text:
Paulunê papia gêdêŋ lau
ROM
Paulunê papia gêdêŋ lau Rom nec ŋac tau keto gebe êkêŋ puc lau tau gebe ŋasawa teŋ acgom, go naêô lasê Rom gebe ênac gôlôac buŋa aŋga malacsêga tau kêsi. Eŋ gebe ênam mêtê lau buŋa tônêŋa êmoa e su, go naelom Spania ma êsêac sêpuc eŋ to nê kôm wakuc tonaŋ tôŋ. Go ŋam teŋ gêwiŋ gebe êwa biŋ lau buŋa sêkêŋ gêwiŋ naŋ ŋam sa kêtôm tau kêjalagac ma êIêŋ biŋ êsêac sêsa nêŋ lêŋ têtôm lau buŋa ŋanômaŋ. Mêtê taŋ Paulu gêjam-gêjam naŋ, eŋ keto gêc awê tomalageŋ aŋga buku tau tonec.
Eŋ awa gêjac lau buŋa gôlôac Romŋa e su, go kêsôm eŋ taê gêjam êsêac kêsêp nê mec ŋalêlôm gêmoa ŋapaŋ naŋ lasê gêdêŋ êsêac, gocgo keto ŋalôtêna, taŋ kêdênaŋ papia tau kêsô ŋalabu gêja naŋ, gebe “Ŋawae Ŋajam tonaŋ geoc Anôtô kêmasaŋ ŋamalacnêŋ biŋ e gêlic êsêac têtu lau gêdêŋŋa lasê. Gêgôm kêtu takêŋ gêwiŋŋageŋ, tec kêtu lêŋ tau ŋam to ŋatêpôê” (1:17).
Go gêwa ŋamôkê tonaŋ kêkôc gêja mata têlêac. (1) Ŋamalac samob, lau Juda to lau samuc, sêsô sec ŋaŋaclai ŋalabu têtôm tauŋgeŋ, tec Anôtô êlic êsêac lau gêdêŋŋa atomanô. Anôtô gêlic lau têtu lau gêdêŋ ŋalêŋ tageŋ gebe sêkêŋ êwiŋ Jesu Kilisi. (2) Go lau, taŋ Anôtô gêlic êsêac têtu lau gêdêŋ kêtu Kilisiŋa su naŋ, ac sêmbiŋ tauŋ tôŋ tamiŋ Kilisi tau e sêsa nêŋ lêŋ samob êtu wakuc amboac tonaŋgeŋ. Ŋac-kêkêŋ-gêwiŋwaga gê malô tau gêdêŋ Anôtô kêtu Kilisiŋa, tec Anôtônê Ŋalau kêgaboac eŋ su aŋga sec ŋaŋaclai to gêmacanô tau gêwiŋ amboac tonaŋgeŋ. Ŋac buŋa nê lêŋ kêtôm sêsi eŋ su aŋga sec to gêmacgac. Paulu kêsôm Anôtônê Biŋsu to nê Ŋalau gêjam gôliŋ ŋac buŋa kêtu nê lêŋ samobŋa naŋ ŋabiŋ kêsêp môkêlatu tonec ŋai gêwiŋ-gêwiŋ. Anôtô gebe ênam ŋamalac pebeŋ kêsi ŋabiŋ kêtu tôŋ gêc, tec Aposolo kêpuc biŋ tau ŋam gebe Anôtô taê gêjam kwaŋaŋgeŋ gebe ejoŋ ŋamalac samobgeŋ sêwê kaiŋ ênê moasiŋ êtu Jesu Kilisiŋa sêwiŋ. Paulu taê gêjam kêtu tôŋ gebe lau Juda oc sêmbuc dêmôêŋ Jesu endeŋ tôŋgeŋ atom. (3) Go Paulu gêwa lêŋ, taŋ gêjac lau buŋa ŋawae naŋ, ŋam sa gêc môkêlatu ŋamuŋa gebe tamoa dawiŋ tauŋ totêntac êwiŋ tauŋgeŋ. Eŋ keto ŋabiŋ ŋagêdô kêpi tanam sakiŋ Anôtôŋa ma tasô gôliŋwaga ŋalabu taŋeŋ wamugeŋŋa to tapuc nêŋ lau mêŋbaŋ tôŋŋa ma talênsôŋ lasitêwai atomŋa to tatoc tauŋ sa êndêŋ-êndêŋŋa. Go gêjac mata nê papia keto tau nê biŋ ŋagêdô e awa gêôc Anôtô kêtu ŋamu.
Ŋadênaŋ
1. Paulu gêjac m nê papia to kewake ŋalôtêna sa 1:1-17
2. Ŋamalac gêŋgôŋ jageo gêjac Anôtô ênam eŋ kêsi ŋawae 1:18–3:20
3. Anôtô gêjam ŋamalac kêsi ŋalêŋ gebe têtu lau gêdêŋ kêtu sêkêŋ gêwiŋ Kilisi kêsi êsêac suŋa 3:21–4:25
4. Kilisi gêbiŋ lau buŋa tôŋ sêsa nêŋ lêŋ kêtu wakuc 5:1–8:39
5. Anôtô ênam lau Israel kêsi ŋalêŋ 9:1–11:36
6. Lêŋ taŋ gêjac lau buŋa ŋawae naŋ 12:1–15:13
7. Paulu gêjac mata nê papia to awa gêjac nê lau ŋagêdô 15:14–16:27
1
Paulu gêjac m nê papia
1 Kilisi Jesu nê sakiŋwaga aê, Paulu, taŋ Anôtô kêkalem aê katu aposolo ma kêjaliŋ aê sa gebe jasôm ênê ŋawae ŋajam lasê. 2 Ŋawae ŋajam tau Anôtô gêjac mata kwanaŋ ma kêkêŋ nê propete sêsôm lasê ma teto gêc buku dabuŋ. 3 Biŋ tau kêpi ênê Latu, aêacnêŋ Apômtau Jesu Kilisi, taŋ kêtu ŋamalac mêŋkêsa aŋga Dawidnê wakucnêŋ. 4 Ma Anôtô gêŋu eŋ gêdi sa aŋga ŋacmatênêŋ, tec kêwaka eŋ sa toŋaclaigeŋ gebe eŋ kêtu ênê Latu, taŋ gêwê kaiŋ Ŋalau êŋgôm aêac tatu dabuŋŋa. 5 Anôtô kêkêŋ eŋ kêmoasiŋ aê to kêkêŋ sakiŋ aposoloŋa gelom aê, gebe jawê lau samuc samob sêkêŋ êwiŋ to taŋeŋ wamu êtu ênê ŋaêŋa. 6 Lau samuc tau nêŋ ŋagêdô amac, taŋ Anôtô kêkalem amac atu Jesu Kilisi nê gêŋ awiŋ.
7 Amboac tonaŋ aê jato êndêŋ amac samob, taŋ Anôtô têtac gêwiŋ amac to kêkalem amac atu ênê lau aŋga Rom naŋ.
Tameŋi Anôtô agêc Apômtau Jesu Kilisi nêŋ moasiŋ to biŋmalô êndêŋ amac êwac.
Paulu gêjam daŋge Anôtô kêtu gôlôac Romŋa
8 Ma ŋoc biŋ ŋamataŋa tau tonec gebe Aê gajam daŋge ŋoc Anôtô kêtu amac samobŋa gajam Jesu Kilisi laŋô gebe lau nomŋa pebeŋ sêŋô amac akêŋ gêwiŋ ŋawae. 9 Anôtô taŋ gajam sakiŋ eŋ toŋoc ŋalêlôm samucgeŋ kasôm Latunê ŋawae ŋajam lasê naŋ, kêtu ŋoc gêwa-aê-sawaga ma kêjala kêtu tôŋ gebe aê taêc gêjam amac gedeŋ tôŋgeŋ tec gamoa 10 ma kateŋ mec kêtu amacŋa ŋapaŋ. Aê kateŋ mec kêtu biŋ tonecŋa gebe Anôtô êlôc sa acgom ma êmoasiŋ aê gebe jandêŋ amac jawacmaŋ. 11 Biŋŋanô, aê gajam aoc su amac ŋanô, gebe jalic amac ma jakêŋ moasiŋ ŋalauŋa ŋagêdô êndêŋ amac êwac, gebe êpuc amac tôŋ. 12 Aê gabe amboac tonec gebe amacnêm akêŋ gêwiŋ ênam aê sa ma aêŋoc kakêŋ gêwiŋ ênam amac sa, ec tapuc tauŋ tôŋ ŋa nêŋ takêŋ gêwiŋ elom tau. 13 O lasitêwaac, aê gabe jansa biŋ auc êndêŋ amac atom. Aê kamasaŋ biŋ kêtu dim taêsam su gebe jandêŋ amac jawac, mago biŋ kêkô aê auc e mêŋgêdêŋ galoc. Aê jawac gebe janam kôm e jatap ŋanô sa aŋga amacnêm êwiŋ amboac katap sa aŋga lau samuc ŋagêdô nêŋ. 14 Kôm tonec gêjac aê ŋawae gebe janam sakiŋ lau Helen to lau samuc ma lau tokauc to lau kaucmê. 15 Amboac tonaŋ ŋoc ŋalêlôm kêkac aê gebe jasôm ŋawae ŋajam lasê êndêŋ amac aŋga Rom êwiŋ.
Ŋawae ŋajam ŋaŋaclai
16 Aê majoc kêtu ŋawae ŋajamŋa atom, gebe Anôtônê ŋaclai, taŋ ênam lau sêkêŋ gêwiŋŋa samob kêsi naŋ, Juda sêmuŋ, go lau samuc amboac tonaŋgeŋ. 17 Gebe Ŋawae Ŋajam tonaŋ geoc Anôtônê biŋgêdêŋ ŋam lasê gebe aŋga takêŋ gêwiŋ êndêŋ takêŋ êwiŋ, kêtôm teto gêc gebe “Ŋacgêdêŋ êŋgôŋ mata jali êtu kêkêŋ gêwiŋŋa.”
Ŋamalac samob nêŋ keso
18 Anôtônê têtac ŋandaŋ geoc tau lasê aŋga undambê mêŋkêpi ŋamalacnêŋ dedec Anôtôŋa to sec samob. Ŋamalac sêkôniŋ biŋ ŋanô tôŋ ŋa nêŋ geo. 19 Anôtô têtac ŋandaŋ gêdêŋ êsêac, gebe gêŋ ŋagêdô, taŋ kêwaka eŋ sa naŋ, tec gêc awê gêdêŋ êsêac, gebe Anôtô tau kêkêŋ kêtu awê gêdêŋ êsêac su. 20 Anôtônê ŋam kêsiŋ tau, mago lau, taŋ sêjala gêŋ, naŋ Anôtô kêkêŋ naŋ, sêjala ênê ŋaclai teŋgeŋŋa to ênê ŋawasi Anôtôŋa. Gêdêŋ taŋ eŋ kêkêŋ undambê to nom naŋ, e mêŋgêdêŋ galoc gêŋ tonaŋ kêtu awê gêdêŋ êsêac sêlic. Êsêac tec sêpa tauŋ ma sêsôm gebe Aêac ajam kauc eŋ nec, oc sêŋgôm têtôm atom. 21 Êsêac sêjala Anôtôgac, mago tetoc eŋ sa kêtôm eŋ Anôtô atom ma sêjam daŋge atom. Êsêac taêŋ gêjam biŋ meloc-meloc gêbôc nêŋ kauc e ŋakesec gajam nêŋ ŋalêlôm auc. 22 Seboc êsêac lau tokauc, mago êsêac lau meloc. 23 Êsêac sêjam Anôtô teŋgeŋ nê ŋawasi ôkwi ma sêkêŋ ŋakatu gêŋ mêtê-mêtêŋa, taŋ ŋalaŋô kêtôm ŋamalac to moc ma bôc to gêŋ kêgalabŋa naŋ, gêjô su.
24 Kêtu ŋamalacnêŋ kauc gêbôc tonaŋŋa Anôtô gêwi êsêac siŋ gêdêŋ nêŋ têntac ŋakalac e sêgôm gêŋ môpŋa ma sêjaiŋ tauŋ e ôliŋ kêtu sec. 25 Êsêac sêjam Anôtônê biŋŋanô ôkwi ŋa biŋdansaŋ ma tetoc gêŋ, taŋ Anôtô kêkêŋ naŋ, sa to sêjam sakiŋ gêdêŋ gêŋ tonê ŋai ma sêwi Anôtô, taŋ kêkêŋ gêŋ samob naŋ siŋ. Aêac talanem eŋ endeŋ tôŋgeŋ. Biŋŋanô.
26 Kêtu biŋ tonaŋŋa Anôtô gêwi êsêac siŋ sêsêp ŋakalac melocŋa sêja. Êsêacnêŋ lauo sêjam lêŋ lauo to ŋacŋa ôkwi ma sêsa lêŋ keso. 27 Ma ŋacwaga amboac tonaŋ. Êsêac sêwi lêŋ lauo to ŋacŋa siŋ ma têntac ŋakalac gêdêŋ tauŋ ŋawaô. Ŋacwaga sêgôm gêŋ têntac ŋakalacŋa gêdêŋ tauŋ, tec têtap nêŋ geo ŋagêjô sa kêpi tauŋ.
28 Êsêac dedec gebe sêjala Anôtô, tec Anôtô gêwi êsêac siŋ dêdêŋ kauc meloc e sêgôm gêŋ, taŋ kêtôm gebe ŋamalac sêŋgôm atomŋa naŋ. 29 Gêŋ geo samob gêjam êsêac auc samucgeŋ, sec, geo, lêŋ sesec. Biŋ tonec gêlôc gêc êsêacnêŋ ŋalêlôm gebe Têntac sec, sêjac ŋamalac êndu, sêsôm tauŋ, sêsau tauŋ ma sêgôm lau waeŋ kêtu sec. Êsêac sêsac lau, 30 sêgôliŋ biŋ kêpi lau, sêkêŋ kisa gêdêŋ Anôtô, sêsôm biŋ alôb-alôb, sêkiaŋ tauŋ sa, tetoc tauŋ sa ŋa aweŋsuŋ kapôêŋ. Êsêac têtap sec ŋalêŋ wakuc sa to taŋeŋpêc gêdêŋ teneŋi to tameŋi. 31 Êsêacnêŋ kauc masi to sêsap biŋ, taŋ sêjac mata naŋ tulu. Êsêac têntac gêwiŋ lau to taêŋ labu lau atom. 32 Anôtônê biŋsu gêwa sa gebe lau samob, taŋ sêgôm gêŋ amboac tonaŋ, oc sêmac êndu. Êsêac sêjalagac, mago sêgôm gêŋ tau sêmoa. Ma gêŋ tonaŋgeŋ atom, sêlic lau, taŋ sêgôm sec tau sêwiŋ êsêac naŋ, ŋajam amboac tonaŋgeŋ.


c: text/html

text:
Kɔcëkirkɔ̈u
Kɔcëkirkɔ̈u aaye kɔc ciëŋ ë Kiir (Nile) kɔ̈u, ku aaye jam ë thuɔkkɛn, ku keek aaye kuaat dïït ciëŋ ë Piɛnyliɛɛt ciedeŋ ë tueny thïn cök, ye cɔɔl Thäɣära, ku keek ë thuɔk kë aakek ke jam ë piny ciɛɛm Thudän, ku Yuganda, ku Kenya ku piny tueŋde Tandhänia cïnë Malthaai mat thïn. Kek ë kɔc ke Kir kɔ̈u kɛ̈ aacïnë Lui, ku Kalinjin ku Jiëëŋ ku Nuɛr ku Cilluk ku Aleker mal-thïn, ku jɔl yaa kɔc ye jam ë thuɔk ke Maa. Kek aatɔ̈ aakuut kë thuɔk kë yiic.
Kɔcëkir kɛ̈ aajuëc arët ë kɔc ciëŋ ë piny Paguot Thudänic. Ku aaye lueel yen ee tënë thiɛ̈i kek ke thïn, ɣɔnthɛɛr. Ku aaye lueel aajuëc tënë akuut ë kɔc ciëŋ ë wëërdït tɔ̈ Pan Apirïka calic. Keek aabuɔth kɔc cɔl Bantu cök. Ku jɔl yaa kɔc paguotcuɔl ë pan Yithopia.
Kɔcëkirkɔ̈u tëdït ëke aaye Kërïthanooi, ku kɔ̈k ë kek, aaye duur ë Nhiëlic ken wun kɛndït ke jiëëŋ thɛɛr.
Rin[cokic | cok tënëyökic]
Wɛ̈t cɔl kɔcëkirkɔ̈u ("Nilotes") ee cïï lueel ke ye kë nyooth ë akuut kɔc cë ke thook lel, na tïŋ ke ëtë cë cäk gup ken eke thöŋ gup ken ëke thöŋ agut të ye kek jiɛɛm thïn. Yen ëtë ëyen ye lueel thïn ë kɔc kɛ̈, kän e cïï kɔc kɔ̈k nyic käŋ bɛ̈n ë jai, ë run ka tim thiɛ̈r rou calic, ku ee mɛn, ee kë ɣɔn cïï lueelë acïï kɔc bɛr gam ku dhukkï thïn.
Keek ë wëlkɛ̈ aaye lueel bïnë ke kɔc ciɛ̈ŋ ë kir kɔ̈u yanyic, ka acïï thäny jam ë thuɔk kɛn ëkek akuut ë kɔckɛ̈ wɛ̈t cɔl "Nilote". Alöm ë kir ë Akir (Naal) kɔ̈u cït wëër ye këër bei ë Kiir ë Naal kɔ̈u, aaciëŋ kɔc ye jam ee thuɔk kɛ̈ thin ke Thudän ku kɔc ciëŋ ë Piɛnyliɛɛt dïït ë cök na piŋke, eke jam aaye yök eke thöŋ.
Këthɛɛr[cokic | cok tënëyökic]
Mɛ̈të yic ë kɔcëkirkɔ̈u, aake cë röt tɛ̈kbei tëne kɔc pabak ke Thudän ɣɔn thɛɛr, ɣɔn ye kek tök keke. Ee thɔ̈ɔ̈ŋ eke cït ka bɔ̈ bei ë run ë tïmëtïm ke diäk ke Kërïtho këcë dhiëëth. Ciɛɛŋ töŋ thɛɛr ë kek kɔc ke Naal acï thäny mɛ̈c ye kek mɛc ë läi. Amatdɛn ke kɔc pabak ë Thudän aake ye tök keke thɛɛr, të cït tiim kedhiëc ke Kërïtho këcë dhiëëth. Ku amat ë kɔc Naal ke këk kɔc ke Thäɣära acït tïmëtïm ke 15 ke Kërïtho këc ë dhiëëth thɛɛr.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Nyuɔɔny
Tɛ̈dë, aye cɔl bɛ̈ɛ̈k; ee tuɛny dɛ̈l ye kömbuk(fungus thoŋ Dïŋlïth) bɛ̈i. Bï nyuɔɔny thööŋ, ke ee rot looi kaye këcï kuuk thitlual cï toŋic wälä tootic. Cuɔi ë nhiëm ee rot looi alɔŋ dɛ̈l wälä guöp abak cï ɣook tɔ̈ nhïm thïn. Kïttuany ne nyuɔɔny aa röt jɔɔk nïn 15 cök ciën ka raan cï wuɔɔk ee yen. Nyuɔɔny alëu bï guöp thöŋic ebɛ̈n ne kaamic, cimënë nhom, dɛ̈l, ayual, ku thar. Tëcït tënë kämbuk thiärŋuan(40) aye nyuɔɔny bɛ̈i tɛ̈në kɔc. Kekä aye kuat abaŋ ye Dïŋlïth cɔl Truaikophaiton(trichophyton), maikrosporiɔ̈m (microsporium), wälä epïdɛrmophaiton (epidermophyton). Nyuɔɔny alëu bï lac yök ɣɔ̈ɔ̈n ye kɔc juëc waak thïn. Thuëcthuëc ye kɔc röt gɔɔt thin cïmënë jöt, gɔ̈t rot kek läi, töc ku ŋɔ̈ɔ̈ŋ atïtguöp. Nyuɔɔny ee rot thïɔ̈i kaam kɔc ku läi. Cäär nyuɔɔny ee tɔ̈u ne kïtke yïïc. Ŋiëcde aya lɔn yen nyuɔɔny yen cï raan dɔm ee ku bä adiɔ̈ŋ dɛ̈l abak cï nyuɔɔny raan dɔm thïn ŋoot ku tïŋ wälä cɛɛr macarlanip(microscope). Tiët rot ee nyuɔɔny ee ku bï dɛ̈l cɔl aye rëël kɔukɔu, pɛ̈n cäthcök ku täu käŋraan rot (personal items). Döc ee nyuɔɔny eku bï raan guup wal kämbuk nök cimënë miökwäl ye tac raan guöp cït Klotruimazol (clotrimazole), wälä mïkonazol (miconazole). Na ye nyuɔɔny tɔ̈u dɛ̈l nhomic, ka wal kämbuk cït flukonazol (fluconazol) ye dek abï wïc.
Kïttuany Awuɔɔk ë guöp ne nyuɔɔn alëu bï kït thitlual cï butbei but tootic bɛ̈i. Awuɔɔk ë dɛ̈l ne cök alëu bï raan dɔm uŋuan ku awuɔɔk ë dɛ̈l ne juny ee raan mät nyuɔɔny ë juny aya. Awuɔɔk ë riöp acɔl ugual, ku aye Dïŋlïthh cɔl ‘onchomycosis,’ ku yen ee riöp rithic ku cɔl kek aye cɔ̈twei röt. Ugual agäk tënë kɔc ŋuën juëc, tëcït tënë 20% cinëkɔc cï wuɔɔk ne kaam kënë-ic. Läi ku luɔny, cimënë jɔ̈k ku kubureen aye nyuɔɔny ɣook aya, ku tuanyden alëu bï rot tɛkpiny kaam kɔc ku kek, kënë ee nyuɔɔny cɔl aye tuɛnyläi.
Kïtke nyuɔɔny nhïïm akïk: • Kïn thit, cït kuaac, ku ye yiil arët ku acï butbei. • Kït cï buötbei alëu bïk thiɛtlual apɛi ke thook aɣeer wälä thöŋkë kek katib. • Kït kök aa luök wälä looi kë röt abuɔ̈t. • Baat nhom alɔŋ dɛ̈l ku nhiëm thiök nyïn nhom tueŋ ee rot looi. • Riöp aya aye dhiɔŋ, ku cool kek ku cɔl kek aye ŋaŋ.
Käŋyebɛ̈I nyuɔɔny Kämbuk aye pïïr ɣɔ̈n tiɔpic, ku ɣɔ̈n mor cimënë ɣɔ̈ɔ̈t ye kɔc thuëc war alɛ̈thïn wälä agerem ye kɔc ɣɔ̈cthin many cït atuny aköl ye cɔl, ‘tanning bed’ thoŋ Dïŋlïth, wärcïbuth (swimming pool) ye kɔc kuanŋthïn ku kaam dɛ̈l cï ye yic mat. Kuat nyuɔɔny ye dɛmatophaitosis thiɔ̈i ee kɔc liäp alɔŋ makana thuëc ye kɔc ke gup rïcthïn kïc tɔc wäl nyuɔɔny nyai, wälä römröm alanhlaak, alɛ̈thceŋ ku warcök.
Gëlwei nyuɔɔny Wëët ye gam akin: • Päl römröm alɛ̈th ye ceŋ, luɔ̈ŋthuëc, alɛ̈thlaak wälä maläyat tɔ̈c. • Wak alɛ̈th pïu tucic naŋic adaracuɔl cï lïäp kek wal kämbuknök ye deet lɔn cï kek wuɔɔk ne kämbuk. • Päl cäthcök, ceŋ war lajik ɣɔ̈t ye kɔc war alɛ̈thïn ku ceŋ thïpinyï wär yɔu • Päl gɔ̈t läi naŋ dɛ̈l cï baat, erin lëu bï kek kämbuk muk ke gup.
Döc Nyuɔɔny Wal näk kämbuk (antifungal) ye gam aa kë ye tac cimënë mïkonazol, ketokonazol, wälä tolnaftate ye ke tac arakrou akältökic ɣet të jiël kït nyuɔɔny---kaam nïn kadhorou arak rou (nïn 14). Wal ye tac guöpic abï muökthïn tɛ̈cït tënë nïn ka 7 ne jäl kït cök ciëën erin ku bï kït cuk cɔl aben pääc. Kaya, ke döc de nyuɔɔny abuk ëlä ke nïn 14, agut tɛ̈ ɣeet yen 21. Na cï nyuɔɔny yiëc eraan guöp cimënë nyuɔɔny nhom, raan abï guup wäl ye dek bï tuany la nök ë guöpic. Ku bï nyuɔɔny gɛ̈lwei bï kɔc cï ɣok aruath, aaka kuaac wälä dɛ̈l nyuɔɔny acï bï gɔɔt kɔc cin epath, ku guiërguöp cimënë lök ë cin ku laak akölköl abï dhiɛl looi.


