text:
4
Pïtɛr ku Joon aacï ɣäth luk yic
1 Tɛ̈wën jiɛɛm Pïtɛr tënë kɔc ku Joon ke kääc yelɔ̈ɔ̈m, ke kɔc kɔ̈k käk Nhialic, ku bɛ̈ny apuruuk ɣön Nhialic tiit, ku jɔl aa kɔcdït kɔ̈k, kɔc akut Thaduthï bɔ̈.
2 Keek aake cïï puɔ̈th mit wɛ̈t ye Pïtɛr ku Joon kɔc piɔ̈ɔ̈c lɔn nadë ke Jethu acï rot jɔt kam kɔc cï thou. Kënë aye nyuɔɔth lɔn nadë raan cï thou alëu bï bɛn pïr.
3 Gokë ke dɔm ku lek ke mac agut ɣɔn nhiäk, rin cï akɔ̈l cuɔl.
4 Ku kɔc juëc cï wɛ̈t Pïtɛr piŋ aacï gam, ku juakkë röt bïk ciɛ̈t tiim kadhiëc.
5 Nawën aköl dɛ̈ɛ̈të ke bäny Itharel ku kɔcdït baai, ku jɔl aa kɔc piööc lööŋ, kuut kenhïïm Jeruthalem.
6 Keek aacä amat jäl looi kek raandït käk Nhialic cɔl Anath, ku jɔl aa Kaipa, ku Joon, ku Alekdhändɛ̈r, ku kɔc kɔ̈k many Anath thok.
7 Keek aacï Pïtɛr ku Joon cɔl aabï kenhïïm, ku jɔlkë ke thiëëc, “Ee luɔikë këdë ku bï raan aduany cath? Ye riɛl ŋö yen tɔ̈ kek we ku ye rin ŋa yen looi wek ye?”
8 Go Pïtɛr ke cï guɔ̈p thiäŋ riɛl Wëi Nhialic, dhuɔ̈k ke, “Wek bäny ku kɔcdït baai.
9 Na yakë ɣo thiëëc yaköl këpuɔɔth cï looi tënë raan aduany ku tɛ̈ cï ye kuɔny thïn,
10 ka dhiɛlkë ŋic, ku adhil kɔc Itharel ŋic ëbën, lɔn raan kääc wenhïïm ke cï pial, ee riɛl Jethu raan Nadharet wäär cäk piäät tim cï rïïu kɔ̈u, ku jɔt Nhialic raŋ yic.
11 Jethu ë yen raan cï wɛ̈tde gɔ̈t athör thɛɛr wël Nhialic yic ëlä, ‘Mën yen cï wek kuec wek atëët loi ɣöt, yen acï bɛ̈n yök ke ye mën ril apɛidït.’
12 “Ee yen Jethu yen abï kɔc cɔl apoth la pan mac, ee yen raan tööŋ yen cï Nhialic yiëk riɛl pinynhom ku bï ɣo kony.”
13 Go bäny luk jäl gäi wën cï kek Pïtɛr ku Joon tïŋ tɛ̈ cï kek puɔ̈th ril thïn, ku keek aake ye kɔc ë path këc piöc. Yeen acïk ŋic lɔn nadë ke keek aake ye cath kek Jethu.
14 Ku acïn kë cïk lueel, rin cï kek raan aduany wën cï kony tïŋ ke kääc kek Pïtɛr ku Joon.
15 Go bäny Pïtɛr ku Joon yɔ̈ɔ̈k bïk la aɣeer ɣööt ku lökkë jääm yic kepɛ̈c.
16 Ku jɔlkë röt jäl thiëëc kamken, “Ye kën ŋö buk luɔ̈i ë kɔckä? Raan ëbën Jeruthalem aŋic kë cï rot looi, këdït jäŋ gɔ̈i cït ë kën cïk looi, ku acïï lëu buk jai.
17 Ku rin buk cïï päl, bï kë cï rot looi thiëi baai yic, ke keek abuk yɔ̈ɔ̈k bïk cïï ben jam tënë raan dɛ̈t rin Jethu.”
18 Ku jɔlkë Pïtɛr ku Joon caal ɣöt ku lëkkë ke, cɔk alɔn ben ŋö yiëndë, ke duɔ̈kkë ben jam, duɔ̈kkë kɔc ben piɔ̈ɔ̈c rin Jethu.
19 Go Pïtɛr ku Joon dhuɔ̈k ke, “Week nhïïm alɛ̈ukë bäk guɔ luk tɛ̈ ye Nhialic tiɛ̈ŋ ye lɔn bï ya wɛ̈tdun yen buk gam, ku lɔn ye yen wɛ̈t Nhialic.
20 Ɣook acuk lëu buk kɔ̈ɔ̈c, buk cïï ben jam rin Jethu, rin cï ɣok käkken cï looi tïŋ, ku piŋku wël cï lueel.”
21 Go bäny luk ke thɔ̈n apɛi bïk cïï ben jam rin Jethu, ku lonykë ke bïk jäl. Ee cï bäny luk tïŋ lɔn ril yen yic, bïk ke tɛ̈m awuɔ̈c, rin kɔc aake tɔ̈ kelɔ̈m ku aake ye kiu, ku aake lec Nhialic wɛ̈t këpuɔth cï rot looi.
22 Mony aduany yen cïk cɔl apuɔl ë ye raandït, ruɔ̈nke aake ye thiärŋuan ku tɛ̈ kac.
Kɔc cï gam aacï röök bïk cïï riɔ̈c
23 Nyin yic tɛ̈wën cï ke lony, ke Pïtɛr ku Joon dhuk tënë kɔc akuɔ̈tden, ku lëkkë ke kä cï kɔcdït käk Nhialic ku kɔcdït baai lɛ̈k ke.
24 Nawën piŋkë ë wëlkä, ke röök Nhialic puɔ̈u ëbën ëlä, “Bɛ̈ny, yïn Aciëŋ nhial ku piny ku wër ku käk pïr thïn ëbën!
25 Yïn acï Wɛ̈iku tooc bï Wädan dït thɛɛr Debit, raan ye aluɔnydu wɛ̈tdu lɛ̈k kɔc, ku ëcï lueel ëlä,
‘Yeŋö cï kɔc cie kɔc Itharel puɔ̈th riääk apɛi këlä,
yeŋö cï kɔc kekɔ̈ɔ̈th wel bïk kärɛc aa looi tënë Nhialic?
26 Bänydït ë pinynhom aake cï röt guiir, ku mat kɔc ke mɛc bɛ̈i kenhïïm,
bïk kërac luɔ̈i Nhialic ku jɔl a Raan cï lɔc ku dɔc,
raan bï Nhialic tuɔ̈ɔ̈c piny.’
27 “Ku yeen ë ye yic, Antipäth Ɣërot ku Pilato aake cï mat kedhie Jeruthalem ë tɛ̈n kek kɔc cie kɔc Itharel, ku jɔl aa kɔc Itharel rin Jethu aluaŋdun cïn guɔ̈p acuɔl, ku yeen ë yen ca looi ke ye Raan cï lɔc ku dɔc.
28 Keek aake cï kenhïïm mat, ku bïk käkkun ke ca tak riɛldu thɛɛr, ka bï röt looi, bïk ke looi.
29 Ku yeen ëmën bɛ̈ny, tïŋ ke aacï ɣok cuɛ̈k thook, kony ɣok, ɣok aluakku, ku buk wɛ̈tdu aa lɛ̈k kɔc ke cïn riɔ̈ɔ̈c.
30 Kony ɣo, tar yïcin riɛl kɔ̈ŋdu, buk kɔc aa kony ku yiëk ɣo riɛl buk kädït kɔc gɔ̈i aa looi rin aluaŋdun cïn guɔ̈p acuɔl Jethu.”
31 Wën cï kek jäl thök röök, ke la kë yiɛ̈ɛ̈k tɛ̈n awën mɛ̈t kek thïn. Keek aake cï Wëi Nhialic bɛ̈n kegup, ku jɔlkë guɔ jɔɔk bïk wɛ̈t Nhialic piɔ̈ɔ̈c tënë kɔc ke cïn riɔ̈ɔ̈c.
32 Akut kɔc cï gam ëcï mat ë tök. Ee cïn raan tööŋ ye luel kamken lɔn nadë käk tɔ̈ kek ye aa käkke yetök, ku aake käk rɛ̈ɛ̈r ke ke rɔm.
33 Atuuc Jethu aake cï Nhialic yiëk riɛldït, ku bïk aa lueel ke cïï riɔ̈c lɔn cï Jethu Bänyda rot jɔt raŋ yic. Ku keek aya, aake cï Nhialic dɔɔc apɛidït.
34-35 Ë cïn raan töŋ ŋɔ̈ŋ akuɔ̈tden yic. Kɔc ke la dum kamken ku ɣööt aake cïk ɣaac, ku bïïkë wëëu cïk kek käŋ ɣaac, ku yekë ke gäm atuuc Jethu. Ku wëëu aake yekë tɛ̈k röt cït këwïc raan tök kamken.
36-37 Ku këya, Jothep raan dhiënh Lebï, dhiëth pan Thaipruth, ku yeen ë ye atuuc Jethu cɔɔl, ke cɔl Barnaba (ku wɛ̈tde yic “Ee raan kɔc riɛɛl puɔ̈th”) ecï duɔmde ɣaac wei aya, ku bïï wëëu ëbën ku gɛ̈m ke atuuc Jethu.


