text:
8
Thawul acï kɔc cï gam cɔl agum
1 Aköl nɛ̈k Ithipin, yen aköl jɔɔk yen rot bï kɔc ke cï wɛ̈t Jethu gam Jeruthalem gum apɛidït. Kɔc ke cï wɛ̈t Jethu gam aake cï kat bïk röt thiäi wuɔ̈t kɔ̈k yiic, wuɔ̈t Judia ku Thamaria, ku atuuc Jethu kek aake cï döŋ Jeruthalem kepɛ̈c.
2 Kɔc ke cï wɛ̈t Nhialic gam piänden ëbën, aa kek cï Ithipin bɛ̈n la thiɔ̈k, ku jɔlkë dhiau apɛi riɛnke.
3 Ku ëcï Thawul them bï kɔc cï wɛ̈t Jethu gam cɔl agum, rin yeen ë ye la panë ku panë, ke kuany bɛ̈ɛ̈i yiic ëbën, ku ë ye kɔc cï wɛ̈t Jethu gam ɣɔ̈c bei ɣööt yiic, röör ku diäär, ku kuɛɛth ke bï ke la mac.
Wɛ̈t Puɔth Yam acï piɔ̈ɔ̈c Thamaria
4 Kɔc ke cï wɛ̈t Jethu gam, cï thiëi wuɔ̈t kɔ̈k yiic aake cï la cath wuɔ̈t yiic ëbën, ku piööckë kɔc wɛ̈t Nhialic.
5 Pilipo ëcï cath bï la gen Thamaria ku le kɔc piɔ̈ɔ̈c thïn wɛ̈t Jethu Krïtho.
6 Kɔc ke cï kenhïïm aa kuɔ̈ɔ̈t, aake cï kepuɔ̈th aa tääu piny ku bïk kë lueel Pilipo aa piŋ apath. Keek aacï wɛ̈t Pilipo aa piŋ ku tïŋkë käk jäŋ gɔ̈i cï aa looi.
7 Kɔc juëc aacï jakrɛc aa bɛ̈n bei kegup ke dhiau apɛi, ku kɔc cï ruai, ku kɔc kɔ̈k cï ŋɔl aacï Pilipo cɔl aa puɔl.
8 Këya, kɔc Thamaria aacï puɔ̈th bɛ̈n miɛt apɛidït.
9-10 Ku mony cɔl Thaimon ë ciëŋ gen Thamaria, ku yeen ëcï kɔc cɔl agɛ̈i käkken ye looi. Yeen ëcï rot looi ke ye raandït apɛi, ku kuat kɔc ke ciëŋ geeu ëbën aake cï kepuɔ̈th tääu piny ku piŋkë wɛ̈tde. Ku ë cïk aa lueel ëlä, “Jɔŋ cɔl Riɛldït yen acï bɛ̈n piny cïmën Thaimon.”
11 Ku ë yic, Thaimon ëcï kɔc Thamaria cɔl agɛ̈i tɛ̈wäär yen käkken kë looi jɔŋ tɔ̈ yeguɔ̈p, ku kɔc aake ye wɛ̈tde buɔɔth yic ku detkë yic.
12 Nawën la kɔc Thamaria wɛ̈t Pilipo gam, wɛ̈t piööc yen kɔc Wɛ̈t Puɔth Yam rin bääny Nhialic, ku rin Jethu Krïtho, go röör ku diäär gam bïk röt cɔl aa muɔc nhïïm.
13 Yen Thaimon aya ëcï wɛ̈t Nhialic gam, ku cɔl rot amuɔc nhom, ku jɔlkë rëër tök kek Pilipo, ku yeen ëcï bɛ̈n gäi tɛ̈wën tïŋ yen käkdït jäŋ gɔ̈i ye Pilipo looi.
14 Go atuuc Jethu ke tɔ̈ Jeruthalem piŋ lɔn nadë ke kɔc Thamaria aake cï wɛ̈t Nhialic ɣet tënë ke. Gokë Pïtɛr ku Joon tooc bïk la tënë ke.
15 Nawën cï Pïtɛr ku Joon ɣet Thamaria, gokë röök ku bï Wëi Nhialic lööny kɔc Thamaria gup.
16 Kɔc Thamaria aake cï muɔɔc nhïïm rin Jethu Krïtho ku Wëi Nhialic ë ŋuɔt këc lööny kegup.
17 Go Pïtɛr ku Joon kecin tääu kenhïïm go Wëi Nhialic lööny kegup.
18 Tɛ̈wën cï Thaimon ye tïŋ ke Wëi Nhialic cï lööny kegup, wën cï Pïtɛr ku Joon, atuuc Jethu, keek dɔɔc, go wïc bï Pïtɛr ku Joon gäm wëëu,
19 ku jɔl ke yɔ̈ɔ̈k, “Yiëkkë ɣa riɛl kënë aya, rin na le raan daac, ke Wëi Nhialic lööny yeguɔ̈p.”
20 Go Pïtɛr wɛ̈t Thaimon dhuk nhom ku lueel, “Aŋuɛ̈ɛ̈n diɛ̈t yï ku wɛ̈ɛ̈uku cuɛt pan mac ëbën, rin ë yïn ye tak diɛ̈t yï ɣɔc miɔ̈c Nhialic wëëu.
21 Yïn acie raan akuɔ̈tda ku acïn kën yï mat ke ɣo, rin piändu acïï la cök tënë Nhialic.
22 Dhuɔ̈k yïpuɔ̈u ciëën, ku päl luɔi kärɛc, ku rɔ̈ɔ̈k Nhialic ku bï kärɛc ye tak cïmën ë kënë päl piny.
23 Yen aye tïŋ yïguɔ̈p lɔn til yïn ɣo apɛidït, ku yïïn acï kärɛc ye ke looi muɔ̈r.”
24 Go Thaimon Pïtɛr ku Joon yɔ̈ɔ̈k. “Rɔ̈ɔ̈kkë tënë Nhialic riɛnkiɛ̈, ku bï ciɛ̈n kërɛɛc loi rot tënë ɣa käk cä lueel yiic.”
25 Tɛ̈wën cï Pïtɛr ku Joon kɔc Thamaria lɛ̈k lɔn ye wɛ̈t Nhialic ye lɛ̈k ke yic, gokë dhuk Jeruthalem. Ku tɛ̈wën dhuk kek, aake ye kɔc piɔ̈ɔ̈c Wɛ̈t Puɔth Yam Nhialic ë bɛ̈ɛ̈i juëc cïk tëëk yiic pan Thamaria.
Pilipo ku bɛ̈ny wëëu Ithiöpia
26 Atuny Nhialic ëcï Pilipo lɛ̈k ëlä, “Guir rot ku kuɛny dhöl yic, dhöl jiël Jeruthalem bï la Gadha.” (Dhöl kën acie bɛn tëëk ëmën.)
27 Go Pilipo rot guiir ku lööny dhöl. Ku tɛ̈ɛ̈n, ke yök raan Ithiöpia, raan cï la Jeruthalem bï Nhialic la door. Ku yen mony kënë ëcï roc. Ku ë ye bɛ̈ny wëëu muk wëëu tiŋ cɔl Kandake, tiŋ ye bɛ̈ny Ithiöpia,
28 ku yen ë dhuk Ithiöpia riän thel mathiäŋ. Tɛ̈wën ciɛth yen dhöl yic, ee kuen athör Ithaya raan käk Nhialic tïŋ.
29 Ku ëcï Wëi Nhialic lɛ̈k Pilipo, “Lɔɔr ku cath keyï thiäk rot riän thel mathiäŋ.”
30 Go Pilipo jäl riŋ tɛ̈thiääk kek ye ku piŋ ke kuën athör Ithaya yic. Go jal thiëëc, “Ye deet yic yen kë kuen?”
31 Go bɛ̈ny tɔ̈ɔ̈u wëëu dhuk nhom, “Ba jal deet yic këdë, ke cïn raan cie tɛ̈t yic ɣa?” Ku yöök Pilipo bï la nhial riäi yic, bï cath kek ye.
32 Kënë yen kueen athör thɛɛr wël Nhialic yic akïn,
“Yen ee cït amäl thel ku bï la teem röl,
acït manh amääl cie dhiau tɛ̈ teem nhiëmde wei, ee cïn wɛ̈t ye lueel.
33 Yeen ee cï rac guɔ̈p, ku kɔc aake cïï kuec bïk yiɛnyde cïï gam.
Acïn raan mïthken bï döŋ bï lɔ̈k lueel,
bï kärɛc riëëc akölë lɔ̈k a lueel, rin cïï piɛ̈rde pinynhom guɔ cɔl athök.”
34 Ku jɔl bɛ̈ny tɔ̈ɔ̈u wëëu Pilipo yɔ̈ɔ̈k, “Lɛ̈k ɣa, Ithaya jiɛɛm rin ŋa, jiɛɛm riɛnke aye rin raandä?”
35 Go Pilipo jal jam, ku jɔɔk jamde këthiɔ̈ɔ̈k awën cï bɛ̈ny tɔ̈ɔ̈u wëëu kueen athör thɛɛr wël Nhialic yic. Ku jɔl lɛ̈k Wël Puɔth Yam rin Jethu.
36 Tɛ̈wën ciɛth kek dhöl yic, ke ɣet tɛ̈ tɔ̈u pïu thïn, go bɛ̈ny tɔ̈ɔ̈u wëëu Pilipo jal thiëëc, “Pïu akïk, yeŋö bä pëën ke ɣa cï muɔc nhom?”
37-38 Bɛ̈ny tɔ̈ɔ̈u wëëu pan Ithiöpia acï raan kuath riäi yɔ̈ɔ̈k bï riäi cɔl akääc, ku jɔl Pilipo ku bɛ̈ny wëëu la piny ku lek pïu yiic, ku muɔc Pilipo bɛ̈ny wëëu Ithiöpia nhom.
39 Nawën cïk jäl bɛ̈n bei pïu yiic, go Wëi Nhialic Pilipo diër piny. Ku bɛ̈ny tɔ̈ɔ̈u wëëu akëc Pilipo bɛn tïŋ, go lööny dhöl ke dhuk panden, ku yeen ë mit puɔ̈u apɛi.
40 Pilipo acï rot yök ke cï ɣet gen cɔl Adhotuth, ku ler ku piööc kɔc Wël Puɔth Nhialic gɛɛth yiic ëbën, gut tɛ̈ ɣet yen gen cɔl Cetharia.


c: text/html

text:
13
Lääi karou
1 Ku tiɛ̈ŋ län roor rac apɛi ke bɔ̈ bei adɛ̈kdiɛɛt yic. Ku ala nhïïm kadhorou ku tuŋ thiäär la nhïïm ajɔ̈m kathiäär. Ku kenhïïm ëbën rin aacï gɔ̈t rin ë Nhialic tɔɔn guɔ̈p.
2 Län wën ca tïŋ acït kuac, ku adït cök kek riööp bɛ̈ɛ̈r la kɔ̈th nhïm, ku acït thok köör. Acï këdïït cït jakanuaan gäm riɛlde bï nyuc ë thööc nhom cït bɛ̈nyŋaknhom la ye cök.
3 Nhuɔm tök, nhïïm ë län kënë ala yic piäär cït piäär tɛ̈tök dït apɛi ku jɔl dɛm. Kɔc ë pinynhom ëbën aake cï gäi ë län kënë ku buɔthkë.
4 Keek ëbën aake ye jɔŋrac door rin cï yen lɛ̈i gäm riɛl, keek aya aake ye lɛ̈i door, ku luelkë, “Acïn këril cït ë län kënë. Acïn raan lëu bï thɔ̈r kek ye.”
5 Go lɛ̈i puɔ̈l bï jal nhiam apɛi, ku ye Nhialic lat. Go Nhialic päl riɛl kënë tënë pɛ̈i kathiärŋuan ku rou.
6 Ku jɔl lɛ̈i jam ku lɛ̈ɛ̈t Nhialic kek kɔcken rɛ̈ɛ̈r nhial paande.
7 Acï Nhialic puɔ̈l bï thɔ̈r kek kɔc Nhialic ku tiɛɛm ke. Ku ëcï gäm riɛl kɔc pinynhom nhïïm ëbën.
8 Kuat raan rɛ̈ɛ̈r pinynhom ëbën abï ye adoor, kɔc cïï ye bï ya door aa kɔc cï riɛnken gɔ̈t athör pïr yic, ke piny këc guɔ cak. Athör kënë ë kën Manh Amääl wäär cï nɔ̈k.
9 Na lakkë yïth, ke we pïŋ apath,
10 “Kuat kë cï Nhialic guiir bï rot luɔ̈i yï abï rot dhiɛl looi këya. Raan bï mac, raan bï teem röl ë pal abï teem röl. Wɛ̈t kënë ë lɔn bï kɔc cï gam dhiɛl gum ku rilkë puɔ̈th gamden yic.”
11 Ku tiɛ̈ŋ län dɛ̈t ke bɔ̈ bei piiny, ke la tuŋ karou cït tuŋ jɔŋrac.
12 Yeen alui riɛl cït riɛl län tueŋ ke ŋic län tueŋ, ku thɛny kɔc ë pinynhom thïn bïk län tueŋ aa door, län wäär cï tɛ̈tök dɛm yenhom.
13 Ku looi käkdït jäŋ gɔ̈i. Ee ye mac cɔl alööny piny nhial ke kɔc ëbën daai ë ye.
14 Län ciëën kënë acï puɔ̈l bï käkdït jäŋ gɔ̈i aa looi ke län tueŋ daai thïn. Rin ë käkkä yen acï yen kɔc pinynhom wëŋ bïk la yecök. Aacï bɛ̈n yɔ̈ɔ̈k bïk këdäŋ buth bï kek län tueŋ kiɛ̈ɛ̈t ku yekë door, län wäär cï nɔ̈k ë pal ku ben pïr.
15 Län ciëën kënë acï puɔ̈l bï wëi ɣäth këwën cï län tueŋ kiɛ̈ɛ̈t yic, rin bï ya jam ku cɔl kɔc cïï ye ye door anäk.
16 Ku yöök län ciëën kɔc ëbën, bɛ̈ny ku kïc, ajak ku raan ŋɔ̈ŋ, alony ku raan lääu nhom, bï raan ëbën kït tääu köŋden cuëc, tɛ̈dë ke tɛ̈ɛ̈u yenhom tueŋ.
17 Acïn raan cï puɔ̈l bï këde ɣaac, tɛ̈dë ke ɣɔɔc ke cïn nhom kït kek rin, tɛ̈dë ke ye akuën riɛnke nyuɔɔth.
18 Yïn adhil käŋ ŋic apath ba kënë jäl deet yic. Raan la kë ŋic adhil kënë döt yic, bï akuën ë län ŋic, rin akuën akääc nyin rin ë raan, akuën ë buɔt kadätem ku thiärdätem ku dätem.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Thäkbeu
Thäkbeu ee dhiëth në mïth ku ke mïth ke thuɛ̈ɛ̈t. Yeen ee kuan de beuroor/apiyem. Thäkbeu anɔŋ thɔn ku ŋuɔ̈t. Thɔnde beu aye cɔl nyɔk, ku ŋunde aye cɔl dau, nyɔŋ ci roc aye cɔl biɔc.
Rïŋ de thɔ̈k aye cuet ku ruëth ciɛkke ku biöŋde aye looi ke ye köndök/ajuruk, biɔŋde tik, ku kɔ̈k juic kɔ̈k. ëyadɛ, ciɛkke thɔ̈k aye miɔɔk bï miök bɛ̈ibei thïn. Thök aaye kɔc ye pur ke kɔɔr bïk yaa nyuɛ̈th në walroor ku tiim kä cie kä ye ke puur.
Thäkbeu anɔŋ kɛ̈r ku miɔt ku kɔ̈k aye naŋ pɔr në ke thook. Yɔ̈l thiin de beu ee kɔ̈ɔ̈c ku tuŋ ke ye nom aaye ciil ciɛ̈ɛ̈n, ku nhiɛ̈m de beu ee wau rur.
Bɛ̈ɛ̈r de kɔ̈u de thäkbeu atɔ̈ në kaam de 70 ku 120 cm ku thiɛk de thïmde atɔ̈ në kaam de 45 ku 54 kg.
Ka ye thäkbeu ke cam aye yïï noon, yïth ke tiim, buɔ̈t, mei ke kä ye luɔk ku kɔ̈k juëc kɔ̈k ye cil. Dumɛ̈ɛ̈c ke thök aye thök ku ɣɔ̈k luɔ̈ny abiɔ̈ŋ në dum yiic. Thök tɔ̈ piɛny liɛɛt të cïn kä ye luɔk thïn aaye rem bïk ruëër ëke kɔr apäm de tim tɔ̈ ye tɛ̈ɛ̈n.
Thäkbeu apelnom ku ka piɔl cök. Keek aaye pol/thuëëc/riääŋ bïk päär. Keek aaye ciëŋ në duut.


text:
Cɔ̈tmec
Cɔ̈tmec ee wënh ë jam, ë ciɛ̈kde-yic, cɔ̈t mec ee wënh atiɛp barkɔ̈u ee mac ku wël tëëk thïn.
Ee mɛn, ee wënh aatiep ë tooc ë lɔ nhial ku piny e nyooth ë wëth bër bën kɔ̈ɔ̈thic ku löönykë ë wënhëjamic.
1950 Cɔ̈tmec aaye kɔc karou röth piŋ të mec ɣɔn thɛɛr cɔ̈tmec aaye döt keek wëth bärkɔ̈ɔ̈th cï piäät-piny tëtök.
E mɛn, jam ë cɔ̈tmec aaye tuɔɔc ë Wënh ë jamic, ëtëën kë cɔ̈tmec acicäk ë cɔl wël-aliiric.
Wëlthɛɛr[cokic | cok tënëyökic]
ɣɔn thɛɛr, raan cɔl Alexander yen ee raan kɔŋ cɔ̈tmec looi, ë run 1876. Cɔ̈tmeec, wëër thɛɛr aake yee rek kekë cɔ̈tmec dɛ̈, ago jam rɔt lëu. Nawën, ke cɔ̈tmec wel bë rɔt yaa rɛk ë cɔ̈tmec dë yic. Wëër thɛɛr, na akuën thiɛ̈rou kë wëth ke cɔ̈tmec rek bïk yaa luui ë rot.
Kit ke cɔ̈tmec[cokic | cok tënëyökic]
Cɔ̈tmec, alɔŋ kït juääc. cɔ̈tmec ë cäth, cɔ̈tmec baai ku ajuaar wël wëk. cɔ̈tmec ee cath keek kɔc acɔl cɔ̈tmecëcäth. Kënë acï cɔ̈tmec kök ë run 1980. A nïnke, kɔc aacï yaa muk ë cɔ̈tmeec juääc ë gɛɛthditiic. cɔ̈tmeec ë cäth, aaye kɔc ke cööt ë cɔ̈tmeec kɔ̈k ë wël juaar aliiric, në nyin ë cök ken cï guɔ̈t piny. Kënë, aaye nyuɔɔth alɔn ye kɔc röt piny ë Pinynhom ëbɛ̈n.
Makuën ayenë wënh cɔl matekwël täu thïn, bë jam ë cɔ̈tmec rɔt lëu.
Kënë, ee makuën puɔ̈l bë rɔt rek ë makuëndë yic ku abuɔn ë luɔi aɣet abuɔnë wël.
Në gɛɛthdit kɔ̈kiic anɔŋ cɔ̈tmec ë raan abën.
Në luɔi de cɔ̈tmec, kɔc awëu tääu piny, ku kɔckɔ̈k aaye tɛ̈m athör ë kɛ̈ny, ku athör ë wëu alony ku Gɛɛthdit kɔ̈k anɔŋ abuɔn ë cɔ̈tmec.


text:
Nok
Nok ee baŋ akut kä cï wääc roŋërälpïr nhom raan yic rot jɔɔk thööknok. Thööknok ee käbiöthkacök röt jɔɔk kaamthii ler kaamcïŋic ku ler kaam bärkɔ̈u guöp lath ku tieŋic ëbën. Thööknok kä kacök biööth ee raan cɔl ayök tawïk cimënë duɔny yom. Alɔŋ raan nok, thööknok aröt dhuökpiny ë röt, ku kënë läŋ den akïn, nok akuc kënë yen bɛ̈i. Thöök kök cï mɛɛc wei ku kënë kek bɛ̈i e ku bï raan guup thim acï kuɛn wei nok cök. Të ye kɔc ye nok thööŋ ciëŋthïn pinynhom agäkic ku riäkguöp ye kɔc ye nok thööŋ tïëŋ kek gup atɛ̈kic baai thok aräm. Nok agäkic ku kënë yen bɛ̈i akucnhom. Nook kök aröt jɔɔk të cï raan nhom kuɛm, tuɛny cɔl stroke, piɛr, tuɛnytuɛny nyith, ku käcï wääc dhiëtic ye cɔl gɔ̈cnok. Wëlrot dhiënthɛɛr aye ku tiɛŋ adä anuɛ̈t kek nok. Thööknok ee yaa wɛ̈t cï roŋërälpïr lui apɛi ku karac mat kek luɔi denë adiöŋ nyithic. Cärëtuany cɔl nok e ku bï käwääc kök tɛɛmwei cimënë kït thöŋ kek yen cït thöök ë path, ku wïc yic apath bï dëŋ ë mɔ̈u ku kërɛc awanguöp kuɛnwei. Kënë aye looi të tïŋ nyithic ku them riɛm. Nok abï deet wënh ye cɔl electroencephalogram(EEG), thëm ë riɛm e path acë nok tɛɛm wei. Noŋ ŋic këcï raan nɔ̈k cïmënë yum nhom, kuɛm ë nhom ku kä cï wääc dhiëtic alëu bï gɛ̈lwei. Thööknok aye pëën të guup raan wäl tëcït tënë thiärthorou buɔtic (70%). Kä cë wïc wëëu juäc atɔ̈u aya. Na ye alɔŋ kɔc cï nok ye ŋuɛ̈nthïn na cɔk raan guup wäl, rɛ̈t, döc roŋërälpïr ku gɛ̈ric miith abï takthïn. Acë kuat raan naŋ nok ëbën yen töu kek yen piërde yic, kɔc kök ayen ŋuɛ̈nthïn arëk aka döc awu guöp acë bɛn wïc.