text:
Awuɔ̈u
Awuɔ̈u aa rap ë röt ë kam ë wäl ku käthken aa kor nyïn ku aaye com ë ɣän juëc ke pinynhom ku ka rap ye cäm ë kɔc ku läi ku diɛt. Awou aa rap thiek yïïc tënë kɔc athiɛ̈ ku kɔc Aprikä ku aaluäk tɛ̈ koor deŋ (tɛ̈ cït paan Indiɛn, Maalï, Negïriɛ̈, ku Nïgɛ̈r), në 97% ëbuɔɔtic de pawuut ŋöŋnyïn aa kek awuɔu com. Awuɔu ë rap nhiar kek në nyiɛc luɔ̈kde në kaam thiin akäŋ ë ruël ku ë luɔ̈k tɛ̈ tuc.
Awuɔu ye puur apɛi ë pinynhom awuɔu col ku yeen ë rap thiek yic alɔŋ Indiɛn ku biäk Aprikä. Awuɔu cït riöp ku awuɔu ɣer ku awuɔu cït yɔ̈l awan aa thiek yiic aya ku keek kedhie aaye kuat tök. Në pawuut cï nhïïm latueŋ, awou aacï yiic thiek tënë keek cïmën pan Amerïkä awuɔu ɣer ë tök yen athiek yic thïn ku aye cuom diɛt.
Awou aatɔ̈ tënë kɔc kedhie në pinynhom, ku yeen aŋic ke jäl cök pan Pacuɔl Aprikä, yen ëtɛ̈në e bïï rap roor ku rap baai thïn. Ten awuɔu ë kuin ye cam thɛɛr ë ciɛɛŋ de kɔc yic arëët tënë kɔc Athiɛ̈ ku kɔc Aprikä. Awuɔu aye puur ë kɔc ë Pabak Athia athɛ̈i ë ruɔɔn timthiäär 10,000 (agum de run 10,000).
Tɛ̈tic[cokic | cok tënëyökic]
Awou aaye cam në pinynhom thɛɛr. Keek aalä yiic miök kä wär rapluɔ̈kabooric ku rapmayenbärkɔ̈u. Ayiër ye tɔ̈ ëkë cam ke kɔ̈ɔ̈th aaye guɔ̈p ë raan kuony bïk riɛm guiir bï ya cath apath ku cɔl yom ariɛl ku vïtamïn B.


text:
Thook Kiir-Piɛnyliɛɛt
Thook Kiir-Piɛnyliɛɛt (Nilo-Saharan languages) aa macthok jam paan Apirïka tëcït 50-60 tïmëtïm kɔc kiir kɔ̈u ku rëër të thiääk wäär Kairi ku Kiir, agut piny Nubia, parut tɔ̈ të cït Karkarou Kiir tuɔ̈ɔ̈m thïn.
Thook aacë röt cuɔt tënë Thäi 17 alɔŋ aban cam paan Apirïka:
Gɔl cök Alijeria leer Benin alɔŋ pacuɔl, gɔl Libia leer Pankɔc Rielde kɔc Koŋo tɔ̈ ciɛl ku gɔl Ijip leer Tandhania a lɔŋ pabak. Akut kabɛ̈t ci meek pankuany ci kuɛ̈ny bei (ka ciënic Kunama, Kulïak, Songhay) Thoŋgai--aye yök tënë Thääi Yam Karou tɔ̈ Thudän ku Paguot Thudän bë lɔ rëët të yee pïu kiir lɔ thïn cï men cïï yen nyooth tök cök rinyiic Kiir-Piɛnyliɛɛt yen ee macthok Pan Apirïka yic--cimen agördïït kiir tɔ̈ Piɛnyliɛɛt ciɛlic.
Joseph Greenberg acë akut cäk ku kueel yene cäät riɛmic macthok athördeen thɛɛr 1963 ke cɔl thoŋ Paan Apirïka yen alaŋic thook liu Nejer-Koŋo, Aproathia ku tëdeen macthok Koithan yeen acïe rɔt ye thɔ̈ɔ̈ŋ kacït Kiir-Piɛnyliɛɛt aathook akut cäätrimic ŋic keek ku ka ci dupiööc thook tïŋ ëbɛ̈n thoŋkuat "Akup Greenberg" yen thook lɛɛi këc gɔ̈t paan Apirïka nyiääŋ thïn. Ayee kɔc ye wɛtde piŋ gam nadɛ̈ ke kee luɔɔi ril ku ka lëu bë looi ɣɔndɛ̈.
Keek akut pankuany Kiir-Piɛnyliɛɛt ë yam luɔ̈ɔ̈p yam Apirïka, cimen amatnhom Pabak Thudän aye tïŋ ke cït rɔt looi tëcït tïmëtïm 5/BC ruɔ̈ɔ̈n këc bänyda dhiɛ̈ɛ̈th amatcialëriɛmic Kiir-Piɛnyliɛɛt adhil nyooth këc luɔ̈p thɛɛr nhialdööt.
Guïïr atɛ̈ktɛ̈k dïït kënë aŋyoot akëc gam kɔc thook, ketɛ̈ɛ̈n Glottolog 2013 anyooth. Tɛk piny athör raancɔl Max Planck panpiööc pan Jermani, aci ye nyiɛc yen mac amɛtmɛɛt Kiir-Piɛnyliɛɛt gut kar pabak Thudän waar aci këër.
Lexical comparisonCokic
Pronouns and numeralsCokic
Län/TimCokic
Body parts (upper)Cokic
Body parts (other)Cokic
VerbsCokic
Ŋiɛ̈ckanhial/PiööckätöupinyCokic
Adjectives and othersCokic
ReferencesCokic
- ↑ Starostin, Georgiy C. 2014. Языkи Aфpиkи. OпыT пocTpoeHия лekcиkocTaTиcTичeckoй kлaccифиkaции. T. 2: BocToчHocyдaHckиe языkи / Languages of Africa: an attempt at a lexicostatistical classification. Volume 2: Eastern Sudanic languages. Moscow: Языkи cлaBяHckoй kyлbTypы / LRC Press. 736 p.
- ↑ Starostin, Georgiy C. 2017. Языkи Aфpиkи. OпыT пocTpoeHия лekcиkocTaTиcTичeckoй kлaccифиkaции. T. 3. Hилo-caxapckиe языkи / Languages of Africa: an attempt at a lexicostatistical classification. Volume 3: Nilo-Saharan languages. Moscow: ИздaTeлbckий ДoM ЯCK / LRC Press. 840 p. ISBN 978-5-9909114-9-9.


text:
Licmanaithith
Licmanaithëth ee tuaany yee kɔ̈m aluur bɛ̈ɛ̈i. Yeen ayee luaŋ ë liɛɛt tɛkpiny. Kïtëtuaany de licmanaithëth aayee röt nyuɔɔth cïmën ɣäntöök në dɛ̈lkɔ̈u awën ë tuɔ̈l në nin kadharouiic tëcïï luaŋ ë liɛɛt ran kac. Tuɔ̈l ë tuaany ee rɔt nyuɔɔth në kuɛr kaarou; kuer tueeŋ, ayee ɣantöök kek alayeem tïc në raan thok kuur ɣum. Kuerë rou, ee rɔt nyuɔɔth në tuɔ̈c ë guɔ̈p ,roŋëpïrthith lik ku jɔlya tak ku cuɛ̈ny cë but. Raan timëtim kaŋuan le timëtiim katbiäär ku rou në baai 98 acë ɣɔɔk në Licmanaithëth.käcït timëtiim kaarou atultuul puɔc röt yam le 50 thuɔɔu ayee röt looi.
Akëleicut (factors) ë tuaany kuɔny bë kɔc dɔm ayee ŋɔ̈ɔ̈ŋ, nuet, au ŋuɛɛt ku ciɛɛŋ peen ku jɔlaa tem ë tiim piny. Aluur alëu bëke tïŋ ë wënh ë cär ( atïŋkɛ̈thii). Abaŋ ë tuaany awën yee roŋëpïïr thith lïk në guɔ̈pic, alëu bë caar në athëmthëëm ke riɛm.
Abaŋë tuaany ë Licmanaithïth aleu bë gël kecï dɔm kɔc tëye kɔc nin alɛŋ cëke poou në wɛlëkäm yiic. Të bëëi yen gël puɔth tënë luëŋeliɛɛt, ke alaŋ kor ɣär kenyin (0.6mm) au alaŋ kor ɣarke apɛi, yen agör. Alaŋ ye thëm ë ɣär ke 1.2 mm acie kɔc gël tënë lueŋëliɛɛt në rin dït ɣärke nyïn. Jɔ̈l kuɔ̈t ye luaŋliɛɛt kɔc jɔl ayee röt looi të lööny aruɛl piny, luaŋ acie kɔc kac wakɔ̈u. Ke yeen kɔc aleu bïk diɛɛr në ayuul cuɔl akɔ̈l tëwën ye luaŋ kɔc cam thïn. Kuɛr kɔ̈k leu bë kɔc gël në luaŋëliɛɛt acït puɔ̈u ë lɛ̈ŋë(lääk) joŋ ku dɔ̈c ë joŋ cë wuɔɔk, ku puɔ̈uë ɣööt ceŋ në wëlkäm, ku jɔl ya puɔ̈u ë ɣän ye lɛ̈i ceŋ në wɛ̈lkäm.
Dɔ̈c ë tuaany ye akïïm wɛ̈ɛ̈t në pan de Aprika ayen wall kaarou matiic. Wɛ̈l yecɔɔl Antïmoniɔlth ku wɛ̈l cɔl paromaithin. Wɛ̈ltök ayee ɣɔɔc në wëu Amerika ka (USD10) ku keek awall ë kɔc nɔ̈k apɛi ( atupgup = side effects) të liekëke. Agut cë run 2017, acïn ägëltuaany tënë tuaany ë Licmanaithïth cë yök tënë mɛnhëraan.


text:
Eriteria
Eriteria ee pamac tɔ̈ pabak wäryɔu Apirïka, yen atɔ̈ Wär Apac yɔu aya. Yen atɔ̈ parut de Bab-el-mandeb ku tuŋ ë Apirïka. Eriteria ala akeu kekë pamac Thudän, Ethiopia ku Djibouti. Piny pan Eriteria ee 101,000 km² ku yen ee tök në pamaac korbëtɛɛm Apirïka-yic. Cinëkoc Eriteria ee tëcït 5.6 tïmëtïm. Abaŋdït aa jam Tigrinya tëdä Tigre keye thuɔŋden. Eriteria ade nhom dhieth kadhoŋuan: Kɔc Far, Balen, Hedareb, Kunama, Nara, Rashaida Soha, Tigre ku Tigray-Tigrinya. Wëu de Eriteria acɔl Nakfa. Cïmën tök në rouic në wëu Eriteria-yic aa ben tënë kɔc Eriteria ye ciëŋ aɣer. Kek aa wëu tuɔɔc baai tënë kɔcken baai. Abaŋdït de abëk kɔ̈k aa bën puɔ̈ric. Pamac juëc acë piny Eriteria mac. Kam 1885 ku 1941 ee cï Italy rum. Kam 1941 ku 1952 ee cï Amat de Bëidit täu tiet ë Amatnhom Mäcŋaknhom. 1952 cök, Eriteria ee cë bɛn abaŋ de Ethiopia, ku acë kɔc Eriteria kuec. Kën ee yen wët cï toŋbaai looi kam kɔc Eriteria ku miir Ethiopia. Ɣeet 1993 Eriteria acë nhomlaaude yök ciën wën cï kek cuet tënë kacken. Ee yen pamac töŋ yambëtɛɛm ee pinynhom ëbɛ̈n. Eriteria aŋic ke pamac ayaŋkɔcbëtɛɛm Apirïka-yic, kamdët aye thööŋ kekë Parut Korea. Pamac acï jɔ̈ny rin juëëc temkɔ̈u de yithraan, kor nhomlääu ku juëëc döm cïncɔ̈kde.


text:
YouTube
YouTube ee dɛɛië amatnom ɣɔ̈nkenuëët yee kɔc jɔtnhial, ŋëmkë, ku rɔmkë dɛɛiëke. Dɛɛiëke aalëu bï ke them, ku thɛɛ cennëke dɛɛië ɣoi aaye tääu në biäk. Ëmɛɛn, wënhcaath (akut göörë wël) yen anɔŋ youtube ku ye luɔ̈ɔ̈i. Dɛɛiëke kith yiic aa lëu bïke tääu ë ɣɔ̈nkenuëët yiic. Youtube agɔl në pɛɛi de rou ye cɔl Kol, 15 2005 në kɔc keediäk ëke kɔn luui në Paypal.
Pëën[cokic | cok tënëyökic]
YouTube acï pëën në thukuul juëc në kë yen mïth thɛlwei bïk lɔ göör në dɛɛiëke rac në makuëënic kä lëu bïke gɛ̈lwei në kä piööcë ke yiic, cï mɛn cïnnë ɣɔ̈nkenuëët ke ciɛɛŋ ku ɣɔ̈nkenuëët ke thuëëc thiëëk thook në ye töŋë. Ku në mëër nhial wär thukuul (Ku në ɣän ke luɔɔi) agut Mirii kɔ̈k aa cï Youtube gël në kɔc në Pamɛɛc ken yiic, ku kë yekë tak awääc.
Lööŋ ke luɔɔi[cokic | cok tënëyökic]
Cï mɛn de lööŋ ke luɔɔi de ɣɔ̈nkenuëët, kɔclui aalëu bïk jɔtnhial në kä dɛɛiëke tënɔŋ keek päl tënɔŋ raan ë yicëgɔ̈t ku kɔc tɔ̈ në dɛɛië yic. Guëëc, riäkguɔ̈p, jöör, ɣɔɔcwei, ku dɛɛiëke nɔŋ yiic duɔ̈nyëlöŋ aalëu bïke gël në jɔtnhial. Mëjɔtnhial ee Youtube gäm päl bïk gɛm biyiic ku waar kë dɛɛië cïmɛn kɔɔr kek yeen ku kaa cïn päl të cïï mëjɔtnhial dɛɛië wuönywei në biäk. kɔc aalëu bïk daai në dɛɛië në biäk ku kaa kënnë pɔ̈l bïk dɛɛië tɔ̈ɔ̈u Kompiötaai ken yiic.


text:
Mayoŋ
Mayoŋ (malaria) ee tuaany nɔŋ awuɔɔk yee dan de dhiëër bɛ̈i. Ee thiëipiny në käny de dhiëër ci wuɔɔk. Kɔc aa ye mayoŋ ke dɔm të cïï dan de dhieer lɔ në riɛmic. Dan de dhiëër ee kɔc ɣook ku nɛ̈k kɔc juëc në ruɔ̈ɔ̈nic. Dan ë dhïër kënë aye cɔl ŋundhïër anophelɛth thoŋ akïïm. Mayoŋ awu phalara(malara) aye tuɛny bɛ̈ aloŋ tuc cïmënë Aphirica ku aloŋ Athia.
Dan de dhiëër yemayoŋ bɛ̈i ee thiën ye cɔl plathmodium. Thiëu aaye kämmuɔɔny nɔŋ kän ë yic tök, ku kaa cie thiënthi. Thiënthi aa piɔl apɛi awär thiëu. Kuat plathmodium ee yic ŋuan: Plaɛmodium Malariae yen kɔc yiëk mayoŋ, plathmodium vivax, Ovale ku Falcifarum aye kɔc yiëk kuat phalara kök.
Kɔc aa ye mayoŋ yök në luɔ̈ɔ̈t të nɔŋ anopɛleth kä kulɛk dhiëër. Kek kaa ye dudhëëth ke tuaany. Yen plathmodium ee lɔ në kɔc gup në käny de dhiëër. Yeen plathmodium ee luɛɛth peei de dhiëër. Luɛɛth ke dhiëër ye ciɛɛt në raan guɔ̈p aaye cɔl agëlduɔ̈t de riɛm. Ku raan ee wuɔɔk në plathmodium ke ye adɔ̈ŋpiny. Yen në kee raan yiɛ̈n tuaany ye cɔl mayoŋ.
ŋun de dhiëër ye tök yennë kee kɔc yiɛ̈n mayoŋ, në kë yennë ŋun de dhiëër cam ne riɛm. Thɔn de dhiëër ee piir në tiär de gaak. ŋun de dhiëër ee riɛm aye lööm ke ye riɛl de toŋ kee.
Kɔc kɔ̈k acï mayoŋ ë yök enɔŋ dhiɛ̈ɛ̈r. Aye meth yök të tɔ̈ yeen në man yic. ëkënë aye cɔɔl awɔɔkdelïc. Kɔc eya ayemayoŋ yök në liääp de rim. Të gɛɛm raan riɛmde të nɔŋ raandɛ̈ kɔc kɔ̈k aaye mayoŋ dɔm të toomë keek në winh cennë raan tuaany toom.
Pïïr ye bɛɛric në raan de mayoŋ.
Anɔŋ känwääc juïc ke plasmodium ye mayoŋ bɛ̈i të nɔŋ raan.
Buk raan cï mayoŋ dɔm ŋic këdä? raan cï mayoŋ dɔm abuk ŋic ee rin kïtkë ku akïïk:   Aɣarnhom   Wiir nhiäknhiäk ku täŋaköl   Arɛm yuɔmthok ëbën.   Awiɛ̈c   Ŋökŋök   Thiɔ̈kpuöu Rim ye mayoŋ tuanydït apɛi diär liëc ku mïth akël lac nök aloŋ Aphirica, abuk gël looi wuok kekä: Tiŋliac ku mïthkor apɛi abuk tääc ɣönëdhiëric awu lamathiäi wɛ̈ɛ̈rthok ebën. Noon cï jɔ̈ɔ̈ŋ yalthok buk geek rin ye dhiër thiaanthïn. Raan tuany nɔŋ guöp kïtetany mayoŋ awu phalara bï riɛŋ Panakïm bï akïïm la them guöp ku yökkä lon yem mayoŋ. Pïu rac cï cöp abuk thecwei rïn ye dhïër dhiët pïu rac yiic.