c: text/html

text:
Miiriwatwuɔt
Miirimatwuɔt ee täŋ wëlëbääny bɛ̈ɛ̈ric akutnhïïm—wëlëbääny kuɔ̈t yic në dhɔ̈l de mät në atuuc ke miiri, nyooth ajuiɛr ë lan miiri mäcbaai në riɛl de mäcbaai në lööŋ rɔm keek në kaam de miiri tɔ̈ ciɛl nɔŋ riɛl ë bääny.
Nyooth ŋɔ̈ɔ̈r ne tëkpiny ë bääny në akutnhiim juëc ye ke cɔl pamac ku bairɔt. Kek anyooth ke luɔi wëlëbaai ku ajuiɛr agut Tuitherlan, Jermani, Amatnhom Pawut, Kanada, Otrelia, ku India. Miiri mat wuɔt ë juiɛr luɔi miiri lɔc kɔc cit tede—lööŋ ke mänybaai të ye riɛl mäcbaai yen rɔm ke në miiri mäc wuɔ̈t ku nyooth wɛ̈t ajuiɛrëluɔi gäm cäth ë Pinynhom ëbɛ̈n të gɔl en rɔt thïn.
Në ajuiɛr mɛ̈cë bai yic, rɔm riɛl ë miiri thïn ciɛlic riɛl mäcbaai ku ŋɛ̈ɛ̈r atëk ëya. Tëŋëpiny bääny tënë kek ë röt. Kɔ̈k aye cɔl pawuɔt në yithken, ku ka alëu bë naŋ ciinden ë kuën rɔm kë keek.
Miiriwatwuɔt ë Yurop ku Amatnhom Pawut[cokic | cok tënëyökic]
Në Yurop, nyooth ajuiɛr ë bääny, eedɛ̈ ye looi jam ne yen ka nhiar kɔc arët tɔ̈ thïn në mänyë bääny ku tëkë riɛl de luɔi ë bäänyic ku riɛl tɔ̈ baai nhom nhial. Kɔc juiɛr ke miiri matwuɔt de Yurop. Ee gɔc rɔt në köl tɔŋ tueŋ de Yurop. Rantöŋ thiekic arët acï luɔi looi arët cɔl Winston Churchill jamden ɣɔn në Zirich ë run 1946.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
3
Athön tënë kɔc cï gam gen Thardïth
1 “Yïn awiëc ba athöör gät tënë akut kɔc cï gam gen Thardïth ëlä, raan mac wëi kadhorou thöny Nhialic nhom, ku amuk kuɛl kadhorou, ee we tuɔ̈c wɛ̈t kënë,
Ɣɛn aŋic kuat käk cäk looi ëbën, aŋiɛc lɔn ye wek ye tak lɔn pïïr wek cɔk alɔn cï wek thou.
2 Aca yök lɔn piɛ̈rdun ke we ye kɔc cï gam acïï thöŋ kek tɛ̈ cï Nhialic ye guiɛɛr thïn. Këya, pääckë nïn yic, ku dhuɔ̈kkë riɛl yam ë pïr kɔc cï gam yic ke we këc guɔ thou ë gïm.
3 Muɔ̈kkë yith wäär cï piɔ̈ɔ̈c tënë we nhïïm, ku thɛkkë ke. Pälkë luɔi kärɛc ku dhuɔ̈kkë wepuɔ̈th ciëën adumuɔ̈ɔ̈mkun yiic. Pääckë ba rot cïï kuël wegup cïɛ̈t ɣa ye cuär ë bɛ̈n baai wakɔ̈u. Ku acïï bï ŋic ba bɛ̈n nɛn.
4 Ku na cɔk a këya ke wek aŋot we la kɔc lik Thardïth, kɔc këc luui kärɛc. Keek aabï cath kek ɣa ke cieŋ alɛ̈th ɣer, rin aala yic bïk looi këya.
5 Raan bï riɛl jɔŋrac tiaam cïmën ë kek abä alɛ̈th ɣer cieŋ. Ku riɛnke acä bï nyaai athör pïr yic. Tɛ̈ le ɣɛn kɔ̈ɔ̈c Wä nhom kek atuucken nhial ye luɔ̈ɔ̈i, aba lueel yenhom lɔn ŋic ɣɛn ë raan kënë.
6 Na lakkë yïth, ke we piŋ kë ye Wëi Nhialic lɛ̈k akuut kɔc cï gam.
Athön tënë kɔc cï gam gen Piladelpia
7 “Yïn awiëc ba athöör gät tënë akut kɔc cï gam gen Piladelpia ëlä, raan la guɔ̈p Wëi Nhialic ku yic, yen la riɛl bï kɔc Nhialic mac nyin bɛ̈nyŋaknhom Debit. Ku tɛ̈ ŋɛɛny yen ɣöt thok ka cïn raan lëu ye bï thiöök. Ku tɛ̈ thiöök yen ɣöt thok ka cïn raan lëu ye bï ŋaany.
8 Ɣɛn aŋic käk yakë ke looi, aŋiɛc lɔn le wek riɛl koor, ku wek aa ŋot we buɔth piɔ̈ɔ̈cdiɛ̈ yic ku thɛkkë ɣa. Tiɛ̈ŋkë ɣöt aca ŋaany thok wenhïïm, ku acïn raan lëu ye bï bɛn thiöök thok.
9 Tiɛ̈ŋkë, ɣɛn abï kɔc kek kɔc jɔŋrac, alueth ye lueel lɔn ye kek kɔc cï Nhialic lɔc looi bïk tɔ̈ wecök, ku bïk deet yic lɔn nhiɛɛr ɣɛn we.
10 Wek acï gum riɛl ë thok cït tɛ̈wäär cï ɣɛn we lɛ̈k thïn. Këya, wek aba kony aya tɛ̈ le nïn thök, nïn bï ɣɛn kɔc pïr ëbën them pinynhom.
11 Ɣɛn abɔ̈ ëmën, muɔ̈kkë kë cäk yök apath, bï ciɛ̈n raan rum këpɛth cäk yök rin cï wek tiam.
12 Raan bï riɛl jɔŋrac göök aba looi ke ye thel ril ɣön ye Nhialic door thïn, Nhialic yen ya luɔ̈ɔ̈i. Raan kënë acïï bï kaŋ jäl ë tɛ̈ɛ̈n. Aba gät kɔ̈u rin Nhialicdiɛ̈ ku rin Jeruthalem yam, yen rin gen ë Nhialicdiɛ̈ bï bɛ̈n bei tënë Nhialic nhial. Aba gɔ̈t kɔ̈u aya rinkiɛ̈n yam.
13 “Na lakkë yïth, ke we piŋ kë ye Wëi Nhialic lɛ̈k akuut kɔc cï gam.
Athön tënë kɔc cï gam gen Lodikia
14 “Yïn awiëc ba athöör gät tënë akut kɔc cï gam gen Lodikia ëlä, raan yen Yenakan. Yen cï yiny Nhialic nyuɔɔth ë cök, ku ë yen acï këriëëc ëbën cï Nhialic jɔɔk cök cak, aye lueel ëlä,
15 Ɣɛn aŋic käk cäk looi ëbën, wek aa këc ɣɛn jai, tɛ̈dë wek aa këc ɣɛn lor piäthkun ëbën, na we ye röt mat abak, diɛ̈t apath ɣapuɔ̈u.
16 Ku rin këc piäthkun röt mat abak, ɣɛn abï jai ë we.
17 Yïïn aye lueel, ‘Ɣɛn ajak! Acïn kë ŋɔ̈ŋ ɣa, acïn kë bɛn wïc.’ Ku acïï ŋic yen tɛ̈ ye yïn laaŋ aŋääŋ thïn. Yïn aŋäŋ ë cath ke cïn kë ceŋ, ku yïn ë cɔɔr.
18 Rin ë kënë, yïn alɛ̈k bï ya mïläŋ tɔ̈c la wic yen ɣɔc tënë ɣa, bï yïn jiɛɛk yök thïn. Yïn adhil alɛ̈th ɣer ɣɔɔc aya ba ke tääu yïkɔ̈u, ku bï këwäär yïn cath yïkɔ̈u path ke cïn alanh cieŋ liu ba guɔ̈p cïï ben riɔ̈ɔ̈c ë kɔc, ku ɣɔc kë ye kɔc kenyïn tɔc ba tääu yïnyin rin bï yïn daai.
19 Kɔc nhiaar aa ya mät ku tɛ̈m ke awuɔ̈c, këya rɛ̈ɛ̈rkë apath ku pälkë luɔi kärɛc bäk puɔ̈th miɛt.
20 Pälkë weyïth piny, ɣɛn ë ɣaröl tuŋ ɣɔ̈ndun thok. Na le raan piŋ ɣaröl ku ŋɛɛny ɣöt thok ke ɣɛn ala thïn, ku laar ku määth kek ye.
21 Ɣɛn abï raan cï riɛl jɔŋrac göök gäm yic bï nyuc ë thööc nhom ɣalɔ̈ɔ̈m. Kënë abï ciɛ̈t ëmën cï ɣɛn riɛl jɔŋrac göök ku nyuɔ̈ɔ̈c ë thööc nhom Wä lɔ̈ɔ̈m.
22 “Na lakkë yïth, ke we piŋ kë ye Wëi Nhialic lɛ̈k akuut kɔc cï gam.”


text:
Djibouti
Djibouti (aŋïcjäŋ ka ye cɔl Paankɔc Djibouti) ee pamac tɔ̈u pabak wäryɔu Apirika. Djibouti ayök nhomlääude aköl nïn 27 Pen Dhɛtem, ruön 1977. Pamac kënë ee ye ker piny kɔɔc Somali ye cï kɔc pan cɔl France keer run 1800-ku-tɛkac wäär cï kɔc France abaŋ Apirika bɛ̈n mac. Djibouti acï yök ka lɛŋic raan 818,159 wäär kueen kacke ruön 2009. Ee pan tök kam bɛ̈ɛ̈i lik kɔc thïn Apirika.
Djibouti acï mɛt Amat Bɛ̈idït (UN) yic aköl nin 20 Pendhoŋuan, ruön 1977. Atɔ̈u akut bɛ̈ɛ̈i Arab (Arab League) yic, Amatnhom Africa ku Riɛlkammïriic Latueŋic (Intergovernmental Authority on Development or IGAD) yic aya.
Kathɛɛr Djibouti aa dhuk ciëën ruön tiim juëc dɔm thok tɛwäär cï yen kaŋ ya rëër wunwuöt (empire) cɔl Saba (Ethiopia) yic leer kaam wäär cï kɔc Djibouti biök ya la ɣaac wei kɛ̈ŋïr ku kɛ̈wɛ̈u pɛnthɛɛr Ijip (Egypt), Pakistan ku Caina (China).
Liääpdeen cï kek lac liääp kek Arab tɔ̈u Aguukic Arab run 1,000 ku tɛ̈ kac, kuat Somalia ku Afar ke tɔ̈u baai alɔŋ kënë arɛ̈ɛ̈r kam kɔc Apïrïka tueŋ cï yanh jur jɔ̈ŋköör (Islam) gam. Djibouti ee pan ye yanh jur jɔ̈ŋköör theek thïn ku ee lac luui kakeen wɛt Nhialicdeen ku amɛtmɛt Juur Mïthiɔ̈ŋ aya.
Pankën athiɔk kek tɛ̈ kooric Wär Apac (Red Sea) ku kɛya aye tïŋ kaye tɛ̈ ril apɛi alɔŋ riɛlmɛ̈c (military).
Djibouti athiɔ̈k kek Tuŋ Apirïka. Alɛŋ akeu kek pan cɔl Eritrea parut, kek Ethiopia pacuɔl ku paguöt, ku kek Somalia paguötbak. Akeu abaŋ cï döŋ acï wëër karou jal thiik thok, Wär Apac ku Liemwär Aden (Gulf of Aden) pabak.


text:
Kanye West
Kanye Omari West (dhiëth Pɛnëdhetem akɔl 8, 1977), raan Amerïka pan Chicago, ee ariäŋtiön ɣipɣop, magɔ̈tdiɛt, mabëkäŋbei ë dömëdiɛt [record producer], madiir ë cäthatïïp [movies], raanguirjiɛk, ku maguiirkäcieŋ. Lɛcde acë lɔ nhial ruɔ̈n 2000 ciɛlic. Akuutëdiɛtke tueŋ karou, The College Dropout ("Apälgäät ë Ɣöndït") ku Late Registration ("Gëtpiny cë Gau") acë käleecëlonpath [awards] juac (adekic Grammys kadhetem) yök, ku acï leec në kɔc yee tïoŋdhëëŋ [mädhikä] laathic ku acë tiɛm arët ayɛ loŋ de ɣɛɛc në dömëdiɛtke. West aya anɔŋ de akutmɛ̈tloiweu ë dömëdiɛt cɔl GOOD Music. Abïïduarë ku rɛ̈ɛ̈ŋëɣɛɛcë ye köör-ayuääl. Kin ë köör-ayuääl acë tïc në kɔ̈ɔ̈th ke akuutëdiɛtken tueŋ kadiäk kɔɔth ku në din tök kɔu aya cɔl "Stronger" ("Ariɛl Apɛï"). Ruɔ̈n 2008 acï akuutëdiɛtë kaŋuan bɛ̈n bei, 808s & Heartbreak ("808s ku Dhienpuɔ̈u"). Ruɔ̈n 2010 acï akuutëdiɛtë kadhiëc bɛ̈n bei, cɔl Words (Wël), ku ruɔ̈n 2013 akuutëdiɛtë kadhetem, Yeezuz. Yeezuz acï ben dhuuklaath apath yök në kɔc yee tuöndhëëŋ laathic.
Pïrden tueŋ[cokic | cok tënëyökic]
West acë dhiëth në amidhiëëth kɔc col tokaamiccielic [middle-class] pan Atlanta, Georgia. Yen kekë man aacë kɔ̈k Chicago ɣɔn yen ruɔ̈nke diäk. Yen acë gɔ̈l bë këp dhëŋ gɔ̈t keye ruɔ̈n dhiëc. Kanye kekë man aacë jɔl Nanjiŋ, China waar yen ruɔ̈nke thiäär. Në ruɔ̈n 1997, West acë gɔl bë teetëyïɛu piööc në American Academy of Art (Ɣöndït ë Teetdhëŋ de Amerikä) në pan Chicago. Në kaam thiin cök acë tëde gäär waaric bë lɔ Chicago State University (Ɣöndït Pawut Chicago) bë piöcde ruɔk lɔŋ Thoŋdïŋlïth. Na wen cë ruon 20 ɣöndït paal bë nyin tuir në tiöndhëëŋ.


