text:
1 Tesalonaika
Yesu pi wel wiak kutömweri sëën wë krismaki 20 pöta ök won sëën Pool pi Korin kak wë pep epwer Tesalonaika kakë ingre mor sauröaan retëng ëa. Pi wet rëak Tesalonaika kak së ngönën ök maan narö Yesuun kön wi kosang wesa (Ngön Yaaö Omnarö 17:1-9). Pitëm pël ëa pötaan Yuta omën naröak nga yaalmëën ingre moröröak Pool wes mëën sa. Pël ëak ya mëmpö së Korin kak oröak wëën Timoti pim naë së oröak pitëm ngönte ök mëëa.
Yuta omën naröak ingre moröröaan nga elmëak utpet mowesa. Pël maan kat wiak Poolök pit kosang sak öpënëak mëëa. Pël ëak Yesuu kaalak waisëpnaata ngönte retëng ë mena.
Pöt epël wia.
Ngön ngës rëaut 1:1
Anutuu yoöre ërëp ngönte 1:2-3:13
Kristoë kentöökë ënëm ëëpenaat 4:1-12
Kristoë kaalak waisëpnaata ngönte 4:13-5:11
Wa korkor ngönte 5:12-22
Ngön mëët 5:23-28
1
1 O Tesalonaika kakë ingre mor saö Anutu tiarim Pepapre tiarim Aköp Yesu Kristooring yal menak wëaurö ne Pool Sailasre Timoti piaripring wë pep epwer retëng ë yaningk.
Anutu pim komre kolapre mayaap pöt ningkën arim naë wiaap.
Tesalonaika omnarö kön wi kosang weseimeë wotpil wakaima
2 Akun poutë ten arën kön wieë Anutuun yoöre ërëp mëak arimëën kimang maim wë. 3 Pöt ten arim Kristoon kön wi kosang wasën këët yaaröön ompyaö yaaöre lup sant yeem ya kaö yamëngkaöre tiarim Aköp Yesu Kristoon kön kosang wiak piin kor yeem lup kosang sak wëa pötön kön wieë Anutuun pël maim wë. 4 Karurö, Anutu ar lup sant yaalniaupök pimëën yaö elnia pöten ten ëwat wë. 5 Ngön ompyaö tenim arën ök niaima pöt ngön pëën won, Ngëëngk Pulöökë weëre kosangöök ök yeniaan Pul pöök tenim lupötë ngön pöt yaapöt pet elnia. Pël ëën ten kaamök elniak arim naë ya yamëngkën tenën itenak omën ke tolëëlörö pöten ëwat saurö. 6 Pël ëak Anutuu ngön ompyaut wak wëan pötaan könömöt arim rangk yawisën Ngëëngk Pulöök kaamök elniin ërëpërëp ëak ten Aköpë wëwëeta ënëm saurö. 7 Ar pël ëan pötaanök omën Masetoniaare Krik yangerarë ngönën wak wëaurö arim wëwë ompyauta ngönte itenak ënëm ëa. 8 Pöt eptaanök. Aköp pim arim naë ya yamëngkauta ngönte aö yesem Masetoniaare Krik yangerarë wëaurö kat yawiin arim Anutuun kön wi kosang weseim wë pöta ngönte ulöl sak yang munt nantëëta yes. Omën pourö pöten kat wia pötaan tenök ök mena pöt pangk naën. 9 Omën pörö pitëmtok ten arim naë wais wëën omën arim naë oröa pöta ngönten ök yenia. Pitök omën kön ökre wasut arim wet rëak ngëëngk weseiman pöt sëp wesak Anutu wëwëetaringëp pim naë rë olëak pim inëën sak wë pöta ngönte ök ya. 10 Pël ëak pitök arën, “Anutuu Ruup kutömweriaan wes mëën kaalak waisëpnaap piin kor eim wë,” pël ya. Pim Ruup Yesu pöp ngaanëër wel wiin kaalak wal ë moulmëaup ënëmak Anutu pim ya sangën elniipna pötakaan kama yaniö.


c: text/html

text:
Maleaki
Lau sêkwê lôm dabuŋ aŋga Jerusalem sa su ma propete Maleaki keto buku tonec. Biŋ taŋ kêkêŋ wapac propete naŋ, tonec gebe dabuŋwaga to lau sêsap poac, taŋ Anôtô kêmoatiŋ gêdêŋ êsêac naŋ tulu. Tec propete kêkalem êsêac gebe taêŋ ênam poac tau ma sêŋgôm ŋanô êsa.
Gêdêŋ propete Maleaki nê têm lau sêsa nêŋ lêŋ paliŋ-paliŋgeŋ to sêjam sakiŋ Anôtô kwalec-kwalec. Dabuŋwaga to lau sêsau Anôtô. Êsêac sêgamiŋ da, taŋ gêjac Apômtau ŋawae naŋ, ma sêsa nêŋ lêŋ kêtôm Anôtônê biŋ atom. Mago Apômtau oc êmêŋ ma êmêtôc nê lau. Eŋ oc êŋgôm êsêac têtu selec ma êsakiŋ nê jaeŋwaga teŋ gebe êmansaŋ intêna to êsôm ênê poac lasê.
1
1 Biŋ pucŋa. Maleaki kêsôm Apômtaunê biŋ, taŋ gêdêŋ lau Israel naŋ lasê.
Apômtau têtac gêwiŋ lau Israel
2 Apômtau kêsôm gebe “Aê têtac gêwiŋ amac.” Ma amac atu kênac gebe “Aôm têmtac gêwiŋ aêac ŋalêŋ amboac ondoc.” Apômtau kêsôm gebe “Jakob têwa Esau atom me. Mago aê têtac gêwiŋ Jakob, 3 ma têtac gedec Esau. Amboac tonaŋ aê gagôm ênê lôc kêtu gamêŋ sawa ma gawi nê nomlênsêm siŋ gêdêŋ bôcbôm.” 4 Edom embe êsôm gebe “Sêjac aêacnêŋ malac popoc, mago aêac oc akwê ŋapopoc sa êtiam.” Go lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau oc êsôm gebe “Êsêac oc sêkwê sa, go aê janseŋ su. Ma sêsam êsêac gebe ‘Gamêŋ alôb-alôb’ to ‘Lau taŋ Apômtau têtac ŋandaŋ gêdêŋ êsêac gedeŋ tôŋgeŋ’ naŋ.” 5 Ma amac taôm matemanô oc alic ma asôm gebe “Apômtau eŋ kapôêŋ kêlêlêc Israelnêŋ gamêŋ ŋamadiŋ gêja.”
Apômtau gêjam la dabuŋwaga
6 “Latu ketoc tama sa ma sakiŋwaga ketoc nê ŋatau sa. Ma aê embe jatu tama teŋ ma amboac ondoc atoc aê sa atom. Ma aê embe jatu ŋatau, go amboac ondoc atêc aê atom. Lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau kêsôm biŋ tonaŋ gêdêŋ amac dabuŋwaga, taŋ asu ŋoc ŋaê susu naŋ. Ma amac atu kênac gebe’Aêac asu nêm ŋaê susu amboac ondoc.’ 7 Ŋam gebe amac akêŋ gêŋ sec kêtu da gêsac ŋoc altar. Ma amac atu kênac gebe ‘Aêac ajaiŋ amboac ondoc.’ Ŋam gebe amac taêm gêjam Apômtaunê tebo kêtu gêŋ ŋaôma teŋ. 8 Embe akêŋ bôc matapec êtu da, tonaŋ sec atom me. Embe akôc bôc kêlêc ma gêmac gêgômŋa teŋ, tonaŋ sec atom me. Ôkêŋ gêŋ tau êndêŋ nêm gôliŋwaga eŋ oc etoc gêŋ tau sa ma êlic aôm ŋajam me.” Lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau nê biŋ tonaŋ.
9 Ajôc, amac dabuŋwaga, anam malô Anôtônê ŋalêlôm gebe eŋ taê walô aêac. Amac embe aŋgôm amboac tonaŋgeŋ eŋ oc êŋgamiŋ nê moasiŋ êndêŋ amac me masi. Lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau nê biŋ tonaŋ. 10 “Ojae, ŋac teŋ êmoa amac ŋaluŋmaŋ, taŋ ênsaŋ katam auc gebe ja êpô ŋoc altar ŋaômageŋ atom naŋ. Amac ajac aê matocanô ŋajam atom ma gabe jakôc da teŋ aŋga amacnêm sa atom. Lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau kêsôm biŋ amboac tonaŋ. 11 Aŋga oc ŋam e gêdêŋ oc kêsêp aêŋoc ŋaê ŋawae kêsa aŋga tenteŋlatunêŋ, ma sêkêŋ da ŋamalu to da selec kêtu aêŋoc ŋaêŋa aŋga gamêŋ samob gebe aêŋoc ŋaê kapôêŋ aŋga tenteŋlatunêŋ. Lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau kêsôm biŋ tonaŋ. 12 Mago amac asôm gebe ‘Apômtaunê tebo selec atom’ ma akêŋ gêŋ, taŋ taôm adec naŋ, êtu da, tec atoc aêŋoc ŋaê sa atom. 13 Lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau kêsôm biŋ tonec gebe Amac asôm gebe ‘Aêac ôliŋ ŋakam têtu kôm samob tonaŋŋa,’ ma apêc gêdôm aê. Amac abe aê jakôc gêŋ amboac tonaŋ su aŋga amam lemem me. 14 Aê japuc boa ŋac dansaŋ, taŋ gêjac mata bôc selec ŋajam teŋ, taŋ gêmoa nê toŋ ŋalêlôm naŋ, mago kêkêŋ puliŋ teŋ gêjô kêtu da gêdêŋ Apômtau. Aê kiŋ kapôêŋ, naŋ lau tenteŋlatu samob têtêc aêŋoc ŋaê.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
The Web's #1 Hindi Lyrics Web Site
Browse Lyrics by Title
mann more gaa, jhoom ke rrut ye bahaar ki-2 ye mouj pyaar ki lout ke na aayegi ghoom ke, gaa mann more gaa, jhoom ke wo saamne hai.. wo saamne hai, nigaahen to mila duniyaa hai kyaa, do ghadi bhool ja do ghadi bhool ja rrut ye bahaar ki-2 ye mouj pyaar ki lout ke na aayegi ghoom ke, gaa mann more gaa, jhoom ke barkhaa ho... barkhaa ho, baadal ho aur wo sanam koyal naa kooke to haaye sitam haaye haaye sitam rrut ye bahaar ki-2 ye mouj pyaar ki lout ke na aayegi ghoom ke, gaa mann more gaa, jhoom ke naghamon ki... naghamon ki aisi uthaa mouj se jaaoon nikal baadalon se pare baadaloon se pare rrut ye bahaar ki-2 ye mouj pyaar ki lout ke na aayegi ghoom ke, gaa mann more gaa, jhoom ke Posted by: p u r n i m a


text:
Hagai
Gêdêŋ jala 520 gêmuŋ Kilisi gêmêŋ nomŋa Anôtô kêkêŋ jaeŋ dambê ŋagêdô gêdêŋ propete Hagai. Eŋ kejoŋ biŋ tonaŋ sa kêsêp nê buku. Lau Juda sêmu sêmêŋ aŋga nêŋ kapoacwalô ma sêŋgôŋ Jerusalem jala ŋagêdô su. Mago lôm dabuŋ ŋapopoc gacgeŋ gêc. Anôtônê jaeŋ kêkac launêŋ kasêga gebe sêkwê lôm dabuŋ sa êtiam. Ma Apômtau gêjac mata gebe lau, taŋ sêjam tauŋ ôkwi e têtu selec naŋ, oc têtap nêŋ gêŋ ŋajam to wama sa êndêŋ têm teŋ, taŋ gêc nêmŋa naŋ.
1
Jatu gebe sêkwê lôm dabuŋ sa êtiam
1 Gêdêŋ kiŋ Darius nê gôliŋ ŋajala kêtu luagêcŋa ŋaajôŋ kêtu 6 ŋabêc ŋamataŋa Apômtaunê biŋ gêmêŋ gêdêŋ Sealtiel latu Serubabel, taŋ kêtu gôliŋwaga Judaŋa naŋ, agêc Jehosadak latu dabuŋsêga Josua kêsa propete Hagai awa gebe 2 “Lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau kêsôm amboac tonec gebe Lau tonec sêsôm gebe ‘Têm takwê Apômtaunê andu sa êtiamŋa mêŋgêô lasê su atom tageŋ.” ’ 3 Kêtu tonaŋŋa Apômtau nê biŋ kêsa propete Hagai awa gebe 4 “Andu tonec popoc-popocgeŋ gêc, mago amac akwê taôm nêm andu ŋajam-ŋajamŋa ŋatêm mêŋkêsa me.” 5 Amboac tonaŋ lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau kêsôm tonec gebe “Taêm ênam taôm alic acgom, amac amoa amboac ondoc. 6 Amac apalip ŋawê taêsam, mago ajoŋ ŋanô ŋagecgeŋ sa. Gêŋ aniŋŋa gêc amac, mago gêôc amac tôŋ atom. Amac akôc ŋakwê gebe asô, mago kêjandaŋ amac atom. Ma lau, taŋ sêjam kôm kêtu awaŋa naŋ, sêjam kôm, mago kôm ŋaôli tau gêlôm êsêac atom.
7 “Lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau kêsôm gebe Taêm ênam alic acgom, amac amoa amboac ondoc. 8 Galoc api lôc anamaŋ ma akôc ka amêŋ ma akwê andu tau gebe ênac matocanô ŋajam ma atoc aê sa ŋapep êtiam. 9 Amac taêm kêka kôm ŋanô kapôêŋ, mago gêjam tau ôkwi kêtu sauŋ. Amac ajoŋ kôm ŋanô tau sa ma aê gaju sa gêjaŋa. Apômtau kêsôm gebe Aê gagôm tonaŋ kêtu asageŋŋa. Ŋam gebe ŋoc andu popoc-popocgeŋ gêc ma amac samob ôlim palê kêsa kêtu akwê taôm nêm andu sa kêtômgeŋ. 10 Kêtu tonaŋŋa umboŋ kêgamiŋ maniŋ ma nom kêgamiŋ ŋanô. 11 Ma aê gamôêc oc kêsêgô gamêŋ to lôc ma polom to wain wakuc ma niptêkwi to gêŋ samob, taŋ nom kêkêŋ kêpi gêmêŋ naŋ, ma ŋamalac to bulimakao ma kôm samob taŋ sêjam naŋ.”
12 Go Sealtiel latu Serubabel agêc dabuŋsêga Jehosadak latu Josua ma lau ŋapopoc samob taŋeŋ wamu Apômtau, nêŋ Anôtô nê awa to propete Hagai, taŋ Apômtau, nêŋ Anôtô kêsakiŋ eŋ naŋ, nê biŋ ma têtêc Apômtau. 13 Go Apômtaunê jaeŋwaga Hagai kêsôm Apômtaunê biŋ gêdêŋ lau tau gebe “Apômtau kêsôm gebe Aê gamoa gawiŋ amac.” 14 Ma Apômtau kêkêli Sealtiel latu gôliŋwaga Serubabel agêc Jehosadak latu dabuŋsêga Josua ma lau ŋapopoc samob nêŋ ŋalêlôm ma êsêac sêmêŋ sêjam kôm kêpi lausiŋ undambêŋa nêŋ Apômtau, nêŋ Anôtô, nê andu 15 gêdêŋ ajôŋ kêtu 6 ŋabêc 24.


text:
2 Son
Yesu wel wiak kutömweri sëën wë krismaki 60 pöta ök won sëën Sonök pep epwer kak nerek ingre mor sauröaan retëng ëa. Naröak kön wiin pi öng nampëën retëng ëa. Ën narö selap kön wiin ingre mor sauröaan pël ëa. Sonök pit neneren lup sant elmëëre kaar omnaröa ngönötëën ngarangk ë pël ëëpënëak mëëa.
Pöt epël wia.
Ngön ngës rëaut 1-3
Lup sant yaauta ngönte 4-6
Ngönën kaarötëën pepanöm ngönte 7-11
Ngön mëët 12-13
1
1 O ingre mor sa, Anutu pimtëën wesaurö, ne ngönënë wotöök nampök arimëën pep epwer retëng ë yaningk. Ne yaap pan arën lup sant yaalni. Pöt nemënt won. Ngön këët kat yawiaurö pitta ten pourö lup sant yaalni. 2 Ngön kë tiarim naë wia epët om wiakaim wiaapnaat. Pötaanök arën lup sant yaalni.
3 Tiar ngön këëtere lup santtaring wëën Anutu Pepere Ruup, Yesu Kristo, piarpim komre kolapre yakömre mayaap pöt tiarim naë wiaap.
Tiar lup sant yaautaring öpa
4 Arim naëaan narö Pepa ngön këët tiarën ök niiaö pöt kat wiak ënëm yaë pël aan kat wiak ya kë saut. 5 Ingre mor saurö, kaalak ök yeniak. Tiar neneraan lup sant ëëpa. Ngön kosang epët ngolöpët won, ngaanëër kat wieimaut. 6 Lup sant yeë pötak Anutuu ngön kosangta ënëm yeë. Tiar ngaanëër ngön kosangtak lup sant ëëpena epët kat wiaut. 7 Kaar omnarö selap pan oröak yang poutë wë. Pit Yesu Kristoon, “Pi omën sak naaröönöp,” pël yaaurö. Pötaanök nampök ngön ke pëlte yaan pöt pi kaar omnamp, Kristoën Ngaap, pël wasëpenaat. 8 Ngarangk këëkë ëën. Pël yaëën arim ya yamëngk pöta këët, nent kö nasëpan, pout önëët. 9 Omën namp pi Kristoë ngönte taintaë wak naön ilap riak ngön maimetaring irikor yaë pipop Anutu piiring naön yaë. Ën namp Kristoë ngönte taintaë wak wë pipop Pepapre Ruup pouwaar piiring wë. 10 Pötaanök namp pi arim naë wais oröak Yesuu ngönte won, maim nent ök yeniaan pöt omën pöp koirak arim kaatë së ulmëak yoöre ërëp manganok. 11 Omën namp kaar omën pöpön yoöre ërëp mëak ompyaö yaalmë pipop pi omën pöpë ya utpet pöt kaamök yaaup.
Ngön mëët
12 Ne arën ngön kësang ök niamaatak pepatë retëng ëëmaaten kaaö. Nem kentöök naë wais arring ngönngön ëak ërëpsawi kaö ëëpenaaten kent yaë.
13 Ingre mor sak nem naë wëën Anutuuk pimëën yaö wesaö eporö, pit niin yowe yenia.
[Yok pi tapët.
Ne arim pepap, Son.]


text: khoảnh khắc chấp niệm yi yan zhi nian yi yan zhi zhuo zhu ding jiu ci fei e pu huo ming zhi shi huo wei he hai bu zhi suo cuo zui hao bu jian zui hao bu nian ru ci cai ke bu yu ni xiang lian duo yi bu de ca jian jiu bu bu lun xian shi shi jian de " guo cuo" rang wo men zhi neng " guo cuo" wo duo xiang man ni duo yao yu zao shi dao shi ku guo zhe yi ke ye bu xiang tao tuo "ke xi" zhe zi yan tai ci yan liang ge shi jie zhi hou shi shi jian de " guo cuo " wo men zhi neng "guo cuo" wo you duo me xiang nian ni you duo yao yuan zao zhi dao jie ju sji bu neng kang ju de cuo ting liu zai zhe yi ke zhi hao qing shen yuan qian


