text:
15
Kädït rɛc bï atuuc nhial bɛ̈ɛ̈i
1 Ku tiɛ̈ŋ këdït dɛ̈t kɔc gɔ̈i nhial. Kënë, aake ya atuuc kadhorou la riɛl bïk kärɛc apɛi kadhorou gäm kɔc, ke ye kek awuɔ̈ɔ̈c ciëën bï Nhialic tɛ̈m kɔc rɛc, rin kek aabï riäŋ ë piände jäl thök.
2 Ku tiɛ̈ŋ këcït adɛ̈kdiɛɛt le pïu nyïn kïr thïn cï liääp kek këcït mac. Ku tiɛ̈ŋ kɔc wäär cï lɛ̈i kek kïnden cï ye kiɛ̈ɛ̈t tiaam aya, agut län wäär ye riɛnke ŋic akuën. Keek aake kääc adɛ̈kdiɛɛt le pïu nyïn kïr yɔu ke muk thom cï Nhialic gäm ke,
3 ku ketkë waak Mothith alony ë Nhialic, ku waak Manh Amääl ëlä,
“Yïn Nhialic, yïn aril acïn kë thöŋ ke yïïn,
käk ye looi aa path ku aa kɔc gɔ̈i!
Ee yïn amac pinynhom ëbën,
kuat käk ye looi ëbën aala cök ku aa yith.
4 Raan ëbën abï riɔ̈ɔ̈c ë yïïn Bɛ̈ny! Ku riɛnku abï leec athɛɛr!
Ee yïïn ë rot yïn Nhialic ë yic.
Kɔc ë pinynhom aabï ya bɛ̈n ku dorkë yïïn.
Raan ëbën acï tɛ̈pɛth ye yïn luui thïn tïŋ.”
5 Nawën ë kënë cök, ke ɣa tïŋ luaŋ Nhialic ke ŋaany thok, kek duël Nhialic nyuɔɔth alɔŋthïn.
6 Ku bɔ̈ atuuc nhial kadhorou, wäär muk kädït rɛc apɛi kadhorou bei luaŋ ë Nhialic. Keek ëbën aake cieŋ alɛ̈th ɣer la diardiar, ku karkar cï looi mïläŋ tɔ̈c aa cïk kaar kepuɔ̈th.
7 Go län tök kam lääi wäär pïr kaŋuan, atuɔ̈ny tök ya atuuckä gäm aduŋ mïläŋ tɔ̈c la yic awuɔ̈ɔ̈c thiek bɔ̈ tënë Nhialic pïr akölriëëc ëbën, bï gäm kɔc ë pinynhom.
8 Duël ë Nhialic ëcï tol paat yic piny, tol bɔ̈ diik ku riɛl Nhialic yic. Ku acïn raan lëu ye bï la thïn, ɣet tɛ̈ bï kärɛc dït apɛi kadhorou wäär muk atuuc nhial ku bïï ke pinynhom, kaŋ thök.


c: text/html

text:
3
Ciɛɛŋ pɛth Krïthiaan
1 Lɛ̈k kɔc bïk ŋic lɔn ë luɔiden bïk bäny baai ku lööŋ mɛc baai theek ku loikë käpath.
2 Lɛ̈k ke bïk kɔc kɔ̈k cïï ye lom ku yekë kɔc ë kɔc dɔ̈ɔ̈r, ku mɛ̈ɛ̈thkë kamken ku yekë röt nyuɔɔth akölaköl lɔn ye kek kɔc path tënë raan ëbën.
3 Ɣook thɛɛr ɣok aa ɣo ye luui kärɛc, acïn kënë ŋicku, ɣok aa ɣo cïn gup athɛ̈ɛ̈k, ku yeku aloony kärɛc ye piäthkua wïc ëbën. Ɣok aa ɣo la gup kuith ku tiɛɛl ye ke ɣo maan kɔc kɔ̈k ku manku ke aya.
4 Nawën cï piath ku nhiër Nhialic yen ɣo kony rot nyuɔɔth,
5 ke kony ɣo. Ku acie rin käpath cuk looi, ee rin ɣer yen puɔ̈u. Acï ɣo kony ë lɔ̈kwëi cï ɣo bɛn dhiëëth riɛl Nhialic ë yic, ku ben ɣo cɔl aaye yam dhëëŋ Wëi Nhialic,
6 cï gäm ɣo ë path rin Jethu Krïtho Aluäŋda.
7 Ku bï dhɛ̈ɛ̈ŋde ɣo cɔ̈k piny Nhialic nhom, ku buk pïr akölriëëc ëbën yeku ŋɔ̈ɔ̈th yök.
8 Kënë yen ë wɛ̈t yic, dɛtkë yic apath, rin bï kɔc rɛ̈ɛ̈r ke cï Nhialic gam, aa rëër ke loi käpath ë raan ëbën kony.
9 Pälkë jam cïn kë ye kuɔ̈ny kɔc rin wärkuan dït thɛɛr. Ku ater ku agɔ̈th rin löŋ, rin käkkä ëbën aa cïn kë ye yök thïn.
10 Wɛ̈ɛ̈t raan rac kën yic tök ku rou, ku päl tɛ̈ cïï yen ye gam.
11 Ŋic lɔn ye raan cït kënë raan rac, ku aye käkken rɛc ye looi guɔ nyuɔɔth.
Muɔ̈th ciëën
12 Tɛ̈ le Artemath ku Tikikuth ɣet tënë yï, ke yï lɔc bɛ̈n tënë ɣa gen Nikapolith rin awïëc ba pɛ̈i rut thöl ë tɛ̈ɛ̈në.
13 Luɔ̈ɔ̈i apath ba Dhenath raan lööŋ ku Apolo kony kɛnyden yic, yiëk ke kuat kë wïckë ë cäth yic.
14 Adhil kackua ŋiɛ̈ɛ̈c bïk cïï ye rëër ke cïï lui, aa dhil aa luui käpath wïc piɛ̈rden, acïk lëu bïk pïr pïr rac.
15 Kɔc rɛ̈ɛ̈r ke ɣɛn ëbën aa we muɔ̈ɔ̈th. Muɔ̈th kɔc nhiar ɣo miɛ̈thakua le ɣok gam tök. Dhëëŋ Nhialic abï rëër kek we ëbën.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jomo Kenyatta
Jomo Kenyatta (në run 1891 në pɛɛi niin 22 Pɛnëbɛ̈t 1978) ee bäny macbai ku keye ajuerwelbäny. Kenyatta eye Bänymacbaai tueŋ ë paan Kenya jɔk cok ee nhomlaau agut run 1963 ɣet thou yen në run 1978 ee cë looi ku macbaai tueŋ në run 1963–4 ku jɔl ban ë Banymacbaai në run 1964-78. Wen gɔ̈l baaicok ee cïï matic keye wunë baai paanë Kenya. Kenyatta aye raan cë piöc ŋickaŋ, ku gaat athöör aye taak ke nhiäär kɔc ke paan Apirïka ëbɛ̈n ee wun baai paanë Kenya ë bäny ŋuan Uhuru Kenyatta.
Käjuëc acï akutlööŋ cï looi në rinke Kenyatta kalyic Nairobi, Jomo Kenyatta laar ë riäth nhiääl pinyëbɛ̈n ɣöt amat Kenyatta, aa acï kee kee geek cäk në Nairobi, ku gëëth kɔ̈k ke Kenya ɣon piöc juëc ke piocëbɛ̈n karou Kenyatta piöcëbɛ̈n ku Jomo Kenyatta Piöcëbɛ̈n pur ku guier ë kaŋ ku ɣontuany baai. Ɣonë ɣoc ku bɛɛi kɔc aa jiëëk guɔ̈pde acï kiit në Nairobi ciɛlic ku baai-yic ëbɛ̈n ke Kenya akac rinke ëkolë acï Kenya wëk keye akolë cuɔ̈kluɔ̈i në runthok ëbɛ̈n ë 20 Pɛnëthiäär keye taak agut cï run 2010 welmacbaai aa cakölë Kenyatta tëmkɔ̈u ku wäär në Mashuja aköl kɛ̈ɛ̈c cï thou ɣɔ̈n ke welmacbaai gam ke nhom Kenyatta ee tɔ̈ wëu kɔ̈ɔ̈th ëbɛ̈n bïï jal tɔ̈ shilliŋ 40 ënëke gët thiin.


text:
Loilooi ke Victoria
Loilooi ke Victoria – Loilooi ke Victoria aye kony kɔc göör tɛ̈n luɔi ku konykë aguiɛɛrlui bïk yök kɔc luɔi wën wïc keek eya.
Yïn alëu ba rɔ̈ɔ̈m wek raan aŋic ë Loilooi ke Victoria tɛ̈n ɣän thiɔ̈k ke yïn. Ɣok eya agɛm kuɔny, wël ku wëët ɣɔnlain ku alɔŋ telepun yic.
Aguiɛɛr ë Käŋë Loilooi ke Victoria tɛ̈n kɔc wën gɔ̈ɔ̈r ë luɔi
Aa yïn göör ë luɔi? Aguiɛɛr kuɔny abɛc/apath alëu bï yï kony.
Jam wëët ë loilooi Victoria
Jam wëët ë loilooi Victoria alëu bï yïn kony në göör duɔ̈n ë luɔi. Jam wëët alëu bï:
- yïn kony ba yök kuɔny, piɔ̈c kuën tedä ke piɔ̈ɔ̈c wën wïc yïn ba yök ë luɔi
- yïn kony ye göör ë loiloi alɔŋ Loilooi ke Victoria akutnhom de ɣɔnlain
- rɔɔm wël keyï alɔŋ ekëdï tɛ̈n ba yök luɔi
- dɔ̈ɔ̈r yïn wek aguiɛɛr kɔ̈k cïtmɛn kuɔny baai tedä ke wëëtnhom.
Ba jam tɛ̈n awëët, yup tɛ̈n Loilooi ke Victoria hotline atɔ̈ 1300 208 575 tedä ke looi Thura pinyda ba awëët thiäk ke yïn guɔ yök.
Kɔc ë Wëët Biäk Loilooi ke Victoria
Kɔc ë Wëët Biäk Loilooi ke Victoria aye kɔc wën göör ë luɔi kaam bäär apɛi kuɔny. Keek eya akony kɔc wën jɔ̈ɔ̈r käŋ wën yen looi bï yic riɛm apɛi tɛ̈n keek bïk yök luɔi. Raan ë wëët alëu bï:
- yïn kony ba rot guir tɛ̈n luɔi
- yïn kony cɛ̈k athör ë luɔi ku thiëc tɛ̈n luɔi
- yïn kony ba rot guir tɛ̈n thiëc thok ë luɔi
- yïn kony kaam duɔ̈n pɛ̈ɛ̈I kadhëtem tueŋ thïn luɔi yam yic.
Ba jam tɛ̈n akunywëët, yuɔ̈p Loilooi ke Victoria hotline atɔ̈ 1300 208 575 tedä ke looi Thura pinyda ba yök kuɔny wëët wën thiäk ke yïn.
Loilooi ke Victoria Kɔc wëët alɔŋ Piɔ̈ɔ̈c
Loilooi Victoria Kɔc wëëtnhom alɔŋ Piɔ̈ɔ̈c aye kɔc wën gɔ̈ɔ̈r tɛ̈n luɔi kony, awïc loilooi juäc tedä ka wïc bïk luɔiden waaric. Kɔc wëëtnhom alɔŋ Piɔ̈ɔ̈c alëu bï:
- yïn kony aguiɛr luɔiduɔ̈n piäc
- yïn kony dɛ̈ɛ̈t yïc käŋ wën ŋic ku riɛl ebɛ̈n
- yïn kony guiɛr athör ë wïëc luɔi ebɛ̈n
- dɔ̈ɔ̈r yïn kek aguiɛɛr kɔ̈k kuɔny ë luɔi.
Yïn alëu ba käŋ kë Raan wëët alɔŋ Piɔ̈ɔ̈c tɛ̈n cieŋ thiäk ke yïn tedä ke kaamamat ɣɔnlain tedä ke luɔi kaamamat telepun yic. Yuɔ̈p 1800 967 909 ba kaamamat looi ke Raan wëët alɔŋ Piɔ̈ɔ̈c.
Loilooi Victoria akutnhom de ɣɔnlain
Ade Loilooi ke Victoria akutnhom de ɣɔnlain ee aguiɛr abɛc wën yïn lëu ba göör ku thiëc tɛ̈n luɔi.
Ba göör tɛ̈n loilooi tuany tɛ̈nlick.
Ba thiëc tɛ̈n loilooi, yïn awïc ba rot gätpiny. Gɛ̈tpiny ee lac looi ku apiɔlic. Gätpiny tɛ̈n.
Tɛ̈n cë yïn rot gätpiny cök ciën alɔŋ de akutnhom de ɣɔnlain, ke yïn abï yök lɛ̈k alɔŋ loilooi yam wën thööŋ ke käŋ kuɔ̈n nhiaar ku alɔŋ cieŋ.
Loilooi ke Victoria hotline
Na yïn awïc kuɔny göör tɛ̈n luɔi tedä ke naŋ kën thiëc alɔŋ aguiɛɛr/käŋ Loilooi Victoria (Jobs Victoria services), yuɔ̈p Loilooi Victoria hotline atɔ̈ 1300 208 575 (9am-5pm, Aköltök ɣeet Aköldhïc).
Käŋë Loilooi ke Victoria tɛ̈n luɔi tëjääriɛ ebɛ̈n
Loilooi Victoria akutnhom de ɣɔnlain
Loiloi Victoria akutnhom de ɣɔnlain ee guiɛr abɛc wën luɔi tëjääriɛ lëu bï gɔ̈ɔ̈r ë raan luɔi ku toc nyïn luɔi. Tuany tɛ̈n ba luɔi tëjääriɛduɔ̈n gätpiny ku gɔl göör tɛ̈n raan luɔi.
{link https://jobs.vic.gov.au/help-for-employers/register-to-find-workers/Arabic}
Kuɔny göör kɔc ë luɔi
Kɔc cë ke cin mat ke Loilooi Victoria alëu bïk luɔi tëjääriɛ duɔ̈n kony tɛ̈n göör ë raan luɔi. Ba yök kuɔny göör kɔc ë luɔi abɛc/apath, ke lɔɔr göör Raan ce cin mat ke Loilooi ke Victoria wën thiäk ke yïn:
- göör tɛ̈n Kɔc cë ke cin mat ke Loilooi Victoria alɔŋ ye partners map
- yuɔ̈p Loilooi ke Victoria hotline atɔ̈ 1300 208 575 tedä ke imeel info@jobs.vic.gov.au
Kɔc cë ke cin mat ke Loilooi Victoria alëu bïk raan luɔi duɔ̈n yam kuɔny ë piɔ̈ɔ̈c ku luɔi wëët, ba keek naŋ ŋiëc luɔi piath thïn tedun luɔi.
Loilooi Victoria hotline
Na yïn awïc kuɔny ba göör raan ë luɔi tedä ke naŋ wët thiëc alɔŋ aguiɛr Käŋë Loilooi ke Victoria, ke yï yuɔ̈p Loilooi Victoria hotline atɔ̈ 1300 208 575 (9am-5pm, Aköl tök aɣet Aköl dhïc)
Aguiɛr Wɛ̈ɛ̈r thok
Na yïn awïc raan thok waaric:
- Ke yï yuɔ̈p Loilooi ke Victoria hotline atɔ̈ 1300 208 575 (9nh-5th, Aköltök aɣet Aköldhïc) ku ɣok abï yïn nuɛ̈t ke Translating ku Interpreting Service National (TIS).
- Tedä ke yï yuɔ̈p TIS atɔ̈ 131 450 ku keek abï yuɔ̈p hotline danic.


text:
[Dinka/Jaang] Tɛ̈ŋ piɛth ye yic dhïïc 5 lëu bïn ke manydun de karaba ku wëu ya nyiɛi luɔi pandu
Publisher
Date
Type
Topic
Cë man ler wëu ke many de karaba ëë ke lɔ nhial, ke kɔc juïc ke wuɔk akɔr dhɔ̈ɔ̈l lëu benë kek mɛ̈ɛ̈i yekɛ̈ kek dɛ̈ɛ̈p në bɛ̈ɛ̈iken yic ya dhuɔ̈k nïïm piny amääth. Lëk piɛth kekë cë man adɛ̈ keka nɔŋ dhɔ̈ɔ̈l thii pial yic. Ku ka cë wënh lëu bïï këdɛ̈ jɔt në ye mɛn. Ba dhɔ̈ɔ̈l juïc ya thɛɛm ka tɛ̈ŋ kuɔ̈tic ku ba nɔŋ ka ye kek waar në pïïrdu yic në nyindhia, ke yïn lëu ba wëu ye mac kek jɔtt dhuɔ̈k nïïmpiny ku ye piny kony ke cën ke dït yïn rɔt gam.
- Ba waak në pïu tuuc cɔk kor nyin
Pïu tuuc aye nɔŋ bian de thiɛ̈rrou ku dhic (25) në cin de mac ye luɔi ka ye dɛ̈ɛ̈p ëbɛ̈n pandu. Dhɔ̈ɔ̈l piɛth lëu bïn ke many ye dɛ̈ɛ̈p dhuɔ̈k nom piny e ba aläthku ya waak në piu liir ku ba tïït agut cë bë thiäk ku bë luɔi gɔl, ku ye makɛ̈na de wɛ̈ɛ̈k de thɛ̈ɛ̈n cɔk wëëk të cen thiäk, ku them ba mathura de waak tääu ke ye pïu kueër amääth (kuna ɣɔc keka bë kek col në kam cekic) ku ye waak në kam cekic ëya.
- Baya lɔc në luuŋ cë jɔt në mac arëëtic
Luŋ ca kek ya tääu cök në karaba yic alëu bïk jɔt në many dït arëëtic awɛ̈ɛ̈r kë riɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n ɣöt. Na ye yïn ɣöc në talaja jöt, makɛ̈na de tɔ̈ɔ̈u de pïu liir, TV, makɛ̈na de wɛ̈ɛ̈k de aläth, makɛ̈na de kɛ̈ɛ̈r aläth, makɛ̈na de wɛ̈ɛ̈k de apɛ̈c ka makɛ̈na de kɛ̈l de aliir, ke them ba cïït de karaba ye cam kan ya tïŋ në ye kɔ̈u man ye cɔl (Energy Rating Label)—ka kuɛl cë ke nyuɔth në ye kɔ̈u, ku ye karaba yïndë lëu bë löm. Na nɔŋ kɔ̈u kuɛl juïc keka lëu bë löm në many kor, ku ba ɣöc në luŋ liik ë wëuke alëu bë ya jɔt në karaba dït arëëtic në thaa tɔ̈ ë yen kenë yïn.
- Ba luŋ ke karaba ya luɔi apiɛth
'Go ya ba Luŋ ye jɔt në karaba cɔk käc amääth kë kɛ̈në thiɛ̈k' man yen ye rɔt loi të nɔŋ makɛ̈na de tuuc ëë mïïth, TV ku jɔl ya makɛ̈na de pol alëu bë ya nɔŋ biän de thiɛ̈r në billdun de karaba ye cuatpiny ebɛ̈n (10). Na ye yen ye nuur thin kor nyuɔth ke dɛ̈ɛ̈p ke ye thaa nyuɔth ke lui—keka lööm në mac. Na ye yïn luuŋ ye jɔt në mac ëbɛ̈n thiɛ̈k cök keka lëu bë cin de wëu ye kek jɔt dhuɔ̈kpiny, ku ba talajai kɔ̈k nyaai ace bɛɛr kɔ, kuak piɛth ba aläth ya kɔɔr në tim kɔ̈u ku cïï kek ye cɔk riir në makɛna de kɛ̈ɛ̈r de kek.
- Dhuk de mac piny në biän de tuuc ku aliir
Në many töŋ ye deep ke bildu ee lɔ nhial, luɔi de manydun de karaba abë rɔt juak në biän de dhïc 5 agut cë thiɛ̈r 10. Ago bildu ya muk apiɛth, ke them bë makɛ̈na dun de tuuc de piny bë ya tɔ̈ në kam de akeer de 18–20 ruɛ̈r të lire piny ku ye tɔ̈ në kam de 25–27 ben puɔ̈r të yen rut. Yïn lëu ba mach dhuɔ̈k nompiny të yïn thook ke ɣööt kediha thiɛ̈k ku ye ɣön yen ceŋ yen ye tuɔ̈c yic ku thiɛ̈kë.
- Ba ɣään ɣɔ̈ɔ̈r thiɛ̈k pandu
Ba ɣään ɣɔ̈ɔ̈r në ɣötic pandu atɔ̈ ke ye dhöl töŋ piɛth lëu bïn pandu cɔk cïïŋ të piɛth ku ye biän de many ye dɛ̈ɛ̈p dhuɔ̈k nom piny në aliir ku atuɔ̈i. Ba ɣään ɣɔ̈ɔ̈r ya thiɛ̈k ku ba kek cool nyin cë man de ɣöt thok, të ɣɔ̈ɔ̈r piny, adheer ku në päny de ɣöt, ke ba cual cë thiɔ̈ŋ në liɛt loom ka kë cït përɛ̈ɛ̈c 'lɔ kölköl' ku ye ɣɔɔr thiɛ̈ɛ̈k kek ka ye 'kuka lëu ba kek loi yïtök' cak löny bïn lɔc.
Akɔr ba nyic në të bïn manydu dhuɔ̈m nom piny?
Atɔ̈ ke nɔŋ ajuɛr kuɔtic në të lëu bïn ka juïc ya waaric ka cïït man de many de karaba, anyuara, pïu ku jɔl baya caath apiɛth të kɔr yïn cääth ku jɔl ya lëu në' të lëu benë akuma ya kony ku ba kek yök në wɛthayitda yic në energy.gov.au.


