈i 1975, bɛ̈ny abaŋloi ë nicëguɛ̈rëguɔ̈p konyëkiimëlɛ̈i 1976, ku ye dunyuuthŋaknhom rieec 1977. Maathai acï akut ë luɔi lök toc jɔɔk cök ë ruon 1977, ee akutguiɛ̈r tɛ̈rëërëthin ku akut cïe tɔ̈ miiri cök, ku acë nhomcök ë luɔi com tiim, gelëtɛ̈rëërëthin ku yinyëdiäär.
Acï tëtic athörden ë ruon 2010 cɔl 'Replenishing the earth: Spiritual values for healing our selves and the world', bï käŋ ë pinynhom juakiic ku buk röt muk ku pinynhom ë käŋwei në ciëŋlacök, acï jam kä lëu akutguiɛr ë lök toc bï këk kony, ku luɛɛl lɔn cï akutluɔiëbai, amatjuëcwël ë tɛ̈rëërëthin ye luel apɛidit elä wuut adhil kë cin matthin ku mat kë kenhiim bïk kä cïk wöciic bɛ̈n cökiic ku luui kë bïk kä ken wïcke baai ya yök. “ ɣok aa dhil luui apɛi ɣodhie buk käŋ ruöp, lök, pamaac ku pinynhom ëbɛ̈n wariic ”. Yen acï gäm Këleecëlonpath ë Luɔi Mukraan (the Right Livelihood Award) në ruon 1984, naɣɔ̈n në ruon 2004 kë acï ya yen ë tiŋ tueŋ në Apirïka cï këleecëlonpath Nobel ë dör kaŋ yök, ërin luɔi peth cï loi ë latueŋgäkthin, miirlɔckɔk ku dör. Maathai ee cï kuany ye raanɣönlööŋ ku bɛ̈n ya bɛ̈nykoorluɔi tɛ̈rëërëthin ku käŋyeyök de miir benymacbaai Mwai Kibaki, domthok pɛnëtök 2003 agut pɛnëthiaarkutök 2005. Maathai acï thou ruon 2011 në tuanykaar ë athintoŋ.


text:
2
Kë la cök dhil piɔ̈ɔ̈c
1 Yïn adhil kɔc piɔ̈ɔ̈c wɛ̈t Nhialic ë yic.
2 Lɛ̈k kɔcdït bïk kegup aa theek ku yekë röt tiit, ku gamkë Nhialic ë puɔ̈u ëbën, ku nhiarkë röt ku dhilkë gum aya.
3 Lɛ̈k diäärdït aya bïk aa diäär thek Nhialic. Ku cïk wël ye dhëëth, tɛ̈dë ke yïk röt määu. Ku yekë diäärkor nyuɔ̈th käpath.
4 Ku nyuuthkë diäärkor bïk rɔ̈ɔ̈rken ku miɛ̈thken nhiaar.
5 Ku bïk röt muk apath bï ciɛ̈n kärɛc ye luɛɛl kegup. Ku thekkë rɔ̈ɔ̈rken gup, bï ciɛ̈n raan rac dhäl wɛ̈t Nhialic yic riɛnken.
6 Këya, yïn adhil riënythii aa dɛɛt puɔ̈th aya bïk röt aa muk apath.
7 Yïïn aya, adhil nyooth lɔn ye yïn raan athɛ̈ɛ̈k path ye kiɛ̈ɛ̈t ku ŋic piööc.
8 Ye jam wël la cök rin bï ciɛ̈n raan dhäl yïguɔ̈p, bï kɔc atɛrdu ciɛ̈n nyin yɔ̈kkë bï kek ɣo aa jääm gup.
9 Piɔ̈ɔ̈c aloony bïk bänyken aa miëët puɔ̈th kuat käk yekë ke looi akölaköl, ku cïk wɛ̈lken ye jɔ̈ɔ̈ny,
10 ku cïk ye cuëër aya. Ku bïk nyooth lɔn ye kek kɔc path akölaköl cïn kë ye ke diëu thïn, ku bïk nyooth aya lɔn pɛth piööc rin Nhialic Aluäŋda kuat käk yekë ke looi yiic.
11 Rin Nhialic acï tɛ̈ puɔth yen thïn nyuɔɔth, rin cï yen bɛ̈n bï raan ëbën bɛn luɔ̈k pïr.
12 Dhɛ̈ɛ̈ŋde ë ɣo lɛ̈k buk pïr rac ku käk pinynhom puɔ̈l. Ku buɔthku pïr path yic, pïr löŋ Nhialic pinynhom ë tɛ̈n,
13 ke ɣo tit aköl cï dɔɔc yen ŋäthda, tɛ̈ bï diik Nhialic ril apɛi ku Jethu Krïtho Aluäŋda rot nyuɔɔth.
14 Bänyda Jethu acï rot gam bï nɔ̈k rin bï ɣook kony kuat kärɛc ye raan ke looi yiic, ku cɔl ɣo aaye kɔc cï kegup wuɔ̈ɔ̈ny wei, ku yeku kacke yetök ku yeku nhiaar diɛ̈t yeku looi këpath.
15 Piɔ̈ɔ̈c käkkä riɛldun tɔ̈ ke yï. Ku ye ke dɛɛt puɔ̈th ku miɛk kɔc piööc ke nyïn thïn. Ku duk raan tök ë path päl bï yï dhɔ̈l guɔ̈p.


text:
Jon
ndê bapia ŋamata-ŋga
Yom whê bapia dindec sa-ŋga
Ŋgac naŋ to bapia dindec, naŋ whê dau sa yêc bapia dau ŋalôm dom, magoc lau tigauc daêsam sêsôm bu Jon, Yisu ndê aposel naŋ to Jon ndê ŋawaê ŋayham, naŋ to bapia dindec whiŋ. Iŋ to bapia dindec gic lau sêkêŋ whiŋ-ŋga hoŋ ŋawaê. Lau ŋatô gauc gêm bu Jon to bapia dindec têŋ ndoc iŋ ti ŋamalac andô ma ndöc malac Epesas, ma bocdinaŋ iŋ to bu lau gameŋ Esia-ŋga sêsam muŋ.
Jon kêŋ puc lau sêkêŋ whiŋ-ŋga pi kêdôhôŋwaga tasaŋ naŋ sêsôm bu ŋamalac si ŋamlic ma gêŋ nom-ŋga hoŋ tisac su. Bocdinaŋ sêsôm yom pi Anötö ndê Atu (Mesaya) bocdec bu, oc tôm dom bu iŋ sip nom ma mbo tôm ŋamalac. Ma sêsôm bu Yisu iŋ ŋamalac ŋambwa, ma sêkêŋ whiŋ dom bu iŋ Anötö ndê Atu me Anötö ŋandô. Ŋac sêtoc lau si gauc sa kêlêc ma sêsôm bu datap gauc sa, dec tôm bu dambo dawhiŋ Anötö. Ma sêlic ŋamalac si lêŋ gitôm gêŋ ŋambwa, dec sêhêgo dau pi mêtê atac whiŋ-ŋga dom, ma gauc gêm bu oc tôm bu lau sêkêŋ whiŋ-ŋga sêkôm mêtê sac ŋapaŋ.
Jon kêŋ puc iŋ ndê lau bu sêsôc yom tasaŋ kaiŋ dinaŋ ŋapu dom, ma sêsap yom ŋandô pi Yisu Kilisi ma mêtê atac whiŋ-ŋga dôŋ ŋaŋga.
1
Anötö ndê Atu meŋ mbo nom ti ŋamalac ŋandô
1-2 Yac bu ahoc yom ŋandô asê têŋ mac, pi Yisu naŋ dasam bu ‘Yom Taŋli-ŋga.’ Iŋ yac neŋ dambo taŋli ŋapaŋ-ŋga ŋahu, naŋ mbo whiŋ Damaŋ Anötö têŋ têm ŋamata-ŋga andô, ma tiŋambu hoc dau asê têŋ yac. Iŋ meŋ mbo nom whiŋ yac, dec yac alic iŋ pi tanôŋ, amasec iŋ ŋa amaŋ, ma aŋgô iŋ dau ndê yom. Ma bocdinaŋ dec yac bu apuc yom pi taŋli ŋahu dau dôŋ bu yom ŋandô. 3 Aêc! Yac ahoc yom asê têŋ mac, pi iŋ naŋ yac alic ti aŋgô su. Yac atac whiŋ bu mac akôc yom dau sa, dec yac hoŋ oc dapiŋ dauŋ dôŋ ti dasap yom ŋandô pi Yisu dôŋ. Ma yom ŋandô dau oc piŋ yac hoŋ dôŋ danem damiŋ Damaŋ Anötö lu iŋ ndê Atu, Yisu Kilisi. 4 Yac ato yom dindec têŋ mac, ma akêŋ bataŋ bu mac oc akôc sa, dec oc kôm yac hoŋ datisambuc.