text:
2
Paulu to aposolo ŋagêdô nêŋ biŋ
1 Gamoa e jala 14 gêjaŋa su acgom, go aêagêc Barnaba api Jerusalem aja kêtiam ma akôc Titi gêwiŋ aêagêc. 2 Anôtô geoc biŋ tau lasê gêdêŋ aê, tec gaja. Ma ŋawa ŋawae ŋajam, taŋ gajam mêtê lau samuc naŋ, sa gêdêŋ laumata amoa ma tauŋŋa, gebe kôm, taŋ gajam su to gajam gamoa naŋ, janam ŋaômageŋ atom. 3 Ma êsêac sêkac aêac kêtu asa ŋac Helen Titi, taŋ gêmoa gêwiŋ aêac naŋŋa atom. 4 Lasitêwai dansaŋ ŋagêdô sebe sêsa eŋ. Êsêac sêsêli aêac popoc su mêŋsêwiŋ sebe sêndib aêac, taŋ Kilisi Jesu kêgaboac aêac su aŋga biŋsuanô naŋ. Ma êsêac sebe sêkôniŋ aêac tôŋ asô biŋsuanô ŋalabu êtiam. 5 Mago aêac atu palê to asô êsêac ŋalabu ŋagec atom, ŋam gebe ŋawae ŋajam ŋabiŋŋanô ênêc amacŋa.
6 Lau ŋagêdô sêmoa, taŋ sêlic êsêac amboac laumata naŋ. Oc têtu laumata ŋanô me masi, biŋ tonaŋ kêkêŋ wapac aê atom, gebe Anôtô kêpuc lau teŋ ŋam atom, gêlic samob têtôm tauŋgeŋ. Laumata tonaŋ sêkêŋ ŋagôliŋ wakuc teŋ gêdêŋ aê atom. 7 Masianô. Êsêac sêjala kêtu tôŋ, gebe Anôtô kêkêŋ kôm jasôm ŋawae ŋajam lasê êndêŋ lau samucŋa gêdêŋ aê kêtôm kêkêŋ kôm gêdêŋ Petere gebe êsôm lasê êndêŋ Juda, 8 gebe Anôtô, taŋ kêpuc Petere tôŋ kêtu Judanêŋ aposolo naŋ, tec kêpuc aê tôŋ gêwiŋ katu lau samuc nêŋ aposolo. 9 Jakobo agêc Kepa ma Joaŋ, taŋ sêsam êsêac gebe gôlôac dêbu ŋ ŋaalê naŋ, sêjala moasiŋ, taŋ Anôtô kêkêŋ gêdêŋ aê, tec sêkam aêagêc Barnaba lemeŋ kêtu ambiŋ tauŋ tôŋŋa, ma amasaŋ biŋ kêpi tageŋ gebe aêac akêŋ mêtê êndêŋ lau samuc, ma êsêac sêkêŋ êndêŋ Juda. 10 Tageŋ sêmasaŋ biŋ tonec gêwiŋ gebe aêac taêŋ ênam lau ŋalêlôm sawa aŋga êsêacnêŋ. Aê tec taêc gêjam biŋ tonaŋ ma gajam kêtu ŋoc kôm gajac ŋawaegeŋ.
Paulu gec biŋ Kepa* aŋga Antiokia
11 Gêdêŋ taŋ Kepa gêô lasê Antiokia naŋ, aêagêc aseŋ tauŋ e kasôm kêpi eŋ têbêla gebe Gôgôm keso. 12 Jakobonê lau jasêô lasê atomgeŋ, ma eŋ geŋ gêŋ gêŋgôŋ gêwiŋ lau samuc. Mago gêdêŋ taŋ êsêac sêô lasê su naŋ, eŋ kêgamiŋ tau jagêmoa nê tauŋa gebe kêtêc lau buŋa, taŋ sêsap lêŋ sêsa lauŋa tôŋ naŋ. 13 Juda buŋa ŋagêdô sêsa lêŋdansaŋ sêwiŋ eŋ e sê Bamaba ôkwi jakêsa lêŋdansaŋ tau gêwiŋ amboac tonaŋgeŋ. 14 Aê galic lau tonaŋ nêŋ lêŋ keso ŋawae ŋajam ŋabiŋŋanô, tec kasôm gêdêŋ Kêpa, êsêac samob sêŋô, gebe “Aôm Juda, tageŋ kôsa Judanêŋ lêŋ atom, gômoa amboac ŋac samuc teŋ. Mago amboac ondoc tec kôkac lau samuc gebe sêsa Judanêŋ lêŋ.”
Anôtô gêjam Juda to lau samuc kêsi kêtu sêkêŋ gêwiŋŋa
15
Teneŋi sêkôc aêac Judageŋ, aêac lau sec aŋga lau samuc nêŋ atom. 16
Mago aêac tajala gebe ŋamalac teŋ embe ênam kôm, taŋ biŋsu kêjatu naŋ, ŋanô êsa, oc êtôm gebe êmansaŋ tau e Anôtô êlic eŋ ŋac gêdêŋ atom, eŋ êkêŋ êwiŋ Jesu Kilisl acgom. Amboac tonaŋ aêac takêŋ gêwiŋ Kilisi Jesu gebe Anôtô êmansaŋ aêacnêŋ biŋ to êlic aêac tatu lau gêdêŋ êtu takêŋ gêwiŋ Kilisiŋa, êtu tajam kôm, taŋ biŋsu kêjatu naŋ, ŋanô kêsaŋa nec atom. Anôtô oc êmansaŋ ŋamalacnêŋ biŋ to êlic êsêac têtu lau gêdêŋ êtu ŋamalac sêjam kôm, taŋ biŋsu kêjatu naŋ ŋanô kêsaŋa nec atomanô. 17
Mago aêac embe taêŋ êka gebe Anôtô êmansaŋ nêŋ biŋ to êlic aêac tatu lau gêdêŋ êtu Kilisiŋa, go tatôm lau sec. Embe amboac tonaŋ, oc Kilisi êtu sec ŋasakiŋwaga me. Masigoc. 18
Aê embe jakwê gêŋ, taŋ gaseŋ su naŋ êtiam, go jawa tauc sa amboac ŋac, taŋ kêgêli biŋsu naŋ. 19
Biŋsu gêjac aê êndu, tec jawê kaiŋ biŋsu êtiam atom, gebe jamoa janam sakiŋ Anôtôgeŋ. Sêjac aê kapi kakesotau gawiŋ Kilisi. 20
Gamoa matoc jali nec ŋam kêsêp aê tauc atom. Kilisi gêmoa mata jali mêŋgêjam ŋoc ŋalêlôm auc. Aê galoc tec gamoa matoc jali gamoa nom nec, ŋam kêsêp kakêŋ gêwiŋ Anôtônê Latu, taŋ têtac gêwiŋ aê to kêkêŋ tau kêtu aêŋa naŋ. 21
Aê kêtiŋ Anôtônê moasiŋ su atom. Biŋsu embe êtôm gebe êmansaŋ ŋamalacnêŋ biŋ e Anôtô êlic êsêac têtu lau gêdêŋ, oc Kilisi gêmac êndu ŋaômageŋ. *


text:
4
Mose gêjac biŋsu lau Israel gebe taŋeŋ wamu Anôtônê biŋ
1 Go Mose kêsôm kêtiam gebe “O Israel, galoc akêŋ taŋem ŋagôliŋ to biŋsu, taŋ jandôŋ êndêŋ amac naŋ, ma aŋgôm ŋanô êsa gebe amoa matem jali ma asa gamêŋ, taŋ Apômtau, amac tameminêŋ Anôtô gebe êkêŋ êndêŋ amac naŋ, ana ma awê kaiŋ gamêŋ tau êtu nêm gamêŋ. 2 Anac têku biŋ, taŋ aê kajatu amac naŋ ŋateŋ atom to akôc ŋalô teŋ su atom amboac tonaŋgeŋ. Aŋgôm Apômtau, amacnêm Anôtô, nê biŋsu, taŋ kajatu amac naŋ, ŋanô êsa. 3 Amac taôm alic gêŋ, taŋ Apômtau gêgôm aŋga Bal-Peor naŋgac. Lau samob, taŋ sêsap Bal aŋga Peorŋa tôŋ naŋ, Apômtau, amacnêm Anôtô geseŋ êsêac su aŋga amac ŋalêlôm. 4 Mago amac, taŋ asap Apômtau, amacnêm Anôtô, tôŋ ŋajaŋa naŋ, tec amoa matem jali e mêŋgêdêŋ galoc. 5 Alic acgom, aê kadôŋ ŋagôliŋ to biŋsu gêdêŋ amac kêtôm Apômtau, aêŋoc Anôtô, kêjatu aê, gebe amac aŋgôm ŋanô êsa aŋga gamêŋ, taŋ oc asa gebe awê kaiŋ êtu amacnêm gamêŋ naŋ. 6 Amboac tonaŋ ajop biŋsu tau ŋapep ma aŋgôm ŋanô êsa, gebe biŋsu tonaŋ êwaka amacnêm kauc to nêm ajala mêtêŋa sa êndêŋ tenteŋlatu sêlic. Êsêac embe sêŋô ŋagôliŋ samob tonaŋ ŋai, oc sêsôm gebe ‘Lau-m kapôêŋ tonaŋ êsêac lau tokauc ma lau sêjala mêtêŋa biŋŋanôgoc.’ 7 Biŋŋanô, lau-m kapôêŋ ondoc oc nêŋ anôtô gêmoa êsêac ŋagala kêtôm Apômtau, aêacnêŋ Anôtô, gêmoa aêac ŋagala gêdêŋ têm samob, taŋ aweŋ gêjac eŋ naŋ. 8 Ma lau-m kapôêŋ ondoc oc têtap ŋagôliŋ to biŋsu gêdêŋ sa, kêtôm biŋsu samob, taŋ ocsalô tonec kakêŋ gêdêŋ amac naŋ.
Israel taêŋ ênam biŋ samob, taŋ kêsa aŋga lôc Horeb naŋ
9 “Mago ôlic taôm to ojop katôm ŋapep. Ôliŋ biŋ, taŋ gôlic ŋa matamanô naŋ, siŋ atom, ma taêm ênam biŋ tonaŋ êtôm bêc ômoa matam jaliŋa samob. Ônac miŋ biŋ tau êndêŋ nêm gôlôac to nêm gôlôacnêŋ gôlôac. 10 Gêdêŋ bêc, taŋ kôkô Apômtau, aômnêm Anôtô, laŋônêmŋa aŋga Horeb naŋ, Apômtau kêsôm gêdêŋ aê gebe ‘Ôkac lau sa dêndêŋ aê sêmêŋ gebe jakêŋ êsêac sêŋô ŋoc biŋ ma jandôŋ êsêac gebe têtêc aê êtôm bêc samob, taŋ sêmoa mateŋ jali aŋga nom naŋ, ma têndôŋ biŋ tau êndêŋ nêŋ gôlôac amboac tonaŋgeŋ.’ 11 Ma amac tec atu gasuc jaakô lôc ŋalabu. Ma ja gelom aŋga lôc tau e jagêdêŋ undambê, taŋ ŋakesec to tao ma gêsuŋbôm kêkôm auc naŋ. 12 Go Apômtau awa kêsa gêdêŋ amac aŋga ja ŋalêlôm. Amac aŋô biŋ ŋakicsêa, mago alic ŋanô atom, aŋô awageŋ. 13 Ma eŋ geoc nê poac lasê gêdêŋ amac ma kêjatu amac, gebe ajop. Poac tau biŋsu 10, taŋ eŋ keto kêsêp poc tapa luagêc. 14 Ma Apômtau kêjatu aê gêdêŋ bêc tonaŋ gebe jandôŋ ŋagôliŋ to biŋsu êndêŋ amac, gebe aŋgôm biŋ tau ŋanô êsa aŋga gamêŋ, taŋ oc asa ana naŋ, gebe awê kaiŋ êtu amacnêm gamêŋ.
Lau Israel sejop tauŋ êndêŋ anôtôi jaba
15 “Amboac tonaŋ ajop taôm ŋapep. Gêdêŋ bêc, taŋ Apômtau awa kêsa gêdêŋ amac aŋga ja ŋalêlôm aŋga Horeb naŋ, amac alic ŋanô teŋ atom. 16 Amboac tonaŋ alic taôm gebe aŋgôm biŋ alôb-alôb ma asap gêŋ tokaiŋ-tokaiŋ ŋakatu êtu taômŋa atom. Asap gwam ŋac me awê ŋakatu atom. 17 Asap bôc nomŋa to moc, taŋ gêlôb gêmoa umboŋ ŋalabu naŋ, ŋateŋ ŋakatu atom. 18 Asap gêŋ, taŋ kêgalab gêmoa nom naŋ, to i, taŋ gêmoa bu nom ŋalêlômŋa naŋ, ŋateŋ ŋakatu atom. 19 Ma embe ôc matamanô sa e ôlic oc to ajôŋ ma utitalata ma undambê ŋagêlôŋ samob, go êlêtôm aôm e oteŋ mec to ônam sakiŋ gêŋ tau atom. Apômtau, aômnêm Anôtô, kêkêŋ gêŋ tau gêdêŋ lau samob, taŋ sêmoa umboŋ ŋalabu naŋ, sêwê kaiŋ. 20 Mago Apômtau kêkôc amac ma gêwê amac asa aŋga Aiguptu, taŋ kêtuŋ amac kêtôm ja geŋ ki gêwê naŋ, amêŋ, gebe atu eŋ taugeŋ nê lau, kêtôm taŋ amoa e gêdêŋ galoc. 21 Ma Apômtau têtac ŋandaŋ gêdêŋ aê kêtu amacŋa. Eŋ kêtôc lêma ma kêsôm kêtu tôŋ gebe aê jalom bu Jordan atom ma jasa gamêŋ ŋajam, taŋ Apômtau, amacnêm Anôtô, gebe êkêŋ êndêŋ amac êtu nêm nomlênsêm naŋ atom. 22 Tec aê jamac êndu aŋga gamêŋ tonec, jalom Jordan atom. Amac taômgeŋ alom e awê kaiŋ gamêŋ ŋajam tau êtu amacnêm gamêŋ. 23 Amboac tonaŋ ajop taôm ma aliŋ poac, taŋ Apômtau, amacnêm Anôtô, kêmoatiŋ gêdêŋ amac naŋ, siŋ atom. Asap gêŋ tokaiŋ-tokaiŋ ŋakatu atom, Apômtau, amacnêm Anôtô, gêjac jao gebe aŋgôm atom. 24 Gebe Apômtau, aômnêm Anôtô, eŋ ja êndaŋgac gêŋŋa, eŋ Anôtô, taŋ gêjam lêmuŋ nê gêŋ, gebe têtac êwiŋ eŋ taugeŋ.
25 “Amac embe akac gôlôac to gôlôacnêŋ gôlôac lasê to atu wakac aŋga gamêŋ tônê ma embe asap gêŋ tokaiŋ- tokaiŋ ŋakatu êtu gwam to aŋgôm gêŋ, taŋ Apômtau, amacnêm Anôtô, êlic amboac gêŋ alôb-alôb naŋ, e êŋgôm eŋ têtac ŋandaŋ êsa, 26 go ocsalô tonec jakalem lau undambê to nom sêŋô gebe amac malemmê weŋ tageŋ aŋga gamêŋ, taŋ êtu amacnêm gamêŋ êndêŋ taŋ alom bu Jordan naŋ. Amac oc amoa gamêŋ tau ŋasawa baliŋ atom, oc anaŋa samucgeŋ. 27 Ma Apômtau êsa amac êliŋ-êliŋ asêp lau tomôkê- tomôkê ŋalêlôm. Ma amac, taŋ Apômtau kêpalip amac asêp lau tomôkê-tomôkê ŋalêlôm naŋ, nêm lau ŋapopocgeŋ oc gacgeŋ sêmoa lau tomôkê-tomôkê ŋasawa. 28 Ma aŋga tônê oc anam sakiŋ anôtôi, taŋ ŋamalac lemeŋ sêsap kêsêp ka to poc naŋ. Anôtôi tonaŋ sêlic gamêŋ atom, sêŋô biŋ atom, seŋ gêŋ atom, sêŋu gêŋ ŋamalu atom. 29 Mago aŋga lau tomôkê-tomôkê ŋalêlôm aôm oc onsom Apômtau, aômnêm Anôtô. Ma aôm embe onsom eŋ tonêm ŋalêlôm samuc ma nêm katôm samuc, oc ôtap eŋ sa. 30 Êndêŋ bêc ŋamu embe gêŋwapac samob êpi aôm e ôpô lêna ŋanô, go ômu ôndêŋ Apômtau, aômnêm Anôtô, ôna ma taŋam wamu eŋ awa. 31 Gebe Apômtau, aômnêm Anôtô, eŋ Anôtô taê walôŋa. Eŋ oc êwi aôm siŋ to enseŋ aôm su ma êliŋ poac, taŋ kêmoatiŋ gêdêŋ tamemi to kêtôc lêma naŋ, siŋ atom.
32 “Ôkip têm, taŋ gêjaŋa su to gêmuŋ aôm naŋ, ŋabiŋ sa acgom. Ônac m êndêŋ bêc Anôtô kêkêŋ ŋamalac sêmoa nom naŋ ma ôtu kênac lau, taŋ sêŋgôŋ umboŋ ŋalabu ŋamakeŋ tonecŋa e êndêŋ ŋamakeŋ tônêŋa naŋ, gebe gêŋsêga amboac tonec oc kêsa ma lau sêŋô biŋ teŋ amboac tonec ŋawae su me masi. 33 Lau-m teŋ sêŋô Anôtô awa kêsa aŋga ja ŋalêlôm gêmêŋ kêtôm aôm gôŋô, ma sêmoa mateŋ jali me. 34 Me anôtô teŋ gêmoa, taŋ kêsaê gebe naêjaŋgo lau-m teŋ su aŋga lau-m teŋ ŋalêlôm êtu eŋ tauŋa ma kêsaê êsêac to gêgôm gêŋtalô ma gêŋsêga to gêjac siŋ ŋa lêma ŋajaŋa, taŋ kêmêtôc naŋ, ma kêtakê êsêac ŋa gêŋwapac kaiŋ teŋ kêtôm Apômtau, amacnêm Anôtô, gêgôm kêtu amacŋa aŋga Aiguptu, amac taôm matemanô alic naŋ, me. 35 Eŋ kêtôc biŋ samob tonaŋ gêdêŋ aôm, gebe ôjala gebe Apômtau eŋ Anôtô biŋŋanôgeŋ, ma anôtô teŋ gêmoa gêwiŋ atomanô. 36 Eŋ kêkêŋ aôm gôŋô eŋ awa kêsa aŋga undambê gebe êndôŋ aôm ma kêkêŋ aôm gôlic ênê ja kapôêŋ aŋga nom to gôŋô ênê biŋ kêsa aŋga ja ŋalêlôm. 37 Eŋ têtac gêwiŋ aôm tamami to kêjaliŋ êsêacnêŋ wakuc sa, ma gêwê aôm kôsa aŋga Aiguptu gômôêŋ. Eŋ tau gêmoa gêwiŋ aôm ma gêgôm gêŋ tonaŋ ŋa nê ŋaclai kapôêŋ. 38 Eŋ kêjanda lau-m kapôêŋ-kapôêŋ to ŋajaŋa sêlêlêc aôm su gêmuŋ aôm, gebe êwê aôm ôsa êsêacnêŋ gamêŋ ôna ma êkêŋ gamêŋ tau êtu nêm nomlênsêm, kêtôm tec gêc galoc nec. 39 Amboac tonaŋ ocsalô tonec ôjala ma taêm ênam biŋ tau ênêc nêm ŋalêlômgeŋ gebe Apômtau taugeŋ eŋ undambê to nom ŋaAnôtô. Anôtô teŋ gêmoa atom. 40 Kêtu tonaŋŋa aôm ôŋgôm ênê ŋagôliŋ to biŋsu, taŋ ocsalô tonec kajatu aôm naŋ, ŋanô êsa gebe aôm to nêm gôlôac, taŋ sêndaŋguc aôm naŋ, amoa ŋajam to aŋgôŋ ŋasawa ŋêŋgeŋ aŋga gamêŋ, taŋ Apômtau, aômnêm Anôtô, êkêŋ êndêŋ aôm endeŋ tôŋgeŋ naŋ.”
4:41—5:33 Ŋasêbu tonec teto malac, naŋ sêsam têtu malac sê lamuŋa aŋga Jordan ŋamakeŋ oc kêpiŋa naŋ, ŋaê, go têdênaŋ Biŋsu Lemeŋlu ŋakôniŋŋa kêtiam (alic Eksodus 20).


text:
JOSUA
Josua gêwê lau Israel gêjô Mose su jasêku lau Kanaan tulu ma sêjaŋgo gamêŋ tau su ŋamiŋ gêc buku, tec sê Josuanê ŋaê kêpi nec ŋalêlôm.
Buku tau ŋasêbu kapôêŋ têlêac gebe
1. Môkêlatu 1 - 12 Lau Israel selom bu Jordan jasêsa Kanaan ma sêkôc nom tau su aŋga malacm nêŋ.
2. Môkêlatu 13 - 22 Lau Israel sêpuc kapoac gebe gôlôacmôkê ŋagêdô 9 to Manasenê gôlôac ŋamakeŋ têtap nêŋ nom sa aŋga gamêŋ, taŋ gêc bu Jordan ŋamakeŋ gêmu oc kêsêpŋa naŋ.
3. Môkêlatu 23 - 24 Josua kêsaê gebe nê noc êwi nom siŋŋa kêdabiŋ, tec kêkalem lau Israel sêkac sa ma gêlêŋ biŋ êsêac kêtu dim luagêc. Lau Israel sêsôm kêtu tôŋ kêtiam gebe sejop Anôtônê poac ma sênam sakiŋ eŋ taugeŋ endeŋ tôŋgeŋ.
1
Lau Israel sêmasaŋ tauŋ gebe sêsa gamêŋ Kanaan sêna
1 Apômtaunê sakiŋwaga Mose gêmac êndu su, go Apômtau kêsôm biŋ gêdêŋ Mosenê sakiŋwaga Nun latu Josua gebe 2 “Ŋoc sakiŋwaga Mose gêmac êndu, amboac tonaŋ ôndi olom bu Jordan tonec. Lau samob sêwiŋ aôm, ma naaô lasê gamêŋ, taŋ galoc jakêŋ êndêŋ lau Israel naŋ. 3 Gamêŋ samob, taŋ emtapa aka naŋ, aê jakêŋ êndêŋ amac êtôm gajac mata gêdêŋ Mose. 4 Gamêŋ samob, taŋ gêc gamêŋ sawa to lôc Lebanon ma bu kapôêŋ Euprat, taŋ kêtu lau Het nêŋ gamêŋ naŋ, e gêdêŋ gwêc kapôêŋ, taŋ kêpoac gêmu oc kêsêpŋa naŋ ŋasawa, gamêŋ samob tonaŋ êtu amacnêm nom. 5 Êtôm têm ômoa matam jaliŋa naŋ, ŋac teŋ êtôm gebe êkô aôm auc atom. Aê jamoa jawiŋ aôm êtôm gamoa gawiŋ Mose. Aê oc jaŋgamiŋ tauc êndêŋ aôm to jawi aôm siŋ atom. 6 Ôkô ŋajaŋa totêmtac êpa sugeŋ, gebe aôm taômgeŋ ôkêŋ lau tonec sêwê kaiŋ gamêŋ, taŋ katôc lemoc gêdêŋ êsêac tameŋi gebe jakêŋ êndêŋ êsêacŋa naŋ. 7 Amboac tonaŋ ôkô ŋajaŋa totêmtac êpa sugeŋ ma ojop taôm gebe ôŋgôm biŋsu samob, taŋ ŋoc sakiŋwaga Mose kêjatu aôm naŋ, ŋanô êsa. Ôwi biŋsu tau siŋ ma o sic ômu anô me gasêŋa atom, ec ôtap nêm lêŋ ŋanô ŋajam sa. 8 Biŋsu ŋabuku ŋabiŋ ênêc aôm awamsuŋ ŋapaŋgeŋ. Taêm ênam biŋ tau ênêc nêm ŋalêlôm êtôm eleŋ to êmbêc, ec ôŋgôm biŋ samob, taŋ teto gêc buku tau naŋ, ŋanô êsa tomalageŋ. Embe ôŋgôm amboac tonaŋ, go ôsa nêm lêŋ e ônac dabiŋ ŋapep ma ôtap nêm lêŋ ŋanô ŋajam sa. 9 Aê kajatu aôm gebe ôkô ŋajaŋa totêmtac êpa sugeŋ. Ôtêc taôm atom ma katôm ôluŋ-ôluŋ atom, gebe Apômtau, aômnêm Anôtô, oc êmoa êwiŋ aôm êtôm lêŋ samob, taŋ ôsa ôna naŋ.”
10 Go Josua kêjatu launêŋ kasêga gebe 11 “Asa gamêŋ becŋa ana ma ajatu lau gebe ‘Amansaŋ nêm gêŋ aniŋŋa gebe êpuc amac tôŋ aŋga intêna. Bêc têlêac ênaŋa acgom, go alom bu Jordan tonec naakôc nom, taŋ Apômtau, amacnêm Anôtô, gebe êkêŋ êndêŋ amac naŋ su, gebe êtu amacnêm gamêŋ.’”
12 Go Josua kêsôm gêdêŋ lau Ruben to Gad ma lau Manase ŋamakeŋ gebe 13 “Taêm ênam biŋ, taŋ Apômtaunê sakiŋwaga Mose kêjatu amac naŋ, gebe ‘Apômtau, amacnêm Anôtô, oc êkêŋ gamêŋ alêwaŋ taômŋa êndêŋ amac, ma gebe êkêŋ nom tonec êndêŋ amac.’ 14 Amacnêm lauo to nêm gôlôac ŋasec-ŋasec ma nêm bulimakao sêmoa gamêŋ, taŋ Mose kêkêŋ gêdêŋ amac gêc bu Jordan ŋamakeŋ tonecŋa naŋ. Mago amacnêm lau ŋaclai sêja laukasap sa naselom bu sêmuŋ nêm lasitêwai ma sênam êsêac sa 15 e Apômtau êkêŋ nêm lasitêwai sêlêwaŋ tauŋ têtôm amac ma sêŋgôŋ têtu wakac aŋga gamêŋ, taŋ Apômtau êkêŋ êndêŋ êsêac naŋ. Su, go amac amu amêŋ nom, taŋ kêtu amacnêm gamêŋ naŋ. Apômtaunê sakiŋwaga Mose kêkêŋ gamêŋ, taŋ gêc bu Jordan ŋamakeŋ gêmu oc kêpiŋa naŋ, gêdêŋ amac.” 16 Ma êsêac sêjô Josua awa gebe”Biŋ samob, taŋ kôjatu aêac naŋ, aêac abe aŋgôm ŋanô êsa, ma asa gamêŋ samob, taŋ ôsakiŋ aêac naŋ ana. 17 Aêac taŋeŋ wamu aôm êtôm taŋeŋ wamu Mosenê biŋ samob. Biŋ tageŋ tonec gebe Apômtau, aômnêm Anôtô êmoa êwiŋ aôm êtôm gêmoa gêwiŋ Mose. 18 Lau samob, taŋ sêli aweŋ sa êndêŋ aômnêm jatu to taŋeŋpêc aômnêm biŋ, taŋ ôjatu êsêac naŋ, oc sênac êsêac êndu. Biŋ tageŋ tonec gebe ôkô ŋajaŋa ma têmtac êpa su.”