text:
28
Kë cï rot looi tënë Paulo Malta
1 Wën cï ɣok ɣet wär alɔŋtui ɣo puɔl gup, ke jɔlku ŋic lɔn cɔl pan tɔ̈ gool nhom Malta
2 ku kɔc ke ciëŋ thïn aacï ɣo lor, ku nyuuckë ɣo apath. Tɛ̈wën ke deŋ tueny ku lir piny apɛi, gokë mac took ku cɔlkë ɣo buk ɣɔ̈c.
3 Go Paulo tiim kuar piiny ku tɛ̈ɛ̈u ke mɛɛc, tɛ̈wën ke këpiiny bɔ̈ bei tiim yiic, ku kɛc cin abï nuɛt thïn.
4 Ku tïŋ kɔc awën tɔ̈ thïn këpiiny ke cï nuɛt Paulo cin, ku jiɛɛmkë kamken, “Mony kënë ala cin rim. Ku kënë acïï yen bï pïr, cɔk alɔn cï yen poth wïïr ke këc mou.”
5 Ku tɛ̈n awën ke Paulo yïr këpiiny mɛɛc, ke cïn kërɛɛc cïï rot looi tënë ye acïn.
6 Ku ë titkë bïk tïŋ ke cï but cin, nadë ke wiɛ̈ɛ̈k piny nyin yic ke cï thou. Ku tɛ̈wën cï kek tïït apɛi ku cïn kë tïŋkë ke cï rot looi tënë Paulo, ke war kenhïïm ku luelkë, “Yeen ala guɔ̈p jɔŋril apɛi.”
7 Dum raandït baai cɔl Publiöth, aake cï mec kek tɛ̈wën looi kënë rot thïn tënë Paulo. Ku yeen acï ɣo ŋiɛc lor aya, ku rëërku ɣo ye jäälke nïn kadiäk.
8 Wun Publiöth ë rɛ̈ɛ̈r biöök yic ke cï juäi dɔm ku yiäny riɛm. Go Paulo la ɣöt tënë ye, ku röök ku dɔɔc, go pial.
9 Wën cï kënë rot looi, go kɔc juëc ke tuany bɛ̈n, go Paulo ke dɔɔc bïk pial.
10 Ku gɛ̈mkë ɣo käjuëc, ku wën jiël ɣok, gokë käk bï ɣok dhël tëëk tääu riäi yic.
Paulo acï jäl Malta bï la Roma
11 Nawën pɛ̈i kadiäk cök, ke ɣo jiël riän cɔl, “Jak Acuek,” bɔ̈ wanh cɔl Alekdhändria ku yen acï pɛ̈i bɛ̈n nɔ̈k ke kääc Malta rin yom ë dït apɛi.
12 Ku ɣeetku gen cɔl Thirakuthe, ku näkku nïn kadiäk thïn.
13 Ku jiëlku thïn, ku lok gen cɔl Regium. Nawën bak piny ke wel yom nhom, ku ɣeetku gen cɔl Putöli nïn karou cök.
14 Ku yökku kɔc cï gam thïn, ku thiëckë ɣo buk rëër ke ke nïn kadhorou. Ku jɔlku jäl tɛ̈n ku lok Roma ɣocök.
15 Wämäthkuan tɔ̈ Roma aake cï ɣo piŋ lɔn bïï ɣok, go kɔc kɔ̈k bɛ̈n gen ɣɔɔc cɔl Apiöth ye jɔ̈ɔ̈l nïn thin bïk ɣo lor. Wën tïŋ Paulo ke, ke lec Nhialic, ku riil kënë puɔ̈u.
Paulo acï ɣëët Roma
16 Wën cï ɣok ɣëët Roma, Paulo acï bɛ̈ny mac Roma puɔ̈l bï rëër ë rot kek apuruk töŋ tit ye.
17 Nawën nïn kadiäk cök, ke Paulo cɔl kɔcdït Itharel rɛ̈ɛ̈r Roma bïk rɔ̈m kek ye. Nawën cïk kenhïïm mat, ke lueel tënë ke, “Wämäthkiɛ̈! Wën cɔk yen ciɛ̈n kërɛɛc ca looi tënë kackua, ayï lɔn këc ɣɛn ciɛɛŋ wärkuandït dhɔ̈l yic, ɣɛn acï mac Jeruthalem ku thön ɣa apuruuk Roma.
18 Gokë ɣɛn thiëëc awuɔ̈c ca looi, ku wïckë bïk ɣa lony, rin acïk yök ke cïn kë ca looi lëu ye bï ɣa nɔ̈k.
19 Nawën la kɔc Itharel kuec wɛ̈t bï ɣa lony, guɔ luɔ̈ŋdiɛ̈ cɔl aɣɛ̈th tënë bɛ̈nyŋaknhom Roma mac wuɔ̈nda aya, cɔk a lɔn cïn yen kë gɔɔny ɣɛn ë kackua.
20 Yen ë kë wïc ɣɛn we buk rɔ̈m, ku jaam kek we, rin ɣɛn acath ɣa mac rin wɛ̈t raan yen ŋɔ̈ɔ̈th kɔc Itharel.”
21 Gokë lueel tënë ye, “Acïn athör cï ɣëët tënë ɣo Judia riɛnku, ku acïn wämäthdan cï bɛ̈n kek wɛ̈t, lɔn le yen kërɛɛc ca looi.
22 Anhiarku buk wɛ̈lku piŋ rin aŋicku lɔn ye kɔc juëc akut tɔ̈ yïn thïn, jääm guɔ̈p.”
23 Këya, gokë aköl bï kek rɔ̈m kek Paulo mat yic, ku kɔc juëc aacï bɛ̈n aköl kënë tɛ̈ rëër Paulo thïn. Ku jɔl Paulo wɛ̈t bääny Nhialic teet yic tënë ke, jɔɔk riɛl ɣet thëëi. Ëcï them bï nyooth tënë ke lɔn kë ye lueel rin Jethu ë yic, ku nyooth lɔn thöŋ löŋ Mothith ku käk kɔ̈k cï gɔ̈t kɔc käk Nhialic tïŋ, kek wɛ̈t ye lueel.
24 Go kɔc kɔ̈k wɛ̈t ye lueel gam, ku kuec kɔc kɔ̈k.
25 Gokë jäl ke tɛɛr kamken, wën cï Paulo ye lëk ke ëlä, “Ee yic apɛi, yen tɛ̈ cï Wëi Nhialic raan käk Nhialic tïŋ cɔl Ithaya lɛ̈k thïn bï lueel ëlä tënë wärkuan dït.
26 Rin acï lueel ëlä,
‘Lɔɔr luel tënë kɔc Itharel,
Wek aabï weyïth diël piny apɛi ku acäk bï deet,
wek aabï wenyïn päl piny apath, ku acäk bï tïŋ.
27 Rin kɔckä aa ril nhïïm,
keek aacï keyïth cuɔ̈k,
ku keek aacï kenyïn niɛɛn.
Ŋuɔ̈t keek aa daai, ku ŋuɔ̈t keek aa piŋ, ku detkë käŋ yiic, ku lueel Nhialic.
Na cï rot looi këya,
ŋuɔ̈t aacï kepuɔ̈th wɛ̈l ɣɛn ku kuɔny ke.’ ”
28 Ku wit Paulo wɛ̈tde ëlä, “Alɛ̈ukë bäk dhiɛl ŋic, lɔn wɛ̈t bï kɔc kony bï kɔc pïr, bɔ̈ tënë Nhialic, acï lɛ̈k kɔc cie kɔc Itharel. Ku abïk piŋ.”
[
29 Wën cï Paulo ë wɛ̈t kënë lueel, ke kɔc Itharel jiël ke tɛɛr apɛidït kamken.]
30 Ku jɔl Paulo rëër run karou pan ye riɔp yic, ku ë ye kɔc bɛ̈n bïk ye bɛ̈n tïŋ lor ku nyuuc ke.
31 Ee ye piööc wɛ̈t bääny Nhialic, rin Bɛ̈ny Jethu Krïtho, ku jiɛɛm tënë kuat raan ëbën ke cïï riɔ̈c, ku acïn kënë ye gël bï cïï ye piööc.


text:
21
Pinynhom ku nhial ë yam
1 Ku jal pinynhom ku nhial ë yam tïŋ, rin cï piny ku nhial thɛɛr määr, ku cïn wërdït kɔ̈k ben rëër thïn.
2 Ku tiɛ̈ŋ gen Nhialic yen Jeruthalem ë yam, ke bɔ̈ piny nhial pan Nhialic bï bɛ̈n pinynhom. Gen ë Nhialic acï guiir cïmën nyan cï guiir bï gäm moc.
3 Ku piɛŋ raan ke cöt röldït apɛi ë thööc lɔ̈ɔ̈m ku lueel, “Ëmën pan Nhialic arɛ̈ɛ̈r kek raan! Ku keek aabï ya kacke, ku Nhialic nhom guɔ̈p abï rëër ke ke ku abï ya Nhialicden.
4 Abï pïu wɛɛc wei kenyïn. Ku acïn raan bï bɛn thou acïn. Acïn raan bï puɔ̈u bɛn riääk ku dhiɛɛu, tɛ̈dë ke ben tɛ̈rem yök yeguɔ̈p cïmën thɛɛr, rin käŋ aacï röt waar.”
5 Ku lueel raan cï nyuc thööc nhom ëlä, “Tiɛ̈ŋkë! Käŋ ëbën aluɔɔi bïk aa yam!” Ku lueel aya ëlä tënë ɣa, “Gät kënë, alëu ba gam yen kë luɛɛl rin wëlkä aa yith.
6 “Kuat käkkith ëbën ëcï luɔɔi tɛ̈cït tɛ̈de. Ee ɣɛn jɔ̈k ë cök ku ɣɛn thök ë käŋ. Ɣɛn abï raan nɛ̈k rou gäm pïu dek, aba gäm pïu ë pïr, ku aba gäm ye ë path.
7 Kuat raan cï tiam abï käkkä yök tënë ɣa. Aba gäm ë käkkä ëbën, ku ɣɛn abï ya Nhialic ku yeen abï ya manhdiɛ̈.
8 Ku kɔc riɔ̈c, ku kɔc cï gamden puɔ̈l ku kɔc cä adumuɔ̈ɔ̈m looi, kɔc cï kɔc nɔ̈k, kɔc ë luui kärɛc, kɔc ë jɔŋrac, kɔc jakrɛc door, ku kɔc alueth, kɔckä ëbën aabï cuat manydït tuc bɛ̈n bei kuur yic, ku yen ë thon ë rou.”
Jeruthalem ë yam
9 Go atuɔ̈ny tök kam atuuc kadhorou wäär muk kërac apɛi ciëën bɛ̈n ku cɔɔl ɣa, “Bäär lokku ba yï la nyuɔ̈th nyan bï ya tiŋ Manh Amääl.”
10 Go Wëi Nhialic la ɣaguɔ̈p ku ɣɛ̈th atuuc ɣa ë kuurdït bär nhom. Ee tɛ̈ɛ̈n ke nyuth ɣa Jeruthalem gen ë Nhialic ke bɔ̈ piny nhial pan Nhialic.
11 Ee dɛ̈p diardiar ke diik Nhialic. A dɛ̈p cït kuur cï guaŋ bï la lëŋlëŋ.
12 Ku acï gɔ̈ɔ̈l piny kal ril bär, ku ala thok kathiäär ku rou, ku thokkä ëbën aaye atuuc kɔ̈ɔ̈c thïn. Ku thokkä aacï rin kuat Itharel kathiäär ku rou gɔ̈t thïn.
13 Ku kal cï gɛu gɔ̈ɔ̈l piny ë la guɔ̈k kaŋuan, ku guɔ̈ŋ tök ë la thok kadiäk.
14 Kal cï ke gɛu gɔ̈ɔ̈l piny aacï buth aleeldït kathiäär ku rou nhïïm. Ku rin atuuc Manh Amääl kathiäär ku rou aake cï gät aleelkä kɔ̈ɔ̈th.
15 Ku atuny wäär yen jam ke ɣa, amuk wai cï looi mïläŋ tɔ̈c bï yen gɛu athem, pänyde ku thuɔkke.
16 Gɛu ala guɔ̈k kaŋuan thöŋ thook. Ku them atuny nhial gɛu waiden wën muk, ku yök ke cït meel tiɛm tök ku buɔt kadhiëc bɛ̈r ë kɔ̈u, ku lääu yic kek bɛ̈r la nhial ë cït kënë aya.
17 Ku them atuuc la nhial ë kal ku dït ë kɔ̈ude aya, ku yök ke ye akääth thiärdätem. Käk ke ye atuuc them aake cït käk ye kɔc them ë path.
18 Päny cï gɛu looi, aacï buth kuur ɣer dhëŋ ku gɛu nhom ëcï looi mïläŋ tɔ̈c la gɛi cït macar.
19 Puɔ̈ɔ̈ny ë gɛu aake cï jɔɔk cök kuat aleel la diardiar. Aleel ke cï puɔ̈ɔ̈ny jɔɔk cök aya aake yiic thiäär ku rou. Kɔ̈k aake thith, ku kɔ̈k aa ɣer ku kɔ̈k aa maŋök, kɔ̈k aa mïthiɔ̈ɔ̈ŋ, kɔ̈k aa mïkëth, kɔ̈k aa mïyën, kɔ̈k aa mïlɔ̈ɔ̈th, kɔ̈k aa malïïk, ku kɔ̈k aa mamer.
20 Ku kït ëbën aake ye thiäär ku rou.
21 Thok kathiäär ku rou ë genë aake cï looi aleel ɣer kathiäär ku rou, thuɔŋ tök ë ye looi alel ɣer tök, ku gëëk ë gɛu yic aacï looi mïläŋ tɔ̈c la diardiar cït macar.
22 Ɣɛn akëc luaŋ Nhialic ye kɔc röök thïn tïŋ, ee gen kënë yic, rin Bɛ̈ny Nhialic Madhɔl ku Manh Amääl kek aa luaŋ Nhialic.
23 Gen kënë ëcïï wïc ruɛl akɔ̈l, tɛ̈dë ke ye pɛɛi, rin ala ruɛlde ë rot, rin ruɛldït Nhialic yen aye ye mer yic, ku Manh Amääl yen aye ye mer yic cïmën many adök.
24 Ku ruɛl ë gen yen aye kɔc cath thïn, ku bäny pinynhom aabï ya bɛ̈n bïk jaakden bɛ̈ɛ̈i thïn.
25 Kal aabï ya rëër ke ŋaany thook aköl ku wɛ̈ɛ̈r, rin piny acï ben a cuɔl.
26 Kɔc wuɔ̈t ëbën aabï bɛ̈n ë gen yic rin bï kek Nhialic bɛ̈n aa door ku leckë.
27 Acïn kɔc la gup adumuɔ̈ɔ̈m bï puɔ̈l bïk la geeu, ayï kɔc ë luui käk kɔc cɔl ayär gup ku kɔc tör lueth. Kɔc bï puɔ̈l bïk la geeu aa kɔc cï riɛnken gɔ̈t athör ë pïr Manh Amääl yic.