text:
Nail
Nail (Kir) ee kiir tɔ̈ Pan Apirïka. Yeen ee kiir bärbëtɛɛm Pinynhom, të cït 6,650 km, ku ee wat bë lɔ Wärdït Mapinycielic thiääk kekë Alekdhandaria.
Nail Ɣer ee wat Baau Biktoria tɔ̈ Yuganda ku ɣeet Thudän lɔŋ Kartum bë lɔ rɔ̈m kekë Nail Tɔ̈c, bë lɔ ret Ijip. Nail Tɔ̈c ee ret Ithiopia. Pïu kë cït 300 timëtim meter ŋuälayicdiäkic ee wat Nail aköl tök.
Nail arilic tënë bɛ̈i ye yen wat thïn. Gɛɛthdït juëc tɔ̈ Ijip aacï buth ke tuɔ̈ɔ̈mnhïïm kiir. Yeen aya aromcökdiäk aa thiääk në Nail. Aabaŋdït ë pïu yenë pur ku yenë kɔ̈k loi Pan Ijip, aaye Nail bɛ̈i alɔɣɔn, rin baai tɛ̈dït atɔ̈ ror liɛɛt. Nail acë arilapɛi tënë kɔc thɛɛr pan Ijip. Ɣɔn thɛɛr Nail aye bor ruɔ̈ɔ̈n thok ëbën ku kɔc aa keye cɔk nɔ̈k të cïn yen pïu juëc tënë puɔ̈r. Kɔc thɛɛr pan Ijip aake ya aguɔ̈t yök alɔŋ Nail.
Kuat läi tɛ̈kthook, tɔ̈ nyiɛ̈ŋ, diɛt, rec, ku käkɔ̈k juëc aake ciëŋ Nailic tëdɛ̈t ke thiɔ̈k pïu Nail. Aake cie läi kapɛ̈c ee rɔt gei në Nail, agut kɔc ke rɛ̈ɛ̈r tɛ̈ɛ̈në aake ye wïc pïu tënë loiloi akölaköl, kë cït lɔ̈k, dhɔ̈l ë pïu, puɔ̈r ë käcïpur, ku loiloi kɔ̈k.
Arɔmcökdiak aake cï buth ke thiääk Nail, wɛ̈t wic kek bë aleel kurmac bï ɣäth në riɛthdïït gɔl në Athuan.
Käthɛɛr ë wët Nail[cokic | cok tënëyökic]
Wët Nail abɔ wët ë thoŋ Girik ke col Neilos (ὁ Neῖλoς). Neilos abɔ wët ye luɛlde 'lil kiir'. Në thoŋ thɛɛr Ijip, Nail ye cɔl Ḥ'pī tëdɛ̈t iteru, luɛlde 'kiirdït'. Në thoŋ Koptik, wël piaro tëdɛ̈t phiaro, lueelde 'kiirë' abɔ rin thɛɛr kënë.


text:
Paulunê papia gêdêŋ lau
EPESE
Paulunê papia gêdêŋ lau Epese nec ŋac tau keto gebe êwaka biŋ, tê Anotôtô taê gêjam gebe êŋgômŋa nê, sa ênêc awegeŋ gebe “Êndêŋ ŋanocgeŋ ma embiŋ gêŋ samob aŋge undambê to nom tôŋ, go êkêŋ Kilisi êtu ŋamôkê” (1:10). Go keto kêtu tonecŋa gewiŋ gebe êkêli Anôtônê lau sêsa nêŋ lêŋ samob sêwaka biŋ kapôêŋ tonaŋ ŋam sa, ec sêkêŋ gewiŋ Jesu Kilisi êmbiŋ ŋamalac pebeŋ toŋ têtu gêŋ ŋanô tageŋ.
Paulu gêôŋ papia tau ŋatêna sa gec ŋasêbu ŋamataŋa keto kêpi Tameŋi Anôtô kêjaliŋ nê lau sa têtu ŋanô tageŋ ŋalêŋ. Eŋ kêsuc êsêacnêŋ biŋ ôkwi ma kêgaboac êsêac su aŋga nêŋ sec kêtu Latu Jesu Kilisiŋa, tec kêkêŋ Ŋalau Dabuŋ kêtu moasiŋ kapôêŋ tonaŋ ŋakamaclauŋ gebe gêjac êsêac ŋawae biŋŋanôgeŋ. Go kêkêli lau-sêsam-papia-tauwaga gebe sêsa nêŋ lêŋ samob amboac lau, taŋ seŋgom Kilisi gêbiŋ êsêac tôŋgac êtu anô êpi tauŋ nêŋ sêmbiŋ tauŋ tôŋ toŋanôgeŋŋa. Kilisi gêbiŋ Anôtônê lau tôŋ têtu gôlôac dabuŋ tageŋ nec, Paulu gêwa sa to gê dôŋ kêpi biŋ tonec ŋai gebe gê dôŋ gôlôac dabuŋ kêpi ôli teŋ, taŋ Kilisi kêtu ŋamôkê naŋ, me kêpi andu teŋ, taŋ Kilisi kêtu ŋaalê kêclêsuŋa naŋ, me kêpi awê teŋ, taŋ Kilisi kêtu ênê akweŋ naŋ. Paulu keto papia tau keto biŋ gêjam dani ma eŋ taê gêjam Anôtônê moasiŋ, taŋ mêŋkêtu anô kêpi Kilisi naŋgac. Ênê ŋalêlôm kêkac eŋ todim-todim, tec gêga kêtu wê ma kêpuc wê sa kêsêp ŋasawa gêwiŋ-gêwiŋ. Eŋ keto biŋ samob kepeŋ Kilisi têtac gêwiŋ ŋamalacŋa to kêkêŋ tau kêtu da gêjô ŋamalac suŋa ma kêsuc ŋamalacneŋ sec ôkwiŋa to taê labu ma kêmoasiŋ ŋamalacŋa to nê ŋalêlôm ŋawê ma nê lêŋ selecŋa.
Ŋadênaŋ
1. Paulu gêjac m papia tau 1:1-2
2. Kilisi to Gôlôac Dabuŋ 1:3–3:21
3. Lêŋ wakuc gêjac lau, taŋ Kilisi gêbiŋ êsêac tôŋ naŋ ŋawae 4:1–6:20
4. Paulu gêjac mata papia tau 6:21-24
1
Paulu awa gêjac lau Epese
1 Kilisi Jesu nê aposolo aê, Paulu, taŋ Anôtô kêkalem aê naŋ, ŋoc biŋ êndêŋ Anôtônê lau, taŋ sêkêŋ gêwiŋ Kilisi Jesu sêŋgôŋ Epese naŋ. 2 Tameŋi Anôtô agêc Apômtau Jesu Kilisi nêŋ moasiŋ to biŋmalô êndêŋ amac êwac.
Moasiŋ taŋ tatap sa kêtu Kilisiŋa
3 Aweŋ gêôc aêacnêŋ Apômtau Jesu Kilisi Tama Anôtô, taŋ kêkêŋ Kilisi ma gêjam mec aêac ŋa mec ŋalêlômŋa tokaiŋ-tokaiŋ, taŋ ŋam kêsêp undambê naŋ. 4 Anôtô kêkêŋ nom atomgeŋ, ma kêjaliŋ aêac sa tatu ênê gêŋ kêtu Kilisiŋa e tatu lau dabuŋ to ŋaŋêŋ tamoa eŋ laŋônêm. Anôtô têtac gêwiŋ aêac, 5 tec taê gêjam kêtu tôŋ gebe êkêŋ Jesu Kilisi êwê aêac dandêŋ eŋ tana natatu ênê latui. Biŋ tonaŋ eŋ têtac gêwiŋ gebe êŋgôm ŋanô êsa. 6 Lambiŋ êndêŋ Anôtô gebe kêkêŋ latu, taŋ têtac gêwiŋ eŋ naŋ, mêŋkêtu moasiŋ ŋawasi tau gêdêŋ aêac.
7 Kilisi tau kêgaboac aêac su ŋa nê dec ma kêsuc tagêli biŋsu ŋabiŋ ôkwi. Biŋ tonaŋ gêwa ênê moasiŋ kapôêŋanô sa. 8 Anôtô kêsêwa moasiŋ tonaŋ mêŋkêpi aêac. Eŋ ŋac tokauc to kêjala biŋ, taŋ gêc lêlômgeŋ naŋ, 9 tec gêwa nê biŋ ŋalêlômŋa sa gêdêŋ aêac ma gebe êŋgôm biŋ taŋ taê gêjam kêtu tôŋ naŋ, ŋanô êsa gêdêŋ taŋ kêkêŋ Kilisi. 10 Anôtô ênac dabiŋ nê biŋ, taŋ kêmasaŋ naŋ, êndêŋ ŋanocgeŋ ma êmbiŋ gêŋ samob aŋga undambê to nom tôŋ, go êkêŋ Kilisi êtu ŋamôkê.
11 Ŋac tau kêkêŋ aêac awê kaiŋ gêŋlênsêm kêtôm Anôtô kêmasaŋ kwanaŋgeŋ ma gêgôm biŋ, taŋ taê gêjam kêtu tôŋ naŋ, ŋanô kêsa. 12 Aêac taŋ akêŋ mateŋ Kilisi kwanaŋgeŋ naŋ, alambiŋ Anôtônê ŋawasi.
13 Ma amacnêm biŋ amboac tonaŋgeŋ. Eŋ kêkêŋ amac aŋô biŋŋanô ŋamêtê, ŋawae ŋajam kêpi lêŋ Anôtô ênam amac kêsiŋa e akêŋ gêwiŋ Kilisi, ma Anôtô kêkêŋ Ŋalau Dabuŋ, taŋ gêjac mata naŋ, kêtu ŋabelo atu ênê gêŋŋa. 14 Ŋalau Dabuŋ tau kêtu aêacnêŋ gêŋlênsêm ŋakamaclauŋ, gebe ênam aêac kêsi tatu ênê gêŋ ma talambiŋ ênê ŋawasi.
Paulunê mec
15 Aê gaŋô amac akêŋ gêwiŋ Apômtau Jesu to têmtac gêwiŋ Anôtônê lau samob ŋawae, 16 tec gajam daŋge Anôtô kêtu amacŋa gedeŋ tôŋgeŋ ma taêc gêjam amac kêsêp ŋoc mec ŋalêlôm, 17 ma kateŋ aêacnêŋ Apômtau Jesu Kilisi nê Anôtô, aêac Tameŋi eŋ, taŋ kêtu ŋawasi ŋatau naŋ, gebe eŋ êkêŋ Ŋalau ênsuŋ kauc mêtêŋa to eoc biŋ lasêŋa êndêŋ amac e ajala Anôtô ŋanôgeŋ. 18 Aê kateŋ gebe Anôtô êpô nêm ŋalêlôm ŋawê êsa e ajala ênê kalem, taŋ akêŋ matem naŋ, to ajala moasiŋ ŋawasi tolêlôm-tolêlôm, taŋ gêjac mata gadêŋ nê lau naŋ, 19 to ajala ênê ŋaclai kapôêŋ kêlêlêc, taŋ gêjam kôm gêmoa aêac takêŋ-gêwiŋwaga ŋalêlôm naŋ. Ŋaclai ŋajaŋa kapôêŋ tonaŋgeŋ 20 gêjam kôm gêdêŋ taŋ Anôtô gêŋu Kilisi gêdi sa aŋga ŋacmatênêŋ ma ketoc eŋ gêŋgôŋ ênê anôŋa aŋga undambê. 21 Kilisi gêŋgôŋ tônê ma gêjam gôliŋ apômtaui to ŋaclai ma ŋactêkwa to ŋataui. Eŋ kêlêlêc ŋaê towae samob, taŋ tetoc sa aŋga nom tonec to ônêŋa naŋ su. 22 Anôtô kêkêŋ gêŋ samob kêsô Kilisi akaiŋ ŋalabu ma kêkêŋ eŋ kêtu gôlôac dabuŋ ŋamôkê gebe ênam gôliŋ gêŋ samob. 23 Gôlôac dabuŋ tau tonaŋ kêtu Kilisi ôli, ma eŋ, taŋ gêbiŋ gêŋ samob tôŋ naŋ, gêjam ôli tau auc samucgeŋ.


text:
12
Lubo Ke Nying Cabadh
(Mak 2:23-28; Luk 6:1-5)
1 Batien nihn mooge e Jeacuu kedea jo waahdhe ge anaa ake caahdho e ge cor yihdh puohdh me beel acieg yihdh gen kwaade tooro. Cahng nu anahg beriown nihn kedea e naa cahng yuohmo gihr yaa Judea gihn cuohn ne Cahng Cabadh. Jo waahdh Jeacuu ge anaa abang kahje ne cohg ugoohg kar guume. Noono e ge adhiil jag ke cwed beel bang yihdh puohdh, ucaahdh gene e ge raam gene raamo keehd maa anaa acier loohng Moaje tiihj Cahng Cabadh. 2 Naa aniid yaa Paarijea gihn ayug ree, e anyiinyo agooy gene piny urub gene yihr Jeacuu kejea, “Maahny kwaad gihn tiihy jo waahdhi! Ge tiihy gihn maa acier loohng Moaje ke tiihyo Cahng Cabadh.”
3
Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Ka moogo e gihn anaa atiihy Deabid Ruohdhe naa anahg kahje en maa joe anaa akwaanu? 4
Deabid anaa abeehn ne ci yi Wod Juog ke joe ucam gene amono Wod Juog. Amono me beehda ngad lam yihr Juog e naa ngaa cam ngo, ngaa moogo tooro. 5
Thiow ngo kuu akwaano yi loohng Moaje kejea yaa lam yihr Juog giih lam ge nahg gene nahgo Cahng Cabadh, abea be kob naa ge atiihyo Cahng Cabadh? 6
Athiir roba robo nyumu kan, awaahn ni nud ke gihn me wiihe ne maalo me yoohm tiihy Wod Juog. 7
Thiow, e naa gihn agweed yi kitaab Juog kejea Juog arubo kea,
‘Mara a daahd ngaa me luu cwihnye caahn
me wii lubo piny,
a be daahd ngaan yug giih kweehr.’
Ngaa maa abiohgrwaal awagu kaa cayo. 8 Dhiilo ngo ke ngahyo kejea a ge adoohng ne dhaano utaahngo, a naa ruohdh acub loohng Cabadh yi cinge!”
Nyin Me Cinge Abaahl Athiehdh
(Mak 3:1-6; Luk 6:6-11)
9
Naa acor ge Jeacuue yihdh puohdh cang, e ge atoohng wod amaad maa amon gene wod. 10
Ngaa me cinge abaahl anudo wod amaad gihn nu. Nyoge maa adaahd Jeacuu utiihye gihn maa acier loohng Juoge beere ngo luom gene luomo, ngo apeehny gene kob gene, “Do thiehdh dhaano Cahng Cabadh ngo amahn loohng Juoge ne?”
11
Maa akoohb Jeacuue kea, “Beeh peehnya wun coadhi. Nea roomo apahdh yi abuulo yihr dhaano acielo kiin nu Cahng Cabadh, e ngo wiie ke yi abuulo cahng nu, bang gihn nahge Cahng Cabadh ne? 12
Wahy ngaa ge ne miehr ke konyo kiin roomo ke dhaano? Nea kaa ngo e wahy dhaano wiihe ne maalo yihr wahy roomo. Caahn e gihn nu thiow, nyoadh ngo kejea thiehdh dhaano uthaango Cahng Cabadh kuu amahn loohng paaje bang gihn beehda tiihy gihn me beer.”
13
Noono maa alog Jeacuue dhee ne rob ke ngaan cinge abaahl kea, “Nyieh! Riihj badi.” Abea naa ariihj nyine bade e ado kare ne rihb. 14
Paarijea giih anaa adaahd dhe Jeacuu, naa aniid gene gihn atiihy ree, e ge ayedh maalo ke leng leng ne ci ne gweehg dhe yoohn nahg Jeacuu.
Jeacuu E Naa Akwany Juog Aciehge Ne Tiihj Yihre
15
Jeacuu gihn agweehg yaa Paarijea ke nyinge ke piny angeye, uwiie kaano piny ucea ka moogo. Amahr nyoge batien Jeacuu abeehn gene ne buodho beere ge ke thiehdho, maa athiehdhe yaa atwaanye cang. 16
Naa athiehdh Jeacuue nyoge, e aciere ke piny yihr gen kejea gihn atiihye keá rob gene yihr nyoge beere be ngej kejea ngo Waahd Juog. 17
Jeacuu ngo aciere beere gihn arob Juoge ke nying Waahd Juog ke leeb Yicaaya ngad agamloohngjuog pahdh kare ne tog.
“Ngaan e naa ngad tiihj yihra.
Ngo akwanya ke med cwihny
kedea ngo anhyaara ne cohg.
Tee mara ke kare ngo acuba yihre
beere ukihm gihra robe robo yihr nyoge cang.
19 Ngo buu unahg ngad weehr
bang gihn ngo padh ngad nhyaam
kedea duone buu uke lihngo.
20 Nyoge me cwihny ge bahw
kedea me yiiho gihr gen thiin
ge buu ukaahne ke cing nyooro.
Abea ukihm gihra upuohnye yihr nyoge ke leng leng
uwahdhe ka unieng adiehj lume piny
unea ne rihb keew nyoge.
21 Kaano e nyoge cang ge ugaahn en.”
Jeacuu Kedea Ruohdh Atiihb Ukeehg
(Mak 3:20-30; Luk 11:14-23)
22
Kaano arumo, e nyoge dhaano maa amiing kedea acoor akahl gene ke bang Jeacuu. Atiihb ukeehg me ne ree e naa ayug ngo umiinge kedea ucoor wonge. Naa awahnhe, e ngo athiehdh Jeacuue thiehdho une wonge pahd uniide nyepinye kedea ugoony leebe ree urube. 23
Amahr lwaag gihn anudo, naa aniid gene gihn atiihy ree e ge agaahy urub gene kob gene, “Kwaad ngaan ni padh e naa kwaar Deabid gihn anaa arob ne?”
24
Naa alihng Paarijea ajuohj gihr nyoge, e ge ake rubo kob gene, “Ngaan wa ngo be tiihyo kaa tee gihre. Ngahda beehda Ruohdh atiihb ukeehg e cuohn ne Beeljebuul e naa acub tee gihn nu yihre adhaahr urome atiihb ukeehg ka riem oogo yi koohm nyoge!”
25
Kaano e giih arob Paarijea ge kaa angej Jeacuue maa abeehre ngo yihr gen kobe, “Tien paajo me paahng yea naa akuude udog gene rog gen ke liny, akuongu ke lihngo kejea bar maalo ne? Dhe wod thiow me pahy ne dahg udo nyethen yeje ne liny ke rog gen keed gen, e dhe wod nu be kuong koad ne weey weey kedea utoar. 26
Caahn e wudhu paru paro kejea atiihb ukeehg ge do rog gen keed gen, neehn ka rubu kejea tee ayoada ke bang ruohdh gen! Nea gihn nu ree atiihye yi dhaahr atiihb ukeehg, e nyoadh ngo kejea beehda dhaahr maa atoar. 27
Beer, nea wu urubo kejea Ruohdh atiihb ukeehg e naa acub tee yihra ne riem atiihb ukeehg oogo rog nyoge, abea yaau ge riem atiihb ukeehg oogo rog nyoge, ngaa e naa acub tee yihr gen? Yaa nu ge nuu uguo ngo ke robo yihru kejea gihn robu beehda toohd. 28
Awaahn ni lihngu gihn teeda yihru beer mee. Tee kaa ayoado ke bang Ruohdh atiihb ukeehg, abea beehda Juog Aciehg ke ngude e naa acub ngo yihra ne riem atiihb ukeehg oogo. Gihn nu nyoadh ngo yihru kejea Juog athubo ke tiihj yi dhaahre keewu.
29 “Wa gihn thiow, kare tooro ubeehn dhaane ucidhe paar ngaa me teeg ne tub giih ngo. Ngaa rom paar ngaan nu ke tubo beehda ngaa me teeg me ngo kuonge kaa tuohy piny, nea ngo atuohye piny, e giih paare ge tub tubo arumo.
30
“Wa gihn nu kwaad ngaa tooro kura, padh ngada, kedea ngaa be cong yihdh yaa beehn banga, uroomo ke ngaa maa akeedh yihdh gen 31-32
Teeda teedo yihru kejea: kwaad adhemuohme cang rom Juoge kaa wii piny. Keehd ngaa maa arob gihn me raaj rih Juog wale rih Waahd Juog, e ngo rom kaa wii piny yihre. Abea ngaa arob gihn me raaj rih Wahy Juog, e adhemuohm ngaan nu be rom ree wii piny ne weey weey keehd me wahdhe weehne.
Ucaale Gihr Nyethen Yaadh
(Luk 6:43-45)
33
“E naa gihn dhiilu kwaad giih tiihya ke niido ne ngej ngo kejea a beehda ngaa. Bang gihn keehd yaadh e yaadh me beer kedea me raaj ngej kaa nyethiine. 34
Wu beehda kwaad thoohne me yihdhu apahng ke giih me reje. Gihn me beer me rom beehn oogo yi dhogu ngo tooro. Bang gihn, gihn ne yaa aduun dhaano e naa gihn beehn oogo kii dhee. 35
Noono e ngaa yea apahng ke luube me beeye, luube me beeye ge ne beehn oogo yi yea. Abea ngaa yea apahng ke luube me reje, luub nu reje ge ne beehn oogo yi yea. 36
Athiir e ne dhiila ke robo yihru. Cahng Lug Juog, e kwaad dhaano cang upeehny ne kweeny yihdh kwaad giih reje naa ateede. 37
Giih arob dhaane ge nuu unyoadh ngo nyum Juog nea ngaan nu beehda abiohgrwaal wale awuohj nud ree. Noono e gihn arob dhaane e nuu umag ngo.”
Paarijea Ge Daahd Jeacuu Uyuge Gihn Me Gaahy Nyoge
(Mak 8:11, 12; Luk 11:29-32)
38
Kaano, e yaa loohng Juog mooge kedea Paarijea mooge ge ake rubo yihr Jeacuu kob gene, “Ngad puohny kare nud awaahn ni uromi gihn me gaahy nyoge ke tiihyo nyum wan kan ne?”
39
Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Wu yaa awaahn ni, wu ka beehdo nyoge me reje me kwihy Juog e naa gihn peehyu yihra kejea tiihya gihn me gaahy nyoge ne? Bekihd gihn me tiihya yihru! Nea wu daahd gihn me gaahy nyoge e gihn uniidu ngo unahg gihn atiihy ree rih agamloohngjuog gihn nyinge Jona. 40
Jona nihn adahg anaa anahge yi yea reehyo me duohng mee, wa maano thiow Waahd Juog ngaan adoohng ne dhaano nihn adahg unahge thaahdh ngoom. 41
Cahng Lug Juog unahg yaa Niineba, ge nuu ucuung nyumu ne cay wun wu ge yaa upiny awaahn. Bang gihn naa abeehn Jonae ne puohny yaa Niineba e puohnye ayiih gene uwii gene tiihy giih anyoohne. Abea awaahn kan ngaa me duohng keter yihr Juog e man nyumu. 42
Cahng Lug Juog unahg dhaar anahg ruohdh ukoom ne maang dhaahr Ceaba e nuu ucuung yi lug ne cay wun, wu ge yaa piny awaahn ni. Bang gihn dhaar ni anaa abeehno ke kur thar upiny ka me baahr keter ubeehne ne lihng loohnge giih Caloamon ge nyinge anaa awiihj. Abea awaahn kan ngaa me duohng keter rih Caloamon e man nyumu.
Ka Duu Atiihb Ukeehge Kii Ngo
(Luk 11:24-26)
43
“Nea atiihb ukeehg caa ne beehn oogo yi kuohm ngaan arieme oogo ree, e ngo caa ne waahdh ke bang kuohn me yihdh gen toor piih e ngo daahd ka me yuohme yea. Naa atoor kaa me beer maa ayoade 44
e wiihe apare ne do kare naa abeehne oogo yea. Ge acea ne duuo arumo, e kare naa acoon yuude e ngo acwad kedea agwiir beer mee ke dhe yooh me Wahy Juog toor yea 45
Kaano e ngo adog caahn ucea ne kahl atiihb ukeehge abiihjberiow mooge me akaal wiihe ke raahyo beere ge beehn ne piih wiih ngaan. Awaahn ni ngaan ayoad gihn me raaje ne cohg, bang gihn kar bodho mare yi dhoar ni unahg gihn me teeg keter. Teeda teedo yihru kejea ngo uneehn gihn nu ke wun, wu yaa reje ge nud awaahn ni.” 46
Nye kaano apoohde e Jeacuu ne yi wod e urubo yihr nyoge, e men kedea wuud wahn, ge abeehno maa acuung gene oogo kob gene ge daahd rob keehd Jeacuu. 47
Maa aguo ngaa mooge dhee ke log bang Jeacuu urube kea, “Miihu kedea wuud wuru ge ne oogo kedea ge daahd rob ke yihn.”
Yaa Wad Ke Jeacuu
48
Maa arub Jeacuue kea, “Miiha kedea wuud wura ge beehda jo kee?” 49
Maa anyoadhe bang jo waahdhe kea, “Lihngu gihn! Yaan ni ge naa ge miiha kedea ge wuud wura! 50
Miiha kedea ge nye wura maa ge uwura ge beehda yaa tiihj gihn daahd Wura ge ne Maalo.”