text:
2
1 Amboac tonaŋ undambê to nom ŋagêŋ mateŋ jali totau- totau samob ŋanô kêsa. 2 Ma Anôtô gêjac dabiŋ nê koleŋ, taŋ gêjam su naŋ, gêdêŋ bêc lemeŋ teŋ ŋanô luagêcŋa ma kêlêwaŋ tau gêdêŋ bêc kêtu ŋanô luagêcŋa kêtu koleŋ samob, taŋ gêgôm naŋŋa. 3 Ma Anôtô gêjam mec bêc kêtu ŋanô luagêcŋa to gêjam dabuŋ, gebe gêdêŋ bêc tonaŋ Anôtô kêlêwaŋ tau aŋga nê koleŋ, taŋ gêjam e gêjac dabiŋ naŋ. 4 Anôtô kêkêŋ undambê to nom ŋanô kêsa ŋamiŋ tau tonec.
Biŋ Paradisŋa
Gêdêŋ taŋ Apômtau Anôtô kêkêŋ nom to undambê 5 gêŋ tolauŋ teŋ kêpi atom to gêŋgaga teŋ kêkô kôm atom tageŋ gebe Apômtau Anôtô kêkêŋ kom kêsêp nom atom tageŋ. Ma ŋamalac teŋ gebe êŋgaluŋ nom popocŋa gêmoa atom. 6 Ma bu nom ŋalêlômŋa kêlêni mêŋkêpi ma kêmalôm nom ŋawambuc kêsa. 7 Gêdêŋ tonaŋ Apômtau Anôtô kêkôc nom aŋga kôm ma kêlêsôb ŋamalac to gêju awajaô mata jaliŋa kêsô eŋ lususuŋ, tec ŋamalac kêtu gêŋ mata jali.
8 Go Apômtau Anôtô kêsê kôm aŋga Eden, taŋ gêc gêmu kêsa gamêŋ oc kêpiŋa naŋ, ma ketoc ŋamalac, taŋ kêlêsôb naŋ, gêmoa kôm tau. 9 Ma Apômtau Anôtô kêkêŋ ka kêpi aŋga nom, ŋakatu gêjac mataanô ŋajam ma ŋanô tau kêmoasiŋ awasuŋ. Ma ka daŋgôŋ mateŋ jaliŋa kêpi aŋga kôm ŋaluŋ to ka tajala ŋajam to secŋa amboac tonaŋgeŋ.
10 Bu teŋ ŋamôkê gêc Eden gebe êmalôm kôm tau. Aŋga kôm ŋalêlôm bu tonaŋ gêwa tau kêkôc gêja ŋasêli aclê. 11 Ŋasêli ŋamata ŋaê gebe Pison. Bu tonaŋ kêgi gamêŋ Hawila, taŋ gold gêc naŋ, 12 ma gamêŋ tonaŋ ŋagold ŋajamanô. Katêkwi toŋamalu ŋajam ŋaê gebe bedelium to pocawa kokoc ŋaê gebe soham gêc gamêŋ tonaŋ amboac tonaŋgeŋ. 13 Bu ŋasêli kêtu luagêcŋa ŋaê gebe Gihon. Bu tonaŋ kêgi gamêŋ Kus. 14 Bu ŋasêli kêtu têlêcŋa ŋaê gebe Hidekel, naŋ kêpoac Asuria ŋagamêŋ oc kêpiŋa. Ma bu ŋasêli kêtu aclêŋa ŋaê gebe Euprat.
15 Apômtau Anôtô kêkôc ŋamalac ma ketoc eŋ gêmoa kôm Eden gebe ênam kôm êpi nom ma ejop kôm tau. 16 Ma Apômtau Anôtô kêjatu ŋamalac ma kêsôm gebe “Kaŋanô pebeŋ, taŋ kêkô kôm naŋ, ôniŋmaŋ. 17 Mago kaŋanô tajala ŋajam to secŋa ôniŋ atom. Embe ôniŋ kaŋanô tau, oc ômac êndu êndêŋ bêc tonaŋ.”
18 Go Apômtau Anôtô kêsôm gebe “Ŋamalac taugeŋ êmoa oc ŋajam atom. Aê gabe jakêŋ kêpuctôŋo teŋ êndêŋ eŋ, taŋ êtôm eŋ naŋ.” 19 Tec Apômtau Anôtô kêkôc nom ma kêmasaŋ bôc saleŋŋa samob to moc umboŋ ŋalabuŋa totau-totau ma kêkêŋ gêŋ tau gêdêŋ ŋamalac ma gebe êŋô ŋaê, taŋ ŋamalac ê êpi gêŋ totau-totau tonaŋ. Ma ŋaê, taŋ ŋamalac gê kêpi gêŋ totau-totau samob kêtômgeŋ naŋ, tec kêtu êsêacnêŋ ŋaê. 20 Ŋamalac gê bôc malacŋa samob nêŋ ŋaê to kêsam moc umboŋ ŋalabuŋa nêŋ ŋaê ma bôc saleŋŋa amboac tonaŋ, mago kêtap ŋamalacnê kêpuctôŋo teŋ gebe êtôm eŋŋa sa atom. 21 Tec Apômtau Anôtô gêgôm ŋamalac tau gêc bêc e kêliŋ tau siŋ ma kêkôc ênê ŋabi teŋ sa ma ŋamêsôm gêôc ŋamala auc. 22 Ŋabi taŋ Apômtau Anôtô kêkôc aŋga ŋamalacnê naŋ, eŋ kêmasaŋ kêtu awê ma kêkêŋ gêdêŋ ŋamalac. 23 Go ŋamalac kêsôm gebe
“Kecgoc, galoc katap ŋatêkwa aŋga aêŋoc sa ma ŋamêsôm aŋga aêŋoc amboac tonaŋ.
Aê gabe jaê ênê ŋaê gebe ‘Ŋamalaco’ gebe sêkôc aŋga ŋamalacnê.”
24 Kêtu tonaŋŋa ŋamalac êwi tama agêc têna siŋ ma êsap nê awê tôŋ ma êsêagêc têtu ôli tageŋ. 25 Ma ŋaclagêco sêmoa ôliŋ ŋaôma ma majeŋ gêdêŋ tauŋ atom.


text:
Koi Raat Aisi Bhi Aaye Lyrics - Friendship (2006).
Koi Raat Aisi Bhi Aaye
Song Duration: 05:45
Koi raat aisi bhi aaye ke ye manzar dekhoon Koi raat aisi bhi aaye ke ye manzar dekhoon Teri peshani ho aur apna muqaddar dekhun Koi raat aisi bhi aaye ke ye manzar dekhoon Saare mosam tere aa jaane se lagte hain bahaar Saare mosam tere aa jaane se lagte hain bahaar Jab bhi dekhoon tujhe aa jaaye mere dil ko karaar Sochata hoon tujhe palko pe sajha ke dekhoon Koi raat aisi bhi aaye ke ye manzar dekhoon Kisko batlaau yahan kyaa hain zamane ke sitam Kisko batlaau yahan kyaa hain zamane ke sitam Kaise dikhlaun yahan main tera aaina e ghum Lab hilaau to har ek hath mein patthar dekhun Koi raat aisi bhi aaye ke ye manzar dekhoon Jab andhera ho jhala deti hain samme aksar Jab andhera ho jhala deti hain samme aksar Log kehate hain sadda hain teri shola petal Ghunghuna yun teri aawaz ko chhukar dekhun Koi raat aisi bhi aaye ke ye manzar dekhoon Teri peshani ho aur apna muqaddar dekhun Koi raat aisi bhi aaye ke ye manzar dekhoon
Total views : 227
(No Ratings Yet)


text:
Pol ndê bapia ŋamata-ŋga têŋ lau
Tesalonika-ŋga
Yom whê bapia dindec sa-ŋga
Tesalonika iŋ malac atu daŋ naŋ yêc gameŋ Masedonia-ŋga. Pol iŋ ŋgac ŋamata-ŋga bu hoc ŋawaê ŋayham asê yêc Tesalonika (Apo 17:1-9). Iŋ mbo whiŋ ŋac bêc daêsam dom, ma lau Israel-ŋga naŋ sêkêŋ whiŋ Yisu dom yêc malac dau, naŋ sem lêmuŋ iŋ ma sêkêŋ kisa iŋ, dec iŋ kölhö gi. Magoc lau Tesalonika-ŋga naŋ sic hu sêkêŋ whiŋ Pômdau, naŋ sêsap si sêkêŋ whiŋ dôŋ ŋaŋga, e ŋawaê ŋayham gi tiapa yêc gameŋ hoŋ dinaŋ (1:8).
Tiŋambu Pol gauc gêm ŋac ŋapaŋ ma kêkiŋ Timoti bu mbo whiŋ ŋac ma êndôhôŋ ŋac, ma bu lic ŋac sêmbo ŋalêŋ bocke (3:1-5). Ma Timoti mbu têŋ Pol gi tiyham, ma gic miŋ pi ŋac si lêŋ ŋayham (3:6-10). Ŋawaê dau kôm Pol tac ŋayham sambuc, dec iŋ to bapia dindec têŋ ŋac.
Pol to yom ŋatô têŋ lau Tesalonika-ŋga, bu puc ŋac dôŋ bu sêsap mêtê ŋayham dôŋ ma sêtimêtê dau ŋapep. Iŋ whê lau batê si sêtisa ŋalêŋ sa têŋ ŋac, bu nem malô ŋac ma sêtaŋ lau naŋ sêmbac ndu su, naŋ êŋlêc dom. Ma iŋ to yom pi mêtê ŋayham-ŋayham daêsam naŋ gic lau sêkêŋ whiŋ-ŋga ŋawaê.
1
Pol gic hu ndê bapia
1 Aö Pol, ma Sailas lu Timoti, ato bapia dindec têŋ gôlôwac dabuŋ malac Tesalonika-ŋga, mac lau naŋ akêŋ whiŋ Damaŋ Anötö lu Pômdau Yisu Kilisi. Pômdau ndê mwasiŋ ti yom malô têŋ mac hoŋ.
Pol tac ŋayham tu lau Tesalonika si mêtê-ŋga
2 Tôm bêc hoŋ yac ateŋ mbec, ma am daŋge Anötö tu mac hoŋ-ŋga. 3 Têm hoŋ yac ateŋ mbec têŋ Damaŋ Anötö, naŋ yac gauc gêm mac nem mêtê ŋayham. Mac akôm gweleŋ ŋayham tu mac nem akêŋ whiŋ-ŋga, ma akôm gêŋ daêsam bu anem akiŋ asidôwai, tu mac nem mêtê atac whiŋ lau-ŋga. Ma mac akêŋ batam bu Pômdau Yisu Kilisi oc mbu meŋ, dec mac alhac ŋaŋga eŋ. 4 O asidôwai naŋ Anötö tac whiŋ mac ndu andô. Yac aŋyalê su bu Anötö kêgalêm mac sa ati iŋ ndê. 5 Ŋahu bu têŋ ndoc yac ahoc ŋawaê ŋayham asê têŋ mac, naŋ yom dau meŋ ŋambwa dom, magoc meŋ ti Anötö ndê ŋaclai. Ma Ŋalau Dabuŋ puŋ ŋawaê dau dôŋ sip nem ŋalôm, e mac akêŋ whiŋ ŋaŋga eŋ. Ma mac daôm aŋyalê mêtê naŋ yac akôm, bu anem mac sa têŋ ndoc yac ambo awhiŋ mac.
6 Ŋawapac daêsam tap mac sa, magoc Ŋalau Dabuŋ puc mac dôŋ, dec akôc ŋawaê ŋayham sa ti atac ŋayham atu. Ŋalêŋ dinaŋ mac apuc yac mba waŋaŋ, ma apuc Pômdau ndê waŋga bocdinaŋ. 7 Mac nem lêŋ dinaŋ ti dôhôŋ ŋayham, bu lau sêkêŋ whiŋ-ŋga yêc gameŋ Masedonia ti Akaya-ŋga hoŋ sêlic ma sêŋkuc. 8 Ma mac nem lêŋ ŋayham kôm Pômdau ndê ŋawaê ŋayham tiapa yêc gameŋ Masedonia-ŋga ma gameŋ Akaya-ŋga tawasê dom. Lau yêc gameŋ hoŋ sêŋgô ŋawaê bu mac akêŋ whiŋ Anötö. Bocdinaŋ gitôm dom bu yac asôm yom daŋ bu awhê mac nem lêŋ sa têŋ lau. 9 Lau dau sic miŋ yom hoŋ pi mac nem lêŋ ŋayham. Sic miŋ bu mac akôc yac sa ŋalêŋ ŋayham, ma mac ahu anötöi gwam siŋ, ma anem daôm kwi bu anem akiŋ Anötö naŋ Anötö ŋandô, ma mbo tali ŋapaŋ. 10 Ma kwahic dec mac akêŋ batam iŋ ndê Atu Yisu bu mbu akêŋ undambê meŋ. Iŋ Yisu naŋ Anötö uŋ iŋ sa akêŋ lau batê-ŋga. Yisu dau dinaŋ dec kêgaho yac su yêc Anötö ndê atac ŋandê, naŋ oc meŋ sa tiawê têŋ bêc ŋambu-ŋga.


text:
The Web's #1 Hindi Lyrics Web Site
Browse Lyrics by Title
aa bhi ja - 2 aye mere hamdam aa bhi ja - 2 aye mere hamdam pyar leke aaya hai bahaaron ka mausam - 2 aa bhi ja - 2 aye mere hamdam aa bhi ja - 2 aye mere hamdam pyar leke aaya hai bahaaron ka mausam - 2 ham raahon mein aankhen bichhaye baithe hai inn aankhon mein sapane sajaye baithe hai sapane toote na aapake hi naam ke hai aa bhi ja - 2 aye mere hamdam aa bhi ja - 2 aye mere hamdam pyar leke aaya hai bahaaron ka mausam - 2 ae goriye o goriye ham intezaar aaisa karenge baar baar pathhara gayi aankhen bhi do kya mere yaar aji deewane ham aap ke hi naam ke hai aa bhi ja - 2 aye mere hamdam aa bhi ja - 2 aye mere hamdam pyar leke aaya hai bahaaron ka mausam...


text:
The Web's #1 Hindi Lyrics Web Site
Browse Lyrics by Title
oh ho ho ho ho ho ho ho ta ra ra ram ta ra ra ra ram ha ha ha ha ta ra ra ram ta ra ra ra ram ye kaun aaya ( ye kaun aaya ke mere dil ki duniya mein bahaar aayi ) -2 ye kaun aaya achanak ye mere haathon mein kiska haath aaya hai na main jaanu na dil jaane wo apna ye paraya hai ye kaun aaya ke main apni hi dhadkan sun ke sharmaya ye kaun aaya ke mere dil ki duniya mein bahar aayi ye kaun aaya dulhan ban ke jawani ki umangen gungunati hain bata hai kaun aankhon mein ke aankhen muskurati hain bikhar ke kiski baanhon se ye meri zulf laharaayi ye kaun aaya ye kaun aaya ke mere dil ki duniya mein bahaar aayi ye kaun aaya


text:
1 Son
Yesu wel wiin wë krismaki 60 pöta ök won sëën Sonök pep epwer ingre mor saö naröaan retëng ëa. Son pöp Yesuu ru 12 pöröakaanëp. Pi omnarö Anutuun lup sant yaalmëem karuröenta elmëëpënëak mëëa. Pël mëak omën naröak, “Yang omnarö utpetarö. Pötaan Yesu yang koröpööring newaisën ëa,” pël ya pörö kaar ya pöt retëng ë mena.
Pöt epël wia.
Ngön ngës rëaut 1:1-4
Ëwaare kaö pöteparë ngönte 1:5-2:29
Anutuu ruuröere Setenë ruurö 3:1-24
Ngön yaapötre kaaröt 4:1-6
Lup sant yaauta ngönte 4:7-21
Kön wi kosang yewesauta ngönte 5:1-21
1
Wëwëeta ngönte
1 Ne omën kaö nenten kön tektek niamaan. Omën kaö pöt wëwëeta ngön këëta pep pöp ngaanëër kutömre yang won wiaan wakaimaup. Ten piin kat wiak tenim itöök itenak moresring moröak pël ëaut yak tekeri wesak arën ök niaim. 2 Wëwë këëta pepap tekeri orö rëën itenaut. Yakök wëwë kosangta pepapön war wesak ök niaim. Wëwë kosangta pep pöp Pepapring wakaimaupök tenim naë tekeri oröön itenaut. 3 Ten itenak kat wiak pël ëakök arënta ök yeniak. Ar kat wiin tiar lup kopëtemer sak Pepere pim Ruup Yesu Kristooring lup kopëtemer sak öpenëak ök yeniak. 4 Pël ëën tiarim naë ërëpre sawi kësang pan oröak wiaapna yak ngön epët retëng ë yaningk.
Tiar ëwaatak öpa
5 Yesuu naëaan ten epël kat wiak ök yeniak. Anutu pi ëwa pepap yak pim naë ëwa pëënë wia. Koö nent pim naë wi naön. Won pan. 6 Tiar koutak wë Anuturing lup yal menak wë pël apena pöt kaar apenaat. Pël ëak ngön këëteta yok pangk wak naön ëëpenaat. 7 Anutu pi ëwaatak wë. Pötaanök tiarta ëwaatak wë pöt lup kopëtemer sak wëën pim Ruup, Yesu Kristo, pim iitak tiarim utpetat kërë nuulaan kölam tëak wë. 8 Tiar tiarimtën saun wonörö pël yak pöt tiarimtë lupöt morök yaalmë. Pël ëën ngön këët tiarim lupötë wi naön yaë. 9 Anutu pim ngön ëa pöt kë rëak wotpil yaniwesaup. Pötaanök tiar tiarim saunat war wesak yemoolak pötak pimtok tiarim utpetatë songönte ent ë nuulëak kölam yaniwas. 10 Tiar tiarimtën utpet nent naën yaaurö pël yamëem pöt Anutuu ngön niia pöt wa kaar weseim wë piin kaar yaaup pël yemak. Pël ëën pim ngönte tiarim lupötë wi naön yaë.