text:
kërilic ye tuɔ̈l (kë dhuk kë cï tuɔ̈l nhom)
Guɔ̈ɔ̈t de kë wën rilic e cïï nyic ke bï tuɔ̈l ye tuɔ̈l të cenë raan yiɛ̈k bakthiin ka wɛ̈ɛ̈l de akïm. Kë e cïï nyic mɛn ben tuɔ̈l.
Kërlic ye tuɔ̈l të cenë wɛ̈ɛ̈l gël guɔ̈p tuɔɔm (AEFIs)
Kë cïn raan e nyic yeen bï tuɔ̈l të cenë raan toom në wɛ̈ɛ̈l ye guɔ̈p gël ye cɔl bakthiin. Bakthiin acïï lëu bï ya yen e bïï kërilic.
E kë ye wïc bï antïbɔdï cak në guɔ̈pic
E kë ye alei (e bɔ̈ aɣeer) cït baktëriya, bairääth ka käm ke abuuk ye ke cɔl päŋgaai (fungi) ye wuɔɔk ku tuaany bɛ̈i të cï kek lɔ në guɔ̈p de raanic. Aa ye ajuiɛɛr ye guɔ̈p gël tïŋ ku looi kä ye keek cɔl antïbɔdïth (kä ye guɔ̈p gël) bïkë thɔ̈ɔ̈r kenë keek.
Thëm yenë akïm wɛ̈ɛ̈l yam them në kɔc
E dhöl dɛ̈t yenë käŋ looi bï këdɛ̈ŋ deetic mɛn yeŋö ku ye luui kadï. Kɔc aa ye bakthin yam lööm ka tɔ̈ukë në akutnhom de kɔc cï keek wɛ̈k bei në athëm. Akutnhom alëu bïkë bakthin peei wääc lööm ka palathebou (placebo), ku luɛlde e kë cïn kë ye looi në guɔ̈p de raanic. Kɔc cï yiɛ̈k een aa ye tɔ̈ në aköl juëc e kek kuckë ye akutnhom yïndï yen tɔ̈ kek thïn. Kɔc nyic kä ke thaany ye keek cɔl thaanytïïth (scientists) aa ye piath de bakthiin ku mɛn cïn en kërɛɛc bï looi ku kä piath ye bakthiin yam yiɛ̈k kɔc luɔ̈i athëëm.
Tuɔ̈m në bakthiin kerou ka bakthiin juëc
Bakthiin cï keek määt yiic aa ye bakthiin kerou ka bakthiin juëc lööm mɛn bï keek tuɔɔm kepäc ku ye keek tääu etök e kek ye tuɔ̈m tök.
Akutnhom (de pinynhom luui kɔc etök në wɛ̈t bï kɔc gël në tuaany de COVID-19)
Luɔɔi de bɛ̈i ke pinynhom kedhia etök wïc bïkë kony në luɔi benë bakthiin ke COVID-19 looi ku ɣɛ̈th benë keek ɣäth të ɣän wïc keek thïn në pinynhom ebɛ̈n në dhöl piath lɔcök.
Gɛm de wal cï rɔt wuɔ̈ɔ̈c
Të cenë wɛl ke akïm cï keek gam e ke cïe cït ciin wïc bï lööm, në kaam këcë cäk bï keek ya gam thïn ka në enɔŋ raan cïe yen bï yeen lööm.
Nyɛɛi de tuaany në ɣän kɔ̈k ceŋ keek ke pinynhom
Acïn döm tiɛɛt de tuaany të töŋ ceŋ (cït paandït töŋ de bɛ̈i ke pinynhom). Kë cït: Ajuäk në Awuthtereliya
Tuaany ka kë ye tuɔ̈l të tɔ̈ raan ke cïï guɔ̈p piɔl në wɛ̈t tuaany ye wuɔɔk ka këdɛ̈t peei bɛ̈i
Mɔrbidïti (morbidity) e tuaany wën ye tuɔ̈l në wɛ̈t de kä ye kɔc dɔm ka tuɛny ye keek wuɔɔk ka kä kɔ̈k loi thook peei e bïï keek.
Këril waar bï niööp
Dhöl töŋ lëu bï ajuiɛɛr de riau de guɔ̈p wook gël në döm de tuaany. Ajuiɛɛrdɛɛn ye guɔ̈p gël e kä ke antïbɔdïïth ye röth tääu në bairäth kɔ̈u ebɛ̈n looi. Të ye bairäth yeen them bï rɔt cuɔɔk në biäk thïn de rïŋ ke guɔ̈p, kä ke antïbɔdïïth aa yekë röth gɛ̈ɛ̈ŋ dholic ku pënkë bairäth bï lɔ në biäk thïn tɔ̈ rïŋkuɔ yiic. Aa ye ɣän kɔ̈k ke ajuiɛɛr ye guɔ̈p gël kuɔny eya bïkë bairäth tïŋ ku bï nɔ̈k


text:
Kil
Kil ee läidhiethëmïth [mammal]. Yen anɔŋ muɔɔt [toes] kediäk, muɔtdït në ciɛlic ku muɔɔt kor kerou. Kil ayee kuat tök keyik akaja, maguar, kacigo, ku tapir. Ee koolë anɔŋ mɛ̈cthok kil kedhiëc, ku wäärthɛɛric, anɔŋ mɛ̈cthok kɔ̈k. Në mɛ̈cthok kedhiëc ye anɔŋic ee koolë, mɛ̈cthok kerou aa tɔ̈ Aprika ku mɛ̈cthok kediäk aa tɔ̈ Paguot Asia.
Läi de kuatëkil aa lääiënyuäth, aa dït apɛi (kil ee tök në lääiënyuäth dïtbëtɛɛm, ku athiek ë kil mɛ̈cthok ëbɛ̈n alëu be yaa 1000kg ku tëkac), anɔŋ guop biɔ̈ŋ dhil kecit (1.5–5 thm [centimeter]), looi në mɛ̈tmɛ̈tic kolajen [collagen], ku nyith thiin (400–600g) në läidhiethëmïth dïtic, ku tuŋ dït. Kek aa lac nyuäth yäär, lakin të lëu rɔt, aalëu bïk miëth ril cam ku waac yänydenic. Mɛ̈cthok ë kil në Apirïka acïn thok lec tueŋ, ku ee miëth tet yethook; kënë acïï cït läi kɔ̈k kuatdenic.
Kɔc aa kiɛl nök rin tuuŋken. Tuŋ ë kil aye ɣaac ku ɣɔɔc thuŋcolic, ku ayee looi në ceŋceŋ kɔ̈k keye kene dhëŋ ku wal ë mukciɛɛŋthɛɛr [traditional]. Asia Pabak ee thuuk dïtbëtɛɛm në tuuŋ ë kiɛl. Theemic, cin de tuuŋ ë kil athöŋ ke cin de mïlaŋ thuukcolic. Kɔc aa tuuŋ kil guur ku camkï abiik, rin yekeke tak ku gam lɔn bïï yen tuanytuany nyai. Tuuŋ aa looi në keratin, ee wëëth tök ye nhiɛ̈m looi kekë riöp. Mɛ̈cthok kerou de Apirïka ku këde Sumatra anɔŋ tuuŋ kerou, ku kil de India ku këde Java anɔŋ tuŋ tök. Akut Pinyëbɛ̈n bë Käŋpinynhom Kony, ayeke luel lɔn mɛ̈cthok kil kadiäk aa awicthum [endangered] apɛi, ku aa wic bïï ke tiit tënë ajooŋ ee yiep läi.


text:
Dinka
Dinka
Dinka | Thuɔŋjäŋ
State Emergency Service (SES) ee akutnhom ë gɛmë rot në luɔi ic abɛc wɛ̈n lëu bï yïn kony thïn tën abor tedä ke deŋ-giɛr cë tuöl. Yïn acië ba naŋ wëu wën täupiny tënë luɔi kënë.
Yïn naa yuöpë 132 500 në tëlëpundu ic, ke kɔc ë luɔi abɛc ke SES aabï bɛ̈n pandu të cien boor wälë (tedä ke) cë rac në dëŋ ke giir. Yïn lëu ba thiëc ëyɛ në agamlöŋ/athook. Kɔc ë röt gam në luɔi ic abɛc/apiath aaye cieŋ alanh mayen aluöt. Keek aŋic tënë kuɔny aboor ku deŋ giɛr ë tuöl/ rot tɛɛm.
Yïn tïŋ ciëën tënë thon/wël juëc alɔŋ ë të lëu bï yïn anïndu/paandu ku pandu guiɛr thïn tënë abor ku dëŋ ke giir ebɛ̈n.
Yïn naa cïï ë thön/wël kënë deet ic, ke yï thiëc raan ë kuat/anïïn, määthdu tedä ke raan akëunhom tënë kuɔny.
Wël mat-nhïïm
Käŋë tuöl aalëu bïk röt looi në kuatë tëriɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n ic, tënë gɛrë kaam/thä/dhamɛn.
Në guiɛ̈r bïn rot guiir tënë kä bë tuöl, kë yïn alëu ba kedäŋ bï rot looi de kë tul dhuökpiny, ku lɔc ŋuën apɛi në thökde.
Ɣok awïc buk ŋic lɔn kɔc ë Victoria ëbɛ̈n acë röt guir ku ŋickï kë bïkkï looi të ɣän thiäk kenë keek bor në dëŋ ke giir tedä ke abor.
Yïn naa wïc agamlöŋ/athook bï yï kony në thon/wël në tuöl, ke yuöpë Translating ku Interpreting Service në 131 450 (yuöpë abɛc/apath) ku thiëc keek bïk yuöp tënë tëlëpunë kuɔny VicEmergency Hotline (1800 226 226).
Yïn naa ŋic raandɛ̈t wɛ̈n cie jam Dïŋgïlïth, ke gämë keek namba kënë.
Tïŋ rot të cïï kë cë tuöl thök, cëman lëu bïï kärɛc ŋoot.
Yen acii lëu bïï piath tënë yïn ba guɔ dhuk pandu tedä ke tën luɔi.
Rëër kaŋic - daai deŋ-giɛr ku abor cë luel në kuerë kuɔny VicEmergency hotline (1800 226 226) tedä ke alɔŋde
VicEmergency wɛ̈pthait - https://emergency.vic.gov.au/respond/
Deŋ-giir Arot
Dëŋ ke giir aalëu bïk röt looi në kuatë tëriɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n ic ku në gɛrë kaam/thä/dhamɛn.
Keek aalëu bïk yom ril apɛi bɛ̈ɛ̈i, abor cë piny maat ebɛ̈n, deŋ kɔɔi ku biirdeŋ.
Keek aalëu bïk riäŋdït looi ku tɛ̈ukï pïrdu në riääk ic.
Yïn naa wïc agamlöŋ/athook bï yï kony në thon/wël në tuöl, ke yuöpë Translating ku Interpreting Service në 131 450 (yuöpë abɛc/apath) ku thiëc keek bïk yuöp tënë tëlëpunë kuɔny VicEmergency Hotline (1800 226 226).
Yïn guir këdäŋ baloi ku leer kenë yïn, yïn naa wïc ba nap/jɔt.
Yök të cït të bïn pandu guiɛr thïn ku/tedä ke tënë/lɔŋë luɔi, ku kën baloi në kaamë deŋ-giir në wɛ̈pthait de VICSES ic – www.ses.vic.gov.au


text:
14
Paulo ku Barnaba aa kɔc Ikonia lɛ̈k Wɛ̈t Puɔth Yam
1 Këcït këwäär cï rot looi tënë Paulo ku Barnaba Antiök acie yic bɛn ber aya tënë ke Ikonia. Paulo ku Barnaba aake cï la ɣön ye kɔc Itharel mat thïn, ku jiɛɛmkë arɛ̈k bï kɔc juëc Itharel ku kɔc cie kɔc Itharel wɛ̈t Jethu gam.
2 Ku kɔc kɔ̈k Itharel cï kuec bïk wɛ̈t cïï gam, aacï kɔc Ikonia luɔ̈m thook bïk kenhïïm wɛ̈l Paulo ku Barnaba.
3 Ku Paulo kek Barnaba aacï rëër Ikonia nïn juëc. Ku jiɛɛmkë apɛi rin Jethu ke cïï riɔ̈c, ku wɛ̈t yekë lueel ëbën ë yic, rin cï Jethu ke yiëk riɛl bïk käk jäŋ gɔ̈i aa looi.
4 Ku kɔc juëc tɔ̈ geeu aake cï keyiic tek, kɔc kɔ̈k aake wël kɔc Itharel piŋ ku gam kɔc kɔ̈k wɛ̈t atuuc Jethu.
5 Nawën ke mɛt kɔc Itharel yic kek kɔcken dït ku kɔc Konya bïk agaac jɔɔk, ku wïckë bïk ke nɔ̈k.
6 Nawën la kɔc piööc wɛ̈t cï mat yök cök, gokë riŋ tɛ̈ cɔl Likonia tɔ̈ gɛɛth Lithtra ku Derbe thïn.
7 Ku piööckë Wɛ̈t Puɔth Yam Bäny Jethu ë gɛɛthkä yiic.
Paulo acï duɛ̈r nɔ̈k Lithtra
8 Mony cï ruai, cie cath, yecök ɣöc piiny tɛ̈wäär dhiëëth ye ë tɔ̈ gen Lithtra.
9 Ku ë ye wël Paulo piŋ. Go Paulo tïŋ ke cï gam ku pɛth bï kony. Go döt,
10 ku lueel, “Jɔt rot ba kɔ̈ɔ̈c!” Go rot wuɔ̈l nhial ku ciɛth.
11 Nawën tïŋ kɔc juëc kë cï Paulo looi, gokë jam apɛi thoŋden Likonia, “Aciëëk cït kɔc aacï bɛ̈n piny nhial tënë ɣo!”
12 Ku ciɛ̈kkë Barnaba ke cɔl Deuth ku ciɛ̈kkë Paulo ke cɔl Ɣërmith rin ë yen raan ye wɛ̈lken lueel.
13 Go raandït jɔŋ cɔl Deuth door, jɔŋ rëër yiɛ̈ŋde kal thok miöör la yiëth adir cï cuëëc yɔ̈ɔ̈k bɛ̈ɛ̈i. Ku wïc kek kɔcken juëc rɛ̈ɛ̈r ke ye bïk atuuc door ë ke.
14 Nawën piŋ Barnaba ku Paulo ke wïckë bïk looi, gokë aläthken rɛt yiic kekɔ̈th bïk nyuɔɔth lɔn cïï kek këcït kënë wïc, ku riŋkë ciɛl thän awën yic ku lueelkë,
15 “Yeŋö looi wek kënë? Ɣok aa kɔc ë path cïmëndun. Ɣok aacï bɛ̈n buk Wɛ̈t Puɔth Yam Jethu bɛ̈n lueel, ku buk we nyaai käk yakë doorkä yiic rin cïn kek wɛ̈tden yic, ku bäk aa door Nhialic töŋ pïr, cï nhial ku piny ku wër kek käkkith tɔ̈ thïn ëbën cak.
16 Wäthɛɛr Nhialic ëcï kɔc puɔ̈l bïk käkken cïk tak aa door.
17 Ku Nhialic ë rot nyuɔɔth akölaköl käpuɔth ye looi yiic tënë kɔc. Ee deŋ cɔl atueny ku lok käŋ ëbën cït tɛ̈den ye kek luɔk, ku mitkë puɔ̈th.”
18 Cɔk awën këc kɔckä wɛ̈lken lac gam, ka cïk bɛ̈n lëu bïk kɔc dɔk bïk miöör cïï näk.
19 Nawën ke kɔc Itharel kɔ̈k bɔ̈ Antiök gen tɔ̈ Pithidia, ku bɔ̈ kɔc kɔ̈k Ikonia, ku rɛckë kɔc nhïïm ku biöökkë Paulo ku ɣöckë aɣeer geeu, ku takkë lɔn cï yen thou.
20 Nawën la kɔc cï gam kenhïïm kut yelɔ̈ɔ̈m, ke jɔt rot ku dhuk geeu. Naɣɔn nhiäk ke la Derbe kek Barnaba.
Paulo ku Barnaba aacï dhuk gen Antiök tɔ̈ Thiria
21 Paulo ku Barnaba aacï Wɛ̈t Puɔth Yam lëk kɔc Derbe ku gam kɔc juëc wɛ̈t Jethu. Nawën ke dhuk Lithtra. Ku lek Ikonia ku jɔl a Antiök tɔ̈ Pithidia.
22 Ku lëkkë kɔc cï gam bïk gamden muk apath, ku lek tueŋ ke nhiar Jethu. Ku lɛ̈kkë ke piɔ̈ɔ̈cden yic ëlä, “Kɔc cï gam ëbën aa dhil gum ë pïr kënë yic rin bï kek mɛt bääny Nhialic yic aköldä.”
23 Ku kuanykë kɔcdït akuut kɔc cï gam yiic ëbën, ke cï kaŋ röök tënë Nhialic. Ku thekkë miëth rin bï kek Nhialic kaŋ door. Ku jɔlkë ke than Bɛ̈ny Jethu cin, raan cï kek wɛ̈lke gam.
24 Tɛ̈wën kuɛny kek Pithidia yic, gokë bɛ̈n Pampilia.
25 Ku piööckë Wɛ̈t Puɔth Yam tënë kɔc gen Perga ku lek Atalia.
26 Ku tɛ̈ɛ̈n ke gër, ku dhukkë Antiök, tɛ̈wäär cï kɔc cï gam ke thön Nhialic thïn rin luɔiden cïk thöl.
27 Wën cï kek ɣëët Antiök, ke kuut kɔc cï gam nhïïm ku lëkkë ke käjuëc cïk looi riɛl Nhialic, ku nyooth Nhialic lɔn alëu bï kɔc cie kɔc Itharel gam aya.
28 Ku rëërkë Antiök pɛ̈i juëc kek kɔc cï gam.


text:
18
Paulo acï la Korinth
1 Wën cï Paulo jam amat yic, ke jiël Athen ku ler Korinth.
2 Ku rɛ̈m thïn kek mony Itharel cɔl Akuila, dhiëth Pontuth, ke puɔc bɛ̈n Italia kek Prithkila tiɛŋde, rin cï Klaudiöth, Bɛ̈nyŋaknhom kɔc Itharel cuɔp wei Roma. Go Paulo la bï ke la neem.
3 Ku rëër ku luui ke ke, wën cï yen ke yök ke ye cuëc alɛ̈th dhïl ye guɔ̈t piny cït duɛ̈l, ku ɣɔɔckë ke cïmën yen aya.
4 Ku ë ye jam apɛi tɛ̈ ye kɔc Itharel mat thïn akööl cïï kɔc ye luui yiic, bï ke lɛ̈k yith, rin bï kɔc Itharel ku kɔc Gïrïk wɛ̈t Nhialic gam aya.
5 Nawën la Thilath ku Timothï bɛ̈n Mathedonia, ke Paulo päl käkken ke ye looi ku yïk yenhom piööc wɛ̈t Jethu, ku tët kɔc Itharel lɔn Jethu yen aluaŋ bï Nhialic tuɔ̈ɔ̈c pinynhom.
6 Nawën ke jɔ̈nykë ku luelkë kärɛc riɛnke, go yecök teŋ ku lëk ke, “Na cäk määr bäk Nhialic kuc, ka wek aabï röt gɔ̈k ë röt! Acïn raan bäk gɔ̈k. Ëmën wek aba puɔ̈l ku la wɛ̈t Jethu piɔ̈ɔ̈c tënë kɔc cie kɔc Itharel.”
7 Goke jal nyääŋ piny, ku ler pan raan cie raan Itharel Nhialic door cɔl Titiöth Juthtuth bï la rëër thïn. Ku pan Titiöth ë thiääk kek tɛ̈n amat kɔc Itharel.
8 Raandït tɛ̈n amat cɔl Krïthputh ëcï wɛ̈t Nhialic gam, yeen ku kacke ëbën ku kɔc kɔ̈k Korinth aake cï wɛ̈t Jethu piŋ ku gamkë, ku muɔc Paulo kenhïïm.
9 Naɣɔn wɛ̈ɛ̈r tök, ke Paulo tïŋ këdäŋ këcït nyuɔ̈th, ku lëk Nhialic ye ëlä, “Duk riɔ̈c ë kɔckä, lɔɔr tueŋ yï jam tënë ke, ku duk dhɔ̈r kë loi yic,
10 rin ɣɛn arɛ̈ɛ̈r kek yï. Acïn raan bï ye lëu bï yiëk tɛ̈tök, rin kɔc juëc rɛ̈ɛ̈r ë tɛ̈n aa kackiɛ̈.”
11 Go Paulo rëër geeu ruɔ̈ɔ̈n tök ku abak, ke piööc kɔc wɛ̈t bɔ̈ tënë Nhialic.
12 Nawën cï Galio bɛ̈nyŋaknhom Roma, jal looi bï ya bɛ̈nydït pan Gïrïk, ke kɔc Itharel mat keyiic ku dɔmkë Paulo ku ɣɛ̈thkë luk yic tënë Galio.
13 Ku luelkë tënë ye, “Mony kënë, awïc kɔc bïk Nhialic aa door dhöl cïï thääny kek lɔ̈ŋda.”
14 Tɛ̈wën wïc Paulo ye bï jam, ke luel Galio tënë kɔc Itharel ëlä, “Na ye awuɔ̈c yen cï looi, ŋuɔ̈t ɣɛn acä yïc päl piny ku piɛŋ wɛ̈tdun.
15 Ku ëmën nɛ̈k ater we ë path wɛ̈t rin ku wël ku lɔ̈ɔ̈ŋkun, wek aa dhil këdun lueel wepɛ̈c. Ɣɛn acie bɛ̈ny käk cït käkkä.”
16 Ku cɔl ke aa nyɛɛi luk yic.
17 Gokë Thotheneth, raandït tɛ̈n amat dɔm ku biɛ̈kkë luk yic. Ku kënë akëc Galio kuɛ̈ɛ̈c nhom.
Paulo acï dhuk Antiök
18 Paulo ëcï nïn juëc nɔ̈k Korinth kek kɔc cï gam, nawën ë ke tɔ̈ɔ̈ŋ ke, ku ler riäi yic kek Prithkila ku Akuila, riän la Thiria. Ku wën këc kek guɔ la wïïr bïk ger, ee cï kuëëŋ Kankëria tënë Nhialic, ku cɔl rot amut nhom.
19 Nawën ë ke ɣet Epethuth, tɛ̈ cï Paulo Prithkila ku Akuila bɛ̈n nyääŋ thïn. Ku ler tɛ̈n amat kɔc Itharel, ku jiɛɛm apɛi ke ke.
20 Ku pëën kɔc amat bï lɔ̈k rɛ̈ɛ̈r kek ke, go cïï gam.
21 Ku lëk ke ëlä wën jiël yen, “Na ye yen kë wïc Nhialic, ke ɣɛn abï dhuk tënë we.” Ku ler riäi yic ku jiëlkë Epethuth.
22 Wën le yen ɣëët Cetharia, ke la Jeruthalem ku muɔ̈th akut kɔc cï gam, ku jɔl la Antiök.
23 Nawën cï nïn nɔ̈k Antiök ke jiël ku ler wuɔ̈t Galatia ku Prigia ku deet kɔc cï gam thïn ëbën puɔ̈th.
Apolo ë kɔc Epethuth ku Korinth piɔ̈ɔ̈c
24 Go raan Itharel cɔl Apolo, dhiëth Alekdhändria pan Ijip, bɛ̈n Epethuth. Yen ë ŋic wël thɛɛr cï gɔ̈t athör thɛɛr wël Nhialic yic, ku ë ŋic jam apɛi.
25 Ku ëcï piɔ̈ɔ̈c dhël Bɛ̈ny ku nhiɛɛr ke ku jiɛɛm ku piɔ̈ɔ̈c kɔc yith rin Jethu. Ku käkkä aake pëk thook miɔ̈c nhom wäär ye Joon looi.
26 Ee ye këriëëc ëbën ŋiɛ̈c teet yiic apath tɛ̈n amat ke cïï riɔ̈c. Tɛ̈wën piŋ Prithkila ku Akuila wëlkä, gokë ɣäth panden ku tëtkë dhöl cï Nhialic nyooth tënë kɔc.
27 Ku jɔl Apolo tak bï la pan Gïrïk, go kɔc cï gam Epethuth kony ku gɛ̈tkë athöör tënë kɔc cï gam tɔ̈ pan Gïrïk, ku lëkkë ke bïk ŋiɛc lor apath tɛ̈ ɣeet yen. Ku yeen acï bɛ̈n aa raan cï kɔc cï Nhialic kuɔny dhɛ̈ɛ̈ŋde bïk gam, bɛ̈n kony apɛi wën ɣeet yen.
28 Rin wëlken ril cï lueel aacï yen kɔc Itharel thöl nhïïm amat yic, ku nyuth ke yith wël thɛɛr Nhialic cï gɔ̈t yiic lɔn Jethu yen ë raan cï lɔc ku dɔc.