text:
28
Jesu akuŋkuk
Mak 16:1-10; Luk 24:1-10; Jon 20:1-18
1
Täŋpäkaŋ Juda täŋo Sabat kadäni täreŋirän Sande tamiinik Maria Makdala komeken nanik ukät wahupi Maria Jesu awaŋ gänaŋ äneŋkuŋo u käda yäŋkaŋ kuŋkumän. 2
Täŋpäkaŋ kadäni ukengän koŋ pähap kwaiŋirän Ekäni täŋo aŋero kubätä kunum gänaŋ naniktä äpäŋpäŋ mobä awaŋ meni-ken täŋpipiwani u yäpmäŋ keweŋpewän päŋku parirän uterak maŋitkuk. 3 *
Gupi iŋami dapun yäpätä kwinit täkaŋ ude. Teki u paki-inik. 4
Täŋirän komi äma u kaŋpäŋ umun pähap nadäŋpäŋ kwaiŋpäŋ kumäŋ maŋpäŋ pattäŋ kuŋkuŋ.
5
Täŋirä webe yarä unitä ahäwänä aŋerotä yäwetkuk; Ek umuntädeŋo yäk. Näk nadätat, Jesu päya kwakäp terak utkuŋo u kädayäŋ äbäkamän yäk. 6 *
Upäŋkaŋ ŋo nämo itak. U man bian täwetkuko udegän akumaŋ kuk. Ek abäŋkaŋ patpat bägupi ŋo kawun yäk. 7 *
Täŋkaŋä bäräŋeŋ kuŋkaŋ iwaräntäkiye ŋode yäwerun; Jesu uwä kumbani-ken naniktä akumaŋ kuk. Akumaŋ päŋku Galili komeken intäjukun it kireŋirän päŋku uken kaŋ kawut! yäŋ yäwerun. Aŋerotä ude yäwetkaŋ yäŋkuk; Man täwetat uba yäk.
8
Täŋpäkaŋ webe yarä uwä umuntaŋkumäno upäŋkaŋ awaŋ peŋpeŋ kuŋkaŋ oretoret terak iwaräntäkiye yäwetdayäŋ bäräŋeŋ kuŋkumän. 9
Kuŋirän kädet miŋin Jesutä pengän ahäŋ yämiŋpäŋ tamimaŋ yäŋ yäwetkuk. Tamimaŋ yäŋ yäweränä gukut imäpmok täŋpäŋ kuroŋi iŋitpäŋ iniŋ oretkumän. 10 *
Ude täŋpänkaŋ Jesutä yäwetkuk; Ek umuntädeŋo! Kuŋkaŋ notnaye yäwerän päŋku Galili komeken kaŋ nabäwut yäk.
Komi ämatä bämop äma manbiŋam yäwetkuŋ
11
Webe yarä u kuŋirän komi äma awaŋ watäni itkuŋo u ätutä bäräŋeŋ kumaŋ päŋku yotpärare-ken äroŋpäŋ imaka umuri ahäŋkuko unitäŋo biŋam bämop äma yäwetkuŋ. 12
Yäweräkaŋä bämop ämakät Juda täŋo ekäni ekänitä käbeyä täŋpäŋ man yäŋpäŋ-nadäk täŋpäŋ komi äma awaŋ watäni itkuŋo unita moneŋ taŋi yämiŋkuŋ. 13 *
Yämiŋkaŋ yäwetkuŋ; In ŋode kaŋ yäwerut yäk. Bipani nin däpmon paritna Jesutä iniken iwaräntäkiyetä päbä komegup kubo täŋpäŋ yäpmäŋ kuŋ yäŋ kaŋ yäwerut. 14
Pailattä jopman u nadäŋpäŋ goret kubä täŋ nimek yäŋ nämo umuntäneŋ. Nämo, nintä täga api iniŋ bitnäne yäk. 15
Ude yäŋpäŋ yäwerä komi äma uwä moneŋ u yäpmäŋpäŋ man yäwetkuŋo u buramiŋkuŋ. Täŋkuŋo unita jopman u Juda ämawebe-ken patkuko unitä pen pätak.
Jesutä iwaräntäkiye man yäwetkuk
Mak 16:14-18; Luk 24:36-49; Jon 20:19-23
16 *
Täŋpäkaŋ Jesu iniken iwaräntäkiye 11 uwä Galili komeken pom kubä Jesutä ini bian yäwetkuko u äroŋkuŋ. 17
Äroŋpäŋ Jesu ini kaŋpäŋ ukengän gwäjiŋ äpmoŋ imiŋpäŋ iniŋ oretkuŋ. Upäŋkaŋ ätutäwä bänep yarä täŋpäŋ U Jesu nämo käwep yäŋ nadäŋkuŋ. 18 *
Täŋirä Jesutä dubini-ken äbäŋpäŋ ŋode yäwetkuk; Anututä kehäromi kuduptagän, kunum täŋo ba kome täŋo, näka namiŋ moreŋkuk yäk. 19 *
Unita in komeni komeni kuŋkaŋ äma äbori äbori näwaräntäknaye ude kaŋ täŋ yepmaŋput. Näk näwaräntäknaye täŋpäkaŋ Nan ba Nanaki ba Kudupi Munapik u wäpi terak ume kaŋ ärut yämut. 20 *
Täŋpäŋ man täwetpäŋ täwoŋärek täŋkuro u kudup yäwetpäŋ yäwoŋäreŋirä kaŋ buramiŋ morewut. Bureni ŋode täwera nadäwut; Näk edapi edapi inkät irira kome ŋonitäŋo kadäni api tärewek yäk.


text:
Maikel Jakthon
Maikel Jakthon (Pɛnëbɛ̈t 29, 1958 - Penëdhetem 25, 2009) ee ye raankët Amërika, magɔ̈tdiɛt, maguirwëëth de akuutëdiɛt, adiër, maguirëdiër, ku keluɔicuɔt yen ariäŋtiön aŋicbëtɛɛm ku tiambëtɛɛm käthɛɛric. Eeye cɔl Muɔrŋaknhom de Pop. Ee aŋic pinynhom ëbɛ̈n në cieŋ kɔ̈k në runthiäär ŋuan ku täkac.
Jakthon acë jɔk nyuɔ̈th kɔc nhiim kekë määthkedïït Jakï, Tïto, Jɛ̈rmën, ku Mälon në Jakthon 5 1964ic. Në 1971, go luɔiciɛŋ yetök jɔ̈k. Yen acë akutëdiɛt yee ɣɔɔcbëtɛɛm käthɛɛric looi, ye cɔl Thriller, në 1982, ye nɔŋiic diɛt aŋic “Beat it" ku “Billie Jean”. Acë abëk 110 tïmëtïm ɣaac Pinynhom ëbɛ̈n. Akuutëdiɛt ë Jakthon, nɔŋiic Off the Wall (1979), Bad (1987), Dangerous (1991) ku HIStory, Past, Present and Future, Book I (1995), aa kuɛn aya tök kaam akuutëdiɛt ɣɔɔcbëtɛɛm Pinynhom. Acë akutëdiɛt de tënëdöm akär ɣaac, ye cɔl Invincible, në 2001. Rin thïmcäthatïïp de tiöndhëëŋ ku lɔ̈ɔ̈r në kɔcdaai tueŋ, acë ŋic ë diërderot. Jakthon aye tak rin möckɔcdït ku jɔ̈ɔ̈kdemɔ̈ɔ̈c në juɛ̈rëwëu de lonëmiɔ̈c tënë kɔc de agɛ̈tnyin. Jakthon acë pinynhom caath tënë leerëɣäänguir ye thiek piuɔ̈nëpathde.
Käk ciɛŋke ku pïïr de Jakthon, nɔŋiic gɛ̈rërɔtde, riëu, ku mukërɔt, acë awëëcwël looi. Acï gaany lëëthëmiith, lakin awääcthok acï mat tɛ̈ntök në lukic aɣeer. Jakthon acë thou rin bɛrtëde de propofol në Pɛnëdhetem 25, 2009 awään cen naŋ kɔ̈ɔ̈cëpuɔ̈u. Në Penëdhorou 7, ee nɔŋ tol ë Jakthon. Ee nyuɔth në atuɔckït, ku raan 2.5-3 tïmëtïmdä acë tiŋ. Yen acï loi keye tol ye kɔcdaai juacbëtɛɛm cïgöt.


text:
Dinka
Wël ë lëk cë gɔ̈t thïn Thuɔŋjäŋ
De Victorian Electoral Commission (VEC) ë käk looi ebɛ̈në:
- Kuany Walaya ebɛ̈në tënë kɔc Victoria
- Kuany payam ebɛ̈në tënë kɔc Victoria
- Kuany ebɛ̈në tënë akutnhïïm aguiɛr kök.
Na ɣɛn nɛŋë lɔnku ba rïn gät-pïny?
Yïn adhïl ba yï rïn gät-pïny ku looi kuany tënë namba baai alɔŋ ciëŋ yïn thïn. Yïn adhïl:
- Bë ya raan ë kɔc Australia në dhiëth, ku
- Nɛŋ ruunka 18 ë dïtde tedä ka ruun tɔ̈u nhial, ku
- Anɔŋ ciɛŋ apɛi tënë baai alɔŋdun cieŋ thïn Victoria tëwën cïtmɛn pen-tök kë yï ciɛ̈ŋ ëtänë.
Tëwën ë gɛ̈t rïn-pïny luɔi thïn
Thiöŋ athör gät-pïny rïn luthïn ë Duŋgëlïth (English) (PDF, 1.5MB)
De athör gät-pïny rïn alëu bë kuen thïn thuɔŋ yen ca miët bëi anïn ku acï gɔ̈tic ë Duŋgëlïth (English).Tënë thiöŋ yïn athör yïc ,awïc ba dhïl gɔ̈tic thoŋ ë Duŋgëlïth (English).
Wïc/gɔ̈r raan agamlöŋ/athook?
Na yïn awïc wël ë lëk kök,yïn alëu ba VEC yuöp në dhöl dan raan agamlöŋ/athook, atɔ̈ thïn ë telepun kënic (03) 9209 0119.
Räm ke ɣɔk
De VEC kë rɛ̈ɛ̈r nhial ë Level 11, 530 Collins Street, Melbourne, Victoria 3000.
Yïn alëu ba VEC yuöp ë talapun namba kënic 131 832, ku tuɔc imeeldu tënë info@vec.vic.gov.au tedä ka tuɔ̈c ɣɔk pɛk (fax) ë namba kënic 9629 8632.
Na yïn acï la keny bëi agɔ̈r-alɔŋtui, yuöp ɣɔk ë talapun kënic +613 8620 1100.


text:
21
Pol gäpe terak äroŋpeŋ Jerusalem kuŋkuk
1
Uken kuŋpäŋ äbot täŋpani täŋo intäjukun äma u yepmaŋpeŋ kukta butewaki pähap nadäŋkaŋ gäpe terak äronakaŋ gäpe kuŋkuk. Gwägu bämopi-ken kome täpuri kubä wäpi Kos u nadäŋ iwatkaŋ siwoŋigän ude kuŋkumäŋ. Kuŋitna bipmäŋpäŋ yäŋeŋirän kome täpuri kubä pen wäpi Rodes uken ahäŋkumäŋ. Eruk Rodes peŋpeŋ kuŋpäŋä yotpärare kubä wäpi Patara u ahäŋkumäŋ. 2
Patara kome u ahäŋpäŋ kaŋkumäŋ. Gäpe kubä kome u peŋpeŋ Ponika komeken kwayäŋ täŋirän. Ude kaŋpäŋä uterak äronakaŋ kuŋkuk. 3
Kuŋtäŋgän gwägu bämopi-ken kome kubä wäpi Saiprus u kaŋpäŋ Siria komeken kunayäŋ nadäŋkumäŋo unita käpmäk kädagän irepmitkaŋ kumaŋ päŋku Tire yotpärare-ken ahäŋkumäŋ. Ahäŋpäŋ gäpe terak nanik tuŋum ätu u penayäŋ täŋkuŋ. 4 *
Peŋirä ninä kome uken nanik äbot täŋpani ämawebe u yabänayäŋ äpämaŋ kuŋkumäŋ. Päŋku kepma 7 ude ukät penta itkumäŋ. Itkaŋ Kudupi Munapiktä äbot täŋpani manbiŋam yäwerirän nadäŋpäŋ Pol iwetkuŋ; Gäk Jerusalem kwentawä yäk. 5
Eruk gäpetä Tire kome peŋpeŋ kwayäŋ täŋirän yotpärare peŋpeŋ kuŋitna äbot täŋpani ämawebe meŋ nanak bok nimagut yäpmäŋ äpämaŋ kuŋkuŋ. Äpämaŋ kumaŋ päŋku gwägu pomi terak gukutnin imina äpmoŋpäpäŋ Anutu-ken yäŋapik man yäŋkumäŋ. 6 *
Ude täŋkaŋ butewaki man kowata kowata yäŋkaŋ gäpe terak äroŋitna ini yotken kuŋkuŋ.
7
Äroŋpeŋ eruk Tire kome peŋpäŋ kumaŋ Tolemes yotpärare-ken ahäŋkumäŋ. Ahäŋpäŋ äbot täŋpani u naniktä äbä nimagut yäpmäŋ kwäkaŋ ukät kepma kubä itpäŋ patkumäŋ. 8 *
Patkumäŋo yäŋewänä Tolemes yotpärare peŋpeŋ ninin kuroŋ kumaŋ päŋku Sisaria yotpärare-ken ahäŋkumäŋ. Ahäŋpäŋ kumaŋ Anutu täŋo manbiŋam yäŋahäwani äma kubä wäpi Filip unitä yotken kuŋkumäŋ. Äma uwä äma 7 aposoro täŋkentäŋ yämik täŋkuŋo ukät nanik kubä. 9 *
Uwä äperiye 4 ude, äma nämo yäpani unitä Anutu täŋo man profettä-yäŋ yäŋahäk täŋkuŋonik. 10 *
Eruk, uken kepma ätu iritna profet kubä wäpi Agabas u Judia kome peŋpeŋ Sisaria komeken äpuk. 11 *
Äpäŋpäŋ ninken ahäŋ nimiŋpäŋ Pol täŋo pioŋ yäpmäŋpäŋ iniken keri kuroŋi pädät täŋpäŋ ŋode yäŋkuk; Kudupi Munapiktä ŋode yäyak; Juda naniktä pioŋ ŋo täŋo mähemi Jerusalem komeken kudän ŋode täŋpäŋ guŋ äbot ätu u keri terak api peneŋ yäk.
12 *
Yäŋirän nin ba ämawebe äbot kome u naniktä man u nadäŋpäŋ Poltä Jerusalem kukta iniŋ bitnäk man kehäromi yäŋkumäŋ. 13 *
Upäŋkaŋ Poltä kowata ŋode yäŋkuk; In imata konäm butewaki täŋkaŋ näkŋo bänep nadäk-nadäkna täŋpä wakaŋ? Näk Jerusalem naniktä kädet waki u ba u täŋ namikta nämo bitnätat. Ba ugän nämo. Ekäni Jesuta yäŋpäŋ kumäkta pidäm täyat yäk. 14
Ude yäŋirän Pol täŋo gäripi u iniŋ bitnänaŋi bumik nämo nadäŋkumäŋo unita ŋode iwetkumäŋ; Eruk, Ekänitä imaka kubä ahäŋ gamikta nadätak u ini kaŋ ahäŋ gamän.
Pol Jerusalem ahäŋkuk
15
Eruk u itna täreŋirän Jerusalem ärokta täŋtuŋum tuŋum täŋkumäŋ. 16
Täŋtuŋum tuŋum täŋpeŋ kunayäŋ täŋitna Sisaria nanik nadäkinik täŋpani ätu penta kuŋkumäŋ. Unitä nimagut yäpmäŋ äma kubä wäpi Nason unitä yotken kuŋkuŋ. Äma uwä Saiprus nanik, äbot täŋpani bian yäpurärätkuk. Unitä yotken päŋku itkumäŋ. 17
Täŋkaŋ eruk, Jerusalem äbot täŋpani ämawebetä bänep oretoret terak nimagut päŋku nipmaŋpä patkumäŋ. 18 *
Patkumäŋo yäŋewänä Pol uwä ninkät Jems kakta bok kuŋkumäŋ. Täŋpäkaŋ kadäni ugän äbot täŋpani ämawebe täŋo intäjukun äma käbeyä täŋ itkuŋ. 19 *
Täŋirä Pol uwä päŋku bok itkaŋ yäniŋ oretpäŋ guŋ äbotken epän täŋirän Anututä keri terak kudän jide pewän ahäŋkuŋo u kudup yäwet ahäŋirän nadäŋkuŋ.
20 *
Pol täŋo man u nadäŋpäŋ Anutu täŋo wäpi yäpmäŋ akuŋpäŋ iniŋ oretkuŋ. Täŋkaŋ iwetkuŋ; Gäk nadätan? Juda ämawebe mäyaptä Jesuta nadäkinik täŋ imiŋ moreŋ yäk. Täŋkaŋ ämawebe uwä Moses täŋo baga man u pen iwaräntäkta kehärom täkaŋ yäk. 21 *
Upäŋkaŋ gäka manbiŋam ŋode nadäk täkaŋ; Poltä Juda ämawebe, guŋ ämawebe bämopi-ken itkaŋ u ŋode yäwet täyak; In Moses täŋo baga man peŋpäŋ nanakjiye täŋo gupi moräk madäneŋtawä, bian täŋpani ude. Ba Juda täŋo täktäki kudup kaŋ peŋ morewut yäk. Gäkä ude yäk täyan yäŋ nadäk täkaŋ. 22
Gäk äma udewanitä abän yäŋ biŋam uku nadäŋo unita nadäwätäk täŋ itkamäŋ. 23
Unita kädet kubä ŋode gäweritna täŋpikaŋ gäka äma täga yäŋ kaŋ nadäwut. Nin bämopnin-ken äma 4 ude itkaŋ yäk. Äma 4 uwä Anutu iŋamiken äneŋi pakigän itta baga man täŋo kädet kubä iwatta yäŋkehärom taŋkuŋ yäk. 24 *
Eruk äma ukät bok kudupi yotken kuŋkaŋ Moses täŋo baga man iwatpäŋ imaka tänayäŋ täkaŋ u gäk udegän kaŋ tä yäk. Ba moneŋ penayäŋ täkaŋ unita ba gäkŋata bok kaŋ pe. Ude täŋiri äma 4 u Anutu-ken yäŋkehäromtak man yäwani uwä täŋ-tärekaŋ yäŋ nadäneŋta gwäki pujiŋ täga äriŋ täŋpä kuneŋ. Eruk, gäk ude täŋkentäŋ yämiŋiri ämawebetä ŋode api nadäneŋ; Pol täŋo biŋam nadäŋkumäŋo u bureni nämo, jopi yäk. Pol uwä Moses täŋo baga man iwat täyak yäŋ api nadäneŋ.
25 *
Täŋpäkaŋ äma guŋ äbotken nanik Jesuta nadäkinik täŋpani unitawä, manbiŋam ŋowäku bian yämiŋkumäŋo u nadäkaŋ yäk. Imaka ŋodewani nämo täkta yäŋpäŋ-nadäŋkumäŋo uwä kudän täŋpäŋ yämiŋkumäŋ; Tom anutu jopita naŋimik täŋpani u nämo näneŋ. Ba tom nägät ikek ba tom kotäki topmäŋpäŋ däpani nämo näneŋ yäk. Ba kubokäret nämo täneŋ. Man kudän ude täŋpäŋ yämiŋkumäŋ yäk.
26 *
Eruk käbeyä täŋpä tärewänkaŋ patkuŋo yäŋewänä Pol äma Anutu-kät yäŋkehäromtak man yäwani 4 ukät päŋku yäŋkehäromtak man yäŋkuŋo udegän yäŋkuk. Ude täŋkaŋ kudupi yot gänaŋ äroŋpäŋ bämop äma ŋode iwetkuk; Baga man terak kudän täwani udegän, kepma 7 itna täreŋirän yäŋkehäromtak man yäŋkumäŋo unitäŋo epäni u api tärewek yäŋ iwetkuk. Eruk, kepma 7 udeta ugän it yäpmäŋ kuŋtäŋgän yäŋkehäromtak man u täŋ-tärekta gupe käbäŋi nikek ijiŋkuŋ.
Juda naniktä Pol iŋitkuŋ
27 *
Eruk kepma 7 u tärewayäŋ täŋirän Juda nanik Esia komeken naniktä abäŋpäŋ kaŋkuŋ; Pol kudupi yot täŋo yewa gänaŋ irirän. Abä ämawebe peŋ yäwettäko Polta kokwawak täŋ imiŋkuŋ. Ude täŋpäŋ Pol iŋitkuŋ. 28 *
Iŋitpäŋ gera ŋode yäŋkuŋ; Isrel ämawebe in täŋkentäŋ nimut! Äma ŋonitä ämawebe komeni komeni nintäŋo wäpnin biŋam ukät Moses täŋo baga man ba kudupi yot ŋo täŋpäwakta yäwetpäŋ yäwoŋärek täŋtäŋ kuk täyak yäk. Ba ugän nämo! U Grik nanik ätu yäŋ-yäkŋat yäpmäŋ kudupi yot gänaŋ äroŋkuk. Kudupi yot Anututä inita biŋam yäwani-ken äroŋirä Anutu iŋamiken täŋpäwak täŋkuŋ yäk. 29 *
Täŋpäkaŋ man u yäŋkuŋo uwä imata, bian yabäŋirä Trofimus Efesus komeken nanikpäŋ Polkät yotpärare u gänaŋ irirän yabäŋkuŋ. Yabäŋkaŋ nadäŋkuŋ; Poltä ini imagut yäpmäŋ kudupi yot täŋo yewa gänaŋ ärok yäŋ jop nadäŋkuŋ.
30
Täŋpäkaŋ Jerusalem ämawebetä man u nadäŋpäŋ kikŋutpäŋ täŋ-urukuruk bumta täŋkuŋ. Ude täŋkaŋ Pol iŋitpäŋ wädäŋ gärepmäŋ yäpmäŋ yewa kemat umude kuŋkuŋ. Ude täŋpäŋ bäräŋeŋ kudupi yot yewa täŋo yäma yäputkuŋ. 31
Ude täŋkaŋ Pol iŋit yäpmäŋ äpämaŋ päŋku ut irirä Rom täŋo komi äma täŋo intäjukun ämatä biŋam ŋode nadäŋkuk; Jerusalem ämawebe kuduptagän kokwawak täŋpäŋ kowat ämiwän täkaŋ yäk. 32
Ude nadäŋpäŋ bäräŋek-tagän intäjukun äma ätukät komi ämaniye ätukät yämagurän yäpmäŋ äma peŋawäk täŋ itkuŋ-ken bäräŋeŋkuŋ. Bäräŋeŋ äbäŋirä Juda ämawebetä yabäŋpäŋ Pol wari nämo utkuŋ. 33 *
Ude täŋirä komi äma täŋo intäjukun ämatä äbä Pol iŋitkaŋ komi ämaniye yäwerirän yen kehäromi yarä yäpmäŋ päŋku pädät täŋkuŋ. Ude täŋkaŋ Juda ämawebe yäwet yabäŋkuk; Äma ŋo netä? Ba imapäŋ täk? 34
Yäŋirän ämawebe äbot päke itkuŋotä yäŋ-täŋurän yäŋpäŋ yäŋkuräk taŋkuŋ. Yäŋuruk-uruk pähap ude täŋirä komi äma täŋo intäjukun ämatä mebäri ket nämo nadäŋkuk. Täŋpäŋ komi ämaniye yäwerän Pol iŋit yäpmäŋ komi ämatä ini yotken kuŋkuŋ. 35
Iŋit yäpmäŋ yot yäma-ken u kuŋpäŋ komi ämatä yabäŋkuŋ; Ämawebe päke u Pol utta yäwat-yäŋirä ude yabäŋpäŋ Pol pudätpäŋ punin yäpmäŋ äroŋkuŋ. 36 *
Ämawebe äbot päke unitä yäwarän täŋkaŋ kähän gera terak ŋode yäŋtäŋ kuŋkuŋ; Kumäŋ-kumäŋ utpewä kumbän! yäk.
Poltä nadäkiniki täŋo mebäri yäwetkuk
37
Eruk komi ämatä Pol yäŋikŋat yäpmäŋ yot gänaŋ äronayäŋ täŋirä Poltä komi äma täŋo intäjukun äma u Grik man terak ŋode iwetkuk; Näk man kubä gäk täga gäwerayäŋ? Ude yäwänä iwetkuk; Wära, gäk näkŋo man kotäk nadätan? 38 *
Näkä gäka Isip nanik bian gapmanta kokwawak täŋpäŋ ämik pewän ahäŋkuko u yäŋ nadätat yäk. Äma u noriye äma komi komi 4,000 yäŋ-butuwän yäpmäŋ kome kawuki-ken ämik täkta kuŋkuŋ. 39
Yäwänä Poltä yäŋkuk; Näk u nämo! Näk Juda äbotken nanik, Silisia komeken, yotpärare taŋi kubä wäpi Tasus u nanik yäk. Unita nadäŋ namiŋiri ämawebe man yäwerayäŋ yäk. 40
Ude iweränä komi äma täŋo intäjukun ämatä nadäŋ imiŋkuk. Nadäŋ imiŋirän, eruk Poltä yot täŋo yeŋpeŋ ärowani terak itpäŋ ketwära täŋyäreŋirän ämawebetä u kaŋpäŋ kwikinik it yäpmäŋ kuŋkuŋ. Kwikinik irirä eruk Pol ämawebe päke u iniken man kotäk Hibru uterak ŋode yäwetkuk;