Taŋsêlêŋ dambo Anötö ndê ŋawê ŋalôm
5 Ŋawaê naŋ Yisu dau gic dulu têŋ yac, naŋ yac ahoc asê têŋ mac bocdec bu, Anötö iŋ Ŋawê Ŋadau, ma mêtê ŋasec-ŋga daŋ yêc iŋ-ŋga dom. 6 Bocdinaŋ yac bu dasôm bu dati Anötö ndê lau, tigeŋ dasa lêŋ ŋasec-ŋga, goc yac lau tasaŋ, ma taŋkuc yom ŋandô dom. 7 Magoc yac bu dasa neŋ lêŋ dambo ŋawê ŋalôm gitôm Anötö dau mbo ŋawê ŋalôm, dec ŋawê dau piŋ yac dôŋ dawhiŋ dauŋ, ma iŋ ndê Atuŋgac Yisu ndê dac oc êŋgwasiŋ yac neŋ sac hoŋ su. 8 Yac bu dasôm bu yac neŋ sac mbasi, dec oc taŋsau dauŋ, ma yom ŋandô yêc yac neŋ ŋalôm dom. 9 Magoc yac bu dapu dauŋ ma dahoc neŋ sac asê têŋ Anötö, dec dakêŋ whiŋ bu iŋ oc suc yac neŋ sac kwi, ma êŋgwasiŋ yac neŋ ŋalôm ŋawasi sa tiyham. Bu Anötö kôm gêŋ gitêŋ eŋ, ma dakêŋ whiŋ bu gêŋ bocke naŋ iŋ kêmatiŋ tidôŋ bu kôm, naŋ iŋ oc kôm. 10 Yac bu dasôm bu yac neŋ sac mbasi, naŋ tôc asê bu dalic Anötö ndê yom gitôm yom tasaŋ, ma iŋ ndê yom ŋandô daŋ yêc yac neŋ ŋalôm dom.


text:
24
Jesu kumbani-ken naniktä akumaŋ kuŋkuk
Mat 28:1-10; Mak 16:1-8; Jon 20:1-10
1
Täŋpäkaŋ Sande tamimaŋ-inik webe ukeŋo imaka käbäŋi tägatäga täŋtuŋum taŋpäŋ peŋkuŋo u yäpmäŋkaŋ Jesu äneŋkuŋ-ken kuŋkuŋ. 2
Päŋku ahäŋpäŋ kaŋkuŋ; Mobä pähap u yäpmäŋ keweŋkuŋo parirän. 3-4 *
Ude täŋpäkaŋ Jesu äneŋkuŋ-ken äroŋpäŋ Jesu täŋo komegupta wäyäkŋewä wawäkaŋ nadäwätäk täŋ irirä äma yarä teki paki-inik unitä pit kubägän dubini-ken ahäŋpäŋ itkumän. 5 *
Täŋirän webe kwayak unitä bumta umuntaŋpäŋ iŋami komen yäpä äpmoŋpäpäŋ patkuŋ. Parirä äma yarä unitä yäwetkumän; In kumbani komeken ŋo imata kodak iranita wäyäkŋeŋ itkaŋ? 6 *
U ŋo nämo itak, akumaŋ kuk yäk. Galili komeken itkaŋ man ŋode täwetkuko unita guŋ taŋkuŋ? 7
Uwä ŋode täwetkuk; Äma Bureni-inikä, äma waki täŋpani keri-ken pewäkaŋ päya kwakäp terak utpäŋ äneŋpäkaŋ kepma yaräkubä täreŋirän Anututä äneŋi yäpmäŋ päŋaku api tewek yäŋ täwetkuk. 8
Ude yäŋirän webe kwayak u nadäŋpäŋ yäŋkuŋ; Bureni, nadäkamäŋ! yäk.
9
Ude yäŋpäŋ awaŋ u peŋpeŋ päŋku iwaräntäkiye 11 ukät ämawebe ätukät biŋami yäwetkuŋ. 10-11 *
Webe kwayak u wäpiwä Maria Makdala komeken nanik, kubä wäpi Joana, kubäwä Maria wahupi Jems täŋo miŋi ukät webe ätu bok kuŋatkuŋ. Täŋpäŋ webe kwayak unitä iwaräntäkiye ukeŋo manbiŋam yäwerirä mani nadäŋirä jopi ude täŋpäpäŋ nadäwä bureni nämo täŋkuk. 12
Upäŋkaŋ Pitatä akumaŋ awaŋken bäräŋeŋ päŋku awaŋ gänaŋ umu okäreŋpäŋ tek Jesu gupi uwäk täŋpäŋ äneŋkuŋo ugänpäŋ kaŋkuk. Ude kaŋpäŋ nadäwätäk pähap täŋtäŋ äneŋi kuŋkuk.
Jesu Emeus kädet-ken kaŋkumän
13
Täŋpäŋ kepma ukengän iwaräntäki yarätä Emeus yotpärare-ken kuŋkumän. Emeus u Jerusalem yotpärare dubini-ken itkuk, 10 kilomitas ude. 14
Kädet kuŋit kuŋit imaka Jesuken ahäŋkuko unita man yäŋpäŋ-nadäk täŋtäŋ kuŋkumän. 15 *
Yäŋpäŋ-nadäk täŋtäŋ kuŋirän Jesu ini äma yarä u dubini-ken ahäwänkaŋ penta kuŋkuŋ. 16
Täŋpäkaŋ äma yarä u Jesu kaŋkumäno upäŋkaŋ u Jesu yäŋ siwoŋi nämo kawän täreŋkuŋ. 17
Ude täŋirän Jesutä yäwet yabäŋkuk; Ek imatäken manpäŋ yäŋpäŋ-nadäk täŋtäŋ kuŋatkamän? Yäwänä äma yarä uwä päŋku täpäneŋpäŋ itpäŋ butewaki iŋami dapun ijiŋkumän. 18
Täŋkaŋ äma yarä u kubä wäpi Kliopas unitä iwetkuk; Gäk kome kubäken nanik käwep unita Jerusalem yotpärare-ken kudän ahäŋkuko u nämo kaŋpäŋ nadäŋkun.
19 *
Yäwänä Jesutä yäwetkuk; Imatäkenta yäkamän? Yäwänä yarä unitä iwetkumän; Jesu Nasaret yotpärare-ken nanik unitäŋo manbiŋam yäk. U profet pähap. U Anutu ba ämawebe iŋamiken imaka kehäromi nikek yäŋpäŋ-täk täŋ yäpmäŋ äbäk täŋkukonik yäk. 20
Upäŋkaŋä nintäŋo äma ekäni ekäni-kät bämop äma intäjukun täŋpani unitä kumäkta yäŋtäreŋ imiŋpäŋ manken teŋpäŋ päya kwakäp terak utpewä kumbuk. 21 *
Unitä Isrel äbot nin Rom gapman täŋo keri-ken nanikpäŋ nimagutta yäwani yäŋ nadäŋkumäŋopäŋ u kawut, utpewä kumäŋirän edap yaräkubä täretak ŋo yäk. 22 *
Täŋpäkaŋ apiŋo tamimaŋ ninken nanik webe ätutä manbiŋam inide kubä niweraŋ yäk. 23
Uwä tamiinik Jesu äneŋkuŋ-ken kuŋpäŋ Jesu täŋo komegupta kawä waŋ yäk. Täŋkaŋ äneŋi äyäŋutpeŋ päbä ŋode niweraŋ; Aŋero yarätä ahäŋ nimiŋpäŋ Jesu kodak taŋpeŋ akumaŋ kuk yäŋ niweramän yäk. 24 *
Eruk man u nadäŋpäŋ nininken äbotken nanik ätutä awaŋken päŋku webetä yäŋo udegän kaŋ yäk. Upäŋkaŋ Jesu nämo kaŋ-ahäŋ.
25
Man ude iweränä Jesutä yäwetkuk; Yäke! Inä guŋ bureni-inik! Profettä man yäŋpäŋ kudän täŋkuŋo u in imata täŋguŋ taŋpäŋ bänep nadäwätäk täŋpäŋ nadäkinik nämo täkaŋ? 26 *
Profettä ŋode yäŋkuŋ; Kristo u komi mebäri mebäri nadäŋpäŋ kumäkta yäwani. Komi u nadäŋkaŋ eruk, epmäget peŋyäŋek ikek kunum gänaŋ api ärowek yäŋ yäŋkuŋ. 27 *
Jesutä ude yäŋpäŋ man kudup inita, Moses ba profet mäden ahäwanitä Anutu täŋo man terak kudän täŋkuŋo unitäŋo mebäri kudup yäŋkwawa taŋ yämiŋkuk.