text:
16
Jesutä äneŋi akuŋkuko unitäŋo manbiŋam
Mat 28:1-8; Luk 24:1-12; Jon 20:1-10
1 Täŋpäkaŋ Juda täŋo Sabat täreŋirän Maria Makdala komeken nanik, wahupi Maria Jems täŋo miŋi ba webe kubä wäpi Salome unitä Jesu täŋo gupi ärut imikta gakŋi mebäri mebäri käbäŋi tägatäga u suwaŋpäŋ tuŋum täŋkaŋ itkuŋ. 2 Eruk Sande tamimaŋ kome ket nämo yäŋeŋirän tuŋum ukeŋo yäpmäŋ Jesu täŋo gupi peŋkuŋ-ken uken kuŋkuŋ. 3-4 Kuŋit kuŋit yäŋpäŋ-nadäk ŋode täŋtäŋ kuŋkuŋ; Mobä, awaŋ meni täŋpipiwani u netätä yäpmäŋ keweŋ nimayäŋ? Ude yäŋpäŋ dapun täŋpäŋ kaŋkuŋ; Mobä pähap uwä yäpmäŋ keweŋkuŋo mobä awaŋ meni tumäŋirän. 5 Eruk ude kaŋkaŋ äroŋpäŋ kaŋkuŋ; Äma gubaŋi kubä tek paki nikek awaŋ käwuri bure käda maŋit irirän. Kaŋpäŋ umuntaŋpäŋ bumta kwaiŋkuŋ.
6
Kwaiŋirä yäwetkuk; Umuntäneŋo. In Jesu Nasaret nanik päya kwakäp terak utkuŋo ukeŋo känayäŋ äbäkaŋ? U ŋo nämo itak yäk. Akumaŋ kuk! Patpat bägupigän ŋo kawut! 7 *
Unita in päŋku Pita ba iwaräntäkiye ätu biŋam ŋode yäwerut; Jesu uwä Galili komeken intäjukun it kirewayäŋ kuk. U päŋku kawut, täwetkuko ude. 8
Ude yäweränkaŋ webe yaräkubä uwä umun pähap täŋkaŋ awaŋken naniktä metäŋpeŋ kwaiŋtäŋ kuŋkuŋ. Bumta umuntaŋkuŋo unita imaka kaŋkuŋo u ämawebe nämo yäwettäŋ kuŋkuŋ.
Jesu noriye wanoriye ahäŋ yämiŋkuk
Mat 28:9-10; Jon 20:11-18
[ 9 *
Jesu uwä Sande tamimaŋ kumbani-ken naniktä akumaŋ päŋku Maria Makdala nanik, bian mäjo 7tä magärani Jesutä ini yäwat kireŋ imiŋkuko u ahäŋ imiŋkuk. 10-11 *
Ahäŋ imiŋirän webe uwä päŋku äma Jesu-kät kuŋarani konäm butewaki täŋ irirä yabäŋpäŋ Jesu u nämo kumbuk, kodak irirän kat yäŋ yäweränkaŋ nadäwä bureni nämo täŋkuk.
12-13 Eruk kadäni kubä äma yarä yotpärare peŋpeŋ kädet miŋin kuŋirän Jesutä gupi inigän kubä äworeŋkaŋ ahäŋ yämiŋkuk. Ahäŋ yämänkaŋ äma yarä unitä äyäŋutpeŋ päŋku noriye ätu yäweränkaŋ udegän nadäwä bureni nämo täŋkuk.
14 *
Eruk, u punin terak iwaräntäkiye 11 u yot kubäken ketem naŋ irirä ahäŋ yämiŋpäŋ ŋode yäwetpäŋ yabäŋ yäŋkuk; Imata nadäkinikjin nämo itkaŋ? Ba imata notjiye ätu kodak irira nabäŋpäŋ biŋam täwetkuŋo u nadäwä bureni nämo täkaŋ? 15 *
Ude yäŋpäŋ yäwetkuk; In komeni komeni kuŋkaŋ ämawebe it yäpmäŋ kukaŋ udegän Manbiŋam Täga u kaŋ yäwettäŋ kut. 16 *
Äma kubätä näk nadäŋ namikinik täŋpäŋ näk wäpna terak ume ärurayäŋ täko uwä Anututa biŋam api täŋpek. Täŋ, äma kubätä nadäŋ namikinik nämo täŋpayäŋ täko uwä Anututä geŋita biŋam api tewek. 17 *
Ämawebe nadäŋ namikinik täŋpäŋ kuŋatnayäŋ täkaŋ unita kehäromi yämiŋira näk wäpna terak kudän ŋode api täneŋ; Mäjo api yäwat kireneŋ, ba man kotäk kudupi kudupi terak api yäneŋ, 18 *
ba gämok keritä api yepmäŋitneŋ, ba ume waki naŋirä unitä nämo api däpek, ba äma käyäm ikek keritä gupi-ken iŋirirä api täganeŋ.
Jesu kunum gänaŋ äroŋkuk
Luk 24:50-53; Apos 1:9-11
19 *
Eruk Ekäni Jesutä man ude yäwet moreŋpäŋ irirän Anututä imagut yäpmäŋ kunum gänaŋ äroŋkuk. Äroŋkuko uken Anutu keri bure käda itkukotä itak. 20 *
Äroŋirän iwaräntäkiye komeni komeni kuŋ moreŋpäŋ mani biŋam yäŋahäŋ yäpmäŋ kuŋkuŋ. Täŋirä Ekänitä bämopi-ken itpäŋ epäni täkta täŋkentäŋ yämiŋit mani biŋam u täŋkehärom takta kudän kudupi ämawebeniye-ken pewän ahäŋkuŋ.]


text:
DCJ - Konykoony ë Macthok ku Wut)
Aguir ë DCJ a wïc bë kɔɔc panda wïc kuat kuɔɔny ya kony rin bë wut cɔla ril baai NSW.
Ɣok aa leŋ loilooi ye wëëu tääu thïn buk mïth ku mɛ̈cthook kony ku konyku kɔɔc leŋ gup aŋɛ̈th ku kɔɔc cë dhiɔp.
Ɣok aa mïth, riënythii ku mɛ̈cthook ŋɔ̈ŋnyïn kony.
Aguir ë DCJ a cï löŋ gäm riɛl yen mïth ku riënythii cëŋ baai NSW tiit bë ciën kë rɛɛc yök keek. Rin ku buk lon kën lëu, ɣok aa luui kek akuma ë wilaya NSW, aguirguiir kɔ̈k ce käk akuma (NGOs) ku wut.
Ɣok aa wëëu bɛ̈ɛ̈y bei buk ke gäm aguirguiir dhie mïth ku mɛ̈cthook kony. Konykoony kä aa leŋ yiic:
- kunykuuny ë kɔɔc puɔc dhiët wën jöör muöök
- Piööc ë ŋiɛc muöök ë mïth rin bë mɛ̈cthook riɛl
- kunykuuny ë mëdhiëëth cï määu ku wal rac muööŋ
- kunykuuny ë mɛ̈cthook wën buöc ke kɔɔc keen tuany ke nhïïm, kɔɔc leŋ nhïïm aŋɛ̈th wälä kɔɔc jöör piöc.
Wëëu ë DCJ aa ye mïth ku riënythii muk tɛ̈ cïn kek pan pɛɛth cëŋ kek thïn. Mïth kä aa leŋ yiic mïth cë kuai ku mïth cëŋ ke kɔɔc kɔ̈k ruääi ke keek. Aya, ɣok aa kɔc kony tɛ̈ bïk mïth tiëëk, mukkä ke nhïïm ku muöök wën mïth rëër pan cï ke ben riir thïn rin bë mïth piër den ŋiɛc gɔl.
Na ye raan diɛɛr ciët meth kuc muk wälä a cëŋ pan rac, ka lëu ba Telepun ë Kuɔɔny ë Meth (Child Protection Helpline) kën 132 111 yup kuat thää, aköl ku wɛ̈ɛ̈r, nïn ka 7 wik yiic.
Ɣok aa kɔɔc jër ke tɔŋ baai ku mɛ̈cthook kony.
Na ye raan cï wek baai keer, muɔny du, wuur wälä kuat raan dɛ̈d rɛ̈ɛ̈r baai yï riääc ku yɔŋ yïïn wälä ye tɔŋ looi ke yïïn wälä miëth ku, ka lëu ba ɣo yuöp buk yï kony. Telepun ë Tɔŋ Baai 1800 656 463 ee ŋaany thää 24, aköl ku wɛ̈ɛ̈r, nïn ka 7 wik yiic.
Aya, ɣok aa kɔɔc cï yaaŋ ku tɔŋ ë baai ku mɛ̈cthook cop kony, gut kuɔɔny dɛ̈d cɔl Rëër Baai ku Jäl Tɔŋ (Staying Home Leaving Violence) kut kuɔɔny dɛ̈d cɔl Ŋic Gɔl (Start Safely).
Na ye raan cë ŋuɛ̈ɛ̈n (tɛ̈ cïn ruöön 65 waan) ku yïn a yɔŋ baai wälä yïn a diɛɛr raan dɛ̈d cë ŋuɛ̈ɛ̈n yɔŋ baai, manha ka yï yup Telepun ë Kuɔɔny ë Kɔɔc cë Dhiɔp Yɔŋ kën 1800 628 221.
Na wïc bë yï waar thok, ka yï kɔŋ nämba 131 450 yup, ku lɛ̈k raan bë telepun kuany thoŋ duun wïc bïn jam ku cɔl rot a tuum thok kek kɔɔc muk Telepun ë Kuɔɔny ë Kɔɔc cë Dhiɔp Yɔŋ. Kɔɔc muk Telepun ë Kuɔɔny ë Kɔɔc cë Dhiɔp Yɔŋ aa luui majan, ku wël alɔŋ raan aa cïk ye nyaai piny ku keek aa lëukä bïk yï wɛ̈ɛ̈t ku toockä yïïn tɛ̈n kɔɔc dhie kɔɔc cë dhiɔp yɔŋ kony.
Ɣok aa kɔɔc path ke kuɔɔny da kony tɛ̈ wïc kek anïïn ku konyku keek dhɔ̈l kɔ̈k.
Ɣok aa kɔɔc cë yök ke path ke kuɔɔny da kony tɛ̈ wïc kek anïïn ku konyku keek dhɔ̈l kɔ̈k. Kä ye ɣok kɔc kony aa leŋ yiic:
- kuɔɔny ë wëëu tɛ̈n kɔɔc jöör wëëu ë jïïr wälä kɔɔc göl ë jïïr
- miɔ̈c ye ɣok kɔc muɔɔc anïn lik wëëu ku ɣööt yeku gäm kɔc aa leŋ yiic ɣööt ë akuma, ɣööt ë wuöt, ku ɣööt ë Aborijiin. Anïn kä aa cɔl "anïn ë biöökruɛɛl".
- aguirguiir kony kɔɔc cëŋ anïn ë biöökruɛl yiic bïk ke cök riëk piny
Kɔɔc ye kony aa kɔɔc ŋɔ̈ŋ wën path bë ke kony. Na wïc lëk kɔ̈k, ka yï yup kɔɔc Lon ë Anïïn nämba kën 1800 422 322.
Na ye raan wïc anïn bïn lɔ̈k yï rɛ̈ɛ̈r thïn rin cïn yïn anïïn wälä ye raan cë thiɔ̈k kek ciën anïïn, ka yï yup aguir ë Link2Home kuat thää ca tak, aköl ku wɛ̈ɛ̈r, nämba kën 1800 152 152.
Nämbaa ë telepun ë kuɔɔny kë wɛ̈r wei
Lon ë Athook
Na wïc bë aguir ë DCJ yï kony ku yïn a kuc thoŋ Nyïŋlïth wälä jam thoŋ Nyïŋlïth a jör yïïn, ka yï cɔl rot a wɛɛr kɔɔc kä thok majan.
Alɔŋ kuɔɔny ë anïïn:
Lon ë Athook looi aguir cɔl All Graduates: 1300 652 488
(Aguir ë All Graduates a bë kɔɔc dhie kɔc muɔɔc anïïn yuöp ku wɛɛr yï thok majan).
Na wïc ba kɔ̈k ŋic, ka yï nem lɔ̈kaɣukar ë All Graduates: http://www.allgraduates.com.au
Alɔŋ wël kɔ̈k:
Translating and Interpreting Service (TIS National) (Lon ë Athook cɔl TIS National): 131 450
(Kuɔɔny kën a ye gam thok juɛ̈ɛ̈c döt thok 150. Kën ee kuɔɔny majan).
Na wïc ba kɔ̈k ŋic, ka yï nem lɔ̈kaɣukar ë TIS: https://www.tisnational.gov.au
- Aguir ë DCJ a cë leŋ lon bï yen kɔc ya wiëc kɔɔc path cë piöc wɛ̈rthok tɛ̈ gɛ̈t yen kɔɔc wïc kuɔɔny thook ku tɛ̈ jɛɛm kɔc alɔŋ kä ril yiic wälä kä wën cë path bë ke ya nyaai piny.
- Kä juääc yiic, kɔɔc macthok ku pamäth aa cë path bïk raan waar thok ku aa path bïk rëër amat yic tɛ̈ gɛ̈t raan wïc kuɔɔny thok wälä tɛ̈ looi amath wïc raan kuɔɔny.
- Kɔɔc macthok ku pamäth aa lëu bïk raan waar thok tɛ̈ këc aguir ë DCJ raan kɔc waar thook yök telepun thok wälä bë bɛ̈n.


text:
10
Aŋerotä buk täpuri Jonta imän naŋkuk
1 Eruk ude käwa täreŋirän äneŋi kubä ŋode kakgän täŋkut; Aŋero kehäromi nikek kubä kunum gänaŋ naniktä äpäŋirän kaŋkut. U tektawä gubampäŋ uwäk täŋkaŋ gwäki terak gämok wära gubam terak it täyak udewanitä yewa täŋkuk. Täŋkaŋ iŋami dapun edap dapuri ude, ba kuroŋi uwä kädäp mebet bumik ude täŋkuŋ.
2 Täŋpäkaŋ keri-ken buk täpuri kubä pipiyäŋpäŋ iŋitkuk. Täŋkaŋ abä kuroŋi bure kädatä gwägu pähap terak yeŋkuk. Täŋ, kuroŋi käpmäk kädawä kome terak yeŋirän kaŋkut.
3 Ude täŋkaŋ laiontä gäwo yäk täkaŋ ude gera pähap yäŋkuk. Ude yäŋirän iromäŋ 7tä iniŋ yäŋkuŋ.
4 Iromäŋ 7tä iniŋ yäŋirä uterakgän näk kudän täwayäŋ täŋkut. Ude täŋira kunum gänaŋ man kotäk kubä ŋode yäŋirän nadäŋkut; Kudän täweno! Man iromäŋ 7 unitä yäŋo u nadäk-nadäkka-ken käbop iŋit yäk.
5 Ude nadäŋpäŋ kaŋkut; Aŋero gwägu pähap ba kome terak yeŋirän kaŋkuro u keri bure käda kunum iwoŋäreŋkuk.
6 Ude täŋpäŋ Anutu, irit tärek-täreki nämo, ba kunum kome, gwägu pähap ba imaka kudup uterak itkaŋ u yäwän ahäwani, u wäpi terak ŋode yäŋkehärom taŋkuk; Kadäni käroŋi nämo itnayäŋ. Kadäni ahätak!
7 Unita aŋero namba 7tä womat piäŋirän Anututä kämi täkta nadäk käbop peŋkuko u apiŋo täŋ-tärewayäŋ. Watä ämaniye profet bian yäwetkuko udegän ahäŋirän tärewayäŋ yäk.
8 Aŋero nabä 7tä ude yäŋirän kunum gänaŋ nanik man kotäk nadäŋkuro u äneŋi yäkgän täŋirän nadäŋkut. U ŋode näwetkuk; Gäk päŋku buk täpuri aŋero gwägu pähap ba kome terak yeyak u keri-ken pipiyäŋpäŋ iŋitak u yäpmäŋ!
9 Ude yäwänä näkä päŋku aŋero, buk u täga namayäŋ? yäŋ iwetkut. Iwerawä ŋode näwetkuk; Buk täpuri ŋo yäpmäŋkaŋ naŋ yäk. Naŋkaŋ mekaken gäripi säkgämän nadäwayäŋ, kuron doki bumik. Upäŋkaŋ kokka gänaŋ äpmoŋirän wakiinik nadäwayäŋ yäk.
10 Ude näwerirän buk täpuri u keri-ken nanik yäpmäŋpäŋ naŋkut. Naŋkaŋ mena-ken gäripi nikek, kuron dok bumik nadäŋkut. Upäŋkaŋ käma äpmoŋpäkaŋ kokna-ken wakiinik kubä nadäŋkut.
11 Näŋpakaŋ näwetkuk; Eruk, äma äbot komeni komeni ba man kotäk mebäri mebäri yäwani ba intäjukun ämaniye, imaka kämi ahäŋ yämikta yäwani u äneŋi kaŋ yäŋahäŋpäŋ yäwet yäk.