text:
Kampala
Kampala ee genamatnhom Kuee gendït Uganda. Cinëkɔcde aa tëcit 1189142 ruonic 2002 ɣet 1507080 runic 2014. Runic 2017 Kampala ee cï cäk keye gendït 13 në juëkjuëk apɛi Pinynhom. Kekë abakrun (annually) cinëkɔcde a Juan tën 4.03 percent. Kampala ee cï luel ke gendït pathbëtɛɛm rëër pabakic Africa, tueŋ Nairobi ku Kigali, aye Mercer, Pinynhom ëbɛ̈n wet kuatluoi.
Käthɛɛr[cokic | cok tënëyökic]
Gendït ee juak keye genamatnhom panmuorŋaknhom Buganda, ku ke yen të rëër käcibuth thin, dekic yiik Kasubi (buth 1881) kek ɣönnëmuorŋaknhom Luabiri, ku Ɣönlööŋ Buganda, ku Ɣön Luk Buganda. Kampala ala kuat kithic ee rëër thin. Juëckuen (more) atö aloŋ pacuol Uganda. Ciwäär banyakole ake cï cath bïk LA gendït mɛɛc miir yam Yoweri Mutheveni. Yen ee Banykole aya, nacok alone koc anïïn ke dhieth ku bei kek nhiail gendït ka ŋot ke ye röt cool kamken dhienhdenic ku yekä jamthuokken wärken thɛɛr. Bamatthin (addition to) kek amëcëëŋ Buganda ku Baŋakole, kök ditbëtɛɛm a kuat a kut dekic/laic Basoga, Bagisa, Aluri, Iteso, Laŋi ku Acoli ajuëc apɛi tëcit 30% Kampala aye miithbai pur kegeeu.
Kampala aŋiëc keden piirwɛr, adekic kacithoŋlaic ɣönëruëëny, höneruëëny simba ŋic tö domic gendït ɣoc ciel. Kampala ɣöneruëëny, ku Mayfair ɣöneruëëny. Portbell atö war yóu Victoria e kam 10 kilometer. Runic 2015 pioneer amäth rianpiny akuatmatluoi. Adiööc (private) akutmatluoi jötjöt. Kudekoc rainpiny ee cï jok kuony Kampala-yic kekë citmën 100 riathpiny). Tök alaic/adekic 60 leeu (capacity) kɔckaac 30 ku kɔc cë nyuc 30. aye bɛi China.
Pen Thiaarkurou ruon 2015 Google ee jöök den tueŋ Wi-Fi anuetwël Kampala-yic.


text:
Yekenë ee lëk në tuanyë Coronavirus në Australia ke pɛi ye nïn 27 penë thiɛ̈ɛ̈r në runë 2021
Ɣän yenë ke kɔc week, cäth, ɣän ke thëmë guɔ̈p ku jɔl ya ariɔmë kuɔny në riääkic ënë alëu ba kek yök.
Në ɣään yenë ke kɔc week ku lëkde ku ajuiɛɛrë thëmë kɔc gup ke yïn neem webthayit ke akumaai ke state ku territory man tɔ̈ ke yekakɛ̈ kuany cök:
NSW Travel & transport and Quarantine
VIC Travel permit, Overseas travellers and Quarantine
ACT Transport and Quarantine
NT Travel and Quarantine
QLD Travel and Quarantine
SA Travel and Quarantine
TAS Travel and Quarantine
WA Travel and Quarantine
Na ye raan kɔɔr ba cath ke yïn lɔ në wɛ̈ɛ̈r baŋtï, ke yïn lëu ba athöördu tuɔny në yntanɛtic ku ba thiɔ̈ŋ kë bë yïn jäl yiɛ̈n ajuiɛɛr benë yïn puɔ̈l. ThanyI ye tënë Click here ago yök në lëŋ kuɔ̈tic ku lööŋ cë kek tääu të kɔɔr yïn ba jäl në Australia. Atɔ̈ke nɔŋ lööŋ cë kek taäu kuka lëu bïk röth dac waar nëŋö tiir ake yiɛ̈n lööŋ bïk kek ya kuany cök. Ye lööŋkɛ̈ aye akum ake caar në nyindhiɛ kuka lëu bë kek waar yic ku neem Smart Traveller ago kek lɔ nyic.
- Në ka cɔɔlë kek ku lëk lɔcök në tuanyë COVID-19 ke yin neem ajuiɛɛr yenë yï lɛ̈k në thook ke 60 në sbs.com.au/coronavirus
- Në lëk ku jɔl ya nyooth të nɔŋ akumaai ke state ka territory ke yïn neem: NSW, Victoria, Queensland, Western Australia, South Australia, Northern Territory, ACT, Tasmania.
- Na kɔɔr lëk në ajuiɛɛrë tuɔ̈m yenë kɔc toom në thoŋdu ke yïn neem COVID-19 vaccine in your language.
Akutë NSW Multicultural Health Communication Service atɔ̈ ke nɔŋ athöör kuɔ̈tic cë kek waar yic:
COVID-19 Vaccination Glossary
Appointment Reminder Tool.
Na kɔɔr ɣän yenë ke kɔc them gup ku jɔl ya ɣän ke tuɔ̈m ke yïn neem wɛbthayit ke state ku territory:
NSW | Victoria | Queensland | South Australia | ACT | Western Australia | Tasmania | Northern Territory
Në lëk tɔ̈ në ariɔmë kuɔny në riääk kanë tuany yic ënë, ke yök lëk në webɛthayit ke state ka territorydun yenë cïŋ yïn thïn:
NSW | Victoria | Queensland | South Australia | ACT | Western Australia | Tasmania | Northern Territory


text:
Lëk ye lueth ku yith në biäk de tuaany ë Coronavirus (COVID-19)
lëk ye lueth ë tuɔ̈m ë wɛ̈l abirguɔ̈p de tuaany ë COVID-19
LUETH: wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p de tuaany ë COVID-19 arac arët ku acï ya naŋ kaye wuɔ̈ɔ̈c kë kɔc dït arët tënë kɔc cï toom ë yen në bɛ̈ɛ̈I kɔ̈k yiic.
YIC:Therapeutic Goods Administration ee wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p gam bïk luui Australia yic. Wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p abɛ̈n aye kek them apuɔth në lɔɔŋ ë ciɛ̈n kërɛɛc yök thïn kake ŋot ëke kënë gam bïk luui Australia yic. Kän anɔŋic tɛ̈ɛ̈u ë nyin piny apuɔth në wɛl them kek yiic, kaye tääu thïn, liɛ̈ɛ̈p den, luɔi den ë cirka yic ku kɔc . lëk ë wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p de tuaany ë COVID-19 alëu bï kek yök në webthiaat ë TGA yic në https://www.tga.gov.au/covid-19-vaccines
Dɔ̈ mɛt rɔt thïn në kuan athëm de akut töŋ thöŋ ë wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p de tuaany ë COVID-19 ɣɛ̈thë aɣeer, Therapeutic Goods Administration ee wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p tiɛ̈ŋ dhöl në ciɛ̈n kërɛɛc yök thïn në kaam yenë kek thöl ë bïï Australia. Akuma de kɔc Australia ee daai aya në ajuiɛɛr ë tuɔ̈m ë wɛ̈l abirguɔ̈p looi rɔt në bɛ̈ɛ̈I kɔ̈k yiic, nɔŋiic UK, Germany ku Norway. Atök, lëk käk abï në luɔi apuɔth bï kɔc ë baai Australia yök kekë ë wɛ̈l ë tuɔ̈m abirguɔ̈p cïnic kërɛɛc yök thïn ku luui apuɔth.
Na nɔŋ yïn kë wääc kë yï yök tënë tuɔ̈m ë wɛ̈l abirguɔ̈p, kɔɔr kuɔɔny tënë raan ë luɔi ë pialguɔ̈p ku lɛ̈k ë TGA (1300 134 237).
LUETH: kɔc juɛ̈c abï thou tënë wuɔ̈ɔ̈c ë wɛ̈l ë tuɔ̈m abirguɔ̈p kekë gup ë kɔc ke yen wɛ̈r tuaany de COVID-19 ë guɔ̈p
YIC: Kuɛt ë wɛ̈l ë tuɔ̈m abirguɔ̈p alëu bï naŋ kë thïn ë wuɔ̈ɔ̈c ke gup ë kɔc. kë yen ye wuɔ̈ɔ̈c ke gup ë kɔc tënë wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p aye ariɛɛm, thɛth ka but ë thok ëtë cï toom, ɣarnhom ka atuɔ̈c kor ku dɛ̈ŋ ë guɔ̈p. ka juɛ̈c në käk yiic aye muk në wɛl lik ariɛɛm dhuɔ̈kpiny ku acie nɔŋ këdït yekë jɔɔk.
Therapeutic Goods Administration – amuk löŋ ë wal Australia – acie lëu bï wɛ̈l ë tuɔ̈m abirguɔ̈p yen nɔŋ kërɛɛc lëu bïï yök thïn ku cie luui apuɔth gam bï luɔ̈ɔ̈I . töŋ de kɛ̈ŋ kek adaai kake cï ke nyin tääupiny në ka ye wuɔ̈ɔ̈c ke gup ë kɔc.
Australia anɔŋ kuɛr puɔth arët yenë ke gɛ̈m looi në pinynhom ku kuat ë wɛ̈l yen lëu bï naŋ këdït ë wuɔ̈ɔ̈c kekë gup ë kɔc cie lëu bï gam bï luɔ̈ɔ̈I ë paan. Lon de TGA acie kɔ̈ɔ̈c në gɛ̈m ë wal yetök. Kek aya daai aya në akuën thök bɔ̈ në bɛ̈ɛ̈I kɔ̈k yiic ku ɣɛ̈th ë wɛ̈l aɣeer ë tɛ̈n. acïn keye nyääŋ piny bï rɔt lɔ̈k looi yetök.
Na nɔŋ yïn kë wääc kë yï yök tënë tuɔ̈m ë wɛ̈l abirguɔ̈p, kɔɔr kuɔɔny tënë raan ë luɔi ë pialguɔ̈p ku lɛ̈k ë TGA (1300 134 237).
LUETH: Akuma aluui ɣɛ̈th aɣeer ë wɛ̈l ë tuɔ̈m abirguɔ̈p keye kuer kɔɔr bï kek kayenë guɔ̈p nyic kuɔ̈ɔ̈tiic/ geer ke yiic.
YIC: Wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p aye tuɔɔm ë guɔ̈pdu yic, kek acïn kuat ëkë yekë nyaai në guɔ̈pdu yic ku kek acie kayenë guɔ̈p nyic geeric. Wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p ë yam de tuaany ë COVID-19 aye luui në ring wël RNA (mRNA) bï guɔ̈pdu nyuɔ̈ɔ̈th ago dhuk ë nhom COVID-19. mRNA acïn kuat ë këye tënë kakuk yenë ke guɔ̈pdu nyic.
LUETH: Käm ë tuaany jɔɔk ee ye yic dhuk ago wɛ̈l ë tuɔ̈m abirguɔ̈p cuɔ̈k bï ya luui.
YIC: Käm ye tuaany jɔɔk ee yic dhuk. Yen ee bak den ë pïr yen rɔt geer ku tuaany de COVID-19 acie tëk. Tɔ̈ɔ̈u cï mɛn de yith kek tɔ̈, wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p de tuaany ë COVID-19 abï ŋot ë luui apuɔth në thɔ̈r kekë
Yen alëu bï luɛɛl ë kɔc kɔɔr tuɔ̈m ë juëk ë guɔ̈p ka kɔɔr bï yïn toom pei- cïtmɛ̈n de juɛ̈ɛ̈i.
Wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p cï kek gam ë mɛn në luui ë Australia bï nyuɔɔth lɔn luui kek apuɔth në gël de tuaanydït tënë tuaany de COVID-19.
LUETH: Kɔc kek cï kaŋ bec tënë tuaany de COVID-19 ku puɔl kë acie kɔɔr bï kek toom në wɛ̈l abirguɔ̈p
YIC: Gël ë raan tënë tuaany de COVID-19 atɛ̈kic tënë kɔc wääc. Në wɛ̈t käm ë yam käk, ɣok akuc ye kaam yïndï kuat ka cï cak ye guɔ̈p lëu bï yen cieŋ. Na cɔk yïn ya raan cï bec në tuaany de COVID-19, yïn apuɔth ba gɛ̈k keyï yök wɛ̈l ë tuɔ̈m abirguɔ̈p de tuaany COVID-19 të lëu yïn ye.
LUETH: Wɛ̈l ë tuɔ̈m abirguɔ̈p tënë tuaany de COVID-19 anɔŋic software/microchips ye luɔ̈I bïnë kɔc ya buɔɔth cök
YIC: Acïn wɛl ë tuɔ̈m abirguɔ̈p de tuaany ë COVID-19 nɔŋic software (këye kɔmpöta luui) ka microchips (adit nɔŋic lëk yenë kɔc nyic)
Lëk ye lueth kɔ̈k ë tuaany de COVID-19
LUETH: Mïth kek aye ye coronavirus ‘tɛkpiny arëtic’
YIC: Na cɔk mïth ya nyic lɔn yekek rui ku käm ‘tɛkpiny arëtic’, cïtmɛn de juɛ̈i, kaye tuaany de COVID-19 nyuɔɔth ëmɛn aye lueel lɔn ye awuɔɔk ë kɛm ë mïth në thukulic acie kuɔ̈tic. Dɔ̈ tɔ̈, yen acïn kënë nyuɔɔth tëdɔ̈ ë pinynhom lɔn tek ë piny ë tuaany tuɔ̈l në kuer ë mïth. Të cɔk yen rɔt ya lëu, kɛ̈k ë yith nyuɔɔth abɛ̈n aye lueel lɔn cie yekek COVID-19 tɛkpiny arëtic.
LUETH: Australia acie lëu bïk kɛ̈k akïm ë yïlac ku kɛ̈k ë kuɔɔny (makana awëëi kuɔnythïn, ka yenë ke wuumkum, kɛ̈k ë them)
YIC: Australia acï luui abï tiam në tëk ë yic de tuaany, kë ye ë kän lueel lɔn cï ɣok kɔc juɛ̈c dur bec abï bɛ̈ɛ̈I akïm thiäŋ cuɔ̈k aloi rɔt.
ɣok anɔŋ kajuɛ̈c ë luɔi de akïm atɔ̈ Australia, kekë kajuɛ̈c aye looi në Australia ku tek ëkek piny Australia yic në thää thook abɛ̈n. Cïtmɛn, kɛ̈k ë yïlac cï kek kutnhïïm baai acï döŋ kake juɛ̈c apuɔth ku acï ka wɛ̈r bak de bianabur thiɛ̈rnyiɛny ke alɛ̈th ë kum ë nyin cï ke juiir ë bïï në run de 20201 yic.
akutnhïïm ë luup de nhom tënë akuma de kɔc Australia, nɔŋiic, Communicable Diseases Network Australia (akutnhom ë tueny-tueny yeke wuɔɔk Australia) ku Public Health Laboratory Network (Akut de tiɛ̈ɛ̈ŋ ke rim ë pialgup ë juääc) aye mat akölköl bïk ajuiɛɛr de kɛ̈k athëm ë tuaany de COVID-19 ya dhuk ë tïŋ, bï looi ago ya athëm thiekic yen bï ya looi tënë kuɔɔny ë dhuk ë nhom de pialgup da tënɔŋ tuaany de COVID-19 kuany baai yic.
LUETH: Bɛ̈ɛ̈I akïm ke Australia acie lëu bïk cin ë kɔc juɛ̈c dɔm tuaany ë coronavirus yen juak yic ke lëu.
YIC: Australia acï luui abï tiam në tëk ë yic de tuaany, kë ye ë kän lueel lɔn cï ɣok kɔc juɛ̈c dur bec abï bɛ̈ɛ̈I akïm thiäŋ cuɔ̈k aloi rɔt. Australia anɔŋ bɛ̈ɛ̈I akïm ë pialgup tɔ̈ nhïïm tueŋ kek cï röt juiir bïk kajuɛ̈c mɛt ë thïn yuïc kek në thää de tuaany ë COVID-19 kuany baai kek na ye kɔɔr. kän anɔŋic riɛl lëu bïnë agɛn ë panakïm kɔ̈k mat thïn, kɛ̈k ë luɔi akïm, kaye kɔɔr panakïïm, ku kɔc ë yïlac akïm looi në kuer mɛ̈n ë cinë kaam de akuma ë kɔc Australia, Akumaa ke state ku territory ku bak ë yilac de yïk ŋɛk.
LUETH: Thiöök ë kɛ̈ŋ thook në läät karou abï tekpiny de tuaany ë coronavirus cɔk akääc
YIC: Tɛ̈ɛ̈u ë gël ë kɔc në läät karou ka diäk ku nyɛɛi gël ku dhuk kɔc ë pïïr thɛɛric acie bï tekpiny ë tuaany de COVID-19. cɔk akääc.
Kɔc juɛ̈c cï tuaany de COVID-19 ke dɔm aye gup naŋ cït ë bëc kor ka liu kë. Kërɛɛc yök kɔc në thiöök ë thok de kɛ̈ŋ ee lɔn kɔc cïn gup cït ë tuaany de COVID-19 alëu bïk kɔc kɔ̈k cɔk awuɔɔk ë tuaany të cïnë kɛ̈ŋ riɛ̈ɛ̈c abɛ̈n liep bï ɣɔ̈ɔ̈r në thök de gël ë cäth.
Kuer puɔth arët bï kony në cuɔ̈k tekpiny ë tuaany de COVID-19 ee bï tiitroor acuɔl nhom ku ciɛ̈n acuɔl ne kuɛr ë wëëi, ye rɔt mɛɛc roor, rɛ̈ɛ̈r ë baai ku cɔk rɔt athem na bec yïn guɔ̈p, ku cieŋ alanh ë kum ë nyin na tɔ̈ yïn ë baai lɔŋ tek tuaany rɔt piny thïn arët të ril yen yic ba mɛɛc ë rɔtwei tënë kɔc kɔ̈k ya luɔ̈ɔ̈I nhom të cien rɔt ye lëu.
Kɔc kuɛk nyin luɔi ë pialgup kɔc abï gɛ̈k kake buɔth döm ë tuaany cök akölköl në Australia yic ku yen ë te looi awuɔɔk rɔt thïn. Keek abï kɔc lɛ̈k ka cïk yök në kuëny ë cök yic në kë cït löŋ ë yam ka gël ë kɔc kek bï tääu piny. Kuat ë raan abɛ̈n apuɔth bï ya rëër ke nyic gël ë kɔc tɔ̈ ë mɛn në lɔ tënë www.australia.gov.au.
LUETH: Thëm ë kuat de raan abɛ̈n abï tekpiny de tuaany ë coronavirus cɔk akääc
YIC: Athëm acie tekpiny ë tuaany ye cɔk akääc.
Töŋ de ka thiekiic tënë gël de ku muk ë nhompiny de tuaany ë COVID-19 aye yiɛ̈k thää, aye thɛm dhöl ku nyiɛc them puɔth lɔcök. Them ë tiɛ̈ɛ̈ŋ de tuaany athiekic në nyiɛc luɛl ë të cɛth tuaany thïn, lëk de kë looi rɔt ku ajuiɛɛr ë muɔ̈ɔ̈k de kuëny ë cök, ku thök de në dhuk ë nyinpiny awuɔɔk ë kɔc kɛm.
Tëdɔ̈, athëm cïn tuaany ë COVID-19 cï yök kän acie nyuɔɔth lɔn lëu ben ciɛ̈n kerɛɛc yök yïn ka kërɛɛc yök kɔc kɔ̈k. Yïn alëu bï yï them ku yök COVID-19 ke liu ë guɔ̈p në thää cïn thiääk kekë SARS-CoV-2 (rui kek ye tuaany de COVID-19 jɔɔk) kua yïn akën cït ë tuaany guɔ̈r nyuɔɔth. Yen ëkë yen yic thiɛk arët ba tiit acuɔl roor ya looi ku rëër kayï mec yic kekë kɔc kɔ̈k, ku rëër baai yïle të nɔŋ yen kë thiekic lɔ kɔɔr. ka looi käk, atök kekë athëm ë guɔ̈p cï juiir akony kɔc në gël ë tekpiny ë tuaany cie COVID-19 ë ku tuɛnytuɛny kɔ̈k aya, cot gör ë konykony ë kɛ̈k ë pialgup ke kɔc Australia nyinpiny.
Tiɛ̈m ë muɔ̈ɔ̈k de tëde pialgup de juääc të juɛk kɔc dɔm tuaany kek ku tek rɔt piny ë ɣän wën tɛ̈ɛ̈k thook akɔɔr bï athëm ya dhil ë luɔɔi apuɔth bï tääu ë kaam de muɔ̈ɔ̈k ë tuaany tek rɔt piny ku gël luɔi de ɣän ë thëm de tuɛnytuɛny ku riɛl tɔ̈ kekë ɣän ë thëm
Thëm cï tɛ̈ɛ̈knhom de kɔc Australia cïn gup cït ë tuaany yekë nyuɔɔth acienë kɔc ye riɛɛl puɔ̈th bïk ya looi. Ajuiɛɛr ë thëm ë guɔ̈p kän acie yic tënë tekpiny ë tuaany ku acie kuer puɔth yenë wëu tënë nyïc de të cɛth tuaany ë kɔc kɛm. aye akum de kɔc Australia nyic lɔn lëu bï athëm ë kɔc cïn gup cït ë tuaany naŋ kë looi në ɣän kɔ̈k tënë muk ë nhom piny ë tuaany ku wɛ̈t ë nyintïït. Kek ë ɣän kë anɔŋiic ajuiɛɛr ëtë cï tuaany thiɛ̈I piny, kɔc kek lëu bï tuaany ke dar arët të tek yen rɔt piny tënë ɣän cïn këdit cï rɔt looi thïn, kɔc kek lëu bïk yiiɔ thiɔ̈k arët kekë të tɔ̈ tuaany thïn, ku kɔc kek tɔ̈ të tek tuaany rɔt piny thïn arët kek ye ya kɔc niɔp aya tënë tuaany tök rët na wuɔɔk kek.
Akuma de kɔc Australia agɛ̈k keye ajuiɛɛr ë thëm ë gup lueel keye kë puɔth, nɔŋiic athëm ë guɔ̈p në ɣän ë luɔi tënë kɔc cïn gup cït ë tuaany, bï juiir ke cï laaric kekë kɔc mac lon de pialgup ë juääc ku kɔc looi lon ë nyuuth de tiɛ̈ɛ̈ŋ ë tuɛnytuɛny yiic. Yen ë kän ee looi apuɔth bï kuɛr tuɔ̈ɔ̈m ku luui kë arët kek yeke luɔ̈ɔ̈i. në lëk juɛ̈c tënë kë looi akuma de kɔc Australia në lɔɔŋ athëm cï thiäi piny tënë kɔc cïn gup cït ë tuaany, alim ba tïŋ ë Department of Health website.
LUETH: Ka yenë them acie äthëm lɔcɛ̈p ye bɛ̈ɛ̈i
YIC: Në Australia yic, athëm de tuaany ë COVID-19 aye athëm lɔcɛ̈p bɛ̈ɛ̈i. kuɛr yenë jke them abɛ̈n yeke luɔ̈ɔ̈I Australia acï kek cɔ̈kpiny ë them arët. Kek agɛ̈k kake ye tiɛ̈ŋ dhöl në Therapeutic Goods Administration (TGA) (amatnhom mac ka yenë them ë kɔc gup) ku ajuiɛɛr ë dhil ë mɛt röt në thööŋ de ka yenë ke kɔc them gup yen cï juiir ë luɔi keye kë yenë SARS-CoV-2 (rui kek ye tuaany de COVID-19 jɔɔk).
Në Australia yic, laboratory-based polymerase chain reaction testing (PCR) ee nyiɛc them arët të luui yen bïnë SARS-CoV-2 tök arët cï wuɔɔk ë guɔ̈p du yic, ku akɔɔr bï kaye lööm në kuɛr ë wëëi ya nyaai bïnë ke athëm looi. Athëm ë PCR aye lɔ nyeei arët ku aye ka thii kor ye tɔ̈ në guɔ̈p du yic kek nhiɛɛr SARS-CoV-2 kek në kɛ̈k athëm në wëëi cï kuɔ̈ɔ̈tic.
Kuat ë lon de athëm ye yam tënë Australia aye kɔɔr bï kaŋ ya themic apuɔth në TGA bï looi ago nyiɛc ya luui ku ye kapuɔth yök në thëmic ku juɛk bïï de yic në dhöl ë löŋ. Në lëk puɔc bɛrpiny tënë athëm de tuaany ë COVID-19 atɔ̈ thïn në webthiaat de Australian Register of Therapeutic Goods yic. Alim ke nem në : www.tga.gov.au/covid-19-test-kits-included-artg-legal-supply-australia.
LUETH: tuaany de Coronavirus ee wɛɛt
YIC: Tuaany de COVID-19 aye jɔɔk në coronavirus (SARS-CoV-2), yen ye bak ë kuat dït de rui kek lëu bïk awuɔɔk ë tuaany de wëëi bɛ̈ɛ̈I tënë kɛc ku lɛ̈ɛ̈i. awuɔɔk käk alëu bïk yiic kut jɔɔk në kë cie tɔ̈k lɔ në tuaany tök arët. Tuaany ë COVID-19 ee rɔt tɛkpiny ë kɛm ke kɔc në kuer thuthuei ye lööny piny ku kuer ëkɛ̈ ye ŋɔɔt nhïïm cï ya wuɔɔk.
Në Australia yic, Victorian Infectious Diseases Reference Laboratory (VIDRL) yen tɔ̈ the Peter Doherty Institute for Infection and Immunity, ee ye kë tueŋ de athëm ë riɛm akënbaai de china bï tuaany de SARS-CoV-2 ya week thok. VIDRL arɔm tuaany cï rɔt wel kekë ɣän athëm ë riɛm ke kɔc Australia kɔ̈k, World Health Organization (manɛ̈thɛ̈ma muk pialgup ë piny nhom) ku bɛ̈ɛ̈I kɔ̈k, bïk ajuiɛɛr ë luɔi ɣäth tueŋ, cökpiny de kë looi ku thëm ë yic de athëm ë gup tënë tuaany de COVID-19.
Australia amiguɔ̈p bï kuɔny në akutnhom nɔŋ kë nyickë de ɣän ë tiɛ̈ɛ̈ŋ ë riɛm yiic ke juääc ku kɛ̈k ë yïk ŋɛk kek nɔŋ riɛl ku cääda tuɔ̈ɔ̈m yekek ke tuaany de SARS-CoV-2 dac moth ku nyic. riɛl tɔ̈ kekë ɣän ë thëm ë rim käk cï kek athëm ɣäth nyin nhial acï ya lon puɔth në tiɛ̈m de Australia tuaany cuɔt nyin piny ku pɛ̈l kë riɛ̈ŋdït awuɔɔk dur rɔt looi yen cï tïŋ në bɛ̈ɛ̈I kɔ̈k yiic. Lëk ë cin tɔ̈ në kɔc nɔŋ gup tuaany de COVID-19 ku cin ë kɔc cin ë kɔc cï thou tënë tuaany aye kuɔ̈ɔ̈tic Australia ku piny nhom abɛ̈n. kë yen cï rɔt looi aye guär aɣeer akölköl në Australian Department of Health.
LUETH: Alɛ̈th ë kum ë nyin acie luui apuɔth ku/ka arac.
YIC: alɛ̈th ë kum ë nyïn, të luui ëke ke kuɛr ë tiɛ̈t ë röt kɔ̈k cïtmɛn de tiitroor acɔu, meec ë rotwei tënë kɔc kɔ̈k, ku rëër baai ku thëm të bec raan guɔ̈p, aye kony në tëk ë yic ë tekpiny de tuaany ë COVID-19.
Cïtmɛn ë rui juɛ̈c ë wëëi yic, SARS-CoV-2 (rui ke ye tuaany de COVID-19 jɔɔk) yen ye adöc ë tekpiny looi në kuer ë thuthuei thii ë lööny piny, kek ye röt looi të jiɛɛm raan cï wuɔɔk, ɣɔɔl ka tïïm. Tekpiny alëu bï rɔt ya tuɔ̈l aya në kuer ë kɛ̈ŋ kɔ̈ɔ̈th yeke gɔɔt cï ya wuɔɔk. Alanh ë kum ë nyin alëu bï ya luɔ̈ɔ̈I në raan yen cï dɔm ë tuaany de wëëi yic, nɔŋic COVID-19, kekë ka cïn guɔ̈p cït ë tuaany, bï kɔc kɔ̈k kony në tëk ë yic de tekpiny ë thuthuei awoŋ ë tuaany de wëëi. Alɛ̈th ë kum ë nyïn aye kek luɔ̈ɔ̈I në kɔc ë luɔi de pialgup ku muɔ̈ɔ̈k bïk röt ye gël të cïn kek kaam ye kek rëër kake meec rötwei tënë raan cï wuɔɔk në tuaany de wëëi, nɔŋic COVID-19.
Ciɛɛŋ alanh ë kum ë nyin ee kuer töŋ de cuɔ̈k tekpiny ë tuaany de COVID-19 ku acïn kënë yen geric tënmë kuɛr kɔ̈k yenë ke röt gël. Yen athiekic ba ya gɛ̈k në luui ë nhom de tiitroor acuɔl ku ciɛ̈n acuɔl ne kuɛr ë wëëi, ye rɔt mɛɛc roor, rɛ̈ɛ̈r ë baai ku cɔk rɔt athem na bec yïn guɔ̈p,
Yen acïn kë ye yen nyuɔɔth lɔn cie puɔth ciɛɛŋ ë lanh ë kum ë nyin ka alëu bï naŋ kërɛɛc bïï cïtmɛn de dak aliir ë wëëi. Kɔc ye muɔ̈ɔ̈k ë pialgup gam acï alɛ̈th ë kum nyïn cieŋ në kaam bɛ̈ric në run juɛ̈ arët kua cïn kërɛɛc cï tuɔ̈l.
Ye webthiaat kän neem ë nyindiɛ ba tɔ̈ ke yïn nyic ka looi rɔt në biäk de dhuk Akuma de kɔc Australia tuaany de COVID-19 nhom thïn.
SBS anɔŋ lëk juɛ̈c tɔ̈ aya në tuaany ë COVID-19 në thoŋdu. Alëu ba ɛpp ë pun dun ë mobail luɔ̈ɔ̈i ku tïŋ ka cï mat ë ye thok bï lëk akam geeric. Göör töŋ bï kɔɔr thiɔ̈ɔ̈ŋ nhom.
Të bïn lëk kɔ̈k mɛt röt thïn yök në Dïŋgïlïth, lɔɔr në www.australia.gov.au.