28 Eruk, kuŋtäŋgän Emeus yotpärare keräp taŋkuŋ. Täŋpäŋ Jesutä yotpärare u irepmitpeŋ kwayäŋ täŋkuk. 29 Ude täŋpänä äma yarä unitä iwetkumän; Kweno yäk. Kome bipayäŋ unita nekkät penta ŋogän itna yäk. Ude iwerän nadäŋ yämänkaŋ eŋi gänaŋ penta päro itkuŋ.
30 *
Äroŋpäŋ ketem nänayäŋ maŋitkuŋ. Maŋit itkaŋ Jesutä käräga kubä yäpmäŋpäŋ tokätkaŋ Anutu bänep täga man iwetpäŋ äma yarä unita yämiŋkuk. 31
Ude täŋpänkaŋ Anututä nadäŋ yämiŋirän eruk U Jesu yäŋ kawän täreŋkuŋ. Kawän tärewäkaŋ uterakgän Jesu ini ugän paotkuk. 32
Täŋpänkaŋ yarä u ini-tägän näwetgäwet täŋpäŋ yäŋkumän; Bureni! yäk. Kädet miŋin man täŋo mebäri yäŋahäŋpäŋ niwerirän man gäripi nikek u nadäŋpäŋ bänepnektä pidäm tako ukeŋo!
33
Ude yäŋpäŋ uterakgän akumaŋ Jerusalem yotpärare-ken äyäŋutpeŋ kuŋkumän. Päŋku ahäŋpäŋ yabäŋkumän; Jesutä iniken iwaräntäkiye 11 uwä noriye ätukät änok kubägän irirä. Yabäwänä iwaräntäkiye itkuŋo unitä ŋode yäwetkuŋ; 34 *
Ekäni awaŋ gänaŋ naniktä bureni akuk! yäk. U Saimon kädet miŋin ahäŋ imik yäk. 35
Täŋpäkaŋ yarä unitä udegän kädet miŋin ahäŋ yämänkaŋ eŋi gänaŋ päro käräga tokätpäŋ yämän naŋkaŋ kawän täreŋkuŋo manbiŋam upäŋ yäwetkumän.
Jesutä iwaräntäkiye ahäŋ yämiŋkuk
Mat 28:16-20; Mak 16:14-18; Jon 20:19-23; Apos 1:6-8
36 *
Eruk Jesutä täŋkuko unita manbiŋam yäŋpäŋ-nadäk täŋ irirä bämopi-ken ini ugän ahäŋ yämiŋpäŋ yäwetkuk; Bänep kwini terak itkot! yäk. 37 *
Yäweränkaŋ iwaräntäkiyetä kaŋpäŋ kwaiŋpäŋ yäŋkuŋ; Wära! Mäjo kubä äbätak ŋo! yäk. 38
Ude yäwäwä yäwetkuk; In imata kikŋutpäŋ bänep yarä-yarä pekaŋ? 39
Ŋowä näkŋa-inik äbätat. In ketna kuroŋna-ken ŋo nepmäŋit näwatpäŋ nabäŋpäŋ nadäkinik täŋput. Mäjo uwä gupi tohari nikek nämo. Täŋ, nähä gupna tohatna nikek ŋo yäk.
40
Man ude yäwetpäŋ keri kuroŋi-ken jibi me u yäwoŋäreŋkuk. 41 *
Yäwoŋärewän kaŋpäŋ bänepi tägaŋkuŋ. Täŋpäkaŋ ŋo Jesu ini yäŋ ketinik nämo nadäwä täreŋkuŋ. Ude täŋpäkaŋ yäwet yabäŋkuk; Inken ketem ätu itkaŋ? 42
Ude yäweränä gwägu tom ijiwani kubä imiŋkuŋ. 43
Imiŋkaŋ kaŋ irirä, eruk naŋkuk.
44 *
Naŋpäŋ yäŋkuk; Näk inkät itkaŋ man täwet yäpmäŋ äburo ukeŋo nadäkaŋ? Näk ŋode täwetkut; Man näka Moses täŋo baga man kudän täwani terak, ba profet täŋo man kudän terak ba Sam terak kudän täwani u kudup udegän ahäŋ morekta yäwani yäŋ täwetkut. 45 *
Ude yäwetkaŋ Anutu täŋo man mebäri nadäkta nadäk-nadäki täŋkwawa taŋ yämiŋkuk. 46
Täŋkaŋ ŋode yäwetgän täŋkuk; Anutu täŋo man kudän terak ŋode kudän täwani; Kristo u komi nadäŋpäŋ kumäŋkaŋ kepma yarä täreŋirän kubäta kumbani-ken naniktä api akwek. 47-48 * *
Täŋkaŋ komeni komeni ämawebe yäwetpäŋ yäwoŋärek täŋpewä bänepi sukureŋirä Anututä Kristo unitäŋo wäpi terak wakini api peŋ moreŋ yämek yäŋ ude kudän täwani. Eruk nanaknaye, inä ude täkta yäwani. Unita Jerusalem yotpärare-ken yäput peŋpäŋ kaŋ täŋtäŋ kut. 49 *
Täŋpäkaŋ nanatä imaka injinta biŋam yäwani u iniŋ kireŋpewa api äpäŋ tamek. Unita in kome ŋo nämo peŋpeŋ kuneŋ. Ŋogän itsämäŋ irirä kunum täŋo kehäromi tama yäpmäŋkaŋ kaŋ kut yäk.
Jesu kunum gänaŋ äroŋkuk
Mak 16:19-20; Apos 1:9-11
50
Man ude yäwetkaŋ eruk yäŋ-yäkŋat päŋku Betani yotpärare gägäniken itkaŋ keri yäpmäŋ akuŋpäŋ Anututä iron täŋ yämikta man yäwetkuk. 51
Man täga u pen yäwerit yäwerit kome käkätäŋirän Anututä imagut yäpmäŋ kunum gänaŋ äroŋkuk. 52 *
Täŋirän iwaräntäkiyetä Jesu iniŋ oretkaŋ bänep oretoret pähap terak Jerusalem yotpärare-ken äneŋi kuŋkuŋ. 53
Kuŋpäŋ kadäni kadäni kudupi eŋi gänaŋgän itkaŋ Anutu iniŋ oret täŋkuŋ.


text:
Kuat Lotuko
Kuat Lotuko aa kuat tɔ̈u Paguot Thudän. Keek acït raan tim buɔt kaarou ku thiɛ̈rŋuan ku tök (241,000). Panden thɛɛr tɔ̈u alɔŋ Pabak Equatoria, Paguot Thudän. Aa kek akut abɛŋ Kɔckiirkɔ̈u alɔŋ Pabak ku Paguot. Keek aguɛl thoŋdeen Lotuko. Yanhdeen yekɛ̈ lac theek ee yanh kuat ku atɔ̈u cök kɛ̈cïcak yiic ku jɔl yaa duör kɔɔckeendïtthɛɛr tɔ̈u cök ciɛɛŋden yic. Tɛ̈ wɛɛr kɔcken abɛ̈k röt bïk yëth kɔc kɔ̈k yaa lɔ theek, ka ye nyuɔɔth lɔnadɛ̈ ka bï yaa la ceŋ cïmën kɔc cï kek yanhden yaa la theek kɛ̈yë ku acïï ben ciët Lotuko. Londeendïït ye kek pïr thïn ee mɛ̈cmɛ̈c läi ku ayekɛ̈ jal juak thok puör puur (matök), yäp läi ku mäi rec.
Lotuko aa pur ku aa mɛc läi. Aa mɛc ɣɔ̈k ku amɛ̈l ku apayeem juëc apɛi. Puörden ee kën kathik ye cam baai. Kɛ̈ye kɛ̈ puur pinythöŋnhom [plain] aa rap, muguaak, nyum ku abɛɛth. Rët (wula ɣɔ̈nthöny) nhïïm aaye kek pur thïn tim cɔl telebun, tim cɔl dukhn, bambe ku aa pïïth taap thïn aya.
Thän cɔl Murle aa tɔŋ jɔt thɛɛr tɛn kuat cɔl Lotuko, kuat cɔl Lopit ku thäi kɔ̈k ciëŋ ke keek tɛ̈ntök. Tɔŋtɔɔŋ keenkɛ̈ yiic aye kek mïth peec thïn. Piny ee yaa kën kɔɔc baai ku acïn raan tööŋ yen laŋ riɛl thïn bë yaa yen mɛc ye. Kuörbɛ̈rnhïïm yiic, ee akut kɔc yen ye tak lɔn dum abë täu tɛ̈n alɛ̈. Akɛɛth dom ŋɛk kek dum kɔɔc kɔ̈k aaye akut ke nyooth thook aya. ɣɔ̈n kɔ̈k aye ke puöl bïk niin piny (tɛ̈dɛt aa niin piny ɣet ruöön 10) ku ɣɔ̈n kɔ̈k aye puöl bë ke yaa puur (ɣet run kaŋuan).