text:
Luöl Ajou Deŋ Akuei
Luöl Ajou ë Deŋ (adhiɛ̈th Pɛnëŋuan 16, 1985) ee amëtukpïrëriaŋ [professional player] dökthiɔ̈l Paruël [South] Thudän-Bïrïtic në Miami Heat në Akutmɛ̈t Wutic ë Dökthiɔ̈l (National Basketball Association). Bɛ̈ɛ̈rde ee 206cm ku ariäŋ keye thɔntueŋkoor [small forward]. Yen ee tɔ̈ ke Chicago Bulls jäl ë 2004 agut ciɛlic de abëkruöön [season] de 2013-4, ku jɔl jäl bë lɔ riäŋ ke Cleveland Cavaliers. Yen ee cï kuany në Akutamëtuuktueŋ [First Team] de Amëtuukyam [rookies] në 2004 ku ee ye Amëtukcïloc [All-Star] de Akutmɛ̈t Wutic ë Dökthiɔ̈l në 2012 ku 2013. Kaamthiin abëkruöön tökërou-yic kekë Cleveland cök, go Deŋ rɔt mat tënë Miami Heat në Pɛnëdhorou 2014. Yen acë dhiɛ̈th në Thudän në lɔ̈k yee tɔ̈ në Paguot [South] Thudän ëmën, ku jäl kekë midhieethë bë lɔ aɣet Ijip keye manhthiinkor, ku nalä kök lɔ Amatnhom Panŋaknhom [United Kingdom]. Yen acë yaa manhbaai de Amatnhom Panŋaknhom ruɔ̈n 2006, ku acë yaa riäŋ në akutamëtuuk kewutic de pamac kënë në tɛɛr kaampamaac.
Run tueŋ[cokic | cok tënëyökic]
Deŋ ee raan Jieŋ, ku acë dhiëth në Wau, Thudän (Paguot Thudän ëmën). Ɣɔn köör yen, wun Aldo Ajou, raan de ɣön de lööŋ de Thudän, acë paande laar Ijip bë rɔt kuäl në Rɛɛnken Tɔŋbaai ë Thudäänic. Në Pan Ijip kek acë bɛn rɔm ke raan Jieŋ Manut Bol, raanciɛɛl thɛɛr në Akutmɛ̈t Wutic ë Dökthiɔ̈l, ku yen acë wänmääthdït de Deŋ, Ajou Deŋ, piɔ̈ɔ̈c në riäŋ de dökthiöl, ku acë yaa duwëëëtluɔi [mentor] tënë Deŋ aya. Ɣɔn cï gam guŋ keye abaköök [refugees], paande acë bɛn kök Brixton, paguot de London.
Deŋ acë piööc në Pandïtëpiööc St. Mary’s RC në Croydon, Paguot de London. Yen acë gɔl bë adiircök nhiaar, ke gaï apɛi de Faustino Asprilla de Newcastle United, lakin ŋoot riäŋ në dökthiɔ̈l, ku acï bɛn cɔl bë mɛt në akutamëtuuk de Pan Dïŋlïth nɔŋic kɔc në run ka 15 ku kɔc kor në ke. Të ɣɔnë go gɔl bë riäŋ në Akut de Dökthiöl Brixton. Yen acë yaa looinyin de Croydon në Mëënthuëëc de Rïnykor de London ku acï met në Ɣöndekökde [Hall of Fame] thïn. Ke nɔŋ ruɔɔn 13, yen acë riäŋ në akutamëtuuk de Pan Dïŋlïth në Mëën Tekmuoocthok de Rïnykor de Yurop, ɣɔn cë cinciɛɛlde [average] në akueen [points] ayee 40 ku në dhukëdök [rebounds] ayee 14. Yen acï kuany ke Mariäŋ Thiekicbëtɛɛm [Most Valuable Player] në mëën kënë. Nawën, yen acë Pan Lïnglïth wathnom lɔ akärtuk në Mëën Kewutic de Rïnykor de Yurop, ɣɔn cë cinciɛɛlde në akueen ayee 40 ku yök këleecëlonpath [award] dɛ̈t ke Mariäŋ Thiekicbëtɛɛm.


text:
Piööcëthook
Piööcëthook (linguistics) ee piööc de thook. Kɔc ee thook kueen ayeke cɔɔl an dupiööc ke thook. Piööcëthook anɔŋ biäk kadhic: wëëtderöl (phonology), piööcdewël (morphology), piööcdewëlcïnuet (syntax), piööcdewëlyekeyökiic (semantics), ku piööc de wël cïe lueel (pragmatics) cïtman na lueel raan an, yen cï cɔk nɔk, go raan däŋ rɔt jɔt ku miɔɔn raan cï cɔk nɔk në kuin, yen ee raanë acï jac yokic.
Anɔŋ kuɛɛr juec ke piööc de në akɔlnyïïn ëbɛ̈n, kɔc ë piööc ë thok aaye kaŋ thɔɔŋ në lueldenic, ku piööc de kathɛɛr ke thöök (ku ne luɔi cï yen rɔt waar) tede piööc de ciɛŋ wääc ku akut wääc ë kɔc. Alëu bïk naŋ thook wääc. Kɔc kɔ̈k ë piööc ë thook, ayek piööc ë thook tääu në pïïrdenic akɔlnyïïn kedhie, piööc de kɔc ë kärac looi, ku nɔn ye piööc de makuɛ̈n, piööc ë makuɛ̈n tɔ̈ ŋic kuen de thook, cït iPhone's Siri de mat thïn de wël.
Piööcdethok thook ë lääu ë yic de, ke ka ken tɔ̈ ëye yic. Acïnë waŋërɔt ë piööc ë thok thook mat thïn, man ye jam ë jɔ̈k ë thok.
Piööc ë kuɛ̈nënhomëthook, cëmë yen yɔ̈ɔ̈p ë luɔɔi ë thok nyuɔɔth ë nhomic, të ye nyith luui ke thok thïn, ku të ben thok dam thïn, ke të lëu bir mith ku kɔcdït thok dɔm thïn, ku lɛɛthë thokic thïn, të cïï juiɛr gät ku muɔŋ.


text:
Ɣɔ̈k
Ɣɔ̈k ee wɛ̈t ye nyooth kuat de läi ye dhiëth në meth, ku ka ye kuat ë Bos. Ɣɔ̈k aade yiic, thɔ̈n, miöör, dɛɛu ku miöörkor thiikor ku ɣɔ̈kdït ë ŋuut. ɣɔ̈k aye kuat dïït de läi ye ke mac thöŋ cok. Keek aye kuat yam ŋic ke cɔl Bovinae.
ɣɔ̈k juiëc aye kuat läi ye nyuɛ̈th wɛl, ku ye dhiëth ë mïth, nɔŋ miɔt ke rou ku ka nɔŋke yäc ke ŋuan tɛ̈kic. Yanye acë looi ke bï bɛ̈ɛ̈r wal ya kuɔny. Ɣɔ̈k alëu bïkï nhïïm nɔŋ tuŋ ku acɔ̈t cït të cënë ke cak thïn. Tuŋ aye cil bei në nhomic në yïc nhïïm nhial ku ka piɔlic në cil nhial. Akööl kɔ̈k aye ciil piny. Akööl kɔ̈k ɣɔ̈k aye mac tëtök në duutic në wut. Thon alëu bë ɣɔ̈k juiëc dhiëth në runtökic ku alëu bï dhiëth në mïth kerou eya. Daau/dɛɛr aye nɔŋ cök bɛ̈r ril, ku ka ye tɔ̈ në kaam koor ku gokï cath ke cenë ke dhiëth agokï ɣɔ̈k kuany cök.
Ɣɔ̈k: ɣɔ̈k aye cieŋ ke kɔc në ɣän juëc ke pinynhomic, yïï Authtralia ku New Dhïland yenë eka cïnic ɣɔ̈k. Ɣɔ̈k aake tɔ̈ ɣɔn thɛɛr cït ruɔ̈n 7,000. Ayenke ca, rïŋ, cäth, gɛ̈tënyin ku riɛl yök ënɔŋ keek.
Piöcëpïr[cokic | cok tënëyökic]
Ɣɔ̈k aye yök në Pinynhom ëbɛ̈n ku ka liu ɣän mec cït Kanada ku Ruuthia, agut të cïn piu de Authtralia. Pandïït töŋ cënë ɣok yök thïn, ee Antarktika. Ɣɔ̈k awääc në kɔ̈ɔ̈cden dhienhden, cïïtken ku ɣän ye kek mac thïn. Ɣɔ̈k ke Bos Indicus cït man de dhiënh ɣɔ̈k ke Brahman alëu bë ke yök ë ɣän kɔ̈k. Ɣɔ̈k ke Bostaurus ku Aŋue keek amec të tuc ku të lir eya däŋ. Cök dïtë käärken apiɛth në cäth ke në pinyic ku të ɣɔ̈n ɣer yeke nyuäth ë wal. Nhïïm juëc kum dëëlken, aye cil ëke bɛ̈r arëët në pɛ̈i ke rut.
Ku ka nɔŋ dɛ̈l dɛ cï rɔt juak ye yen cɔ̈k luuc guɔ̈p. Aye dëël cï röt juac nyuɔl wei në pɛ̈i ke këër bïk röth juiɛr pɛ̈i mäi.


text:
Thuɔŋjäŋ - Ye akut de 1800RESPECT? Ŋö?
Jäny de tɔŋ ku yaaŋ ee ya luɔ̈i de raan ebɛ̈n. 1800RESPECT ee akut ye yɔŋ de gup de diäär, tɔŋ në bɛ̈ɛ̈i yiic gël. Yen 1800RESPECT ee kë de kuny de kɔc niɔp ye ke yɔŋ, ku bɛ̈i ken ku mɛ̈ɛ̈th ken ku duluuï ken. Wɔ kɔc jaa'm nhïïm në telepuunic, në komputa yic, ku wɛpthaaida anɔŋic wël, wël ke weei ku tooc de nhom enɔŋ ɣän ke kuɔɔny. Kä kë kedhiɛ aye ke yök në wɛpthaai da yic ka në yup në 1800 737 732.
Yen akut de 1800RESPECT atiɛ̈ɛ̈t nyin be kɔc kedhia pan de Australia rëër ke cïn raan yɔŋ raan. Na nɔŋ kë yɔŋ yï guɔ̈p pandu, ka të de luɔi ke yï cɔl wɔ buk yï kuɔny. Wɔ lëu buk yï kuɔny ë ya nɔŋ en yɔŋ guɔ̈p tɔ̈ ke yï ka të luuï yïn thïn.
Kɔɔr kuɔny
1800RESPECT anɔŋ telepuun ku dujiëëm ke piɔ̈u ye ke yök në komputa yic mɛn ye tɔ̈ etɛ̈ɛ̈n bïk kony. Dujiëëm ke piɔ̈u aaye kony në kee kä kë:
-
wël ku kuɔny,
-
tooc enɔŋ akuut ye kony,
-
weei ku kuny de kë bë bɛɛr tuɔ̈l në thaa, dɛ̈
-
loi ajiuɛɛr dikduɔ̈n de gël de rɔt.
Kɔɔr wël ku kuɔny
Wɛpthaai de 1800RESPECT anɔŋic wël lɔcïth, wël nɔŋ kony. Anɔŋic wël bë yï kuɔny ago cïn de yaŋ ya nyic ku tɔŋ ku loi, ajiuɛɛr dikduɔ̈n de gël de rɔt ku yök akuut ye kony.
Wël ku kony de bɛ̈i ku mɛ̈ɛ̈th
Kɔc ke bɛ̈i ku amɛ̈ɛ̈th alëu bïk luui në akut de 1800RESPECT. Na ye diɛɛr në ran duɔ̈n nhiaar, meth ka warïnydu, ke 1800RESPECT alëu bë yï kuɔny.
Na lëkë raan yïn ye ɣɛn cï yɔŋ në kuɔ̈c ceŋ baai ye tök ka kuɔ̈c ceŋ de paanden ka yaaŋ de guɔ̈p, ke ka lëu bë yï cɔk kääc nhom ku liääp nhom në kë lëu ba lueel ka loi. Akut de 1800RESPECT ee yï yiɛ̈n wël ku kä lëu bë yï kony ago pandu ka mɛ̈ɛ̈th yï kuɔny. Pandu ka mɛ̈ɛ̈thku alëu bïk dujiëëm ke piɔ̈u ku jam kë në kë loi rɔt yic, thiɛ̈c kë thiɛ̈c ku kɔɔr kë wël nɔŋ kony në biäk kë. Yen wɛpthaai anɔŋic wël ye kɔc nyuɔ̈th akuut ye kony enɔŋ tɔŋ de bbai ci ke yök ka yaaŋ de guɔ̈p ku kɔc tuɔɔc nhïïm enɔŋ kuut kɔ̈k ye kony tɔ̈ yïtheetiic. Anɔŋic ë ya në biäk de të yenë luɔ̈i de ajiuɛɛr de gël de rɔt luɔ̈ɔ̈ithïn.
Kuny de kɔc në kee kä kë yiic aci yic piɔl, ku kë ye rɔt looi të cenë ye kënë kaam bääric laar. 1800RESPECT atɔ̈ etɛ̈ɛ̈n bë bɛ̈i ku mɛ̈ɛ̈th ye tɔ̈ ne yaaŋic/ka cï bɛ̈n bei në yaaŋic ya kony.
Wël ku kony de kɔc luï ku kɔc ci piɔ̈c luï në ye biäk kë
Anɔŋ biäk cï week në wɛpthaai yic ke ye kë de kɔc luï ku kɔc ci piöc luï në ye biäk de gël de yaaŋ. Wël nɔŋ kony atɔ̈ në biäk de kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai, taŋ rol de rum de tik, guɛɛl ku kuɔ̈c ceŋ në luɔi yic.
Yitheet ka miiri thi ke Australia anɔŋ lööŋ ye kɔc cɔk guel në biäk de kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai. Yitheet ka miiri thi ke Australia anɔŋ lööŋ ye kɔc cɔk guɛl të yɔŋë mïth gup ka kuc ke muk. Eë wɛpthaaië anɔŋic wël ye duluuï kuɔny bë nyic ye na lëu benë bolith cɔl ka akuut ke kony de mïthii.
Kony de kɔc kɔ̈k alëu ya kë de athiɛi, ku yen eya alëu bë ya kë rir yic në luɔ̈i. Akɔɔr kuur de piɔ̈u ku gɛm de rɔt. Kɔc ye luuï në nyindhiɛ kenë kɔc aaye kënë yök në thaa thok ebɛ̈n në luɔ̈i den yic. Duluuï ëya aaye lääu bïk kuɔny de jiëëm de piɔ̈u enɔŋ akut de 1800RESPECT.
Të lëu bïn wɔ yɔ̈k thïn
Yïn lëu ba akut de 1800RESPECT yök në kee dhɔ̈lkë. Yuɔ̈pë ke në telepuun 1800 737 732 (duwɛ̈ɛ̈r de thöok aatɔ̈). Lɔ në National Relay Service ago wël kɔ̈k ke ye biäkë yök.
Na ye jam de online ka komputa yic yen piɛth ke yï. Ke yï lɔ në biäk de jiëëm de piɔ̈u tɔ online ka komputa yic mɛn ye yök ne wɛpthaai de 1800RESPECT yic. Dujiëëm ke piɔ̈u aaye yök etɛ̈ɛ̈n. Dujiëm de piɔ̈u abë jam kenë yïn në lantöŋtɛ̈i. Ago jam apieth kenë dujiëm de piɔ̈u në online de 1800RESPECT ke yï thiök 'popup-blocking' de komputadu yic. Yin kɔɔr bë internetdu oieth ëya.
Na kɔɔr ba jam wɔnë dujiëm de piɔ̈u ke ɣoi nyin ka në telepuunic ke thiɛ̈c në wɛpthaai bë tuɔ̈c yï.
Lɔ ku yök wɛpthaaida në 1800RESPECT
Na nɔŋ kë näkë ke yï cɔl 000 bë bolith bɛ̈n.
Na kɔɔr ba yup në telepun cïn gääu ke yï cɔ̈të në TTY ka në National Relay Service, tïŋ Calls to emergency services
Jiëëm de piɔ̈u në telepuunic në ajuiɛ̈ɛ̈r de wɛ̈ɛ̈r (TIS) de thookic
Telepun de wɛ̈ɛ̈r de thook ee ɣɔ̈ɔ̈r në nïniic kee 7 ku në thɛɛ yiic kee 24 (TIS National) atɔ̈ ke lääu ke cïn wëu kɔɔr ke të yup yïn akut de 1800RESPECT. Ago ye kënë juiir: Cɔl 1800RESPECT në 1800 737 732 ku thiɛ̈c duwër de thok. Dujiëm de piɔ̈u abë ajuiir looi, ka Cɔl akut de wɛ̈ɛ̈r de thook (TIS) në 131 450 ku thiɛ̈c ke bïk akut de 1800RESPECT kɔ̈ɔ̈r yï.
Kë de kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai
Yë kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai ŋö? Dɛ̈ɛ̈t de yic de kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai ee yï kuɔny ago kee kä kë dhuk.
Kë de kuɔ̈c ceŋ baai ku tɔŋ baai
Developed with: Ethnic Child Care, Family and Community Services Co-operative