text:
5
Anyïköl Ananiath kek Thapira
1 Mony cɔl Ananiath ë tɔ̈ thïn ku jɔl a tiɛŋde Thapira. Keek aake cï abɛ̈k käkken baai ɣaac wei.
2 Ku yen Ananiath ëcï wɛ̈t mat yic kek tiɛŋde ku bïk wëëu abɛ̈k thiaan, ku yïkkë atuuc Jethu abɛ̈k.
3 Go Pïtɛr Ananiath jäl thiëëc ëlä, “Yïn Ananiath, ë rin ŋö cɔl yïn rot alëu jɔŋrac, ku ba Wëi Nhialic bɛ̈n lɛ̈k lueth, ku yïn amuk abɛ̈k wëëu kek cï yïn ke käkku ɣaac wei?
4 Tɛ̈wäär këc yïn käk paandu ɣaac, aake ye käkku, ku wëëu cï yïn ke ɣaac aa käkku aya. Ye rin ŋö tɛk yïn kë cït kënë ba looi? Yïïn aacie ɣok ca wëëŋ, ee Nhialic yen aca wëëŋ!”
5 Kaam wën piŋ Ananiath ye, ke wiɛ̈ɛ̈k piny ku thou. Ku kɔc ke cï ye piŋ aacï bɛ̈n riɔ̈ɔ̈c.
6 Go riënythii ke rɛ̈ɛ̈r ɣööt guäpde kuɔ̈th ku jɔtkë, ku lek thiɔ̈k.
7 Kaam wën looi kënë rot, ke tiŋ Ananiath bɔ̈ ɣön wën tɔ̈ Pïtɛr thïn, ku ë kuc kë cï rot looi.
8 Go Pïtɛr thiëëc ëlä, “Lɛ̈k ɣa yic, ye käkkä kek wëëu ëbën cï wek käŋ ɣaac wek muɔnydu?” Go Thapira bɛ̈ɛ̈r, “Ee tɛ̈den, aa kek wëëu ëbën.”
9 Go Pïtɛr lɛ̈k Thapira ëlä, “Yeŋö tɛk wek ye wek muɔnydu bäk Wëi Nhialic them? Yeŋö looi wek këcït kënë, ca kɔc bɔ̈ kä piŋ cök? Aa kɔc ke cï muɔnydu la thiɔ̈k, ku ëmën aya aabï jɔt bïk yï la thiɔ̈k.”
10 Kaam wën, ke Thapira wiɛ̈ɛ̈k piny ku thou nyin yic. Go riënythii bɛ̈n ɣöt, ku tïŋkë ke cï thou, gokë jɔt ku lek thiɔ̈k muɔnyde lɔ̈ɔ̈m.
11 Kɔc ke tɔ̈ ɣön Nhialic ku kɔc kɔ̈k cï kë cï rot looi piŋ, aacï bɛ̈n riɔ̈ɔ̈c apɛidït.
Käkdït jäŋ gɔ̈i cï röt looi
12 Käkdït jäŋ gɔ̈i apɛi aake cï atuuc Jethu aa looi kam kɔc. Kɔc ke cï wɛ̈t Jethu gam aake ye mat ke ya akut Kän Tholomon cök.
13 Ee cïn raan tök kam kɔc cie kɔc akuɔ̈tden cï ye tak bï mɛt keyiic, cɔk aa lɔn ye kɔc juëc ke leec.
14 Ku kɔc juëc apɛidït, yɔ̈ɔ̈m röör ku diäär ke cï wɛ̈t Jethu gam, aake ye röt mat akuɔ̈tden yic.
15 Wɛ̈t käpuɔth ye kɔc Jethu looi, aake cï kɔc tuany cɔl aaye kɔc ruääi ke ke jat dhɔ̈l yiic, ke cï tääc biök yiic, ku bï Pïtɛr ke dɔɔc tɛ̈ ciɛth yen. Na cie këya, ku cɔk a atiɛ̈mde ke kum ke piny ku bïk pial.
16 Ku kɔc juëc bɛ̈ɛ̈i thiääk kek Jeruthalem yiic, aacï kɔcken tuany ku kɔcken kɔ̈k la gup jakrɛc bɛ̈n aa bɛ̈ɛ̈i, ku aacï ke bɛ̈n aa kony.
Atuuc Jethu aacï gum
17 Tɛ̈wën, ke raandït käk Nhialic, ku kɔcken rɛ̈ɛ̈r ke ye, ku jɔl aa kɔc ye buɔɔth tɔ̈ akut Thaduthï yic, aake cïï puɔ̈th mit tënë atuuc Jethu. Gokë tak ku bïk kërac looi tënë ke.
18 Ku dɔmkë atuuc Jethu ku riitkë ke ɣön ye kɔc mac thïn.
19 Ku ë wɛ̈ɛ̈r kënë, ka atuny Nhialic bɔ̈ ku tuërkë ke bei ɣööt, ku wɛt kenhïïm aɣeer, ku lëk ke ëlä,
20 “Lakkë luaŋ Nhialic, ku bäk kɔc la piɔ̈ɔ̈c wɛ̈t pïr yam cï Jethu lɛ̈k we.”
21 Go atuuc Jethu wɛ̈t cï lɛ̈k ke piŋ, ku lek luaŋ Nhialic durdur yic, ku jɔkkë piööc wɛ̈t Nhialic. Go raandït käk Nhialic kek kacke, kɔcdït baai Itharel cɔɔl ku bïk bɛ̈n luk yic, ku bïk mat. Ku jɔlkë thok tuɔɔc tënë apuruuk tit ɣön mɛ̈c, ku bïk atuuc Jethu kuɛ̈ɛ̈th luk yic.
22 Tɛ̈wën ɣeet kɔc wën cï tooc, ke keek akëc atuuc Jethu la yök ɣöt, gokë dhuk ku lek thok lɛ̈k bäny luk ëlä,
23 “Wën ɣeet ɣok, ɣok aacï ɣöt yök ke riɛɛt thook ku kɔc tït ke kääc yethok. Nawën ŋanyku thok ka cïn raan tööŋ cuk yök alɔŋthïn.”
24 Nawën piŋ bɛ̈ny apuruuk luaŋ Nhialic tiit ku jɔl aa kɔcdït käk Nhialic, gokë gäi kë cï rot luɔ̈i atuuc Jethu.
25 Kaam wën, ke raan bɔ̈ ɣöt ku lëk ke ëlä, “Piɛŋkë këdiɛ̈ɛ̈n, kɔc kek ke cäk riɛɛt ɣöt, aa rɛ̈ɛ̈r luaŋ Nhialic ëmën, ku aa piööc kɔc wɛ̈t Jethu!”
26 Tɛ̈ɛ̈n, go bɛ̈ny apuruuk la kek apuruuk bïk ke diëc, ku bïïkë ke luk yic. Keek akëc atuuc Jethu kuaath, wɛ̈t riɔ̈ɔ̈c kek ciɛ̈t ke bï kɔc ke nhiar atuuc Jethu biɔ̈ɔ̈k aleel.
27 Tɛ̈wën cï apuruuk atuuc Jethu jäl bɛ̈ɛ̈i luk yic, go raandït käk Nhialic ke thiëëc ëlä,
28 “Wek aa we cï thɔn apɛidït ku bäk kɔc cïï ben piööc wɛ̈t Jethu. Tiɛ̈ŋkë kë cäk looi! Cï wek kɔc piɔ̈ɔ̈c ëbën Jeruthalem, ku week awiɛ̈ckë ku bï aa ɣok ye gɔ̈k lɔn nadë ka ɣok aa cɔl Jethu anäk.”
29 Go Pïtɛr kek atuuc Jethu wɛ̈t raandït käk Nhialic dhuk nhom ëlä, “Ɣook, ee Nhialic yetök yen alëuku buk theek, ku aacie kɔc ë path.
30 Wek aacï Jethu nɔ̈k, ku piäätkë tim cï rïïu kɔ̈u, ku yeen acï Nhialic wärkuan dït jɔt thou yic.
31 Jethu acï Nhialic jɔ̈t bei raŋ yic, ku le nyuɔ̈ɔ̈c köŋden cuëc ku looi ye bɛ̈ny, ku ë raan bï kɔc kuɔ̈ny bei kärɛc yiic. Ku yeen abï kɔc Itharel päl kaam, ku bïk kenhïïm waar bïk cïï ben luui kärɛc, ku bï Nhialic adumuɔ̈ɔ̈mken päl piny.
32 Ɣok aacï käk cï Nhialic looi tïŋ, ku Wëi Nhialic aya, yen cï Nhialic tuɔ̈c kɔcken wɛ̈tde gam, ee käk cï Nhialic looi nyuɔ̈th kɔc.”
33 Tɛ̈wën piŋ bäny luk wɛ̈t cï atuuc Jethu lɛ̈k ke, gokë puɔ̈th riääk apɛidït, ku wïckë bïk ke nɔ̈k.
34 Go raan tök kam bäny, Gamaliel, raan akut Parathï. Ku yeen ë ye raan piööc lööŋ. Ku ë ye raan theek kɔc Itharel apɛidït, rot jɔt luk yic ku lëk apuruuk ku bïk atuuc Jethu kuaath aɣeer luk yic.
35 Ku jɔl bäny luk lɔ̈k jääm nhïïm ëlä, “Wek kɔc wuɔ̈nda Itharel, takkë wenhïïm apath kë wiɛ̈ckë bäk luɔ̈i ë kɔckä.
36 Wäär ë run thiɔ̈kkä yiic raan cɔl Theudath ëcï tuɔ̈l, ku nyooth rot ke ya aciëŋ dït ril tör, abï raan buɔt kaŋuan röt mät ye. Yen Theudath acï bɛ̈n nɔ̈k, ku kɔc ke cï wɛ̈tde gam aacï bɛ̈n thiäi, ku ë yen thök wɛ̈tde.
37 Raan cɔl Judath ku ë ye raan wun cɔl Galilia, ëcï bɛn tuɔ̈l aya ruɔ̈ɔ̈n ɣɔn kueen kɔc, ku yeen ëcï kɔc rac nhïïm agut bï raan tɛ̈dït wɛ̈tde gam, ku yekë buɔɔth cök. Yeen aya acï bɛ̈n nɔ̈k, ku wɛɛr kɔcken wäär ye buɔɔth.
38 Ku ëmën alɛ̈k we, aŋuɛ̈ɛ̈n bï ciɛ̈n kërɛɛc luɔikë tënë ke. Aŋuɛ̈ɛ̈n bäk ke puɔ̈l! Na yekë loikë, kë cï raan tak bï looi, ka ŋuɔt bï guɔ yäi.
39 Ku na ye Nhialic yen cï ke yiëk riɛl, ka cäk bï lëu. Rin wek aabï röt yök ke ye Nhialic yen thär kek we. Go bäny luk wɛ̈t Gamaliel gam.”
40 Ku cɔ̈ɔ̈lkë atuuc Jethu ɣöt, ku tëmkë ke awuɔ̈c bï ke that, ku thönkë kenhïïm bïk cïï ben jam rin Jethu. Ku jɔlkë ke lony.
41 Tɛ̈ɛ̈n atuuc Jethu aacï jal jäl luk yic ke cï puɔ̈th la yum wɛ̈t cï Nhialic ke cɔl agum, rin cï ke that wɛ̈t Jethu.
42 Ku yekë kɔc piɔ̈ɔ̈c wɛ̈t Puɔth Yam Jethu Krïtho akölaköl luaŋ Nhialic kɔc Itharel, ku bääiken yiic aya.


text:
20
Paulo acï la keny Mathedonia ku pan Gïrïk
1 Tɛ̈wën cï kɔc ke wïc Paulo bïk nɔ̈k röt päl piny, go Paulo kɔc cï gam cɔɔl ku mɛ̈t ke ke, ku lëk ke wël deet yen kepuɔ̈th ku jɔl ke tɔ̈ɔ̈ŋ, ku jiël bï la Mathedonia.
2 Ku jɔl cath wuɔ̈t juëc yiic ku lëk kɔc cï gam wël juëc deet yen kepuɔ̈th bɛ̈ɛ̈i cï ke tëëk yiic. Ku jɔl la wun Gïrïk.
3 Ku rëër thïn pɛ̈i kadiäk. Tɛ̈wën guiir yen rot bï la Thiria, go ŋic lɔn cï kɔc Itharel ye thiɛ̈n dhël yic bïk nɔ̈k. Go tak ku dhuk ciëën bï la tëëk Mathedonia bï jäl la Thiria.
4 Kɔc cï yen bɛ̈n ruac aayï Thopater, wën Piruth, raan pan Beria, ku Arithtarkuth, ku Thekunduth kɔc Thethalonika, ku Gaiöth, raan Derbe, ku Tikikuth ku Tropimuth, kɔc wun Athia, ku jɔl aa Timothï.
5 Keek aacï la tueŋ ku lek ɣa tiit ɣok kɔc kɔ̈k ke cath kek ɣa Troath.
6 Ku ɣok aacï cath riäi jäl Pilipi ke ɣo cï Yan Ayum cin yic luɔu kaŋ cam. Nawën nïn kadhiëc cök, goku ke jal la dööt Troath, ku ë yen tɛ̈ cï ɣok nïn kadhorou bɛ̈n nɔ̈k thïn.
Paulo acï dhuk Troath
7 Naɣɔn thëëi aköl nin dätem, ke ɣok aa ɣo cï ɣonhïïm kut ku buk ayup bany yic ku camku ɣok kɔc cï gam. Ku jɔl Paulo jam, ku le tueŋ ke jiëëm kɔc nhïïm ɣet wɛ̈ɛ̈r ciɛl yic, rin ë bï jäl ɣɔn nhiäk.
8 Ku mɛ̈c juëc aake dɛ̈p ɣön nhial tɛ̈wën mɛ̈t ɣok thïn.
9 Ku mony riënythii cɔl Eyutikuth ëcï nyuc aluïït nyin. Nawën cï jam Paulo kɔ̈u bɛ̈r apɛi, go nïn nɔ̈k abï nin, ku lööny piny aluïït nyin aɣeer. Ku ɣöt ëcï buth ke cööc nhom arak diäk. Nawën lek jɔt ke yökkë ke cï thou.
10 Go Paulo bɛ̈n ku cuɛt rot yekɔ̈u ku pɛɛt yic. Ku lëk kɔc, “Duɔ̈kkë riɔ̈c, aŋot pïïr!”
11 Ku dhuk nhial, ku le röök ku banykë ayup ku camkë. Nawën cï jam ke ke apɛi agut bï piny bak, ke jiël.
12 Ku ɣɛ̈thkë riënythii wën baai ke pïïr, ke cï puɔ̈th miɛt apɛi.
Paulo acï jäl Troath ku ler Miletuth
13 Ɣok aacï la tueŋ buk la riäi yic, ku ger ɣo buk la Athoth tɛ̈n yen bï Paulo la mɛt riäi yic thïn. Ku ëcï lɛ̈k ɣo ku buk looi këya, rin ë wïc bï la Athoth yecök.
14 Nawën le rɔ̈m ke ɣo Athoth, go cath kek ɣo riäi ku lokku Mitilene.
15 Ku tëmku ë riäi ku ɣeetku Kayoth ɣɔn nhiäk dɛ̈t. Na aköl dɛ̈ɛ̈t ke ɣo la Thamoth, nawën ben bak goku ɣet Miletuth.
16 Ku ëcï Paulo tak ku bï Epethuth waan thok, rin cï yen ye wïc bï gääu wun Athia. Ku ë ban yekɔ̈u rin ë wïc bï them apɛi bï ɣet Jeruthalem aköl looi Yan Ayum cïn yic luɔu.
Paulo acï kɔcdït Epethuth tɔ̈ɔ̈ŋ
17 Tɛ̈wën cï Paulo ɣet Miletuth go thok tuɔɔc tënë kɔc Epethuth, ku bï kɔcdït kek bäny kɔc cï gam rɔ̈m kek ye.
18 Tɛ̈wën cï kek ɣëët go lɛ̈k ke, “Wek aa ŋic luɔidiɛ̈, ku tɛ̈ cï ɣɛn cieŋ thïn kek we aköl tööŋ ɣɔn ɣëët ɣɛn wun Athia.
19 Ɣɛn akëc rot looi ke ɣa ye raan nhiam. Ku ɣɛn ɣa loi luɔi ɣa ya aluaŋ Nhialic. Ku ɣɛn ɣa ye rëër ke ɣa dhiau puɔ̈u wɛ̈t pïr ril yic ye kɔc Itharel ye wïc bïk ɣɛn nɔ̈k.
20 Ɣɛn acïn kë ca muɔ̈ny we, kën yen bï we kony tɛ̈wäär ye ɣɛn kɔc lɛ̈k, ku ya kɔc piɔ̈ɔ̈c wɛ̈t Nhialic agut bääikun yiic.
21 Kɔc Itharel ku kɔc cie kɔc Itharel, aa ca ke aa lɛ̈k alanden ku bïk kepuɔ̈th dhuɔ̈k ciëën ku gamkë wɛ̈t Bänyda Jethu.
22 Ku ëmën, rin theek ɣɛn wɛ̈t cï Wëi Nhialic lɛ̈k ɣa, ke ɣɛn adhuk Jeruthalem, ku akuɔ̈c yeŋö bï rot la looi tënë ɣa tɛ̈tui.
23 Kën yen ŋiɛc ë kë cï Wëi Nhialic thɔ̈n ɣɛn gɛɛth ca tëëk yiic ë lɔn bï ɣa mac, ku kärɛc bï luɔ̈i ɣa gɛɛth yiic ëbën aatit ɣa.
24 Ku piɛ̈rdiɛ̈ acä ye kuɛ̈ɛ̈c nhom lɔn ye yen këpath tënë ɣɛn, ku ë rin wïc ɣɛn ye ku ba luɔi yen cï Bɛ̈ny Jethu yiëk ɣa ba thöl, yen lɔn bï ɣɛn ye aa lɛ̈k kɔc, yen thoŋ path tɛ̈nhiɛɛr Nhialic kɔc thïn.
25 “Ɣɛn acï cath kamkun, ke ɣa jam wɛ̈t bääny Nhialic. Ku aŋiɛc ëmën lɔn cïn yen raan dɛ̈t kamkun bä bɛn tïŋ.
26 Kën yen alɛ̈k we ku bäk muk wenhïïm akölë, tɛ̈ le yen raan bï dhël ca nyooth lɔ̈k puɔ̈l bï määr, ka cïï ɣɛn bï gɔ̈k.
27 Rin acïn këdɛ̈t ca moony kɛ̈c lɛ̈k we ye kë wïc Nhialic ëbën ku bï looi.
28 Tiɛtkë röt apath ku tiɛtkë kɔc cï Wëi Nhialic we looi bäk aa kɔc mɛc ke. Calkë röt aaye abiök kɔc cï wɛ̈t Nhialic gam, kɔc cï looi bïk aa kacke thon Wënde.
29 Aŋiɛc na la jäl ke kɔc ater Nhialic, cït gal cï wäth aabï bɛ̈n kamkun, ku keek acïn raan tök kam kɔc cï gam bïk puɔ̈l.
30 Nïnkui bï bɛ̈n kɔc kɔ̈k akuɔ̈tdun yic aabï lueth aa lueel na lëukë ka wëŋ kɔc cï gam.
31 Tiɛtkë wenhïïm, ku duɔ̈kkë nhïïm mär, aŋiɛc wek aca piɔ̈ɔ̈c pïu nyin aköl ku wɛ̈ɛ̈r tɛ̈n run kadiäk.
32 “Ku ëmën wek aca päl Nhialic bï we tiit dhëëŋden nhiɛɛr yen we. Yen ala riɛl bï we dɔɔc bäk käpath yök, käpuɔth kek ye yiëk kɔcken cï lɔc.
33 Acïn käpuɔth raan dɛ̈t cïmën luŋ thith, ku mïläŋ tɔ̈c, ku alɛ̈th ca tuɔ̈ɔ̈r nyïn.
34 Aŋiɛckë wepɛ̈c lɔn ke luɔi ca looi, cï ɣɛn ke wëëu juëc yök thïn aa kek cï ɣɛn käkkiɛ̈ ku käk kɔc rɛ̈ɛ̈r kek ɣɛn ɣɔɔc.
35 Aca nyuɔ̈th we käjuëc yiic ëbën, lɔn nadë raan luui apɛi yen ë kɔc niɔp kony, ku wël cï Bɛ̈ny Jethu lueel aake muɔ̈k ɣanhom ɣɔn cï yen ye lueel ëlä, ‘Raan kɔc muɔɔc ë yen puɔ̈u miɛt apɛi tën lɔn bï raan dɛ̈t ye muɔɔc!’ ”
36 Tɛ̈wën cï Paulo thök jam, gokë kenhiɔl guɔ̈t piny ku röökkë Nhialic.
37 Keek aacï dhiau tɛ̈wën ye kek Paulo paat yic, ku yekë ciɛm ke tɔ̈ŋkë.
38 Keek aake rɛc puɔ̈th wɛ̈t cï yen ye lueel ëlä, wek aacï ɣa bï bɛn tïŋ. Ku jɔlkë ruac riäi yic.


text:
6
Kɔc kadhorou ë kɔc kony luɔi aacï kuany
1 Tɛ̈wën cï akuën kɔc biöth rot juak, akɛ̈ɛ̈k ëcï rot looi kamken, kɔc Itharel kek ke ciëŋ Jeruthalem, ku kɔc Itharel jam thoŋ Gïrïk. Kɔc Itharel jam thoŋ Gïrïk ë yekë lueel lɔn nadë ke lɛ̈ɛ̈rken aake cie kuɛ̈ɛ̈c nhïïm, rin cïï ke ye muɔɔc tɛ̈ tek wëëu ye tɛ̈k lëër akölaköl.
2 Go atuuc Jethu kathiäär ku rou kɔc cï gam ëbën cɔɔl ku lëkkë ke ëlä, “Yeen acie yic tënë ɣo buk luɔi piööc wɛ̈t Nhialic puɔ̈l ku ye wëëu kek yeku tek.
3 Ke yen, wek wämäthkua, kuanykë kɔc kadhorou weyiic, kɔc path la gup riɛl Wëi Nhialic ŋic käŋ. Ku keek abuk cɔl aaye wëëu muk, ku yekë ke tek.
4 Ku ɣok aabï ɣonhïïm yiëk röök ku jɔl a piööc wɛ̈t Nhialic.”
5 Kɔc ke cï gam aake cï puɔ̈th miɛt wɛ̈t cï atuuc Jethu lɛ̈k ke, ku kuanykë kɔc. Kɔc ke cïk kuany aake yï Ithipin, raan la gam la guɔ̈p Wëi Nhialic, ku jɔl aa Pilipo, ku Prokoruth, ku Nikanora, ku Timon, ku Parmena, ku Nikola, ku yeen ëcie raan Itharel, ee ye raan pan cɔl Antiök cï yanhde puɔ̈l ku gɛm yanh kɔc Itharel.
6 Ku jɔl kɔc cï kuany ɣäth tënë atuuc Jethu, gökë röök riɛnken ku tɛ̈ɛ̈ukë kecin kenhïïm bïk ke dɔɔc.
7 Ku piööc wɛ̈t Nhialic ëcï la tueŋ ke juak rot. Akuën kɔc biöth Jeruthalem ë yic juak akölaköl, ku akuëndït apɛi kɔc käk Nhialic acï bɛ̈n gam.
Bäny Itharel aacï Ithipin dɔm
8 Ithipin ëcï Nhialic dɔɔc bï cɔl aril apɛi, go käkdït jäŋ gɔ̈i apɛidït looi kam kɔc.
9 Ku kɔc abɛ̈k akut amat tɛ̈n kɔc Itharel aake cie wɛ̈tde ye gam, ku keek aake ŋic lɔn ye ke cɔl kɔc lääu nhïïm, wɛ̈t ye kek kɔc aa loony cï puɔ̈l. Ku yen akut kënë, ee la yic kɔc wun cɔl Thirene ku Alekdhändria ku Cilicia ku Athia, ee cïk jɔɔk bïk aa teer kek Ithipin.
10 Ku yen Ithipin ëcï Wëi Nhialic yiëk riɛl ŋic yen ke wël apɛi, na lueel wɛ̈t, ka cïn raan lëu ye bï wɛ̈tde dhɔ̈l yic.
11 Gokë kɔc kɔ̈k riɔp, ku bïk aa lɛ̈k kɔc Itharel ëlä, “Ɣok aacï Ithipin piŋ ke jiëëm Mothith ku Nhialic gup!”
12 Tɛ̈wën cï kɔc cï riɔp aa jam këya, tɛ̈ɛ̈n ke keek aacï kɔc Itharel, ku kɔcken dït, ku jɔl aa kɔc piööc lööŋ rac nhïïm. Ku dɔm kɔc Itharel Ithipin ku ɣɛ̈thkë luk yic.
13 Ku bïïkë kɔc kɔ̈k bïk Ithipin bɛ̈n cäk thok ku luelkë ëlä, “Mony kënë, cɔl Ithipin ë luaŋdan Itharel ku lööŋkuan Mothith dhɔ̈l yiic.
14 Acuk piŋ ke ye lueel lɔn nadë ke Jethu raan pan Nadharet abï luaŋdan Itharel thuɔ̈r piny, ku wɛɛr ciɛɛŋdan thɛɛr Mothith yic.”
15 Go kɔc ke cï nyuc luk yic ëbën Ithipin jäl döt apɛi, ku tïŋkë ke cït nyin atuny Nhialic.


text:
6
Thɛny
1 Guɔ Manh Amääl tïŋ ke kuem thaany tueŋ kam thɛny kadhorou, ku piɛŋ län tök kam lääi kaŋuan pïr ke lueel röldït apɛi cït mär ë deŋ, “Bäär!”
2 Ku tiɛ̈ŋ piny, go ya mathiäŋ ɣer yen tiɛ̈ŋ, ku raan cath ë ye amuk dhaŋ ke wiɛth, ku gɛ̈m ajöm ë bɛ̈ny bï tääu yenhom. Ku jiël bï la pinynhom, cït kɛ̈ny cï tɔŋ dhoŋ ku cop kɔc ater.
3 Ku kuem Manh Amääl thaany ë rou thok, ku piɛŋ län pïr ë rou ke jam röldït ëlä, “Bäär!”
4 Ku bɔ̈ mathiäŋ thith bei tɛ̈wën. Ku raan cath ë yeen acï gäm riɛl bï kɔc cɔl aathär pinynhom, ku bï kɔc röt nɔ̈k ë röt. Ku gɛ̈m paldït ye kɔc thɔ̈r.
5 Ku ben Manh Amääl thaany ë diäk kuem, ku piɛŋ röl ë diäk län pïr ke lueel, “Bäär!” Ku tiɛ̈ŋ piny, go ya mathiäŋ col yen tiɛ̈ŋ ku raan cath ë ye amuk wënh ye käŋ them yecin.
6 Guɔ kë cït röl raan piŋ ke jam kam lääi kaŋuan pïr yiic ku lueel, “Aduŋ abïk yen ariöp akäl tök, ku aduuk kadiäk ayiëër kek ariöp akäl tök. Ku duɔ̈kkë tiim ye miök yök thïn ku tiim ye cam rɛc.”
7 Ku ben Manh Amääl thaany ë ŋuan kuem thok, ku piɛŋ röl län ë ŋuan pïr ku lueel, “Bäär!”
8 Ku tiɛ̈ŋ mathiäŋ cïn kït la gɛi, ku raan cath ë ye ala rin, “Thou,” Ku rin kɔ̈k cɔl, “Piny ë Thou,” Ke buɔɔth cök ke cïï yiic mec. Keek aake cï gäm riɛl bïk tɛ̈cït abaŋ ŋuan kɔc pinynhom yiic nɔ̈k ë tɔŋ ku cɔk, ku tuaany, ku lääi roor.
9 Ku ben Manh Amääl thaany ë dhiëc kuem thok, ku tiɛ̈ŋ wëi kɔc wäär cï nɔ̈k ariäk cök rin cï kek wɛ̈t Nhialic gam puɔ̈u ëbën, ku yekë luɛɛl.
10 Go wëi kiu röldït apɛi ku luelkë, “Bɛ̈ny yïn ala cök ku yïn ë yic! Ye nɛn bï yen rot jäl looi ba kɔc pinynhom tɛ̈m awuɔ̈c rin cï kek ɣo nɔ̈k?”
11 Go ŋɛk kamken aa gäm alanh ɣer, ku lëk ke bïk tïït tɛ̈thin-nyɔɔt ɣet tɛ̈ bï akuën kɔc lui ke ke, ku miɛ̈thakën kek ke bï nɔ̈k ëbën cïmënden, jäl tuɔ̈ɔ̈m.
12 Ku tiɛ̈ŋ Manh Amääl ke kuem thaany ë dätem thok. Ku ya ayiɛ̈ɛ̈kyiɛ̈ɛ̈k pinydït tet yen loi rot, ku loi akɔ̈l rot bï cuɔl cït alanh col, ku wel pɛɛi yenyin bï ya malual cït riɛm.
13 Ku lööny kuɛl piny nhial cïmën ŋam cï luɔk ye yom tɛŋ piny tɛ̈ yiɛ̈ɛ̈k yen tim.
14 Ku dol nhial rot ciɛ̈t ye athöör ku mɛ̈r, ku nyɛɛi kuɔ̈r ku golgol tɔ̈ wïïr röt ë nyiɛ̈nken yiic.
15 Go bänyŋaknhïïm ë pinynhom, ku bäny mɛ̈c, ku bäny apuruuk ku ajiɛɛk, kɔc thiek yiic ku aloony, ku kɔc cie aloony them bïk thiaan ë kuɔ̈r yiic, tɛ̈dë ke ye kuɔ̈r nhïïm.
16 Ku yekë cööt kuɔ̈r yiic ku aleel yiic, ku luelkë, “Aa wek kuɔ̈rkä kuɔ̈mkë ɣonhïïm bï raan rɛ̈ɛ̈r ë thööc nhom ɣo cïï tïŋ. Ku Manh Amääl acïï bï lëu bï ɣo bɛn tɛ̈m awuɔ̈c.
17 Ee yic aköldït bï Nhialic ku Manh Amääl raan ëbën tɛ̈m awuɔ̈c acï bɛ̈n, ku acïn raan bï awuɔ̈c kënë göök?”