text:
Kuny de kɔc cï yaaŋ yök/cï yɔŋ
Lëu ba raan tɔ̈ në kuɔ̈c ceŋic ku tɔŋ baai kony ya de? Kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai aaye tuɔ̈l-tök në diäär yiic kee diäk aye kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai yök në pïïr denic. Anɔŋ kä lëu ba ke looi lëu bïk kony.
Tɔŋ ku Ariɛɛr baai ku Macthok : të yenë ajuiɛɛr looi thïn ba rɔt tiit.
1800RESPECT
Tɔŋ ku Ariɛɛr baai ku Macthok : të yenë ajuiɛɛr looi thïn ba rɔt tiit.
Yë ŋö lëu ba yök biyic?
Anɔŋ cïït ye ke nyiɛ̈c kɔc tɔ̈ në kuɔ̈c ceŋic ku tɔŋ baai.
Kɔc tɔ̈ në kuɔ̈c ceŋic ku tɔŋ baai aaye naŋ kee kä kë:
-
Acie lɔ biyic, kë cïn kë pëlke, ka, të thiɛ̈cë ke, luel kë ye kaa ye ke pɛ̈l lɔ biyic.
-
Aaye diɛɛr, aye gup riɔ̈ɔ̈c, dhäär ka däŋ de guɔ̈p cïn kë ë bïe.
-
Aaye dai, diɛɛr, gäk de rɔt, ka diu enɔŋ röör ken ka diäär ken, ka röör ken ka diäär ken tɔ̈ eke ŋɛɛny.
-
Aaye gup naŋ ɣän töök, ka ye ke tääc paan de akïm.
-
Aaye kɔc tɛɛr në cäth dɛn ka kä loi kë ke biyic.
-
Aayeke kuany cök, dɛ̈ɛ̈t de cök ka gël.
Na kɔɔr ba kä juëc nyic ŋö ye kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai?
Thiɛ̈c
Në thök de ye kënë kë yenë kë loi rɔt nyic ëë tënë cenë raan thiɛ̈c kë loi rɔt.
Eyic, ekënë arir yic.
Kɔc ke bɛ̈i ka mɛ̈ɛ̈th alëu bïk jam ë cïth, thiɛ̈c yic cï man de:
-
Tɔ̈ këriɛ̈c ke pieth baai?
-
Ɣɛn cï ɣän töök tïŋ, nɔŋ raan cï yï nɔ̈k?
-
Raan paandu ee cï ke yï riääc yic, tɔ̈ këriɛ̈c ebɛ̈n?
-
Tɔ̈ käŋ eke pieth?
Cɔk yï nhom ɣɔ̈ɔ̈r ba piŋ, ku cɔk mäthdu ka raan nhiaar yïn jam ke yï në thiäändu yic, ku duɔ̈në wɛ̈tdu riiny në riɛɛr, duɔ̈ne kɔc kɔ̈k jɔ̈l. Riiny de wël ku jöl de kɔc ago mɛ̈ɛ̈thku ka kɔc nhiaarke.
Kë lëu bë looi
Jam në kä cï röth wɔ̈ɔ̈c akɔɔr lɔcök. Kɔc cï yɔŋ aaye röth yök ke ke ye kë luel ye acï bë gam. Yen athiekic të lëkë ye yi në raan lan cenë ye yɔŋ ke yï löm riɔ̈ɔ̈c den apieth, na ye tak ke raan de paanden ye rɔt dhoom, ye rɔt looi cït ke pieth. Kɔc cï tëëk në kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai alëu aaye jam apieth arëët në kɔc juëc yiic. Ekënë ee ya biäk de lɛ̈ɛ̈t në ceŋic.
Kee kä kë aaye dhɔ̈l lëu bïn kɔc ke raan de baai ka mɛ̈ɛ̈th kuɔny:
-
Löm riɔ̈ɔ̈c den adik
-
Tɔŋ acie kë pieth. Duɔ̈në raan gäk ka duɔ̈në awäc de raandɛ̈ lööm ke koor.
-
Anɔŋ kä juëc ye kɔc wɛɛk wei, kä rir yiic në tak ku kɔc jiɛ̈l në tɔŋ baai yic-nɔŋic cäŋ de tɔŋ, cïn baai ku cɔk. Raan cï yɔŋ/ka cï nɔ̈k acï lëu bë kɔc cɔk jiël.
-
Täŋ de kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai äwär tɔŋ de guɔ̈p. Kɔc ke tɔŋ aaye wël cop yiic ku cɔk ke kɔc gum në 'taŋ de nhom' kɔc ci ke yɔŋ. Det riir ke ci ke cɔk tiam ke kä kë ku cɔk ke mïth tɔ̈ në gëlic.
-
Kuɔnyë ago kä juëc cɔ̈k piny bë lääu, rëër ka ci pɔ̈k kenë raan e yɔŋ e. Tïŋ të de ajuiɛr de lääu në ye apämë yic.
-
Kuny lɔ në dhɔ̈l lɔwai ke -de cäth, thaa cï ruk, muŋ de mïth, ka të lëu bë ke röth kuäl thïn. Kɔɔr ajuiir ke kuɔ̈c cew ku tɔŋ baai ku them ba kony në ruŋ de thaa de rɔ̈m piny.
-
Ɣoi de kë ye tɔŋ bɛ̈i në bai ebɛ̈nic. Na nɔŋ mïth tɔ̈ thïn, ke ke yiɛ̈n ke tïït de nyindu ku kony ke ku kɔ̈ɔ̈r ke ajuiɛɛr bë ke ya kuɔny cï man de Aku de mïth tɔ̈ në baai nɔŋ duɔ̈n (mɛ̈ɛ̈të ke).
-
Jam në lööŋ ke gël tɔ̈ në Yitheetdunic/Territory.
Takic, kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai aaye kä tuc arëët. Cɔl 000 të nɔŋë raan de paanduɔ̈n, mɛ̈ɛ̈th ka mïth kë näk kë, ka të riɔ̈ɔ̈c në kë bë ŋɛ'i yök.
Na Kɔɔr ba ka juëc nyic në kuny bïn kony ke yï:
-
Tïŋ kä tɔ' në yic në biäk de Kuɔ̈c ceŋ ku Tɔŋ Baai ku Rum de tɔc cïï kɔɔr [në thöŋ de Deŋlith]
-
Tïŋ kë dɛn de agɛ̈m de nyooth [në thöŋ de Deŋlith] në të lëu bïn kuɔny yök në në Yithet ka Territoryduic.
-
Enɔŋ dujiëm de piɔ̈u në akut de 1800RESPECT cɔl 1800 737 732.
Na nɔŋ kë näkë ke yï cɔl 000 bë bolith bɛ̈n.
Na kɔɔr ba yup në telepun cïn gääu ke yï cɔ̈të në TTY ka në National Relay Service, tïŋ Calls to emergency services
Ye rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ŋö?
Dɛɛt de yic de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c e wɔ kony buk.
Ye rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ŋö?
Developed with: Domestic Violence Resource Centre Victoria