text:
Jon
ndê bapia ŋamata-ŋga
Yom whê bapia dindec sa-ŋga
Ŋgac naŋ to bapia dindec, naŋ whê dau sa yêc bapia dau ŋalôm dom, magoc lau tigauc daêsam sêsôm bu Jon, Yisu ndê aposel naŋ to Jon ndê ŋawaê ŋayham, naŋ to bapia dindec whiŋ. Iŋ to bapia dindec gic lau sêkêŋ whiŋ-ŋga hoŋ ŋawaê. Lau ŋatô gauc gêm bu Jon to bapia dindec têŋ ndoc iŋ ti ŋamalac andô ma ndöc malac Epesas, ma bocdinaŋ iŋ to bu lau gameŋ Esia-ŋga sêsam muŋ.
Jon kêŋ puc lau sêkêŋ whiŋ-ŋga pi kêdôhôŋwaga tasaŋ naŋ sêsôm bu ŋamalac si ŋamlic ma gêŋ nom-ŋga hoŋ tisac su. Bocdinaŋ sêsôm yom pi Anötö ndê Atu (Mesaya) bocdec bu, oc tôm dom bu iŋ sip nom ma mbo tôm ŋamalac. Ma sêsôm bu Yisu iŋ ŋamalac ŋambwa, ma sêkêŋ whiŋ dom bu iŋ Anötö ndê Atu me Anötö ŋandô. Ŋac sêtoc lau si gauc sa kêlêc ma sêsôm bu datap gauc sa, dec tôm bu dambo dawhiŋ Anötö. Ma sêlic ŋamalac si lêŋ gitôm gêŋ ŋambwa, dec sêhêgo dau pi mêtê atac whiŋ-ŋga dom, ma gauc gêm bu oc tôm bu lau sêkêŋ whiŋ-ŋga sêkôm mêtê sac ŋapaŋ.
Jon kêŋ puc iŋ ndê lau bu sêsôc yom tasaŋ kaiŋ dinaŋ ŋapu dom, ma sêsap yom ŋandô pi Yisu Kilisi ma mêtê atac whiŋ-ŋga dôŋ ŋaŋga.
1
Anötö ndê Atu meŋ mbo nom ti ŋamalac ŋandô
1-2 Yac bu ahoc yom ŋandô asê têŋ mac, pi Yisu naŋ dasam bu ‘Yom Taŋli-ŋga.’ Iŋ yac neŋ dambo taŋli ŋapaŋ-ŋga ŋahu, naŋ mbo whiŋ Damaŋ Anötö têŋ têm ŋamata-ŋga andô, ma tiŋambu hoc dau asê têŋ yac. Iŋ meŋ mbo nom whiŋ yac, dec yac alic iŋ pi tanôŋ, amasec iŋ ŋa amaŋ, ma aŋgô iŋ dau ndê yom. Ma bocdinaŋ dec yac bu apuc yom pi taŋli ŋahu dau dôŋ bu yom ŋandô. 3 Aêc! Yac ahoc yom asê têŋ mac, pi iŋ naŋ yac alic ti aŋgô su. Yac atac whiŋ bu mac akôc yom dau sa, dec yac hoŋ oc dapiŋ dauŋ dôŋ ti dasap yom ŋandô pi Yisu dôŋ. Ma yom ŋandô dau oc piŋ yac hoŋ dôŋ danem damiŋ Damaŋ Anötö lu iŋ ndê Atu, Yisu Kilisi. 4 Yac ato yom dindec têŋ mac, ma akêŋ bataŋ bu mac oc akôc sa, dec oc kôm yac hoŋ datisambuc.
Taŋsêlêŋ dambo Anötö ndê ŋawê ŋalôm
5 Ŋawaê naŋ Yisu dau gic dulu têŋ yac, naŋ yac ahoc asê têŋ mac bocdec bu, Anötö iŋ Ŋawê Ŋadau, ma mêtê ŋasec-ŋga daŋ yêc iŋ-ŋga dom. 6 Bocdinaŋ yac bu dasôm bu dati Anötö ndê lau, tigeŋ dasa lêŋ ŋasec-ŋga, goc yac lau tasaŋ, ma taŋkuc yom ŋandô dom. 7 Magoc yac bu dasa neŋ lêŋ dambo ŋawê ŋalôm gitôm Anötö dau mbo ŋawê ŋalôm, dec ŋawê dau piŋ yac dôŋ dawhiŋ dauŋ, ma iŋ ndê Atuŋgac Yisu ndê dac oc êŋgwasiŋ yac neŋ sac hoŋ su. 8 Yac bu dasôm bu yac neŋ sac mbasi, dec oc taŋsau dauŋ, ma yom ŋandô yêc yac neŋ ŋalôm dom. 9 Magoc yac bu dapu dauŋ ma dahoc neŋ sac asê têŋ Anötö, dec dakêŋ whiŋ bu iŋ oc suc yac neŋ sac kwi, ma êŋgwasiŋ yac neŋ ŋalôm ŋawasi sa tiyham. Bu Anötö kôm gêŋ gitêŋ eŋ, ma dakêŋ whiŋ bu gêŋ bocke naŋ iŋ kêmatiŋ tidôŋ bu kôm, naŋ iŋ oc kôm. 10 Yac bu dasôm bu yac neŋ sac mbasi, naŋ tôc asê bu dalic Anötö ndê yom gitôm yom tasaŋ, ma iŋ ndê yom ŋandô daŋ yêc yac neŋ ŋalôm dom.


text:
Tububihit mede Mosesdi youkuk
1
Bepaŋdi Kwet Kunum yehitubumintaguk.
1 Mebineŋ tububihila Bepaŋdi kunum eŋ kwet yehitubumintaguk. 2 Kwet adi giyoŋgiyoŋeeŋ eŋ hamap hakuk. Kaŋ mambip wapumdi ime wapum fuliŋgoŋ hinek mambipnit u kufulaŋa hakuk. Kaŋ Wapum’walaŋ Munabulidi ime foloniŋgoŋ wole-kumuŋkumuŋeeŋ hatiguk. 3 Kaŋ Bepaŋdi indiŋ yoguk, “Hautawek!” yobune hautaguk. 4 Kaŋ Bepaŋ adi hauta kaune utumbaune hauta eŋ mambip yehidaneguk. 5 Tiŋa hautadok wou hadapmo yoguk eŋ mambipdok wou bufa yoguk. Unduŋ tulune kwet bufaaŋ heleune melenai 1 tuguk.
6 Kaŋ Bepaŋ adi indiŋ yoguk, “Ime lekiŋgoŋ ginaŋ kamehep fafaŋeniŋ niŋ mintaaŋ wendigoŋ ime danewek.” 7 Unduŋ yobune ime lekiŋgoŋ kamehep wapum mintaaŋ ime daneune fukuniŋ wohiŋkade loguk eŋ fukuniŋ komaŋkade hakuk, kaŋ lekiŋgoŋ hamap mintaguk. 8 Kaŋ Bepaŋdi wou hamap wapum yoguk. Unduŋ tulune kwet bufaaŋ heleune melenai 2 tuguk.
9 Kaŋ Bepaŋdi indiŋ yoguk, “Kunum falipmeŋ ime dambek niŋkadegoŋ wooŋ bopneune kwet silidawek.” Yobune undugoŋ mintaguk. 10 Kaŋ Bepaŋdi siliŋ wondok wou kwet yoguk, eŋ imeŋgwaŋ wapum wondok wou luhi yoguk. Unduŋ tiŋa kaune utumba tuguk. 11 Kaŋ Bepaŋdi yoguk “Kwet foloŋ nemenemek duhuŋa labiiŋ u kadoŋa labuneŋ, nanaŋe, yuwoiyuwoi, wowoŋgimiŋ youlihinit hogohogok, eŋ bem heki, kilikihik namandap molomolom kadoŋa labuneŋ.” Yobune undugoŋ hinek mintaguk. 12 Kwetdi yehininiŋineune nanaŋe, yuwoiyuwoi, wowoŋgimiŋ mebimebi eŋ bem mebimebi youli hinit hogohogok labugiŋ, folonamandap molomolom labugiŋ. Kaŋ Bepaŋdi kaune utumbaguk. 13 Kaŋ kwet bufaaŋ heleune melenai 3 tuguk.
14-15 Kaŋ Bepaŋdi indiŋ yoguk, “Kunum ginaŋ hauta mintaneŋ. Tiŋa adikuyeŋgoŋ hadapmo eŋ bufa yehidaneyaneeŋ. Tiŋa yeyaneeŋ e gwi mele eŋ duhuduhu nai eŋ gulet nai diniŋ fek tiŋa kunumneniŋ hauta tiŋa hautayaneeŋ.” Yobune undugoŋ mintagiŋ. 16 Bepaŋdi unduŋ tiŋa kudup hauta wapumnit lufom yehitubumintaguk, hauta wapumgoŋdi hadapmo timeŋ tiŋa kadokooŋ hatidok, eŋ hauta wapum niŋ gwehegweheyeŋgoŋdi bufa kadokooŋ hatidok yapmeguk. Tiŋa yeguk e hinantilamek maaŋ yehitubumintaguk. 17 Adi kwet tubuhautadok 18 eŋ bufa dut hadapmo yabudokooŋ bufa eŋ hadapmo yehidanedok kunum foloŋ yapmeguk. Unduŋ tiŋa Bepaŋdi kaune utumbaguk. 19 Unduŋ tulune kwet bufaaŋ heleune melenai 4 tuguk.
20 Tubune Bepaŋdi indiŋ yoguk, “Ime maaneŋ ime diniŋ kale mebimebi mintaaŋ imeŋgwaŋ tokiune waliwali wapum mintawek. Eŋ bagi heki adi hamap foloŋ wole yawaneeŋ.” Yobune mintaguk. 21 Bepaŋdi luhi kale kakahi gili eŋ nemek hatihati hinit mebimebi ime maaneŋ waliwali hinit hakiiŋ eŋ bagi papalihinit mebimebi, yehitubumintaaŋ yabuune utumbaguk. 22 Kaŋ Bepaŋdi indiŋ yoŋa yehikahaŋneguk, “Hidi youlinit tiŋa kisaŋ ulihakaaŋ imeŋgwaŋ wapum tokidapmaneeŋ eŋ bagi heki adi kwet foloŋ ulihakaneeŋ.” 23 Unduŋ yolune kwet bufaaŋ heleune melenai 5 tuguk. 24 Dapmaune Bepaŋdi indiŋ yoguk, “Kwetdi nemek mebimebi namandap molomolom yehitubumintawek, kale mimihi, eŋ miŋgembet, kaleŋgiŋgiŋ eŋ kale moihi mebimebi.” Yobune undugoŋ mintagiŋ. 25 Bepaŋ adi kale mimihi mebimebi eŋ kale moihi mebimebi tiŋa miŋgembet eŋ kaleŋgiŋgiŋ mebimebi unduŋku tubumintadapmaaŋ kaune utumbaguk.
Bepaŋdi me eŋ tam yehitubumintaguk.
26 Kaŋ Bepaŋ adi indiŋ yoguk, “Agaŋ! Indi meeniŋ indi inde indihigoŋ yehitubumintanim! Kaŋ adi luhi kale, hamap foloŋ bagi hatiiŋ eŋ kale mimihi eŋ kale moihi hogohogok tiŋa miŋgembet, kaleŋgiŋgiŋ heki kwet foloŋ kayohik kohohikdi yaliŋa uŋambuŋat tiiŋ wapum eŋ molom tiŋa yabudokoneeŋ.” 27 Kaŋ biyagoŋ kuyoŋ, Bepaŋ adi meeniŋ ne undiniŋgoŋ tubumintaguk. Me eŋ tam yehitubumintaguk. 28 Tiŋa yehikahaŋneeŋ indiŋ yeniŋguk, “Wapmihi hiyenit tiŋa ulihakaaŋ kwet tokiŋa kadokoneeŋ. Tiŋa luhi kale eŋ hamap foloŋ bagi hatiiŋ eŋ kwet foloŋ kale hatiiŋ eŋ kaleŋgiŋgiŋ heki hogohogok wapum eŋ molom tiyemiŋa yabudokoneeŋ.”
29
Bepaŋdi unduŋ yoŋa indiŋ yeniŋguk, “Nu hiditok nanaŋe iŋak hamulat: yuwoiyuwoi, bem gimiŋ, kahak heki eŋ nemenemek youlinit labiiŋ. * 30
Eŋ kale kwet foloŋ hatiiŋ eŋ hamap ginaŋ bagi hatiiŋ eŋ miŋgembet, tiŋa kaleŋgiŋgiŋ heki munabut hinit yehitubumintaŋit adi’walaŋ nanaŋe adi yupaaŋ, kilihikit heki kamelat.” Kaŋ undugoŋ hinek mintaguk. 31
Kaŋ Bepaŋ adi nemek tubumintaguk i yabune momooŋ hinek tuguk. Kaŋ kwet kotigoŋ bufaaŋ heleune melenai 6 tuguk.