text:
5
Athöör ku Manh Amääl
1 Ku tiɛ̈ŋ athöör ke muk raan cï nyuc thööc nhom ciinden cuëc. Athöör acï gɔ̈t yic ku yekɔ̈u aya, ku acï nuet thok thɛny kadhorou.
2 Ku tiɛ̈ŋ atuny Nhialic ril apɛi, ke thiëc röldït, “Yeŋa la yic bï thaany kuem athöör thok ku liep athöör yic?”
3 Ku acïn raan pan Nhialic, nadë ke ye pinynhom ku piiny tiɔp yic la riɛl bï athöör pet yic ku kueen.
4 Guɔ dhiau apɛi rin cïn yen raan cï yök ke la cök bï looi këya.
5 Go raan tök kɔcdït lɛ̈k ɣa, “Päl dhiëëu! Tïŋ köör, raan kuat Juda wundït Debit wäär ë bɛ̈nyŋaknhom yen acï jɔŋrac tiaam, këya yen alëu ye bï thɛny kadhorou kuem ku pet athöör yic.”
6 Ku tiɛ̈ŋ Manh Amääl ë thɔn ke kääc ë thöny bɛ̈nyŋaknhom ciɛl yic. Yeen acï lääi pïr kaŋuan ku kɔcdït gɔ̈ɔ̈m piny. Ku Manh Amääl aca tïŋ ke ciɛ̈t cï nɔ̈k. Ku ala tuŋ kadhorou ku nyïn kadhorou kek Wëi Nhialic kadhorou cï tuɔ̈ɔ̈c pinynhom ëbën.
7 Go Manh Amääl la ku lööm athör tɔ̈ ciin cuëc tënë ye cï nyuc thööc nhom.
8 Tɛ̈wën cï yen ye lööm, ke lääi pïr kaŋuan ku kɔcdït kathiärou ku ŋuan, gut kenhiɔl piny yenhom, ku kɔcdït aake muk thoom ku aduuk cï looi mïlɔ̈ɔ̈ŋ tɔ̈c cï thiäŋ adöŋ ŋïr, yen tɔ̈ nyin röök kɔc ë Nhialic luɔ̈ɔ̈i.
9 Ku ketkë waak ë yam ëlä,
“Yïn ala yic ba athöör lööm ku kuem thɛny yethok.
Rin cï kɔc yï nɔ̈k ku riɛmdu yen acï yïn kɔc pinynhom,
dhiëth ku wuɔ̈t ku thok ëbën ɣɔɔc bïk aa kɔc ë Nhialic ëmën.
10 Yïn acï keek cɔl aaye kɔc Nhialicda luɔ̈ɔ̈i.
Ku aabï pinynhom mac.”
11 Ku bɛn daai, ku piɛŋ röl atuuc nhial juëc apɛidït cïï kuen ke kääc ke cï thööc gɔ̈ɔ̈m piny, ku lääi pïr kaŋuan ku kɔcdït,
12 aake kët waak röldït apɛi,
“Manh Amääl wäär cï nɔ̈k yen ala yic.
Adhil leec rin riɛlden tɔ̈ kek yeen,
ku jiɛɛk ku ŋïny käŋ, ku diik, aa dhil athɛ̈ɛ̈kdït apɛi yök thïn.”
13 Ku piɛŋ kuat kë pïr ëbën tɔ̈ pan Nhialic ku pinynhom, ku piiny tiɔp yic ku wër yiic ëbën ke kët ëlä,
“Tënë yeen cï nyuc thööc nhom ku tënë Manh Amääl,
bï alɛɛc ku athɛ̈ɛ̈k ku diik ku riɛl aa käkke akölriëëc ëbën!”
14 Ku gɛm lääi pïr kaŋuan, “Yenakan.” Ku gut kɔcdït kenhiɔl piny ku dorkë.


text:
5
Muɔ̈kkë lääu nhomdun apath
1 Nhom lääu yen ë këda. Ee Jethu raan cï lɔc ku dɔc yen acï ɣo gäm nhom lääu! Kääckë apath ke we ye kɔc lääu nhïïm, duɔ̈kkë röt cɔl aben aa loony ë löŋ cïmën thɛɛr.
2 Piɛŋkë! Ee ɣɛn Paulo, alɛ̈k we na calkë röt aŋot, ke wɛ̈tde yic ë lɔn tënë we kë cï Jethu looi, acïn kë cï kuɔ̈ny we.
3 Wek aa bɛn lɛ̈k wɛ̈t dɛ̈t, acïn raan cɔl rot aŋot rin theek yen löŋ ëbën.
4 Kɔc kɔ̈k tɔ̈ kamkun ye them bïk la cök Nhialic nhom rin theek kek löŋ, aa röt tɛɛm wei tënë Raan cï lɔc ku dɔc. Aaliu dhëëŋ Nhialic yic.
5 Rin ɣook kë ŋɔ̈thku ë lɔn bï Nhialic ɣo cɔl aala cök tënë ye, ku ë yen kë tiit ɣok riɛl Wëi Nhialic lui gamda yic.
6 Rin tɛ̈ cï ɣok mat kek Raan cï lɔc ku dɔc Jethu, ka cie ŋuɔ̈t, nadë ke ɣo këc ŋoot yen kony ɣo, kë ril ë gam ye nhiër bɛ̈ɛ̈i.
7 Wek aa we lui apath! Yeŋa cï we bɛn pɛ̈n thɛ̈k ë yic? Cï we rac nhïïm këdë?
8 Acie Nhialic raan cï we cɔɔl yen lui këya.
9 “Ee lon koor yen ayumdït cɔl apiäär,” tɛ̈cït tɛ̈ ye ye luɛɛl thïn.
10 Ee këya wek ŋot we ŋääth apɛi. Wɛ̈t piɛ̈rda ke ɣo cï röt mat kek Bɛ̈ny, ee we cɔl aŋääth ɣapuɔ̈u lɔn wek acïï wenhïïm bï waar. Ku yeen, raan yen rɛc wenhïïm, tɛ̈ cɔk yen a raan yïndë ka ŋot bï Nhialic gäm awuɔ̈c.
11 Ku tënë ɣɛn, miɛ̈thakäi cï gam, na la tueŋ ke ya lueel ŋuɔ̈t apath, ke yeŋö yen ben näk ɣɛn? Na ye yic, diɛ̈t kë ya piɔ̈ɔ̈c rin tim cï rïïu Raan cï lɔc ku dɔc, diɛ̈t akëc ɣa maan.
12 Awiëc bï kɔc we liääp nhïïm, röt rac ë röt.
13 Ku tënë we miɛ̈thakäi cï gam, wek aa we cɔ̈ɔ̈l bei bäk cïï ben ciɛ̈t aloony löŋ thɛɛr yic. Ku duɔ̈kkë këwäär cï wek wɛ̈ɛ̈r bei löŋ thɛɛr yic, cɔl amär we bäk aa luui kärɛc. Calkë aye nhiër kamkun yen mac we.
14 Rin lööŋ thɛɛr ëbën aacï ke mat tök yic ëlä, “Nhiar raan dɛ̈t cïmën nhiɛɛr yïn rot.”
15 Ku na yakë luui cïmën lääi rɛ̈ɛ̈r roor, bäk röt aa nɔ̈k kamkun ë röt, ke ŋiɛckë wenhïïm wek aabï röt thöl ë röt.
Wëi Nhialic ë kɔc cök puɔ̈th
16 Aye lueel, calkë aye Wëi Nhialic yen we cök nhïïm. Ku acie kë wïc guɔ̈p yen bäk aa looi.
17 Rin kë wïc guɔ̈p raan acie yen kë wïc Wëi Nhialic, ku kë wïc Wëi Nhialic acie yen ke wïc guɔ̈p raan. Käkkä karou aman röt kamken, ku wɛ̈tde yic ë lɔn kë wïc ba looi yïpuɔ̈u acïï lëu ba looi.
18 Na ye Wëi Nhialic yen thel yï, ke yïn acïï löŋ thɛɛr ben mac.
19 Kë ye raan liiu Wëi Nhialic yepuɔ̈u looi aye tïŋ gɛi. Ee rot nyuɔɔth ke rac apɛi, ku acïn yic athɛ̈ɛ̈k,
20 tɛ̈ ye Jɔŋ cï kiɛ̈ɛ̈t door ku tït, kɔc aa röt maan ku aa thɔ̈r, aa röt til ku dïïtkë puɔ̈th. Aake yiic tɛ̈ɛ̈k akuut.
21 Kɔc aa röt maan, ku aa wiɛɛt määu ku bal, kuat kärɛckä aayekë ke looi. Wek alɛ̈k ëmën, cïmën wäär cï ɣɛn we kaŋ lɛ̈k, kɔc käk cït käkkä looi aacïï bï kaŋ la bääny Nhialic yic.
22 Ku Wëi Nhialic ë kɔc gäm nhiër ku miɛt puɔ̈u, ku dɔ̈ɔ̈r ku pɛ̈l röt piny, ku liɛr puɔ̈u ku piath ku gam,
23 ku athɛ̈ɛ̈k, ku duut puɔ̈u. Acïn löŋ man käk cït käkkä.
24 Kɔc ë Raan cï lɔc ku dɔc Jethu, aacï kärɛc ye guäpken wïc, ku kärɛc yekë ke nhiaar kepuɔ̈th puɔ̈l ëbën bïk liu kegup.
25 Wëi Nhialic acï ɣo gäm pïr akölriëëc ëbën, ku adhil wɛ̈ikua tiit aya.
26 Ɣok acïï dhil nhiam nadë ke ɣo man röt kamkua, tɛ̈dë ke ɣo til röt.


text:
Kameroon
Kameröön, aŋicthei rinkën Paankɔc Kameröön, ee pamac tɔ̈pacuɔl Apirïka. Anɔŋ akeu kekkë Nigeria alɔŋ pacuɔl, Cad alɔŋ parutbak, pamac Ciɛl de Apirïka alɔŋ pabak, Equatorial Guinea, Gabon ku pamac Kongo alɔŋ paguot. Wäryɔ̈u ë Kameroon aye jɔɔk liem ë wär në Guine bë gut adɛ̈kdiɛt atlantik. Thook Franch ku Dïŋglïth aa kek thook luɔi në miiri Kameröön. Piny ë Kameröön aguëlic, anɔŋic ɣön liɛɛtcäu wärkou, gat, pinyliɛɛt, roordeŋ ku liilditiic.
Gɛɛthken ditbikteem ë juec kɔccieŋ e Douala ku ëtɔ̈ kiir wouri kou,e yen genamtnhom ë muökëkaŋ baai, luɔi ë ɣɔɔc ku e wanhadɛ̈kdiɛt, Yaounde ku e yen genamatnhom ë wëlbääny ku juɔl la gen Guroua. Kameröön aŋic kɔc juec ërin tiöndhëëŋ ë ciëŋden thɛɛr cimenë makotha ku Bikutthi ku aŋic aya ërin akutadiircök wunden cï tiam apɛi. Kɔc tueŋ ke cieŋ ë lɔ̈k kën aa la-yiic kɔc thɛɛr Thao alɔŋ ban ë chad kou, Baka alɔŋ paguotbak kek ayiep ku aa kuany liim. Kameröön ëye pamäcalei ë German ɣɔn e ruon 1884. Naɣɔn tɔŋ tueeŋ pinynhom cök ciën ke tekic erou kam France ku Amatnhom panŋaknhom. 1 961 ka abaŋ Kameröön mac France yök nhomlääude ku bï bei kë cɔl Paankɔc Kameröön, mac bänydit cɔl Ahmadu Ahidjo. 1961 ka abaŋ Paguot Kameröön mac Dïŋglïth matröt kekkë paankɔc Kameröön bïk ya pamac tök. Kameröön amacröt wët path ku aŋuɛ̈n alɔŋ wëlëbääny ku rɔ̈mkäŋ ë baai, kënë acï baai cɔl latueŋ këkkë luɔi puɔ̈r, gëëk, gëëkluŋ ku luɔ̈i miokepiny ku ɣaric tiim ye ɣööt ku käŋ looi.Abaŋdit kɔc ë Kameröön aa dupuur ëpur käthii lëu kek thook epath. 1982 ke Paul Biya acï ya bänydit mac Kameröön,amɛc tɛ̈ɣɔn këkkë akutdenriɛldekɔc Kameröön. Aŋiɛcwelbäany në abaŋ pan Kameröön e jam thoŋ Dïŋglïth aacï kɔ̈ɔ̈c ke wët wïckëk miirmatwuɔt nɔŋic riɛldit, tëk bei panden ku nhomlääu tënë Kameröön.