text:
Lëu ba raan cï rum në biäk kɔɔrë tɔ̈c kony yadë?
Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c -erɔt looi në thaa thok ebɛ̈n, tiŋ tök në diäär kee dhiëc aye rum. Anɔŋ kä nɔŋ kony lëu ba ke looi.
Të yenë muɔ̈th cï ruɛ̈c tɛ̈c ë riɛl kuɔny thïn
1800RESPECT
Të yenë muɔ̈th cï ruɛ̈c tɛ̈c ë riɛl kuɔny thïn
Të cenë raan naŋ raan cï ye rum në tɔŋ, ke kɔc ye kë lɔc bïk jam ke ke aaye naŋ biäk dït de kuny den. Kɔc ke bɛ̈i ken ëya, ku mɛ̈ɛ̈th, ka kɔc ke të de luɔ̈i aaye kony arëët enɔŋ keek. Yen ariric ba kë ba looi nyic në kë lëu bïn rɔt yök cï ke loi lueth. Anɔŋ kä thi kɔ̈k lëu bïk yï kuɔny ku kee wël tɔ̈ ciɛ̈ɛ̈n kë alëu bïk yï kony në kë ba looi. Anɔŋ kuɔɔny ëya enɔŋ kɔc ci piɔ̈ɔ̈c etɛ̈ɛ̈n.
Na kɔɔr ba naŋ nyic në biäk de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ke yï kuen, Ye rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ŋö?
Yök de kuɔny
Ajuiɛɛr de akut de gël de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c aaye të töŋ yenë gɔ̈l thïn në kɔ̈ɔ̈r de kuɔɔny. Aaye kɔc wɛɛi ku lëk kë kɔc wël kɔc cï rum në biäk kɔɔrë tɔ̈c, ku kɔc ye ke kuɔny. Kä juëc ke biäk de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c aye ke yök ɛtɛ̈ɛ̈n [në thöŋ de Deŋlith]. Akuut juëc anɔŋiic duwër ke thook ku ka ye kony në thɛɛ kedhiɛ.
Yen telepun de akut de 1800RESPECT eelui në thɛɛ ke 24 ke ɣɔ̈ɔ̈r yenë kee dhöl töŋ de göl. Akut de 1800RESPECT ee ke yiɛ̈n jiëëm de nhïïm, ku weei ku lëk kɔc wël ke kɔc wël ke kɔc cï rum në biäk kɔɔrë tɔ̈c ku bɛ̈i ken, mɛ̈ɛ̈th ka duluuï kɛn kony keek, yuɔ̈pë 1800 737 732.
Ye ŋö lëu ba looi?
Jame në biäk de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c eyic riɛr enɔŋ kɔc ci yɔŋ/rum në biäk de kɔ̈ɔ̈rë tɔ̈c. Anyic ku kɔc juëc ke kek kɔc ci yɔŋ/rum aaye riɔ̈ɔ̈c lan cenë keden bë gam, lanade ke kaa be gɔ̈k ka kë cï rɔt luɔ̈i ke abe dhɔ̈lic.
Dhɔ̈l ke dhetem cï nyuɔɔth pinyë alëu bïk kony ago riɔ̈ɔ̈c jal ku konyë kɔc cï rum në biäk kɔɔrë tɔ̈c.
Gäm
Na lëk kë raan yi lan cenë ke rum në biäk de kɔ̈ɔ̈rë tɔ̈c ke luɔidu eba gam, ku kuɔnye bïk dhɔ̈l bë ke kony bɛ̈i nhial. E cɔ̈ɔ̈k de raan bë piɔ̈u naŋ thiɛ̈c në kë cï rɔt looi yic, ku thiɛ̈c alëu bë ke riääc yiic. Ke yï kën thiɛ̈c, piɛ̈ŋë.
Pïŋ
Kɔc kɔ̈k aaye jam në kë cï rɔt luɔ̈i ke në lantöŋtɛ̈i, kɔc kɔ̈k acie jam në ye. Pïŋ cïnic lɛ̈ɛ̈th anɔŋ kony, tɔ tɛ̈ɛ̈n ku duɔ̈në luŋ tɛ̈ɛ̈u të kɔɔrë raan cï yɔŋ/rum bë jam, eya biäk töŋ de kunyde.
Kɔɔr dhɔ̈l kɔ̈k ke kony
Cɔk raan ci yɔŋ/rum nyic yith ke ku kä lëu bë ke looi, det ka nyic yithke lan yen nɔŋ nhom wɛ̈t ka täŋ de kë bë looi tɔ tueŋ. Yïn lëu kony në biäk de kɔ̈ɔ̈r de akuut lëu bïk yi kony ku të lëu bïk kek ye kuɔny thïn. Rɛ̈ɛ̈c de rum de raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ee raan cï yɔŋ/rum cɔk cïn nhom wɛ̈t në ye kaamë looi ë kë dɛ̈ rɔtë. Kuny de kɔ̈ɔ̈r de akuut ye kony ye biäkë yenë kee ya göl de të cenë raan ci yɔŋ ke kä kë kɔɔr bë ke kuany yiic.
Duɔnë gɛ̈k
Kɔc ci yɔŋ/rum acïi lëu bëke gɔ̈k në rum cenë ke rum në biäke de kɔ̈ɔ̈r de tɔ̈c në riɛɛr. Rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c acie kë pieth. Alɛ̈nh ceŋ raan, ceŋde, runke, wal, miääu, ka ceŋ de kenë raan cï yɔŋ acie ke ke cɔk en rum raan dɛ̈ në riɛɛr.
Jam ke yï kën jak
Në thɛɛ cenë ke kɔc rum në riɛɛr, ke kɔc acie kör bë ke jak gup. “Yen athiekic ba thiɛ̈c. Cit man: tɔ̈ apieth kenë ɣɛn ba yi paatic?” Në ye dhölë ke ka cïn kë lëu ba riɔ̈ɔ̈c bë ye dhuɔ̈k nhom në-täkic në kë ë cï rɔt looi në rumde.
Döt täŋdu ku cɔk rɔt kony në guɔ̈pdu
Yen etɔ̈ ba piɔ̈r riääk, ka ba gɔ̈th, të cenë raan nhiaar lɔ̈ në tɔ̈ɔ̈k de tɔŋ ku nhom riɛɛr. Ke yï döt täŋdu ku cɔk rɔt kony në guɔ̈pdu të kɔɔr yïn en. Yïn lëu ba akut de 1800RESPECT cɔɔl ku jam kenë akut de gël de luɔ̈i de rum ku ka enɔŋ kɔc ke ajuiɛr de pial de guɔ̈p në baai nɔŋ duɔ̈n.
Kä ye rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ke bɛ̈i
Dɛ̈t de yic de Kä ye rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c ke bɛ̈i ewɔ kuɔny buk raan ci yɔŋ ka ci rum kuɔny. Kä ye tuɔ̈l enɔŋ raan ci yaaŋ yök -akutiic ku kaa nɔŋiic guɔ̈p, täŋ de nhom, ku yic ŋɛɛr. Anyicku ke kɔc ye kɔc rum ye kɔc thiääk nyic në kɔc ekenë erɔt në kɔc ke baai ka në mɛɛth yiic. Tïït de nyin në ke kɔc kë ee dhiën de piɔ̈u cɔk lɔ piny ku cɔk tɔ̈ɔ̈k den koor. Kuny de ke kɔc kë në dɛmic athiekic eya.
Kä ke pial de guɔ̈p
Kuny de raan ci yɔŋ ka ci rum anɔŋ jam ëya në ɣän töök tɔ̈ në ye guɔ̈p ku/ka kɔ̈k cïï rum de tɔ̈c ke bɛ̈i ka cït bëc bëëc. Kä lëu benë raan ci yɔ̈ŋ ka ci rum ke diɛɛr ekë:
-
Liëc
-
Bëe bëëc ci mande yi majiji (STIs)
-
Ŋɛ̈i wɔɔk në adärwal HIV
-
Tuɛny kɔ̈k lëu bïk lɔ në guɔ̈pic
Dunyiny de biäk de pial de raan abë dhil luui arëët ago raan ci yɔŋ/ka ci rum cɔk lɔ piɔ̈u piny në kë yenë täŋ de nhom ye yiɛ̈n niööp. Kë luui ke abë dhil ya looi në kuer cï ke pak piɔ̈ɔ̈th ago ke dhiac keke nɔŋ ŋäth ku muk-ke röth apiɛth.
Guɛl enɔŋ bolith
Na kɔɔr be raan ke cï rɔt luɔ̈i yen guɛ̈l bolith, ke ka nɔŋ kä thiekiic lëu bë ke kan takiic. Apieth be raan kony raan ci yɔŋ/ka ci rum ya raan nɔŋ nyic të yenë kaŋ ciɛɛth thïn ku të yenë kuany cök thïn në dhöl de riɛ̈ɛ̈u ku adöt. Ekënë ee raan ci yɔŋ/ka ci rum cɔk nɔŋ riɛɛr në rɔtde.
Raan ci yɔŋ/ka ci rum alëu bë tak në yen bë cuɔ̈k guel enɔŋ bolith, ka cïï lɔ enɔŋ diktoor ka kɔ̈ɔ̈r de diktoor. Ekënë eya täŋ de ŋɛk lëu be dhil riɛ̈u.
Në Australia, ke bolith ee luui ke lääu nhom enɔŋ duɔ̈ɔ̈r ka akuut ke thiɛtha. Keek aaye ke ŋɔ̈ɔ̈r në löŋ de gël de areel wël (lööŋ) cï ke gät piny ku ye raan ebɛ̈n ke yök në në lɔ apamic në wepthaai de ɣön de jam de Yithet. Luɔ̈i de bolith ebë kä cï röth thiɛ̈ɛ̈c yiic ku kuɛny ke cök enɔŋ kɔc ci guɛl ye ke yɔŋ ka ci ke rum në biäk de tɔ̈c në riɛɛr.
Kä bïn ke luui thïn ne gätpiny de wël ke guɛ̈l
Akut de baai nɔŋ duɔ̈n de rum de tik ka raan në biäk kɔɔrë tɔ̈c alëu bë we cɔk nyic të yenë guɛ̈l kuany cök thin në yithetic ka në territory duɔ̈n yic. Thoŋ de löŋ ku kä ye ke kuany yic aaye kɔc liääp nhiiim, ku yïn lëu ba ya thiɛ̈c në nyin në kë cï lɔ në yï nhom bë lɛ̈k yï thoŋ bïn e piŋ. Duɔ̈në rɔt gɛ̈i thiɛ̈c kë ye yök ke kënë deetic apiɛth.
Të tɔ̈ mïth ne rum de kɔɔrë tɔ̈c yic
Të tɔ̈ mïth në rum de kɔɔrë tɔ̈c yic, ke raan tueŋ ye ke jam në yen enɔŋ kunydit enɔŋ ke keek ne kunyden ku gël den ku 'weei de kek'.
Them ba luɔ̈i nyic thok. Mïth kɔc ku remthi akɔɔr ke ya gam, ye ke cɔk mit piɔ̈ɔ̈th ago ke nyic lan cene kek nɔŋ awäc në kë cï rɔt looi yic. Në lëk lëk en yïn ke mïth acï rɔt dhuɔ̈l yï ba kony ago ke yɔŋe kɔ̈ɔ̈c.
Rɛ̈c de mïth ee löŋ kɔ̈u ku ka ye guɛ̈l bolith. Cɔl 000.
Na kuɔnyë meth ka ranthi ci yɔŋ ka ci rum në biäk de kɔ̈ɔ̈r de tɔ̈c në riɛɛr ke ka nɔŋ akuut juëc ye kony.
Akut dɛ̈ mɛ̈t rɔ̈t ke akuut tɔ̈ nhial ke në biäk de käŋ kedhiɛ, të tɔ̈ meth ka ranthi në ye kenë yic ke ka nɔŋ kä thiekiic ba tak. Akut de baai nɔŋ duɔ̈n de gël de yaaŋ ka akut de gël de mith aaye akuut lëu ïk yï kuɔny arëët në wël ku kony ne dɛ̈t de yic kä lëu be kuany yiic ku kë lëu be looi.
Raan nɔŋ kë ye diu në biäk de mïth kenë ye jam kenë akuut thi ke gël de mïth tɔ̈ në baai nɔŋ den. Yitheet kedhiɛ anɔŋ löŋ de ye kë cï rɔt cɔk gueelë. Luɛl de kee lööŋkë elanadë ke kɔc aaye löŋ ke wɛɛi bïk ya guɛ̈l të nɔŋ en kë cï luɔ̈i ke. Na kuc lan lëu kë ci rɔt looi guɛɛl ke, yi kääcë ku thiɛ̈c kɔc kɔ̈k. Yïn ëya yïn ba jam kenë cɔk cï nhïïm lɔ ciɛ̈ɛ̈n në baai nɔŋ duɔ̈n, cït man de akut de gël de kɔc në yaaŋ ka akut de gëk de mïth në yithetic, në kuɔny. Akut de 1800RESPECT alëu bë lɛ̈k kë bak looi në thoŋ duɔ̈n në biäk de löŋ ye kɔc cɔk gueelkë cï rɔt looi, yuɔ̈pe 1800 737 732.
Të kony yïn kɔc ci yɔŋ ka ci ke rum në biäk de kɔɔrë tɔ̈c në riɛɛr, ke luɔi ke yïn ye randït e ba ke kuɔ̈ny bë ciɛ̈n kë näkë ku looi kë benë yenë kɔ̈u tɛɛm.
Ajuiɛr de tïït de nyin në rɔt
Ajuiɛ̈r de tïït de nyin në rɔt ee dhöl yenë tak ku loi ajuiɛɛr de tïït de nyin në rɔt të en kë lëu bë kɔc yök.
Developed with: Victorian Centres Against Sexual Assault


text:
Pëlik Antoini Tecithekedi
Pëlik Antoini Tecithekedi Tecilombi ëë aŋiɛcwëlbääny koŋgö. Yën aci yää Bɛnymacbääi de Paankɔc Miirlɔckɔc de Koŋgo jäl pɛi ye nin 25 Pɛnëtok 2019. Yen ëë bɛny de Akut tënë Miirlɔckɔc ku Latueŋ Ciɛŋakutic (UDPS) ne akutguirmiir DRC ci dhiɔpbetɛɛm ku ditbetɛɛm. Buɔth wun cithou cok cɔl Ëtienne Tecithekei në luɔi. Ye Bɛ̈nyluɔitueŋ de Dhairi yic diak ku bɛny duŋɔɔrgɔkröl niin kuum de Mobutu Thethe Theko. Tecithekedi ëëyëë raankääc akutguirmiir UDPS në Bɛnymacbaai në kuënykuënydït Pɛnëthiäärkurou 2018. Yën aci tiam cɔkälɔn cin yë riëth tënɔŋ akutajuɛɛr juɛc däi ku akuutguirmiir atëër. Ɣönluk lööŋmackɔcic de DRC acë tiëmdë muuk në thök thëmëjäi tuɔlkecilöi de amemiir akutatëër cɔl Martin Payulu. Aŋööt¸ Tecithekedi acï bɛn riëthkɔu lɔn cën amät löi kekë raanbuɔthcök cɔl Jothep Kabila. kuënykuëny aci ketuëŋ në latuëŋ dɔɔr nyuɔth ë riɛɛl ɣɔn bëëi DRC bëi ëë ci rɔtjïk tënɔŋ Belgium në 1960.
Ɣɔn në Akutmacnyiic Tuëŋ tenë Koŋgo FCC amatnhomakutëmiir kekë Kabila. ëë ŋöt muuk Ɣönlööŋ ku bɛ̈nypawuut. riɛlëŋic de Tecithekedi bë bääimuuk kɔ bë bɛnyluɔituëŋ yääm kuäny ëë cipëën në pɛi kadhatem tuëŋ de ninkenluɔi. Aci raanden amatnhomakutëmiir cääk¸ Vitali Kamerhe. Keyë Bɛnytuëŋ de akutbänyluɔidïït. Wën tuëŋ ëë cikääŋ käärkuëny këyëë bɛ̈nyluɔitueŋ ku ŋööt këëc gëmgëm yiök tënɔŋ kɔcëɣonëlööŋ bï yën bï kuäny.


text:
Yäcpou
Yäcpïu [cholera në thöŋ Dïŋlïth] ee tuëny kocliäp të ci abuöt Maguat-Pou ye cak. Ee cïnkor yen ayee dɔm. Kït ŋic apɛ̈i eyaa ciith piéu apɛ̈i. Rɛ̈ɛ̈cde apɛ̈i, ciith ee yecök rɛɛk abi raan thou kamkor rin ë döupiuguop.
Yäcpou ee tuany de runthɛɛr. Wëlcigɔt de yäcpou (në thöŋ Sanskrit) aaci yök gölcok runbuɔt yekek dhiec YKD (Yecu Këc Dhieth). Wëlthɛɛric ebën, anoŋ mɛŋbei juëc ku akumpiny de yäcpou ci röt loi.
Abuöt Maŋuat-Pou anoŋ kuat (mecthok) juëc. Abëk ken aa ciék tuëny riliic tene kök. Rinëken, kɔc kök ci liääp yäcpou aa cin kiit é tuany; kɔc kök aa naŋ kiit cie rëc apɛ̈i, ku kök aa naŋ kiit rëc apɛ̈i.
Yäcpou aŋot ye liaap ɣôn juëc de pinynhom. Thöŋkou në 2010 aye luel ula raan kam maliön ka 3 agutci maliön ka 5 aaye yäcpou dɔm ruön thok ebën, ku 58,000–130,000 aathou ne tueny kene ruon ebën. Yakölë, yäcpou aye cɔl aɣuɔkthai. Kuyenaya, agäk apei ne bɛɛi cilatueŋ yiic, aloŋdietde ne mïth yic.
Ciëk de Yäcpou[cokic | cok tënëyökic]
Kɔc aa yäcpou yök ne dhel cääm de cäm aye dëk de piu noŋ acuɔl. Kɔc nëk yäcpou aa ciith apɛi, ku abuöt de yäcpou ee rër pïr ne wëric. Ne bëëi latueŋ yic, arakthok, acin liucuol path. Yäcpou ee thiai tälee cïth liäp kek piu ye kɔc kók gem.
Cimënë, täle acuɔl (wëër raan) la ɣet wär ye kɔc juëc gem thin, kɔc aaye yäcpou dɔm täle kek:
- Dek piu ne wär kënë yic
- Cam miëth cik lok kou wäric
- Cam rëc ciëŋ wär kënë yic, tä këc yen ŋiɛc thaal arëk bi abuöt yäcpou nɔk.
1950 Kënë ee yen ciëk ne yäcpou gääk apɛi tënë bëëi cilatueŋ. Kɔc cam miithwiir cimënë juäl bii bei piɛ̈u noŋic abuöt yäcpou ku go tuɔɔc dukan bëi cilatueŋ.


text:
GALAADYA
Wargahng Poal Yihr Yaa Galaadya
Rob Ke Nying Warga
Nye kaa athub puohny Ciig Beer ke nying Jeacuu kedea unhyaar yaa padh Judea ngo, e peehm ake pahdho kejea kare nud ukuong dhaane loohng Moaje ke wuoro beere udoohng ne ngad yiiho me ne cohg wale nahg diih!
Ngo anaa ateed Poale kejea koany tooro ukuong dhaane loohng Moaje ke wuoro, abea gihn meehg dhaano yoad wahy bang Jeacuu beehda yiiho e ne weehg dhaano doohng naa abiohgrwaal ke Juog. Abea keew akuud yaa ayiiho giih Galaadya anudo ke nyoge maa apiem lum Poal uniing gene ngo kejea loohnge giih Moaje ge dhiil dhaane kaa wuoro beere ngo udoohng naa abiohgrwaal ke Juog.
Poal, wargahng ni agweede yihr yaa Galaadya beere yaa nu adwaahng ke dhe yoohn puohny maa toohd, ge duue ke dhe caahn ne ngey yiiho maa adiehr utiihy gene keehde. Poal athubo kaa kweeny adiehj mare e cuohne ne ngad oohr gihr Jeacuu Kriihjto. Ngo aniinge kejea cuohd gihn cuohne ne ngad oohr ngo abeehno ke bang Juog. Ngo kuu abeehno kaa teeg dhaano utaahngo kedea ngo aoohr ne tiihj keew yaa padh Judea. Noono, e ngo apeehmo e niinge niingo kejea yiiho e keede cog e ne weehg dhaano doohng naa abiohgrwaal ke Juog.
Ngo anyoadh Poale yi gug wargahng ni kejea dhe yoohn beehd jo yiihoe aay kii nhyaahro gihn ayug ree ke nying yiih Jeacuu.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-10
Tee gihr Poal maa ayoade ke nying gihn nahe ngad oohr 1:11-2:21
Ciig Beer gihr muuny Juog 3:1-4:31
Taahd wihj gihr jo ayiiho kedea tiihy gen 5:1-6:10
Gug luube 6:11-18
1
1-2
Beehda a Poal, a ne gweehdo yihru wu akuude giih yaa yiiho ge nii piny Galaadya. Juog Wuur gihn ameehg Jeacuu cahro en maa Jeacuu Kriihjto ge naa akwany an ne ngad oohr. A kuu akwany ke dhaano utaahnge, wale padh dhe yooh maa agwiir ke dhaano utaahnge e naa aweehg an kwanyo.
3
Beehn Juog Wuur kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdh cub gene muuny mar gen kedea doohr mar gen yihru ke karu cang. 4
Jeacuu ree acube ne thoo ke nying adhemuohme giiho beere wo lwahge ke oogo yihdh adhemuohme giih athoohnho yihdh run ni wa ka daahd Juog Wuro. 5
Beehn nyoge puoj gene Juog ke wong ke wong. E noono.
Ciig Beer Beehda Acielo Cog
6
A agaahy yi kwaad gihn nu yugu. Kwaad gihn aguou Juog ngaan acuohn wun ke dhe yoohn muuny Jeacuu ke gweey piny kedea upiihu ne yiih ciig mooge me padh Ciig Beer. 7
Ngo padh Ciig Beer ne lihg lihgi! Abea nud ke nyoge me raam wudhu e ge daahd dhe yooh me waar gene yi Ciig Beer ge rubo ke nying Kriihjto. 8
Abea nea wu puohny wane puohnyo ke gihn me ne keede, wale keehd wuohnjuog me beehn ke yoohn Maalo e ne puohny wun ke gihn me ne keede me be room ke Ciig Beer gihn apuohny wane yihru, e kea kedh Juoge ngaan nu Paar Maaj. 9
Ngo bera bero yihru nea dhaano piih ne puohny wun ke Ciig Beer me ne keede me be room ke maa anaa ayiihu e kea kedh Juoge ngo Paar Maaj.
10
Ka moogo e wu ukoohbo kejea a rob gihn me daahd ubeehn cwihny dhaane umihne riha. Padh kare! Padh gihn nu e ne daahda. Gihn daahda beere Juog cwihnye umihno riha. A be daahd mihn cwihny dhaano utaahngo ke nyinga. Nea a ne poohd e a daahd mihn cwihny dhaano, e a be ne nahg ngad tiihy gihn daahd Kriihjte.
Kaa Adoohng Poale Ne Ngad Puohny Ciig Beer
11
Jo paar wan, arob adiehr yihru kejea Ciig Beer gihn puohnya kuu abeehno ke bang dhaano utaahngo. 12
Ciig gihn nu kaa ayoado ke bang dhaano utaahngo, kedea padh dhaano e naa akwaan lum yea yihra. Beehda Jeacuu Ngad Boadh nyoge e naa anyoadh ngo yihra.
13
Ngahda banga anaa alihngo yihru kejea nying jo akuud yaa ayiiho anaa angoohnga keraahyo e apoohde e a tiihyo kaa dhe yoohn beehd yaa Judea? Giih me reje ge anaa atiihya rog yaa ayiiho. Kihd lan cwihny maa anudo yihra ke nying gen atooro, bang gihn a anaa adaahd ngo urwaahnya nying gen cang. 14
Wudh yaa ariihe ke an maa yaa Judea me thoohdh mee, ge anaa akaala yi tiihj ke dhe yoohn beehd yaa Judea kedea dhe yoohn nu anaa amaga teeg keter ke dhe yoohn ka na mag ge kuow wane ngo. 15
Abea Juog, a abeehne ne kwanyo ucuohne an ne ngad gwiihdo yihre. Abea naa akwanye an, ne ngaa maa anaa acaa bange ne peehny gihn tiihya? Bekihde, bang gihn a akwanye ke coon e a poohd kuu anyuol. Tiihy Juog noono ayuge yihra nyoadh muuny gihre. 16
Noono maa anyoadh Juoge waahde yihra, beere Ciig Beer, e rubo ke nying waahde, puohnya puohnyo yihr nyoge me padh yaa Judea. A athubo ke puohny e a kuu akuong ci bang dhaano moogo ne peehny ngo ke gihn utiihya. 17
E thiow, a kuu aci Jeruucalem bang yaa ayug ne jo oohr ge adoohnga ne ngad oohr ke batien gen. A kuu aci bang gen, abea a apahdh yooh ucaa piny Arab maa abeehda kun nu batiene e a aduu yi geen Damajko.
18
A abeehn ne ci geen Jeruucalem ke batien run adahg ne ci ne rob ke Piihter. A abeehdo yi geen Jeruucalem keehde tiehd ke nihn apaar wonge abiihj. 19
Thiow, kihd ngaa moogo maa ayoada kiin jo oohr atooro. Beehda Piihter kedea Jeamij, uwur Jeacuu Ruohdho, ge naa ayoada. 20
Gihn agweeda kan beehda gihn maa adiehr kedea ngahy Juoge kejea a rob gihn maa adiehr. 21
Kaano e a a'aay Jeruucalem ucaa kuohn mooge yihdh pinye giih Ciihrya kedea Celiihcya. 22
Yihdh nihn nu akuud yaa ayiih lum Jeacuu giih piny Judea kihda akwihy gene bang gihn wa kuu akuong roohmo ke gen. 23
Abea ge na lihng ngo now e ke roba kejea, “Ngaan anaa angoohng nying yaa yiiho, ge adaahd ngo unahge gen ke nying puohny Ciig Beer, ree amade ne puohny Ciig Beer.” 24
Noono, maa aleej gene Juog ke nying gihn atiihye yihra.