text:
13
Barnaba ku Thawul aacï lɔc ku toc ke
1 Kɔc ke cï gam Antiök aake la yiic kɔc ke ye käk Nhialic tïŋ, ku jɔl aa kɔc ë kɔc cï gam piɔ̈ɔ̈c, ku keek aake ye yï Barnaba ku Thaimon. (Raan col) ku Lukiöth (raan pan Thirene) ku Maneen (ku yen ë ye mɛ̈thë bɛ̈ny cɔl Antipäth Ɣërot) ku Thawul.
2 Tɛ̈wën ye kek röök thïn tënë Bänyda, ku yekë mïïth theek ke ye dhël dɛ̈t dɔ̈ɔ̈r kek Nhialic, go Wëi Nhialic lɛ̈k ke ëlä, “Pälkë Barnaba ku Thawul ku bïk luɔi ca lɔ̈c ke aa looi.”
3 Ku jɔl kɔc cï gam miëth aa theek ku röökkë ku jɔlkë Barnaba ku Thawul dɔɔc ku jɔlkë ke cɔl ajiël bïk luɔi cï Nhialic lɔ̈c ke la luɔ̈i Nhialic.
Barnaba ku Thawul aacï keny Thaipruth
4 Barnaba ku Thawul aake cï Wëi Nhialic tooc bïk la gen cɔl Theleukia ku lek teem kɔ̈u riäi ku lek gen tɔ̈ gool nhom wär ciɛl yic cɔl Thaipruth.
5 Na lek ɣet gen dɛ̈t cɔl Thalamith, gokë kɔc aa piɔ̈ɔ̈c wɛ̈t Nhialic tɛ̈n amat kɔc Itharel. Ku Joon Marko ë cath ke ke rin bï keek aa kony luɔi.
6 Keek aacï cath ku temkë Thaipruth kɔ̈u, ku lek gen Papoth yen le kek raan dɛ̈t tiët cɔl Bar-Jethu ke ye raan Itharel, yök thïn. Ku ëcï rot a nyuɔɔth ciɛ̈t ye raan kɔc lɛ̈k wɛ̈t Nhialic.
7 Yen Bar-Jethu ë ye mɛ̈thë bɛ̈nydït cɔl Therjiuth Pauluth, bɛ̈ny wun tɔ̈ gool nhom wär ciɛl yic. Ku yeen ë ye raan pel nyin apɛi. Bɛ̈ny ëcï Barnaba kek Thawul tuɔ̈c ku bïk bɛ̈n tënë ye, rin ë wïc bï piɔ̈ɔ̈c wɛ̈t Nhialic.
8 Ku yen luɔiden bï kek bɛ̈ny piɔ̈ɔ̈c ëcï tiët Elimath (aa kek riɛnke thoŋ Gïrïk) duɛ̈r rac, rin cï yen ye them bï bɛ̈ny rac nhom bï wɛ̈t Nhialic cïï gam.
9 Ke Thawul, ku aŋic aya lɔn cɔl ye Paulo, ëcï Wëi Nhialic la yeguɔ̈p, go tiët tïŋ ku döt apɛi,
10 ku lëk ye, “Yïn mänh jɔŋrac. Yïn raan la ater kek käpath ëbën. Yïn athiäŋ guɔ̈p kärɛc, ku aye them akölaköl ba yith Nhialic wel bïk aa lueth!
11 Yïn abïï Nhialic jak guɔ̈p ëmën. Yïn abï cɔɔr ku yïn abï nïn nɔ̈k ke yï cïï piny ben tïŋ.” Nyin yic Elimath, ëcï kën macär guɔ paat nyin piny, ku jɔl cath ke wïc raan bï ye dɔm cin bï thel.
12 Nawën tïŋ bɛ̈nydït kë cï rot looi, go wɛ̈t Nhialic gam rin yeen ëcï gäi apɛidït käk cï ke ye piɔ̈ɔ̈c wɛ̈t Nhialic.
Barnaba ku Paulo aacï la Antiök tɔ̈ Pithidia
13 Paulo ku jɔl aa kɔcken cath kek ye aacï wär teem riäi ke jiël Papoth ku lek Perga, wun cɔl Pampilia. Tɛ̈wën, Joon Marko acï bɛ̈n puɔ̈k ke ke ku dhuk Jeruthalem.
14 Ku ben kë jäl Perga ku ɣeetkë Antiök tɔ̈ wun cɔl Pithidia. Nawën aköl lɔ̈ŋ, aköl cïï kɔc ë luui, go Barnaba ku Paulo la tɛ̈n amat ku nyuuckë thïn.
15 Nawën cï lööŋ Mothith, ku jɔl aa wël kɔc käk Nhialic tïŋ kueen, go bäny tɛ̈n amat wɛ̈t lɛ̈k Barnaba ku Paulo ëlä, “Wämäthakua wek aa wïcku bäk kɔc jääm nhïïm, tɛ̈ le yen wɛ̈t bï ke riɛɛl puɔ̈th bäk lɛ̈k ke.”
16 Go Paulo rot jɔt, ku nyooth yecin bï kɔc biɛt. Ku jɔl jam ëlä, “Wek mɛ̈thkiɛ̈ pan Itharel, ku jɔl aa kɔc cie kɔc Itharel Nhialic door, piɛŋkë wɛ̈tdiɛ̈.
17 Nhialic kɔc Itharel ëcï wärkuan dït lɔc ku looi ke ke ye kuatdït ril tör tɛ̈wäär ciëŋ kek ke ye alɛi wun cɔl Ijip. Keek aake cï Nhialic bɛ̈ɛ̈i bei Ijip riɛlde.
18 Ku acï kärɛc yekë luɔ̈i ye guum roor ruɔ̈ɔ̈n thiärŋuan.
19 Ku Nhialic acï wuɔ̈t kadhorou cuɔp wei pan Kanaan. Ku looi kacke bï aa kek la piny,
20 tɛ̈cït run buɔt kaŋuan ku thiärdhiëc.
“Wën cï kën rot looi, go Nhialic ke yiëk kɔc mac ke agut tɛ̈ tul raan käk Nhialic tïŋ cɔl Thamuel.
21 Nawën thiëckë Nhialic bï ke yiëk bɛ̈nyŋaknhom, go Nhialic ke yiëk Thawul raan many Kïc, kuat Benjamin yic, ku bï ya bɛ̈ny ruɔ̈ɔ̈n thiärŋuan.
22 “Nawën cï Thawul nyaai bääny yic, go Nhialic Debit looi ke ye bɛ̈nyŋaknhomden. Ku kën cï Nhialic lueel riɛnke akïn, ‘Aca yök lɔn Debit, wën Jethe yen ë raan yen wiɛ̈c. Ku ë yen raan bï käk wiɛ̈ckë bïk röt looi, aa looi.’
23 “Ë ye Jethu raan kuat Debit, yen cï Nhialic looi ke ye raan bï kɔc Itharel luɔ̈k, tɛ̈cït tɛ̈ cï yen ye luɛɛl thïn wäär.
24 Wäär këc Jethu luɔide jɔɔk, ke Joon ëcï kɔc Itharel kaŋ lɛ̈k wɛ̈t Nhialic. Ku ye ke yɔ̈ɔ̈k bïk muɔ̈l luɔi kärɛc, ku cɔlkë röt aa muɔc nhïïm pïu.
25 Na wäär cï luɔi Joon thiɔ̈k kek thök, go kɔc thiëëc ëlä, ‘Yakë tak ya ŋa? Acie ɣɛn raan tiɛtkë. Raan tiɛtkë abï lɔ̈k bɛ̈n ɣacök. Ku acie ɣɛn raan lëu ye ba warke däk bei yecök.’
26 “Wek wämäthkiɛ̈ Itharel, mïth Abaram, ku jɔl aa wek kɔc cie kɔc Itharel rɛ̈ɛ̈r tɛ̈n Nhialic door. Wɛ̈t bï kɔc kony bï kɔc cïï la pan mac acï lɛ̈k ɣo.
27 Ku yeen akëc kɔc ke ciëŋ Jeruthalem ku bänyken ŋic, lɔn nadë ke yen raan bï kɔc bɛ̈n kony. Ku keek akëc wël deet yiic aya, wël ke ye kɔc käk Nhialic tïŋ lɛ̈k ke wäär ye kueen akölaköl, aköl lɔ̈ŋ. Ku keek aacï wël kɔc käk Nhialic tïŋ cɔl aa tiiŋ kenhïïm, rin cï kek Jethu cɔl anäk.
28 Cɔk alɔn cïn yen yiny cïk yök bï ke ye tɛ̈m thou, gokë ŋuɔ̈t ke thiëc Pilato bï dhiɛl nɔ̈k.
29 Ku wën cï kek këriëëc ëbën looi, käk ke cï gɔ̈t athör thɛɛr wël Nhialic yic riɛnke, gokë jat piny tim cï rïïu kɔ̈u ku lek thiɔ̈k raŋ yic.