text:
Tɔŋ Pinynhom de Röu
Tɔŋ Pinynhom de Röu (1939–1945) acë tɔŋ ë Pinynhom ëbɛ̈n. Tëdït ë pamaac në Pinynhom, në keyiic pamaacriɛldït ëbɛ̈n, aacë tɛr keye tëk në akuutëtɔŋ karou, Akutcïmäth ku Axis. Töŋ acï thɔ̈r keye "tɔ̈ŋëbɛ̈n", luɛlde pamaac acë känyeyökken ëbɛ̈n looi tɔŋic, agut kä kën dhiɛl yɔ̈ɔ̈mtɔŋ, kacit ɣöötlooikäŋ. Cin de pamaac cë thɔ̈r në tɔŋë-yic, ku wënh cë lɔ thïn, ku kɔc cë thou thïn, aa juëc tëne tɔɔŋ kɔ̈k cë tuöl thɛɛr. Kɔc cë thou tɔŋic në kaam de tïmëtïm 30 ku tïmëtïm 50. Tëdït në keyiic acë yaa kɔcbaai.
Tëdït ë dugɔt aaluel nɔn tɔŋë acë cök jɔɔk të kaaŋ Germani Poland ɣɔ̈n köl nïn 1 Pɛnëdhoŋuan 1939, lakin dugɔt kök luel nɔn cäkë ee cuäŋë Japan lɔ Caina ɣɔ̈n kölnïn 7 Pɛnëdhorou 1937. Të kaaŋ Japan Caina, ke gɛm ë Amerïka acë yaa tääu ë buɔndeɣɔɔc në Japan. Germani acë Poland kaaŋ cök, go Prans ku Amatnhom Panŋaknhom thɔr lëk kekë Germani, go Germani bɛ̈i kök dom Yurop. Në ruon 1941, wënthɛɛr Germani acë tëdït ë Yurop dom, go Amatnhom Panŋaknhom ëtök döŋ ke thɔ̈r kekë Pamaacriɛl Axis në Parut Aprïka, Wär Mapinyciɛlic, ku jɔ̈l yaa Adɛ̈kdiɛt Atlantik. Në ye Pɛnëdhetem 1941, acë kɔc Axis Thobiyet Yunion cuaŋ, ke cak pinylautɔ̈ŋ dïtbëtɛɛm kathɛɛric. Luɔ̈i kënë abë riɛltɔŋ de kɔc Axis rac apɛi. Në ye Pɛnëthiäärkurou 1941, Japan acë Amerïka cuaŋ në Adɛ̈kdiɛt Pathipikic kekë ruɔ̈ɔ̈mpiny de Amatnhom Panŋaknhom.
Tɔ̈ɔ̈ŋ Japan acë bën dhuk nhiim në 1942, go tɔ̈ɔ̈ŋ Axis de Yurop aya thiit nhiim ruon 1943 lɔ̈ŋ në Parut Apirïka ku Thobiyet Yunion aya. Yecök Akutcïmäth jɔk bë thɔ̈r la tueŋ në akeunhöm ëbɛ̈n. Axis aacë kat Parut Apirïka ku ruon 1943 aacë yaa dhil bë Italia kony. Në ye ruon 1944, ke Akutcïmäth kaaŋ lɔ Prans bïk lɔ Germany, të ɣäthtueŋ Thobiyet Yunion ke lɔ thiök në pabak. Germany acë cien jat nhial ku thök tɔ̈ŋ në Pɛnëdhiëc 1945, go Japan tɔ̈ŋ thök kölnïn 2 Pɛnëdhoŋuan 1945.


text:
Description
Gum-Ëlik ee buŋ nɔŋic wël ëke luel keek në riääkic, gɔl në run de 1983 agut cï thɛɛ thiɔ̈ɔ̈k wäänkë. Abun Bartholomayo BolMawut, ee raan töŋ de kɔc yeke yïth thiɛɛu të leeŋë kake riääk ka të jiɛɛmë kɔcdït në ka thɛɛr.Yeen, akën ë wëlkë muk abac në ye nhom ku yenke leŋ cï mɛn de kɔc juëc ke Jiɛ̈ɛ̈ŋ, aacï ke gäär piny në yee buŋë yic bïï raan ëbɛ̈n ke ya kueen. Acï them bï wɛ̈t cï lueel ku raan ëluel een gäär rin piny bï nyuɔ̈th Jäŋ ke cie dugɛ̈ɛ̈r yennë luel keek ku kee kë piɛth arët. Kë cï gäm rɔt bï looi ee bïke gäär piny agoke yök ëkuak në raan kuen ëbuŋë cï të ëlueel ë keek thïn. Gum ëlik iv Riääk ku cï bɛ̈n në kɔc yiic, ëkee dhuëëŋ ku nhiaam ku yicthieek de raan nyaai. Kë ye döŋ në kɔc nhïïm ee bï kɔc bɛk biyic kadï në riääkic. Ku kë tɔ̈thin, acie ya raan ëbɛ̈n yen ye piɔ̈u niööp, ee naŋ kɔc töök ye wut mukic në riɛl de piɔ̈u. Londen ee bïk kɔc duut piɔ̈ɔ̈th ago kɔc nhiäk dëër ku cïï kë lɔbäyäŋ bï looi benëke lat. Anɔŋ kɔc ye kɔc tuääk në wël mit yeke dɔl ago nïn lɔ, ku ka nɔŋ kɔc ye kɔc riit piɔ̈ɔ̈th në wël nɔŋ yiic ŋɔ̈th ëya.


text:
Wël Lëk Ëbɛ̈në
Yeŋö ë cɔl WWC Check?
Working with Children Check (WWCC) ee kony në gël ë mïth tënë yaŋ ruany ku dui ee ye nyuɔth na kɔc kekë mïth, ka nyïntïït në, aye ee ke gör ku kuany ke yic.
Yeŋa gör ë tiɛ̈ŋ?
Cök-lööŋ ye Tiëŋ Raan Luɔi - Worker Screening Act 2020 (ye Lööŋ), yïn awïc ba nɛŋ athör-luɔi mïïth tɛ̈ne yïn acï kääŋ ë raan gam buɔth kɔ̈ɔ̈th tiŋ/atɔ̈u kek yïn ebɛ̈në tënë luɔi thiäke meth:
- Yin aye raandït wënë looi kuɔny apath/abec tedä yin aɣe dɔ̈ɔ̈m wëu ku ba lui wek mïïth nɔŋ ruun lupïny 18 ë ruundït
- Yin alui wek mïïth thïïn tetɔ̈k ë loiloi ebɛ̈në gam, ɣään luɔi ebɛ̈në tedä gup luɔi cï gät-piny thïïn ɣe Lööŋic (luel tënë cïmɛne ‘Nyïn Loiloi ŋic ebɛ̈në’)
- Luɔidu akölriëc amɛɛt rɔ̈ɔ̈m kek mïïth, wënë cë määtic tïŋtïŋ kɔc röt, gɔ̈tgɔ̈t, jam ku jam mäkäna
- Anɔŋ rɔ̈ɔ̈m yïn la rɔ̈ɔ̈m wek mïïth ɣë abaŋ ë loiloi kuɔ̈n ye looi ebɛ̈në ku acië këdun cï guir ba looi aluöt tënë luɔidu
- Yin akëc ŋuën/puɔ̈l tɛ̈në naŋ athör luɔi ke mïith (Check) ɣe kuer Lööŋ Cë Looi**.
**Wël ë lɛ̈k ebɛ̈në atɔ̈u thïɔ̈lnyïn/wɛ̈thäit Luɔi Kek Mïïthic.
Yen ee ya awuɔ̈c ba gɔl ë luɔi ke mïth ke yï këc gɛ̈tɣöt tënë Tiɛ̈ŋ tueŋ.
Akutnhomdu aya aloi awuɔ̈c të thiëc kek yïn ba gɔl luɔi ke mïth ke yïn këc gɛ̈tɣöt tënë Tiɛ̈ŋ.
Lëu ba athördië cuat këdï?
- Lɔr në wɛbthat de Tiɛ̈ŋ (Check) ku kuany gɛ̈tɣöt në Bïktorïya (Apply in Victoria) (External link) ka gätɣöt në ëthtet kɔ̈k (Apply from interstate)
- Thiɔ̈ŋ athööric ɔnlanë, tääu ë lëk në bak du ku akutnhïïm bë yïn ke lui ke mïth
- Kɔc cuɛt ɣöt në Bïktorïya alëu bïk kaken cɔ̈k piny ɔnlanë. Ade wiɔɛrɛŋ wël ë lëk tɛ̈në raan gɔ̈ɔ̈r luɔi Wäläya dɛ̈ɛ̈tic ɣee luel apɛi yen tënë kɔc wäläya dɛ̈ɛ̈t wënë wïc luɔi tɛ̈lëu bï kek wëlkɛn ŋiɛc gam thïïn ku tɔckë wɛrɛŋkɛn gɔ̈ɔ̈r luɔi eya
- Kɔc Victoria wïc/gɔ̈r luɔi abï wɛrɛken la thööl në luɔi etɛ̈në Adukään-tuɔ̈c (Australia Post) ɣe loi nïmïra këdäŋ toc ku wël ë lëklëk wënë bï tuɔc tënë kek.
Yen awuɔ̈c rac apɛi tɛ̈në lɔn ba Athör Luɔi Kek Mïïth abɛ̈c/cïn wëu ariöp bïn luɔi ë meth ɣe raan dɔ̈m-wëu la looi – Athör Luɔi Kek Mïïth wënë raan cë luöi yen adhïl ba ɣen looi tɛ̈në luɔi wënë ɣe raan dɔ̈m-wëu thïïn.
Cä lëu ba luui ë kaam wïc ɣa cök?
Lööŋ Cë Looi aye kɔc ebɛ̈në puɔ̈l bïk lɔn ɣe luɔi mëth-la looi tɛ̈wɛ̈n cï tïɛ̈ŋ kɔŋ luɔi ebɛ̈në tɛ̈në raan athör wïc luɔi kek mïïth cuat ë mäktäbic. Keya, ɣee lööŋ/gaanun, yin adhïl ba cië kɔŋ lui acïn tɛ̈në na yin:
- cï yï kaŋ yiëk awuɔ̈c në kum tedä yök keyï nɔŋ awuɔ̈c ë guëc/lɔ̈ɔ̈m, tɔŋbaai tedä ke awuɔ̈c wal cï gät piny thïn në cök 2 ye aguiɛr 5 ë lööŋ
- Naŋ lɔn cë yï kaŋ pëën tënë luɔi thiäke-meth ye kuer lööŋ luɔi kek mïïth
- Naŋ lɔn këc yï gäm WWC ku yen eya yïn akëc athör-luɔi meth tiam
- Yïn abë mïth ŋën ë luɔɔi yic ë Luɔi Meth cï LOOI ë ruön 2003
- Abï lui në luɔi nɔŋ lööŋ ye muɔ̈knyin ë Luɔi Mïïth ye Muɔ̈knyin Loi 2020 (Children’s Services Act 2020) tedä keye luɔi ë piöc ku titnyin luɔi alɔŋ dhöl ë piöc ku tiitnyin ye lööŋ payam 2010 (Viktoria)
- Acë lööŋ loi ba:
- rot abalakɔ̈ aköl-thok ebɛ̈në ɣe kuer Awuɔ̈c Kɔc Guëc Looi Wën Cï gät-piny Lööŋ-Looi ë ruun 2004
- tïŋ/tiɛ̈t acï looi ɣë lööŋ tedä kë mɛ̈c acï guir/looi.
Thiëc akutnhomdu në bak luɔi ë kaam bɔ̈th kuɛ̈ɛ̈nyic, të mëye akutnhïïm aye kɔc cï gɛ̈tɣöt puɔ̈l bïk lui të cï kek Tiɛ̈ŋ thök ë tiam.
Yeŋö winy ë cök?
Yïn aye tïŋ tënë awuɔ̈c ë guëc/lɔ̈ɔ̈m, tɔŋbaai ku awuɔ̈c ë wal ku jal awuɔ̈c cë keyï kuum tedä kääŋ cï ganun yök ke ca looi ye akutnhïïm cë gät piny thïn në lööŋ. Ke Awuɔ̈c cë gätpiny ebɛ̈në (External link) atɔ̈ɔ̈u në webthiatda yic.
Adeŋ tiët ë mïïth tënë guëc/lɔ̈ɔ̈m tedä yïïkë tëtɔ̈ɔ̈k ë këdït tueŋ cï gam apɛi tënë ayï luɔi wɛ̈t cï taakic thïin yee cök ɣe Lööŋ yic.
Lëu ba ŋic këdï na ca WWC Check tiaam?
Ɣɔk abï wek wädhië yin ku akuötnhom/aguiɛrdun lɛ̈k tɛ̈në na wek acï tiɛ̈ŋ bölïth alɔŋ athör luɔi kek mïïth aca tiam.
Athör luɔi këk mïïth ë rɛ̈ɛ̈r tɛ̈në ruun ka dhiëc ebɛ̈në alëu bɛ̈ ya tɛ̈ne cï ɣɔk yen teem-kɔ̈u, tedä ke yin cen la dhuök/puɔ̈l.
Yïn adhil ba athördun luɔi meth bɛɛrpiny luɔi kam pɛ̈i ka 6 tueŋ ku pɛ̈I ka 3 cökciën wënë cï yenic thök tɛ̈ne yïn awïc be latueŋ keyï lui ye luɔi thiäkë-meth.
Yeŋö na ɣɛn anɔŋ jëriɛm wënë cï gätpiny tedä kuɔ̈c luɔi ë käŋ acï nyuɔ̈th tedä wɛ̈t acï ganun yök?
Acië awuɔ̈c ebɛ̈në ku kuɔ̈c luɔi ë kedäŋ cë nyuɔth tedä kääŋ cï lööŋ yök kek luel yïn anɔŋ kerac tënë pialwëi ë mïïth thïn cïtmɛn cë lööŋ yeloi.
Të tiɛɛm yïn ka yit Tiɛ̈ŋ ee tɔ̈ ke ye ke maŋu cï atëët loi gɔ̈t në bak luɔidu, në awuɔ̈c yen ca loi, ku në tëcït tëtɔ̈ ka cï röt loi thin.
Yen acë ganun ba thiëc bɛ̈ yï gam athör-luɔi meth tɛ̈na yïn:
- raan cë gät-piny keyï raan cï awuɔ̈c looi ɣe kuer Awuɔ̈c Kɔc Guëc Cï Looi ë ruun 2004
- acë luel ɣe gaanun ka mac tedä lööŋ dai/tiɛ̈t/muk-nyin acï looi.
Yïn alëu ba kɔc kɔ̈k wën ŋic lööŋ la thiëëc arotdu alɔŋ kärac ca looi thɛɛr.
Yeŋö na cä WWC Check tiam?
Na ɣok aye ku gam yïn anɔŋ awuɔ̈c këcdet wënë rac tënë mïïth, ɣok abï yïn lëk lɛn ɣok awïc buk yïn pën tënë athör luɔi mïïth ye lɔn bï yïn miɔc/gäm athör kamkor në WWC gëlwei. Kënë bï yïn gam kaam ɣen wïc ba gäät tɛ̈në ɣɔk ku thiëëc ɣɔk bɛ̈ yïn gäm yithku yeŋö yin ɣe tak lɔn yïn abï tiɛ̈ŋ bolïth abɛ̈ tiam.
Na, cökciën ye gam wëlku ebɛ̈në, ku yïn akëc athör luɔi tiam, ɣok abï yïn gäm ye WWC wɛrɛŋ pën yïn tënë luɔi kek mïïth.
Thïn në käk kɔ̈ɔ̈k liikic, yïn alëu ba atɛ̈kda bɛn thiëc bëtïŋ ye kuer thiëc tënë akutnhom lööŋ kɔc ë Viktoria (Victorian Civil and Administrative Tribunal (VCAT)) kaam niin ka 28 ë akölnïïn yen tɔ̈ɔ̈u alɔŋë WWC yi gëlwei.
Lëu bë wëlkië gël këdï?
Ɣɔk adɛŋ yiny ë muɔ̈ny käk eŋɛk ku lööŋ muɔ̈ny ebɛ̈në. Ke Luɔi Tiëŋ Looi 2020 (Worker Screening Act 2020), mony ku tiëŋ wël Looi 2014 (Privacy and Data Protection Act 2014) ku gɛ̈tpiny Pialwëi Looi 2001 (Health Records Act 2001) wënë looi ganun ekedï tënë bï ɣok wël ku lui wël määt yic.
Ɣɔk adhïl buk akuötnhom/aguiɛrdu lɛ̈k ë ayï tɛ̈k ciekic tedä tɛ̈k akärda cuk looi alɔŋ athördun ca looi, na kan-tiɛ̈ŋdu cï cïgääu,teem kɔ̈u tedä dhuök ciën tedä na yïn acï athör ca looi dhuök-ciën. Na yin acï ayï aguiɛr/akuötnhom nyai tɛ̈në käkun gɔ̈t-pïny ebɛ̈në, ɣɔk anɔŋ riɛl apɛi ku buk akuötnnhïïm käk lɛ̈k ebɛ̈në lɔn yin acï keek nyai. Ɣok abï ciën gɛm lɔn miɔc ɣoo aguiɛrdun në wël ë jëriɛmdu tedä ke gɛ̈tpiny käŋ aluöt.
Na dɛ̈ thöŋ WWC Check kek Winy cök Bolith?
Ɣëi. Ke Working with Children Check tiëŋ jëriɛmku ku cökpiny awuöc tedä gɛ̈tpiny käŋ aluöt ku gɔ̈ɔ̈r apɛi ye luɔi thiäkë guëc/lɔ̈ɔ̈m,tɔŋbaai tedä awuɔ̈c ë cäm wal në kaam pïïrdu yic. Ne Police Check ee awuɔ̈c tääu piny në gut ë thaa cïn ee loi.
Ke Working with Children Check kɔc tïŋ e raan mukcat në jëriɛm ku cökpiny awuɔ̈c tedä ke gɛ̈tpiny käŋ aluöt tënë kaam pïïr ë kanden. Ee rin ye wïc cök cïk kek rɔ̈m acï, akut kɔ̈k aye kï wïc ëbɛ̈në kek Wïc cökkɛ̈.
Na gɔ̈ɔ̈r wël kɔ̈ɔ̈k wënë tɛ̈kic kaam ɣe tiɛ̈ŋ alɔŋ luɔi kek mïïth wɛpthäit/thiɔ̈lnyïn, ye dhöl ‘Tiɛ̈ŋ Bolïth Ebɛ̈në (External link)’.
Wël juëc
Thiɔlnyin
www.workingwithchildren.vic.gov.au (External link)
Imeel
workingwithchildren@justice.vic.gov.au (External link)
Akut Kɔc Kony
1300 652 879
Thää bɛ̈t ku nuth nhiäkduur agut thää dhiëc thëëi (8.30am – 5pm) Mändei agut Pridei (Monday – Friday) (Nyaai aköl yiit jäŋ)
Telepun mïg TTY
13 36 77
Jam ku piɛ̈ŋ
1300 555 727
Na yin awïc raan agamlööŋ/athook, ke dhïɛl yup ɣe Translating and Interpreting Service atɔ̈ 13 14 50 ku thiëc kek bïk gɔ̈t/yup tënë ɣe Working with Children Raan - luɔi Kuɔny Abëër denic.
Thuricdït
Imeel workingwithchildren@justice.vic.gov.au (External link)
Kek wëlkɛ̈ aacï ke looi ke nyooth abɛc. Kek akënë ke looi bë ke nyaai ke lööŋ lëk ku acïï lëu bïnë ke nhom teem këya. Yen aye ayuïc ku ba la tënë kɔc ŋic luɔi ë lööŋ la thiëëc thook kuat käwën jör yïn ërot.