text:
Ajuiɛr de tïït de nyin në rɔt
Ajuiɛ̈r de tïït de nyin në rɔt ee dhöl yenë tak ku loi ajuiɛɛr de tïït de nyin në rɔt të en kë lëu bë kɔc yök.
Tɔŋ ku Ariɛɛr baai ku Macthok : të yenë ajuiɛɛr looi thïn ba rɔt tiit.
1800RESPECT
Tɔŋ ku Ariɛɛr baai ku Macthok : të yenë ajuiɛɛr looi thïn ba rɔt tiit.
Anɔŋ dhɔ̈l juëc lëu benë ke ajuiɛ̈r de tïït de nyin luɔɔi thïn. Ajuiɛr aaye looi ke rɔ̈ŋ kenë ŋɛk ku pïïrde ku cɔk lääu ku gël rɔt cɔk tɔ̈ në ye mɛɛn. Ajuiɛrë alëu bë waar të cenë kaŋ röth waar.
Ajuiɛr alëu be kony ago kë be looi ya nyic ku kä lëu ye cɔk lëu ago gël de rɔt ya cɔk tɔ̈ të nɔŋ en kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai tul. Aalëu bë kony ëya enɔŋ kɔc ci yɔŋ ka ci rum të yenë raan e rum keek ran nyickë.
Kɔc ke baai ku mɛ̈ɛ̈th aaye luɔi piɛth looi në gɛm de kony ku wël. Kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai ku akuut ke gël de rum ka yaaŋ de kɔc aye tɔ̈ ëya bïk kony në ajuiɛ̈ric. Kë kä aaye kɔɔ kuɔny në löc në kë kuany cök.
Dɛ̈t de yic de Ajuiɛr de tïït de nyin në rɔt
Yïn lëu ba rɔt luɔ̈i ajuiɛr de tïït de rɔt në rɔtdu ka raan de paandu ka mathduɔ̈n nɔŋ ke tɔŋ yɔŋe.
Ajuiɛr de tïït de nyin ne rɔtdu yïn ŋɛk
Na loi ajuiɛr de tïït de nyin në rɔtdu, ke ka ye nyic kë no cï kabn luui apiɛth, ku ye kë no kën luui apiɛth. Ekenë yenë ke riɛɛr. Takë në kë ci kan tiëm ku tïŋ kä tɔ̈ në ajuiɛ̈rë tɔ̈ piinyë ago tïŋ lan nɔŋ en ke nɔŋ kony lëu bïn luuï thïn.
Ekä aaye kë lïk ba ke takic të loi yïn ajuiɛ̈r de rɔtduu:
-
Raan e rum yi yen ka nɔŋ awäc ku tɔŋ. Them them yïn ba tɔŋ gël acï yi ye puɔ̈l ' e cäth cï meth de ajïth ne tuɔŋic' në kɔc ye areec wël cï tɔŋ nyiɛ̈c aaye këriɛ̈c de tɔŋ bɛi të cɔk ekënë thök. Luɔi de bɛ̈i bei në tɔŋic ku gël de rɔt acï thöŋ kenë muk thïn de tɔŋ ka 'weer nhial'.
-
Ajuiɛr de tïït de nyin në rɔt akɔɔr be ya caaric në thaa thok ago kë cï röth ya tïŋ, ci man de liëc, dhiëth de meth, ka wɛ̈ɛ̈r de yic de pïïr.
-
Akuut ke Kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai alëu bïk yi kuɔny ku lëk kë yï kɔ̈k ba ke mat në ajuiɛr du yic. Tïŋ etɛ̈ɛ̈n në baai nɔŋ duɔ̈n [në thöŋ de Deŋlith], ka yuɔpë në telepuun 1800RESPECT në 1800 737 732.
Ajuiɛ̈r de tïït de nyin në rɔt de baai ku mɛ̈ɛ̈th
Na loi ajuiɛr de tïït de nyin raan tɔ̈ ne yaaŋic, ke gɔl në piŋ. Tik anyic kä tɔ̈ në yen në pïïr e yic. Ke tueŋ piɛ̈ŋë, ku thiɛ̈cë në yen, ye ŋö ci rɔt ya looi. Ekënë abë yi kuɔny ba kë rɔt looi nyic. Dɛt ye ŋö ci looi në ajuiɛr dɛn de tïït de nyin rɔtic, lööm ekënë ku yen jɔl yïn kuɔny de gɔl cök thïn në kë bë e cɔk nɔŋ ajuiɛr de tïït de nyin de yen. Ajuiɛ̈r tɔ̈ pinyë alëu bë yi kuɔny në të lëu bïn ajuiɛr luɔi thïn ku ka cie käŋ kedhiɛ ke nɔŋ kony.
Muk në yï nhom lan lëu ben naŋ kɔc juëc luui yaaŋ raan ku kɔc kɔ̈k lëu bïk ajuiɛ̈r de tïït de nyin riɔ̈ɔ̈ckic.
Tak lon du acie ba kɔc luk ka tɛ̈kë nhïïm. ‘Palde' acen ye thök de kë lëu bë looi. Anyic ku ke jal yenë ke thaa yenë pïïr riääk ku gël de rɔt. Luɔ̈ɔ̈ië wɔnë mɛ̈ɛ̈thku ka raan de paanduɔ̈n ba kë ajuiɛr de tïït de nyin de bë dik kenë yen.
Ekä aaye kë lïk ba ke takic të loi yïn ajuiɛ̈r de mɛ̈ɛ̈thku ku pandu:
-
Ajuiɛ̈r de tïït de nyin alëu bë ya dhöl de yïŋ de gäm de piɔ̈u ku ceŋ. Ë ceŋë alëu ya kë thiëkic enɔŋ raan yɔŋ/ka ci rum.
-
Na tɔ̈ mïth thïn, ke yïn bë video da yök në Gël de mïth apiɛth ke nɔŋ kony.
-
Yïn lëu ba lööŋ ye kɔc cɔk guel cɔk ye luɔ̈idu të [në thöŋ de Deŋlith] tɔ̈ në riɔ̈ɔ̈c yic.
-
Yïn lëu ba akuut ke kɔc cï nhïïm ciɛ̈ɛ̈n thiɛ̈ɛ̈c në kuɔɔny. Na kɔɔr tik kuɔny de kee akuut kë, ke tuɔ̈c kɔc ci nhïïm lɔ ciɛ̈ɛ̈n në biäk de kuɔ̈c ceŋ ku tɔŋ baai, kɔc ke lööŋ, ku akuut ke ceŋ ku konyde në nyindhiɛ. Tïŋ në etɛ̈ɛ̈n në baai nɔŋ duɔ̈n [në thöŋ de Deŋlith], ka yuɔ̈pë në telepuun 1800RESPECT në 1800 737 732.
Kä tɔ̈ thïn në biäk de ajuiɛr de tïït de nyin de rɔt
Yen ajuiɛrë ëkë nyuth raan kë lëu bë looi ago rɔt gël. Nyic apiɛth yenë ajuɛir de tïït de nyin në ŋɛk röŋ kenë ŋɛk cï tä de pïïrde.
Kä tɔ̈ në Ajuiɛɛr de ŋëm de rɔt apieth e kë
Ee ajuiɛ̈rë anyooth kä lëu ba ke looi në ŋëm de rɔtdu apieth.
Kä tɔ̈ në Ajuiɛɛr de ŋëm de rɔt apieth e kë
Developed with: Domestic Violence Resource Centre Victoria


text:
Yïn aleu ba kony ku ba akutnhom pɛndun cɔl atɔu ke piäl rin bi yïn käk looi ke ye kärɛɛc luɛ̈ɛ̈l wala ciɛ̈ŋ dïïu yic tɛden athör lëëk tɔu ɣönwel (online). Ye täk, kuät wɛ̈t thin nyuɔ̈t ee kony – yïn aleu ku ba tɔu kek wɛ̈l thiin lïïu leu bi kony bi wääc cök!
Mɛ̈ɛ̈t rot tɛ̈n akut tïïm juëc Western Australians kek cï jäm kek akut Karɛ̈c Gëël (Crime Stoppers) ku bïk wël puɔ̈th lɔ cök luɛ̈l wën kony WA police bïk wɛ̈t kë cï wääc wïc yic. Wɛt dɛt aya, yïn aya ba ɣök yuöp cïn yïc wëëu thin (hotlione), 1800 333 000, ku ba ke wääc luɛ̈ɛ̈l.


text:
MATHEEWO
Ciig Beer Naa Agweed Matheewe
Rob Ke Nying Kitaab
Ciig Beer gihn agweed Matheewe ngo teed lubo me beer kejea Jeacuu e naa ngad boadh nyoge naa anaa aceg piny. Giih anaa arob Juoge coon ge abeehne ne tiihyo kaa dhe yoohn Jeacuu. Lubo gihn nu beer kuu abeehno ke yihr Judea cog yaa anyuol Jeacuu udoonge keew gen, abea ngo abeehno ke yihr yaa upiny cang.
Kitaab gihr Matheewo ngo agwiir beer mee. Ngo athubo kaa dhe yoohn anyuol Jeacuu, noono ukwaane kaa amuoj wiih Jeacuu ke luogwahy kedea utum gihn atum atiihb ukeehge Jeacuu keehde. Kitaab gihr Matheewo arubo thiow ke nying tiihy puohny gihn ayug Jeacuue yi piny Gaalili kedea kaa athiehdhe nyoge. Batien gihn nu, e kitaab arubo ke nying weel gihr Jeacuu naa a'aaye Gaalili ne ci Jeruucalem kedea gihn ayug ree yi kuohme yi nihn abiihjberiow giih dhecaahn uwahdhe kaa agure ngahy yaadh maa ariihw ucahre yi thoo.
Ngo anyoadh yi kitaab gihn ni kejea Jeacuu e naa ngad puohny me wiihe ne maalo me yihre ne tee kwaan yihdh loohng Juog. E ne puohny nyoge ke nying ruohdh Dhaahr Juog. Giih apuohny Jeacuue ge acaan ke dhog yiehdhe abiihj wa gihn: (1) Puohny wiih good ke nying kwaad yaa Dhaahr Juog, tiihy gen, dwaar gen kedea ka ubeed gene. (2) Kwaan dhe yoohn tiihj yihr jo waahdh giih apaar wonge ariow. (3) Ucaale ke nying Dhaahr Paar Maalo. (4) Puohny ke nying dhe yoohn beehdo wa ngad waahdh Jeacuu (5) Puohny ke nying gug upiny gihn ni kedea upiny mar Dhaahr Paar Maalo gihn beehn.
Kaa Acaan Luube
Tien paar ge Jeacuu kedea kaa anyuole 1:1-2:23
Tiihy Joon Ngad Luogwahy 3:1-12
Kaa amuoj wiih Jeacuu ke piih luogwahy kedea utum gihn ayug ree 3:13-4:11
Tiihy Jeacuu keew nyoge yi piny Gaalili 4:12-18:35
Weel gihr Jeacuu naa a'aay Gaalili ne ci Jeruucalem 19:1-20:34
Nihn dhe caahn yi Jeruucalem kedea buude 21:1-27:66
Kaa acahr Jeacuue yi thoo unyoadhe ree 28:1-20
1
Ka Kwaan Batien Jeacuu
(Luk 3:23-38)
1
Ka kwaan batien Jeacuu Kriihjto e man:
Jeacuu tiene aay ke bang Deabid kedea Deabid tiene aay ke bang Abraahm.
2 Abraahm e naa wur Yijaag,
ea Yijaag wur Jeakob,
Jeakob wur Juuda maa ge wuud men.
3 Juuda e naa wur Perej ge keehd Jerah,
ge miih gen nyinge Tamar.
Perej e naa wur Ejron,
ea Ejron beehda wur Ram.
4 Ram e naa wur Aminadaab,
ea Aminadaab e naa wur Naacohn
ge e naa wur Calmon.
5 Calmon e naa wur Buoj e
men nyinge Raahb,
Buoj wur Obed kedea
miih Obed anahg Rudh.
Obed wur Jeci.
6 Jeci e naa wur Deabid ge anahg ruohdh me duohng yi paajo.
Deabid e naa wur Caloamon,
ge men anahg ciih Uriiha umodho.
7 Caloamon e naa wur Rehboam
ea Rehboam beehda wur Abihja.
Abihja e naa wur Aja.
8 Ea Aja e naa wur Jiehcopad.
Jiehcopad e naa wur Jeerom,
ea Jeerom beehda wur Ujiiha.
9 Ujiiha e naa wur Joatham,
ea Joatham ngo wur A'ahj,
A'ahj wur Ejeekya.
10 Ejeekya e naa wur Manaajeh,
ea Manaajeh wur Amon.
Amon wur Joacya.
11 Joacya e naa wur Jeekoanya.
Jeekoanya keehd jo paar men ge anudo
yi wong anaa apeej yaa Judea
ukedh gen piny Baabihloanya ne baahng.
12 Naa athube ke batien ka anaa apeej yaa Judea
ubeehn gene Baabihloanya ne baahng,
e Jeekoanya e naa wur Cealtiel,
Cealtiel wur Jerubaabel.
13 Jerubaabel e naa wur Abuud
ea Abuud wur Elyakihm.
Elyakihm e naa wur Acoar.
14 Acoar e naa wur Jadog,
ea Jadog wur Akihm.
Akihm e naa wur Eliihd,
15 ea Eliihd wur Eleajar,
Eleajar wur Mathahn.
Mathahn e naa wur Jeakob.
16
Ea Jeakob e naa wur Jocebe ge naa
anyuom Maarya ngaan anyuol Jeacuu
ge cuohn ne Ngad Boadh nyoge.
17 Ge kuow Jeacuu naa akwaan, ge wahdh kar apaar wonge angween naa athube ke rih Abraahm uwahdhe bang Deabid. Kedea ge wahdh kar apaar wonge angween dahng naa athube ke rih Deabid uwahdhe wong anaa apeej Judea yea. Keehdo ge kar apaar wonge angween thiow naa athube kii wong anaa apeej yaa Baabihloanya yaa Judea uwahdhe bang Jeacuu Ngad Boadh nyoge.
Jeacuu Anyuol
(Luk 2:1-7)
18
Kaa anyuol Jeacuu Kriihjto anaa wa gihn. Maarya men anaa atuohj Jocebe. Maarya atuohje abea poohd kuu anaa acub yihr cuore. Gihn nu e Maarya nyethiin ake ngeyo ree. Anahg nyethiin maa ayoade ke bang Wahy Juog. 19
Jocebe anaa anahg ngaa maa abiohgrwaal, noono e cwihnye atooro bange uyaahre kuohm Maarya nyum nyoge ke nying gihn ayaje piny kalo. Kaano e lubo agweehge ne pahd kaahnye piny maahdh e ngaa me ngahy ngo tooro.
20
Abea nye kaano adaahde kaahnye ke pahdo piny nu, e naa nye kaa aguo wuohnjuoge beehn wiihe yi laahg maa arube yihr Jocebe kea, “Jocebe! A abeehn ne rob yihri ke nying kaahnyi ke Maarya. Yih kwaar Deabid, yih keá kweer ke nyuom Maarya. Yih keá kweer ne weey weey bang gihn nyethiin niidi ree, beehda nyethiin maa ayoade ke bang Wahy Juog. 21
Ngo unyuol nyedhoohg kedea nyinge ucagi ne Jeacuu bang gihn unahg en nuu uboadh yaa paar gen yihdh anyoohne giih atiihy gene rih Juog.” Kaano e wuohnjuog ake aay.
22 Maarya ayihdo ke nyethiin e ngo kuu aroohmo ke dhecuow. Gihn nu ree atiihye beere gihn anaa arob Juoge keehd leeb ngad agamloohngjuog pahdh kare. Anaa arob Juoge kea,
23 “Nyaakow maa tongo unyuol
ucag nying nyethiin ne Emanwel.”
(Lum yea teed ngo kejea Juog ubeehdo ke won).
24
Naa atahng Jocebe yihdh niine e wiihe awaare waaro ukahle Maarya paajo ne ciihe wa kaa arob wuohnjuoge ngo yihre. 25
Jocebe abeehdo e be cidh wod ke ciihe uwahdhe kaa anyuole, noono maa acag Jocebe nying nyethiin ne Jeacuu.