text:
17
Kɔc Thethalonika aacï wɛ̈t Paulo maan
1 Paulo ku Thilath aacï tëëk gɛɛth karou yiic, gen Ampipoli ku Apolonia, ku jɔlkë bɛ̈n Thethalonika tɛ̈ rëër tɛ̈n ye kɔc Itharel kenhïïm mat thïn bïk röök.
2 Go Paulo, cïmënden thɛɛr, la tɛ̈ ye kɔc Itharel kenhïïm mat thïn, ku akööl yiic kadiäk, akööl cïï kɔc Itharel ye luui, ke Paulo jɔl käk cï gɔ̈t athör thɛɛr wël Nhialic yic aa tɛɛr kek kɔc.
3 Ku nyuth ke kë cï gɔ̈t athör thɛɛr wël Nhialic yic, ee lɔn bï Jethu Krïtho raan cï Nhialic tooc abï dhiɛl gum, ku jɔt rot thou yic. Ku lueel Paulo ëlä, “Jethu jiɛɛm ɣɛn riɛnke tënë we ëmën, yen acï Nhialic lɔc ku dɔɔc.”
4 Go kɔc kɔ̈k käk cï Paulo lueel yök ke ye yith, ku mɛ̈tkë röt Paulo ku Thilath, ku yen lan kɔc juëc Gïrïk Nhialic door aya, ku diäär kɔ̈k kɔcdït.
5 Ku kɔc Itharel aake cï tiɛɛl dɔm rin cï kɔc juëc wɛ̈t Paulo gam, ku kuutkë kɔc aliääp dhɔ̈l yiic, ku matkë keyiic ku loikë duɔɔt, ku mɛkkë pan Jathon ku wïckë Paulo ku Thilath ɣööt yiic bïk ke bɛ̈ɛ̈i aɣeer tënë kɔc.
6 Nawën cïk ke yök, gokë Jathon ku kɔc kɔ̈k cï gam thɛl tënë kɔcdït geeu ke loi duɔɔt ëlä, “Röörkä aacä liääp looi gɛɛth juëc yiic, ku ëmën aacï bɛ̈n gɛnda.
7 Ku aacï Jathon nyuɔ̈ɔ̈c paande. Keek aacï lööŋ bɛ̈nyŋaknhom Roma dhɔ̈l yiic, ku luelkë ka la bɛ̈nyŋaknhom dɛ̈t yam cɔl Jethu.”
8 Ku wëlken kä, aacï thändït gɛu ku bäny liääp nhïïm.
9 Ku jɔl bäny Jathon ku wämäth kɔ̈k awën cɔl aa tɛ̈ɛ̈u wëëu piny bïk röt waar, ku pälkë ke bïk jäl.
Paulo ku Thilath aacï la Beria
10 Tɛ̈wën cï piny cuɔl, ke kɔc cï gam cɔl Paulo ku Thilath aa la Beria. Nawën cïk ɣet, ke la tɛ̈ ye kɔc Itharel mat thïn.
11 Aye kɔc Itharel tɔ̈ Beria nhiaar bïk wɛ̈t Paulo piŋ tënë kɔc Thethalonika. Ku aake wël Nhialic kueen akölaköl, bïk tïŋ lɔn ye käk ye Paulo lueel yith.
12 Kɔc juëc aacï wɛ̈t Jethu ye Paulo lɛ̈k kɔc bɛ̈n gam. Ku diäär juëc kɔcdït Gïrïk, ku röör juëc Gïrïk aacï wɛ̈t ye Paulo lueel bɛ̈n gam aya.
13 Nawën le kɔc Itharel tɔ̈ Thethalonika piŋ lɔn cï Paulo wɛ̈t Nhialic la piɔ̈ɔ̈c Beria aya, gokë bɛ̈n ku kuutkë kɔc thook bïk aliääp looi.
14 Tɛ̈wën nyin yic, ke kɔc cï gam cɔl Paulo ajiël kek kɔc kɔ̈k bïk la wath thok, ku dɔ̈ŋ Thilath ku Timothï Beria.
15 Ku kɔc awën ruɛc Paulo aacï bɛ̈n ger kek ye, bïk ɣet Athen. Ku dhukkë Beria kek athön Paulo tënë Thilath ku Timothï, bïk röt lac mät ye.
Paulo acï la Athen
16 Tɛ̈wën tiit Paulo Thilath ku Timothï Athen, ee këc puɔ̈u la yum wën tïŋ yen gɛu ke cï thiäŋ yïïk ye kek jakken door thïn.
17 Go jäl a teer kek kɔc Itharel, ku kɔc wuɔ̈t kɔ̈k Nhialic door tɛ̈ ye kɔc Itharel mat thïn kek thän dɛ̈t guëër tɛ̈ ye kɔc kenhïïm mat thïn geeu, bïk wëlkä bɛ̈n piŋ.
18 Go kɔc kɔ̈k piööc Epikuria ku Ithtɔk jam kek ye aya. Ku lueel kɔc kɔ̈k, “Yeŋö wïc raan kënë këc piöc, bï lueel?” Ku ben kɔc kɔ̈k lueel, “Yen ë ciɛ̈t jam rin jak kucku.” Ee luelkë këya rin Paulo ë piɔ̈ɔ̈c rin Jethu, ku lɔn ye kɔc röt jɔt thou yic.
19 Gokë Paulo cɔɔl amat yic, amat ë rɔ̈m gɔn cɔl Ariöpakuth nhom ku luelkë, “Awïcku buk piɔ̈ɔ̈cdun yam ye lueel kënë ŋic.
20 Kɔ̈k yeku piŋ ke ye lueel, aacï thöŋ kek käk cuk kaŋ piŋ, ku awïcku buk wɛ̈tden yic, ŋic.”
21 (Rin anhiɛɛr kɔc ke dhiëth Athen, ku thäi kɔ̈k la rëër thïn, bïk kɔc aa lɛ̈k wël yam cïk piŋ, ku piŋkë käk yam tënë kɔc kɔ̈k aya.)
22 Go Paulo rot jɔt ku kɛ̈ɛ̈c amat Ariöpakuth nhom ku lueel. “Kɔc Athen! Aya tïŋ käjuëc yiic lɔn ye wek jak juëc theek.
23 Rin tɛ̈ ciɛth ɣɛn gɛndun yic, ku daai käkkun yakë door, ɣɛn ë yïk yök aya ke cï gɔ̈t nhom këlä, ‘Tënë Nhialic kuc.’ Yen kë yakë door kënë, yen ë kënë ya lɛ̈k we, ku acäk ye ŋic.
24 Nhialic cï piny cak ku käk tɔ̈ thïn ëbën, yen ë Bɛ̈ny nhial ku piny. Ku acie ceŋ luëk cï buth yiic bï ye aa door thïn.
25 Ku yeen aya, acie wïc kɔ̈k bï luɔ̈i ye, rin ë yen atɔ̈ pïïr yecin, ku ë yen këriëëc ëbën wïc raan, gäm raan.
26 Nhialic acï raan tök kaŋ cak tueŋ, ku raan töŋ kënë yen abïï thäi bei thïn ëbën, ku jɔl ke aa thiëi pinynhom ëbën bï kek ceŋ thïn. Ku tueŋ këc yen ke cak, ëcï guiir, ye nɛn, ku ye tɛ̈nɛn bï kek cieŋ thïn.
27 Acï cak rin bï kek ye wïc bïk ŋic, tɛ̈dë abïk yök tɛ̈ wïc kek ye. Ku ë yic Nhialic acï mec kek ɣo.
28 Cïmën cï raan dɛ̈t ye lueel ëlä thɛɛr, ‘Yen acɔl ɣo aa pïïr, ku ciëŋku cïmën kënë!’ Ku acï kɔckun wak lueel aya ëlä, ‘Ɣok aa miɛ̈thke aya.’
29 “Cïmën ye ɣok mïth Nhialic, acuk dhil tak lɔn Nhialic acït mïläŋ, ayï alel cï atët guaŋ bï thɔ̈ŋ Nhialic.
30 Akëc Nhialic kuɛ̈ɛ̈c nhom, bï kɔc tɛ̈m awuɔ̈c wäär këc ye ŋic, ku ëmën ë kɔc lɛ̈k pinynhom ëbën, bïk kärɛc yekë looi puɔ̈l.
31 Rin acï guiir bï la aköl töŋ bï raan cï lɔc luk looi tënë kuat raan ëbën pinynhom. Ku yen acï nyuɔ̈th raan ëbën lɔn bï yen kënë looi, jön cï yen raan bï luk looi jɔt raŋ yic!”
32 Tɛ̈wën piŋ kek Paulo ke jam jön rot thou yic, ke bui kɔc kɔ̈k, ku lueel kɔc kɔ̈k ëlä, “Awïcku, ba kënë bɛn ber yic, buk piŋ.”
33 Go Paulo jäl amat yic.
34 Ku mɛ̈t röör kɔ̈k röt ye, ku gamkë wɛ̈t cï lueel, kam ë röörkä ë ye raan kɔc amat cɔl Diönithiöth, ku tiŋ cɔl Damarith, ku kɔc kɔ̈k ke cï gam aake tɔ̈ thïn aya.


text:
Ye ŋö ye yicthiɛk de cuäŋ
Kë ye cam ebɛ̈n ku dek etëëk në cuäŋ yic. Agut cï kïmëkon cï ye jak guɔ̈p ku aliir cä ŋöör ee tëëk në cuäŋ yic.
Cuäŋdu anɔŋ loilooi kee 500 wääc ye guɔ̈pdu cɔk luï apiɛth. Loilooi thiɛk yiic kee rou wɛ̈k riɛm ku kuny de lɔpiny de miɛ̈th në guɔ̈p yic. Cuäŋ piɛth ëya eriɛɛr de guɔ̈p tɔ̈ɔ̈u, thɔ̈ɔ̈r kenë bëbëëc, ku nyiɛɛi kä räc në guɔ̈p yic.
Cuäŋ cï riääk acï lëu bë kee loilooi kë looi apiɛth, yen athiekic, bë cuäŋdu tɔ̈ ke piɔl.
Kä ke cuäŋ
- Ee këdïït në guɔ̈p yic nɔŋthïn
- Atɔ̈ në biäk cuëëny de guɔ̈p, në lɔ̈m kɔ̈th ciɛ̈ɛ̈n
- Alëu bë rɔt cɔk dem ye tök ku cɛk mei piɔ̈l ke cuäŋ
- Cïn ke cuäŋ aaye piaat nyop ku yiɛ̈n kë guɔ̈p riɛɛr
- Kë cït 1.5 ke riɛm aaye bɛ̈n në cuäŋdu yic ne digik tök yic/li>
Tuany de cuäŋ alëu bë raan ebɛ̈n nɔ̈k
Anɔŋ tuɛnytuɛɛny ke cuäŋ këë 100 ku ka lëu bïk meth ka raandït dɔ̈m.
Kɔc ye tauny de cuäŋ ke dac dɔ̈m aaye kɔc:
- Cï cuai arëët agut cï cuäŋ
- Ye dek në miääu arëët
- Nɔŋ tuɛnytuɛɛny cï man de tuany de cuäŋ cɔl hepatitith B ka hepatitith C
- Cïn riir ke guɔ̈p ke niööp ŋɛ̈ɛ̈r ke në tuany de cuäŋ yic
- Ci dhiëëth kenë tauny de cuäŋ
Ye tuany de Cuäny cɔl hepatitith ŋö?
Luɛɛl de hepatitith edëp de cuäŋ. Cuäŋ dɛ̈p alëu but ka jɔ̈t bei, ku ka cie thaa thok ebɛ̈n. Kä ye dëp de cuäŋ bɛ̈I aaye yï tuɛny cɔl hepatitith, dëŋdïït de miääu, ka cuaidït. Në thɛɛ kɔ̈k ëka lëu bë naŋ kɔ̈k kuɔ̈t bï ye.
Daaië në cït ke
Cuäŋ cï riääk alëu bë tɔ̈ në raan guɔ̈p në thaa bäär yic ke cië nyic nyooth de cït ka tuɔ̈l de riääk. Në yic pacɔ̈k, kɔ̈k ke cïït ke tuany de cuäŋ acï lëu bë ke dac nyic në kë yenë ke ŋëm ëke thöŋ bëcbëëc ebɛ̈n.
Kë ŋäär në kaŋ kedhiɛ jam wɔnë Diktordu në baai nɔŋduɔ̈n (GP), ku kɔc kɔ̈k ye kony në biäk de pial ci man de (NP) ka akïm të yïn rɔt yök ke yi nɔŋ ke kä kë:
- niööp de guɔ̈p ku dhäär në thaa thok ebɛ̈n
- but de cuäŋ ka tɔ̈ɔ̈k de cuäŋ në yi yic
- yɛl de guɔ̈p ebɛ̈n, wakɔ̈u
- bɛ̈ibei de but në rɔ̈th yic
- wël de rɔt de dɛ̈l (dɛl maketh ku nyin)
- cuɔl de nyin de läc
- duɔ̈t de nyith ka lɔtïŋ de guɔ̈p
Cɔk Cuäŋdu caar
Däc ŋëm de cuäŋ cï riääk, yenë ke ye dac lëu në kuny ago cɔk piɔl. Thiɛ̈c dïktordu bë cuäŋdu caar të nɔŋ en kë ye diiu
Ye caar de cuäŋ ŋö?
Cäär de cuäŋ aaye rim miit ku caar ke yiic në tuany ku bë nyic lan luïë cuäŋ adik. Eë kä kë aaye dïktordu cɔk loi caar de cuäŋ kuɔ̈t yic.
Cäär enɔŋ yic kee kä:
Abdominal/Liver Ultrasound
- Adin yenë cuäŋ meer kɔ̈u cï thɔ̈ɔ̈th ku ye tääu në ɣän ke guɔ̈p kɔ̈ɔ̈th
- Ciin de wëu ke ye luɔ̈inë de Abdominal/Liver Ultrasound aaye akut de medicare Benefits Scheme (MBS) cuat piny. Yïn bë cuɔ̈ɔ̈t në wëu kedhiɛ cake luɔ̈ɔ̈I të nɔŋ yïn nhom medicare card
FibroScan
- adin ye kä tɔ̈ në yac yic nyuɔɔth në cuäŋ yic
- Adin de FibroScan aaye yök të cïn ciin de wëu kɔɔr në akïïmdït ke cuäŋ ke baai yiic. Akïïmthi ke wëu aaye kɔc thiɛ̈ɛ̈c në wëu në ajuiɛ̈r de FibroScan të CÏN DHUKCIƐ̈N në Medicare
Dhɔ̈l lëu bïn ke rɔt gël
Kuany wɛlku cök
Ye wɛl cï dïktoordu (GP)ke yiɛ̈n yï dek, ka akïïm kɔ̈k, Np ka kɔc ke kuɔɔny de nhom Duɔnë wɛl ye thiiɔ̈ɔ̈ŋ nhïïm Duk wɛl liɛ̈ɛ̈p kenë miääu ka wɛl kɔ̈k Wɛ̈l kɔ̈k acï lëu bë liääp alëu bïk cuäŋ riɔ̈ɔ̈k (kä cït paracetamol).
Nyiɛɛi ka dhuk de nyin piny de miääu
Dëk emääth, ee yï kony në riääk ku bëc.
Nyaaië math de täp ka cam de marijuana ku wɛ̈l kɔ̈k
Akɛc ku Kä tɔ̈ në tap yic alëu bïk cuäŋdu riɔ̈ɔ̈k. Cämdïït de cannabis alëu bë cuäŋdu riɔ̈ɔ̈k arëët. Yïn lëu ba naŋ tuaany de cuäŋ të yïn math në tap arëët ka cannabis.
Ye rɔt cɔk wum në wïnh ci gɔɔk ku ci wääk në pïu tuc
Ye winhdu, gɔɔk wïɛth ke wum. Na lëu rɔt, ke yï lɔ̈ ɣön nɔŋ ajuiiɛlr pieth. Duɔ̈në wïnh de wum rɔm kenë raandɛ̈.
Ye nyin tïït në biäk de tattoo ku gɛ̈t de guɔ̈p
Lɔc ku ye lɔ të de akut ye luɔ̈i de gël de rɔt looi apieth, cenë kɔc ye wum në yuith tök ku ye yuiɛth gɔɔk adik.
Ye luɔi de bɛɛl looi apieth
Ye kondom tääu të yïn tɔ̈c wɔnë tik, ka moc ke moc Eë kenë e yï gël në tuanytuɛɛny kuɔ̈t yiic ye yök në tɛ̈c yic ku në riɛm yic.
Ye rɔt tiit ku juiir rɔt apieth në nyindhiɛ
Kä nɔŋ thook rim ye ke (mathaak de thok, muthɔ) tääu wei ku cike ye rɔm. Ye riɛm tääu në waragɛk thiɔ̈ɔ̈k thok yic ku cuɛtë në thaduŋ de wäthak yic.
Ajuiir de cäth
Ang pagbibiyahe sa ilang bansa ay maaaring maglalagay sa iyo sa dagdag na panganib ng impeksyon sa hepatitis A at hepatitis B, malaria at yellow fever. Makipag-usap sa iyong GP tungkol sa mga pagpapabakuna, at gumamit ng mga bottled o pinakuluang tubig, sa panahon ng iyong paglalakbay.
Miääu abë cuäŋdu yïɛn niööp
Ago ciɛ̈n riääk ku bëbëëc ka tuaany, ke röör ku diäär abë dëŋdïit- de miääu dhil cuɔ̈t nhom piny në 10 në wik yic ku cïï cin de 4 dër në kööl tök yic. Dëŋ ëmääth, eyï kony në cuɔ̈k riääk de cuäŋ (NHMRC, 2020).
Kuɛɛr ke tuany de cuäŋ
Anɔŋ kuɛɛr juëc yenë tuaany de cuäŋ ke cïn ke cuäŋ riɔ̈ɔ̈k. Të cïnë tuaany de cuäŋ däc yök, ke kony de aaye dac looi. Tuany de cuäŋ kënë dac yök alëu bë rɛ̈ɛ̈c bɛ̈I ka cuäŋ alëu bë kɔ̈ɔ̈c.
Dëp de cuäŋ
Aaye kɔ̈m cï cuäŋ cam kɔ̈u bɛ̈i, dëŋ de miääu, anuän de niööp de guɔ̈priääk de niööp de guɔ̈p Nyiɛɛi ka tïït de nyin de dëp de cuäŋ alëu bë dëp de cuäŋ cɔk jiɛ̈l.
Dök de rɛ̈l ke cuäŋ
Cil de rɛ̈l cï määr. Ci man thɛɛr, rɛl piɔl aaye ke thook nueet (collagen). Në ye kaamë, cuäŋ cinë rɛ̈l riääk alëu bë ke dhuɔ̈k thin të cenë kë bï ke nyaai.
Kuɛɛm de cuäŋ
Kuɛɛm de cuäŋ yenë kee ya riääŋde pacɔ̈k ku jɔl ya thëëk në rɛ̈lkɔ̈k. Kuɛɛm de cuäŋ acï rɔt ye dac looi, ku ke cuäŋ nhiääc bë kuur. Luɔ̈i de cuäŋ ee riääk arëët Tïït de nyin alëu bë riääk de cuäŋ cɔk, ku kee cuäŋdu gël ku cɔk luï apieth Luɔ̈I de cuäŋ e wuɔ̈ɔ̈c në biäk de kuɛɛm de cuäŋ.
Kanthar de cuäŋ
Kuɛɛm cuäŋ alëu bë tuaany de cuäŋ bɛi Kanthär de cuäŋ alëu bë nyaai tel cenë ye däc yök.
Kɔ̈ɔ̈c de cuäŋ
Kɔ̈ɔ̈c de cuäŋ ee të cenë cuäŋ kɔ̈ɔ̈c në luɔ̈i. Ëe kenë e jal de wëi-bɛi ku akɔɔr bë däc yiɛ̈n dïktor.
Wɛɛ̈ɛ̈r de cuäŋ yenë ka lëu be looi.
Jam në kä ye ke wïc në ye biäknë
Na nɔŋ kë diir yin ke ye lɔ enɔŋ dïktordu (GP) ka NP tɔ̈ në baai nɔŋ duɔ̈n. Akïïm tɔ̈ etɛ̈ɛ̈n alëu bïk cua; qdu cɔk lɔ them ku caar lan luï yen adik. Yïn lëu bë yiɛ̈n wɛl thɛ̈ny röth ke cï yök në cäär yic. Wɛl juëc aaye ke yök enɔŋ akut de Wɛl ke Akim cɔl Pharmaceutical Benefits Scheme (PBS). Kä ye ke guiik yiic kedhiɛ aaye akut de Wɛl ke Akïm de Medicare Benefits Scheme (MBS). Dïktordu l GP ka NP alëu bë yi tuɔɔc enɔŋ akut luɔ̈I de cuäŋ.
Them ba ye ya jam kenë mɛ̈ɛ̈thku ku kɔc ke paanduɔ̈n në biäk de weei piɔ̈u ku kuɔɔny. Yïn lëu ba jam ëya wɔnë akïïm kɔ̈k-nɔŋ yï akïïm thi dujiɛ̈m ke piɔ̈u, duluuï ke riɛɛr de guɔ̈p, dugɛ̈m ke wɛl, ka kɔc ajuiɛɛr de mïïth ke pial.
Në biäk de wël ku kuɔny ɛbɛ̈n ëya ke yï yuɔ̈pë Akut de LiverLine on 1800 703 003.
Kuɔɔny athiɛk yic
Yïn lëu ba rɔt yök yï tök në kuëny de tuany cök ku dhäär de guɔ̈p akɔɔr kɔc bë yï kony.
– Grenville, anɔŋ run kee 56 ke dït
Akïïm ku kɔc luï akïm aaye yi kony në ŋö kuɔny
Atɔ̈ në piirden yic në nyindhiɛ Na nɔŋ tuaany, ke ɣɛn lɔ, bë ɣa pïŋ ku deet ɣɛn.
– Jakop, anɔŋ run kee 56 ke dït
Akut de LiverWELL LiverLine
Alääu ku ka cï rin ku kɔɔr Kɔc cï piɔ̈ɔ̈c aaye wël ku piŋ ku jam kënë yïn aaye yï lɛ̈k në biäk de kä nuän yï.
Cɔl 1800 703 003.
Cɔk cuäŋdu tɔ̈ ke piɔl
Ajuiir de akut de LiverWELL akɔ̈c yic bë deet ku kä lëu në kony ago nyin ya tïït në cuäŋdu. Anɔŋ kä juëc yen ke kɔc kuɔny në biäk de pial de cuäŋ nɔŋ yi:
- Duɔ̈në nhom ye mär në thaa de dëŋ de wɛl
- Nyic thɛɛ ke lɔ enɔŋ dïktordu
- Ye waragɛk muk apieth ku kä cï bɛ̈n bei
- Muk wël
Yïn ba wël yam yök në biäk de pial de cuäŋ në waragɛk de LiverWELL app nɔŋ yic cäm de mïïth piɛth, ajuiiɛr de riiɛr guɔ̈p, pial de guɔ̈p ku dëŋ piɛth.
Paghahanap ng suporta
www.cancervic.org.au
www.quit.org.au
www.betterhealth.vic.gov.au
info@hepvic.org.au
LiverLine: 1800 703 003
Ke wëlkë aaye kä ke raan enɔ̈n ku ka nyooth de täŋ de kä ke akïm Yɔ̈kë wɔnë kɔc kuɔ̈n ke paan de akïm në ye biäkë NHMRC.(2020).
NHMRC. (2020). Lööŋ nyuth kɔc biäk de gël de tuaany ye dëŋdïït de miääu bɛ̈i paan de Ɣothrilia.