text:
Yɛ̈c
Yɛ̈c (tɛ̈dë kacɔl ciith, cïth walä yïsääl thoŋ Jur) ee kënë nhomräm ye raan la rool ciënh cït pïu tëcït kënë yic diäk në akältök. Yɛ̈c ee rël nïn lik ku ee tuöl döupïuguöp (dehydration) rin ye ciith guöp jiic pïu. Kïttuany ë döupïuguöp aa röt gɔɔc nyuin ë dɛ̈l ku anyiɛɛny mukërɔt. Kënë ee rɔt dhiɛl agut cï dhukpiny laac, gɛ̈r dɛ̈l rot, abuthbuth puöu ku rëël aluärä të le yen yiëc. Cënh cie kɔ̈u ril ku la wawau tënë mïth thuët ee pial. Kënë yɛ̈c lac bɛ̈i awuɔk ë cïïn wɛ̈t ee mayiel, kämluöök, walä alur (parasites)---nhomräm kënë acɔl aremyɛ̈c kek cïïn aya. Awuɔɔkä aye kek gɔpic të cï raan miëth walä pïu cï liääp kekë ciëth lööm, wälä të wuɔɔk raan tɛ̈në raan dɛ̈t ye nɛ̈k yɛ̈c. Yɛ̈c ee yic diäk: yɛ̈c pïu kaamcek, yɛ̈c riɛm kaamcek ku yɛ̈c ŋër (rëël nïn 14). Yɛ̈c pïu kaamcek alëu bë yaa rin awuɔɔk ë kolɛra, nacɔk alɔn cï kolɛra kɔc ye dɔm bɛ̈i cï nhiim latueŋ yiic. Na tɔ̈ riɛm yɛ̈cic ka aye cɔl yɛ̈criɛm (dysentery). Tuɛnytuɛny kök cï kɔc ye ɣook aa yɛ̈c cɔl abuɔ̈. Yɛ̈c abï gël tök kamken; guiërpiny, dëkdëk pïu cïn yiic acuɔl (pïu path) ku cäu ë cin në adaracuɔl. Thuɛ̈tmith pɛ̈i kadhetem latueŋ ku tuöm mïth agëltuany (vaccination) mayiel cɔl rota abï dhiɛl them. ‘Caaramile’---awanmulo ku sukar cï buut pïu path dëkdëkic---ee yen döcde. Abuup kuatyöm (zinc tablets) abï dek aya. Döc kä acï thɔ̈ɔ̈ŋ lɔn cï kek meth tïmëtïm 50 kony run 25 wär cë jäl. Na näk yɛ̈c kɔc, ka abï dhiɛl them bï kɔc yaa cam mïïth mit ku mïth thuɛ̈t abë latueŋ ka thuɛ̈ɛ̈t. Na liu caaramile ye ɣaacwei geu, ka abï buut ë baai ee path aya. Kɔc cï yɛ̈c yiëc thïn, wal ku pïu dhie ye tuɔm rälic abï tääu. Yɛ̈c juëc aye lëu pïu cï liäp ke awai ku thukarkuan ye dek kɔc thookë ë path. Walnäkkämluöök (antibiotics) nacɔk alɔn cï kek ye lac dek abï gäm kɔc nɛ̈k yɛ̈nyriɛm, kɔc cï ayɔnguöp ɣetnhial, kɔc nɛ̈k yɛ̈c të keny kek, ku kɔc neŋ ciɛ̈nhdenic kämluöök wäla alur. Wäl cɔl loperamaite aa kɔc kony bë la rool dhuökpiny tënë kɔc cï yɛ̈c yiëc thïn.


text:
11
Kɔc wɛ̈t Nhialic lɛ̈k kɔc
1 Go ɣɛn gäm wai, wai ë duɛ̈r cïɛ̈t tim dhie ye käŋ them, ku lëk ɣa, “Lɔɔr them luaŋ Nhialic ku ariäk tɔ̈ thïn, ku kuen kɔc ë röök thïn tënë ɣa.
2 Ku duk kal yic tɔ̈ luak kɔ̈u them rin lɔŋ kënë acï gäm kɔc këc wɛ̈tdiɛ̈ gam. Ku keek aabï gɛndiɛ̈ kuany kɔ̈u ke rɛc käŋ pɛ̈i kathiärŋuan ku rou.
3 Ku ɣɛn abï kackiɛ̈ karou tuɔɔc bïk wɛ̈t ë yic la lueel. Aabä alɛ̈th col, alɛ̈th ë lɛɛŋ cieŋ, ku aabï wɛ̈tdiɛ̈ la lɛ̈k kɔc ë nïn tim ku buɔt karou ku thiärdätem yiic.”
4 Kɔckä karou wɛ̈t Nhialic nyuɔɔth, kek aa tiim karou ye miɛ̈thken looi ë miök, ku käk ye mɛ̈c adök karou took kenhïïm ë kɔ̈ɔ̈c Nhialic nhom bɛ̈ny pinynhom.
5 Na le raan them ye bï kɔckä karou yiëk tɛ̈rem, ke mac abɔ̈ bei kethook ku nyuɔp kɔc ater ëbën. Këya raan wïc ye bï looi këya abï Nhialic nɔ̈k.
6 Aacï Nhialic gäm riɛl bï kek deŋ pëën bï cïï tueny nïn bï kek wɛ̈tde nyuɔɔth. Aacï gäm riɛl aya bï kek pïu waar bïk aa riɛm, ku cɔlkë kuat kërac ëbën abɔ̈ pinynhom. Kënë alëukë bïk aa looi akölaköl tɛ̈cït tɛ̈ wïckë ye.
7 Nawën cï kɔckä karou wɛ̈t jal nyuɔɔth ëbën, ke län roor rac apɛi bɔ̈ bei tɛ̈thuth mec yic, aabï thɔ̈r ke ke ku aabï län ke nɔ̈k,
8 ku guäpken aabï cuat ë gëk yic gendït wäär cï kek bɛ̈ny ë kɔckä karou piäät thïn tim cï rïïu kɔ̈u. Gen kënë acïk gäm rin cït rin pan Thodom ku Ijip.
9 Kuat dhiëth, wuɔ̈t ku thok pinynhom ëbën aabï guäpken aa tïŋ piiny ë gëk yic nïn kadiäk ku abak, ku acïn raan bï puɔ̈l bï ke thiɔ̈k.
10 Kɔc pinynhom ëbën aabï puɔ̈th miɛt rin cï ë kɔckä karou thou. Aabï yai looi ku gɛ̈mkë röt käpath kamken, rin cï kɔckä karou kɔc pinynhom cɔl agum apɛi.
11 Tɛ̈wën cï nïn kadiäk ku abak thök, ke Wëi Nhialic la ë kɔc wën cï thou gup ku jɔtkë röt. Go kɔc ŋic ke cï ke tïŋ riɔ̈ɔ̈c apɛi dït.
12 Ku piŋ kɔckä karou röl ke cöt pan Nhialic, “Bäk tɛ̈n.” Gokë la nhial ke kɔc atɛrken daai, ke ke cath ë piööl yic.
13 Kaam wën cök ka ayiɛ̈ɛ̈kyiɛ̈ɛ̈k dït tet loi rot. Go tööŋ ë thiäär ë gɛu wïïk, ku thou raan tiim kadhorou. Ku jɔl kɔc cï pïr riɔ̈ɔ̈c ku leckë dït Nhialic tɔ̈ nhial.
14 Kënë, yen ë thök kërɛɛc ye kek rou, kërɛɛc dɛ̈t ye kek diäk abɔ̈ ëmën!
Kaŋ ë Dhorou
15 Go atuny ë dhorou kaŋde kooth yic, guɔ atuuc nhial piŋ röt ke jam röldït pan Nhialic ku luelkë,
“Nhialicda ku Raan cï dɔɔc ku lɔc aacï bääny pinynhom ya këden,
ku Nhialic abï mac akölriëëc ëbën.”
16 Go kɔcdït kathiärou ku ŋuan cï nyuc ë thöny Nhialic lɔ̈ɔ̈m wïïk ke gut kenhiɔl piny, ku dorkë Nhialic,
17 ku luelkë,
“Bɛ̈ny Nhialic Madhɔl yen rɛ̈ɛ̈r thïn thɛɛr ku yen tɔ̈ thïn ëmën.
Yïn yeku leec rin cï yïn riɛldu nyuɔ̈th ɣook ku yïn acï määcdu jɔɔk cök!
18 Ku kɔc kuc yïïn aake cï puɔ̈th riääk rin tɛ̈n riäŋ ë piändu
acï bɛ̈n tɛ̈ bï kɔc cï thou ɣäth luk yic,
ku tɛ̈ bï kɔc ariɔ̈pden yök yïïn luɔ̈ɔ̈i,
ku kɔc käk Nhialic tïŋ, ku kacku ëbën kɔc yï door,
kɔckor ku kɔcdït ëbën aacï bɛ̈n.
Tɛ̈ bï kɔc cï pinynhom rac nɔ̈k acï bɛ̈n.”
19 Go luaŋ Nhialic nhial ŋaany thok, ku röŋdït löŋ ë dɔ̈ɔ̈r ë tɔ̈ alɔŋthïn. Go käk cït bir ë deŋ ku ayiɛ̈ɛ̈kyiɛ̈ɛ̈k, ku mär ë deŋ ku tuɛny ë gɛi, röt looi.