text:
Biŋ Tasam Êmuŋŋa
Sêpuc Bibolo tonec ŋalêŋ teŋ kêtôm, taŋ sêpuc aêacnêŋ Biŋlênsêm Wakuc naŋ atom. Aêac tec tasam ŋapuc ŋagec tonec gebe epeŋ nêŋ kauc lasê e tajala katô kwanaŋgeŋmaŋ.
Sêjam Biŋlênsêm Laŋgwa ŋabuku samob ôkwi tomalageŋ ma sêpuc gêc Bibolo tonec atom. Ŋam amboac tonec gebe Lau Israel laŋgwa nêŋ biŋsu to nêŋ om ma nêŋ da to ŋasakiŋ ŋagôliŋ gwalêkiŋ kepeŋ aêac lau galocŋa amboac lau Juda tau nê atom. Anôtô kêkêŋ biŋ tonaŋ ŋai gêdêŋ lau têm tônêŋageŋ gebe sejop. Biŋ amboac tonaŋ tec lau-sêjaliŋ- biŋwaga sêwi siŋ gêcŋa. Dedec gêcŋa ŋapucmêgeŋ atom. Sêpuc biŋ dambê kêtu ŋapeleŋ gêjô baliŋ, tê sêgêli gêcŋa nê su. Lau teŋ embe taêŋ ênam sebe sêsam to sêjala biŋ, tê sêgeli gêcŋa nê, naŋ sêkac Bibolo English me Tok Pisin me aweŋŋa teŋ ma sêsam.
Bibolo ŋamêtê ŋajamanô teŋ gebe sêwa buku samob ŋam sa dambêgeŋ ma sêpuc gêmuŋ buku tau gêdêŋ-gêdêŋgeŋ. Go ŋadênaŋ teŋ gêc gêwiŋ Biŋlênsêm Wakucŋa, taŋ têdênaŋ biŋ ŋatênageŋ gêc awê solop.
Ŋalôtêna kêkô miŋ to biŋ ŋagêdô samob ŋaô. Buku ŋagêdô ŋaê ma ŋamôkêlatu to ŋamadiŋ ŋanamba embe ênêc ŋalôtêna teŋ ŋalabu, naŋ êkêŋ puc aêac gebe sêpuc biŋ tau gêc buku tonaŋ ŋai gêwiŋ.
Sêpuc môkêlatu ŋanamba ec kapôêŋgeŋ kêkô gêdêŋ gasêŋa, taŋ sêjac m biŋ tau naŋ. Ŋamadiŋ ŋanamba gêc ŋataliŋa amboac gêmuŋŋa kêtiam atom. Sêwi siŋ ma sêpuc ŋanamba ec sauŋ gêjô ŋatalô madiŋŋa / su. Ŋanambageŋ tec geŋ ŋamadiŋ samob gêŋgic-gêŋgic. Embe talic namba luagêc êkô ŋamadiŋ ŋagêdô ŋasawa, naŋ epeŋ nêŋ kauc lasê gebe biŋ samuc tageŋ, tec sêjac gêŋgic atom, sêpuc ŋamadiŋ luagêc me têlêac kêpi tageŋ.
Biŋ ŋagêdô, taŋ aposolo to lau teto e kêkwa tau gêc nêŋ buku gêdêŋ-gêdêŋgeŋ naŋ, tasam gebe paralel gebe biŋ tau ŋam me kêkwa tau. Aŋga aêacnêŋ Biŋlênsêm Wakuc ŋamataŋa samob sêpuc paralel tau ŋabuku ŋaê dambê ma môkêlatu to ŋamadiŋ ŋanamba gêc ŋatali kêkanôŋ biŋ tau solop. Ŋamêtê ŋajam tonaŋ sêwi siŋ aŋga Bibolo tonec ma sêsa lêŋ teŋ. Sêpuc paralel gêc saite tau ŋatali ŋalabuŋageŋ. Ŋapuc teŋ gêwiŋ atom. Aêac tauŋ taêŋ ênam ma tasala namba, tê sêpuc gêc ŋalabuŋa nê. Sêpuc paralel ŋamôkêlatu ŋanamba ec kapôêŋ, tec kêkô awê ŋajam.
Ŋatalô teŋ amboac utitalata * embe sêpuc ênêc êkwa biŋ ŋalô teŋ, naŋ êkêŋ puc aêac gebe sêwa ŋalô tonaŋ ŋam sa sêpuc gêc saite tonaŋ ŋalabu me tatap ŋalô tonaŋ sa aŋga buku ŋatêku gêc ŋaê to Ŋalô ŋam.
Ŋamadiŋ ŋagêdô kêsêp gandoŋ (...) ŋalêlôm. Ŋam amboac tonec gebe Lau-tetowaga laŋgwa ŋagêdô samob teto ŋamadiŋ togandoŋ tonaŋ gêc nêŋ papia gêwiŋ atom, lau ŋagêdôgeŋ teto gêc nêŋ buku gêwiŋ. Aêac embe tasam Mêtê, taŋ tasam biŋ me ŋalô, tê gandoŋ kêkapiŋ tôŋ nê êwiŋmaŋ, gebe gêwa biŋ tau ŋam sa gêwiŋ.
Embe atap ŋatalô amboac tonec sa “...”, go ajala gebe galoc kêsôm-biŋwaga nê awa tau tonec, sêjac miŋ ênê miŋ ŋaômageŋ atom.
Aŋga buku tonec ŋatêku oc atap biŋ ŋagêdô sa. Teŋ Ŋaê to Ŋalô Ŋam, taŋ gêwa biŋ to ŋalô ŋagêdô ŋam sa. Môkêlatu to ŋamadiŋ Ŋam, taŋ têdênaŋ gebe tatap lau to gêŋ ŋagêdô-gêdô nêŋ biŋ to ŋam sa aŋga ŋamala, tê takac Bibolo tonec ŋalêlôm ondoc-ondoc. Miŋanô Ŋatêm têdênaŋ ŋatênageŋ. Tonaŋ gêwa aêacnêŋ kauc sa gebe gêŋ to miŋ ŋajala samob, taŋ kêsa-kêsa kêpi kiŋ to propete nêŋ biŋ ŋagêdô-gêdô naŋ, kêdaguc tau amboac ondoc.
Nom ŋakatu Biŋlênsêm Laŋgwa to Wakucŋa oc tatap sa amboac tonaŋgeŋ.
Aêac tandôŋ tauŋ e tajala Buku dabuŋ tonec êtu tôŋ ma takac nêŋ Biŋlênsêm Laŋgwa to Wakucŋa todaŋge ma totêntac wapigeŋ êtôm bêcgeŋmaŋ. Apômtau Jesu gêlêŋ biŋ aêac gebe “Mêtê taŋ teto gêc naŋ, amac apuc atu dôbgeŋ amoa abe aŋgôŋ matem jali teŋgeŋ ŋam jakêsêp biŋ tonaŋ, ma biŋ tonaŋ ŋai gêwa aê ŋam sagoc” (Joaŋ 5:39). Lau tolau ŋagêdô sêjam koleŋ ŋanô gebe Bibolo aêac tauŋ aweŋŋa êsêp aêac lemeŋ. Tec tanam daŋge Anôtô gebe “Aômnêm biŋ kêtu ockaiŋ ŋadaweŋ, ma ja teŋ kêpô ŋoc intêna” (Pes 119:105). Lanem to lambiŋ êndêŋ Apômtau Jesu Kilisi endeŋ tôŋgeŋ. Biŋŋanô.
Ŋalôandaŋ
BUKU 70 KÊTU BUKU SAMUC TAGEŊ
ŊAÊ BIBOLO ŊAM
Ŋaê Bibolo kêsêp Grik aweng. Êsêac sêsam buku tageŋ gebe biblos ma biblia buku ŋagêdô me taêsam. Sejoŋ buku 66 sa ma sêsi kêpi tageŋ gêc Bibolo ŋalêlôm, tec sê ŋaê biblia kêpi. Go lau Rom to lau ŋamuŋa toê-toê sêsap ŋaê tonaŋ toŋ tec gelom-gelom lau kêtôm nom ŋagamêŋgeŋ gêja. Englis sêsam ŋa tauŋ aweng gebe Bible (Baibel) ma Jabêm aweng Bibolo. Ŋaê tau tonaŋ kepeŋ buku tageŋ, taŋ sêjac buku taêsam sa gêc ŋalêlôm naŋ.
PAPIA ŊAMATAANÔ SAMOB GÊJAŊA
BIŊ ŊALÔ TAU (TEXT)
Lau andaŋgeŋŋa teto Bibolo ŋabuku ŋagêdô samob ŋa Hebolai aweng ma luagêcgeŋ ŋa Aramai aweng. Go teto Biŋlênsêm Wakuc ŋa Grik awenggeŋ. Papia tobôc ŋaôlic (parchment), naŋ tetowaga ŋamataŋa tauŋ lemeŋ teto biŋ kêsêp naŋ, ŋateŋ mêŋgelom aêac atom, sêjaŋa samob. Ŋam gebe papia laŋgwa kêtu manê, tec lau têm teŋŋa, taŋ jasêsi tetowaga ŋamataŋa nêŋ têmŋa naŋ, teto biŋ tau gelom papia wakuc. Papia taŋ teto Mêtê tau ŋakôniŋŋa kêtiam-kêtiam naŋgeŋ ŋagêdô tec gêc ŋapaŋ. Biŋlênsêm Wakuc ŋapapia laŋgwa tonaŋ tomalageŋ tec sêc. Papia teto ŋa lemeŋgeŋŋa tonaŋ têtap ŋagêdô sa aŋga monasteri, ŋagêdô aŋga gamêŋ sawa ŋagaŋac ŋalêlôm, ma ŋagêdô aŋga pocgêsuŋ. Pocgêsuŋ teŋ, taŋ ŋawae kêtôm gamêŋ samob gêja naŋ, gêdêŋ 1947 ŋapalê Arabiaŋa teŋ gejob noniŋ gêmoa Qumran (Kumran) ŋalôc kêsi Gwêc Matêŋa. Eŋ gesom noniŋ gêbôm teŋ e jagêô lasê pocgêsuŋ teŋ, taŋ tetoc ku ŋagêdô kêkô naŋ. Papia toluŋ laŋgwaanô taêsam gêc ku tau ŋalêlôm. Lau teto Biŋlênsêm Laŋgwa ŋabuku ŋagêdô kêsêp papia ŋaluŋ tonaŋ gêja, go sêpoanec kêsêp ku gêja ma sêbaob auc, gocgo sêsiŋ ôkwi tokugeŋ kêkô pocgêsuŋ tonaŋ. Kêkô ŋajala amboac 2,000 me, go têtap sa. Sêkêŋ jalau kwalam laŋgwa sê dôŋ biŋ Hebolai aweŋŋa kêpi biŋ, tec sêpuc gêc aêacnêŋ Biŋlênsêm Laŋgwa nec, tec sêlic gebe lulu kêkwa tau ŋajamgeŋ. Ŋabukugeŋ tec têtap ŋagêdô sa todim-todim, mago Bibolo samuc, me Biŋlênsêm samuc tec têtap sa tosawa-tosawa. Papia ŋapopocgeŋ to ŋagêŋgic, ŋagêdô ec kapôêŋ, ŋagêdô sauŋanô amboac lemeŋ ŋaja taêsam gelom aêac. Mago dedec gêŋ lênu-lênu tonaŋ ŋateŋ gêcŋa atomanô, sejoŋ samob sa tomalageŋ, gebe gêjam kwalam laŋgwa, tê kôm tau gêjac êsêac ŋawae nê, sa gêdêŋ sêwaka Bibolo ŋabiŋ ŋalô tau sa e sêlic jakêtôm, tê ŋatetowaga ŋamataŋa teto nê. Lau tau sêjam kôm tonaŋ sêsiŋ sugeŋ tec sêmoa. Mêtê tê teto gêdêŋ andaŋgeŋ su nê, galoc gêc aêacŋa amboac tomalageŋ kêtiam. Têtap papia teto ŋa lemeŋgeŋŋa laŋgwaanô tonaŋ 1,000 to 1,000 sa, tec sêwaka Mêtê ŋalo tau sa kêtu tôŋgac. Lau sêjam Bibolo ôkwi ŋa lau têm galocŋa aweŋ nec sêsap papia laŋgwa ŋabiŋ ŋalô tau tonaŋ tôŋgeŋ.
BIBOLO GÊJAC LAU TAÊSAM LEMEŊ ŊAWAE
BIŊ TAU GELOM-GELOM
Ŋamalac têtap sêpuc papia ŋa masine ŋamêtê sa sebeŋ atom. Mêŋgêdêŋ jala
1 to 1500 lau teto papia kêtu taêsam ŋamêtê tageŋ gebe teto ŋa lemeŋgeŋ. Teto biŋ samob ŋakôniŋŋa jagelom papia wakuc kêtiam-kêtiam, tec kêtu taêsam. Ŋamêtê teŋ gêc atom, tonaŋgeŋ, tec kêtu kôm kapôêŋanô gêdêŋ lau- tetowaga. Ma gêŋ, tê teto biŋ tau kêsêp nê, keso-keso tau. Lau gamêŋ oc kêpiŋa sepeŋ nêŋ biŋ ŋalô kêsêp poc, me sêkôc ka dambê-dambê kêtu kêlêpê jateto ŋatalô kêsêp nomku palê-palê. Lau gamêŋ ŋagêdô sêmasaŋ nêŋ kêlêpê tokaiŋ-tokaiŋ ma teto biŋ kêpi bôc ŋaôlicgeŋ me sêmasaŋ siŋ ŋasêbê kêtu nêŋ papia, naŋ teto nêŋ biŋ kêsêp.
Lau gêmuŋŋa tônê teto biŋ ŋamêtê amboac tec. Teto biŋ tomôkê-tomôkê kêsi taugeŋ kêpi papia ŋalauŋ ec kapôêŋ teŋ e gêlôc. Daê dôŋ êpi sêpuc aêacnêŋ nuspaper ŋamêtê, gebe tajala katôgeŋ. Go selom ŋaluŋ wakuc teŋ teto e gêlôc. Sêgôm kêtôm tônêgeŋ. Teto-teto e sêjac dabiŋ, go sêsi ŋalauŋ tau samob gêdêŋ ŋataligeŋ, sêjac têku-sêjac têku e kêtom papia samuc tageŋ baliŋ amboac meta teŋ me luagêc. Papia baliŋ tonaŋ tec sêluŋ sa amboac lac teŋ ma sêpoanec kêsêp gasuc me ku teŋ gêja gebe ênêc laŋgwa-laŋgwa. Embe taêŋ ênam sebe sêsam, naŋ têtaiŋ luŋ tau sa mêŋsêjac lêtêŋ ma sêsam biŋ tau gêc êsêac laŋôŋnêm ŋajamgeŋ. Bibolo ŋabuku samob nec gêmuŋgeŋ toluŋ amboac tonaŋ.
Lau laŋgwa gamêŋ ŋagêdôŋa teto nêŋ biŋ gelom papia kêtôm aêacnêŋ buku galocŋa ŋamêtê. Sêsam buku tau gebe Kodeks, ŋam gebe papia me buku laŋgwa teto ŋa lemeŋgeŋŋa. Sêkêŋ ŋalauŋ gêsac tau ŋaô ma sêsi kêpi tageŋ amboac buku galocŋa. Mêtê kêlaiŋ tau, tec buku kaiŋ tonaŋgeŋ kêlaiŋ tau gêwiŋ-gêwiŋ. Judanêŋ lau mêtê tokauc, naŋ kêtôm têm laŋgwa samobgeŋ (B.C. kêtôm Before Christ ŋam gebe gêdêŋ taŋ Apômtau Jesu têna kêkôc eŋ gêmêŋ nom atomgeŋ naŋ) teto-teto Biŋlênsêm Laŋgwa kêsêp papia toluŋ mêŋgelom aêac naŋ, ma moniki to lau, taŋ têtôm têm ŋasawa ŋamuŋa teŋ (Middle Ages, jala
500 - 1500) teto Bibolo samuc ŋakôniŋŋa kêtiam-kêtiam naŋ, sêlic nêŋ koleŋ tonaŋ kêtôm nêŋ sakiŋ gêdêŋ Anôtô tau, tec teto biŋ samob ŋapepsawa to jagêdêŋgeŋ.
BIBOLO ŊABUKU TO BUKU SAMUC TAU ŊABIŊ
BIBOLO ŊAMATA TÊLÊAC
Sêwa Bibolo ŋabuku gêja mata têlêac kêtôm biŋ kaiŋ têlêac, taŋ kêjaliŋ tau sa gêc awê aŋga Biŋlênsêm agêc ŋalêlôm naŋ (1) Miŋ,(2) Têdôŋ to sêlêŋ biŋŋa, ma (3) Seoc biŋ lasêŋa.
Lau Hebolai laŋgwa sêjac Biŋlênsêm Laŋgwa gêŋgic ma têdênaŋ ŋabuku kêtôm biŋ mata têlêac tonaŋ su. Sêkêŋ Biŋsu (Tora), taŋ tasam gebe Mosenê Buku Lemeŋteŋ me Pentatoik (Buku toluŋ 5) naŋ, gêc ŋamata. Êsêac sêsam Josua e jagêdêŋ Kiŋnêŋ Buku sebe Propete Ŋamataŋa nêŋ. Sêjac propete ŋagêdô nêŋ miŋ gêjam buku tonaŋ ŋai auc, tec sêsam amboac tonaŋ ma sêkêŋ kêsi Mosenê. Go Propete Ŋamuŋa Jesaia e Maleaki nêŋ buku kêdaguc ŋatoŋ tonaŋ. Jeremianê Taŋi to Danielnê buku ac sêsam sêwiŋ toŋ tonaŋ atom. Ma buku ŋagêdô samob kêtu toŋ teŋ tauŋa, naŋ sêkêŋ gêc ŋamuŋa. Ac têdênaŋ amboac taŋ kêtôm lau Juda tauŋ tetoc buku tau gêdêŋ-gêdêŋgeŋ sa naŋ.
Dr. M. Luther gêsuŋ buku kaiŋ teŋ ŋatoŋ gêc Biŋlênsêm Laŋgwa to Wakuc ŋasawa kêtu toŋ teŋ tauŋa. Eŋ kêsam buku tonaŋ gebe Apokripi. Ŋaê tonaŋ Grik aweŋ, tanam ôkwi gebe Ŋam kêsiŋ tau. Eŋ gêwa buku tau sa gebe “Buku naŋ tatoc sa êtôm Bibolo ŋabuku tau naŋ atom, mago embe tasam, oc êmoasiŋ aêac ŋajam êwiŋ”.
Apokripi tonaŋ gêc Bibolo Hebolai aweŋŋa atom. Mago sêkêŋ gêc Bibolo Grik to Rom aweŋŋa. Êsêac sêgaluŋ buku tonaŋ kêsêp buku ŋagêdô ŋalêlôm. Apokripi masi aŋga Hebolainêŋ Bibolo, tec Luther gêjac sa kêtu toŋ teŋ tauŋa. Bibolo Englis to aweŋ ŋagêdô sêpuc gêc Biŋlênsêm agêc ŋasawa ma ŋagêdô masi.
BIBOLO ŊASÊBU SAUŊ TO SAUŊANÔ ŊABIŊ
Sêwa Bibolo kêkôc kêtôm ŋamata kapôêŋŋageŋ atom, sêjac gêŋgic-gêŋgic kêtôm ŋasêbu sauŋ to sauŋanô nec gêwiŋ. Aêac tasam ŋasêbu tonaŋ gebe Môkêlatu to Madiŋ. Tetowaga laŋgwa tauŋ sêjac gêŋgic amboac galoc talic gêc nec kwanaŋgeŋ atom. Lau gêmuŋŋa teto biŋ ŋamêtê teŋ. Ac teto biŋ ŋalô to ŋatalô kêsi-kêsi taugeŋ gêja, e ŋalô me ŋaê teŋ kêkô awê amboac galoc nec atomanô. Englisnêŋ bisop teŋ gêjac biŋ to miŋ samuc-samuc sa kêtu môkêlatu teŋ tauŋa (1350) su. Go ŋac Fransŋa teŋ gêjac m ŋamadiŋ kêtu ŋamata gêdêŋ 1551. Eŋ gêgôm kêpi Biŋlênsêm Wakuc teŋ, naŋ eŋ kêpuc Grik to Rom aweŋ e kêkanôŋ tau naŋ. Gêjac biŋ gêŋgic-gêŋgic kêtôm ŋamadiŋgeŋ ma keto ŋanamba gêja. Lau sêlic ŋajam, tec malô acgom, go samob sêpuc nêŋ Bibolo tomôkêlatu ma toŋamadiŋ kêtôm tônêgeŋ.
Ŋalôtêna kapôêŋ to sauŋ, taŋ kêkô biŋ ŋagêdô ŋaô ma geŋ gêŋgic naŋ, lau laŋgwa teto kwanaŋ atom, lau galocŋa sêkêŋ gebe sênam lau-sêsamwaga sa.
ANÔTÔ GÊWIŊ NÊ LAU ŊAMIŊ
BIŊLÊNSÊM LAŊGWA ŊAM
Teto Biŋlênsêm Laŋgwa ŋabuku ŋamataŋa sa sebeŋ atom. Lau sêjac ŋamiŋ samob tulu jagelom nêŋ wakuc sêsôm gêc aweŋgeŋ ŋasawa baliŋ e ŋêŋgeŋ sêmoa acgom. Teto papia (toluŋ) ŋamataŋa gêdêŋ kiŋ Dawidi agêc Salomo nêŋ têmgeŋ. Mago aêac embe taêŋ ênam dabe tandênaŋ Biŋlênsêm Laŋgwa ŋabuku êtôm têm, tê teto-teto buku tau nê, oc daŋgôm ŋawapac.
Lau Juda nêŋ lau mêtê tokauc to nêŋ biŋsutau sejoŋ papia dabuŋ sa-sa sêjac m gêdêŋ jala 300 to 400 B.C. ŋasawa, go sêkêŋ kêpi tageŋ amboac sêgôm Mosenê Buku Lemeŋtêŋ naŋ. Sêjac Biŋlênsêm Laŋgwa tau ŋabuku sa nec gêbacnê gêdêŋ jala 200 A.D. (Anno Domini tonaŋ kêtôm têm, taŋ Apômtau Jesu gêmêŋ nom su naŋ, me Apômtaunê jala). Aêac tec talic gebe sêkôc kôm tau sa e sêjac dabiŋ nec, ŋajala amboac 1,000 gêjaŋa acgom, go sêjac dabiŋ.
Lau tau ŋagêdô nêŋ ŋalêlôm gêja lu kêtu ŋabuku ŋagêdôŋa, tec biŋsutau ŋagêdô sêkac tauŋ sa gêdêŋ jala 100 A.D. gebe sêsêm biŋ tau êtu katô gebe Buku ondoc mêŋêsêp Bibolo Hebolai aweŋŋa ŋalêlôm êwiŋ ma ondoc êsêp êwiŋ atom. Samob sêlôc kêtu tôŋ gebe Apokripi êsêp Bibolo ŋalêlôm atom. Go sêsôm biŋ ŋalô tau ŋabiŋ e tomalageŋ gêwiŋ. Biŋ taŋ êsêac sêsôm kêtu tôŋ naŋ, Gôlôac Dabuŋ kêsô ŋalabu. Amboac tonaŋ ŋalô Hebolai aweŋŋa, taŋ êsêac sêwaka sa gêc naŋ, kêtu Biŋlênsêm Laŋgwa ŋanombaŋ e mêŋgêdêŋ oc tonec. Lau teŋ embe sênam Biŋlênsêm ôkwi, oc têndênaŋ biŋ tau tonaŋgeŋ.
BIŊLÊNSÊM LAŊGWA ŊABUKU TAU
Ŋaê Biŋlênsêm ŋam kêsêp lau Rom aweŋ (Testament). Englis sêsam sebe Testament amboac taŋ. Ŋaê tau ŋam gebe poac. Ŋaê Biŋlênsêm Laŋgwa kepeŋ aêacnêŋ kauc lasê gebe Biŋlênsêm Wakuc teŋ gêc amboac tonaŋ. Poac laŋgwa ŋam kêsêp poac, taŋ Anôtô kêmoatiŋ gêdêŋ lau Israel aŋga lôc Sinai naŋ. Poac tonaŋ kêtu anô kêpi lau tau gêdêŋ taŋ sêlôc kêtu tôŋ gebe taŋeŋ wamu êndêŋ Anôtônê Biŋ, tec sêkêŋ bôc kêtu da gêdêŋ eŋ kêtu ŋakamaclauŋ (Biŋsu ŋapoac, Eks 24:7,8). Poac wakuc ŋam kêsêp Anôtô gêjac mata nê moasiŋ gêjac ŋamalac tapaôŋgeŋ ŋawae. Sêŋgôŋ mateŋ jali ŋam kêsêp Jesu kêkêŋ tau kêtu da gêdêŋ Tama gêjô samob su. Lau taŋ sêkêŋ gêwiŋ eŋ naŋ, Anôtô gêlic êsêac têtu lau gêdêŋ. (Moasiŋ ŋapoac.)
Ŋaê Buku Miŋŋa nê kêkwa buku samob, taŋ sêjac Anôtô kêkalem Israel laŋgwa nêŋ abeŋi to gêwê ma kêwaka êsêac sa ŋamiŋ gêjam auc naŋ. Ac sê Mosenê ŋaê kêpi buku ŋamataŋa 5 nê, ŋam kêsêp ŋac tau nê koleŋ gêwê lau tauŋa ŋamiŋ gêjam sêga aŋga buku tau tônê. Sêjac m buku tau kêpi Anôtô kêkêŋ undambê to nom ma ŋamalac ŋamiŋ. Ac sêjac Israelnêŋ biŋ gêmuŋŋa ŋamiŋ baliŋgeŋ ma teto Anôtô gêjam êsêac kêsi ma gêwê êsêac sêwi Aiguptu siŋ ŋamiŋ e tomalageŋ. Miŋ tonaŋ ŋai kêgi poac, taŋ Anôtô to nê lau sêmoatiŋ gêdêŋ tauŋ naŋ, to Biŋsu Lemeŋlu, taŋ toŋam kêlêlêc su naŋ. Lau têtôm nom ŋagamêŋgeŋ sêŋô Biŋsu 10 tonaŋ ŋawaegac. Go sêjac mata Mosenê Buku Lemeŋteŋ teto Mose jakêkô lôc Nebo gêlic gamêŋ, naŋ Anôtô gêjac mata gêdêŋ nê lau nasêmoa êtu têlê naŋ, mago gêjac jao Mose tec jagêô lasê gamêŋ tau gêwiŋ atom.
Josua to Gôliŋwaga teto lau Israel nêŋ miŋ gêdêŋ taŋ lau tau sêbiŋ tauŋ tôŋ têtu lau-m kapôêŋ su atom naŋ. Israelnêŋ siŋsêlêc to nêŋ laumata ma gôliŋwaga towae sêjam gôliŋ êsêac gêdêŋ ŋasawa tônê, tec ŋamiŋ gêjam buku tonaŋ ŋai auc. Sêwaka Israelnêŋ gôliŋ kiŋŋa sa ŋamiŋ e Dawidi agêc Salomo sêboa gamêŋ tau sa kêtu kapôêŋ ma Israel kêpô lêtêŋ gêdêŋ ŋac, taŋ gêjô Salomo su naŋ, gêwa gamêŋ tau kêkôc gêja luagêc kêtu Juda to Israel nêŋ gamêŋ. Sêjac miŋ biŋ tonaŋ ŋai e jagêdêŋ lau Asiriaŋa sêku Israel tulu ma lau Babilonŋa sêku Juda tulu naŋ. Lau-tetowaga sêpuc gêŋwapac tonaŋ ŋai kêtap lau tau sa naŋ kêsêp êsêac taŋeŋpêc gêdêŋ Anôtônê Biŋsuŋa. Esra agêc Nehemia teto lau Juda aŋga gamêŋ kapoacwalôŋa sêmu sêmêŋ mêŋsêkwê lôm dabuŋ sa aŋga Jerusalem ma sêjac m to sêboa Judanêŋ gamêŋ teŋ tauŋa sa kêtiam ŋamiŋ.
Buku Têdôŋ Biŋŋa to Sêga Wêŋa nê kêkwa tau atom, gebe biŋ,taŋ teto gêc buku tonaŋ ŋai ŋalêlôm naŋ, kêtôm tau amboac onaŋ teto gêc buku miŋŋa to seoc lasêŋa naŋ atom. Aŋga buku Job sêpuc Anôtônê biŋgêdêŋ ŋam. Anôtô eŋ ŋac gêdêŋ, ma amboac ondoc lau mansaŋ ŋajam taêsam sêôc ŋandaŋ to gêmac ma gêŋwapac kêkôniŋ êsêac tôŋgeŋ. Biŋ tonaŋ kêlênsôŋ lau kêtôm têm to nom ŋagamêŋgeŋ ŋapaŋ. Pesalem nec buku wêŋa teŋ. Mec 150 tonaŋ ŋagêdô baliŋ ma ŋagêdô dambê. Lau mansaŋ gêdêŋ-gêdêŋgeŋ teteŋ sêmoa nêŋ tauŋa me gôlôac sêjam kêtu nêŋ wê gêdêŋ sêlic nêŋ omŋa. Go Biŋgôliŋ to Ŋacmêtê Tau nê sejoŋ biŋ ŋalô to lêŋ ŋagôliŋ ŋajam-ŋajam sa, taŋ sê kiŋ tokauc Salomo nê ŋaê kêpi. Wêmôkê naŋ ŋapalêo to ŋac têntac gêwiŋ tauŋŋa nêŋ wê. Sêlic wê tau kêtôm Anôtô têtac gêwiŋ ŋamalacŋa ŋadôndôŋ, tec sêkêŋ kêtu Bibolo ŋabuku teŋ gêwiŋ.
Aêac tatap Propetenêŋ Buku 16 sa gêc aêacnêŋ Bibolo. Sêwa buku tau kêkôc ma sêsam gebe propete kapôêŋ to sauŋ nêŋ. Propete Kapôêŋ nêŋ tonec gebe Jesaia agêc Jeremia ma Esekiel agêc Daniel nêŋ buku, ma Propete Sauŋ nêŋ tonec gebe Hosea e jagêdêŋ Maleaki. Sêsam buku tonaŋ sebe Propete 12 nêŋ Buku gêwiŋ. Buku ŋadani tec sêsam sebe kapôêŋ, ma wapi sêsam sebe sauŋ. Propete tonaŋ ŋai sêjam dôŋ nêŋ lau, tê sêmoa êsêac ŋalêlôm gêdêŋ tauŋ nêŋ têm nê, nêŋ lêŋ kêpi Anôtônê Biŋsu. Go êsêacnêŋ kôm teŋ tonec gêwiŋ gebe seoc biŋ lasê kêtôm Anôtô gêôc êsêac aweŋ sa ma gêgôm katuŋ kaiŋ teŋ kêsa e sêlic gêŋ ŋakatu to dôŋ naŋ, tec sêsôm to teto. Propetenêŋ biŋ gelom aêac nec ŋalêŋ tonec gebe ac tauŋ me nêŋ kêpuctôŋwaga teto ŋalô, tê kêsa-kêsa êsêac aweŋsuŋ nê sa. Propete sêsôm lau ŋaôma to laumata nêŋ geo lasê gêdêŋ êsêac solopgeŋ ma sêjô êsêac gebe Anôtô ocgo êmêtôc to ênac êsêac ŋagêjô. Mago sêsôm biŋ tonaŋgeŋ atom, ac sêsôm Anôtô taê labu to taê walô nê lauŋa ŋajaeŋ lasê gêdêŋ êsêac gêc awê amboac tonaŋgeŋ gebe gêjac mata nê moasiŋ gêdêŋ samob, taŋ sêsap ênê poac, taŋ kêmoatiŋ gêdêŋ Israel tôŋ ma gebe lau tau sênaŋa atom naŋ. Sêsôm ŋajaeŋ tonec lasê gêdêŋ samob sêŋô gebe Anôtô oc ênam Israel to lau nomŋa pebeŋ kêsi êŋgôm ŋanô êsa amboac tonec gebe Eŋ êkêŋ Dawid wakuc teŋ mêŋêtu moasiŋ ŋakiŋ. Têm ŋamuŋa teŋ acgom, go Gôlôac Dabuŋ sêwa propetenêŋ biŋ ŋalô tonaŋ ŋam sa gebe kepeŋ Jesu Kilisi tau, gebe Mesia Dawidinê Latu eŋ.
JESU KILISI KÊTU LAU PEBEŊ SÊKÊŊ MATEŊ EŊ ŊAŊANÔ
BIŊLÊNSÊM WAKUC ŊAM
Aposolo Paulu nê papia kêtu Biŋlênsêm Wakuc ŋabuku, taŋ eŋ keto gêmuŋ buku ŋagêdô samob su. Biŋ taŋ Apômtau kêsôm to gêŋ, taŋ eŋ gêgôm-gêgôm naŋ, lau sêjac ŋamiŋ gêc aweŋgeŋ gelom kêtôm malacgeŋ gêja. Sêsôm sêmoa ŋasawa baliŋ e ŋêŋgeŋ acgom, go lau ŋagêdô nêŋ ŋalêlôm kêkac êsêac ma teto miŋ tonaŋ ŋai sa. Kêtu tonaŋŋa tec teto Jesunê Ŋawae Ŋajam kêsêp papia gêja.
Teto Biŋlênsêm Wakuc ŋabuku ŋagêdô samob gêdêŋ jala 50 to 100 ŋasawa. Gêdêŋ têm tônê lau ŋagêdô teto buku gwalêkiŋ, naŋ sêkêŋ ŋalôtêna gêwa buku tau sa gebe ŋawae ŋajam me aposolonêŋ miŋ ma sêsakiŋ gêdêŋ gôlôac gêwiŋ, mago teto Jesu Kilisi nê Ŋawae Ŋajam to biŋ, taŋ aposolo têdôŋ naŋ, keso miŋ ŋanô tau, gebe sêgaluŋ kauc jaba kêsêp ŋalêlôm gêjam auc. Amboac taŋ tec kêtu kôm gêdêŋ Gôlôac Dabuŋ gebe sêpuc papia tonaŋ ŋai ŋam e sêmasuc buku dansaŋ ma sêjaliŋ Mêtê ŋawa ŋabuku taugeŋ sa ma sêkêŋ kêsêp Biŋlênsêm Wakuc. Kôm tonaŋ gêbacnê gêdêŋ jala 400. Laumata sêkac tauŋ sa ma sêsôm buku, taŋ êsêp Biŋlênsêm Wakuc naŋ, ŋabiŋ kêtu tôŋ. Sêsôm biŋ tau kêtu tôŋ tec gêc ŋapaŋ.
BIŊLÊNSÊM WAKUC ŊABUKU
Jesu Kilisi gêjam lau gêdêŋ-gêdêŋgeŋ to ŋamalac gamêŋ-gamêŋ tapaôŋgeŋ kêsi, tec sêwaka biŋ tau sa gêc awêgeŋ aŋga Biŋlênsêm Wakuc ŋabuku 27 ŋalêlôm.
Ŋawae Ŋajam aclê to Gêŋ Taŋ Aposolo Sêgôm Naŋ kêtu Biŋlênsêm Wakuc ŋabuku miŋŋa. Ŋawae Ŋajam ŋamataŋa têlêac, taŋ sê Matai agêc Marka ma Luka nêŋ ŋaê kêpi naŋ, ŋam kêsêp papia lau andaŋgeŋ teto ŋa lemeŋŋa ŋatoŋ tageŋ. Embe tasam Ŋawae Ŋajam tonaŋ ma tapuc ŋam ŋapepgeŋ, oc tajala biŋ, naŋ tetowaga sebe sêwaka sa ênêc awê êndêŋ nêŋ lau-sêsamwaga. Go Ŋawae ŋajam kêtu aclêŋa gêjac têku biŋ, taŋ teto gêc ŋamataŋa têlêac naŋ. Joaŋ kêwaka biŋ tonec sa gebe Biŋ tajala Anôtô ŋamŋa ma gêŋ, taŋ taêŋ kêka aŋga ênêŋa naŋ, samob ŋanô kêsa kêpi Jesu Kilisi sugac.
Luka keto Ŋawae Ŋajam kêtu têlêacŋa su, go gêjac êsêac, taŋ sêwaka Gôlôac Dabuŋ sa ma sêsôm Ŋawae Ŋajam kêlaiŋ tau kêtôm Romnêŋ gamêŋ samobgeŋ gêja naŋ, ŋamiŋ gêc Gêŋ Taŋ Aposolo Sêgôm Naŋ.
Biŋlênsêm Ŋabuku Têndôŋ To Sêlêŋ Biŋŋa nec aposolonêŋ papia, taŋ teto gêdêŋ gôlôac to lau tageŋ- tageŋ naŋ. Papia tonaŋ ŋatoŋ luagêc kêjaliŋ tau sa amboac tonec gebe Paulunê papia, taŋ gêjac gôlôac ŋagêdô ŋawae solopgeŋ naŋ, ma papia, taŋ gêjac gôlôac samob tapaôŋgeŋ ŋawae naŋ, tec sêsam sebe Papia Gôlôac Tapaôŋgeŋŋa.
Paulu keto nê papia gêjac gôlôac ŋawae solop ma gêwa takêŋ gêwiŋ Jesu Kilisi ŋam sa gêdêŋ êsêac tomalageŋ gêc papia tau ŋalêlôm. Lau buŋa sêsa nêŋ lêŋ jadêdac gêŋ, taŋ kêlênsôŋ nêŋ kauc ma kêkêŋ wapac êsêac naŋ, tec sêjam kênac biŋ tau ŋam gêdêŋ eŋ. Go eŋ gêjô êsêac aweŋ keto kêsêp nê papia ma kêsakiŋ gêdêŋ êsêac sêja. Gôlôac ŋamataŋa sêjam kôm Misionŋa jasêsôm Ŋawae Ŋajam kêtu tapa e biŋ jaba tokaiŋ-tokaiŋ kêpoa lasê ma gebe êmbôc Mêtê ŋalêŋ auc. Paulu tec gêjac siŋ ŋajaŋa gebe êkôniŋ mêtê-geo tokaiŋ-tokaiŋ tôŋ. Eŋ gêjam talaŋ Jesu Kilisi nê Ŋawae Ŋajam ŋawa-tau gêdêŋ biŋ geo to lau geo samob nê, ŋalô dabuŋ teŋ aŋga ênê papia gêdêŋ lau Galataŋa kêtôc gêc awê gebe “Aŋô acgom, aêac me aŋela undambêŋa teŋ embe asôm ŋawae ŋajam teŋ lasê êndêŋ amac eso Ŋawae Ŋajam, taŋ aêac asôm lasê sugac naŋ, Anôtô oc êpuc boa eŋ” (Gal 1:8).
Petere agêc Joaŋ ma Jakobo agêc Juda to lau ŋagêdô teto Papia Gôlôac Tapaôŋgeŋŋa, taŋ gêjac gôlôac malac-malac samob ŋawae naŋ. Biŋ amboac tec gêc papia tonaŋ ŋai gebe tawaka takêŋ gêwiŋ ŋawa tau sageŋ to tajop tauŋ êndêŋ mêtê geo ma tatiŋ su to tasa lêŋ buŋa mansaŋgeŋ ma tanam nêŋ sakiŋ êndêŋ gôlôac buŋa to êndêŋ tauŋ nêŋ gôlôac êpi kôm, tec gêjac aêac ŋawae nec, ma êndêŋ nêŋ lau, taŋ tamoa êsêac ŋalêlôm aŋga nêŋ malacmôkê ma aŋga tauŋ nêŋ gamêŋ amboac tonaŋgeŋ naŋ.
Biŋlênsêm Wakuc ŋabuku Propeteŋa tageŋ tec gêc. Buku tau ŋaê gebe Biŋ Kilisi Geoc Lasê Gêdêŋ Joaŋŋa. Embe tanam dôŋ êpi propete Biŋlênsêm Laŋgwaŋa nêŋ buku oc naêtôm tau atomanô. Sêjac m Geoc Lasê ŋa biŋ 7 gêdêŋ gôlôac Asia Sauŋŋa, taŋ ketowaga kêkêli to gêlêŋ biŋ êsêac ma gêjac êsêac têntac tôŋ naŋ. Gêŋ naŋ eŋ katu kaiŋ teŋ kêsa jagêlic ŋakatu ma keto gêjam môkêlatu ŋamuŋa ŋagêdô auc naŋ, samob ŋam tageŋ tonec gebe Gôliŋwaga nomŋa sêgôm gêŋlêlôm gebe sêkôniŋ Gôlôac Dabuŋ tôŋ, mago kêtu ŋamu Anôtô gêjam sa e kêku ŋacjo samob tulu. Joaŋ oc keto nê buku Geoc Biŋ Lasêŋa gêdêŋ ŋasawa teŋ kêdabiŋ jala 100. Biŋ tau gêjac gôlôac Asia Sauŋŋa ŋawae gêdêŋ têm, taŋ sêjanda to sêlêsu êsêac naŋ.
ANÔTÔNÊ BIŊ ŊA AÊAC TAUŊ AWEŊ
SÊJAM MÊTÊ ÔKWI
Kêtôm têm, taŋ Bibolo gêc naŋ, lau sêjam Anôtônê Biŋ Hebolai to Grik aweŋŋa ôkwi ŋa lau gamêŋ ŋagêdô aweŋ. Gêdêŋ jala 250-130 B.C. sêjam Biŋlênsêm Laŋgwa ôkwi ŋa Grik aweŋ. Biŋlênsêm Laŋgwa tonaŋ gêjac lau Juda gamêŋ Aiguptuŋa ŋawae, gebe sêsôm Grik aweŋgeŋ kêtu tôŋ êsêac. Lau mêtê tokauc 72 sêjam kôm tonaŋ, tec sêsam Biŋlênsêm Laŋgwa tonaŋ gebe Septuagint. Ŋaê tau ŋam gebe 70 sêjam ôkwi. Biŋlênsêm Laŋgwa Grik aweŋŋa tonaŋ kêtu lau buŋa ŋamataŋa nêŋ Bibolo. Mêtê wakuc kêlaiŋ tau kêtôm Romnêŋ gamêŋ gêja e jagêô lasê êsêacnêŋ gamêŋbôm gêwiŋ, tec sêjam Bibolo samuc me ŋabuku ŋagêdô ôkwi ŋa lau-m towae ŋagêdô aweŋ gêwiŋ. Go gêdêŋ jala 400 A.D. Hieronimus gêjam Bibolo samuc ôkwi ŋa Rom tau aweŋ Latin. Bibolo tonaŋ ŋaê Vulgata (ŋam gebe kêtu tapa gêja). Katolik sêsap tôŋ e mêŋgêdêŋ galoc.
Wulfila kêtu lau Goten nêŋ bisop. Eŋ gêjam Bibolo ôkwi ŋa lau Serman aweŋ teŋ kêtu ŋamata. Eŋ kêwaka alpapet (biŋ ŋatalô) wakuc sa acgom, go gêgôm. Mago ŋac tau gêjam Bibolo samucgeŋ ôkwi ma kêkêŋ kêsêp nê lau Goten lemeŋ atom. Ŋam gebe lau tau sesegeŋ sebe sênac tauŋŋa. Amboac tonaŋ eŋ kêkêli siŋ ŋamiŋ aŋga Biŋlênsêm Laŋgwaŋa gebe êkêli êsêac êtu sênac siŋŋa atom.
Sêjam Bibolo ôkwi ŋa lau-m wakuc aweŋ ŋakôm kapôêŋ nec, sêjac dabiŋ su atom tageŋ. Sêgôm kôm tau sêmoa e mêŋgêdêŋ 1975 sêjam ŋabuku ŋagêdô ôkwi ŋa lau 1577 aweŋ, ma Bibolo samuc tau nec ŋa lau-m 261 geŋ aweŋ. Biŋlênsêm Wakuc tec sêjam ôkwi ŋa lau-m 645 aweŋ su. Aŋga nom samuc nec lau gamêŋ-gamêŋ 3,000 sêsôm tauŋ aweŋ gêdêŋ-gêdêŋgeŋ tec sêmoa.
SÊJAM BIBOLO ÔKWI ŊA BIŊ JABÊM
Biŋsu ŋamataŋa mêŋsêô lasê aêac gêdêŋ 1886. Anôtônê lau jaeŋ êsêac, tec taêŋ gêjam kêtu tôŋ gebe sêkalem lau Niuginiŋa sa têtu Anôtônê lau sêwiŋ. Sêboalec biŋ Jabêm sêmoageŋ, mago sejoŋ ŋapalê sa sêsô lôm papia aŋga Simbaŋ ma têdôŋ êsêac. Biŋsu sêsôm biŋ Jabêm kêtu tôŋ êsêac ŋagec su acgom, go sêsôm Mêtê (Miŋ Dabuŋ) lasê kêtôm omgeŋ ma têdôŋ lau lêŋŋa e êsêac ŋagêdô sêliŋ saŋgu. Lau buŋa têtu taêsam ma gôlôac buŋa sêwaka tauŋ sa kêtôm malacgeŋ gêja. Go sêkwê lôm papia sa kêtu têndôŋ gôlôac sauŋŋa. Sêsam papia kêtu tôŋ êsêac, tec biŋsu sêjam Biŋlênsêm Laŋgwa to Biŋlênsêm Wakuc ŋamiŋ ŋanôgeŋ ôkwi kêtu Miŋ Dabuŋ. Malôgeŋ acgom, go sêjam Ŋawae Ŋajam ŋagêdô ôkwi amboac taŋ ma sêpuc kêsêp Jaeŋŋajam jalau sêsam-sêsam kêtôm nêŋ andugeŋ. Sêjam Mêtê ôkwi sêjam kôm tau sêsiŋ sugeŋ sêmoa e gêdêŋ 1924 sêpuc Biŋlênsêm Jabêm aweŋŋa ŋamataŋa aŋga London. Sêbênôc sêmoa e 1935 sêpuc kêtiam (Stuttgart, Sermani). Siŋ Kapôêŋ Ilŋa gêbacnê, go sêpuc Biŋlênsêm Wakuc tonaŋgeŋ kêtiam gebe masi aŋga lau taêsam nêŋ. Gêdêŋ jala 1965 sêsuŋ kôm bênôcŋa gêdêŋ lau toŋ teŋ. Ac sêjac dabiŋ kôm tau, tec sêpuc Biŋlênsêm Wakuc aŋga Hong Kong e gêbacnê gêdêŋ 1973.
Lau toŋ tonaŋgeŋ selom Biŋlênsêm Laŋgwa ma sêjam Genesis ôkwi. Kristen Press Madang sêpuc Gêŋ Samob Ŋam Ŋabuku, Mosenê buku ŋamataŋa gêdêŋ 1970. Su go lau tonaŋgeŋ selom Biŋlênsêm ŋabuku ŋagêdô gêwiŋ. Biŋsu ŋagêdô sêjam buku tageŋ-tageŋ ôkwi gêdêŋ ŋasawa teŋ su, tec sebe sênac dabiŋ kôm tau. Lau toŋ tageŋ têtôm kôm kapôêŋanô tonaŋ atom, tec sêkalem lau toŋ teŋ sêkôc nêŋ kôm sa amboac tonaŋ. Sêjam kôm tau sêmoa e 1979 sêjac dabiŋ. Sêpuc Biŋlênsêm Laŋgwa to Biŋlênsêm Wakuc aŋga Sydney, Australia ma sêsi lulu kêpi tageŋ, tec Bibolo samuc kêsêp aêac lemeŋ gêdêŋ jala 1980.
BIBOLO ŊAKÔM ŊAKÔNIŊŊA
TANAM BIBOLO ÔKWI ŊAKÔNIŊŊA ŊAM
Embe sênam Bibolo ôkwi ŋa lau teŋ aweŋ su, naŋ dendec gacgeŋ ênêcŋa atom. Sêkêŋ êtu kôm êndêŋ lau teŋ sênam ôkwi êsêp ŋasawa êtiam-êtiam. Ŋam gebe lau teŋ aweŋ amboac biŋ Jabêm nec gêŋmatê teŋ atom, gêŋ mata jali teŋgoc. Lau wakuc sêsôm biŋ tau têtôm lau laŋgwa gêmuŋŋa sêsôm naŋ ŋapaŋ atom. Sêwi biŋ ŋalô laŋgwa ŋagêdô siŋ ma sêsôm wakuc gêjô laŋgwa su. Kêtu tonaŋŋa tec tanam Bibolo ôkwi êtôm biŋ, tê lau wakucgeŋ sêsôm-sêsôm sêmoa nê. Embe daŋgôm atom, lau wakuc oc sêpô lêna tauŋ e sêjala Mêtê naeo ma sebe sêŋô atom. Mêtê ŋanô tau nec, lau teŋ sebe sêpô ôkwi atom, biŋ ŋalôgeŋ tec tasôm êtu wakuc-êtu wakuc êjô laŋgwa, tê tajala kwalec nê su. Go ŋam teŋ gêwiŋ. Bibolo ŋakwalam laŋgwa sêpuc ŋapapia andaŋgeŋŋa ŋam sêmoa, tec têtap ŋalô wakuc ŋagêdô sa, tê sêkêŋ gêjô ŋakeso laŋgwa su. Kêtu tonaŋŋa tec sêkêŋ ŋapuc amboac tonec gebe Bibolo teŋ embe ênêc êtôm jala 30 me 50 su, naŋ taêŋ ênam gebe tanam ôkwi ŋakôniŋŋa teŋ êtiam. Embe masi, lau ŋagêdô oc sêjala sapu. Biŋsu sêgôm kôm tonaŋ kêpi Biŋlênsêm Wakuc Jabêm aweŋŋa dim ŋagêdô su, tec galoc ajala ŋamgac.
ANDU TEŊ EMBE BIBOLO ÊNÊC ATOM, LAU TAU OC SÊMOA ŊAJAM ATOM. (Dr. M. Luther)
BIBOLO KÊLAIŊ TAU GÊMOA
Bibolo gêjac ŋamalac pebeŋ ŋawae, tec Gôlôac Dabuŋ to lau buŋa kêtôm nom ŋagamêŋgeŋ sêbiŋ tauŋ tôŋ gebe sêmansaŋ Bibolo êlaiŋ tau ŋalêŋ. Lêŋ tonaŋ gêjac kôm têlêac ŋawae. Tec gebe sêkêŋ lau sênam Bibolo ôkwi ŋa lau gamêŋgamêŋ aweŋ. Teŋ gebe sêmbaliŋ nêŋ mone êna gebe sêpuc Bibolo tau e ŋaôli sauŋanôgeŋ. Go teŋ gebe sêkêŋ Bibolo naêô lasê lau tau. Baibel Sosaiti gejob kôm tonaŋ. Sêjam kôm tau aŋga gamêŋ amboac 100 tec sêmoa. Sêbiŋ tauŋ tôŋ, tec têtôm kôm kapôêŋ tonaŋ. Gôlôac Dabuŋ to lau buŋa gamêŋ ŋagêdôŋa tauŋ têtôm Bibolo ŋakoleŋ sênam ôkwi ma sêpuc to sênac sam êtu tapaŋa tonaŋ atom, ŋam gebe gêjac mone taêsam ŋawae. Kêtu tonaŋŋa Baibel Sosaiti gamêŋ tolêlômŋa sêjam Baibel Sosaiti gamêŋ ŋalêlôm sawaŋa sa, tec kôm tau kêsêlêŋ ŋajam. Baibel Sosaiti sêjam gôliŋ kôm tau, tec sêjam Bibolo ôkwi to sêkêŋ kêtu tapa sêgôm sêlêsucgêdôgeŋ. Ŋanamba ŋagêdô tonec kêtôc gêc awê gêdêŋ aêac
Sêjam Bibolo samuc me ŋabuku ŋagêdôgeŋ ôkwi:
jala 1800 1860 1920 1976
aweŋ jala 71 1900 299 1950 830 1960 1577 1975
Sêjac sam Bibolo samuc me ŋabuku ŋagêdôgeŋ:
ŋanamba 8 000 000 22 000 000 35 000 000 44 000 000
BIBOLO NEC BUKU TEŊ TAUŊA SAMUCGEŊ
ŊAMALAC AWEŊ KÊTU ANÔTÔNÊ BIŊ ŊASABAŊ
Bibolo nec buku teŋ, naŋ lau sêpuc to sêjam ôli ma sêsam-sêsam amboac buku ŋagêdô naŋ. Mago buku ŋagêdô samob kêtôm Bibolo nec atomanô. Bibolo nec buku taujala teŋ, tec sêsam sebe Buku Tau. Ŋam amboac ondoc, tec sêsam Bibolo sebe Buku Tau, taŋ ŋamalac kêtôm nêŋ têm to nêŋ gamêŋgeŋ sêsam-sêsam e nêŋ ŋalêlôm gêwiŋ biŋ tau. Ma ŋam amboac ondoc, tec Gôlôac Dabuŋ toê-toê samobgeŋ sêsô Bibolo ŋalabu ma sêkêŋ kêtu nêŋ ŋagôliŋ. Embe takac Bibolo paliŋpaliŋgeŋ, oc talic amboac buku ŋagêdôŋa teŋ. Sêjac Anôtô kêkêŋ undambê to nom ma gêŋ, tê lau tenteŋlatu dêdac-dêdac nê ŋamiŋ. Miŋ tau kêpi lau, naŋ sêŋgôŋ gêdêŋ gêmuŋ andaŋgeŋŋa. Sejoŋ lau laŋgwa gamêŋ teŋŋa nêŋ biŋsu to ŋagôliŋ sêmoa sêwiŋ tauŋŋa sa-sa. Aêac tasam biŋ tonaŋ ŋai e ŋagêdô kêlênsôŋ aêacnêŋ kauc to tapô lêna tauŋgeŋ. Biŋ tonaŋ kêtu Bibolo ŋabiŋ taujala tau nec atom. Biŋ taujala nê asageŋ.
Bibolo ŋabiŋ taujala tau tonec gebe Ŋatetowaga sêjac ŋamalac ma gêŋ, taŋ ac dêdac-dêdac naŋ, ŋamiŋ kêtôm sêlic Anôtô tau gêwê to gêjam gôliŋ êsêac naŋgeŋ. Lau-teto-Bibolowaga tônê lau, taŋ Anôtô kêkam êsêac tôŋ naŋ. Ac sêlic Anôtô gêjam gôliŋ nom to ŋagêŋ samob ma ŋamalac to nêŋ lêŋ gêwiŋ. Ênê biŋ kêtu tôŋ. Eŋ gêgôm samob ŋanô kêsa. Ac sêlic gêc awê gêdêŋ êsêac, tec teto nêŋ biŋ têtôm lau sêkêŋ gêwiŋ eŋ to ôliŋ andaŋ eŋŋa. Ac sêjala Anôtô kêtu tôŋ amboac tonaŋ, tec taêŋ gêjam kêtu tôŋ gebe sêwê lau ŋagêdô sêkêŋ êwiŋ eŋ amboac taŋ, me sebe sêpuc êsêacnêŋ sêkêŋ gêwiŋ eŋŋa tôŋ. Êsêac sebe ŋamalac samob sêjala biŋ tonec êtu katô gebe Sêmoa mateŋ jali me sêmac êndu nê, ŋam kêsêp Anôtôŋageŋ, taŋ gedec biŋ geo samob ma têtac têwiŋ to gê biŋ tôŋ ŋamadiŋ masigeŋ naŋ. Lau taŋ teto Biŋlênsêm Wakuc ŋabuku naŋ, sêjala kêtu tôŋgac gebe Anôtô têtac gêwiŋ ŋamalacŋa mêŋkêtu awê kêpi Jesu Kilisi. Ŋam gebe ac sêlic eŋ kêsa nê lêŋ kêtôm ŋac teŋ, taŋ kêkêŋ tau kêsô Anôtô ŋalabu kêtu nê biŋ samobŋa samucgeŋ naŋ. Eŋ gêmac êndu ma gêdi sa aŋga ŋacmatênêŋ, tec sêjala Anôtô kêtôm gebe êsuc ŋamalacnêŋ taŋeŋpêc to nêŋ tôp ôkwi, ma kêtôm gebe êkêli êsêac sêsa nêŋ lêŋ totêntac êpa sugeŋ êtiam, ma kêtôm gebe êtôc sêŋgôŋ mateŋ jali teŋgeŋ êtu nêŋ lêŋ ŋatêpôê naênêc awêgeŋ êndêŋ êsêac.
Lau taêsam sê taŋeŋ jaeŋ, taŋ lau-teto-Bibolowaga sêsôm lasê gêdêŋ êsêac naŋ, ma sêmêtôc nêŋ lêŋ kêtôm Mêtê tau sêjac ŋawae. Ac sêŋô to sêsam lau tonaŋ nêŋ biŋ to nêŋ miŋ kêtôm Anôtô kêsôm biŋ gêdêŋ êsêac solopgeŋ. Lau taêsam sêsaê sêmoa gebe amboac tonaŋ e mêŋgêdêŋ galoc ŋapaŋ. Lau sêŋô Mêtê e atêŋ gêmô êsêac ma nêŋ ŋalêlôm kêtu malô to têntac kêpa su, ma kêkêli êsêac e sêjala gacgeŋ gebe sêŋgôŋ nom nec ŋaômageŋ atom.
Bibolo tau gêwa tau sa gebe Anôtônê Biŋ nec, aêac ŋamalac nêŋ kauc kêtôm gebe tapuc tôŋ me danseŋ su nec atom. Propete sêsôm nêŋ jaeŋ lasê todim-todim sêjac m biŋ tau gebe “Apômtau awa tau tonec”, tec lau têm tônêŋa ŋagêdô sêŋô tonêŋ ŋalêlôm gêja lu-gêja lu kwanaŋgeŋ su. Aêac têntac lulu atommaŋ. Apômtau Jesu kêsôm gêc Joaŋnê Ŋawae Ŋajam gebe “Aêŋoc mêtê kêtu tauc ŋoc gêŋ atom, ŋac taŋ kêsakiŋ aê gamêŋ naŋ, nê gêŋ. Teŋ embe taê ênam gebe êŋgôm Anôtônê Biŋ êtu tôŋ, oc êjala ŋoc mêtê ŋam gebe aŋga Anôtônê me aê kasôm tauc ŋoc biŋ” (7:16-17). Anôtô kêsôm biŋ aŋga Bibolo ŋalêlôm nec, aêac tajala kêtu katô atom, tasô biŋ tau ŋalabu ma daŋgôm ŋanô êsa êpi tauŋ nêŋ lêŋ acgom. Embe taŋô Bibolo ŋakalem e takêŋ êwiŋ Mêtê ma ôliŋ andaŋ Anôtô tonêŋ ŋalêlôm taêŋ êka eŋ samucgeŋ, oc tatap ŋanô sa e daê taêŋ todim-todim. Lau tê sêmoa sêmuŋ aêac to onec sêmoa sêwiŋ aêac nec, nêŋ taêsam ŋanô lasê sêjalagac gebe Bibolo buku taujala teŋ, ma aêac tauŋ ocgo tajala amboac tonaŋgeŋ. Oc tajala Bibolo gebe Buku Tau, taŋ daŋgôŋ mateŋ jali ŋam kêsêp naŋ, tec kêlêlêc buku ŋagêdô samob su biŋŋanôgeŋ.