text:
Mixe de Mixistlán Libro de Marcos Capítulo 9
Marcos Capítulo 9[edit]
1 Jesus nyëmxë: "Tyëy´ajtëm ëts miits nëjmë, Ja´a ixyäm nitukën, mati nikxy ojkën tkaijxy ku Dios kyutujk nikxy myiny mëk nexy. 2 Tutujk xëëw, y´ijtytë tmët´ity pyayoywyëtëjk atukpëxëëw Jesus tjëwakojmë Pedro, Santiago mëët Juan tmëtso´jny jats tmëët´ëëy mëjkopkëxm kujemy´atë nits jetyë jawyinkukm ojts nyaktyikajtsyë. 3 Nits ojts mäwä'ät wyit y´atekx ta´ky nimati tkanaspatë mati ya naxkëjxy waatsyëkta'mp. 4 Elias mët Moises, jawyinkukm kyejxjëjktë jam ijty Jesus tmëtnyakapxookyë. 5 Pedro tyëktëëy nits tnëjm´aay Jesus: Rabí, oynyexy ku ëën ya nya´ëyën. Wäjyexyë nyëk´oy´ëyëm tuwëëk wiin uts´aytyëjk, tu´k mja´a atu'uk Moises jya'a mëët Elias jy´e 6 Pedro ka´a t´oknijaw'enyë tsoj wya'ant. të y´ijty ni tukëyë pyayoywyëtëjk tsëjkë kyëxtë. 7 Yo'ots myiiny, najts ojts tyakojkyëxtë, nits yo'ots akujky yëkmatooy ye'eny, yä'at ëts n'unk eepy mati ëts ntsekypy. matojëtë y´ayuujk. 8 Ku ojts atsujky y'ixëtity, nipën y'jty kyaok pën'itnë Jesus jayë y'jty natyu'k tana'apy. 9 Ku ijty kopkëxm kyitaknëtë nits ojts tnejmë, jats nipën tkawäjnëtët matitë t'ijxtë, nitnëm ku Dios u'unk nikx pyutëky, okën akujky. 10 Ka ojts pën tjäwaj'në, këm nyäktyëyëtë tsojä tayuujkë , "Ku okp akukm nikxy pyutë'ëky." 11 Jats yëktëjëtë ¿Tikëx jaywyëtëjk ojts wyä'äntë jats Elias jawyiin mi'imp. 12 Jats ojts tnëjmë? Elias jawyiin myiin, jats tyëkni'oyëkyëjx tukëyë, ¿tikëx jepnäj jaywyety y´ity, ku Dios´uunk nikxy y´ayoy, jats jaay nikxy kyaoy'ixyë. 13 Nits ojts tnëjmë, tëj Elias myiny, ojtstuntë pëntsoj tsoktë, tsoom jap jäywyat ya'any. 14 Ku ojts jam wyimpitë mä'am pyayoywyëtëjk y'ijty y´äkäixtë, jats ojts t'ixpääty kawinëmpyë jam ijty jääy, jats jaywyëtëjk jam y´ijty tmëtnay´oj´ookyë. 15 Ku Jesus t´ixpatë, atëy ajät tyänkëxtë nimay jyaajy, nits putpë t'änëkxetyë nits ojts mëknexy kapxpokxën tmotë. 16 Nits ojts Jesus pyayoywyëtëjk tyëktëy ¿tiyë natyaojëtëp? 17 Tu´uk ojts jaay y´ätsoy: yëk´ixpëkpë, xyä'm n'unk nmëtminytë. Jam tu'uk käoy espiritu mati yëk´atujkëp, jats ka´a oy yëkapxyë, 18 yëkwipipëtityë, jäts yëkitäyë, kawinëmpyë epyk y´äwäk´am pyitsemy, jats tyëjts t'äkätsmuky. Mpayoywyëtëjk ëts të njänëjmë, katë tjätë." 19 Nits pyayoywyëtëjk tyëktëëy: miits kätëyjaw'epyë ¿Jawinääk yäjë ëts miits yaj njakmët itët? ¿Jawinääk yäjë ëts miits njakmutenët? yëk min yäj. 20 Jats ojts mi'xy yëktä´änëkxë. ku ojts kaoy espiritu twiku´ixë Jesus, jatyë ojts yëkwipipëtityë. Jats ojts mixy jatyë näxkëxm kyatskitay, kawinëmpyë epyky pyitsëmy y'awäkäm. 21 Jesus nite'ety tyëktëëy. ¿Winääk jumëjt nyikxy mäyënäj jyety.? namyutsk´ewyë naj yjat'äxäjy. 22 Atsujkyjyaty yëkatsëmpityë jënjotm yëkjënkatspetyë, nëjotm naj nyaj jyayëkutakoywyanyë. Pën mjatypy timtu'ump, pä'äyo'ok ëts putëjk eeky ëts. 23 Jesus tnëjmja´y: ¿tso jä y´ixë pën jatypy ëts. Pëmpën tyëyjäw´eepy tunëptsa'a. 24 Jatyë ojts mixy tyeety kapx´kë'ëky, jats tnëjm jääy: ¡ntëy jä'äw eepy ëts! ¡putëkë ëts nkatëy jäw'äjtën. 25 Ku Jesus ojts t'ijxy tu´am jä'äy änëkxatyë nits ojts käoy espiritu twinkukäpxë: Mits u'um espiritu, kamatoo´p, ixyam ëts mits nëjmë, niwä'ats yë´ nijunë jam mka'okwimpitnët. 26 Espiritu yax kejky nits mixy u'nk wyipip´axajy, mits ka'oy espiritu ni waats. Mixy uu'nk naj kye´exy tso´om y´exyë të y´oknë,nits jaa'y nyäwyajnë "tëj mixy ooky". 27 Jesus mixy kyëë tmajts´aay nits mixyu'nk tsyëënkyuk'ëëy. 28 Ku Jesus tikpy tyëjk ëëy, nits pyayoywyëtëjk yëktëjë: "¿tikëx ëëtstë nkakapx pitsëmy? 29 Nits nyëmxë: yëë kya'oywye kayë najyë pyitsëmy, nukx tajkën këxm jats ayuj´atën këxm najtsyë pyitsemy. 30 ojts pyitsëm kojmëtë, nits nyaxtë Galilea, Jesus ka'a tsëky yëknijawët ma wyitity. 31 Pyayoywyëtëjk ja y´ijty tya´awan eekpy nits tnëjmë: Dios´uunk yëkëyaknëp yaajytyëjk kyëjë´m, jets nikxy tyëk´ooktë. Ku tjayëk´ooktët kyutuwëëk xëëw janikxy jyuky pyëkojmë. 32 Jats pyayoywyëtëjk ka'ijty twin jawëtë, tsëj'k etyëp ja y´ijty jets tyëktëmpitëj. 33 ku wyimpitë Capernaum. Ku Jesus jem y´ijty tyëkëntum nits tyëktëëy pyayoywyëtëjk. ¿titë y´ity mnatya o´ojkëp tuk'tu aaw?. 34 Amony ayëj ojts tyantë mati ijty nyatya o´okëxëtëp tuktuajy pën y´ijty nimëj. 35 Jesus tsyën´ixtajky nits twatsokëjxy nimäkmetsk pyayoywyëtëjk. "Pën jawyinëwyamp, ixokëptsa´a nits tmutu´nkëxt nitukëyë." 36 Nits mixy u´nk yëknëjm´ääy jeats wea´n jeam tneaxy itkukm nits tsean´jë´ky jeats wyiaany. 37 "Naynyajmë opyënë Pëmpën kyuentëpekpy mixy'unk tso´om ya´at ëts nxëkëxm ëtsja wyenë naynyajmë xkuentëpëkp, pëmpën ëts." Xkuentëpëkp, ka'a ëts natyu´uk xkuentëpeky, mëët ja tkuentëpeky mati ëts ojts xpakexy. 38 Juan tnëjm´aay: "Yëk´ixpëkpë tëj ëts n´ixy tu´uk ya´aytyëjkjaay tanikapxwätsy kyaoywyë mits mxëëw këxm nits ëëts nyëk atuktëtëj ku ka'a ëën xpanikxyën." 39 Nits Jesus wyaany:Ka'a xyëk´atuktët jakunipën naj tunk mëktkatu´unt ëts nxëëw këxm nits ëts xkaotyikojmët. 40 Pëmpën ëën xkamuampëjkyëm ëënjaxmët´ijtyëm. 41 Pëmpën miits mojyëp jak tuuk tsim në ku cristo këxm mjukyëtëj tyëy´ajtëm ëts miits nëjmë kaá ja´a yju´uny tyakoy´ity. 42 Pëmpën nitukën yëk´atukypy xyamutskjatypyë ku ëtstëj xtëyjyawyë, mas oyja´a ku paan maj´nk yëktayuktsum´t nits yëknëyuupat. 43 Pën miits mkëë myëk´atujkëtëp, wipoot´tëmkëë, mas oy je ku këëtuk mtëkët jiuky´ajtën jetypy, ku miits metsk mkë'ë ayootajk jetypy xmunëkxtët, manijunë jëën kyapiitsy. 44 Manijunë tsatsy kya´ooky, nijunë jëën kyapiitsy. 45 Pën miits mteky myëktakojyëp wipootë mteky mas oyja´a ku paktuk mtëkët jukyajtën jetypy, ku jamwyenë pu´uky metsk mteeky jats myëkuyupët ayo´jën jetypy. 46 Ma nijunë tsatsy kya'ooky, ni jëën kyapiitsy. 47 Pën miits wiin myëk takojëp juutëj mas oy ja´a kuwintu´uk mtëkëtët Dios wyimkukm, ku jamwyenë pu´uky metsk wiin myëkuyupët ayo´on jën jetypy, 48 ma nijunë tsatsy kya'ooky, ni jëën kya' pi´itsy. 49 Nitukëyë nikxy tyamtsëtë jënkëxm. 50 kään oyja ku tyamtsë jets ku kään ka y´oktamts´enyë. ¿Tso´ja yëktu´unt jets jatuk´yajë tyamtsëkyojmët? mëtëj miitsë kään, naynyajmë nyamyujotkujktakëtë miits tu´uk janitu´uk.


text:
PIHLIHBI
Wargahng Poal Yihr Yaa Pihlihbi
Rob Ke Nying Warga
Warga gihr Poal naa agweede yihr yaa Pihlihbi ngo anaa agweede ke yihr akuud umodho gihr yaa ayiiho ge anaa akwanye yi piny Yurop. Poal anaa yi thijin ge agweede kitaab gihn ni, kedea kuohme anaa ayihny jo mahne mooge maa yaa yiiho me tiihyo ree. Poal cwihnye anaa arahnyo ke nying giih ucahb ge puohny kiin akuud yaa yiiho yi Pihlihbi. Abea keehd maano, e cwihny Poal amedo yi warga gihn ni bang gihn ngo arubo ke rob me cwihny be diiw yea ke dhe yoohn yiiho gihre naa ayiihe Jeacuu Kriihjto keter.
Poal yaa yiiho geen Pihlihbi ge aleeye yi warga gihn ni ke nying gihn aoohr gene giih nyepinye maa anaa akonye ree ke gen. Warga agweed Poale ne ciihm cwihny jo yiiho giih Pihlihbi beere cwihny gen deed gene deedo ubahnge yihdh gen be baadh ke nying alyaahbe giih apahdh wiih Poal kedea wudh gen ke ngud gen. Cwihny gen aciihme kejea ngoor gene dhe yoohn beer gihr Jeacuu beere wudh gen be kadh ke giih upiny kan e pahdh aduule yihdh gen kedea giih nhyaam. Ngo ateede yihr gen kejea beehd gen naa anweehd ke Jeacuu ngo beehda muuny Juog maa ayoad gene ke nying yiiho gihr gen. Ngo kuu ayoad gene kaa nying wuor loohng Judea kedea giih yaay ne yug Judea. Poal agweehdo ke nying med cwihny kedea doohr ne cub Juoge yihr yaa beehdo naa anweehd ke Kriihjto.
Gihn wiihe ne maalo yi warga gihn beehda med cwihny, diiw cwihny, nweehd kedea kwany dhe yoohn yiiho kedea beehdo gihr jo yiiho. Warga lan cwihny Poal ke nying akuud jo yiiho giih Pihlihbi, ngo anyoadhe thiow.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-11
Giih ayug rog gen rih Poal ke ngude 1:12-26
Kuowo tiehd ke Kriihjto 1:27-2:18
Gwiihdo ke nying Timodhy kedea Epabrodiitoj 2:19-30
Toohn ke nying jo mahn kedea giih krahg 3:1-4:9
Poal kedea gome giihe maa yaa Pihlihbi 4:10-20
Gug luube 4:21-23
1
Maahdh
1 *
A Poal kedea Timodhy wa ge yaa tiihj giih Jeacuu Kriihjto, wa ne gweehdo yihru wu yaa nii cing Juog ge anweehd ke Jeacuu Kriihjto. Wu ge beed Pihlihbi, ge ayiiho ke dhe yoohn Jeacuu Kriihjto kedea yihr jo doonge giih ne kiin yaa yiiho maa jo kony gen yi tiihy gen.
2 Beehn Juog Wuur kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdh cub gene muuny kedea doohr.
Poal Muohj Koohr Juog Kedea Kwahyo Kaa Nying Yaa Yiiho Giih Pihlihbi
3
Juog gihn wuora koohre beehde muohja muohjo nea bangu para paro. 4
Thiow ge kwaaya kwaj ke nyingu cang, e a kwahy kaa med cwihny, 5
bang gihn akonyu an keehd tiihj ke nying Ciig Beer. Kuny gihru noono ngo athubo ke wong cahng ayiihu Ciig Beer uwahnhe cahng tihn. 6
Cwihnya med thiow bang gihn ngo ngahya kejea Juog ngaa athubo ke tiihj yi koohmu ke dhe yooh me beer wa kwaad man ubar maalo ke tiihj kiinu ukeehle ngo guge uwahdhe cahng uduu Jeacuu Kriihjto.
7
Cwihnya med ke nyingu kedea kare nud umihn cwihnya bang gihn wu beed yaa aduuna. Keehd maa amag an yi thijin wale keehd me naa yi kala ne puohnya Ciig Beer ukeede piny e wo cang muuny Juog unywaago nywaago. 8 †
Beehda gihn me keehd Juog e ngo ngahye kejea cwihnya ayuohd bangu cang ke dhe yoohn nhyaahro gihr Jeacuu Kriihjto.
9
Juog beehde ngo kwaya kwayo ke nyingu beere nhyaahro gihru ke kiinu ree jwage jwago ke dhe yoohn ngahy nyepinye kedea ke dhe yoohn dead yihdh gen. 10 ‡
Dhog yiehdh nu ge nuu ukony wun ungeyu gihn maa adiehr beere cahng duu Ngad Boadh nyoge e awuohj me thiin me yoade rogu tooro. 11
Awuohj utooro rogu bang gihn wu ayug Jeacuu Kriihjte, naa abiohgrwaale beere e nying Juog ke leeyo kedea upoonge.
Kar Beehdo Keehd Kriihjto
12
Jo wan, cwihnya ne bange ungahyu ngo kejea kwaad giih ayug rog gen riha, ge ne kony Ciig Beer udoohnge ne gihn me bar maalo. 13
Noono, e yaa koar paar jaah kedea nyoge mooge thiow ngo ngahy gene kejea a beehdo ne maabuuj kan kaa nying gihn nahga ngad Jeacuu Kriihjto. 14
Beehdo gihra yi thijin thiow cwihny yaa yiiho me thoohdh aweehge ngahmo ubahnge cwihny gen be diiw rih Jeacuu, kedea upuohny gene Ciig Beer e lwahr tooro rog gen.
15
Ngo beehda adiehr kejea nyoge mooge kiin gen ge upuohnyo ke nying Ngad Boadh nyoge e yihdh gen pahng ke giih tiel kedea ke giih ater. Kedea ngo adiehr kejea nyoge me thoohdh nud thiow me cwihny gen ne tiihy gihn me beer 16
Kwaad yaa ni tiihyo beer ngo yug gene wa maano bang gihn nhyaahro nud yi cwihny gen kedea ngo ngahy gene thiow kejea Juog e naa ayug an ne ngaa me rubo ke nying Ciig Beer. 17
Abea kwaad yaa yihdh gen pahng ke tiel, Ciig Beer be puohny gene kaa cwihny gen me cang bang gihn ngo par gene paro kejea gihn nu a athoohre yi gihn me raaj kara ge beeda yi thijin. 18
Abea nea mara, e gihn me raaj yi puohny nu tooro. Bang gihn keehd me puohny nyoge ke tiel yi yej wale me puohny nyoge ke dhe yooh me beer e poohd e Ciig Beer ke nying Ngad Boadh nyoge e ne puohny. Noono e gihn me rahny cwihnya ke nyinge tooro.
Adiehr muon cwihnya ubeehde e med bang gihn 19
ngo gihn me ngahya ke yaa aduuna kejea a uluny oogo yi thijin. Giih umeehg an luny oogo beehda kwaj gihru bang Juog ke nyinga kedea kuny gihr Wahy Juog ge yoad bang Jeacuu Kriihjto. 20
Giih daahda ke cwihnya kedea ge gaahna ge amuu: A daahd ngo ubahnge tiihya ge tiihya yihr Juog be gaahg, kedea a daahd ngo ukedh Juoge ngabo yaa aduuna awaahn ni, wa kwaad kaa acoon, beere riha cuba cubo ne weehg wiih Ngad Boadh nyoge moaro yihr nyoge. Kaano, e gihn me raaj tooro bang wiih Ngad Boadh nyoge umoar kaa nying kuowo gihra keehd me kuowa wale maa athow. 21
Beehd wiih piny kan gihr nyinge tooro yihra nea padh ke nying tiihj yihr Ngad Boadh nyoge kedea thona e ne beer keraahyo bang ne yoad Ngad Boadh nyoge. 22
Abea nea a bar maalo ke kuowo wiih piny kaa nying thaahb tiihy Ngad Boadh nyoge, e ma roma ke kwanyo kiin kuowo ke thoo wiiha adhiehdhe. 23
A ne kiin nyepinye ariow: ma beer yihra beehda ubahnge a be cahg beehdo wiih piny kan, ne ci bang Ngad Boadh nyoge. 24
Abea beehdo gihra wiih piny kan e ne ngweehn yihra bang ukonya wun. 25
Gihn ni ngo beehde e ayiiha kejea a poohd ubeehdo ke wun bang ne kony wun yi dhe yoohn beehdo yihr yaa yiiho kedea ne jwag yiiho gihru ubeehdu ke med cwihny wu yaa Pihlihbi. 26
A tiihyo wa maan ni beere ge beehna bangu, e kare nud umaahgu ke nying gihn atiihy Ngad Boadh nyoge yihra.
27
Gihn teeg keter beehdu ke dhe yoohn beehdo gihn arob Ciig Beere yihru ke nying Ngad Boadh nyoge. Keehd me kobe kejea a ubeehno ne maany wun wale a be rom wahnho ne maany wun, e ngo dhiila kaa ngahyo kejea wu beehdo kaa cwihny acielo yi yiiho gihru. Ke dhe yoohn beehdo gihn nu e wu dhiil cuungo naa acielo yi yiiho gihru ke nying Ciig Beer. 28
Wu kea tudo yihr jo mahn giihu. Beehdu e cwihnyu adeedu. Gihn nu nyoadh ngo yihr gen kejea ge nyoge me nying gen arwaahny Juoge abea wu aboadh Juoge. 29
Giih nu cang rog gen uyug gene bang gihn Juog tee acube yihru ne tiihj ke nying Jeacuu. Wu tiihyo yihr Ngad Boadh nyoge kaa dhe yoohn gihn ayiihu lume kedea wu tiihyo yihre kaa dhe yoohn raahm gihn ayoadu ke nyinge. 30
Awaahn ni rogu amadu banga ne buohj ke tiihy Ciig Beer gihn. Ngo beehda tiihj maa abuohja ke tiihy ngo coon, uwahnhe tihn, e ngo uneehno yihru kejea a poohd ubuohj ke bar maalo ke tiihj ke nying Ciig Beer.