text:
9
1 Ku koth atuny ë dhiëc kaŋde. Guɔ kuel cï lööny ë pinynhom tïŋ, ku yeen acï gäm wënh ë riët bï yen tɛ̈thuth mec yic apɛi ŋaany nhom.
2 Go tɛ̈thuth mec yic apɛi ŋaany nhom. Go toldït apɛi bɛ̈n bei tɛ̈thuth, tol cït tol manydït dɛ̈p apɛi, ku pat tol akɔ̈l nyin ku nhial ku looi piny bï cuɔl.
3 Ku ye kɔryɔm yen bɔ̈ bei tol yic bï la pinynhom, ku gɛ̈m riɛl cït riɛl ë kith.
4 Go lɛ̈k ke bïk wal kek tiim ku käkkɔ̈k cil pinynhom cïï rɛc, ku ye kɔc cïn gup kïn Nhialic kenhïïm tueŋ kepɛ̈c kek rɛckë ke.
5 Keek aake cï Nhialic puɔ̈l bïk kɔc aa yiëk tɛ̈rem apɛi tën pɛ̈i kadhiëc ku cïk kɔc näk. Ku arɛɛm yekë yiëk kɔc acït arem dhie cï kiɛth raan moc.
6 Ye pɛ̈ikä kadhiëc yiic abïk wïc bïk thou, ku thuɔɔu abï mɛc ke ke.
7 Kɔryɔm juëckä aake cït mïthiɔ̈ɔ̈ŋ cï guiir bïk la tɔŋ yic. Ku aake ceŋ kacït ajɔ̈m cï looi mïläŋ tɔ̈c kenhïïm, ku aake cït nyïn kɔc.
8 Ku nhïm tɔ̈ kenhïïm aa bär cïmën nhïm ë diäär, ku aala thook lec cït lec ë köör.
9 Ku aala pem kë cït wënh dhie ye kɔc kepuɔ̈th gëëŋ tɔŋ yic. Ku duɔɔt ye wuɔ̈kken looi tɛ̈ pɛ̈ɛ̈r kek, acït duɔɔt riëth dhie ye mïthiɔ̈ɔ̈ŋ juëc thel looi, tɛ̈ le kek tɔŋ yic.
10 Ku yälken aa cït yäl ë kith, ku kë cït kek yäl käkkä yen ale kek riɛl bïk kɔc ya gäm tɛ̈ rem ye pɛ̈ikä kadhiëc yiic.
11 Ku keek aala bɛ̈nyŋaknhom mac ke, yen atuny tɛ̈thuth mec yic, ku riɛnke acɔl riääk, tɛ̈dë ka cɔl raan ë käŋ rac.
12 Kërɛɛc tueŋ acï thök. Ku ye cök ciëën kärɛc kɔ̈k karou thiek apɛi aabɔ̈.
13 Ku koth atuny ë dätem kaŋde, guɔ röl piŋ ke bɔ̈ kam guɔ̈k kaŋuan yiic ariäk cï looi mïläŋ tɔ̈c kääc ë Nhialic nhom.
14 Ku lueel röl tënë atuny ë dätem wën muk kaŋ yecin ëlä, “Lony atuuc kaŋuan wäär cï duɔ̈ɔ̈t piny wärdït Yuparet yic.”
15 Go atuny ë dätem atuuckä kaŋuan jal lony bïk tööŋ ë diäk ë kɔc pinynhom nɔ̈k. Aake cï Nhialic täu aköldeen alanden.
16 Go lɛ̈k ɣɛn lɔn apuruuk aa timtim buɔt karou.
17 Ku tiɛ̈ŋ mïthiɔ̈ɔ̈ŋ ku kɔc cath ë ke nyuɔ̈th yic. Ku kɔckä aala pem këcït wënh dhie ye kɔc kepuɔ̈th gëëŋ tɔŋ yic, ku wëthkä aa thith cïmën mac, ku aa mïŋɔ̈k ku mïkëth aya. Ku nhïïm mïthiɔ̈ɔ̈ŋ aa thöŋ ke nhïïm kɔ̈r. Ku mac ku tol ku këdɛ̈t mac cɔl adɛ̈p ë bɛ̈n bei kethook.
18 Käkkä kadiäk, tol, ku mac ku ban mac cɔl adɛ̈p bɛ̈n bei mïthiɔ̈ɔ̈ŋ thook, acï tööŋ ë diäk kɔc pinynhom bɛ̈n nɔ̈k.
19 Rin riɛl mïthiɔ̈ɔ̈ŋ atɔ̈ kethook ku keyäl aya, rin yälken aake cït käpiɛny kenhïïm ye kek kɔc gäm ɣɔ̈ntöök.
20 Abɛ̈k kɔc ë pinynhom këc käjuëc rɛc kɔc nɔ̈kkä ke nɔ̈k, aake këc luɔi kärɛc puɔ̈l acïn, luɔi ye kek jakrɛc door, jak cï kiɛ̈ɛ̈t ë wëth ku aleel ku tiim cie daai, ku cïk ye piŋ ku cïk ye cath.
21 Kɔckä aakëc luɔi kärɛc puɔ̈l, cït nääk ë röt, luɔi käk jakrɛc, ku luɔi ë bal, wïny diäär ku cuëër.


text:
7
Jeremaia 7:1-15
Anutu täŋo yotta jukuman
1 Yaweken nanik man ŋode Jeremaia jukuniken äpmoŋkuk;
2
Gäk päŋku Yawe täŋo yot yämaken itkaŋ man ŋode yäŋahäŋpäŋ kaŋ yäwet; Juda ämawebe Yawe iniŋ oretta ŋo äbäk täkaŋ in Yawe täŋo man ŋo nadäwut. 3
Yawe Kehäromi mähemi, Isrel täŋo Anututä ŋode yäyak; In irit kuŋat-kuŋat ba täktäkjin yäpmäŋ äyäŋutpewä tägawän. Ude tänayäŋ täŋo uyaku kome ŋoken pen itneŋta api nadäŋ tamet. 4 *
In jop manman ŋode yäŋpäŋ uterak nämo yäpmäŋ wädäneŋ; Säkgämän itkamäŋ! Ŋowä Yawe täŋo kudupi yot, ŋowä Yawe täŋo kudupi yot, ŋowä Yawe täŋo kudupi yot! 5
Ude nämo! Inä bureni-inik irit ba täktäkjin yäpmäŋ äyäŋutpewä tägawänpäŋ äbotkayekät kudän siwoŋigän kowata kowata täŋpeŋ kuŋatneŋ. 6
Ba äma ban nanik inkät irani, iroŋi kodäŋani, webe kajat, udewani ärowani nämo täŋ yämineŋ, ba äma momini nämo, kumäŋ-kumäŋ nämo däpneŋ, ba anutu jopi bänepjin täŋpäwak täkaŋ u nämo nadäŋ yämineŋ. 7
Ude tänayäŋ täŋo uyaku kome orajiyetä tärek-täreki nämo itta bian yäniŋ kireŋkuro ŋo in pen it yäpmäŋ kukta api nadäŋ tamet. 8
Upäŋkaŋ nadäkaŋ? In man bureni nämo, jop manman pähap terak yäpmäŋ wädäk täkaŋ. Jide? Ude täŋkaŋä bureni kaŋ-ahäk täkaŋ? Nämo!
9
Inä kubota täk täkaŋ, äma kumäŋ-kumäŋ däpmäk täkaŋ, kubokäret kädet iwat täkaŋ, ba jop manman terak wohutpäŋ yäŋkehäromtak man yäk täkaŋ. Täŋpäŋ anutu jopi Balta gupe käbäŋi nikek ijiŋ imik täkaŋ, ba anutu jopi ätu bian nämo yäpmäŋ kuŋarani u iwat täkaŋ. 10
Eruk jide? Kudän waki näkä taräki nadäk täyat u täŋkaŋ näkä yotken wäpna itakken ŋo äbäŋpäŋ iŋamnaken itpäŋ ŋode yäk täkaŋ uwä täga ba?; Yot ŋonitä äyuŋ täŋ nimiŋirän iŋamkaken säkgämän itkamäŋ! 11 *
Jide? Yot ŋo gänaŋ näkŋo man pätak u intä nadäŋirä kubo äma ätu täŋo käbop irit bägup ude äworetak ba? Nämo, Yawe näkä tabäŋpäŋ-nadäk täŋ yäpmäŋ äbut!
12 *
Eruk, Silo komeken imaka täŋkuro u kuŋkaŋ kaŋ kawut. Yotpärare unitä jukun naniŋ oretta wäpna peŋkuro upäŋkaŋ Isrel ämawebenaye täŋo waki unita yäŋpäŋ kome u täŋpa waŋkuŋ. Unita juku piwut! 13
Inä wakiwaki u pen täŋ irirä Yawe näkä jukuman wari wari täwet yäpmäŋ äburo upäŋkaŋ nämo nadäŋ namiŋkuŋ. Näk inken gera yäŋkuro upäŋkaŋ naniŋ yäkta bitnäŋkuŋ. 14
Unita Silo yotpärareken täŋpäwak täŋkuro, yot näkŋo wäpna nikek ŋo udegän api täŋpet. Bureni, kudupi yot näkä äbekjiye orajiye ba inta tamani unita nadäŋirä ärowani täk täkaŋ u, Silo yotpärareken täŋkuro udegän api täŋpet. 15
Näkä iŋamnaken nanik api däpmäŋpäŋ täwat kirewet, Efraim äbot notjiye kudup täŋ yämiŋkuro udegän.


text:
4
Thöny pan Nhialic
1 Tɛ̈wën cï ɣɛn käkkä ëbën tïŋ, ke ɣa ben nyuɔ̈ɔ̈th aya, ku tiɛ̈ŋ ɣöt thok ke ŋaany pan Nhialic. Ku kë ca piŋ tueŋ ë raan jam tënë ɣa röldït la wic cït kaŋ ke ye lueel, “Bäär nhial tɛ̈n ku yïn aba cɔl atïŋ käk bï röt looi ye kënë cök.”
2 Nyin yic ë tɛ̈ɛ̈n ke Wëi Nhialic la ɣaguɔ̈p. Ku tiɛ̈ŋ thööc ë tɛ̈ɛ̈n pan Nhialic ku raan ke cï nyuc yenhom.
3 Raan cï nyuc ë thööc adɛ̈p nyin bilbil cït kuur ɣer dhëŋ, ku këdïït cït mïït ke cï thööc gɔ̈ɔ̈l piny, ke dɛ̈p birbir.
4 Ku alɔŋthïn këwën cï thööc gɔ̈ɔ̈l piny yic, thöc kɔ̈k kathiärou ku ŋuan aake kääc thïn, ku kɔcdït kathiärou ku ŋuan aake cï nyuc kenhïïm. Ku keek aake cieŋ alɛ̈th ɣer ku ajɔ̈m ë bäny kenhïïm.
5 Thööc abiɛr ku mɛ̈ɛ̈r nhial cïɛ̈t ye deŋ. Thööc nhom tueŋ mɛ̈c adök kadhorou aake dɛ̈p thïn, käkkä aake ye Wëi Nhialic kadhorou.
6 Aya, thööc nhom tueŋ, ala ke dïït cït baar ë wär cï looi macar dɛ̈p la bilbil. Ku thööc kɔ̈u tɛ̈n ku tɛ̈n, lääi kaŋuan la nyïn juëc kenhïïm ku kekɔ̈ɔ̈th aya aake tɔ̈ thïn.
7 Län tueŋ acït köör, ku län ye kek rou acït muɔɔr ë weŋ, ku län ye kek diäk acït nhom raan, ku län ye kek ŋuan acït liɛnh tɔŋ pär nhial.
8 Keek ëbën ŋɛk ë la wuɔ̈k kadätem la nyïn juëc keyiic ku kekɔ̈th aɣeer. Aa waak ket aköl ku wɛ̈ɛ̈r ëlä,
“Alɛɛc, alɛɛc, alɛɛc tënë Bɛ̈ny Nhialic Madhɔl
tɔ̈ thïn ëmën ku arɛ̈ɛ̈r tɛ̈thɛɛrɣɔn, ku yen bï bɛ̈n.”
9 Lääi kaŋuan aa diɛt ket tënë raan cï nyuc thööc nhom, pïr akölriëëc ëbën. Aa ket waak leec kek ye lɔn ril yen ku le diikdït. Tɛ̈ looi kek ye këya,
10 kɔcdït kathiärou ku ŋuan aa kenhiɔl guɔ̈t piny raan cï nyuc ë thööc nhom cök, ku dorkë raan pïr akölriëëc ëbën. Ku cuɛtkë ajɔ̈mken piny ë thööc nhom, ku luelkë,
11 “Yïn ala yic, buk yïïn a door Bänyda Nhialic,
ku gɛ̈mku yïïn alɛɛc rin le yïn riɛl ku diik.
Rin yïn acï këriëëc ëbën cak,
ku riɛnku yen acï yïn këriëëc ëbën cak ku pïïrkë.”


text:
Piöcmääcëkäŋ
Piöcmääcëkäŋ (economics) ee ŋiɛ̈ɛ̈cëkäŋ ë ciɛɛŋ yenë kɔc piɔ̈ɔ̈c ë luɔɔi ë määcëkäŋ löny yennë kɔc lɔc bïk kë ye kë kɔɔr yök. Acï waaric ke ye piööc ë ciɛ̈n käŋ ku lɔ̈ɔ̈c, ku yen ë jɔ̈ɔ̈k de, ee lɔ̈ɔ̈c ë rantök. Yeen ëya ee kɔc piɔ̈ɔ̈c në ke ye rɔt looi në lääcïyök, tëktëk, ku cääm ë käŋ ku luɔɔi në määcëkäŋic.
Kïïtkäŋ ku kë bɔ̈ thïn aa thiääk kennë piöcmääcëkäŋ wɛ̈të atɔ̈ tënɔŋ kuan thɛɛr de Giriik ku athiääk kenë oikoc (oἶkoς) ka löŋ. Ka ke piöc lui në piöcmääcëkäŋic akäl aake jɔk röth në ruɔ̈ɔ̈nbuɔt 19. Kɔc aake löm tɛ̈ktɛ̈k ë määcëkäŋ në pïïr de ŋiɛ̈ɛ̈cwëlbäänyic nëkë kɔɔr kek kueer thöŋ kenë ŋiɛ̈ɛ̈cëkäŋ ë ciɛk Nhialic.
Këdejök ku këdedhuk de määcdekäŋ[cokic | cok tënëyökic]
Këdejök në kuënde maacdekɛ̈ŋ aye kabaai, akuutcïmat ke ɣɔ̈ɔ̈c, miirmacbaai ku alɛi ke bɛ̈i kɔ̈k kabaai aakaciyök ye luɔɔi cuɔt gäm akuutcimat. Kënë atɔ̈ luɔɔi, piny, kakeluɔɔi (luɔŋkeluɔɔi, käcïbuth) ku lëk. Keek aye kaye bɛ̈nthïnyök nëŋö keek aye ɣööc ka camkë ka ka ye ɣaac.
Akuutcimat ye ɣɔɔc në kacïyök ku yïke ɣaac ku yïke ɣɔɔc ne kayeɣaac në kä ye luɔi cuɔt në kaciyök ye kabaai ku nɔŋ akuut kɔ̈kcimat.
Pawut kajuääc abɛ̈k aanɔŋiic akutpiööc nëlööŋ ku akuut aa guiɛɛr. Pawut ee kɛ̈ŋdɔ tënɔŋ akuutcïmat ye ɣɔɔc, ku kabaai, ku ye ke riɔp kaye keɣɔ̈ɔ̈c juääc, cït yï gëk ka piööc, bïk tɔ̈ tënɔŋ raan ëbɛ̈n.
1950 Thök de jɔ̈k aye bɛ̈i ke alɛi. Ëkënnë anɔŋic kabaai, akuutcimat yeɣɛɛc ku pawut kelööŋ, maan cï tɔ̈ pamaac tökic. Kakeguɔ̈p ku kabuɔ̈ yeɣaac në piinymec.


text:
Tiɛ̈ɛ̈të nyin ë piälwëidu ba thëm/tïëŋ/cäär ë tuany cancer yaa cɔk loi – keek alëu bïk pïïrdu kony.
Na yïn naŋ ruun ka 50 – 74 ëdït:
- Röör ku diäär: aye lui tiëŋ yäc yic abɛɛc wënë ee tuɔc baai tënë yïn. Yen ee kedäŋ wënë puɔlic, acïn acuɔl ku ye guɔ lac looi.
- Diäär: abï lui tiëŋ thïïn abɛɛc keyï yuɔ̈p namba 13 14 50 ku thiëc tënë ‘BreastScreen Victoria’.
Na yïn yee tik wënë nɔŋ ruun ka 25 – 74 ëdït: looi athëm Tiëŋ Adhiëëth kek akïïmdu tedä /ka dukuny de akïm/ akïïm-muk.
Alimku ba athëm käk looi tënë yïn ku kɔc maanydu thok bäk rëër we puɔl gup ku cïn kërac.
Tënë gɔ̈ɔ̈r yï wël kɔ̈ɔ̈k luthin në thuɔŋdun, ke cɔɔl namba 13 14 50 ku thiëc tënë ‘Cancer Council Victoria’ (‘Akutnhom de Victoria Tuany ë Cancer’).
English equivalent


text:
Uhuru Kenyatta
Uhuru Muigai Kenyatta e dhieth akol ee pɛɛi niin 26 penëthiar ne run tiɛmtok ku thiarteem ku tok (1961). Eyen aya anyiɛcwelbääny ku yen ë benymɛc pan col kenya. Yen kɔŋ aa ne ɣonlöŋ ne lɔŋ paguot jal run tiimkarou ku diak (2003) lɔ run tiimkarou ku thiarkudiak 2013. Emɛn, kiyen e ranɣonlöŋ ku akutguimiir ë jubillee ne kenya. Uhuru e kɔŋ ta akutguirmiir Apirika de kenya wen këc akutcëmat kewutic guɔ yök keye akutgirmiir ne luoi e bääny koc ne run tiimkudhorou 2007 wen këc akutguirmiir mat ke paankɔc ku yök jubilee akutguirmiir.
Yen e wen ci Jomo Kenyatta kɔŋ aa bany ne kenya ku tiŋ den guan, mama Ngina ne kenyatta. jomo aci margaret Gakuo kenya ne run timtok ku buot ka dhaguan ku tok (1991). Aa nɔŋ miith ka diak, dhaak ka rou; jomo ku Muhoho, ku nyan tök; Ngina. Uhuru ee kuɛny kede rou ku jɔla ken akar ne penëbëët ne run tiimrou ku dhorou (2017) de köcditbai eben, ku tiem thidhic ku guan ne buotic (54%) ne cuɛt ŋic bai eben cuɛt kene aci nyuɔth ne thilmonnyiin eben ne kɔc ë cɛlwël ku bäänythöc de nhomlääu ne kuëny ku akɛɛthnhiim: Mr. Wapula Cebukati. Uhuru kenyatta e ci tiɛm tueŋ gor nyol de ɣonlukditbetɛɛm de kenya ne ran e cɔl Raila Odiŋa, keye ran tëërthöc ka Uhuru kenyatta ne penëdhoguan. Kɔc ke muk ɣonlukditbetɛɛm ben jam gal köc ka berpiny ne niin thiartɛmic ku akol kum. Ten, köcbääny aci ben bɛrpiny ne penëthiar e pɛɛi niin thiarou ku thetem (26) go Uhuru bɛben tiam ka (39.03%) ne buotic.