text:
Ŋacmêtê tau
Ŋac tokauc teŋ keto buku Ŋacmêtê Tau tonec. Eŋ kêkip ŋamalacnêŋ lêŋ nomŋa dambê to gejo-gêjac ŋam sa. Eŋ kêtap sa gebe lêŋ tonaŋ kêlênsôŋ ma biŋgêdêŋ masi. Eŋ kêsaê gebe ŋamalac sêjam nêŋ kôm tosê gogeŋ, tec gêlic gebe ŋamalacnêŋ lêŋ nomŋa ŋanô masi, gêŋ ŋaôma. Ênê kauc kêsa kêpi Anôtô, taŋ gêjam gôliŋ ŋamalacnêŋ têm naŋ, nê lêŋ atom. Eŋ kêpô lêna kêtu biŋ tonaŋŋa, mago eŋ gêjam la lau gebe sênam kôm ŋajaŋa to têtu samuc moasiŋ, taŋ Anôtô kêkêŋ gêdêŋ êsêac naŋ, êtôm têm, taŋ gêjac êsêac ŋawae naŋ.
Ŋalô taŋ sêjaliŋ sa aŋga buku tau ŋamôkêlatu 12 naŋ, kepeŋ biŋ tonaŋ, gebe Anôtô kêkêŋ gêŋ samob ŋanoc su. Ŋalô ŋagêdô gêlêŋ biŋ aêac gebe tasa nêŋ lêŋ nomŋa tokauc ma tatu samuc nêŋ lêŋ ŋaŋêŋ ŋajam êtôm têm, taŋ tamoa nom naŋ.
Biŋ taêsam, taŋ ŋac tokauc taê gêjam naŋ, kêsa aŋga nê ŋalêlôm ŋawapac to ŋatutuc. Mago lau andaŋgeŋŋa sêkêŋ ênê buku tonec kêsêp Bibolo ŋalêlôm gêwiŋ. Tec gêwa sa gebe biŋ takêŋ gêwiŋŋa, taŋ gêc Bibolo ŋalêlôm naŋ, kêkêŋ ŋasawa gêdêŋ lau tonêŋ ŋalêlôm ŋawapac to lau-sê-gowaga amboac tonaŋgeŋ. Lau taêsam sêsaê buku tonec ŋabiŋ amboac tasalakatu teŋ ma sêlic tauŋ nêŋ ŋakatu kêsêp buku tonaŋ ŋabiŋ. Go êsêacnêŋ kauc kêsa gebe Bibolo, taŋ kêtôc gêŋwapac tokaiŋ-tokaiŋ gêdêŋ ŋamalac naŋ, kêkêŋ ŋanô teŋ, taŋ ŋamalac sêkêŋ mateŋ e sêjala nêŋ lêŋ nomŋa ŋatêpôê ŋanô naŋ.
1
1 ...