30 Ku yeen acï Nhialic cɔl aben pïr.
31 Ku aacï rot nyuɔ̈th kɔc ke ye cath kek ye kam Galilia ku Jeruthalem nïn juëc yiic. Kek kɔckä, kek aacï käk cï röt looi tïŋ, ku lëkkë ke kɔc Itharel.
32-33 “Ku ɣok aacï bɛ̈n buk we bɛ̈n lɛ̈k thoŋ path cï Nhialic yepuɔ̈u tɔɔŋ ke bï luɔ̈i wärkuan dït. Acï luɔ̈i ɣo ëmën ɣok miɛ̈thken, rin cï yen Jethu cɔl aben pïr ke cï thou. Cïmën cï ye gɔ̈t ëlä waak rou athör thɛɛr wël Nhialic yic,
‘Yïn ee wëndiɛ̈, ɣɛn acï ya Wuur akölë.’
34 “Ku yen kënë yen ë kë cï Nhialic lueel, lɔn bï yen ye cɔl aben rot jɔt thou yic, ku bï cïï kɔŋ dhiäth raŋ yic,
‘Yïn aba yiëk yath, ku yïn aba dɔɔc cït tɛ̈wäär,
cï ɣɛn ɣapuɔ̈u taaŋ thïn tënë Debit.’
35 “Ku ë yic alanden, ëcï lueel këlä wɛ̈t dɛ̈t cï gɔ̈t yic,
‘Yïn acä aluɔnydu bï puɔ̈l bï dhiäth raŋ yic.’
36 “Ku yen Debit ë ye käk Nhialic looi wäär pïïr yen, ku jɔl thou ku thiäk tɛ̈ cï wärken dït thiɔ̈k thïn. Ku guäpde acï bɛ̈n dhiäth raŋ yic.
37 Ku kën akëc rot looi tënë raan cï Nhialic jɔt bei raŋ yic.
38-39 “Awiëc bäk ŋic wek wämäthkiɛ̈ Itharel, lɔn nadë ke rin Jethu yen abï kärɛc päl piny tënë kɔc. Raan bï wɛ̈tde gam abï adumuɔ̈ɔ̈mke päl piny tënë ye. Ku kënë ë këc löŋ Mothith looi wäär tënë we.
40 Tääukë wenyïn piny apath bï kë cï kɔc käk Nhialic tïŋ, cïk lɛ̈k kɔc ëlä rot cïï lui we,
41 ‘Tiɛ̈ŋkë wek kɔc kɔc dɔl gup! Gäikë ku wek aabï liu, rin kë luɔɔi akölë!
Acie kë bäk gam, cɔk alɔn bï raandä ye teet yic tënë we!’ ”
42 Wën jiël Paulo ku Barnaba tɛ̈n amat, goke yɔ̈ɔ̈k ku bïk bɛn bɛ̈n aköl dɛ̈ɛ̈t amat bïk wɛ̈t lööŋ Nhialic bɛ̈n ber yic.
43 Wën cï kɔc jäl amat yic, ke Paulo ku Barnaba ruɛc kɔc juëc Itharel, ku kɔc juëc cie kɔc Itharel cï ciɛɛŋ kɔc Itharel gam. Ku jɔl Paulo kek Barnaba lɛ̈k ke bïk kepuɔ̈th dɛɛt, ku bïk pïr ke ŋɔ̈th piath Nhialic.
44 Nawën aköl dɛ̈t amat, ke kɔc juëc apɛi bɔ̈ amat yic aabï ciɛ̈t kɔc ëbën geeu kek cï guëër bïk bɛ̈n piŋ wɛ̈t Nhialic.
45 Nawën tïŋ kɔc Itharel akut dïït kënë ke dɔm tiɛɛl ke. Ku yekë wɛ̈t lueel Paulo dhɔ̈l yic ku yekë lat.
46 Ku Paulo kek Barnaba aacï bɛ̈n jam apɛi këlä ke cïï riɔ̈c, “Kën yen bï rot kaŋ looi tueŋ, ee lɔn bï we lɛ̈k wɛ̈t Nhialic. Ku na cäk kuec bäk wɛ̈t Nhialic cïï gam, ku yakë röt yök ke we cie kɔc wïc pïr akölriëëc ëbën, ke wek aa buk nyääŋ piny ku lok tënë kɔc kɔ̈k cie kɔc Itharel.
47 Rin ɣok aacï Nhialic yɔ̈ɔ̈k ëlä, ‘Wek aaca looi ke we cït mermer tënë kɔc cie kɔc Itharel, rin bï raan ëbën pinynhom poth la pan mac.’ ”
48 Nawën piŋ kɔc cie kɔc Itharel wɛ̈t kënë, gokë puɔ̈th miɛt ku leckë wɛ̈t Nhialic cïk piŋ. Ku kɔc ke cï lɔc bïk aa kɔc pïr akölriëëc ëbën aake cï bɛ̈n gam.
49 Wɛ̈t Nhialic acï bɛ̈n ɣet bɛ̈ɛ̈ikë yiic ëbën.
50 Go kɔc Itharel, kɔcdït baai gɛu yic ëbën bɛn rac nhïïm agut diäär kɔcdït cie kɔc Itharel Nhialic door. Ku aacï Paulo ku Barnaba bɛ̈n cuɔp wei panden.
51 Go atuuc Jethu mël kuëëŋ ku teŋkë kecök rin cï kek puɔ̈th riääk tënë ke. Ku jiëlkë ku lek pan cɔl Ikonia.
52 Kɔc ke cï gam Antiök aake cï Wëi Nhialic la kegup, ku keek aake mit puɔ̈th apɛi.


text:
7
Jam Ithipin
1 Ku jɔl raandït käk Nhialic Ithipin thiëëc ëlä, “Yekë yith kek käk cï kɔckä yï gaany?”
2 Go Ithipin dhuk ku lueel, “Wek wärkiɛ̈ ku wämäthkiɛ̈, piɛŋkë wɛ̈tdiɛ̈! Nhialic Madhɔl yen ye leec raan ëbën, ëcï rot nyuɔ̈th wädan dït Abaram ɣɔn ŋot ciëŋ yen pan Methopotamia, wäär këc yen guɔ kök bï la ceŋ pan Ɣäran.
3 Ku yen Abaram ëcï Nhialic yɔ̈ɔ̈k ëlä, ‘Nyääŋ paandu ku kacku piny ku lɔɔr piny ba nyooth tënë yï.’
4 Go Abaram wuɔ̈nden nyääŋ piny ku ler bï la ceŋ gen Ɣäran. Na wäär cï wun Abaram thou, go Nhialic Abaram yɔ̈ɔ̈k bï bɛ̈n ceŋ ë wun yen ciëŋ wek thïn ëmën.
5 Acïn abaŋ piny cïï Nhialic yiëk Abaram, ku ëcï thɔn lɔn bï yen Abaram gäm ë piny kënë bï ya piɛnyde kek mïthken bï lɔ̈k dhiëëth aköldä. Tɛ̈wäär yen lëk Nhialic Abaram ë wɛ̈t kënë, ke Abaram ë cïn mïth cï dhiëëth.
6 Nhialic ë cä Abaram yɔ̈ɔ̈k ëlä, ‘Miɛ̈thku aabï ceŋ wun thäi kɔ̈k run buɔt kaŋuan. Ku keek aabï ya aloony kɔc ë wun bï kek ceŋ thïn, ku aabï ya jöör apɛidït.
7 Ku ɣɛn abï kɔc kek bïk aa luɔ̈ɔ̈i mac, ku na la run juëc thök, ke keek aabï jäl ye wun kënë. Ku aabï bɛ̈n bïk ɣɛn bɛ̈n door ë tɛ̈n.’
8 Ku ë tɛ̈ɛ̈n acï Nhialic lëk Abaram bï miɛ̈thke aa ŋoot, ku yen ë kïn ye nyuɔɔth lɔn cï kek dɔ̈ɔ̈r. Ku Abaram acï wënden Ithäk bɛ̈n ŋoot nïn kadhorou cök ciëën wäär dhiëëth ye. Ku ŋot Ithäk Jakop, ku ŋot Jakop wätke kathiäär ku rou. Aa kek wärken dït kuat Itharel ëmën.”
9 “Wɛ̈ɛ̈t Jakop aake man mɛ̈nhden cɔl Jothep. Gokë ɣaac ku bï a lony pan Ijip. Ku Nhialic ë nhiar Jothep.
10 Go Jothep kony bï puut bei kärɛc yiic. Na la Jothep ɣäth bɛ̈nyŋaknhom Ijip nhom, ke yïk Nhialic riɛl bï käŋ ŋic ku ye raan path. Go bɛ̈nyŋaknhom ruɔ̈k bï ya yen bɛ̈ny pan Ijip. Ku looi aya bï a yen tɔ̈ tueŋ käk paande yiic.