text:
Paŋok
Paŋok (Maŋok) ee tuɛny rëprëëp nyith bud. Aye kɔc kök col Maŋok. Abuöt kënë aye pïu nyith ku köu dhïöt. Pïu kä aye tö kaam rëprëëp Paiya ku Arakanoid. Paŋok aye käm thoy-nyïn apɛi col Bakteryia, Bairäth ku Pangäth bɛi tënë kɔc
Paŋok Bakteryia (Bacterial Meningitis)[cokic | cok tënëyökic]
Paŋok aye kuatëkuatic bacteryia bɛi ku akiithic apɛi. Tök ku ye yen miith akël nɔ̈k apɛi aye cɔl Heomophiluɛ Influenza. Dët yen rac apɛi aye acɔl Neisseria Meningitidis ku aye kuat Paŋok cɔl Meningococcus meningitis bëi tënë kɔc. Dët ye kek diäk ku aa bakteryia aya, aye cɔl Streptococcus Pneumoniae. kënë aye kuat Paŋok cɔl Pneumococus bëi.
Mïth akël aye paŋok bakteryia yɔŋ arët
Paŋok Bairäth (Viral Meningitis)[cokic | cok tënëyökic]
Barääth aye käm kor nyïn apɛi; arëk bakteryia adït keek. Kuat bairääth gäk apɛi paŋok yïëk kɔc akïk: Herpes Simplex aye bairäth kɔc rɔp thook(thoŋ nhial ku piny, gëm ku liep); looi dëtök thokic, kaam amok tënë rööl; ku kaam aluat(mur) kek amok tënë dïär. Bairäth Paŋeŋ, mumps, thoŋ Dïŋïth aye kɔc yïëk Paŋok aya. Ajuëk aye kɔc cɔl adɔm paŋok të kic raan toom wälde. Bairäth Burjuŋ akɔc dɔm paŋok aya!
Paŋok Paŋäth (fungal meningitis)[cokic | cok tënëyökic]
Kɔc tuany aAdarwal (AIDS), Tïbï (TB) ku tuenytueny kɔc thöl gup riɛl guöp tiik aye Paŋok bairäth gua dɔm. Rin cïn ye kë ben ke tiit.. Päŋäth kök aye; Hithoplathima, kiritokokäth newopormɛn ku Aperjilath.
Paŋok Apëtënhom (skull fractures)[cokic | cok tënëyökic]
Raan cï yup nhom, awu cï nhom dɛɛny bï kuɛm alëu Paŋok bï dɔm ë rin bï kämpäth wum cilic ku arööl tiit luïïny bï la nyidhic ku dhiötkë.
Kït Paŋok[cokic | cok tënëyökic]
Akëël puɔc dhïët a ke yiic dääk te dhiɛɛu kek; atuny ë guöp apɛi awu tëdë ka guöp aben liɛɛr aya. Aye yïëk aŋöök, ciith, thiök ë puöu ku cuuth tïd ë nhom(anterior fontanelle). Mïth pëi rou awu diäk le tueŋ aye yiäk anyiɛny(dhiëu), thöök, cuuth tïd ku thiök ë puöc ca yiic. Mïth run diäk le kocdït aye yiëk aɣarnhom, riöcëruɛl(photophobia), riɛth ë yeth, aŋöök anyiɛny ku liäp ë nhom. Tëdë ka raan athöök ku rith yeth ku cök ace rot dhuk apath
Cäär Panŋok[cokic | cok tënëyökic]
Paŋok aye cau te miit pïu nyith ë yuɔm aŋuum ku le caaric bakteryia. Tëdët ka riɛm amit bï la them.
Tuëny Raan Paŋok[cokic | cok tënëyökic]
Raan cï kït paŋok tiëŋ ye guöp abï lac riɛɛŋ panakim. Abï muooc guöp ë piu, ku abï yëk wal thöök ku wal bakteryia nök ë guöpic ebën.


text:
Akɔ̈ɔ̈n
Akön aa läidhiethëmïth piny dïtbëtɛɛm ye pïïr ee köölë. Ee köölë anɔŋ kuat ë akön kerou ye pïïr, akön ë Apirïka (Loxodonta africanus) ku akön ë Athia (Elephas maximus). Thönakön ë Apirïka aa läidhiethëmïthdït piny dïtbëtɛɛm, ku bɛ̈ɛ̈rden kët alëu bë yaa 4m, ku theemden aalëu bë yaa 7,000 kg. Bɛ̈ɛ̈rden kët ë akön ë India aalëu bë yaa 3.5m ku theemden aalëu bë yaa 5,000 kg.
Kë ye akön dëcmoth ee tuŋden yenhom. Ciinakɔ̈ɔ̈n ee wum baar apɛi, ye looi në thoŋ nhial. Akɔ̈ɔ̈n ee käŋ dom ëye ciin, kecït cam.
Akön aanɔŋ tuŋ aya. Tuŋken aa lecdït ke cil bär ë thuɔŋ nhialic. Tuŋ akɔ̈ɔ̈n aaye këlocuei ee rin ye kɔc kädhëŋ looi në keek. Duɣaac ë tuuŋcïguaŋ [ivory] aacë akön juɛ̈c näk, ee rin ku ee köölë yäp akön acï pëën löŋic. Akön ë Apirïka ku akön ë Athia aa kuat awicthum rin kɔc aa kek yap keye tuuk ku rin tuŋken ku rïŋken. Akön anɔŋ löŋ ke gel tëden në pamaac yenëke yök thïn ëbɛ̈n. Akut Pinyëbɛ̈n bë Käŋpinynhom Kony thɔɔŋic lɔn nɔŋ akön ë Apirïka ka 440,000 ku akön ë Athia ka 45,000.
Akön aa lëu bë röt ŋic në macaaric, kë ye kɔc, agɔŋcïtraan [apes], ku dolpin ëtök aalëu bë looi. Akön aa tök në mɛ̈cthok ye ŋiɛc ke looi kaŋlooi. Akɔ̈ɔ̈n ë Athia acï tïŋ ke war kër ku looi kek bë luaŋ kuath.
Ŋuönakɔ̈ɔ̈n ee menh tök dhiëth ee run ka ŋuanic wale run ka dhiëcic. Danakɔ̈ɔ̈n aye dhiëth ke bɛ̈ɛ̈rde ye 85 thm, ku ye thiɛkde 120 kg. Ŋuötakɔ̈ɔ̈n aliec ne pɛ̈i ka 22, kam thiaarbëtɛɛm në läidhiethëmïth pinyiic. Kek alëu bë pïïr run 70. Mïthakön aa thuat run karou tueŋ pïïr pïïrkenic.
Ŋutakön aaciëŋ pïïrken në ruaal ë nyankumethken [matrilineal], yenëke aalëu bë nɔŋ akön ka thiäär ku täkac, ye ŋɛ̈ɛ̈r në ŋuötakɔ̈ɔ̈ndït [matriarch], ye arakjuëc ee ŋuöt dhiɔpbëtɛɛm. Cieŋ pïïric ë thön ë akön dït awääc apɛi. Ke ŋuɛ̈n, thönakɔ̈ɔ̈n ee lɔ ciëŋ në kec rualde ku mat rɔt kekë thönakön ye cïe në rualde tëdɛ̈t kekë rual kɔ̈k. Të nyiɛ ŋthönakön ruaalken thïn ke teem kek wei, ka kek ee cieŋ ëröt tëdɛ̈t kekë thönakön kɔ̈k.


text:
2 TIMODHY
Riown Wargahng Agweed Poale Yihr Timodhy
Rob Ke Nying Warga
Goan ka duohng yi riown wargahng Poal naa agweede yihr Timodhy beehda puohny wa ka nahge nyethiin kedea ngad kony yihr Poal. Gihn teeg yea keraahyo beehda guum. Timodhy apuohny kedea cwihnye aciihm ne mag rob kedea puohny ke nying Jeacuu Kriihjto beer mee ke nud cwihny. Kare nud umage puohny adiehr gihr Ciig Beer kedea lum Anweehd gihn acoon kedea uyuge tiihye wa ngad puohny maa ngad nyoadh lum Juog, giih me yuge cang kii raahm kedea mahn ke nyoge mooge.
Timodhy atoohn ne cohg ke nying ka raaje kii ngo nea ree amade yi yug giih beehl kedea peehm ke toohd me gihn me kony gene tooro, abea ge lyaahb wudh yaa lihng gen urwaahny gene.
Yihdh giih ni cang e aber yihr Timodhy e kar kaa naa abeehd Poale maa gihn anaa acube yi cwihny yiiho gihre, teeg cwihny, guum maa raahm yi bahng.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1:1-2
Muohj kahw kedea doohr 1:3-2:13
Atoohno 2:14-4:5
Beehd mar Poal ke ngude 4:6-18
Gug luube 4:19-22
1
1
A Poal e ne gweehd yihri, yih Timodhy a ge aoohr Jeacuue Kriihjte neehn kaa agweehg Juoge ngo coon. A aoohre ne teed lum Juog yihr nyoge kedea ne nyoadh ngo yihr gen kejea nea Jeacuu yiih gene yiiho, e boadh wahy me be gug yoad gene yoado. Boadh wahy gihn nweehd won keehd Jeacuu Kriihjto.
2 *
Timodhy, warga gihn agweeda yihri bang gihn yih neehn nyethiin yeya maa anhyaara ke nying kaa ayiihi lum Juog kii ngo. Beehn Juog Wuure kedea Jeacuu Kriihjto Ruohdho cub gene muuny mar gen kedea doohr mar gen yihri maa duu gene cwihny gen caahn rihi.
3
Juog koohre muohja muohjo ne naang ke bang dewaahr kedea decahngo. Juog gihr ge wura en ne wuora kedea a beehdo kaa dhe yooh me ne cohg me meehg cwihny Juog mihno riha. E naa gihn beehda ke cwihnya acielo. Ke nying nihn, e kwahya yihr Juog, e wiiha be wul ne kwaj ke nyingi. 4
Piih wongi ge anaa awoj piny ge poohd para paro. Yih acana keraahyo, a daahd uniida yihn keehdo beere cwihnya naa yum. 5
Kwaad yiiho gihn ne yihri be wul yi wiiha. Ngo uroomo keehd yiiho mar wongu ge cuohn ne Loaj kedea mar miihu ge cuohn ne Yunij. Ngo dhiila kaa ngahyo kejea yiiho gihri noono ree ujwage.
Muuny Acub Juoge Yihr Timodhy
6
Ke nying kwaad yiiho gihn ayiihi lum Jeacuu, e naa gihn bera ngo yihri kejea mag muuny Juog gihn ayoadi cahng anaa acuba cinga yi wiihi. Cinga anaa acuba yi wiihi ne dooj yihn kedea ne cub yihn yi tiihy kwaag yaa ayiiho. 7
Teeda teedo yihri kejea bar maalo ke tiihy nu, bang gihn Juog Wahy Juog acube yihro beere wo be tud. A teeda yihri kejea bar maalo ke tiihyu nu bang gihn Juog wo amuoje ke Wahy Juog me wo be weehge tudo, abea Wahy Juog cub tee kedea nhyaaro kedea dhe yoohn koar rogo.
8
Nea lum Juog ayiiho beer mee e wiihi be laahy ne rob ke nying Jeacuu yihr nyoge kedea ne rob ngo kejea a beehda gomi. Yih kea tud nea yih ke maa neehn ka beehda kan yi thijin. Dhiil guum neehn mara ke nying Juog bang gihn Juog yih umuoje ke tee me guumi giih me reje. 9
Anahg Juog e naa par ngo e keede ne boadh wahyo kedea ukwanye won ne tiihy tiihye. Giih nu ge ayug Juoge yihro padh ke nying gihn maa tiihyo yihre, anahg ke nying gihn maa atage kedea ke dhe yoohn muuny mare. Muuny ngo acube yihro, ke nying Waahde Jeacuu Kriihjto. Acube yihro yi nihn umodho e maalo maa piny ge puud kuu acage. 10 †
Gihn maa anaa angahyo ke nying gihn atag Juoge ngo atooro. Abea, awaahn ni ngo anyoadhe yihro naa abeehn Jeacuu Kriihjto Ngad Boadh nyoge. Jeacuu, thoo ataaje kedea unyoadhe beehdo me yea tooro thoo yihro ke dhe yoohn kitaab Juog. 11
Ngahyi kejea lum Juog ke ngude e naa akwany an kedea uyuge an ne ngade me oohre ne rob ke nyinge kedea ne puohny Ciig Beer yihr nyoge cang. 12
Ke nying tiihy akwany Juoge an yea, e naa gihn ayoada giih raahm rog. Abea keehd maano e wiiha be laahy, bang gihn ngaa acub tiihj yihra beehda ngaa me ngahya kedea ngo gaahna gaahno. Ngo angahya kejea giih atiihya ge pahdh yi cwihnye cang, kedea ke nying giih nu atiihya, a ukooge cahng uduu Jeacuu.
13
Dhe yoohn puohny maa athiir gihn alihngi banga ngo kea wii. Puohny yaai ke puohny maa athiir. Puohny nyoge ne cohg ke dhe yoohn me yiih gene Jeacuu Ngad boadh won unhyaare. 14
Wahy Juog gihn beehdo ke won yih ukonye ne mag luube giih beey ge wii Juoge yi cingi.
15
Ngahyi kejea Piigeluj maa Ehrmojean kedea yaa yiiho giih abeehno ke yoohn piny Aacya ge goohd oogo riha. 16 ‡
Abea Onecipoaruj gihn me beer atiihye yihra. Beehn Juoge dooje Onecipoaruj kedea yaa paare ke nying gihn beer e ayuge. A aliewe tiel me thoohdh kedea umeehge aduuna ngahmo. Wiihe kuu alaahyo ne liew an keehd maa anaa yi thijin, 17
bang gihn kaa awahnhe ke geen Roama, e athubo ke daahd kara uwahdhe kaa ayoade an. 18
Beehn Juoge wiie giih me reje naa atiihy Onecipoaruje piny yihr ngo cahng ukihm Juoge nyoge. Ngahyi thiow kaa akonye an kii ngo kaa anaa yi geen Epicoj.


text:
Ruëny ëë dhöl cï kɔc duöŋ guïr bë ya ruënydït apɛi ke kɔc cië diɛr kënë raan däŋ bïk wëu kun akual wulɛ kääŋ cɛŋ ŋɛk nyiai cïmɛn rin raan.
Kɔc-ruëny alëu bïk kɔc cɔl talapuun, atuc email, atoc wël talapuun nyin ku atuc athör cï göt thanduk baai yïc. Kë ba piny awël kök kony yïn bë ŋïc ku tiet-rot tënë dhöl kadiäk ruëny röt lac looi.
Cääm aweet ruëny
Kɔc-ruëny aa yïn tuöc athöör piɛth cï ŋiëc göt tënë tïŋ yen, emailä, agɛ̈t wël talapuun nyin walɛ̈ tëde ka gät wël wɛpthaitic lëk yïn lɔn yïn anɔŋ wëu cää ke caam. Wëu ca caam tɛk alëu bïk ya wëu,nïïn-löŋ,talapuun dhëëŋ apɛi wulɛ̈ wëu aɣööc. Të wïc yïn wëu ca caam, keek alëk kë yïn lɔn bï yïn wëu ajuër-kou walɛ̈ ariöp kaaŋ dhïl tääu piny tueŋ tëde kë lëk ke yïn ba keek tuöc akuën wëu (bank account).
Kää kök ë kïït wëët ee ruëny kënë amat ke:
- wëu ca caam ake aweet (lottery) walɛ̈ tuuk tër ku acië kë cë yïn la thïn
- yïn alëu bë yï thiëc ba yup talapun walɛ̈ tuɔc kääŋkun ciëŋ thïn emaïlïc
- yïn adhïl arïöp tuöc walɛ̈ akuën wëu tënë wïc yïn wëu ca caam
- thanduuŋ tuöc (Post Office) nïmïra, emailë tuɔc walɛ̈ mabaal talapun nïmïra agam ke këbï wek aröm thïn (acië nïmïra panden ceŋ kë tääu thïn).
Ruëny erin dhuuk ciën ariöp
Kɔc-ruëny aröt cɔl kɔc lui ke akuma mac baai, ɣon wëu walɛ̈ akutnhom dɛt yen ŋic kë cï rot guïr apɛi ku lëëk kë yïn ok amuk wëuku - ku na wïc wëuku kë yïn akɔŋ wëu ariöp tääu piny tueŋ walɛ̈ kë thööŋ ke wëu ajuër. Kɔc-ruëny kök eya ekë luel lɔn wëukun-niöp walɛ̈ wëu-kuɔny tënë riënythï acï juëc, wulɛ̈ wëu ariöp acï taau piny kë juëc la këwïc ku bë wëu ariöp dhuok piny tënë yïn.
Ɣon wëu yïc, luoi thuuk walɛ̈ akuma acï lëu bï yïn gät ku luel kë ok amuk wëuku kuna wïc wëu kë yïn awïc ba wëu-ariöp kaaŋ taau piny bë ke jal yiɛ̈k yïn.
Ruëny rïn ke nhiëër
Kɔc-ruëny abën tënë kɔc-jöörkie ɣään wɛpthäit thuöt yïc. Nyïnic të cï keek nhiëër cak cök walɛ̈ acï yï nhiar, keek anyiɛ kääk gät bë kë yiath emailë dën yïc, yup talapuun ula gɛ̈t talapuun nyin. Thää bäric, kɔc-ruëny amäth looi ke kɔc wïc këbï ke jöör ɣonlany-internet yic, kuë këla nïïn-juëc bïk puöth ŋic apiath ku dë kë nhiëër.
Kamthïn-nyiɔt, kɔc-ruëny aje röt guɔ wel ku looi kë anyïköl wïc ke wëu, arak kïthïc aye kë looi ke tuany walɛ̈ kë cï raan tök ë kɔcken macthok nök walɛ̈ taau wëu piny kë wëu lui wek keek tëjääriɛ. Tɛ̈ cït kënë, ke raan duöŋ acï jal guo löny kë cien ku jɛl guɔ araan toc wëu,cɔk yen nɛn kɔcken macthok walɛ̈ määthke luel ka kɔc-ruëny. Nyinic të cï wëu tuɔc ë thanduuŋ tuöc walɛ̈ önlaany, kë wëu kää acï röt bë lëu acïn bë keba kuany cök bïk röt la dhuuk ciën.
Tiët rot apiɛth - wël ril cï nyoth akë bë ya tak alɔŋ ruëny
- na ë tiŋ aye kë piɛth këlëu bë ya yïc,yen kecit kë bë rot looi yen ruëny
- tïït rot ë emailë kec yïn thiëc, yup talapuun walɛ̈ athöör jam yïn nɔŋ wëu kec nyiai tënë walɛ̈ wëu kanydu
- duk wëu toc walɛ̈ akuëndun ɣon wëu tënë ruëny ke dhöl wïc yïn wëu walɛ̈ dhuk piny ariöp
- tiŋ lɔn yïn acï la thuëc aweet walɛ̈ caam wëu ariöp ku dhïl ŋïc lɔn adë kɔc dë aweet caam acië yïn thiëc wëu ariöp bë yï jal gam wëu ca caam walɛ̈ wëu ariöp
- acïn taau piny wëu tënë ayï kedäŋ të cɔl athör toc wëu walɛ̈ tuöc wëu - akölriëc tuɔc wëu ë kuer piɛth cïtmɛn aa kredït kat (credit card) walɛ̈ ɣɔnlaany cɔl PayPal
- rot tiet ë wɛpthait ruëny ku yen alëu ba looi dhöl la cök cïtmɛn bä dai kïït thuura ɣon wëu yen ŋic apiɛth,walɛ̈ akutnhom kök cï guïr - na yïn acïe këŋïc, gät tëde keyi yup ɣon wëu walɛ̈ guïr ba la bë lɔ cökic
- yïn acë piath ku ba anuet looi thïn emailɛ̈ bï yïn gɛ̈t ula jam ke kɔc luɔi tëjaariɛ. Akölriëc ebën göör wël gät cök ë google yic, athör talapuunic walɛ̈ kë wënë loiloi kënë looi erot
- acïn wëu lëu ba tuɔc tënë raan kec wek kɔŋ röm bäk nyïn tïŋ,të na cɔk alɔn cï yïn jam ke ɣen walɛ̈ nɔŋ miöc ca lööm tënë keek
- Piëŋ tënë kɔc macdun thok ku määthkun rïn na keek adë ke dɛk ke puöth alɔŋ raan cï röm ke yïn ɣonlany-internet
- Kac-nyin të na ɣonlany thuurat tënë thuöt acië rööm keek kë cï luel walɛ̈ ë tïŋ keek acït thuurat nyiɛ tëdet athööric.
Ba këloi lac looi tënë kɔc-ruëny
Na yïn aye tak lɔn cï yï dhïl ruëny, yup ɣok ula gät nyinic bë kë cï rot looi luel. Të cït ŋëëthku yen ruëny cï rot luɔi, yïn alëu bë wëuku dhuuk yï kɔc gääm yïn kredït kat (credit card) walɛ̈ ɣon wëu (bank).
Na yïn acië keŋic adë ke wëuku abï dhuuk ciën, ke ŋot apiath apɛi tënë yïn yen lɔn cïn ë luel ɣen ruëny cï rot looi, erin ke cï rot looi abë ok kony buk kɔc-ruëny cɔl akac tënë kɔc kök bïk keek duöŋ ula ruëny pei.
Piöc rot kök wïc bä keŋïc alɔŋ të bïn ruëny ŋiëc thïn ë dai videos thuukul Stevie kuen kë piöc kɔc-ɣööc atö ku loiloi-thïnyiɔt tëjääriɛ.