text:
Thiɔrëɣɔ̈c
Käŋkedhiɛ aacïï ɣɔ̈cdɛn ke lɔnhial, wɛ̈t thöŋ nhom keye, ee lɔpiny ë ɣɔ̈c. Wëu aabïï ke göör bïï käŋ ɣɔɔc. Cëmënë abïk ku rap ku tɔŋpiny, ran cïï puɔ̈r dom. Mënyiic ë maacëkäŋ ee thiɔr ë ɣɔɔc them ala wën bë të pëk ɣɔ̈c thïn nyic.
Thiɔrëɣɔ̈c ee thëm thëm wëu ke luɔi rac. ɣɔ̈c de käŋ ku luɔɔi aaye wëu juëc göör, ke wëu kë aaye dhuk piny në kë ba looi ku kë ba ɣɔɔc.
Mënyic ë maac ë käŋ ee käŋ deet të nɔŋ raan ɣɔ̈c käŋ, nyic yen thiɔɔr ë ɣɔ̈c. Abë naŋ piath ku rɛ̈ɛ̈c yen thiɔ̈r ë ɣɔɔc.
Ka ye thiɔ̈r ɣɔ̈c bɛ̈ɛ̈i.
Të cïï wëu bɛ̈n të në nyiɛ̈ɛ̈c ë maac ë käŋ (ye wëu ɣɔ̈c ë käŋ eke juak röt arët, ke wëu adhiil ë dhuk piny. Aye, mënyic ë maac ë käŋ kedhiɛ tak, ajuɛ̈k ë wëu ee rɔt juak (wëëth thiɔr ɣɔɔc), aaye ariöp ë luɔɔi ku ɣɔ̈c juak (thiɔ̈r ë ɣɔ̈c) etɔ̈ ë kaambäric ku keek aawääc ka looi röt ë kaam ciekic.
Kë göör ɣɔɔc ëbɛ̈n. Thiɔ̈rëɣɔ̈c aye lueel wëu juec aaye kalik ɣɔɔc. Në jamdɛ̈ të leer ɣɔ̈c nhial arët, kë cïn ë ɣɔ̈c ë käŋ alɔnhial (këɣɔɔc alɔnhial) kän ee tuɔ̈l të nɔŋ mënyiic ë maac ë käŋ të de lɔnhial ë käŋ. Të cien ë ka ye looi ë cin wɛ̈r cinden, kë thiɔr ë ɣɔɔcëwëu ka loi rɔt.


text:
Nӧɳ këwïc bä thïëc tënӧɳ känthër?
Käpïëth ku jän këk äkïm dë känthër tënӧɳ Äkut Känthër. Mëëth kuän dë äkïm känthër älëu:
- bï yïn tuӧc wët älӧɳ dë känthër.
- bïïk äthëëm känthër kuänyïc ku ädӧӧcdë dhӧl wën puӧlïc ku yë dëëtïc.
- bä jäm älӧɳ këwën yë yӧk yïguӧp, kuät rïӧӧc wulë thïëc yën tӧu këk yïïn.
- ku bïï yïn yïëk wëët älӧɳ dë kuӧny yën lëu bï kӧny ägut kuät kӧk ku kuӧny wëëu.
Jäm këk äkïm känthër, këk dugëër.
Cӧl 13 14 50 tënӧɳ ärïӧp dë cӧӧt bäï (kucïë mӧbäl) Kӧltӧk hët Kӧldhïëc, 9äm - 5 pm ku buӧth äkuëny kënïc:
- Luël thӧɳ yën wïïc.
- Ku tïït dugëër länykӧu (ku lëu bï këcït dägïkä 3 lӧӧm).
- Ku thïëc dugëër ku rӧm këk Äkïm dë Känthër Victoria länykuӧny 13 11 20.
- Ku yïn äbï cӧl äräm këk dugëër ku jӧl yä äkïm känthër.


text:
Uganda
Uganda ee Paan cïn wärdït pabak de Apirïka. Genamatnhom de ku Kaldïtde ee Kampala.
Wëu ke Akuma de Uganda aaye cɔɔl Uganda ciliŋ. Thook yenë ke luui në Maktaap yiic në Uganda ee thoŋ Deŋliith ku Kathwaili. Nhialiny ye door arëtic ee Kerethanuɔɔi ku bɛ̈ny mac Paan de Uganda aye cɔɔl Yoweri Kaguta Muthebeni ku Paanmac atɔ̈ pabak de Aprika. Ku kɔc ceŋ Uganda aaye kɔc keebiänabuur naa biänabuur thiɛ̈rdiäk ku rou (32,000,000). Piny de Uganda ee biänabuur buɔt keerou ku thiɛ̈rdiäk ku dhetem ku thiɛ̈rŋuan (236,040 km²). Ka ye puur në Uganda ee bun ku jɔl yaa luŋ cɔl malɛ̈ŋthith kee ka ye wëu bɛ̈i.
Kɔc nyic kuɛ̈n ku gäär në Uganda aaye thiɛ̈r dhetem ku bɛ̈t 68 (68%) në raan buɔɔt yic 100 yekënë anyooth mɛnh koor nɔŋ run ke thiɛ̈ɛ̈r ku dhiëc 15 alëu kuɛ̈ɛ̈n ku gäär në Uganda.
Paan Uganda anyic në bɛ̈i ke pinynhom yiic ke cenë löŋ rïïr thïn ace riɛu. Yen naa cïïtë yen ke keerou ku ŋuan në thiɛ̈ɛ̈ric 2.4 jɔɔk në guɛɛu 0 (löŋ ee rïïr thïn) naa jɔɔk leer në thiɛ̈ɛ̈r 10 (ke ka piɛth arëtic), yen ee wun nɔ̈ŋ arëtic në wuɔ̈t ke pinynhom yiic. Kɔc kee thiɛ̈rdiäk ku dhorou ku dhorou në thiɛ̈ɛ̈ric 37.7. Aaye pïïr në kë koor arëtic lëu bë yaa tök ku thiɛ̈roou ku dhiëc në buɔt yic $1.25 në akɔ̈lic.
KathɛɛrCokic
Uganda ee bɔ̈ bei ke ye baairɔt në run de biänabuur tök ku buɔɔt ke dhoŋuan ku thiɛ̈r dhetem ku rou në pɛɛi de thiɛ̈ɛ̈r ke ye nïn dhoŋuan (9/10/1962) nyiɛɛirɔt të nɔŋ ciɛɛŋ de Deŋliith.
CäthpiinyCokic
Piny të dïït Uganda atɔ̈ në arämwëër ke Kiir de Nail yic. Barkyoga atɔ̈ në baai ciɛlic ku ye të cïnwärdit", nëŋö Uganda anɔŋ yic BɛɛRdït. Ke Bar Bictoria ku Bar Kyoga ke ke lieu thïn. Yen anɔŋic Bar Albert, Bar Edward ku Barthiin de George. ɛ̈yadɛ̈, kɛɛljuëc thiekic aatɔ̈ në biäk paguot të thiääk kenë Bar Bictoria mɛ̈t kaldït de Kampala thïn të thiääk ke kal de Entebë.
Aliir de piny ee kë de atekpiny. Ku kë tɔ̈ thïn Aliir acïï thöŋ në piny ëbɛ̈n nëŋö anɔŋ ɣän ɣän kɔ̈k ye röt waar tɔ̈ nhial arët ku wuɔ̈ɔ̈c de ɣän ke kur tɔ̈ nhial arët aayenë aliir ke rɔt waar. Piny alir ëbɛ̈n në biäk paguot de Uganda. Yen ee yaa deŋ agut thök de ruɔ̈ɔ̈n. Ku në Entebë në biäk parut de Bar Bictoria yɔu, dëŋ juëc aaye tuɛny jɔɔk në Akɔ̈nydït agut alɛkboor ku në kaam de ɣɔ̈r kenë Kön. Ku leer ke lɔ parut ke leer piny ëmääth ke ye mɛi yic. Ku jɔɔk në Gulu në buɔɔt ku thiɛ̈rrou 120 km lɔ në aken de Paguot Thudan në pɛɛi de ɣɔ̈r agut kol ayenë ruɔ̈ɔ̈n yaa mɛi yic.


text:
Yith ku paan de Athuralya
Ye Ɣɔɔc de Käŋ në ɣöt- thook ya ŋö?
Ɣɔɔc de kaŋ në ɣöt thook aye looi në ke kɔc kë:
- Aye kë them bïk yï ya ɣɔ̈c käŋ në bap thok
- Aye luel yï bïk kä cï riääk looi pandu
- Alëu bïk yi thiɛ̈c ba gäthdun de that waar, karaba ku internetdu
Ye raan de ɣɔɔc de käŋ tuɔ̈l në ɣön diɛ̈ thok në thaa yïndë?
Raan ye kaŋ ɣaac në ɣöt thook aaye löŋ cɔk lui në ye luɔ̈inë në kaam de:
- Thaa 9 miäkduur ku thaa 6 thëëi gɔ̈l në kööl de tök agut cï kööl de dhiëc
- Thaa 9 miäkduur ku thaa 6 thëëi në kööl de dhetem.
Aye löŋ ke jɔ̈ɔ̈ny bïk bɛ̈n në köl de dherou man ye yom läät ku aköldït kɔ̈k ke miiri yenë ke rëër baai të cïn luɔ̈i.
Dɛ̈ ëya, kek alëu bïk bɛ̈n paandu të cïn ke cɔɔl
Ye lööŋ ka ŋö kek lëu bïk raan ye ɣɔɔc në bɛ̈i thook ke dhil ya kuany yic?
Na ye kë bɛ̈n në paandu thok, ke kek kɔc kë abë dhil:
- yï Lɛ̈k ye ŋö kɔɔr kë pandu
- yï lɛ̈k rin ke ku rin ke akut den
- Lɛ̈k lan lëu ben jal të cïn ye yɔɔk be jal (ku cïn kë beer kë looi enɔŋ yn agut cï thök de nïn kee 30)
- yi lɛ̈k ye ŋö kɔɔr kë paandu
- yï dhil lɛ̈k yithku lëu bïn kë ca luel teem kɔ̈u ( anɔŋic tɛ̈m de kɔ̈u de kë e cak mat)
- ɣän tɔ̈ kek ke thin abë ke dhil ya tääu në werek yic ku thany kë
- Wëu cuɔ̈k ye guɔ kɔɔr elan ëë thɛɛnyë waragɛk (10)
- ciin de kë looi cuɔ̈k ye tɛ̈ɛ̈u ci man de piɔ̈nde ci man de $500
- yiɛ̈n waragɛk töŋ de kë ca mät ago muk
Ɣɛn cï piɔ̈u tɔ̈ në kä ye raan ye kaŋ ɣaac ke bɛ̈i… yeŋö lëu ba looi?
- Jam wu yïn rɛɛc
- Duɔ̈në rɔt cɔk dhoom ba kë cïï ke kɔɔr ɣɔɔc
Ye ke rɛɛc:
- të yenë yï ciin de ɣööc ye diu ke cie yic
- të yenë thiɛ̈c në wëu ke kën kë kɔɔr ba ɣɔɔc kan bɛ̈i
- të yenë rɔt muk ke ye dudhum
Kɔc ye rɔt ye dhoom yekë jam yï yekë kɔc ke akuma
Döt apiɛth:
- Raan dɛ̈ alëu bë bɛ̈n pandu ku jiɛm ye raan de maktam de akuma- ci’ man de Akut de Juiɛ̈ɛ̈r de Awata ka Thäntëlink
- Alëu thiɛ̈c në të yïn wëu ku tɔɔu thin, luel kë yï bïk yï lɔ tuɔ̈c weu ke awata
- Alëu bïk ke kä loom enɔŋ yïn ku lekë wëu jɔt
ye nyin tïït në raan ye bɛ̈n paandu ku ye rɔt cɔk ye raan de akuma. Në nyindhiɛ ye ke thiɛ̈c në wereek ye ke nyuɔɔth. Në ŋö maktɛɛm ke akuma acie bɛ̈n në dhɔ̈l yïn ya.
Ɣɛn kɔɔr ba ya ɣööc në kä yeke ɣɛɛc në bɛ̈I thook… yeŋö lëu ba looi?
Na kɔɔr ba ya ɣööc në ke kä kë yic, ke yïn bë thiɛ̈c ba waragɛk thaany. Ewaragɛ̈ŋë abë yic naŋ ke kä kë:
Döt apiɛth:
- Abë gɔ̈ɔ̈r në thoŋ ye piŋ
- Abe yic naŋ wël ke dhiɛ ca ke gam
- Abe yic naŋ cin de ɣööc
- Abe yic naŋ kɔ̈k ye ke mat në ɣööc yic
- Abe rïn ke raan ye kaŋ ɣaac dhil tɔ̈ thin
- Abe yic naŋ anuan de raan ye kaŋ ɣaac ku telepun yen ye yök
- Abe thaany në yin ku raan ye kaŋ ɣaac
- Abe gut biyic ke cï gɔ̈ɔ̈r në galam ye kueen thok apiɛth
- Abe yic naŋ yithku lëu bïn ke kë ca mat tem kɔ̈u
- Bë yic piɛl në dɛ̈t de yic
- Ebɛ̈n kenë poom ye yithku nyuɔɔth të kɔɔr bïn ye nhom waar
Na cïi ye jam në thoŋ de deŋliith ke yï duɔ̈në menhdu cɔk ye athookdu. Kɔn biäk ye wereŋë cï gɔ̈ɔ̈r në thoŋdu kueen.
ɣɛn cï waragɛk thany ku ɣɛn cï ɣa nhom waar… Yeŋö ba looi?
Na ca gam ba kaŋ ɣɔɔc enɔŋ kɔc ye ye kaŋ caath në ɣöt thook, ke yïn ye naŋ nïn ke 10 ke luɔ̈i lëu bïn ke yï nhom waar thin. Eë kenë aye cɔl ‘kaam de liɛɛr’, ku na ca yök ke kë ca mät acï tɔ̈ të de të nɔŋ yïn ku yïn lëu ba ye kenë teem kɔ̈u ku cïn käny dɔ̈ŋ ke yï.
Në kaam kën yïn thɔ̈ɔ̈ny ke raan ye kaŋ ɣaac abë yï kan cɔk yithku. Na waar yï nhom në kaam ye cɔl kaam de liɛɛr ke raan de ɣɔɔc de käŋ ee cïn riɛɛr bë:
- Yï thiɛ̈c ka dhuk yï nhom në ɣööc yic
- Yï coth nhom ka riɔ̈ɔ̈c yi yic ba dhuk në ɣööc yic
- Yi thiɛc wënh cïnë yï nhom waar
Kë ee cake mat alëu bë teem kɔu në kɔc thook ka leu werek yic
Raan dɛ̈ abë bɛ̈n paandu ku thiɛc yïn ba gäth de that ka karaba wɛ̈ɛ̈r kenë yen
Döt apieth:
- Alëu bïk yi dhoom wu ye akutden yen pieth ku ka cïï kɔc ye cam
- Alëu yï cɔk thany waragɛk në kaam koor yic
- Yïn bë rɔt yök ke yïn riu ku thany waragɛk
- Në kööl dɛ̈të, alëu tak lan cïn ekënë beer kɔɔr
- Duɔ̈në rɔt cɔk thel ba waragɛk thany, cɔk raan de ɣɔɔc wan wereek ba ke lɔ̈k kuen
- Na cak thany ku waar yï nhom, ke yïn ye naŋ yicdun de kaam de liɛɛr
- Yuɔ̈pë maktam de ɣööc në nïn yiic kee 10 ke luɔ̈I ku lɛ̈k kë ke lan cïn yï nhom waar
- Akut de ɣɔɔc acï riɛr lëu bë kek yïn cɔk cuɛt wëu piny të cïn yï nhom waar


text:
Cad
Cad (ku yen ayee cɔl Paankɔc ke Cad në kuerëtueny) ayee pamac cïnadɛ̈kdiɛt tɔ̈u në Apirïka ciɛlic. Genamaatnhomde ayee cɔl N'Djamena. Yen ecï Poranthu dööc ɣɔn agut 1960. Yen Cad, agum arët në ŋɔ̈ɔ̈ŋ, tuany, yaak ku tɔŋ. Cinëkɔc de Cad eyee 17,000,000 në ruɔ̈n 2020.
Thongarab ku Thongporanthu aa yee kek yee thuɔk ke kuerëtueny. Ithlam ku Kërëthian aa yee kek yee yath yee ke theek.
Cad yen yee pamac 21 në dït Pinynhom. Yen akör tënë pan Peru amääth ku dït amääth tënë Paruël de Apirïka. Yen arɔm akeu kekë Libiya alɔŋ parut, Paankɔc Ciɛl de Apirïka alɔŋ paguot, Thudän alɔŋ pabak, ku Kameroon, Naijeria, ku Nijer alɔŋ pacuɔl.
Genamaatnhom de atɔ̈ 1,060 km jäl wanhadɛ̈kdiɛt, Douala, Kamerun. Ku Douala yen yee wanthadɛ̈kiɛt thiökbëtɛɛm kekë N'Djamena. Rin në mɛcde ke adɛ̈kdiɛt ku rin yee tëdït de pamac pinyliɛɛt, Chad, akölkɔ̈k ayee cɔɔl "Puön cë Thou de Apirïka".
Baau de Cad yen yee tooc dïtbëtɛɛm në Cadic, ku ayee tooc de rou në Apirïkaic në dïte. Run tim kadhorow cëjäl, Baau de Cad eyee 330,000 km2 në dïtëpiny de, lakin ëmën ayee 17,806 km2 ëpath. Kur bɛ̈rbëtɛɛm në Cad ayee cɔl Emi Koussi në Pinyliɛɛt.
Rin ë noon bɛ̈r/bär ku tuɔɔc juac, pan kënë apath ke diɛt, läicïtariɛk, ku läiëmïththuɛ̈ɛ̈t dït. Kiɛɛr dïtbëtɛɛm në Cadic aayee Cari ku Logone.


text:
Amiyok
Amiyok aaye lääidït länyëkuin nong gup kuoth ë ke gël në acuetlääi. Amiyok anong kuat karou në lääi; amiyok pinynhom theer rër Asia (pacuɔl ku paguöt), Paguöt Europe, ku jala hän juëc kök tö Africa, ku amiyok pinynhom yam arër parut America ku parut-paguöt America.
kuat ke amiyok ëbën anong guöp kuoth ku aaye länyëkuin ku kek aaye nyic në wuöc den.
Amiyok ee länyëkuin dït në pinynhom ëbën buoth capybara ku jala beaver cök.
bërëköu de tëdït amiyok ee tö kam ë 60 agut cë 90 cm ku athiek den ee tö kam ë 5 agut cë 16 kg. Kek alo rongrong ku aa lirgup kuye kï lääi juëc riäc në kuoth ken tö kegup. Amiyok anong cït juëc cimën ë Maröl, Malou ku Malith. Kek aaye niin aköl ku ruu kï në yïn maköu.
Amiyok ë pinynhom theer aa kuc yith ku aa cam ë päät, deeu, ku berries kuyïk käcïpur domic. Amiyok aa cïröt loi bïk käcïpur aa cam pinyde Kenya ku ye koc ë Kenya ke cam ku kek amit arët.
Amiyok pinynhom yam arër roortiimic ku aa nyic yith bïk miëth aa yök timnhom. Mëcthook amiyok kök arër timhïïm agut bïk thou. Kek aa cam ë yïïth, meei, ku jala tiim duk. Të bëi mäi kë kek aa cam në päät. Amiyok pinynhom yam aa kor në amiyok pinynhom theer.
Amiyok aa dhiop arët. Amiyok tök ee cï rër në run ka 27 ku ye dhiöpdït tenong länyëkuin ëben.