11 Ku cɔk ëcï tuɔ̈l pan Ijip ëbën ku jɔl a Kanaan. Ku yen cɔŋ kënë ëcï kɔc baŋ apɛi. Ee ril yic ku bï wärkuan dït miëth yök.
12 Nawën le Jakop piŋ lɔn tɔ̈ rap Ijip, go wätke kek wärkuan dït ëmën tooc ku bïk la.
13 Na ben wärkuan dït bɛn dhuk cäth yic rou, go Jothep rot tɛ̈t ke lɔn ë yen mɛ̈nhden ku jɔl bɛ̈nyŋaknhom Ijip manyde ŋic aya.
14 Ku tuc thok wun Jakop, ku bï lɛ̈k wun kek manyden ëbën kathiärdhorou ku dhiëc bïk bɛ̈n Ijip.
15 Go Jakop jäl la, ku ë yen tɛ̈ cï Jakop ku wärkuan dït bɛ̈n la thou thïn.
16 Gup wärkuan dït aake cï bɛ̈n la thiɔ̈k tɛ̈ cɔl Cikem, ku tɛ̈ cï ke thiɔ̈k thïn, ee ye piny ɣɔɔc Abaram wëëu tënë thäi cɔl Ɣämor.
17 “Na la nïn thiɔ̈k, nïn kek ke cï Nhialic ke Abaram yɔ̈ɔ̈k lɔn nadë ka la këpuɔɔth bï luɔ̈i ye, ke akuën kɔckuan ke tɔ̈ Ijip ëcï ye yic juak apɛi.
18 Ku ëcï rot looi bï bɛ̈ny dɛ̈t kuc Jothep pan Ijip mac.
19 Ku yen bɛ̈ny kënë ë ye wärkuan dït wëëŋ ku kuc ke ciëëŋ. Ku ye ke cɔl acuɛt miɛ̈thken roor ku bï mïth thou.
20 Ku tɛ̈ɛ̈n ë yen ë dhiëëth Mothith, ku yen ë ye manh adhɛ̈ŋ tënë Nhialic, ku muk baai pɛ̈i kadiäk.
21 Ku nawën la cuat wïïr, go nyɛn bɛ̈nyŋaknhom la kuany ku muk ku looi ye manhde.
22 Mothith acï piɔ̈ɔ̈c tɛ̈cït tɛ̈ ŋic kɔc Ijip käŋ thïn, agut abï ya raandït tet ku ye raan ŋic käŋ apɛidït jam yith, ku jɔl a luɔi aya.
23 “Na la run Mothith ɣet thiärŋuan, go yenhom tak ku bï wämäthakën Itharel la tïŋ tɛ̈ ciëŋ kek thïn.
24 Tɛ̈wën cï yen wämäthakën la tïŋ, go raan tök keyiic yök ke nɛ̈k raan Ijip, go mɛ̈nhden näk kony, ku guur raande agut tɛ̈ nɛ̈k yen raan awën thär kek raande.
25 (Ee cï Mothith tak lɔn nadë ka bï kacke deet yic, lɔn bï Nhialic ye looi bï ke wɛ̈ɛ̈r bei loony yic. Ku akëckë deet.)
26 Naɣɔn nhiäk ke yök kɔc Itharel karou ke thär, go la ku dɔk ke. Ku jɔl ke yɔ̈ɔ̈k ëlä, ‘Piɛŋkë këdiɛ̈ wek röörkä. Wek aa kɔc ruääi. Yeŋö kuc wek ceŋ kamkun?’
27 “Go raan töŋ wën cï raan tiaam Mothith piɛ̈k wei, ku thiëëc ëlä, ‘Yeŋa cï looi ba ya bänyda. Ku ye bɛ̈ny dɛ̈t lëu ba luɔ̈ŋda luk?
28 Wïc ba ɣa nɔ̈k cïmën wäraköl nɛ̈k yïn ke raan Ijip?’
29 Tɛ̈wën piŋ Mothith ë wɛ̈t kënë, go kat ku le ceŋ Midian. Ku acï bɛ̈n la dhiëth dhäk karou ë tɛ̈ɛ̈n.
30 “Wën cï Mothith ceŋ ruɔ̈ɔ̈n thiärŋuan Midian, go atuny Nhialic rot nyuɔ̈th ye. Ku atuny nhial ëcï Mothith tïŋ kecït bun dɛ̈p roor liɛɛt tɛ̈thiääk kek gɔn Thinai.
31 Go Mothith gäi kë cï tïŋ, ku cot rot but lɔ̈ɔ̈m ku bï tïŋ apath. Go röl Nhialic piŋ ke ye lueel,
32 ‘Ee ɣɛn Nhialic ye wärkuɔ̈n dït door. Nhialic Abaram, ku Ithäk, ku Jakop.’ Go Mothith riɔ̈ɔ̈c arɛ̈k bï lath ku cïï këwën ben döt.
33 Go Nhialic Mothith yɔ̈ɔ̈k, ‘Dɛ̈k war bei, rin tɛ̈ kɛ̈ɛ̈c yïn thïn, ee tɛ̈ thek.
34 Ɣɛn acï tɛ̈rɛɛc guum kackiɛ̈ thïn pan Ijip tïŋ. Ɣɛn acï dhiënden piŋ. Ku ɣɛn acï bɛ̈n ku ba ke bɛ̈n kony. Bäär ëmën, ba yï tuɔɔc Ijip.’ ”
35 Ithipin acï la tueŋ ke jam luk yic ëlä, “Mothith ëcï kɔc Itharel kuec bïk wɛ̈tde cïï piŋ. Ee cïk thiëëc ëlä, ‘Yeŋa looi yï ba ya bänyda ku ye luɔ̈kkua luk?’ Yen Mothith ë yen cï Nhialic tooc ku bï ya bɛ̈ny, ku ye raan kony Itharel. Ku yen abï atuny Nhialic cï rot nyuɔ̈th ye bun dɛ̈p yic, kony luɔide yic.
36 Yen Mothith acï kɔc Itharel wɛ̈t nhïïm bei Ijip ke loi käk jäŋ gɔ̈i pan Ijip, ku wäär teem wär aruɔ̈ɔ̈r, ku jɔl a wäär rëër kek ror liɛɛt run kathiärŋuan.
37 Mothith ëcï kɔc Itharel yɔ̈ɔ̈k, ‘Nhialic abï we tuɔ̈c raan bï we bɛ̈n piɔ̈ɔ̈c wɛ̈tde, raan käk Nhialic tïŋ cïmën cï yen ɣa tuɔ̈c we. Ku yen raan bï tuɔ̈c we abï ya raan kuatdun.’
38 Mothith ë yen rɛ̈ɛ̈r kek kɔc Itharel ke ciëŋ ror liɛɛt. Ee rɛ̈ɛ̈r kek wärkuan dït. Ku jɔl a atuny nhial yen cï jam tënë ye gɔn Thinai nhom. Ee yen ye Nhialic yɔ̈ɔ̈k ku bï wɛ̈tden pïr akölriëëc ëbën bɛ̈n lɛ̈k kɔc.
39 “Ku wärkuan dït aake cï kuec ku bïk wɛ̈t Mothith cïï piŋ, keek aakëc luui wɛ̈tde. Ku wïckë bïk dhuk Ijip.
40 Gokë Aron yɔ̈ɔ̈k, ‘Thäth ɣo jak bï ke aa ket tueŋ kɔc wat ɣonhïïm tɛ̈ ciɛth ɣok. Akucku yen kë cï rot looi tënë Mothith yen wäär wët ɣo bei Ijip.’
41 Keek aacï mïläŋ thɔ̈ɔ̈th ke ye jɔŋ cït manh weŋ, ku loikë yai bï kek yanhden cïk looi aa door. Ku yekë jal näk.
42 Tɛ̈ɛ̈n Nhialic acï yekɔ̈u bɛ̈n wɛ̈l ke. Ku pɛ̈l ke bïk aa kuɛl tɔ̈ nhial kek yekë door, cïmën cï ye gɔ̈t athör kɔc käk Nhialic tïŋ yic ëlä,
‘Wek kɔc Itharel! Ee cie ɣɛn, ɣɛn yakë näk ɣɔ̈k.
Ɣɔn tɔ̈ wek ror liɛɛt run kathiärŋuan.
43 Ee ye duël jɔŋdun cɔl Molok yakë ket.
Ku jɔl atïm ciëër, jɔŋdun cɔl Repan cäk guaŋ.
Aa kek ke jakkun cäk ke looi, bäk keek aa door.
Ke wek aaba tuɔɔc wei, bäk ɣet Babilon kɔ̈u ciëën.’