text:
Paulunê papia gêdêŋ lau
ROM
Paulunê papia gêdêŋ lau Rom nec ŋac tau keto gebe êkêŋ puc lau tau gebe ŋasawa teŋ acgom, go naêô lasê Rom gebe ênac gôlôac buŋa aŋga malacsêga tau kêsi. Eŋ gebe ênam mêtê lau buŋa tônêŋa êmoa e su, go naelom Spania ma êsêac sêpuc eŋ to nê kôm wakuc tonaŋ tôŋ. Go ŋam teŋ gêwiŋ gebe êwa biŋ lau buŋa sêkêŋ gêwiŋ naŋ ŋam sa kêtôm tau kêjalagac ma êIêŋ biŋ êsêac sêsa nêŋ lêŋ têtôm lau buŋa ŋanômaŋ. Mêtê taŋ Paulu gêjam-gêjam naŋ, eŋ keto gêc awê tomalageŋ aŋga buku tau tonec.
Eŋ awa gêjac lau buŋa gôlôac Romŋa e su, go kêsôm eŋ taê gêjam êsêac kêsêp nê mec ŋalêlôm gêmoa ŋapaŋ naŋ lasê gêdêŋ êsêac, gocgo keto ŋalôtêna, taŋ kêdênaŋ papia tau kêsô ŋalabu gêja naŋ, gebe “Ŋawae Ŋajam tonaŋ geoc Anôtô kêmasaŋ ŋamalacnêŋ biŋ e gêlic êsêac têtu lau gêdêŋŋa lasê. Gêgôm kêtu takêŋ gêwiŋŋageŋ, tec kêtu lêŋ tau ŋam to ŋatêpôê”(1:17).
Go gêwa ŋamôkê tonaŋ kêkôc gêja mata têlêac. (1) Ŋamalac samob, lau Juda to lau samuc, sêsô sec ŋaŋaclai ŋalabu têtôm tauŋgeŋ, tec Anôtô êlic êsêac lau gêdêŋŋa atomanô. Anôtô gêlic lau têtu lau gêdêŋ ŋalêŋ tageŋ gebe sêkêŋ êwiŋ Jesu Kilisi. (2) Go lau, taŋ Anôtô gêlic êsêac têtu lau gêdêŋ kêtu Kilisiŋa su naŋ, ac sêmbiŋ tauŋ tôŋ tamiŋ Kilisi tau e sêsa nêŋ lêŋ samob êtu wakuc amboac tonaŋgeŋ. Ŋac-kêkêŋ-gêwiŋwaga gê malô tau gêdêŋ Anôtô kêtu Kilisiŋa, tec Anôtônê Ŋalau kêgaboac eŋ su aŋga sec ŋaŋaclai to gêmacanô tau gêwiŋ amboac tonaŋgeŋ. Ŋac buŋa nê lêŋ kêtôm sêsi eŋ su aŋga sec to gêmacgac. Paulu kêsôm Anôtônê Biŋsu to nê Ŋalau gêjam gôliŋ ŋac buŋa kêtu nê lêŋ samobŋa naŋ ŋabiŋ kêsêp môkêlatu tonec ŋai gêwiŋ-gêwiŋ. Anôtô gebe ênam ŋamalac pebeŋ kêsi ŋabiŋ kêtu tôŋ gêc, tec Aposolo kêpuc biŋ tau ŋam gebe Anôtô taê gêjam kwaŋaŋgeŋ gebe ejoŋ ŋamalac samobgeŋ sêwê kaiŋ ênê moasiŋ êtu Jesu Kilisiŋa sêwiŋ. Paulu taê gêjam kêtu tôŋ gebe lau Juda oc sêmbuc dêmôêŋ Jesu endeŋ tôŋgeŋ atom. (3) Go Paulu gêwa lêŋ, taŋ gêjac lau buŋa ŋawae naŋ, ŋam sa gêc môkêlatu ŋamuŋa gebe tamoa dawiŋ tauŋ totêntac êwiŋ tauŋgeŋ. Eŋ keto ŋabiŋ ŋagêdô kêpi tanam sakiŋ Anôtôŋa ma tasô gôliŋwaga ŋalabu taŋeŋ wamugeŋŋa to tapuc nêŋ lau mêŋbaŋ tôŋŋa ma talênsôŋ lasitêwai atomŋa to tatoc tauŋ sa êndêŋ-êndêŋŋa. Go gêjac mata nê papia keto tau nê biŋ ŋagêdô e awa gêôc Anôtô kêtu ŋamu.
Ŋadênaŋ
1. Paulu gêjac m nê papia to kewake ŋalôtêna sa 1:1-17
2. Ŋamalac gêŋgôŋ jageo gêjac Anôtô ênam eŋ kêsi ŋawae 1:18 — 3:20
3. Anôtô gêjam ŋamalac kêsi ŋalêŋ gebe têtu lau gêdêŋ kêtu sêkêŋ gêwiŋ Kilisi kêsi êsêac suŋa 3:21 — 4:25
4. Kilisi gêbiŋ lau buŋa tôŋ sêsa nêŋ lêŋ kêtu wakuc 5:1 — 8:39
5. Anôtô ênam lau Israel kêsi ŋalêŋ 9:1 — 11:36
6. Lêŋ taŋ gêjac lau buŋa ŋawae naŋ 12:1 — 15:13
7. Paulu gêjac mata nê papia to awa gêjac nê lau ŋagêdô 15:14 — 16:27
1
Paulu gêjac m nê papia
1 Kilisi Jesu nê sakiŋwaga aê, Paulu, taŋ Anôtô kêkalem aê katu aposolo ma kêjaliŋ aê sa gebe jasôm ênê ŋawae ŋajam lasê. 2 Ŋawae ŋajam tau Anôtô gêjac mata kwanaŋ ma kêkêŋ nê propete sêsôm lasê ma teto gêc buku dabuŋ. 3 Biŋ tau kêpi ênê Latu, aêacnêŋ Apômtau Jesu Kilisi, taŋ kêtu ŋamalac mêŋkêsa aŋga Dawidnê wakucnêŋ. 4 Ma Anôtô gêŋu eŋ gêdi sa aŋga ŋacmatênêŋ, tec kêwaka eŋ sa toŋaclaigeŋ gebe eŋ kêtu ênê Latu, taŋ gêwê kaiŋ Ŋalau êŋgôm aêac tatu dabuŋŋa. 5 Anôtô kêkêŋ eŋ kêmoasiŋ aê to kêkêŋ sakiŋ aposoloŋa gelom aê, gebe jawê lau samuc samob sêkêŋ êwiŋ to taŋeŋ wamu êtu ênê ŋaêŋa. 6 Lau samuc tau nêŋ ŋagêdô amac, taŋ Anôtô kêkalem amac atu Jesu Kilisi nê gêŋ awiŋ.
7 Amboac tonaŋ aê jato êndêŋ amac samob, taŋ Anôtô têtac gêwiŋ amac to kêkalem amac atu ênê lau aŋga Rom naŋ.
Tameŋi Anôtô agêc Apômtau Jesu Kilisi nêŋ moasiŋ to biŋmalô êndêŋ amac êwac.
Paulu gêjam daŋge Anôtô kêtu gôlôac Romŋa
8 Ma ŋoc biŋ ŋamataŋa tau tonec gebe Aê gajam daŋge ŋoc Anôtô kêtu amac samobŋa gajam Jesu Kilisi laŋô gebe lau nomŋa pebeŋ sêŋô amac akêŋ gêwiŋ ŋawae. 9 Anôtô taŋ gajam sakiŋ eŋ toŋoc ŋalêlôm samucgeŋ kasôm Latunê ŋawae ŋajam lasê naŋ, kêtu ŋoc gêwa-aê-sawaga ma kêjala kêtu tôŋ gebe aê taêc gêjam amac gedeŋ tôŋgeŋ tec gamoa 10 ma kateŋ mec kêtu amacŋa ŋapaŋ. Aê kateŋ mec kêtu biŋ tonecŋa gebe Anôtô êlôc sa acgom ma êmoasiŋ aê gebe jandêŋ amac jawacmaŋ. 11 Biŋŋanô, aê gajam aoc su amac ŋanô, gebe jalic amac ma jakêŋ moasiŋ ŋalauŋa ŋagêdô êndêŋ amac êwac, gebe êpuc amac tôŋ. 12 Aê gabe amboac tonec gebe amacnêm akêŋ gêwiŋ ênam aê sa ma aêŋoc kakêŋ gêwiŋ ênam amac sa, ec tapuc tauŋ tôŋ ŋa nêŋ takêŋ gêwiŋ elom tau. 13 O lasitêwaac, aê gabe jansa biŋ auc êndêŋ amac atom. Aê kamasaŋ biŋ kêtu dim taêsam su gebe jandêŋ amac jawac, mago biŋ kêkô aê auc e mêŋgêdêŋ galoc. Aê jawac gebe janam kôm e jatap ŋanô sa aŋga amacnêm êwiŋ amboac katap sa aŋga lau samuc ŋagêdô nêŋ. 14 Kôm tonec gêjac aê ŋawae gebe janam sakiŋ lau Helen to lau samuc ma lau tokauc to lau kaucmê. 15 Amboac tonaŋ ŋoc ŋalêlôm kêkac aê gebe jasôm ŋawae ŋajam lasê êndêŋ amac aŋga Rom êwiŋ.
Ŋawae ŋajam ŋaŋaclai
16 Aê majoc kêtu ŋawae ŋajamŋa atom, gebe Anôtônê ŋaclai, taŋ ênam lau sêkêŋ gêwiŋŋa samob kêsi naŋ, Juda sêmuŋ, go lau samuc amboac tonaŋgeŋ. 17 Gebe Ŋawae Ŋajam tonaŋ geoc Anôtônê biŋgêdêŋ ŋam lasê gebe aŋga takêŋ gêwiŋ êndêŋ takêŋ êwiŋ, kêtôm teto gêc gebe “Ŋacgêdêŋ êŋgôŋ mata jali êtu kêkêŋ gêwiŋŋa.”
Ŋamalac samob nêŋ keso
18 Anôtônê têtac ŋandaŋ geoc tau lasê aŋga undambê mêŋkêpi ŋamalacnêŋ dedec Anôtôŋa to sec samob. Ŋamalac sêkôniŋ biŋ ŋanô tôŋ ŋa nêŋ geo. 19 Anôtô têtac ŋandaŋ gêdêŋ êsêac, gebe gêŋ ŋagêdô, taŋ kêwaka eŋ sa naŋ, tec gêc awê gêdêŋ êsêac, gebe Anôtô tau kêkêŋ kêtu awê gêdêŋ êsêac su. 20 Anôtônê ŋam kêsiŋ tau, mago lau, taŋ sêjala gêŋ, naŋ Anôtô kêkêŋ naŋ, sêjala ênê ŋaclai teŋgeŋŋa to ênê ŋawasi Anôtôŋa. Gêdêŋ taŋ eŋ kêkêŋ undambê to nom naŋ, e mêŋgêdêŋ galoc gêŋ tonaŋ kêtu awê gêdêŋ êsêac sêlic. Êsêac tec sêpa tauŋ ma sêsôm gebe Aêac ajam kauc eŋ nec, oc sêŋgôm têtôm atom. 21 Êsêac sêjala Anôtôgac, mago tetoc eŋ sa kêtôm eŋ Anôtô atom ma sêjam daŋge atom. Êsêac taêŋ gêjam biŋ meloc-meloc gêbôc nêŋ kauc e ŋakesec gajam nêŋ ŋalêlôm auc. 22 Seboc êsêac lau tokauc, mago êsêac lau meloc. 23 Êsêac sêjam Anôtô teŋgeŋ nê ŋawasi ôkwi ma sêkêŋ ŋakatu gêŋ mêtê-mêtêŋa, taŋ ŋalaŋô kêtôm ŋamalac to moc ma bôc to gêŋ kêgalabŋa naŋ, gêjô su.
24 Kêtu ŋamalacnêŋ kauc gêbôc tonaŋŋa Anôtô gêwi êsêac siŋ gêdêŋ nêŋ têntac ŋakalac e sêgôm gêŋ môpŋa ma sêjaiŋ tauŋ e ôliŋ kêtu sec. 25 Êsêac sêjam Anôtônê biŋŋanô ôkwi ŋa biŋdansaŋ ma tetoc gêŋ, taŋ Anôtô kêkêŋ naŋ, sa to sêjam sakiŋ gêdêŋ gêŋ tonê ŋai ma sêwi Anôtô, taŋ kêkêŋ gêŋ samob naŋ siŋ. Aêac talanem eŋ endeŋ tôŋgeŋ. Biŋŋanô.
26 Kêtu biŋ tonaŋŋa Anôtô gêwi êsêac siŋ sêsêp ŋakalac melocŋa sêja. Êsêacnêŋ lauo sêjam lêŋ lauo to ŋacŋa ôkwi ma sêsa lêŋ keso. 27 Ma ŋacwaga amboac tonaŋ. Êsêac sêwi lêŋ lauo to ŋacŋa siŋ ma têntac ŋakalac gêdêŋ tauŋ ŋawaô. Ŋacwaga sêgôm gêŋ têntac ŋakalacŋa gêdêŋ tauŋ, tec têtap nêŋ geo ŋagêjô sa kêpi tauŋ.
28 Êsêac dedec gebe sêjala Anôtô, tec Anôtô gêwi êsêac siŋ dêdêŋ kauc meloc e sêgôm gêŋ, taŋ kêtôm gebe ŋamalac sêŋgôm atomŋa naŋ. 29 Gêŋ geo samob gêjam êsêac auc samucgeŋ, sec, geo, lêŋ sesec. Biŋ tonec gêlôc gêc êsêacnêŋ ŋalêlôm gebe Têntac sec, sêjac ŋamalac êndu, sêsôm tauŋ, sêsau tauŋ ma sêgôm lau waeŋ kêtu sec. Êsêac sêsac lau, 30 sêgôliŋ biŋ kêpi lau, sêkêŋ kisa gêdêŋ Anôtô, sêsôm biŋ alôb-alôb, sêkiaŋ tauŋ sa, tetoc tauŋ sa ŋa aweŋsuŋ kapôêŋ. Êsêac têtap sec ŋalêŋ wakuc sa to taŋeŋpêc gêdêŋ teneŋi to tameŋi. 31 Êsêacnêŋ kauc masi to sêsap biŋ, taŋ sêjac mata naŋ tulu. Êsêac têntac gêwiŋ lau to taêŋ labu lau atom. 32 Anôtônê biŋsu gêwa sa gebe lau samob, taŋ sêgôm gêŋ amboac tonaŋ, oc sêmac êndu. Êsêac sêjalagac, mago sêgôm gêŋ tau sêmoa. Ma gêŋ tonaŋgeŋ atom, sêlic lau, taŋ sêgôm sec tau sêwiŋ êsêac naŋ, ŋajam amboac tonaŋgeŋ.