text:
Yekenë ee lëk në tuanyë Coronavirus në Australia në penë dhoŋuan ke ye nïïn 9 në runë 2021
- Biäk töŋë regional NSW abë liep bë lääu
- Apuruk ake yɔ̈ɔ̈k bï kɔc ye lɔ në baai baŋë Regional Victoria ya gël të kenë raanë keek päl cäth
- Akuma panë ACT ee CBR app waar
- Queensland ee raan tök yök ek tuany në tuanyë COVID-19
New South Wales
Panë NSW ee kɔc ke 1,405 yök keke cë tuany në tuanyë COVID-19 ku kɔc ke dhïc athou.
Bɛ̈nyë Premier Gladys Berejiklian ee ajuiɛɛr ë të benë ɣään päl nom lääu juiir kuka cë luɛl bë yic lifting restrictions from the Monday after NSW passes the 70 per cent double vaccination target të nɔŋ kɔc ŋuɛ̈ɛ̈n cë keek tom në wälë COVID-19 ku cë keek tom në ayic rou ëya në wälë COVID-19 vaccine.
The stay-at-home rule will no longer apply, and up to five visitors will be allowed in a home where all adults are vaccinated. Hospitality venues, retail stores, sporting facilities and personal services such as hairdressers and nail salons will reopen under the one person per 4sqm rule.
Të nɔŋ kɔc cë keek tom, kë rëër baai acë rɔt bë looi ku kɔc ke dhïc abë keek ya puɔ̈l bïl ya lɔ nëëm të cenë keek ke toom. Ɣän ke cɛ̈m, ɣän ke ɣɛɛc aläth, ɣän pol, ɣän ke nainom abë liep në ɣän ku në kɛɛm ke kɔc rɛ̈ɛ̈r thïn ke ŋɛk abë ya rëër në 4sqm
Gɔl në penë dhoŋuan ke ye nïïnï11, ke biäk kɔ̈k ke parts of regional NSW abë ke puɔ̈l bïk lääu të cïn en raan cë bɛɛr yök ke tuany në nïïn ker 14.
Agök yök në köl benë yïn lɔ toom ke yin neem book your vaccine appointment në yekölë.
Victoria
Panë Victoria ee kɔc ke 324 yök keke cë tuany në COVID-19 ku kɔc ke 107 në ye yic ake yök keke thɛ̈ny rötha awuɔk nyic wën thɛɛr.
Në ye mɛn pane Victoria Police abë tïït në ɣän ben ke kɔc gël cïï bë bɛɛr në baai këi ka Regional Victoria kenë ke jɛ̈l në Melbourne të cenë regional Victoria päl lääu ke pɛi ye nïïn dhoŋuan penë dhoŋuan.
Fines for breaching the rules and attempting unauthorised travel to regional areas can be up to $5,5000.
Raan dhoŋ lööŋ ke COVID-19 yic abë dhil në kuum në $5,5000. Të leer en në bai baŋë regional Victoria.
Agö yök në të benë yïn lɔ toom ke yin neem vaccination centre të thiääk ke yïn.
Australian Capital Territory
Panë ACT ee kɔc ke 15 yok keke cë tuany ku kɔc ke 8 keek ka ke tɔ̈ në baai yic .
Në ye mɛn ke APP jöt lëu bë yïn nyuɔ̈th yenë kë Check In CBR app thany yic abë yïn nyuɔ̈th ɣän cë yic nɔŋ awauɔk ku lë yïn kë ba looi neem card with a QR code atɔ̈ të nɔŋ raan cën telepune dït ka smartphone.
Ago yök në të benë yïn toom book your vaccination ku ba thïc në köl benë yin lɔ toom.
Ɣän yenë ke kɔc week, cäth, ɣän ke thëmë guɔ̈p ku jɔl ya ariɔmë kuɔny në riääkic ënë alëu ba kek yök.
Në ɣään yenë ke kɔc week ku lëkde ku ajuiɛɛrë thëmë kɔc gup ke yïn neem webthayit ke akumaai ke state ku territory man tɔ̈ ke yekakɛ̈ kuany cök:
NSW Travel & transport and Quarantine
VIC Travel permit, Overseas travellers and Quarantine
ACT Transport and Quarantine
NT Travel and Quarantine
QLD Travel and Quarantine
SA Travel and Quarantine
TAS Travel and Quarantine
WA Travel and Quarantine
Na ye raan kɔɔr ba cath ke yïn lɔ në wɛ̈ɛ̈r baŋtï, ke yïn lëu ba athöördu tuɔny në yntanɛtic ku ba thiɔ̈ŋ kë bë yïn jäl yiɛ̈n ajuiɛɛr benë yïn puɔ̈l. ThanyI ye tënë Click here ago yök në lëŋ kuɔ̈tic ku lööŋ cë kek tääu të kɔɔr yïn ba jäl në Australia. Atɔ̈ke nɔŋ lööŋ cë kek taäu kuka lëu bïk röth dac waar nëŋö tiir ake yiɛ̈n lööŋ bïk kek ya kuany cök. Ye lööŋkɛ̈ aye akum ake caar në nyindhiɛ kuka lëu bë kek waar yic ku neem Smart Traveller ago kek lɔ nyic.
- Në ka cɔɔlë kek ku lëk lɔcök në tuanyë COVID-19 ke yin neem ajuiɛɛr yenë yï lɛ̈k në thook ke 60 në sbs.com.au/coronavirus
- Në lëk ku jɔl ya nyooth të nɔŋ akumaai ke state ka territory ke yïn neem: NSW, Victoria, Queensland, Western Australia, South Australia, Northern Territory, ACT, Tasmania.
- Na kɔɔr lëk në ajuiɛɛrë tuɔ̈m yenë kɔc toom në thoŋdu ke yïn neem COVID-19 vaccine in your language.
Akutë NSW Multicultural Health Communication Service atɔ̈ ke nɔŋ athöör kuɔ̈tic cë kek waar yic:
COVID-19 Vaccination Glossary
Appointment Reminder Tool.
Na kɔɔr ɣän yenë ke kɔc them gup ku jɔl ya ɣän ke tuɔ̈m ke yïn neem wɛbthayit ke state ku territory:
NSW
Victoria
Queensland
South Australia
ACT
Western Australia
Tasmania
Northern Territory
Në lëk tɔ̈ në ariɔmë kuɔny në riääk kanë tuany yic ënë, ke yök lëk në webɛthayit ke state ka territorydun yenë cïŋ yïn thïn:
NSW
Victoria
Queensland
South Australia
ACT
Western Australia
Tasmania
Northern Territory


text:
Mixe de Mixistlán Libro de Marcos Capítulo 3
Marcos Capítulo 3[edit]
1 Jatuk´ojk Jesus tyëjkëkyojmë tikypy jap ijty ya´aytyëjky jä'äy mati të´ëts kyë'ë. 2 Muntu´un jä´äy a'ixtëj pën yëk tsokypy pokxën xëëw pä'äm ja´ay. Ja´a y´ixtëp ti tako´ony tyu´ump nits tniwampatët. 3 Jesus tnëjmë yä´äytyëjk jä´äy mati të´ëts kyë'. tenkyukë, tanë yä itkujky. 4 Nits jä´äy tnëëmë: ¿oy ku pokxën xëëw ntu´nën päjt ajtëp käpäjt ajtëp, nyëk ojkën o nyëk juky pyëjkën? nipën ojts kyä´ätsoy. 5 Xon ixëtij´ty ämpëkp, t´ixy ku jä´äy mëk nexy y´äm y´otm yëk ayow ojts nyajeaw'atyëj nits ya´ay tyëjk tnëjm´ay: "xaj' tëw" nits xyajtëëy Jesus tyëk´aoyë jyaay yaaytyëjk kyë'ë. 6 Jatyë fariseos pyitsëmtë twämuktë Herodianos nits tnikapxtajk etyë ntsotyëk ooktët (Jesus). 7 Jesús tsyo´on kojmë mëët pyäyoywyëtëjk. nyäjxy Galilea myëjnë jotm jats nyikxy. Nimäy jä´äy pyanëkxë mati tso´ontëp Galilea mëët Judea. 8 Mëët Jerusalen, Idumea, mati jawanë ja'kem Jordan, nyiwititypy Tiro mëët Sidón. Ku nimay jyä´äjy tmätotëj tso ijty ja tukëyë tuny nits y´änëkx´ajtëtëj. 9 Jesús tnëjmë pyäyoywyëtëjk tëkëtë barco jotm jamts m´aixtët. Tsaatsy nyimay ijty jä´äy jats ka´a y´atijmukët. 10 Ni mäy ojts jä´äy tyëk tso´oky, mëët mati yëk äyow jatëp y´änëkx´atyëtë . Ja ijty tsyoktëp tonmatstët. 11 Nën tukyajë atukyajë kya'oywyë espiritu ïxyë jatyë yäx ke´eky nits wya´antë "mits Dios u´unk." 12 Jesús ojts mëktpäwä´ny jats ka'a yiknikaxjëkët. 13 Ojts kopk këxm pyëty nits twaatsooy pën tsekypy nyëkxt jam jats anëkx atët. 14 Ni mak metsk ojts ta kapx pety. (Mati xyëë mo´oy apóstoles). Ja´a mati mët itëtëp më´ët tpäkaxt kä'ämäywyë (nyi kapxët nyi matya´äkët). 15 jats kutujk tmëtët tso kya'oywyë tkaxpitsëm´t. 16 Jesús täkäpx pejty nimäk'matsk: "Simón tyëk xëë pejty Pedro." 17 Jacobo (Santiago), Zebedeo miaj´nk, Juan, Jacobo (Santiago) üjtsy (mati ojts tkuxëwë änaw u´nk tëj); 18 Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo (Santiago) Alfeo, myaj´nk, Tadeo, Simon el Zelote, 19 më'ët Judas Iscariote mati ijty këyäk wäjnëp. 20 Jats tyëkëntum nyëkxtë. Jats atukya´ë kawinë'ëmpyë jä´äy yo'oymyukojmëtë nikä'a tiempë myoyëtë nits kyaytyët. 21 Ku ojts myuku´uk tëjk nixyën tyukjayëtë nyijaw atyëtë nits y´anëkx´ajtëtë jats y´ixyitëtët kunam wya´antë. të yë myü'uky jyätnë. 22 Nits jaywyëtëjktë mati kitaktëp Jerusalén wya'ntë: jam yë tyatsë´ën ätyë kya'oywyë (Belzebú), kya'oywyë wyintsënkëxm yë tkäpx pitsemy kya'oywyë. 23 Jesús ojts twa'atsoy wyinkujky nits mätyäky kyë'ëxm tnëjmë: ¿tsoj ixë kya'oywyë këxm ëts nyëk pitsë´ëmt kya'oywyë? 24 Pën tu'uk kutujk nyanyiwutë´ëkyë nika´a yë´ë kutujk y´it. 25 Ku tu'uk tëjk familia nyawe'akxyë ka´ats jotkuj´ajt t´okmëët´enyë. 26 Pën kya'oywyë tëj nyanyiwutëkyëj jats wa'akxy ka'ats ja mëk tye´anët, kukëxëp ja jatyëj. 27 Nipën kyätëkë mäj yä´äytyejk jä´äy ntupy pën ka´a jawyin tmëj wë´ëmpety. Nitnëmts nyëkxt tmajtsët tukëyë pyektä'äky ma'ti myë'ët. 28 Tyëy'ajtëm ëts nwä´äny, tukëyëj näxwinyët jä´äy tyako'ony yëkmä'äkxtukyë nay nyäjmë kya'oykyäpxy mä'äm tyakoy´itëj. 29 Pë´ënts myukäpxtäkoypy ja Dios Espíritu Santo ni'junë kyayëkmä'äkxtukt ja´äy nitänëptsa´a tya'ako'ony xëmë këxm. 30 Jesús naj ojts ye'än kü ijty wyä'äntëj, yë'ë myë'ët kya'oywyë. 31 Tyä'äk më'ët myuku'uktëjk myintë jats tëkwimpy a'ixtë. Nits ojts yëkwäy. 32 Nimäy nyë´äx jä'äy nyite´anë wyitijtë nits nyë'ëmxëtë: mtä'äk më'ët muku'uktëjk ixip tëk wimpy, jats mnijäwëwyänyë mä'm ity. 33 Jesús y´ätso'oy:¿pën jatë mati ëts ntä'äk eepy ëts nmuku´uk eepy? 34 Nits ojts ixë tity jats t´äxtujky mati ijty nyitanë'awitityëtëj ojts ye'any: ¡äxtu´ktëj, ixy'aj jatë ëtsën ntä'äk, më'ët nmuku´ktëjk! 35 Jats opyënë mati Dios tsyojkën tyu'jnjaapy jä'a ya´aytyëjk ëts n´utsy´eepy ja´a toxtyëjk ëts n´utsy´eepy naynyajmë ja´ts ëts ntä'äk´eepy.


text:
2 JOON
Riown Wargahng Agweed Joone
Rob Ke Nying Warga
Riown warga gihr Joon anaa agweed ke ngaa duohng akuud yaa ayiihe ne oohr yihr dhaar akwany Juoge kedea joe. Lum yea kejea warga aoohr ke yihr akuud yaa yiiho giih yi paajo. Warga arubo kaa nying nhyaar rog kedea toohn nyoge ke nying yaa ucahb kedea puohny gihr gen.
Kaa Acaan Luube
Lum umodho 1-3
Ka ne wiih nhyaahre maalo kii ngo 4-6
Toohn ke nying loohng ucahb 7-11
Gug luube 12-13
1
1
A ge ngaa duohng akuud yaa yiiho, an ne gweehd yihri yih dhaar akwany Juoge ne beehd yihdh yaa ayiih Juog. Wargahng ni gweeda yihri kedea yihr joi. Kedea wu beehda nyoge maa anhyaara ne cohg. Padh a keede e ne nhyaar wun, abea wu anhyaar yaa ngahy giih beeye ge anyoadh Juoge thiow. 2
Ge nyoge me beehdo kaa dhe yoohn giih beeye ge anyoadh Juoge wa kaa arob Juoge ngo yihro.
3 Beehn Juog Wuure kedea Jeacuu Kriihjto Waahde cub gene muuny maa doohr gihr gen yihro kedea duu gene cwihny gen caahn bango. Yug gene giih ni yihro maano e wo beehdo kaa dhe yoohn adiehj giih anyoadh Juoge kedea e wo beehd e wo nhyaar rogo.
Loohng Rubo Ke Nying Nhyaahro
4
Joi mooge me bang gen alihnga cwihnya amihno rog gen keraahyo. Cwihnya amihno bang gihn ge beehdo kaa dhe yoohn giih beeye ge anyoadh Juoge, maa wa kaa arob Juoge ngo yihro kejea dhiilo gen ke yugo. 5
Gihn, e ne roba yihri yih dhaar anhyaar. Dhiilo beehdo e rogo nhyaaro nhyaaro. Rob ke nying nhyaahro padh rob me nyaahn me kuu akuong ke lihngo e gihn gweehda yihri ke nyinge. Beehda loohng maa alihngo ke coon ge athubo ke yiih lum Jeacuu. 6
Nhyaahro me ne cohg beehda ne beehdo e wo tiihy giih arob Juoge. Beehda gihn me ngahyo ke cahng ayiiho lum Jeacuu kedea gihn ngo anaa angweel Juoge piny kejea niid nhyaahro yi beehdo gihro.
Jo Mahn Giih Jeacuu
7
Giih ni ge aroba bang gihn paajo yea apaahng ke yaa ucahb. Ge apiih ne puohny giih toohd kob gene kejea Jeacuu Kriihjto kuu abeehn wiih piny kan e yihre ne kuohm wa mar dhaano utaahngo. Kwaad ngaa me puohnyo wa maano, ngo beehda ngad ucahb me dwaahng nyoge kedea e naa ngad mahn gihr Jeacuu. 8
Noono e kea koaru rogu beere tiihj gihru yihr Juog wiihe be taay piny Kedea beere akoohg ucub Juoge yihru ke nying tiihyu yoadu yoado cang. 9
Aroba yihru kejea ngad mad giih mooge yihdh giih apuohny Ngad Boadh nyoge ge ayiihe kedea be bar maalo ke yiih puohny Ngad Boadh nyoge padh ngaa maa anweehd keehd Juog. Abea ngaa bar maalo ke yiih puohny Jeacuu, ngo beehda anweehd keehd Juog Wuur kedea Jeacuu Waahde. 10
Noono, nea dhaano beehn bangu abea puohnye be room ke giih puohny Ngad Boadh nyoge, e ngaan nu keá meehgu beehdo ke wun. Thiow keá ngaa maahdh ngo kejea ngo beehda ngad akuud. 11
Kwaad ngaa maahdh ngo, e ngaan nu amahdo ke ngad ucahb kedea adoohng ne ngaa me kony ngo yi giih reje tiihye.
12
Giih me thoohdh me daahda ke rob yihru nud. Abea a be daahd ugweeda gen yi warga wa kwaad gihn. Gihn daahda kedea gihn ngo gaahna gaahno beehda an e nuu ubeehn ne liew wun. Kaano arumo, e wo upiih ne rob kedea e naa ka udoohng cwihnyo med.
13 Nyethea nyemiihu, nyemiihu ge akwany Juoge ne beehd yihdh yaa akuud, yih amaahdh gene.


text:
Agɛmkɔckedhiɛ
Riɛl de kɔc kedhiɛ (Agɛmkɔckedhiɛ), Keek ë rinkɛ̈ aayenë luui ë kuat miiric ye raan ë bɛ̈n rɔm ë jam ku kë loi ë kɔc ë baai. Ee run thiöökkɛ̈, cïï kɔc pöc, anɔŋ kuɛr ye looi cït kakɛ̈:
Kɔc aaye lööŋ yam mat, ku të cïnë ke lɔ̈ɔ̈k ë lööŋ thɛɛric thïn. Kän ee cɔɔl agɛ̈mkɔckedhiɛ (Democracy).
Kɔc aaye duŋɔ̈ɔ̈r kɛn kuany. Kek ë duŋɔ̈ɔ̈rkɛ̈, aaye kë loikï thäny lööŋ cïk kuany. Kän ee cɔɔl agɛ̈mkɔckedhiɛ, ye amatnhomkɔc naŋ rɛn cïï kuɛ̈ny ye. Luɔɔi de alöc, ee cɔɔl alöc ë kɔ̈ɔ̈c. Luɔi alöc ë kɔ̈ɔ̈c, ee looi ë run cïï meek, ka yïn yaa të cïï rɛn ë cïï lɔc thou, ke nyin deenë aberë kuɛ̈nyic raan.
Akööl kɔ̈k, ke kɔc aaber lööŋ yam kuany bïï kek kathɛɛr waar. Të ye luɔ̈i ye. Aye alöc ë kɔc cë ye kënë gam, eke ye kɔc nhiar alöc bë rɔt looi. Kɔc kek ye kënë looi, aaye lɔc eke looi ë ɣɛ̈thɣɛ̈th. Kän ee dac looi, të lɔc ë kɔc ye luɔ̈k luk. Të luk kek ë kɔckɛ̈, aaye käk ke thiëc juiir, bïnë raan thiëëc, bïï nyic alan nɔŋ yen awäc, ka yïn ciɛ̈n awäc.
Ë pan ë kɔc ɣer, (Yerop) Luɔ̈k ë kɔc ye lukkɛ̈, aaye looi tëde luɔ̈k riliic dït nɔŋic cït yïk nääk ë raan, ka yïnë raan dɔm ku tɔ̈u bïnë kë yuïc göör ëye kɔ̈u, ku dɛ̈ rɛɛc ye looi ë diɛny cït cuɛ̈ny ë ɣön ë rɛndɛ̈ ke cïn kënë cuɛ̈nyë ye.
Alöc (yenë kɔ̈ɔ̈c)[cokic | cok tënëyökic]
Të cïï kɔc alöc looi, ke kɔc kek cë tiam aaye week. Të ye luɔ̈i ye apuɔl. Rɛn ë kääc cïï cuɛ̈t arëët cë kɔc wuɔ̈r, yen ë yaa rɛn cïï lɔc. Anyiɛcwëlbääny cïï lɔc, aye naŋ akuut dɛn ye ŋɔ̈ɔ̈r cïï cäk bïnë ke yaa nyic. Yen akuut dɛɛnë aaye kek rɛn bë ye ŋɔ̈ɔ̈r lɔc. Na jɔl kek ë kɔc akuutkɛ̈ kɔ̈ɔ̈c, ke rɛn bë kɔc wuɔ̈r, ke yen jɔl ya rɛn akuut cïï lɔc. Keek kɔc ye kɔ̈ɔ̈c bïï ke lɔc kɛ̈, aabë dhiilë yaa naŋ kakɛ̈:-Run ken ke dït aabë yaa dhiilë nyïc, ku lon den bë lëu ë luɔi ë miiric yic. Acie raan ë bɛ̈n yen ye lɔc. Rɛn ye naŋ yic bë lɔc, ee yaa manhbaai, ku ye rɛn cë dït, kɔc kɔ̈k aalëu bïï ke tɛɛm wei, cït kɔc cïï ke mac.