text:
Lil Wayne
Dwayne Michael Carter Jr. (dhiëth aköl nïn 27 Pɛnëdhoŋuan, 1982), ŋic rinken cɔl Lil Wayne, ee kën raankët de mudhïka rap pɛn Amerika. Ruöön 1991, ka lɛŋ run kadhoŋuan, Lil Wayne acë rɔt mät në amatnhomɣɔɔc de dömëdiɛt [recording company] cɔl Cash Money Recordsic kaye yen raan koor akut kënë-yic ëbɛ̈n, ku ee ye raan tök kam kɔc karou ke tɔ̈u akut cɔl B.G.'zic kekë raanden dɛ̈t mudhïka rap tɔ̈u gen cɔl New Orleans cɔl Lil' Doogie. Ruöön 1996, Lil Wayne acë rɔt mät akut mudhïka hip hop paguöt [southern] cɔl Hot Boys, kekë kɔc cɔl Juvenile ku Young Turk ku Lil' Doogie. Këtkët Hot Boys acë rɔt bɛ̈n gɔl në akutëdiɛt cɔl Get It How U Live! ye ruöön kënë-yic. Tiäm de akut kënë eeye bɔ̈bei tënë akutëdiɛtden cɔl Guerrilla Warfare (1999) wäär cïk ɣaacwei abëk juɛ̈c tënë tïmëtïm tök, ku tënë dittööŋ cï bɛ̈ɛ̈i bei rɔt ruöön 1999 cɔl "Bling Bling".
Akutëdiɛt tueŋ cï Lil Wayne looi yetök eeyee Tha Block Is Hot (1999). Waak kɔ̈k cë bɛ̈n biɔ̈th keek aa Lights Out (2000), 500 Degreez (2002), Tha Carter (2004), Tha Carter II (2005), Tha Carter III (2008), Rebirth (2010), I Am Not a Human Being (2010), ku Tha Carter IV (2011). Tha Carter III acï ɣaacwei abëk juɛ̈c tënë tïmëtïm tök thok nïn kadhorou tueŋ ke bïï yenhom bei-yiic ku acï bɛ̈n ɣaacwei abëk juɛ̈c tënë kadiäk tïmëtïm thook. Akutëdiɛt kën acë Këleecëlonpath Grammy bɛ̈n yök kaye Akutëdiɛt Rap Pathbëtɛɛm ku aake lɛŋ yiic diɛt cë kök apɛidït cɔl "Lollipop", "A Milli" ku "Got Money". Aköl nïn 27 Pɛnëdhoŋuan, ruöön 2012, Lil Wayne acë kën cɔl Elvis Presley wuör kaye yen kën moc lɛŋ diɛt juɛ̈cbëtɛɛm në Diɛt 100 Tuc Ageenkɔ̈u (Billboard Hot 100), kek diɛt 109. Acï këët kɔ̈k bɛn bɛ̈n waan thok alɔŋ diɛt juëc tɔ̈u Diɛt 100 Tuc Ageenkɔ̈u tawäär. Akuutëdiɛtken acïke ɣaacwei abëk juɛ̈c tënë tïmëtïm tök thok pinynhom.
Pɛnëdiäk, ruöön 2010, Lil Wayne acë mac kɛrkonic pɛ̈i kabɛ̈t gen cɔl New York wɛ̈t cï ye yök yök awuɔ̈c ka muk dhaŋ aliɛ̈m cë rɔt looi yic wäthɛɛr Pɛnëdhorou, ruöön 2007.
Lil Wayne acë kɛ̈ŋ kaarou rek, ee yen këndïït wɛt gööc nhom alɔŋ Cash Money Records ku ee yen aya bɛ̈ny amatnhomɣɔɔc de dömëdiɛt yɛnhde cɔl Young Money Entertainment cï guötpiny wäär ruöön 2005.


text:
Juanmaketh
Juanmaketh ee tuany awuɔɔk rac apɛi. Käk ye nyuɔɔth apɛi aatɔ̈ juääi, aliir, thiɔ̈k ë puɔ̈u, duɔŋ guɔp, arɛm guɔɔ ku kɔ̈u, ku aɣarnhom. Kit tuany ke nyuɔɔth aapiath nïn ka dhëëc cök. Tënë kɔc kɔ̈k akööl cï kek piath, atuɔ̈c ee dhuk ciëën, ku loi arɛm yiäc rot, ku jɔt riäŋ ë cuëny rot ku lööi dɛ̈l maketh. Na loi kënë rot, ke kuër riɛm rac ku kärɛc rokic aaröt juak aya.
Atuany aye awuɔɔk juanmaketh looi ku aye ŋun ë dhiëër cï raan kac awuɔɔk tɛkpiny. Aa kɔc kek aaye ɣook, läi kɔ̈k, ku jol yaa kuat ë dhiëër. Giɛɛth dït, aaye dhiëër Aedes Aegypti tɛkpiny. Awuɔɔk awoŋ aa RNA kuat ë dhiëër Flavivirus. Atuany alëu bï yic riɛl bï lueel aloŋ tuɛnytuɛny kɔ̈k, tënë jɔ̈k. Yen rot jɔɔk. ërin buk këdiu deet, ke thëm ë riɛm adhil looi.
Riëël path lui loŋ juanmaketh atɔ̈ ku aaye pamat kɔ̈k wïc be kɔc kɛny rïïl. Dhɔ̈k kɔ̈k yeke awuɔɔk, dhëër gël ee wɛ̈t akuënden dhiër kɔc yiëk tuany dhuɔ̈kpiny. Bɛ̈i ŋic juanmaketh thïn buo riɛ̈l acïï ŋic thïn, yïŋ bï tuanny lac yök ku gël abaŋdït akuën arilic apɛi bï tuaany cïï thiɛ̈ipiny. Të cï raan wuɔɔk, kekït töŋ ye nyuɔɔth alëu bï döc yök, acïn dhöl loithok lëu bï ke awuɔɔk tiit. Dhöl ë rou ku yen rac apɛi ee bɛ̈n bei thonyic ee ɣet abaŋ kɔc tuany këc döc yök.


text:
Daiteronomi
BIŊSU ŊAKÔNIŊŊA ŊABUKU
Gêdêŋ taŋ lau Israel nêŋ intêna gamêŋ sawaŋa kêdabiŋ gebe ênac pep naŋ, êsêac sêô lasê lau Moab nêŋ gamêŋ ma sêmoa tonaŋ. Êsêac sêsaê gebe selom bu Jordan ma nasêsa gamêŋ Kanaan ma sêjaŋgo su. Gêdêŋ ŋasawa tonaŋ Mose gêjac biŋsu to gêjam mêtê nê lau ma ênê biŋ tonaŋ kêsêp buku Daiteronomi tonec.
Buku tau ŋasêbu aclê gêc awê gebe
1. Môkêlatu 1-4 Mose gêjac miŋ kêpi gêŋsêga, taŋ lau Israel sêsaê gêdêŋ taŋ sêwi Aiguptu siŋ e mêŋsêsa Moabnêŋ gamêŋ naŋ. Eŋ gêjac biŋsu nê lau gebe taêŋ ênam Anôtô gêwê êsêac aŋga gamêŋ sawa tec taŋeŋ wamu eŋ to sêsô eŋ ŋalabu.
2. Môkêlatu 5-28 Mose gêwa biŋsu lemeŋlu ŋakôniŋŋa sa. Eŋ gêlêŋ biŋ lau kêtu biŋsu ŋamataŋa ma gêjac biŋsu lau gebe sênam sakiŋ Apômtau taugeŋ. Eŋ taê gêjam biŋsu toê-toê ŋagêdô, taŋ ênam gôliŋ lau Israel nêŋ lêŋ aŋga gamên. taŋ Anôtô gêjac mata gêdêŋ êsêac naŋ, amboac tonaŋgeŋ.
3. Môkêlatu 29-30 Mose gêlêŋ biŋ lau gebe taêŋ ênam poac, taŋ Anôtô kêmoatiŋ gêdêŋ êsêac naŋ, ŋam ma kêjatu êsêac gebe sêlôc êtu tôŋ gebe sêŋgôm biŋ tau ŋanô êsa.
4. Môkêlatu 31-34 Mose gêjam mec Josua gebe êjô eŋ su ma êtu Anôtônê lau nêŋ kasêga. Mose gêjam wê teŋ ma kêlambiŋ Anôtô gebe eŋ ŋac ŋaŋêŋgosu. Su, go gêjam mec Israelnêŋ gôlôacmôkê ma gêmac êndu aŋga Moabnêŋ gamêŋ, taŋ gêc bu Jordan ŋagamêŋ gêmu oc kêpiŋa.
Buku tau ŋalôtêna towae tonec gebe Anôtô têtac gêwiŋ nê lau, taŋ kêjaliŋ êsêac sa naŋ, ma gêjam êsêac sa to gêjam mec êsêac. Nê lau taêŋ ênam biŋ tonaŋ ma têntac êwiŋ to taŋeŋ wamu eŋ gebe sêmoa mateŋ jali ma têtap Anôtônê moasiŋ sa ŋapaŋ.
Ŋamadiŋ towae tau gêc 6:4-6. Apômtau Jesu kêsam ŋalô dabuŋ tonec gebe Biŋsu kapôêŋ kêlêlêc ŋagêdô su. Biŋsu tau gebe “Têmtac êwiŋ Apômtau, aômnêm Anôtô, tonêm ŋalêlôm samuc ma nêm katôm samuc ma nêm ŋaclai samuc êwiŋ eŋgeŋ (Mat 22:37).”
1
Mose kêsôm Apômtaunê biŋ, taŋ gêjac mata aŋga Horeb naŋ, lasê kêtiam
1 Biŋ tonec Mose kêsôm gêdêŋ lau Israel samob aŋga Jordan ŋamakeŋ ônêŋa gêdêŋ taŋ sêmoa gamêŋ sawa Araba, taŋ gêc gamêŋ Paran to Topel ma Laban to Hesarot ma Disahab ŋasawa kêkanôŋ gamêŋ Sup naŋ. 2 Tasêlêŋ aŋga lôc Horeb tasa intêna lôc Seirŋa e taô lasê malac Kades-Barnea ŋasawa kêtôm bêc 11. 3 Ma gêdêŋ jala kêtu 40 ŋaajôŋ 11 ŋabêc ŋamataŋa Mose kêsôm biŋ samob, taŋ Apômtau kêjatu eŋ naŋ, lasê gêdêŋ lau Israel. 4 Gêdêŋ taŋ Apômtau kêku kiŋ Amorŋa Sihon, taŋ gêŋgôŋ Hesbon ma kiŋ Basanŋa Og, taŋ gêŋgôŋ Astarot to Edriŋa naŋ, tulu. 5 Aŋga gamêŋ Moabŋa, taŋ gêc Jordan ŋamakeŋ ônêŋa naŋ, Mose gêjac m gebe êwa biŋsu tonec sa gebe 6 “Apômtau, aêacnêŋ Anôtô, kêsôm gêdêŋ aêac aŋga lôc Horeb gebe ‘Amac amoa lôc tonec kêtômgac. 7 Andi ma anac têku nêm lêŋ êtiam ma asêlêŋ ana lau Amor nêŋ gamêŋ ŋabau to êndêŋ êsêacnêŋ lau jabaŋŋa, taŋ sêŋgôŋ Araba ma gamêŋ ŋabau to gaboaŋ ma Negeb to gwêctali ma gamêŋ Kanaan to Lebanon e êndêŋ bu kapôêŋ Euprat naŋ. 8 Alic acgom, aê kakêŋ nom tonaŋ gêdêŋ amac sugac. Asô ana ma akôc ma awê kaiŋ nom, taŋ Apômtau kêtôc lêma ma gêjac mata gêdêŋ amac tamemi, gêdêŋ Abraham agêc Isak ma Jakob gebe êkêŋ êndêŋ êsêac to nêŋ wakuc, taŋ têndaŋguc êsêac naŋ.’ ”
1:9–3:39 Mose taê gêjam gêŋsêga ŋagêdô, taŋ kêsa gêdêŋ taŋ lau Israel sêwi lôc Sinai siŋ jasêwê sêmoa gamêŋ sawa naŋ.


text:
Raap
Raap ee dhiɛ̈n de kaŋöök në kuat de noon yic.
Mɛ̈cthook juëc ke yee dhiɛ̈në aatɔ̈ në Authtralia, ku kɔ̈k në Apirika, Athia, Amerika ku tuur kɔ̈k tɔ̈ në Abäpdiɛt de Yindia kennë Abäpdiɛt de Päthïpik yiic.
Macthok töŋde aye puur bë nyïnke cam ku mɛ̈cthook kɔ̈ɔ̈k aaye kek looi ëke ye wɛl ke läi ye ke keek cam (kaŋöök ke wɛl ke läi), lan yenë keek puɔ̈ɔ̈r keek ka ye keek cɔk cil ke pɛ̈i në läk ke läi yiic. Yen aye puur/com në ɣäntuc në pinynhomageer ku ka cë dööc në ɣän juëc yiic. Raap atɔ̈ në kuatthi cɔl Parikoidïï (Paricoideae) ku në dhiɛ̈ndït cɔl Andropogonïï (Ardropogoneae) (mɛn ye dhiɛ̈ndït tök kenë bëëlëthukar).
Puɔ̈ɔ̈r ku ka ye keek looi në Yen[cokic | cok tënëyökic]
Macthok tök cɔl Sorghum bicolor, mɛn tɔ̈ në Apirika nɔŋ ɣöötnhïïm juëc ye keek puur thïn, yen athiek yic në pinynhom (mɛn ye cam ke ye nyïn ka kuïn), miɛ̈th de läi, yenë mɔ̈u looi ku jɔl yaa ka ye keek dɛ̈ɛ̈p në mac, ka juëc ke keek aaye yak ku atuɔ̈cdït guum, ku kaa thiek yiic në ɣän cïn dëŋdït, mɛn yee nyïnke yaa miɛ̈th töŋ yee aŋääŋ kenë kɔc cïï tɔ̈ në kɛɛl yiic pïïr. Kee ɣöötnhïïmkë aaye ka thiek yiic ke wɛl ke nyuäth de läi në ɣän juëc tuc ke Teropikic.
Sorghum bicolor ee miɛ̈th thiek yic ye cam në Apirika, Amerikacilic ku Paguot Athia ku kee “namba dhïc de rɛp ye keek puur në pinynhom yic.” Ɣöötnhïïm kɔ̈ɔ̈k ke Sorghum aalëu bïk yiic naŋ ka ke awuɔɔknɛ̈k tënɔŋ läi në raap të ŋoot kek ëke kën dït, ku të nɔŋ yen yak ka atuɔ̈cdït ke raap maŋöök aalëu bë yic naŋ ka ke wuɔɔknɛ̈k tɔ̈ nhial/dit nyin të cïï kek thök në dït.
Sorghum (Thorgɔ̈mdɛ̈ aye cɔl Noon de Johnson (Sorghum halapense) acïï kɔc ke puɔ̈ɔ̈r dhëraa de Amerika caal ke ye piny rum ku cop kaŋöök kɔ̈k wei ka nɛ̈k keek.


text:
Kuac
Kuac (Panthera pardus) ee kuataŋɔu dït në kuatëdhien Panthera. Kuëc aaciëŋ në Apirïka ku Athia. Acïï cït köör, keek aacïe cïeŋ në duut. Thɔn ee cïeŋ në rɔt ku cïëŋ ŋuɔ̈t yetök kekë aduurken. Kuëcthii aa märken nyääŋ wei në pɛ̈i ka 13 aɣet 18. Thön ku ŋut aacïe rɔm në kamken ëpath, na räm kek rin bïk ŋut riɛm.
Kuëc aaciëŋ tɔ̈ ɣɔndeceŋ të anɔŋ tiim kɔ̈k. Kek aa kuëën apiath, ku ke rëër në tiimnhïïm ɣɔn baaric apɛi. Keek aalëu bïk läncïknɔ̈k jat nhial në timnhom bïk thiaan në aŋui ka köör. Tiim aa tëden de thiaan të kɛɛŋë keek në köör ka në dun aŋuɔ̈ɔ̈th.
Kuëc aayäp kam wäcic, ku tëdït ee në wëric, ku keek ëya aaye yäp looi në dhöl kuɔ̈tiic. Kuëc aa läï lac tuɔ̈ɔ̈ŋ bïk thïɔ̈k ke keek, tëdɛ̈t ke kaa thiaan ku titkï bë länbïcam bɛ̈n në kelɔ̈m të thïɔ̈k ku jɔ̈lkï ke kaaŋ.
Kuëc aa lac nɔŋ nhïm ayɛn kekë buuk col, ku kïn lɔ liapliap në biäkëcök. Anɔŋ kuëc kɔ̈k ye cuɔl ëbɛ̈n aye. Dït ë thɔnëkuac aawär dït ë ŋunëkuac në 30%.
Wärthɛɛr, kuac eeye cïeŋ në Apirïka ëbɛ̈n (ku keecïe Piɛnyliɛɛtic) ku Athia paguotic. Në yeköölë, mɛ̈cthokthin [subspecies] juëc ë kuac aa wïcthuum, ku ke të bɛr ɣɔn Athia. Kuëc aa cieŋ tɔ̈ kärɔ̈ɔ̈m juɛ̈c waac: ruɔr, ruɔrëdeŋ, kur, ku liɛl.
Kä ye kuëc cuet awaac arët. Abaŋdïtde lïïmden ë kä ya cuet ee läiŋɔŋmuot ku kuɛɛtkeagɔɔk [primates] (abaŋdït agɔk). nyin(nëŋo), kek aa länyekuin [rodents] ku läncïtariɛk [reptiles] aya cuet, kekë länatooc [amphibians], käm, diɛt kɔ̈k (ye cieŋ aabaŋdïtic piny), rec, ku koolkɔ̈k lancuɛtlääi thiin, këcït awɛn ku läncïtaŋɔu thiin. Kam tökic, kuac acë cɔ̈lbëk ke tem pinykɔ̈u nɔ̈k. Kuëc aacïe kɔc lac cuet, lakin kooldɛ̈t kuëc cï thian ka cë tuaany aa kɔc cuet të cïe yök cam dɛ̈t. Kuany tɔ̈ paan de India e kɔc cam,anɔn kë cïtraan 125 kcïtkeek uet.


text:
Kërëthänuɔɔi
Gämde Kërëthänooi (Xpισtός "Kërëthä" ee wɛ̈t de Gïrïk thɛɛr, man cï waaric në wɛ̈t de thoŋ ɣëbëru cɔl "Mathiya", wɛ̈tdeyic "Raan cï tɔc") ayee gäm Nhialic tök në dhiëny Abaramic, dhuk tënë pïïr ku piööc jam de Yecu raan Nathareth cï nyuɔɔth Lëkyamic. Kërëthänuɔɔi yen gäämdïtapɛi Pinynhom, ku cinëkɔc ë Kërëthänooi ee 2.4 tïmëtïmdä. Aye kërëthanooi gam lɔn Yecu aloithok (aloithokrot) diɛ̈tde-yic Pinynhom. Ayee Kërëthänooi juëc gam ke Yecu ye Wënde Nhialic ku ee raan aya, ku yee Duluɛ̈ŋde raan, ku bɛ̈nde acï caar Lëkthɛɛric. Abïbei, Kërëthanooi aa Yecu cɔɔl Kërëtho, tëdä raan cï tɔc.