text:
Paulunê papia gêdêŋ lau
GALATA
Apômtau Jesu nê Ŋawae Ŋajam kêlaiŋ tau e sêsôm lasê lalau samuc, taŋ nêŋ ŋam kêsêp Juda atom sêŋô to sêkôc sa sêjac ŋawaegeŋ sêwiŋ-sêwiŋ naŋ, biŋ tonec kêlênsôŋ gôlôac buŋa gebe lau teŋ têtu lau buŋa ŋanô atom aê sejop Mosenê Biŋsu sêwiŋ aegom. Paulu taê gêjam gebe aê sêsô Biŋsu ŋalabu nê gejae êsêac ŋawae atom. Masianô. Eŋ gebe dambiŋ tauŋ toŋ tamiŋ Kilisi nee takêŋ gêwiŋ taugeŋ kêtu ŋanombaŋanô gebe Anôtô gêlic ŋamalac samob gêdêŋ kêtu sêkêŋ gewiŋŋageŋ. Tageŋ lau ŋagêdô jasêô lasê gôlôac Galatiaŋa, naŋ sêôc Paulunê biŋ tonaŋ auc ma sêsôm ŋajaŋa gebe Lau sejop Mosenê Biŋsu êwiŋ acgom, go Anôtô êlic êsêac têtu lau gêdêŋ. Galatia tonaŋ Romnêŋ gamêŋ teŋ gêc Asia Sauŋ.
Paulunê papia gêdêŋ lau Galata nec ŋac tau keto gebe lau, taŋ sêkêŋ taŋeŋ mêtê geo tonaŋ e seo sic naŋ, sêkac tauŋ ôkwi dêndêŋ gôlôac buŋa nêŋ sêkêŋ gewiŋ to nêŋ lêŋ ŋaŋêŋ naŋ. Paulu gêjac m nê papia gêwa tau sa gebe Jesu Kilisi nê aposolo teŋ eŋ ma gêwê kaiŋ gaê tau, tec gêjam talaŋ tau gêdêŋ lau, taŋ seboc eŋ aposolo ŋanô atom naŋ. Paulu geseŋ esêae ma kêsôm ŋajaŋa gebe ŋamalac sêsuŋ sakiŋ aposoloŋa gelom eŋ atom, kekôc aŋga Anôtônê. Ma Anôtô kêsakiŋ eŋ gêdêŋ lau samuc gebe ênam mêtê êsêac êlêlêc lau Judawaga su. Go gelom biŋ teŋ gebe sêkêŋ gêwiŋ taugeŋ kêpô lau ôkwi têtu lau gêdêŋ. Gocgo kêwaka biŋ tonec sa gêc môkêlatu 5 to 6 gebe takêŋ gêwiŋ Kilisiŋa kêkac lau buŋa têntac gêwiŋ tauŋ, tec gêbiŋ êsêac tôŋ jasêjam tauŋ sa to sêmoasiŋ tauŋ topalêgeŋ.
Ŋadênaŋ
1. Paulu gêjac m papia tau 1:1-10
2. Paulu gêwa tau sa gebe eŋ aposolo ŋanô teŋ 1:11 — 2:21
3. Ŋawae Ŋajam Anôtônê moasiŋŋa 3:1 — 4:31
4. Kilisi kêgaboac lau buŋa su sêmoa nêŋ lêtêgeŋ, tec sêmansaŋ biŋsu sênac ŋawaegeŋ 5:1 — 6:10
5. Paulu gêjac mata papia tau 6:11-l8
1
Paulu gêjac m nê papia
1 Aê aposolo Paulu ŋoc biŋ tonec. Aê katu aposolo aŋga ŋamalacnêŋ atom, ma ŋamalac teŋ kêjaliŋ aê sa atom. Jesu Kilisi agêc Tama Anôtô, taŋ gêŋu eŋ aŋga ŋacmatênêŋ sa naŋ, tec kêkêŋ aê. 2 Aê to lasitêwai samob, taŋ semoa sêwiŋ aê naŋ, ma biŋ êndêŋ gôlôac dabuŋ Galataŋa naŋ.
3 Tameŋi Anôtô agêc Apômtau Jesu Kilisi nêŋ moasiŋ to biŋmalô êndêŋ amac êwac.
4 Kilisi tau kêkêŋ tau kêtu aêacnêŋ secŋa ma kêjaŋgo aêac aŋga nom sec tonec su kêtom Tameŋi Anôtô nê biŋ. 5 Ŋawasi êndêŋ eŋ teŋgeŋ ma teŋgeŋ. Biŋŋanô.
Ŋawae ŋajam tageŋ tec gêc
6 Aê kêtakê, gebe amac akac taôm su sebeŋ aŋga ŋac, taŋ kêkêŋ Kilisine moasiŋ kêkaiem amac naŋ, ma asuŋ taôm adêŋ ŋawae ŋajam tauŋa teŋ aja. 7 Tageŋ ŋawae ŋajam teŋ gêc atom, mago lau ŋagêdô tec sêlênsôŋ amac ma sebe sênam Kilisinê ŋawae ŋajam ôkwi. 8 Aŋô acgom, aêac me aŋela undambêŋa teŋ embe êsôm ŋawae ŋajam teŋ lasê êndêŋ amac eso ŋawae ŋajam, taŋ aêac asôm lasê sugac naŋ, Anôtô oc êpuc boa eŋ. 9 Ŋoc biŋ, tê kasôm su nê, galoc jasôm ŋakôniŋŋa êtiam gebe Ŋac teŋ embe êsôm ŋawae ŋajam teŋ lasê eso ŋawae ŋajam, taŋ akôc aŋga aêacma naŋ, Anôtô oc êpuc boa eŋ.
10 Galoc alic amboac ondoc. Alic aê gabe ŋamalac sêŋô ŋoc biŋ ŋajam me Anôtô êŋô ŋoc biŋ ŋajam. Me abe aê gagôm gêŋlêlôm gebe ŋamalac sêlic aê ŋajamŋa me. Embe jaŋgôm êtu ŋamalac sêlic aê ŋajamŋa, oc jatu Kilisinê sakiŋwaga atom.
Paulu kêtu aposolo ŋamiŋ
11 Lasitêwaac, aê jawa sa êndêŋ amac gebe Ŋawae ŋajam, taŋ kasôm lasê gêdêŋ amac naŋ, ŋam kêsêp ŋamalacŋa atom. 12 Aê kakôc aŋga ŋamalac teŋ nê atom, ma ŋamalac teŋ kêdôŋ aê atom, Jesu Kilisi tau geoc biŋ tau lasê gêdêŋ aê.
13 Ŋoc lêŋ gêmuŋŋa, taŋ kasa gawiŋ lau Juda naŋ, amac aŋô ŋawaegac gebe kêjanda Anôtônê gôlôac ma gaseŋ êsêac ŋawaô. 14 Aê gajob Judanêŋ mêtê kalêlêc lau Juda taêsam, taŋ ma jala kêtôm tau naŋ su, ma kamasaŋ ŋoc lau ŋanô nêŋ ŋagôliŋ laŋgwa toôlic palê kaiŋ teŋ.
15 Mago Anôtô gêlic ŋajam, tec kêjaliŋ aê sa gêdêŋ taŋ tinoc kêkôc aê atomgeŋ naŋ, ma kêkêŋ nê moasiŋ mêŋkêkalem aê kwanaŋgeŋ. 16 Ma eŋ geoc nê Latu lasê gêdêŋ aê gebe jasôm ênê ŋawae ŋajam lasê êndêŋ lau samuc, tec aê katu kênac ŋam gêdêŋ ŋamalac teŋ atom, 17 ma kapi Jerusalem gaja gebe jalic lau, taŋ têtu aposolo sêmuŋ aê naŋ atom. Aê gaja Arabia e gamu gaja Damasku kêtiam.
18 Gamoa e jala têlêac gêjaŋa, go kapi Jerusalem gaja gabe jalic Kepa, tec gaŋgôŋ gawiŋ eŋ bêc 15. 19 Mago galic aposolo ŋagêdô nêŋ teŋ atomanô. Apômtau lasi Jakobo taugeŋ tec galic eŋ. 20 Biŋ tec kato gêdêŋ amac nec, kasau atom, kato kakô Anôtô laŋônêmŋa. 21 Go gaja Suria to Kilikia ŋagamêŋ. 22 Gôlôac dabuŋ Judaiaŋa, taŋ Kilisi gêbiŋ êsêac tôŋ naŋ, sêlic aê laŋôcanô atom. 23 Biŋ tageŋ tonec tec sêŋô ŋawae gebe “Ŋac taŋ gêmuŋgeŋ kêjanda aêac naŋ, tec galoc kêsôm ŋawae ŋajam lasê kêpi biŋ takêŋ gêwiŋŋa, taŋ gêmuŋgeŋ geseŋ su naŋ.” 24 Ma sêlambiŋ Anôtô kêtu aêŋa.


text:
truyen tranh akuma de koi shiyou chap 2
, doc truyen akuma de koi shiyou chap 2
, đọc truyện tranh akuma de koi shiyou chap 2
, truyen akuma de shiyou chapter 3
, akuma de koi shiyou chapter 3
, doc akuma de koi shiyou chap 4
, đọc truyện akuma de koi shiyou chap 4
, truyện akuma de koi shiyou 4
, doc truyen akuma de koi shiyou 4
, http://mangav.net/akuma-de-koi-shiyou/
, Akuma de koi shiyou chap 4 tieg viet
, truyen akuma de koi shiyou
, truyen akuma de koi shiyou chap 2
, truyen akuma de koi shiyou chap 4
, akuma de koi shiyou chap 5
, doc truyen tranh akuma de koi shiyou
, akuma de koi shiyou 4


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Nä caa athëëk tö e baai thök e thai yic gäm ku yithkën thoŋ tö e nyiinkën, kek aalau enhom ku thoŋ, ku dör e pinynhom.
Ku nä ci yiith e raan mar ekɔc nhiim, ku dhalkek bi kuöc lööi bɛ̈i epion e raanic, ku aye raan thök eben waai bi bɛn epinynhom bi raan liɛ̈k e lau enhom e jamdeic, ku thëëk yanhde, ku ci bën rioc, ku ŋɔŋ.
Ku na pɛth bi lööŋ raan aaköuny, bi raan cii nyany e rin eköuc löui ye löui yën, ku tɛŋ enyin piny.
Ku nä ci wut ethai matyiic, yen gam e cök elööŋiic lön de raan yith tëëm kua thɛ̈ɛ̈k, ku na thöŋ möc nhöm këk e tik e yithiic kua ci tëëm bik röt aaköuny bi pir piath baai ku lɛ̈u yic.
Ku na ci bɛ̈i tö akutic gam bik ka cin mat kek akut e mawuut epinynhom(UN), bik yith e raan ku lau enhöm kua thɛ̈ɛ̈k aatiit.
Ku na ŋic eben lön e yith kak ku lau enhöm alëŋ köuny dit kua thɛ̈k e gɛ̈m gɛ̈m ken yic.
Ka kut dit adhël.
cööt ecɛ̈ɛ̈l ken yic erin yith e raan, erin yën e tën eröm ethai eben thin, ku(UN), wic bi raan tic e ciɛ̈ŋic ku tëu ka nyiin piny ecɛ̈ɛ̈l ken yic, bi athɛ̈k eyith ku lau enhöm kak cök cökpiny edhöl epioc ku wëët ku cɛ̈r cɛ̈r ebaiyic ku pinynhöm bi bik tiit. epiny nhöm eben ekɛ̈m ebɛ̈i tö akutic, ku thai awɛ̈n rɛ̈r tö eke cin.
Raan thök eben aye dhëëth ka lau nhöm kua thöŋ nhiim eyithiic, kua thɛ̈kic, kua ci yëknhiethku puou, ku bik cëŋ ka ke ye mith etik.
Raan eben alëŋ yic bi liëk eyithiic ku lau enhömic ecɛ̈ɛ̈l kenic ka ci tëktëk ethök etiël ekuat, ku kit, kemen thai ku thök ku yanh ethëëk ku wël ebai kmen wɛ̈t dɛ̈t löi e rɔt kemen bai ku ciɛ̈ŋ bai kemen jɛɛk ku dhëth kemen kuat etau dɛt löi e rɔt ka cin tëktëk ethök ekɛm mö ku tik.
Ku cit te wen ci yen luel, acin tiel tö e wel ebai yic ku lööŋ ku kem ebɛi ku ten wen rër eraan thin pan cëŋ kemen ci cëën kemen aci röt mac eröt, kemen tö eraan dët cin.
Raan thök eben alɛŋ yic bi pir ku leu nhöm ku le laŋ.
Kuat eraan acii leu bi kool kemen bi loony kuat epɛc ku loony thok eben aci pëën.
Raan thok eben aciben e lëëŋ kemen bi köuc yöŋ ci min elai, keme bi joor bi ci thëk.
Raan thok eben kuat et ci yen yok thin alɛ̈ŋ yic bi gam ka ye raan lɛ̈ŋyic elooŋiic.
Raan thok eben aathoŋ nhiim elooŋ nhiim, kua lɛ̈n yic bi liek eköuny thoŋ nhöm ka cin tiel bi looŋ kak tiit.
Raan thok eben alɛ̈n yic bi luk ebanypanden nhiimbi yicde yok ci min eyith tuëŋ e looŋ kek gam yen.
Ran thok eben aci leu bi döm kemen dampiny, kemen cöb ewëi baai edieny.
Raan thok eben alɛ̈ŋ yic bi nhöm agit ka kɔc kɔk, bi luŋde tiŋ elüok pathiic bi yɛk yicde ekɔc nhiim ku kak ci gämröt, ku kuat emɛ̈ny ci yen mɛ̈ɛ̈ny göup.
1. Kuat eraan ci mɛ̈ɛny, acin göup awuc ɣet te bi loŋ yen nyooth lon le yen göup awuc ekɔ̈c nhiim ku kony bi rot köuny bei.
2. Raan aci luk ewei erin eken ci löi kemen ci kuec bi löi, ke ce yen awuc ye loŋ ebaai nyooth, kemen loŋ epinynhöm, te wen yen looi yen rot thin.
Acin raan ekëëc epir eraande yic, kemen pande ku ɣonde kua thorkeiic kemen bi dhɔl ku rɛ̈c erin edieny, ku raan eben alɛ̈ŋ yic bi loŋ köuny ekak cit ekak yiic.
1. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi cɛ̈ɛ̈th te wic ku lɔ̈c te den erëër eɣan akeu thok eben ebaai yic.
2. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi la te wic epiny nhöm agut panden kua lɛ̈n yic bi dhok thin.
1. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi kook pandet, kemen bi them bi kook thin ka kat eköuc ciëŋ.
2. Kuat eraan ci kaŋ yath elukic awuc ca awuc ewel ebaai kemen bi lui eke ce röm kek elooŋ (UN), acii lëŋ yic bi liek eyic ken yic.
1. Raan eben alëŋ yic bi rot yek anyööth lön eyen ran ebaai.
2. Aci leu bi raan pɛn wɛr erot edieny, kemen bi jai lön ci yende yic bi rot war.
1. Mɔc ku tik te ci kek roun ethëëk dööt, aalɛ̈ŋ yic bik ker ebɔɛi ku löike mith ka cinic ale kemen yath kua lɛ̈ŋ yiith thöŋ nyiin ethiëkic ku loui yic ku pök yic.
2. Thiëk ci loi ka kic ekɔc thiëk rot gäm kua ci mëc ekek.
3. Mɔc ku tik kek aamaatic tueŋ ebaai, kua lɛ̈ŋ yic bik liek eköuny baai ku baai nhöm.
1. Raan eben alɛn yic bi lɛ̈ŋ kede erot, kemen bi rɔ̈m kek kɔc kok.
2. Aci leu bi raan pëëc cin bɛi ekake edieny.
Raan eben alɛ̈ŋ yic bi tak ka lau nhöm popuonde, yanhde kua lɛ̈ŋ yic bi yanhde waric kemen ke ye thëëk kua lɛ̈ŋ yic bi pioc ku yeknhöm ku nyooyh ku tiit ka thien keme ekɔc nhiim.
Raan eben alɛ̈ŋ yic bi wetde luel ka lau nhöm kue yic ken egäm ewel ka launhöm ka cin raan la thin ku y'oŋ ewel ku tektek ku cɛɛl kek edhol ci takic ka ci luui aken ewuad.
1. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi mɛt akutic kua kuut la lik.
2. Aci leu bi kuat eraan mat akut ci wic yic eriel.
1. Raan eben alɔɛŋ yic bi lui miric panden bi kuany egai ekɔc ekuany.
2. Raan eben aleŋ yic bi lui ci min ekuat eraan lui baai.
3. Ke wic kɔc ebaai yen eya rie e mir. ku ke wic kɔc kene ekueny kueny bi kam bi yaa weenic ekuany aliklik ka kɔc thöŋ nhiim kemen bi loui te wen bi raan cuet ka lau nhöm.
Raan eben ka ye raan aakutt ekɔciic aalɛ̈ŋ yic bi köny ekɔc bai ku kɔc epinynhöm ka cit te ye panden ye loui thin ku yith epirde ku cieŋ ku wëët ci rot pal athɛkde yic la tuɛ̈ŋ ku thiek yicde.
1. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi lui ku kuany ka cit te wic e yen kua lɛŋ yic bi köny bi lui.
2. Raan eben alɛŋ yic bi lui a riob thoŋ nhöm eloi yic ka ci yic tiel.
3. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi riob ariob ci gam bi rot muk apth ku juak ekak awen bi pirde cɔkpiny.
4. Raan eben aleŋ yic bi dit ku mɛt akuic bi ka ke tiit kɔth.
Raan eben aleŋ yic bi lɔŋ kemen bi cin lau ku nyoth enin ken eloi ku kol cin yen loi thin.
1. Kuat eraan alɛŋ yic bi pir ka piol goup ku mit puou ka pande ecampathic, kua leth ku ten enin ku ka wen ekɔc kouny baai kua lɛŋ yic bi pir cɔk nyinic ke cii yen lui, ku tuany, kemen ci bäl ku lɛɛr kemen ci dhiöb ku la kak awen epir mietic, ka leu yen cin thin.
2. Meth ku man alɛŋ yic bi kek köny ku muk kek apath ku mith eben athöŋ nhiim bi kek tiit baai mith dhëth mɔc kek ku mith e lim.
1. Kuat eraan alɛŋ yic bi pioc kua dhil epioc epath tueeŋ, ku pioc tueeŋ adhil emac eya nhöm, kua pioc etɛɛt ku loi loi ecin ku cɔl pioc den la tueeŋ apiolic, bi nhöm thöŋ ka jaŋ.
2. Ku wɛɛt ke ku bi thiekic ku thëk ka ye raan ku lau enhöm la tueeŋ e cieŋ ku pëlpiny ewel ku määth ekem e wuuut ku la kuut, ku köny thaai epinynhöm bi door muk.
3. Warken emith alɛŋ yic bik mithken wɛɛt cit te wicke.
1. Kuat eraan alɛŋ yic bi mɛt ka lau nhöm epir ekɔc ebaai yic, ku bi liek etɛɛtic kua jueer erin ela tueeŋ epioc ku bi kak bi ben bɛi yhin kɛc köuny.
2. Kuat eraan alɛŋ yic bi ka path ku cieŋ ken epioc tiit.
Kuat eraan alɛŋ yic bi liek ecieŋ ekɔc epinynhömic, bi yithke ku lau enhöm ci nyooth ecɛɛl ken yic yok egai.
1. Raan eben adhil kɔc loui bi yen nyouth lon te yen ekɔciic bi dit ka lau nhöm.
2. Raan eben adhil yithke thaap ka kacit te ci looŋ yen nyouth thin bigɛmgɛm e yith e kɔc kök, ku lau e nhömde kua thɛkden, ku jɔl aathöŋ nhöm e loiloi yiic, ku ka pɔth eyok eben ku jam aathɛɛk eciɛŋ ekɔc epaan ekɛc thoŋ nhiim.
3. Aci rot kaŋ lɛ̈u athɛr bi yith kak thaap ka ce te wen wic thai epiny nhöm ke thin.
Acin wɛt lɛu bi war kemen bi cɔkpiny e cɛɛl ken yic ku luel ala ka ci pan ken kemen raan ken aci looi bi lyiith ku lauenhöm ci bɛn thin rac.