text:
Agany
Agany/Agɛny ayee lonycïtariik. Aa tɔ ne apirika, Acia, ku oceania, ku aaye yök ne Amirika ke tëŋ mɛcthok. Agɛny aaye röt loi temët cakathɛr ne Yirupe. Tëcit thiërbët mɛcthok aaye det ke agɛny. Agany wen rɛr ne paguöt Thudan aa cɔl agɛny nail wele agɛny wïïr.
Agɛny anɔŋ yëëth bër, ku kök ril, diir, yäl. Dït agany aaye cit 20cm-3cm ne mɛcthok kok nemet yik jɔkudiɛn. Agany aaye rër ne tiopnhom, ku kök anyic ke rër ne wëric. Agɛny kök aaye cuet ne riiŋ , toŋ ku luonycïtariik, diɛt, käm, ku jɔl la ländhiethëmïth. Agɛny kök aaye cɛm dɛutiim ku liim.
Ne mɛcthok ë agɛny kök aaye kuen ne V. albigularis ku yɔɔp muɔɔk ë acom/guak ye nyoth keek alë bi ciitkekuen pëkic lɔ dhetem. Agɛny da nail aɔg lɛn cin ke yuic ne rööm/mɛtcin anɛ tɔ yök ne yuc/göör keek lai cam ki; agɛny leel ne ŋuut nyang ne ɣöön de të lɛp ɣöön thook ku cam ki tɔŋ nyang.
Yen rïŋ ku tɔŋ ë agɛny aaye cam ne kuɛtkuɛt köök tɔ India, Nepal, Biɛtnäm, Thailën, Philippineth, Authralia, Paguot Apiririka, ku pacuɔl Apirirka. Riŋ ë agɛny ee loi aye wal ne Nepal ku pëk ë Pakithtan ku India, ku kiye cakathɛɛr ne pëk ë India ku Malaythia.
Tëcït aguier lual de akut pinyëbɛn tënë gelëkärɔɔm ne mɛcthok ye awicthumwei.


text:
Anyaar Apirïka
Anyaar Apirïka ee kuatëɣɔ̈k dït deguotëpinyliɛɛtic. Anyaar Apirïka Paguöt ee dïtbëtɛɛm, ye yök Apirïka. Anyaar roorëtiim ee macthok korbëtɛɛm, töŋkith në roorëtiim Apirïka ciɛl ku Apirïka pacuɔl, ku anyaar Thudän ee tɔ̈u Apirïka Pacuɔl, ku Anyaar nail ee rëër baknɔŋnhomtiim Apirïka Pabak, nɔŋic Thudän Paguöt. Aaye gaam kaam lääi rɛɛcbëtɛɛm Apirïka, ku tënë thɔ̈ɔ̈ŋ, aa gut, kacic, ku nääk kɔc tawan 200 ruɔ̈n ëbɛ̈n.
Anyaar Apirïka akëc kaŋ mac rin ciëŋde acïïkethöŋ. Ye kör ku nyaŋdït yetök lac nöök bïk kek cuët, cɔkalɔn ye kuɛ̈c ku aŋuɔ̈ɔ̈th milek akoolkɔ̈k mïthkorpuɔcdhieth aanöök. Kɔc akolkɔk aa kek yap tënë rieŋden. Anyaar Paguöt Apirïka atiŋ nyoothkɛ̈ɛ̈c de yäp.
Anyaar Apirïka ee rëër tuɔciic ku liɛlëboric ku aya bakënoonic, ku roorëtiim de kuur Apirïka. Keek aawïc pïu akolkol ku kewɛt ye kek rotgɛi në waar cë dou.
Anyɛɛr ye lac tiŋ ku aakony röt. Të cop luɔnycuetlaai kek, duot amatrot ka ben ku looikï bë yicriɛl tënë luɔnycuetlaai kek bë tök nyaai. Mïth aaye kuɔ̈t ciɛl. Duot anyaar acot kuɔny tënë töŋ cï dɔm ku themkï bïk luok.
Anyɛɛr Apirïka aaye thuat ku dhiëëth këric. Ŋun anyaar ŋuöt ee kaai run kadhïëc, kölliec de pɛi 11.5 cök.
Në akuën yemënthiɔɔk, aye thɔ̈ɔ̈ŋ lɔn kuën de anyaar Apirïka paguöt, anyaar Thudän, ku anyaar Nail ee 513,000.


text:
Adau (adiɛɛr)
Adiɛɛr (Adau) ee pol (thuëëc) ye dhuɔ̈k puɔɔl. Yen anɔŋ rin karou tënɔŋ Jiɛ̈ŋ, aye Jiɛ̈ŋ biäk cɔɔl adiɛɛr ku ka ye Jiɛ̈ŋ biäk cɔɔl adau. Tim yennë pol, aye cɔl adau/adiɛɛr. Tim yennë pol, aye cɔɔl adau/adiɛɛr, ye tim ye guaŋ ke lɔyic roŋroŋ, ku na cïn tim cï ŋuaŋ ke thɔ̈ɔ̈l aloi keye adau, ku na liu kee kakɛ̈ ke kooi piɛth lɔyic roŋroŋ ke ka kuany ku loi keye adau. Adau ee pol ye puɔɔl në dhuɔ̈k wutic ku dhuɔ̈k baai-yic ëyadɛ̈. Na ye wutic ke ka puɔɔl në riaŋic, yennë bul ku dieer thïn. Ka laai tɔ̈ në wut thok ye cɔɔl alɛi. Na ye baai ke ka ye puɔɔl në tiɔ̈ɔ̈ric, tiɔ̈ɔ̈r yennë bul dieer thïn ka në panoom, panom thɛɛr cï puɔ̈lic. Ku jɔl yaa wut cï kuaath yic tɔ̈ baai. Adau ayennë lënyde guaŋ ke lɔ nhom rɔkɔk ago adau ya nyiɛc jiil apiɛth piny ke cïï wuɔ̈c. Piny aye jiit ka ye keer ke bäär lɔŋtï ku lɔŋë ku tek kɔc ke yic në rou lɔ kɔckɛ̈ wuttï ku dɔ̈ŋ kɔckɔ̈k në wut lɔɔŋë. Yen aye dhuɔ̈k puɔɔl ke wut cï tekic në rou, wut biäk tök ee tɔ̈ lɔŋë ku wut biäk tök ee tɔ̈ lɔŋtï. Yen aye bɛ̈i juëc kɔ̈k tɔ̈ në Pinynhom puɔɔl (thuɛ̈ɛ̈c); bɛ̈i cït man de yï; Western Europe, Southern Africa, Australia, New Zealand, Argentina, and parts of the United States ke ye pol dïït lɔwai ku jɔl ya bɛ̈i juëc kɔ̈k. Bɛ̈i kɔ̈k aayïkï thuɛ̈ɛ̈c (puɔɔl) në rieth-rieth yic (ice hockey) cït man paan cɔl (Syracuse).
Piath adau (adiɛɛr): Piath de adau ee bë mïth cɔk pol, agut abë kɔ̈ldɛn dac cuɔl. adau cie yup miäkduur. Aye yup të cennë ɣɔ̈k lony wutic ku cï dɛɛu ke ɣɔ̈k lony ëyadä, ke dhuɔ̈k aa jɔl lɔ pol në wut thok ye cɔɔl alɛl. Ku të dhuɔ̈k lɔ biöök në dɛɛu rookic ke ka lekɛ̈ puɔɔl panoom ka wun cï kuaathic thɛɛr.
Adau/adiɛɛr ee pol thɛɛr ye puɔɔl ɣɔn në dhuɔk.
Rɛ̈ɛ̈c adau (adiɛɛr): Yen arac në käŋ kee rou; Na moc raan nyin ke ka bïï raan nyinbei, ka cɔɔr raan. Ku na moc diɛɛr raan, ke ka dhoŋ. Ku na moc raan lëc ke ka thoŋ lëc.


text:
Kaartuɔ̈m
Kaartuɔ̈m ee genamatnhom ku ke gen dïtbëteem pan Thudän, kekë cinëkoc tëcit tïmëtïm kadhiëc. Acï töu aramwëër e Kiir Ɣer thiöör parut tëne Bau Victoria, ku a Kiir toc thiöör pacuol tëne Ethiopia. Gɛu acɔl Kaartuɔ̈m ërin ee yen ten yë kaar ë Nile karou tuɔ̈m thïn. Rin Kaartuɔ̈m acï thoŋ Arab ku thook kök lööm. Kiir yen dit acï bak parut tëla Ijip ku wärmapinycielic. Rounic 1821s, Kaartuɔ̈m ee cï jook tëcit 24km parut, wartheer gendït-bëteem soba, thanycök (by) Ibrahim Pasha wën bänydït Ijip col Muhammed Ali Pasha e yen cï Thudän mat bäanydeic. Jöökcök Kaartuɔ̈m ee ye tënetiet yoomtoŋ Ijip, kaye nyucyam juakrot apëi bï yaa genhooc në lök ebën. Aya acï ben a gen ɣoony aloony. Thöök rounthiääric 1970s ku 1980s, Khartoum ee yen tëne ye kɔc lathin. Tëcit buot ke tiim apakat (refugees) kat thör bïk la pamac akeu Chad, Eritrea, Ethiopia ku Uganda. Kɔc Eritrea ku Uganda acï apakat juec matkeic (assimilated) ku abek acï nyuc ruomaŋaŋ geucök. Ciel rounthiääric 1980s kɔc juec apakat Paguot Thudän ku Darfur Akek cï kat reenken tongbaai e thör thanden Sudanku Akek cï nyuc bïk Khartoum toum.
Cec thon banykoormacbaai ku wet SPLA nhom Jon Garaŋ de Mabior roun tiim karou ku dhiec Thöök pendhorou. Buoth Kieutoŋ nine kadiak genamatnhom. Kieutoŋ acïi dhuk piny wën cï aŋiecwëlbaai ku banyakutbaai Paguot Thudän wet tooc tëne akieutoŋ. Akoltokic thondit acï rot looi.
Rounic 1977 tueŋ luŋbaarhooric miok kam Thudän ku wath-thok Thudän ee cï Thöök.


text:
2
Kilisi kêtu aêacnêŋ gêjamsawaga
1 O ŋoc gêŋac, aê kato biŋ tonec gêdêŋ amac gebe aŋgôm sec atom. Mago ŋac teŋ embe êŋgôm sec, go ŋac gêdêŋ Jesu Kilisi tau êtu aêacnêŋ ênam-aweŋwaga êndêŋ Tama. 2 Ŋac tau kêkêŋ tau kêtu da kêtu aêacnêŋ secŋa. Mago kêtu aêac tauŋgeŋ nêŋ secŋa atom, kêtu lau nomŋa samob nêŋ secŋa. 3 Aêac embe tamansaŋ Anôtônê biŋsu, go êwa aêac sa gebe tajala eŋgac. 4 Teŋ embe êsôm gebe “Aê kajala eŋgac,” mago êmansaŋ ênê biŋsu atom, naŋ eŋ dansaŋtena, ma biŋŋanô gêc ênê ŋalêlôm atom. 5 Ŋac taŋ kêmasaŋ Anôtônê biŋ naŋ, gêjac dabiŋ nê têtac gêwiŋ eŋŋa toŋanôgeŋ. 6 Biŋ tonaŋ gêwa aêac sa gebe Anôtô gêbiŋ aêac tôŋ. Ŋac taŋ kêsôm gebe “Anôtô gêbiŋ aê tôŋ” naŋ, êsa nê lêŋ êtôm Kilisinê lêŋ.
Biŋsu wakuc
7 O lauace, aê kato biŋsu wakuc teŋ gêdêŋ amac atom, biŋsu laŋgwa, taŋ akôc gêdêŋ gêmuŋgeŋ. Biŋ taŋ aŋô su naŋ, biŋsu laŋgwa tau tonaŋ. 8 Mago aê kato biŋsu wakuc teŋ, taŋ ŋanô kêsa kêpi Kilisi to amac naŋ, gebe ŋakesec gê su ma ŋawê tau mêŋkêpoa lasêgac. 9 Ŋac taŋ kêsôm gebe “Aê gamoa ŋawê ŋalêlôm” mago têtac gedec nê lasitêwai naŋ gêmoa ŋakesec ŋalêlôm e mêŋgêdêŋ galoc. 10 Ŋac taŋ têtac gêwiŋ nê lasitêwai naŋ, gêmoa ŋawê ŋalêlôm ma nê biŋ êwa lakô lauŋa teŋ gêc ênê ŋalêlôm atom. 11 Mago ŋac, taŋ têtac gedec nê lasitêwai naŋ, gêmoa ŋakesec ŋalêlôm ma kêsa lêŋ ŋakesecŋa. Eŋ gêjam kauc gamêŋ, taŋ gebe êna naŋ, gebe ŋakesec gêgôm eŋ matapec kêsa.
12 O ŋoc gêŋac, aê tec kato gêdêŋ amac nec, ŋam gebe nêm sec gêjaŋagac kêtu Jesunê ŋaêŋa. 13 O tameŋiac, aê kato gêdêŋ amac, ŋam gebe ajala eŋ, taŋ gêmoa gedeŋ Anôtô kêkêŋ undambê to nom atomgeŋ naŋ. O lau matacac, aê kato gêdêŋ amac, ŋam gebe aku ŋac sec tau tulu su. 14 O ŋapalêac, aê kato biŋ gêdêŋ amac, ŋam gebe ajala Tamemi su. O tameŋiac, aê kato biŋ gêdêŋ amac, ŋam gebe ajala eŋ, taŋ gêmoa gêdêŋ Anôtô kêkêŋ undambê to nom atomgeŋ naŋ. O lau matacac, aê kato biŋ gêdêŋ amac, ŋam gebe atu lau ŋajaŋagac ma Anôtônê biŋ gêc amacnêm ŋalêlôm, tec aku ŋac sec tau tulu su.
15 Têmtac êwiŋ nom to gêŋ nomŋa samob atom. Teŋ embe têtac êwiŋ nom, naŋ oc têtac êwiŋ Tama atom. 16 Gêŋ nomŋa samob, ôliŋ ŋakalac to mateŋ kalac ma gêŋ tetoc tauŋ saŋa naŋ aŋga Tameŋinê atom, aŋga nomŋageŋ. 17 Nom to ŋagêŋlêlôm ŋakalac oc ênaŋa, ma ŋac taŋ êmansaŋ Anôtônê biŋ naŋ, oc êmoa endeŋ tôŋgeŋ.
Kilisinê ŋacjosêga
18 O ŋapalêac, têm ŋamuŋa mêŋkêsa su. Amac aŋô gebe Kilisinê ŋacjosêga oc êmêŋ, ma galoc Kilisinê ŋacjosêga taêsam sêmoa. Biŋ tonaŋ gêwa sa gêdêŋ aêac gebe têm ŋamuŋa mêŋkêsa su. 19 Lau tonaŋ sêsa aŋga aêacnêŋ, mago têtu aêacnêŋ ŋagêdô ŋanô atom. Embe aêacnêŋ ŋagêdô ŋanô êsêac, oc semoa sêwiŋ aêac sêmoa. Mago sêwi aêac siŋ tec gêwa sa gebe êsêac samob têtu aêacnêŋ ŋagêdô ŋanô atom.
20 Mago ŋac dabuŋ geŋ oso amac, tec ajala biŋŋanô tau. 21 Aê kato gêdêŋ amac kêtu asageŋa. Kato gebe amac ajala biŋŋanô atom me. Masigoc. Kato gebe ajala biŋŋanô tau su ma ajala gebe biŋdansaŋ teŋ kêsa aŋga biŋŋanôŋa atom. 22 Dansaŋtêna tau asa. Ŋac taŋ gêsa Jesu auc gebe eŋ Kilisi atom. Ma Ŋac taŋ gêsa Tama agêc Latu auc naŋ, eŋ Kilisinê ŋacjosêga tau. 23 Lau samob, taŋ sêsa Latu auc naŋ, sêwê kaiŋ Tama atom. Ma samob, taŋ sêsôm Latu lasê naŋ, sêwê kaiŋ Tama sêwiŋ. 24 Biŋ taŋ gemuŋgeŋ aŋô naŋ, ênêc nêm ŋalêlôm. Biŋ taŋ gêmuŋgeŋ aŋô naŋ, embe ênêc nêm ŋalêlôm, go Tama agêc Latu oc sêmbiŋ amac tôŋ. 25 Ma biŋ tau, taŋ gêjac mata gêdêŋ aêac naŋ, tonec gebe daŋgôŋ mateŋ jali teŋgeŋ.
26 Aê kato biŋ tonaŋ gêdêŋ amac kêpi êsêac, taŋ sebe sêwê amac ajô naŋ. 27 Amboac tonaŋ apô lêna ŋac êndôŋ amacŋa teŋ atom. Ŋalau Dabuŋ kêdôŋ amac gêŋ samobŋa gêmoa. Ma biŋ tau tonaŋ biŋdansaŋ atom, biŋŋanô. Amboac tonaŋ asap Kilisi tôŋ êtôm biŋ, taŋ Ŋalau kêdôŋ amac naŋ.
28 O ŋoc gêŋac, galoc tonec asap eŋ tôŋ, ec ŋac tau embe eoc tau lasê, naŋ tamoa totêntac êpa sugeŋ ma êŋgôm aêac majeŋ êsa êndêŋ noc êmu êmêŋŋa atom. 29 Embe nêm kauc êsa gebe eŋ ŋac gêdêŋ, go ajala gebe lau samob, taŋ sêgôm biŋgêdêŋ naŋ, têtu Anôtônê ŋapalê.


text:
15
Löŋ Mothith
1 Kɔc kɔ̈k pan Judia aacï bɛ̈n Antiök, ku piööckë kɔc cï gam ëlä, “Wek aacïï Nhialic bï kony tɛ̈ cïï we dhil ŋoot, cït tɛ̈ cï löŋ Mothith luɛ̈l ye.”
2 Go Paulo kek Barnaba jam apɛi rin ë wɛ̈t kënë kek kɔc awën bɔ̈ Judia. Nawën ke mat yic, bï Paulo ku Barnaba ku kɔc kɔ̈k Antiök la Jeruthalem bïk wɛ̈t kënë la jääm yic kek atuuc Jethu ku kɔcdït kɔ̈k.
3 Go akut kɔc cï gam ke jal tooc, ku wën tëëk kek Ponicia ku Thamaria, ee cïk lɛ̈k kɔc lɔn cï kɔc kɔ̈k cie kɔc Itharel wɛ̈t Nhialic gam. Wɛ̈t kënë acï kɔc cï gam ëbën cɔl amit puɔ̈th.
4 Nawën ɣëëtkë Jeruthalem ë ke lor akut kɔc cï gam, ku atuuc Jethu ku kɔcdït, kɔc cïk bɛ̈n lɛ̈k käjuëc cï Nhialic ke kony bïk ke looi.
5 Go kɔc kɔ̈k akut Parathï cï gam röt jat nhial ku luelkë, “Keek aa dhil ŋoot ku lëk ke bïk löŋ Mothith dhiɛl theek.”
6 Go atuuc Jethu ku kɔcdït kenhïïm mat bïk wɛ̈t kënë tak yic.
7 Wën cï kek wɛ̈t jääm yic apɛi, ke Pïtɛr jɔt rot ku lueel, “Wek kackiɛ̈ aŋiɛckë lɔn ɣɛn acï Nhialic lɔc wäär kamkun, ba Wɛ̈t Puɔth Yam lɛ̈k kɔc cie kuat Itharel, rin bï kek wɛ̈t Bɛ̈ny piŋ ku gamkë.
8 Ku Nhialic aŋic kë tɔ̈ raan ëbën puɔ̈u, acï nyuɔɔth lɔn yeen alëu kɔc kɔ̈k cie kɔc Itharel bïk gam aya cïmën cï yen Wɛ̈ike cɔl abɔ̈ tënë ke, cïmën wäär cï yen ye luɔ̈i ɣo aya.
9 Acï nyuɔɔth lɔn ɣok kɔc Itharel ku thäi kɔ̈k, ɣok aa thöŋ ëbën, ku nyɛɛi kärɛc kepuɔ̈th rin cï kek gam.
10 “Na ye këya, ke yeŋö looi wek kë cï Nhialic nyuɔ̈th we bäk cïï loi, rin wïc wek ye ë path bäk tɛ̈ bï yen puɔ̈u riëëk thïn tïŋ. Tɛ̈ jɔ̈t ɣok kɔc cï gam nhïïm këril këc wärkuan dït ku ɣo aya, kaŋ lëu buk ɣääc?
11 Acie tɛ̈de! Ayeku gam lɔn bï ɣo kony rin piath Bɛ̈ny Jethu, ku abï ya tɛ̈de aya tënë ke.”
12 Go akut ëbën biɛt ku piŋkë käk jäŋ gɔ̈i cï Nhialic cɔl aa looi Barnaba ku Paulo ke, kam kɔc kɔ̈k cie kɔc Itharel.
13 Wën cï kek thök jam, ke Jemith jɔt rot ku bëër ëlä, “Piɛŋkë wɛ̈tdiɛ̈ wek kɔc akuɔ̈tda!
14 Acï Thaimon tɛ̈t ɣo tɛ̈ cï Nhialic ye nyuɔɔth thïn lɔn ye kɔc cie kuat Itharel kacke aya, rin cï yen kɔc kɔ̈k nyaai keyiic bïk aa kacke.
15 Ku wël kɔc käk Nhialic tïŋ aacï rɔ̈m kek ë wëlkä alanden. Cïmën cï ye gɔ̈t athör thɛɛr wël Nhialic yic ëlä,
16 ‘Ku lueel Bɛ̈ny, ɣɛn abï dhuk,
ku ɣɛn abï many Debit cï riääk bɛn jɔt nhom.
Ku bɛn käkken cï riääk cɔ̈k piny bïk riɛl.
17 Ku këya, kɔc ëbën aabï Bɛ̈ny wïc,
kɔc cie kɔc Itharel ca cɔɔl bïk aa kackiɛ̈.
18 Yen ee wɛ̈t cï Bɛ̈ny lueel akan,
Bɛ̈ny yen cï wɛ̈t kënë cɔl aŋic thɛɛr.’
19 “Ku la Jemith tueŋ ku lueel, na ye ɣɛn, ke ɣok aacïï kɔc cie kɔc Itharel cï Nhialic dhuɔ̈k rɛ̈ɛ̈m nhïïm.
20 Aŋuɛ̈ɛ̈n buk ke gät athör ku lëkku ke, bïk cïï mïth kuat miëth cï ke jakrɛc door, ku titkë röt bïk gup cïï la akɔr. Ku cïk riɛm cam ku cïk cuët rïŋ län këc teem röl bï riɛm kuër.
21 Rin löŋ Mothith acï kueen run juëc yiic, ɣɔ̈n ye kɔc Itharel mat thïn akööl cïï kek ë luui yiic, ku wëlkä aaye piɔ̈ɔ̈c gɛɛth yiic ëbën.”
Athör cï gät kɔc cie kɔc Itharel cï gam
22 Nawën ke atuuc Jethu, ku kɔcdït kek kɔc akut kɔc cï gam ëbën, mat wɛ̈t yic bïk röör abɛ̈k akut yic kuany, ku bïk ke tuɔɔc Antiök kek Paulo ku Barnaba. Gokë Judath cɔl Barthabath aya, ku Thilath kɔc theek akut rin luɔiden, kuany.
23 Ku gɛ̈mkë ke athör kënë tënë kɔc cï gam Antiök,
“Ɣok atuuc Jethu ku kɔcdït, miɛ̈thakun, ɣok aacï miäthda tuɔ̈c miɛ̈thakua cie kuat Itharel ciëŋ gen Antiök, ku pan Thiria ku Cilicia.
24 Acuk piŋ lɔn cï kɔc kɔ̈k akuɔ̈tda yic la ku rɛckë wepuɔ̈th käk yekë lueel, ku keek aa këcku ke tooc bïk käkkä aala lueel.
25 Këya, ɣok aacï ɣonhïïm mat ku gamku buk kɔc kuany ku tucku ke we. Ku aabï la kek wämäthkuan nhiarku Barnaba ku Paulo,
26 cï wëiken gam bïk luui rin Jethu Krïtho.
27 Wek aa tucku Judath ku Thilath, bïk we lëk wël cï gɔ̈t athör kën yic aya.
28 Acï Wëi Nhialic tääu ɣopuɔ̈th bï ciɛ̈n löŋ ril dɛ̈t mɛtku ë lööŋ cï gät we kä yiic.
29 Ku wek aa cïï käkkä dhil loi, duɔ̈kkë ye mïth miëth yeke jakrɛc door, duɔ̈kkë riɛm cam, duɔ̈kkë cuët rïŋ län këc teem röl bï riɛm kuër, ku tiɛtkë röt bäk gup cïï la akɔr. Na luɔikë käkkä cït ëmën cï ɣok ke lɛ̈k we, ke luɔidun abï piath. Yenakan.”
30 Ku toockë atuuc Antiök. Nawën cïk ɣet, ke mat kɔc cï gam ëbën nhïïm ku gɛ̈mkë ke athöör.
31 Wën cï kek athöör kueen ë ke mit puɔ̈th rin cï wël cï gɔ̈t athöör yic ke dɛɛt puɔ̈th.
32 Judath ku Thilath, kɔc ke jam nyin Nhialic aya, aacï jam apɛi kek kɔc cï gam bïk ke dɛɛt puɔ̈th ku rilkë puɔ̈th.
33 Tɛ̈wën cï kek nïn nɔ̈k ke ke lony wämäthakua dhöl bïk dhuk ke puɔl gup tënë kɔc ke toc ke. [
34 Ku Thilath acie nhom bɛ̈n waar ku döŋ.]
35 Paulo ku Barnaba aake cï pɛ̈i nɔ̈k Antiök, ke piööc wɛ̈t Bɛ̈ny kek kɔc juëc kɔ̈k tënë kɔc Antiök.
Paulo ku Barnaba aacï puɔ̈k
36 Nawën cïk pɛ̈i nɔ̈k Antiök, ke Paulo yöök Barnaba, “Dhukku ciëën gɛɛth wäär yiic cï ɣok Wɛ̈t Puɔth Yam piɔ̈ɔ̈c thïn, buk wämäthakua la neem, ku buk tïŋ lɔn le kek tueŋ apath kek gamden.”
37 Ku ë wïc Barnaba bï Joon Marko cath ke ke,
38 ku akëc Paulo tak lɔn puɔth yen bï cath ke ke rin acï bɛ̈n dhuk Pampilia, ku cïï rɛ̈ɛ̈r ke ke bïk luɔiden thääp kedhie.
39 Wɛ̈t kënë acïk tɛɛr apɛi nawën ke puɔ̈k. Ku jiël Barnaba kek Joon Marko ku geerkë Thaipruth.
40 Ku cɔl Paulo Thilath bï cath kek ye, ku pɛ̈l miɛ̈thakën ke dhöl bï Nhialic ke cɔl aa cath ke puɔl gup.
41 Ku jɔlkë la Thiria ku Cilicia kek Thilath, ke deet kɔc cï gam puɔ̈th bïk gamden muk apath.