44 “Wärkuan dït aake la Duël yen ye nyuɔɔth lɔn nadë ke Nhialic arɛ̈ɛ̈r ke ke ror liɛɛt. Duël acï yïk tɛ̈cït tɛ̈ cï Nhialic ye lɛ̈k Mothith thïn, cï looi tɛ̈cït tɛ̈ cï ye nyuɔ̈th Mothith thïn.
45 Ku yen duël kënë ëcï wärkuan dït aa thɔ̈n miɛ̈thken wäthɛɛr, agut tɛ̈ bïï Jocua ye ë piny cuk bɛ̈n rum tënë kɔc ke la ye. Wäär ye Nhialic ke cuɔp wei tɛ̈ bïï ɣok. Ku jɔl duël rëër agut wäär ye Debit bɛ̈nyŋaknhom.
46 Debit ë nhiɛɛr Nhialic. Ku ëcï Nhialic thiëëc ku bï puɔ̈l bï luak yïk, luaŋ bï Nhialic Wundït Jakop ceŋ thïn.
47 Ku ë Tholomon yen acï luak bɛ̈n buth.
48 “Ku yen Nhialic Madhɔl acie ceŋ ɣööt yiic ɣööt ke yïk. Cïmën ye kɔc käk Nhialic tïŋ ye luel ëlä,
49 ‘Acï Nhialic luel, ke nhial yen tɔ̈ thɔ̈nydiɛ̈ thïn,
ku piny yen aye ɣɛn ɣacök tääu thïn.
Ye ɣön yïndë yen bäk yïk tënë ɣɛn?
Ye tɛ̈nɛn yen lëu bï ɣɛn lɔ̈ŋ thïn!
50 Cie ɣɛn ɣa looi käkkä ëbën!’
51 “Tɛ̈ril wek nhïïm thïn! Wek aacï kuec bäk wɛ̈t Nhialic cïï piŋ, rin thöŋ wek puɔ̈th kek kɔc këc Nhialic gam cïmën wärkun dït thɛɛr. Wek aacï kuec bäk wɛ̈t cï Wëi Nhialic lɛ̈k we cïï gam.
52 “Le raan käk Nhialic tïŋ cï wärkuɔ̈n dït puɔ̈l ke këckë nɔ̈k? Wärkuɔ̈n dït aacï kɔc cï Nhialic tooc nɔ̈k, kɔc ke cie ya lueel lɔn raan bï kë wïc Nhialic bï looi, abï bɛ̈n. Ku ëmën yen acäk gaany ku acäk cɔl anäk.
53 Aa wek cï lööŋ Nhialic thɔn, lööŋ kek ke cï atuny nhial thɔ̈n wärkuɔ̈n dït. Ku keek aa kɛ̈ckë ke gam!”
Ithipin acï biɔ̈ɔ̈k aleel
54 Tɛ̈wën piŋ bäny luk wël Ithipin, gokë puɔ̈th riääk apɛidït ku kackë kethook tënë ye.
55 Ku yen Ithipin ëcï Wëi Nhialic thɔ̈ŋ guɔ̈p, go yenyin wɛl nhial ku dɛɛi, ku tïŋ riɛl dïït Nhialic, ku tïŋ Jethu aya ke kääc Nhialic lɔ̈ɔ̈m köŋ cuëc.
56 Go Ithipin bäny luk yɔ̈ɔ̈k jalkë tïŋ, “Ɣɛn acï nhial tïŋ ke liep yethok, ku ɣɛn acï Manh Raan tïŋ ke kääc Nhialic lɔ̈ɔ̈m köŋ cuëc.”
57 Go bäny luk keyïth kum ku reelkë apɛi. Ku riŋkë Ithipin guɔ̈p,
58 Ku ɣɛ̈thkë aɣeer geeu ku lek biɔ̈ɔ̈k aleel agut tɛ̈ thou yen. Kɔc kek ke näk ye aake cä alɛ̈thken nyäŋ riënythii cɔl Thawul ku bï ke lɔ̈k tiit.
59 Keek aacï Ithipin jäl biɔ̈ɔ̈k aleel, ku Ithipin ë ye Nhialic cɔɔl, “Bänydiɛ̈ Jethu, lor wɛ̈ikiɛ̈!”
60 Ithipin ëcï yenhiɔl guɔ̈t piny ku lueel ke cie röl jɔt apɛidït, “Nhialic! Duk ke gäk kërɛɛc cïk luɔ̈i ɣa!” Wɛ̈t kënë acï lueel, ku thou nyin yic. Nääk cï Ithipin nɔ̈k ëcï raan cɔl Thawul gam. Ku mony cɔl Thawul ë tɔ̈ thïn. Ku yeen ëcï lɔn nɛ̈k Ithipin gam.


text:
19
Paulo acï la Epethuth
1 Tɛ̈wën rëër Apolo Korinth, ke Paulo jɔl cath bï wuɔ̈t kuany yiic ku ɣeet Epethuth. Tɛ̈ɛ̈n, acï kɔc kɔ̈k abiöth yök thïn
2 ku thiëëc ke, “Cï Wëi Nhialic lööny wegup wën cï wek gam?” Gokë dhuɔ̈k ye, “Akëcku cak piŋ lɔn tɔ̈ Wëi Nhialic thïn.”
3 Go Paulo ke thiëëc, “Na ye këya, ye miɔ̈c nhom ŋö cäk yök?” Gokë bɛ̈ɛ̈r, “Ee miɔ̈c nhom ye Joon gäm kɔc.”
4 Go Paulo lëk ke, “Miɔ̈c ye Joon kɔc muɔɔc nhïïm aye looi tënë kɔc cï kepuɔ̈th wɛl wei kärɛc yiic. Ku lëk kɔc Itharel wek aa dhil Jethu raan bï lɔ̈k bɛ̈n ɣacök gam.”
5 Wën piŋ kek ë wɛ̈t kënë, ke muɔc nhïïm bïk jäl aa kɔc buɔth Jethu.
6 Ku tɛ̈ɛ̈u Paulo yecin kenhïïm, ku bɔ̈ Wëi Nhialic kegup, ku jiɛɛmkë thok kɔ̈k, ku jɔlkë wɛ̈t cï bɛ̈n tënë Nhialic aa luɛɛl.
7 Ku röör aake cït thiäär ku rou ëbën.
8 Ku tɛ̈n pɛ̈i kadiäk, Paulo ë ye la tɛ̈ ye kɔc Itharel mat thïn, ku jiɛɛm ke ke apɛi lɔn ye wɛ̈t ye lueel rin bääny Nhialic yic.
9 Go kɔc kɔ̈k nhïïm riɛl keyiic ku cïk gɛ̈m, ku luelkë kärɛc apɛi kɔc nhïïm rin dhël pïr cï Bɛ̈ny nyooth. Go Paulo ke nyääŋ piny ku jiël kek kɔc cï gam, ku jɔlkë wɛ̈t aa jaam yic akölaköl, ɣöndït ye mony cɔl Tiranuth jam thïn tënë kɔc juëc.
10 Ku la Paulo tueŋ run karou ke loi kënë, abï kɔc ke rɛ̈ɛ̈r wun Athia, kɔc Itharel ku kɔc cie kɔc Itharel, wɛ̈t Bɛ̈ny piŋ.
Aye wɛ̈ɛ̈t Ithkiba them bïk jakrɛc cuɔp wei
11 Nhialic ëcï Paulo cɔl aloi käk kɔc gɔ̈i këc röt kaŋ looi.
12 Alanh yen tuc wuuny, ku alanh ye ceŋ tɛ̈n luɔi, aake ye ɣäth tënë kɔc tuany. Ku tɛ̈ cï ke ɣäth, aa tuaany cɔl ajiël ku jiël jakrɛc kegup aya.
13 Ecï kɔc kɔ̈k Itharel këc gam baai kuany yic ke ye jakrɛc cuɔp wei kɔc gup, aa them aya bïk rin Bɛ̈ny Jethu aa lueel, ku yekë jam tënë jakrɛc ëlä, “Yïn ayɔ̈ɔ̈k rin Jethu, ye Paulo jam riɛnke.”
14 Wɛ̈ɛ̈t raandït käk Nhialic cɔl Ithkiba kadhorou kek aake ye kënë looi.
15 Go jɔŋrac lueel tënë ke, “Ɣɛn aŋic Jethu, ku ɣɛn acï wɛ̈t Paulo piŋ ku week yakë tak ye wek yï ŋa?”
16 Go raan tɔ̈ jɔŋrac yeguɔ̈p thuɛɛt kegup ku yïk ke tɛ̈töök, ku ret aläthken yiic kekɔ̈th. Nawën ke kat paande kecïn kɔ̈th alɛ̈th, ke kuër gup aya.
17 Kɔc Itharel ëbën ku kɔc cie kɔc Itharel ke ciëŋ Epethuth, aake cï kë cï raan la guɔ̈p jɔŋrac looi piŋ, gokë riɔ̈ɔ̈c apɛi, ku jɔl rin Bɛ̈ny Jethu aa leec apɛi.