text:
Lady Gaga ("Nyɛn Cɔl Gaga", adhiëth Pɛnëdiäk 28, 1986 keye Stepani Joanne Aŋelina Germanotta) ee ran Amerïka ee diɛt dom. Ee mïluï, bɛ̈ny ë döm kɔc röt, tiŋluɔ̈iwëu, amïthëëm alɛ̈th, amiööc ku ye raan kɛ̈ɛ̈r atiëëp. Ku yeen ee nyan ë rɔ̈l guɛ̈lic në kɛ̈t. Buɔna deen atiëëp acïkök, Kökë ë Monster, Acï Dhiëth Kiyɛ, Artpop, ku Cheek to Cheek. Yeen acï kë juëc Grammy ku Brit Abïmiɔ̈ɔ̈c Tiaam. Yeen ayɛ̈k rin keenkë tënë din deen cɔl Radio Gaga tënɔŋ akuut ë bäny diär ket. Acï kɛ̈ɛ̈r ë Pinynhom Abïmiɔ̈ɔ̈c (Golden Globe) tiaam Në kɛ̈ɛ̈r kɛ̈kë atuɔc kïtkɛ̈ŋ American Horror Story: ɣönë kaman ë run 2016.
Pïr ku luɔi cïkueen në Lady Gaga (1986–2004) ɣɔn yen meth
Lady Gaga adhiëth gendït cɔl New York. Yeen ee manh kai tënë wun cɔl Joseph Germanotta. Ke yee raan lui wëu abuɔn aliiric ku man cɔl Cynthia (dhiëth Bissett). Yeen anɔŋ nyankënë cɔl Natali, aya mïthëm alɛ̈th ë gäätic. Gaga aa nyan Italian ku French Canadian akuatden thɛɛr. Yeen acï piöc ë thiëëc piano ke ye run ŋuan. Ku gɔ̈t dinë piano ke ye run 13. Acï diɛt jɔɔk ë kiɛ̈t ë ye run 14. ɣɔn yen run 11, Gaga acï lɔ Amat Sacred Heart, ee panpiööc cïnraanëbɛ̈n ë Kɔc ë Nhialic në Nhialpabak Manhattan alɔŋdɛ̈. Kacken aŋɔ̈ŋ gup acï lueel amïdhiëëth abɔ̈ ë kuat nɔ̈ŋic. Ke yen cï ɣook cɔ lui käŋ abɛ̈n—ma e lui gɔl ë në thëm ë bɛt aɣeet thëm athɛ̈i aɣeer, në jamecic aɣet cï wää aye.


text:
Bɛɛrdït (Baaudït) ke Apirïka
Bɛɛrdït (baaudït) (Swahili: Maziwa Makuu) ke Apirïka aaye kɛ̈r juiëc ke bɛɛr (baau) man ye biääk de lil Ript Balley (Rift Valley) në pabak Apirïka ku ka thiääk kënnë keek aa nɔŋ yiic, baar Biktoria (Victoria), ke ye baardït diäk ke pïu piɛth (pïu cïnic awai) në pinynhom në tiääi de, baar ë Taŋanyika, ke ye baardït arët ë rou në pinynhom ke pïu piɛth ku mecic ku në tiääu, Baar Albert, Baar Edward, Baar Kibu, Baar Malawi, baar Turkana, ku baar Kyoga. Keek kedhia aa muk 31,000 km³ ke pïu man yen dït në baar Baikal ka bɛɛrdït parut Amerïka. Kënnë yennëke yinlɛ̈ 25% de piny kënnë pïu piɛth (pïu cïnic awai) ke nhiaac. Baardït Ript (Rift) ë Apirïka aaye ke ye ɣän juiëc pïu; 10% de kuan de rec tɔ̈ pinynhom aatɔ̈ ë tɛ̈ɛ̈n. Bɛ̈i ke Apirïka bɛɛrdït lɔ̈ŋ anɔŋ yiic Burundï, Democratic Republic de Koŋgo, Kenya, Rwanda, Tandhania, ku Uganda. Kadït cäp ye wat aa nɔŋ yiic kake Koŋgo-Dhairë , Nile, ku wɛ̈ɛ̈r ke Dhambedhï man ye kuëër në baar de Atlantik (Atlantic) yic, baar Mediterranean, ku baar de Indian në kuëny keek kuɛny keek kecök. Ruɔɔr aacï ɣänthuth kek dɔm ë Koŋgo-Dhairë cäp ku piɛnynoon kënnë piɛny baknɔŋtiim (savannah) aa dur juiëc në paguot ku piinythöny (ɣänthöny acït rou ka diäk tïmëtïm (Biänabuur thiɛ̈rnyiɛɛny thiɛ̈ɛ̈r) në run cïlɔ, wɛ̈ɛ̈r ë Turkana e dït arët ku ɣän cï duɔ̈r looi ke kee ye ceŋ de ɣän në 1984, Turkana boy cï duɔ̈r thɔ̈ɔ̈ŋ ke gaakyuɔɔm (yuɔɔm cï gaak) de Raan Lɔcök (Homo Erectus) ke kee ye ceŋ de ɣɔn në 1984, dhuŋ ë Turkan. Gaak ë cï yök dëm – këtueŋ ë kuan atuur, ku yen ëya kee keek yïn pïïrbaai kënnë wɛ̈ɛ̈r dït kee ŋuan, aaye akɛ̈ɛ̈th ke pïu, Uganda, ëtöŋ de piny dït arët ye rec piɛth bɛ̈i.


text:
Athör ë rou cï Joon gɔ̈t
Wɛ̈t nhom
Athör ë rou ëcï Joon gɔ̈t tënë akut kɔc cï gam tɛ̈dɛ̈t. Wäär gɛ̈t yen athöör, Joon ë rot cɔl raandït, ku cɔl akut kɔc cï gam aye tik ke miɛ̈thke. Athör ciek kënë ë jam nhiër kam kɔc cï gam, ku bï kɔc yɔ̈ɔ̈k bïk röt tiit tënë kɔc aa lueth ku piɔ̈ɔ̈cden.
Käk tɔ̈ thïn
Muɔ̈th tueŋ 1-3
Yic ku nhiër 4-6
Lëk rin piööc ë lueth 7-11
Muɔ̈th ciëën 12-13
1
1 Ee ɣɛn raandït akut kɔc cï gam, ɣɛn agɛ̈t athör kënë tënë akut kɔc cï gam cï Nhialic lɔc bï rëër keyiic ke cït miɛ̈thke. Wek aa nhiaar piändiɛ̈ ëbën, ku acie ɣɛn rot ɣɛn nhiar we, aa kɔc ëbën ŋic yic cï Nhialic nyuɔ̈th ke, kek aa nhiar we piänden yic aya.
2 Wek anhiaar ke rin ɣook ëbën, ɣok aa ŋic yic cï Nhialic nyuɔɔth. Ku yic kucku abuk aa ŋic akölaköl.
3 Bï Nhialic kek Wënde Jethu Krïtho ɣo dɔɔc ku pɛ̈lkë käraackua piny, ku bïk ɣo cɔl arɛ̈ɛ̈r ë duk dɔ̈ɔ̈rden yic, tɛ̈ rëër ɣok dhël yic cïk nyuɔ̈th ɣo, ke ɣo nhiar röt kamkua.
Yic ku nhiɛ̈r
4 Ɣɛn a ɣa cï puɔ̈u miɛt apɛidït wäär piŋ ɣɛn ye, lɔn kɔc kɔ̈k weyiic aake lui tɛ̈cït tɛ̈ cï Nhialic ye nyuɔ̈th ɣo, yen ë kë cï lɛ̈k ɣo buk ya looi.
5 Këya, wek kɔc cï gam alɛ̈k we lɔn ɣok aa dhil röt nhiaar ë kamkua. Ku kënë acie löŋ yam, ee löŋ thɛɛr ŋicku tɛ̈wäär buɔɔth ɣok Jethu.
6 Na nhiarku röt ayic, ke ɣok aa dhil kë cï Nhialic lɛ̈k ɣo buk looi, looi, rin wäär tueŋ gɛm ɣok wɛ̈t Jethu, kën cï lɛ̈k ɣo buk aa looi ë lɔn buk röt aa nhiaar kamkua.
Lëk rin piööc ë lueth
7 Ɣɛn aluel kënë rin kɔc kɔ̈k ë kɔc wëŋ nyïn aatɔ̈ thïn, aa kɔc piɔ̈ɔ̈c lueth ë path. Ayekë lueel lɔn Jethu Krïtho akëc bɛ̈n pinynhom kecït raan. Raan ye lueel këlä, ee kɔc wɛ̈ŋ wei, ku athöŋ kek raan ater ë Jethu.
8 Tiëërkë nhïïm bï kɔckä we cïï wëŋ, bï käkkun puɔth cäk looi tënë Nhialic cïï mär ë path. Tiɛtkë wenhïïm apɛi bï Nhialic we gäm ariɔ̈pdun ëbën.
9 Alɛ̈k we, na ye raan juɛk këde thïn käwäär cï Jethu piɔ̈ɔ̈c yiic, ka cïï kɔŋ mat kek Nhialic. Ku na cïï raan wɛ̈t cï Jethu piɔ̈ɔ̈c juak ë wɛ̈lke ë rot, ka bï mat kek Jethu ku Nhialic Wun.
10 Ku na bɔ̈ raan tënë we ku ye ke piɔ̈ɔ̈c käk cïï thöŋ kek käk cï Jethu piɔ̈ɔ̈c, ke duɔ̈kkë cɔl abɔ̈ pandun bï bɛ̈n rëër kek we. Ayï muɔ̈th aya duɔ̈kkë muɔ̈th.
11 Kënë alɛ̈k we, na ye raan muɔ̈th raan kënë bï ciɛ̈t raan cï gam, ka cï rot mät ye. Ku aloi kërɛɛc ye looi aya.
Muɔ̈th ciëën
12 Käjuëc apɛi aake ba lɛ̈k we, ku acä wïc ba ke gɔ̈t athör yic ëmën. Kë wiëc ba looi, ku aŋääth aya, ee lɔn bï ɣɛn la keny tënë we, buk la rɔ̈m ku jiɛɛmku röt ë kamkua, ku ɣok aabï puɔ̈th jal la yum ɣodhie.
13 Akut kɔc cï gam ë tɛ̈në ë we muɔ̈ɔ̈th.