text:
17
Tiŋ rac adëjöök
1 Go atuɔ̈ny tök atuuc wäär bɔ̈ nhial kadhorou muk kärɛc kadhorou bɛ̈n tënë ɣa ku lueel ëlä, “Bäär ba yï nyuɔ̈th tɛ̈ bï Nhialic ë tiŋ rɛɛc adëjöök tɛ̈m awuɔ̈c thïn, yen tiŋ rɛ̈ɛ̈r wër yöth.
2 Bänyŋaknhïïm ë pinynhom aacï kärɛc apɛi, käk ë bal looi kek ye, ku kɔc ë pinynhom aake ye miände dek bïk wiɛɛt, ku tɛ̈ cï kek wiɛɛt ka jɔl kärɛc apɛi käk ë bal looi kek ye.”
3 Go Wëi Nhialic la ɣaguɔ̈p, ku nyiɛɛi atuny Nhialic ɣa ku ɣɛ̈th ɣa roor tɛ̈ cïï cieŋ. Ee tɛ̈ɛ̈n ke ɣa tïŋ tiŋ cï nyuc län thith kɔ̈u, län la nhïïm kadhorou ku tuŋ kathiäär cï guɔ̈p thiäŋ rin ë Nhialic lat guɔ̈p.
4 Tik a cieŋ alanh thith ku alanh mathiäŋ. Ku acï mïläŋ tɔ̈c ku käkkɔ̈k la diardiar ku guët dhëŋ thiääŋ yeguɔ̈p. Ku amuk aduŋ cï looi mïläŋ tɔ̈c cï thiäŋ käracken ë bal ye looi.
5 Ku yenhom tueŋ acï rin gɔ̈t thïn rin cie deet yiic. Rin ye lueel ëlä, “Ee ɣɛn Babilondït, ɣɛn ë man diäär rɛc ëbën, ɣɛn aye kärɛc jäl thïn kärɛc ë pinynhom ëbën.”
6 Ku tiɛ̈ŋ tiŋ wën ke cï wiɛɛt riɛm ë kɔc Nhialic wäär cï ke nɔ̈k, rin cï kek wɛ̈t Jethu gam.
Ku wën tïŋ ɣɛn ye, guɔ gäi apɛi.
7 Go atuny nhial ɣa thiëëc, “Yeŋö cï gɔ̈i? Yïn aba lɛ̈k wɛ̈tde yic yen kënë, ku län ciɛth yen la nhïïm kadhorou ku tuŋ thiäär.
8 Län yen ca tïŋ ëmën acï kaŋ pïr thɛɛr, ku acïï ben pïr ëmën rin abï bɛ̈n bei piiny tɛ̈thuth mec yic aköldä, ku abï jal la rɔ̈m ke riääk. Kɔc pïr ë pinynhom këc Nhialic gät athɔ̈rde yic, athör ë pïr thɛɛr këc piny cak, aabï gäi tɛ̈ tïŋ kek ë län kënë. Acï kaŋ pïr, ku acïï ben pïr ya akölë, ku abï bɛn dhuk pinynhom.”
9 Go atuny nhial lɛ̈k ɣä, “Kënë awïc raan ŋic tak. Nhïïm kadhorou aa rɛ̈ɛ̈r nyïn kuɔ̈r kadhorou kek cï tik nyuc kenhïïm.
10 Kek aa bänyŋaknhïïm kadhorou aya. Bäny kadhiëc kamken aacï liu. Raan tök aŋot ye bɛ̈nyŋaknhom ëmën ku dɛ̈t aŋot këc bɛ̈n, ku na le bɛ̈n ka bï rëër ë bääny yic kam koor.
11 Ku län bï bɛ̈n bei tɛ̈thuth, yen abï ya bɛ̈nyŋaknhom ye kek bɛ̈t. Ku yen ë raan kam bänyŋaknhïïm kadhorou, ku yeen abï rɔ̈m ke riääk.
12 “Tuŋ kathiäär ye ke tïŋkä, aa rɛ̈ɛ̈r nyïn bänyŋaknhïïm kathiäär këc baai guɔ mac, ku aabï riɛl dhiɛl yök bïk baai mac kek lɛ̈i kam thiin koor.
13 Wɛ̈tden ë tök, abïk gam kedhie bïk bäänyden thɔ̈n lɛ̈i.
14 Bänyŋaknhïïm kathiäär ku lɛ̈i aabï keyiic mat ku thɛ̈rkë kek Manh Amääl. Ku keek aabï Manh Amääl kek kacke ke tiaam, rin Manh Amääl yen ë bɛ̈nydït ë bäny, ku bänyŋaknhïïm ku kacke kek aa kɔc cï Nhialic kuany ku cɔɔl ke, ku kek aa kɔc cï wɛ̈tde gam.”
15 Go atuuc lɛ̈k ɣa, “Pïu ye tïŋ cï tik nyuc kenhïïm, aa rɛ̈ɛ̈r nyin kɔc ë pinynhom ëbën.
16 Lɛ̈i ku bänyŋaknhïïm kathiäär ca tïŋ aabï kenhïïm wɛ̈l adëjöŋ kënë. Abïk dɔm ku thatkë ku retkë kɔ̈u, ku pälkë ke cïn kë cieŋ. Aabï guäpde cuet. Abïk rac ku yɔt abaŋ cï döŋ ë mac.
17 Bänyŋaknhïïm kathiäärkä aabï ë kënë looi, rin cï Nhialic ye tääu kepuɔ̈th bïk bäänyden gäm lɛ̈i, rin wïc Nhialic ye këya. Aabï lääi theek ɣet tɛ̈ bï kë wïc Nhialic thök.”
18 Go atuny nhial lɛ̈k ɣa, “Tiŋ ca tïŋ kënë ë gendït yen mac bäny pinynhom ëbën.”


text:
16
Kärɛc dït apɛi ciëën kadhorou
1 Guɔ röldït apɛi piŋ ke cöt luaŋ pan Nhialic yic, ke ye lueel tënë atuuc nhial kadhorou ëlä, “Lak pinynhom ku gamkë kädït rɛc ciëënkä kadhorou, kärɛc riäŋ puɔ̈u ë Nhialic.”
2 Go atuny tueŋ kërɛɛc cï Nhialic lɛ̈k ye bï gäm kɔc ë pinynhom gam. Go ya ɣɔ̈ntöök rɛc rem apɛi kek tul kɔc la gup kïn lɛ̈i gup, ku kɔc këden cï kiɛ̈ɛ̈t door aya.
3 Go atuny ë rou kërɛɛc cï Nhialic gäm ye bï gäm kɔc pinynhom gam. Go ya pïu adɛ̈kdiɛɛt kek wel röt bïk ya riɛm, ku thou käk pïr rɛ̈ɛ̈r pïu yiic ëbën.
4 Go atuny ë diäk kärɛɛc cï Nhialic gäm ye bï gäm kɔc pinynhom gam. Go ya pïu wër yïth ye dek kek wel röt bïk ya riɛm.
5 Guɔ atuny yen muk pïu pinynhom piŋ ke lëk Nhialic, “Yïn acï yic tɛ̈k kɔc ë kärɛckä yiic, tɛ̈du kan ëmën ku tɛ̈thɛɛr ɣɔn, ee yïn apath yïtök rin le luɔ̈ŋdu cök.
6 Kɔc rɛc wäär cï kacku ku kɔc käkku tïŋ nɔ̈k aaca gäm riɛm bïk dek, yen këpath ke ke.”
7 Ku piɛŋ raan röl ke dhiau tɛ̈n ariäk ku lueel, “Ee tɛ̈de Bɛ̈ny Nhialic Madhɔl, kärɛc ca gam aa yith ku aa la cök, luk aca ŋiɛc looi!”
8 Go atuny ë ŋuan kërɛɛc cï Nhialic gäm ye bï gäm kɔc pinynhom gam. Go akɔ̈l tuɔ̈c apɛi, ee cï Nhialic puɔ̈l bï kɔc nyop atuɔ̈c.
9 Kɔc aake cï atuny akɔ̈l nyop apɛi abï ke gäm gup ɣɔ̈ntöök. Gokë Nhialic lat guɔ̈p, Nhialic yen bïï kärɛckä, ku cïk luɔi kärɛc päl ku cïk Nhialic ye leec.
10 Ku gɛm atuny ë dhiëc kërɛɛc cï Nhialic gäm ye ku ler ku tɛ̈ɛ̈u thöny län rac nhom. Go ya muɔ̈ɔ̈th yen kum kɔc mɛc lɛ̈i piny arɛ̈k abïk kethook aa kac rin arɛɛm,
11 ku yekë kärɛc apɛi luɛɛl ë Nhialic guɔ̈p rin arɛɛm ku ɣɔ̈ntöök rɛ̈ɛ̈r kegup, ku cïk luɔi kärɛc päl.
12 Go atuny ë dätem kërɛɛc muk gam, go ya wärdït Yuparet yen döu, bï bänyŋaknhïïm lɔŋ ciëën puɔ̈l bïk tem kek apuruɔ̈ɔ̈kken.
13 Ku tiɛ̈ŋ wëi jakrɛc kadiäk cït aguek. Keek aake bɔ̈ bei këdït cït jakanuaan thok, ku län rac thok, ku thoŋ län wäär aya bɔ̈ kek wɛ̈t ë lueth yen kɔc wëŋ nyïn.
14 Keek aa wëi jakrɛc ë cath ke loi käk kɔc gɔ̈i. Wëi jakrɛckä kadiäk aa bäny pinynhom ëbën kuɔ̈ɔ̈t nhïïm bï ke ɣäth tɔŋ yic. Tɔŋ kënë ë tɔŋ bï rot looi luŋdït bï Nhialic Madhɔl luk looi tënë kɔc pinynhom ëbën.
15 Aye Bɛ̈ny lueel, “Piɛŋkë! Ɣɛn abɔ̈ cït ɣa ye cuär wakɔ̈u. Raan mit guɔ̈p ë raan ba yök ke këc nin, ciëŋ aläthke, rin bï cïï cath ke cïn alanh cieŋ bï guɔ̈p yär tɛ̈ tïŋ ye.”
16 Ku jɔl wëi jakrɛckä bänyŋaknhïïm kuɔ̈ɔ̈t nhïïm tɛ̈ ye kɔc Itharel cɔɔl, Amagedon.
17 Ku jɔl atuny ë dhorou kërɛɛc muk päl aliir yic. Go Nhialic jam röldït nhial ë thööc nhom luaŋde ku lueel, “Kuat këkith ëbën acï luɔɔi tɛ̈cït tɛ̈de.”
18 Ku biɛr deŋ apɛi, ku mɛ̈ɛ̈r ë mär thiek ku looi ayiɛ̈ɛ̈kyiɛ̈ɛ̈k rot abï kɔc riɔ̈ɔ̈c ëbën. Acïn këdït cït kënë cï rot kaŋ looi tënë cɛk ke raan pinynhom, ayiɛ̈ɛ̈kyiɛ̈ɛ̈k rɛc piny cït kënë.
19 Go gendït Babilon yeyic tek ë diäk, ku wit ayiɛ̈ɛ̈kyiɛ̈ɛ̈k gɛɛth ë pinynhom juëc, ku këya, ke Nhialic tëm gen Babilon awuɔ̈c thiek apɛi rin riäŋ piände.
20 Tɛ̈wën le piny rot yääk ke ɣɔ̈n thöny wïïr mär, ku la gat dïr piny ëbën.
21 Go gɔidït thiek apɛi lööny piny nhial ë kɔc nhïïm. Ku këya, ke kɔc lɛ̈ɛ̈t Nhialic rin cï yen deŋ cɔl atueny gɔi thiek apɛi cï piny bɛ̈n rac.


text: nafrat ke andheron ko mitane ke liye aa aa sham-e-mohabbat ko jalane ke liye aa bebak hua jata hai ab dard-e-judai ubhre hue zakhmon ko dabane ke liye aa kab tak main sambhaalun teri yaadon ki amanat ye bar-e-garan dil se hatane ke liye aa yaadon ke darichon mein tera rup hai lekin ab hijr ka ehsas bhulane ke liye aa ehsas ke sahra ki udasi nahin jati jharnon ki tarah git sunane ke liye aa ek teri mohabbat ka muhafiz hai mera dil khud apne liye mujh ko bachane ke liye aa mujh ko to hai manzur tere pyar mein 'arshad' amrit na sahi zahr pilane ke liye aa


text:
8
Thaany ë dhorou
1 Nawën ŋany Manh Amääl thaany ë dhorou thok, kam wën ke piny la bit tɛ̈thin-nyɔɔt koor.
2 Ku tiɛ̈ŋ atuuc kadhorou ke kääc Nhialic nhom ku ŋɛk ke cï yiëk kaŋ.
3 Ku bɔ̈ atuny dɛ̈t, ku kɛ̈ɛ̈c ariäk lɔ̈ɔ̈m ke muk kë ye adöŋ ŋïr took thïn cï looi mïläŋ tɔ̈c. Ku yeen ëcï gäm adɔ̈k juëc ŋïr apɛi, bï ke juaar kek röök kɔc ë Nhialic ariäk cï looi mïläŋ tɔ̈c nhom, rɛ̈ɛ̈r ë thööc lɔ̈ɔ̈m.
4 Ku la tol adöŋ ŋïr cï took nhial, kek röök kɔc ë Nhialic muk atuny nhial kääc Nhialic nhom.
5 Go atuny kë ye adök took thïn lööm, ku muɔɔc yic many rɛ̈ɛ̈r ariäk nhom ku cuɛt piny. Ku piŋ kë cït mär ë deŋ ku bir, ku loi ayiɛ̈ɛ̈kyiɛ̈ɛ̈k rot.
Kɛŋ
6 Go atuuc kadhorou la kɛŋ kadhorou röt guiir bïk ke kooth.
7 Go atuny tueŋ kaŋde kooth yic, go ya gɔi ku many cï liääp kek riɛm kek lööny pinynhom. Go mac tööŋ ë diäk tiim ku wal cï cil pinynhom nyop.
8 Go atuny ë rou kaŋde kooth yic, go ya këdïït cït kuur ë mac yen piir rot adɛ̈kdiɛɛt yic. Go tööŋ ë diäk rot waar bï ya riɛm.
9 Go tööŋ ë diäk käk pïr adɛ̈kdiɛɛt thou, ku rɛc tööŋ ë diäk riëth.
10 Ku koth atuny ë diäk kaŋde. Go ya kueldït apɛi dɛ̈p yen lööny tööŋ ë diäk wër ku nyïn pïu ye dek yiic.
11 Ku rin ë kuel kënë acɔl këkec ɣɔr. Go pïu röt wel bïk kɛc, ku kɔc juëc ke cï dek thïn aacï bɛ̈n thou rin cï pïu kɛc.
12 Go atuny ë ŋuan kaŋde kooth. Go tööŋ ë diäk akɔ̈l ku pɛɛi ku kuɛl rac abï tööŋ ë diäk ruɛlden yic liu. Ku cïn ruɛl tööŋ ë diäk aköl ku wɛ̈ɛ̈r.
13 Ku jal jat ɣanyin, ke ye acu yen tiɛ̈ŋ ke pär nhial, ku piɛŋ ke cöt röldït apɛi ku lueel, “Ye kërɛɛc ë dä! Ye kërɛɛc ë dä tënë kɔc ë pinynhom rin aabï kärɛc yök, tɛ̈ le atuuc kɔ̈k kadiäk kɛŋ kooth yiic.”


text:
Tuanyëcuäny
Tuanyëcuäny abuɔ̈t ë cuäny but. Dhöl juëc ye cuäny but. Ye wɛ̈t kënë ajuëc dhöl tuaanyëcuäny. Atuɛnycuäny ŋïc keek aa tuanyëcuäny A, tuanyëcuäny B, ku tuanyëcuäny C. Tuanyëcuäny juääc aaye awuɔɔk ke bɛ̈ɛ̈r. Kakɔ̈k aaye thiënthii wuɔ̈ny kɔc nyuɔɔny, tɛ̈dë keye käm. Thiënthii ayiɛɛl looi, tɛ̈dɛ̈t ke ye bok lëu bï tuanyëcuäny bɛ̈ɛ̈i aya, ku ee juän atuɔɔrbɛ̈ɛ̈i aya.
Tuanyëcuäny aye dëŋ määu bɛ̈ɛ̈i. Kaam raan tök kɔc kaŋuan yiic ye kɔc dek määu arak diäk költökic (nïn yiic nhial ka 10–15) alëu bïk naŋ tuanyëcuäny ye mɔ̈u bɛ̈ɛ̈i.
Wal juääc ku kätiɔɔp alëukë bïk tuanyëcuäny bɛ̈ɛ̈i, yen ŋic apɛi Paracetamol (dëŋ wäl juëc), makenh col, ku kä kɔ̈k. Tuanyëcuäny alëu bï atuɛny kɔ̈k bɛ̈ɛ̈i aya.
Tuanyëcuäny A[cokic | cok tënëyökic]
Tuanyëcuäny A alëu bï thiäipiny ë dhöl ë rëmkek raan tuany ë yeen. Cäm wal wïïr ke thith, tɛ̈dë dëŋ ë pïu naŋic awuɔɔk ë lac tuanyëcuäny. Kënë ee rot lai looi pamaac tɔ̈ ciëën ë pinynhom, mukmuk nhom pial ë guɔ̈p ke meec rot wei kä thith yiic ku mïïth këc ke geeth kɔ̈ɔ̈th alëu bïk kɔc kony awuɔɔk.
Të lee raan tuanyëcuäny A, ke dugeelken guɔpic ka käk guɔ̈p tiɛɛtic wei looi bïk thɔ̈r awuɔɔk. Kënë ee ke cɔl alei dugëël guɔ̈p gël awuɔɔk aköldä.


text:
60
Aisaia 60:1-6
Jerusalemtä Anutu täŋo peŋyäŋek terak säkgämän api irek
1 Ekänitä Jerusalem ŋode iwetak; Gäkŋo peŋyäŋek äbäŋ gamitak! Yawe täŋo peŋyäŋek säkgämäntä gäkä terak ijiŋ-yäŋetak unita akuŋpäŋ edap dapuri ude ijiŋ-yäŋe! 2 U ka! Gubam kubiritä äbori äbori komeni komeni uwäk täŋirän bipmäŋ urani pähap gänaŋ itkaŋ. Upäŋkaŋ Yawetä gäkä terak ijiŋ-yäŋek täyak. Ba iniken ägonitä uwäktäŋ gamik täyak. 3 * Sam 67:1-4; Ais 2:2-5; Rev 21:24 Täŋirän ämawebe komeni komenitä gäkŋo peŋyäŋek kaŋpäŋ gäkken api ämneŋ. Bureni, edap dapuritä pom terak tädoreko udegän peŋyäŋeŋiri kome unitäŋo intäjukun ämatä akumaŋ gäkken api ämneŋ.
4 Eruk, ijiwi kwäpäŋ yabäŋ äyäŋut tä; Ämawebekaye uken-uken kuŋtäŋpä kuŋkuŋo u äneŋi äbäkaŋ. Nanakaye ban naniktä äbäkaŋ. Ba äpetkaye imaka, buramiŋ yäpmäŋ äbäkaŋ. 5 Ude äbäŋirä yabäŋkaŋ bänepka gupka kuduptä oretoret pähap api nadäwen. Täŋpäkaŋ kadäni ugän gäpe taŋi taŋi gwägu pähap terak kuŋaranitä kome banken nanik tuŋum säkgämän säkgämän yäpmäŋ gäkken api ämneŋ. 6 Täŋkaŋ Midian Efa komeken nanik kamel mäyaptä äbä gäkken api it tokŋeneŋ. Ba Siba nanik ämawebe gol ba imaka käbäŋi säkgämän nikekpäŋ yäpmäŋ äbäŋpäŋ Yawe täŋo wäpi biŋam api iniŋ oretneŋ.