text:
28
Liel Yea Apuogo Kedea Rob Wuohnjuog
(Mak 16:1-10; Luk 24:1-12; Jon 20:1-10)
1 Cahng ni, kaa akaahg piny batien cahng Cabadh e beehda cahng umodho gihr beriown nihn, e Maarya Madaleana kedea Maarya moogo ge amool uliel.
2 Abea thiin kan e piny ree ayahnge yahngo cang, bang gihn wuohnjuog abeehno ne dhihl ke yoohn Paar Maalo ungeehle leelo gihn anaa acub dhe liel oogo upiihe wiih ngo. 3 Wuohnjuog gihn kuohme ake liel wa maahny kodh kedea waare giihe tar wa bur waaro. 4 Yaa anaa acub wiih liel ne koar ge ataal lwahre maalo udoohng gene wa nyoge maa athow.
5
Naa awahnh maahn giihe kar ge ariow e wuohnjuog ake rubo yihr gen kea, “Wu keá tudo. Ngahya kejea wu abeehn ne maany kuohm Jeacuu Ngad Boadh nyoge e anaa agur ngahy yaadh maa ariihw. 6
Jeacuu ngo tooro kan. Ngo ameehg Juoge cahro wa kaa anaa ateede ngo yihru coon umodho kejea e ucahr batien nihn adahg. Beehnu umaanyu kaa anaa apiehle yea! 7
Laaru doog ke laahdo uteedo ngo yihr jo waahdh giihe kejea Jeacuu acahr kedea ngo amoon nyum gen ne ce Gaalili, ka uroohm gene yea keehde. Wudhu keá wulo ne par giih ni ateeda yihru cang.”
8 Ke nye wong kaano, e ge Maarya ngahdh gen ayal gene yalo ke ngweej ne do ne toohn jo waahdh, e nye lwahr poohd nii yihdh gen, keehd maa anaa amed cwihny gene keter ke nying cahro gihr Jeacuu.
Jeacuu Ree Anyoadhe Yihr Maahn
9
Abea nye kaano e Jeacuu anaa lwaahd bang gen urube kea, “Maahdhu rihu ya.” Noono ubar gene bang Jeacuu urung gene cung gen piny ne ciim tiene kedea upuoj gene ngo keraahyo. 10
Batiene e Jeacuu ake rubo yihr gen kea, “Wu keá tudo, abea cidhu uteedu ngo yihr jo'a cang kejea cidh gene Gaalili, wa uroohm kun caadi keehd gen ka uniid gene an yea.”
Lum Agwiir Jo Doong Paar Judea
11
Nye kaa apoohde e maahn giih ge nii yooh ne doog, e yaa koar liel mooge ge aguo goohd bang jo doong yaa lam uteed gene giih ayug rog gen cang yihr gen. 12
Kaano e amaad aguo gene kaa yugo tiehd keehd jo doong paajo ne gweehg yea lubo. Batien amaad e amahr ngiihny acub gene cubo yihr yaa koar liel. 13
Ungweel gene ngo piny kejea, “Kwaad ngaan peehny wun now kea teedu ngo kejea jo waahdh Jeacuu ge abeehno ke waahr e wa aneno ukwal gene kuohm ngo. 14
Cwihnyu keá ne ngaahj bang gihn, gihn me pahdh wudhu tooro. Keehd me beehn muudiihre ulihnge ngo kejea wu anaa aneno e wu ukony wane.” 15
Yaa koar liel ngiihny akaab gene kedea ucidh gene ne kiid lubo wa kaa ateede yihr gen. Kedea ke wong cahng nu, uwahdhe cahng tihn, e naa lum rob kiin yaa Judea.
Jeacuu Ree Anyoadhe Yihr Jo Waahdhe Kedea Tiihy Acub Jeacuue
(Mak 16:14-18; Luk 24:36-49; Jon 20:19-23; Tiihy 1:6-8)
16
Noono ubeehn joe ge apaar wonge acielo utihng gene rog gen ne ci wiih good me nii Gaalili kaa akob Jeacuue kea e uroohm yi ngo keehd gen. 17
Naa aniid gene Jeacuu, e ngo adoar gene ne cohg, abea keehd maano e nyoge mooge ge apoohdo e cwihny ge udaag. 18
Kaano e Jeacuu anyiihng buud gen urube kea, “Ruohdh gihr Dhaahr Juog kedea gihr ungoom kan cang ge acub yi cinga. 19 *
Wa maano, cidhu ke bang upiny cang umuoju nyoge ke luogwahy ke nying Wuur, ke Waahd ke Wahy Juog. Yugu ngo wa maano beere yaa ngo ge udoohng ne jo'a. 20
Puohnyu gen umag gene loohnge giih aroba yihru beer mee. Ngahyu ngo kejea a nud ke wun uwahdhe yi gug piny.”


text:
Wël nhïïm
-
Pialgup
Wël ke pial ë guɔ̈p, agut cï wël ke tuɔ̈m bennë kɔc ya toom në wɛl ke tuany ë KOBIT-19
-
Piöc
Kuɔɔny dɔ̈ tɔ̈ tënë mïth ë thukuul, amïdhiëëth ku akutnhïïm gɛm piöc.
-
Tacjir ku kuɔɔny ë wëu
Lëk ke ajuiɛɛr ë Budget 2021/22, kuɔɔny ë wëu ku lon ë pialgup ku ciɛ̈n kërɛɛc yök tënë tacjiir, ku kactöök ku kɔc ciëŋ ë bɛ̈ɛ̈i yiic.
-
Pial ë guɔ̈p de wut ku loilooi yennë keek gäm kuɔɔny
Nyuuth de wuɔ̈t, agut cï wël cie yith ku wël ye yith në kë de tuany ë KOBIT-19.
-
Bïthaa ku akenhom
Ajuiɛɛr de Australia yenë bɛ̈n thïn ku akenhom ë thää de COVID-19.


text:
13
1 Cahng nu ateed Jeacuue ngo kejea wuud men beehda kwaad yaa tiihj gihn daahd Juoge, e naa a'aaye ucea dieng naam duohng gihr Teberya. 2 Kaano, e amahr nyoge me thoohdh awaahdo ke batiene utoor kar tiele. Naa aniid Jeacuue ngo ne maano e ayedh yi baabuur beere urubo yihr gen e nii baabuur abea nyoge ne wiih agala ne gihr. 3 Noono e Jeacuu ake thubo ke puohny e giih puohnye ge teede yihr nyoge kaa dhe yoohn ucaale.
Ucaale Koohdhe Maa Ayor Dhaane
Kaano e athubo kuu ucaan ni kea, “Umodho coon nyin moogo koohdhe anaa akaabe ne ci yi puohdho ne puur. 4
Abea naa ayore koohdhe, e mooge apahdh thaahng yooh maa abeehn winye uted gene gen. 5
Koohdhe mooge ge apahdh wong leelo, me yea tooro ngoom me beeye. Maa aguo gene tuuyo bang gihn ngoom me ne cohg maa ayoad gene tooro. 6
Nye muu atuuy ge kuu nahbo abea ge aguo cahnge ke taal maalo une gene jongra ke talo bang gihn biey gen kuu anieng piny. 7
Mooge ge apahdh yi piny dhyaay kedea moodho. Abea naa adoong gene e ge ake juul bang gihn ge ateel dhyaaye piny uthow gene. 8
Abea koohdhe mooge ge apahdh ka me yea ne ngoom me beeye maa atuuy gene beer mee kedea ucieg gene me wiih acielo yea ne cwed beel kar jiehabiihj kedea mooge yihdh gen ne jiehadahg kedea mooge dahng yihr gen ne dhaano aduuno wonge apaar. 9
Teeda teedo yihru kejea nea ngaa yihdhe nud e kea lihnge.”
Gihn Rub Jeacuue Kuu Ucaale Ke Nyinge
(Mak 4:10-12; Luk 8:9, 10)
10 Naa abeehn Jeacuue oogo yi baabuur e jo waahdh ge acaa bange upeehny gene ngo kob gene, “Ngad puohny gihn e rubi yihr nyoge kaa dhe yoohn ucaale?”
11
Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kobe, “Ne ngey yihdh luub Dhaahr Juog beehda Juog e naa acub ngo yihru wu jo waahdha. Abea ngo rob yihr nyoge maa now kaa ucaale. 12
Ngahyu ngo kejea ngaan cub wiihe piny ne lihng lum Juog, e Juog ubar maalo ke rob yihre kedea Juog ungahye. Abea ngaan thoohr wiihe piny ne yahng yi lum Juog, e keehd nye ma thiin ge anaa angeye meehg Juoge ke rwaahnyo yihre. 13
An, a rubo yihr nyoge kaa dhe yoohn ucaale bang gihn nyoge keehd me niid gene nyepinye e giih ngo ge be cub gene yi wudh gen wale me lihng gene nyepinye e yihdh gen be boar gene.
14
“Leeb Juog gihn agweed yi kitaab ngad agamloohngjuog gihn nyinge Yicaaya ke nying yaa be lihng luube ngo apahdh kare wa kaa anaa arub Juoge kea,
‘Kwaad yaa ni yihdh gen aceg gene piny ne lihng
abea gihn me mon yi yihdh gen tooro
kedea nying gen apeeny gene piny ne maahnyo
abea gihn me niid gene tooro.
15 Yaa nu ge lihngo ke nahg diih
abea wudh gen ne thihdh thihdh
kedea yihdh gen atahg
maa nying gen aciehg rog gen ne lihb.
Nea be ne naa wa gihn nu,
e giih nyepinye ne niid gene ke nying gen
kedea ulihng gene ke yihdh gen
kedea udead gene yihdh nyepinye kaa aduun gen
kedea wudh gen ne waar gene noono e ge anaa athiehdh.’
16
“Abea maru rogu med keter bang gihn Juog tee acube yihru me niidu nyepinye giih atiihya kedea ungeyu athiir kedea me lihngu giih apuohnya kedea uboaru yihdh gen. 17
Teeda teedo yihru ne cohg kejea nyoge maa abiohgrwaale kedea yaa agamloohngjuog ge adaahd uniid gene giih niidu, abea ge kuu aniid gene kedea ulihng gene giih lihngu, abea ge kuu alihng gene.”
Yea Lum Ucaale Koohdhe Maa Ayor Dhaane
(Mak 4:13-20; Luk 8:11-15)
18
“Cegu yihdhu beer mee ne boar lum yea ucaale gihr ngad puur. 19
Kwaad yaa lihng Ciig Beer ke nying dhaahr Juog, abea lum yea Ciig Beer gihn nu be boar gene, kwaad yaa nu ge ne room keehd koohdhe giih apahdh thaahng yooh, uguo atiihb ukeehge beehno ne pihr wa gihr winyo ne yag Ciig Beer oogo yi koohdh gen. 20
Abea koohdh muu apahdh wong leelo ge ne room keehd yaa lihng Ciig Beer umag gene ngo ke med cwihny nye wong kaano alihng gene ngo. 21
Kwaad yaa nu Ciig Beer kuu anieng yi cwihny gen. Noono nea bahng utuohl ke nying Ciig Beer, e cwihny ge guo baadh ugweey gene ngo piny. 22
Dahng kwaad yaa lihng Ciig Beer ni, ugweey gene ngo caahn bang gihn cwihny gen athoohr gene yihdh giih lonyo giih upiny kan, ge ne room keehd koohdhe giih apahdh piny dhyaay kedea moodho. Kwaad yaa nu Ciig Beer be piih yi cwihny gen, bang gihn adeehj gene giih lonyo yi cwihny gen. 23
Abea kwaad yaa lihng Ciig Beer unienge yi cwihny gen uboar gene yea kedea uyiih gene ngo, ge ne room keehd koohdh muu apahdh ka me yea ne ngoom me beer ucieg gene. Abea naa acieg gene e wiih acielo yea ne cwed beel kar jiehabiihj kedea mooge yihdh gen ne jiehadahg kedea mooge dahng yihr gen ne dhaano aduuno wonge apaar.”
Ucaale Gihr Beeg Akaja
24 Kaano keehdo e ucaale moogo acahg Jeacuue ke robo yihr gen ne nyoadh ka beehd Dhaahr Juog kii ngo kea, “Cahng ni ngad puur aci yi puohdho uyore koohdh beel piny upuure wudh gen. 25 Ke waahr e nyoge aneno cang kun peeg kun peeg e ngad mahn nyin ree akwale yi puohdho. Noono, upiihe ne yor beeg akaja kiin koohdhe giih apuur, unea liib oogo. 26 Naa aci beele ne doongo udhahy gene, e wudh beeg akaja ge naa adoohng ne piil piil ke keew gen!
27 “Yaa tiihj yi puohdho naa niid gene kwaad gihn nu e ge agaahy urub gene yihr ngad puohdho kejea, ‘Wad wan! Ngahda yih anaa apuur koohdh beel me beey ne cahng ni me padh beeg akaja ne? Abea beeg akaja atuohl kaa kee keew gen?’
28 “Maa abeehr wur puohdhe ngo yihr gen kobe, ‘Beehda yaa mahna ge naa atiihy kwaad gihn nu.’ Maa acahg yaa tiihye piehj kob gene, ‘Abea cidh wane ne pudh beeg akaja oogo ne?’
29
“Maa amahn wur puohdhe gen kea, ‘Kea themu piny wa maano, bang gihn nea beeg akaja tumu kaa pudh oogo, e biey beel me beey beehn oogo thiow bang gihn beeg beey tien gen akahd gene keehd tien beeg akaja tiehd. 30
Wiiu beeg akaja giih nu ubeehd gene kiin beel. Nea wahdh kar kaj beel e uteeda yihr yaa tiihj ukuong gene beeg akaja ke toohng piny umodho utuohj gen ne duohde beere ge ke waango. Nea beeg akaja ge awaang, e muu beehda liil ge ke kayo udihn gen ukedh gen yihdh gale giiha.’ ”
Ucaale Gihr Kohnho Me Thiin Wa Wong Jaaro
(Mak 4:30-32; Luk 13:18, 19)
31-32
Jeacuu abar maalo ke rob kuu ucaale kea, “Dhaahr Juog uroomo keehd wong jaaro ge thiin maa akaab dhaane upiidhe ngo yi puohdhe. Nea ngo apiidh piny keehd me thiin wonge, ge cea ne tuuyo e udoongo ukaare ke baahd me thoohdh unea lihm. Kaano e winy wuud gen geer gene ke wiihe.”
Ucaale Gihr Thobe
(Luk 13:20, 21)
33
Noono, e ucaale moogo adog Jeacuue kaa caalo yihr nyoge kea, “Dhaahr Juog neehn thobe maa kaab dhaage, ulyaahbe ngo ke deeh moo, ce bihle ngo. Nea wahdh caahn e deeh mog abihl yaahny maalo cang.”
Gihn Beer Rob Kuu Ucaale
(Mak 4:33, 34)
34
Giih ge arob Jeacuue yihr nyoge ke nying Dhaahr Juog e ge teede kaa ucaale. Kihd wong acielo maa arobe now e ucaale be kahle yea tooro. 35
Jeacuu arubo kuu ucaale beere gihn arob Juog ke leeb ngad agamloohngjuog pahdh kare wa kaa ateede naa akob Juoge kea,
“A urubo yihr gen kuu ucaale
ne teed giih me kuu akuong gene ke lihngo
ke kaa acag upiny cago.”
Jeacuu Teed Lum Yea Ucaale Gihr Beeg Akaja
36 Kaano arumo e Jeacuu akuud nyoge awiie piny umone wod maa abuodh jo waahdhe batiene. Gihn nu e ge arubo yihre kob gene, “Ngad puohny kare nud uteedi lum yea ucaale gihr beeg akaja yihr wan ne?”
37 Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Wur puohdho ngaan apiidh koohdhe me beeye beehda an ge adoohng ne dhaano utaahngo. 38 Abea puohdho gihn ayor koohdhe yea e naa upiny ke kare cang ne dug. E dahng koohdhe muu beeye ge beehda yaa Dhaahr Juog. E thiow beeg akaja ge beehda yaa atiihb ukeehg. 39 Abea ngad mahn gihn akwal ree yi puohdho ke waahr ne piidh beeg akaja ngo beehda atiihb ukeehg, e yaa tiihyo yi puohdho ge beehda wuohdjuog. Kedea cahng kaj beel e naa Cahng Lug gihr Juog.
40
“Cahng lug gihn nu e yaa anyoohne ge ukuong ke kwany oogo kiin nyoge wa gihr beeg akaja ge kuong ke toohng piny, ce tuohj gen ne duohde uwaang gen. 41
An ke nguda ge adoohng ne dhaano utaahngo wuohdjuog ge uoohra kan ukuong gene yaa yug giih me reje kedea yaa alyaahb ke poy oogo keew yaa beeye. 42
Noono uthoohr wuohdjuoge gen yi diih maaj muu unyaahm ne ngahg ngahg wa maay peg leelo ne lalo ke lan ngoohng wong e dhog gen kaany gene kaanyo ke nying raahm. 43
Jo wan, nea ngaa yihdhe nud e kea lihnge. Cahng uthoohr yaa reje yi maaj, e yaa ayiih lum Juog awaahn ni, koohm gen uke liel ne cal cal wa meehr cahng yi Dhaahr Juog.
Ucaale Gihr Ukuom Maa Akan
44
“Dhaahr Juog roma ke rih ngaa maa ayoad gihn maa wuohb me ngiene teeg maa akan yi puohdho. Gihn nu e wiih ngo adoge wumo beer mee batiene e adog paare ungeewe giihe naa anudo yihre oogo cang, beere beehn ne ngeew puohdh ni keehd ngiihny ayoade.
45 “Thiow Dhaahr Juog roma ke rih thaajir me daahd dhaahb me ngiene ne maalo. 46 Ngaan nu abuohj duug ke wen, abea naa atoohnge wiih dhaahb maa kar cwihnye, e adog paajo ungeewe giihe oogo cang uduue arumo ne ngeew dhaahb gihn anhyaare.
47
“Dhaahr Juog thiow uroma ke rih ngaa maa aceg booy yi naam duohng, ubeehn booy gihn nu umahge ne kahd kahd keehd kwaad gun reehyo cang, me cam kedea me be cam. 48
Ge aniid ngad booye ngo e reehyo ane kahn kahn yi booy, e booy ateele ke thaahng agala ne kwany kiin rej. Kwaad reehyo me beer thoohre kii diido, abea kwaad ma be daahde thoohre ke dom. 49
Teeda teedo yihru kejea kwaad gihn nu ree uyuge yihr nyoge thiow cahng gug piny. Wuohdjuog ge ubeehn ke yoohn maalo ne lel yaa reje oogo keew yaa beeye, 50
uthoohr gene gen yi maaj muu unyaahm wa maay peg leelo, ne lalo ke lan ngoohng wong e lag gen kaany gene kaanyo ke nying raahm.”
51 Batiene e jo waahdhe ge apeehnye kea, “Giih ni aroba yihru yihdh ge aboaru beer mee?” Maa abeehr gene ngo kejea yihdh ge aboar gene. 52 Maa adog Jeacuue ngo ke beehro kea, “Wa maano e nyoadh ngo kejea kwaad ngad loohng Juog maa ayiiho me neehn wun, ngo uroomo ke dhaano me yihre ne gala. Gala me yea ne giih apuur ne caahngo kedea wong.”
Jeacuu Aci Ne Liew Naajaread
(Mak 6:1-6; Luk 4:16-30)
53-54
Naa athum Jeacuue ke rob yihr yaan nu, e ngo ake aay ke yaa waahdhe ne ci yi geen paar gen gihn cuohn ne Naajaread. Naa awahnhe yi geen nu, e ngo acaa wod amaad uthube ke puohny nyoge. Amahr yaa anudo, naa alihng gene giih puohny Jeacuue, e ge agaahy kwaad tooro uthub gene ke rob ke rog gen kejea, “Yaahy! Ngaan ngahy rob loohnge ngo akwanye ke kee! Kedea tiihy giih gaahy nyoge ayoade ke kee?” 55
Nyoge ge abar maalo dahng ke rob ke rog gen kob gene, “Naa cahy! Ngahda nyedhoohg ni, beehda waahd ngad tieng yen ne? E thiow ngahda waahd Maarya? Kedea Jeamij maa Jocebe maa Cimoane kedea Juudo ge beehda wuud wahn ne? 56
Ge nye wahn ngahda ge giih beehd ke won kan ne? Abea mare noono ni, deeh tee gihn ni tiihye giih me gaahy nyoge akahle ke kee?” 57
Noono maa akweer gene ke yiih lume bang gihn ngo ngad paar gen muu uroomo ke gen.
Maa akoohb Jeacuue yihr gen kea, “Keehd me yiih nyoge mooge giih tiihy agamloohngjuoge, e yaa geen paar gen ge be yiih gene naa athere.”
58 Gihn nu e Jeacuu giih me gaahy nyoge me thoohdh ge keá tiihyo kaano naa aniide ngo e Ciig Beer kuu ayiih gene.


text:
Aköl de Balentin
Aköl de Balentin ee köl piɛth de miɛtdepiɔ̈u ye rot looi në Pɛnërou 14. Ye köölë në ruɔ̈ɔ̈nic ayanë kɔc nhiar röt nhiɛ̈ɛ̈rden nyuɔ̈th röt. Ye yänë aye looi në miɔɔc de gaak, cokolet, ku athöör ke nhiɛ̈ɛ̈r ka miɔcpiɛth. Athöör ke nhiɛ̈ɛ̈r aye gam në kɛmken. Kek athöör yeke gamke aaye cɔɔl Balentin. Kɔc kɔ̈k aye raan tök lɔc ku cɔɔl ye Balentinde, mhiɛ̈ɛ̈rde, määth, ku lɛ̈cde nyuɔɔth.
Kä ye köl de Balentin nyuɔɔth aayïk puɔ̈u, gaak, ku Kupid kënë lande with. Aköl de Balentin ee ciëkë në rin ke raan cï nɔ̈k në gämic ye cɔl Balentin cïthieei. Yen ee ye Bicop ye thiek cïke jäi luaak looi.
Wäär në ruɔ̈ɔ̈n buɔɔt thiɛ̈ɛ̈r ku ŋuaŋ cï wan, kɔc thiäk röt në Balentin aaye looi në Dïŋlïth. Abaköök cï ke Dïŋlïth cï köök Amerika acï ye luooi de Balentin bï jat në keek. Në Tɔŋ de Rou de Pinynhom cök, apuruk ke Amerika aacï ye ciɛɛŋë lɔ bɛ̈i Yurop.
Anyikol[cokic | cok tënëyökic]
Në ruɔ̈ɔ̈n buɔɔt thiërdiäk de dhiɛ̈ɛ̈th de Yecu, Balentin eeye Bicop de pan de Tɛrnï në Italia. Ee ye ruëi cïke jäi luaak looi beyic. Kek ruɛ̈ike aake yeke jai në kë kënë kɔc ke thiëk thook mat në ruääi, ka nëkë yenë athiëëk apuruk ka ye alony ku yekënë yenëka yenë thiëëk jäi. Bicop Balentin eye kɔc thiak röt gäm gɛk domde. Ku ëkënë yënë gaak yic thiɛk në aköl de Bicop Balentin. Ye luɔɔi ye akën bɛ̈nyŋaknhom miɛ̈tpiɔ̈u. Në aköl nïn 14 de pɛɛi de rou ne ruɔ̈ɔ̈n 269 YC [Yecu Cök], Balentin acï tɛɛm nhom wei në kë de gämde.