18 Go kɔc juëc cï gam bɛ̈n ku lekkë käkken rɛc cïk looi kɔc nhïïm.
19 Go acɔ̈r juëc luui ë käkkä athɔ̈rken bɛ̈ɛ̈i ku cuänykë ke ke dɛɛi raan ëbën. Ku matkë wëëu ke ɣɔɔc athör yiic gokë aa wëëu juëc apɛi.
20 Käjuëc ril cï röt looikä aacï kɔc cök puɔ̈th apɛi, ku jɔl wɛ̈t Bɛ̈ny la tueŋ ke thiëi piny, ku gɛ̈m kɔc juëc.
Kɔc Epethuth aacä aliääp looi
21 Wën cï käkkä röt looi, ke bɔ̈ Paulo puɔ̈u bï la Jeruthalem ke tëk Mathedonia ku Gïrïk, ku lueel, “Tɛ̈ cï ɣɛn la ë bɛ̈ɛ̈ikä yiic ke ɣɛn abï dhiɛl la Roma aya.”
22 Go Timothï ku Eratuth kɔcken ye kony tuɔɔc Mathedonia, ku lɔ̈k rɛ̈ɛ̈r Athia.
23 Tɛ̈wën rëër yen Athia yen ëcï aliämdït rot looi Epethuth rin dhël pïïr cï Bɛ̈ny nyooth.
24 Mony thɔ̈th mïlɔ̈ɔ̈ŋ cɔl Demetriöth ë tɔ̈ thïn. Ku yeen ë ye käŋ thɔ̈ɔ̈th mïläŋ këcït luëk kor ye ke jɔŋ tik cɔl Artemith door thïn. Ku kɔcken luɔi aake wëëu juëc yök ë luɔiden kënë yic.
25 Go kɔcken luɔi cɔɔl ëbën, ku cɔɔl kɔc kɔ̈k mïlɔ̈ɔ̈ŋ thɔ̈ɔ̈th kecït luëk Artemith cïmënden aya, ku lëk ke, “Week, aŋiɛckë lɔn ye ɣok wëëukuan pïïr ɣok yök ë luɔi kënë yic.
26 Ayakë piŋ ku tiɛ̈ŋkë yen kë looi raan cɔl Paulo. Aye lueel lɔn käk ye thɔ̈ɔ̈th aacie Nhialic acïn, ku yeen acï kɔc juëc wel nhïïm Epethuth ë tɛ̈n, ku jɔl a Athia ëbën.
27 Kërac abï rot looi rin kɔc aacïï bï ŋiɛc aa jam ë luɔidan kënë. Ku acie këya rot, acïn kɔc bï ye bɛn aa tak lɔn ye luaŋ jɔŋdan cɔl Artemith kë thiek yic. Ku acïn kɔc bï jɔŋdan cɔl Artemith bɛn aa theek, jɔŋdan ye raan ëbën Athia ku pinynhom, door!”
28 Wën piŋ thän awën cï kenhïïm mat kë cï Demetriöth lueel, ke tuuc kegup ku riëëkkë puɔ̈th apɛi, ku loikë wuɔɔu ku yekë lueel ëlä, “Artemith Epethuth adït apɛi alanden!”
29 Ku jɔl kɔc juëc gɛu yic ëbën, duɔɔt looi. Ku dɔm thän awën Gaiöth ku Arithtarkuth, kɔc pan Mathedonia ke cath kek Paulo, ku riiŋkë ke tɛ̈ ye kɔc geeu kenhïïm mat thïn.
30 Go Paulo wïc bï la jam kek kɔc wën cï kenhïïm mat. Go kɔc cï gam pëën bï cïï la.
31 Ku kɔc kɔ̈k ŋiɛ̈c kek ye kɔcdït geeu yiic aake cï wɛ̈t tooc aya bïk lɛ̈k, bï cïï bɔ̈ bï bɛ̈n jam kɔc nhïïm.
32 Tɛ̈wën kɔc ke cï bɛ̈n amat yic aake loi duɔɔt. Ku ye kɔc kɔ̈k jam wël cïï thöŋ kek wël kɔc kɔ̈k, rin kɔc juëc keyiic aake cɔk kënë mɛt kɔc kenhïïm kuc.
33 Go kɔc kɔ̈k tak lɔn ë yen Alekdhändɛ̈r yen cï kënë looi, rin cï kɔc Itharel ye cɔl ala kɔc nhïïm tueŋ. Go Alekdhändɛ̈r yecin jɔt bï kɔc cɔl abit, ku bï tɛ̈t ke lɔn cïï kek cök tɔ̈ ë wɛ̈t kënë yic.
34 Nawën lek Alekdhändɛ̈r ŋic lɔn ë yen raan Itharel, ë ke ŋot ke loi duɔɔt ku ŋuɔt yekë kiit yic, “Artemith Epethuth aril apɛi alanden.”
35 Nawën ke jɔl raandït bɛ̈ny geeu lëu bï kɔc duɔ̈m thook piny ku lueel, “Kɔc Epethuth aŋic raan ëbën, lɔn yen gen Epethuth yen ala riɛl bï luaŋ Artemith tiit, ku jɔl a kuɔ̈r yath cï löny nhial.
36 Acïn raan dhäl ë käkkä. Këya, pälkë röt piny, ku duɔ̈kkë lui luɔi mïth.
37 Wek aacï röörkä bɛ̈ɛ̈i ë tɛ̈n, cɔk alɔn cïn yen kë yaath cï nyaai luɛɛk, ku lɔn cïn yen kärɛc cïk luɛɛl jaŋda guɔ̈p aya.
38 Na la Dimitriöth kek kɔcken luɔi raan yekë gaany, ka akööl ye kɔc luk aatɔ̈ thïn ku bäny aa rëër thïn, alëukë bïk raan wïckë la gaany akölë.
39 Ku na le këdɛ̈ɛ̈t ŋuɔ̈t wiɛ̈ckë, ka bï luk amatdït yic.
40 Rin alëu bäny Roma kuan mac ɣo bïk lueel lɔn cï ɣok aliääp looi rin kë cï rot looi akölë, rin acïn raan lëu ye bï lueel, lɔn ala wɛ̈t puɔth looi aliääp, ku acïn wɛ̈t yic lëuku buk lueel aya rin aliäm kënë.”
41 Wën cï yen wɛ̈t kënë lueel, ke däk amat nhom.


text:
Juän abuɔr
Juän abuɔr ee tuany ye thiënthii cath aliiric cɔl Salmonella Typhoid yiëk kɔc. Atuɛny kënë ee thiëipiny pïuyiic nɔŋ Salmonella Typhoid ye thiënthii yäth kɔc gup dhöl laroor ku dëŋ pïu rɛc nɔŋ acuɔl.
Juän abuɔr ee thök kaam nïn thiäär ku ŋuan tɛ̈dɛ̈t ke ye pɛɛi. Arɛmde ee rot nyuɔɔth nïn 10–14 cäŋde cök ciëën. Na këc döc lac yök, ke kaam raan tök ku diäk kɔc tuany kathiäär aathou. Kɔc tuany kɔ̈k juëc, aadöc yök ë thök pɛɛi cök ciëën.
Juän abuɔr atuɔ̈t guɔ̈p juak apɛi tɔ̈ piiny tënë 39–40 C thëmic. Yeen aya arɛm yiäc looi, arɛm nhom, diɛ̈lnhom (cïn lɔ̈ŋ, la wärwär, daai la yälyäl), ku thiɔ̈k ë puɔ̈u lɔŋ cäm. Akööl kɔ̈k, ee raan guɔ̈p ë janyiɛny, dɛ̈l luat—akuɔ̈ɔ̈k röt nyuɔɔth raan tuany guɔ̈p. Köldɛ̈t acïn kën ye nyuɔɔth.
Juän abuɔr acie lac yök bɛ̈n kɔ̈k ccïn yiic acuɔl, ku pïu rɛc. Cïtmën ye kɔcŋickäŋ ye tak lɔn nadë raan 400 aaye tuaany dɔm ë ruɔ̈nic pan Matnhom Pawuɔ̈t Amerïka. Ku alɔŋ pinynhom, tëcït tënë tïmëtïm 21 kɔc tuany aaye tuaany ë ruɔ̈n thok ëbɛ̈n. Cïtmën, pan India abaŋpinynhom, ërïn ye juän abuɔr tuany tök kaam tuɛny juëc rɛ̈ɛ̈r thïn apɛi wɛ̈t dïït acuɔl ku lïu käk pial ë gup. Juän abuɔr atɔ̈ ke raan ëbɛ̈n ye run 1–15.
Ala wal we lëu cïtmën Chloromycetin yen nyiaai guɔ̈pic. Atuaany alëu bï döc yök dhöl wal thɔ̈r ke thiëuthii.