text:
Piöcemanhraan
Piöcemanhraan (anthropology) ee piöc koc. Piöcemanhraan ee piöcekapir ku piöcëkäthɛɛr. Pioceŋickaŋ ee hok kuony be ten reer koc theer thin pinynhom. Koc cë pioc piocmanhraan ayoopwel tau rëër koc thiin yäkol ku tau rëër koc thiin thɛ̈ɛ̈r. Ayoopwel geeth yakolic ku baai ta aheer ku koc cieŋthin. Awelyoop akut kocic ku tayë koc tieŋ kaam winhoor ku piir. Ka ku loi e piocemanhraan ë koc kony riin ne lë ka cï yök theer pioceŋickaŋ. Toŋ thiok ciyok ë piocemanhraan ë dhuk cien waartheer dheel ke ŋiec loi puor koc cieŋ röök America. Piocemanhraan acë kaar araak ŋuan kakciwecbei. Kakciwecbei ta cit tan cieŋ koc thɛ̈ɛ̈i thïn. Koc kuen kak koc thɛ̈ɛ̈r aka tueny ŋic kak cit abiany tony wela abuoc weth. piocemanhraan ku guop. ë pioc raan ku ŋic ta yë koc ku guop raan kayic waar kaamic. Koc kuen guop koc akuen jaŋ, agok ku laai kok. Cieŋ piocemanhraan etën piir koc thiin yakol ku tan piir koc thiin thɛ̈ɛ̈r.


text:
Pawuut Matiic
Pawuut Matiic ke Amerïka (USA, PMA) ee wun në Pawut Amerïka. Anɔŋic Pawuut 50, Payam ku Bɛɛi Kadhic. Ku yel aril, aye kɔc kɔk gam emeen an Pawuut Matiic an ee yen ril ye tok në Pinynɔm. Adek rɛɛcdït në weu ke Pinynhom, ku ɣɛ̈ɛ̈c, ku cieŋ, apuruuk, ku ŋiec wëlbääny, ku tët ŋic käŋ.
Miiric[cokic | cok tënëyökic]
Pawuut Matiic ke Amerïka ee pan ë kɔc matnïïm. Ee miiric Pawuut Matiic de Amerïka cï luoi wëlmääc. Adek yic ker kadiäk ke miiric. Ayek: ker ë luɔi, ker ë lɔɔŋ tɔ̈ niëëu, ku keer ë luk. Miir Pawuut ë luoi cïtman de miir mat nɔm.
Ker ë luɔi[cokic | cok tënëyökic]
Ker ë luɔi ee biäk de lɔɔŋ looi bï ke riëëu në cieŋic. Akut de Pawuut Matiic, tɔu në kuenyic e kek e muorŋaknɔm kuany bï ker luɔi wat, ku yen awëët Apuruuk. Muorŋaknɔm alëu bï lɔŋ e yam rëëc tede kɔc agätlɔɔŋ ke cïï rɔt bï tɔ ye lɔŋ. Muorŋaknɔm alëu bï kɔc yɔɔk bïk lɔɔŋ kuany cok. Muorŋaknɔm akum akuut ke luɔi ke akɔl kɔl ke lon de miiric, cït man, akut de luɔi, ɣɛ̈ɛ̈c ee lɔ̈ɔ̈ŋ ke luɔi de ɣɛ̈ɛ̈c looi. Muorŋaknɔm yen aye bäny ka kuut kuany, ku kueny bäny ke luk.


text:
2
An zikat indanda dâsuki ekŋengalen zet
1 Islael am ekŋengat tuŋguwinan golaŋ zenze an notnaŋ dâsuki sokbemti mamkwabien naman kegogak an zikat indanda dâsuki notnaŋ ingat tuŋguwinan sokbewep. Ekŋenaŋ buzakeset Kawawaŋgalen zet katnaŋ zemyuŋgumti ingat nâmkiŋpepeŋin walebep. Mti Amobotnaŋin mama kanzizit main yominaŋgapmti gakiye ek ke zemkandatpeme keyegak walelet sakwep sokbemindawe. 2 An ekŋen keyaŋ mama mimiŋin okbi okbiŋaŋmak sambe ke mmepme am notnaŋ ingat tuŋguwinangatnaŋ ekŋenaŋ indikti indamâti keyegak mbep. Ekŋenaŋ kegok mame am nâmkiŋpepeŋinpiŋ ekŋenaŋ Kawawaŋgalen zet katnaŋ keyet zemtalati kwelatnaŋ kuwep. 3 Mti naman an zikat indanda dâsuki ekŋenaŋ mânep milawatgat ŋoktikŋin temaŋ tapme zet dâsuki mobotnaŋ notnaŋ zemti zet kelakŋaŋ mindamti ingalen kwitnaŋ kwitnaŋ timâbep. Yaŋgut eweŋan penaŋ Kawawaŋaŋ an ekŋen ke zelen tatagat zemkatik bempeye kan keyet ekŋenaŋ yek bemâbep. Kwitnaŋ kwitnaŋ ekŋen indawaleletgat zenzeŋaŋ keyaŋ ewe ekŋen indawalesât damuŋ tazin.
4 Âpme in ensel ekŋen yom mti Kawawaŋgalen zetnaŋ kulume Kawawaŋaŋ ku aŋgalaŋindeye. Âtâtindeme tambusosogen towebienaŋ ke etaŋ ke matalip. Yaŋ bamgat zemdelaŋ zenze kanen Kawawaŋaŋ ekŋen zem indondoyet zapat zemindeyeyaŋ talip. 5 Am eweŋan tipman baen mamkwabien ekŋen kegogak Kawawaŋ bamkumpeme egaŋ ku indaaŋgalaŋge. Egaŋ tuŋgwam temaŋ mme kwati am bekanaŋ mimi sambe indawaletmâge. Âpme Noa an mama mimi teŋgat zet zenzeŋan ekmak animbi 7 etaŋ Kawawaŋaŋ indikdamuŋ mimindeme dolakŋaŋ tabien. 6 Âpme itnaŋan tipman baenen mka temaŋ zut Sodommak Gomola ke kegogak bekanaŋaŋ palakŋaŋ beme keyepmti tepgat zeme toti tewaŋ indazimâge. Keyaŋ am bekanaŋ mamip bam ekŋen yominaŋgat dopmaŋ Kawawaŋ mutumindawe keyet golaŋin titiŋaŋ. 7-8 Kogogak itnaŋan tipman baenen an ŋen Lot ek mamaŋaŋ teŋ egaŋ am bekanaŋ mimi ekŋenaŋ meluwaŋ bekanaŋ sakambukŋaŋmak ke mmamkwapme kan kataŋ ekŋengat tuŋguwinan ke mamti mama mimiŋin ke ekti keŋaŋ nukŋaŋ beme ekŋengat kembeŋ omba penaŋ mamtan. Kegok mmambe mame Kawawaŋaŋ Lot aŋgalaŋpeye. 9 Kawawaŋ Amobotnaŋaŋ am teŋ mamaip ekŋen nukŋaŋ sokbemindame ŋep maaŋgalaŋ indein ma am bekanaŋ mamip ekŋen keyet dopmaŋin matim metne metne bam zemdelaŋ zenze kanen omba penaŋ mutumindame delaŋ zewe. 10 Am keŋinan bekanaŋgat tikŋaŋaŋ mamisik tazinaŋ Kawawaŋgat nâme ku mopme sekŋiyek mamsaip. An ekŋen keboŋ ke dopmaŋ mgasik penaŋ mutumindame tiwep.
An zikat indanda dâsuki keyaŋ kiŋgagapiŋ zeingat zewi mti ensel Kawawaŋgalen zet kulume indamâpme tototnaŋ ekŋenmak kogogak maatindondoip. 11 Kawawaŋgalen ensel windeŋin temaŋ penaŋ tazin ekŋen keyaŋ kogogak Amobotnaŋgat zikatnan ensel bekanaŋ ekŋengat ŋenzinziŋ omba ku mamip ma ku manzemtalatindeip. 12 Âpme set kileŋ an ekŋen keyaŋ zet yaŋaŋ ku nâmâtâlip keyet ekŋenaŋ zet belakŋaŋ penaŋ manâip. Keyaŋgut an ekŋen keyaŋ tam boyaŋ sekŋinaŋgat tikŋaŋ nâmti mamâlip keyet kataŋ ekŋenaŋ ilinaŋgat sekŋinaŋgalen kwitnaŋ kwitnaŋgat nânâ etaŋ mamâlip. Kegok mti amnaŋ soŋgom zupmaŋ maindowalelip sakam kegok Kawawaŋaŋ indomyaloŋme temebep. 13 Mti mama mimiŋin mgasik keyet dopmaŋ tiwep. Ekŋenaŋ kasup sutnateman keŋinaŋ bekanaŋ mimiyet tikŋaŋ manâip ke mamip. Yaŋgut am nâmkiŋpepeŋinmak in tu meuŋin timbumondekti tatnime set kileŋ an ekŋen keyaŋ inmagen koti meu ilinsakwep tatnip. An ekŋen ke dâsukiŋinbeŋ keyepm ingalen totatalin ke mme mgasik tabein. Mti Zisasiyet kwizet buŋamaŋ mamtotpeip. 14 Kan kataŋ imbimak yom aiikgat imbiyet zikat posi mamip mti bekanaŋ mimiyelen tikŋaŋin omba penaŋ wemindain. Am nâmkiŋpepeŋin tuwat tuwat ekŋengat kwitnaŋ kwitnaŋ keboŋgat zet kelakŋaŋ mimindamti indamandame yom ekŋenmak tusumti mamip ma mânep milawatgat keŋin temaŋ bemti mamaip. Am maŋge ekŋen ke teziŋ ŋandaŋgat zapat mamaip. 15 Ekŋenaŋ mama mimi esemteŋ ke katikpemti Beoyet nemuŋaŋ Balaam egaŋ mânep tisât nâmti set bekanaŋ mâti tiye kogok ekŋenaŋ mamip. 16 Ek bekanaŋgat tosaŋaŋ titiyet ŋoktikŋaŋ temaŋ tatnânepeme Amobotnaŋaŋ zet kululuŋaŋgapm ŋenzinziŋ msaye. Âpme doŋki zet ŋep ku zenzeyelenaŋgut zet amnaŋ manzeipnok zemti golaŋ zenze an dâsuki ke zemkulumpeye. 17 Am ekŋen keboŋ ke tu zikatnaŋ bembeŋaŋ ma zanza tâgâyaŋ kumbume mekopme map ku matozin keboŋ. Kawawaŋaŋ mundumin tambusosogen weyaŋpeye. Ekŋenaŋ tambusosok kiŋkiŋaŋ keyet keŋan mebegat zapat ombempeye keyet metabep. 18 Ekŋenaŋ mampoŋgaŋin kumti zet manzeip ke penaŋepiŋ. Ekŋenaŋ am notnaŋ imbimak set kileŋ mama ma mama mimi mgasik notnaŋ keyet zet kelakŋaŋ mimindamti keŋin mamwalip. Âpme am ekŋen ke nâmkiŋpepeen alakŋaŋ kolo kogogapm naman sakwep penaŋ mama mimi bekananengatnaŋ timkwatindendeŋaŋ keyen ewe gilik zemti melo. 19 An ekŋen keyaŋ am ekŋengat pigok zetik maminindaip, “In zii zet ke ŋep katikpemti lala mebegalen.” Yaŋgut an ilin ke waleletgalen kimbat keŋan tatiŋgut kegok manzeip. An ŋenaŋ bekanaŋgat nâme mopme mambe beme egaŋ keyelen kimbat keŋan toti mambe. 20 Nâip, am mama mimi bekanaŋ mâti mamiwaŋ keŋin gilik zeme Amobotnaŋ ma Aŋgalalaŋ Toŋaŋ Zisas Kilais manâmkiŋpeip. Ke naman ekŋenaŋ peme tapme gilik zemti mama mimi bekanaŋ keyet keŋan ewe melumaŋme keyaŋ indatamkitik mti matazin. Kegok mip beme eweŋan mama mimiŋin belaknik bekanaŋ beyeyaŋgut bamgat bekanaŋ penaŋ bewe. 21 Am ekŋen keboŋ mama mimi teŋgalen set ku nâmâtâti kegok mbiek ze keyaŋ bekanaŋ omba penaŋ ku benak. Yaŋgut am teŋ mamayelen set ma Kawawaŋgalen zet katnaŋ zemzikat indammimiŋaŋ ke katikpemti ewe mama mimi bekananen mepme bekanaŋ penaŋ mambein. 22 Am ekŋen keboŋ ekŋengat zet pigok zenzeŋaŋ ke katikŋaŋ mambein,
“Tam ekŋenaŋ meu okme topme ewe keyegak manip.” (Totatatgalen Set 26:11)
ma “Bo ekŋenaŋ tu zululoyaŋ meti ewe witiliwen manziniŋip.”


text:
Poldi Tesalonaikahidok pepa timeŋ youyemguk
Yodakale Mede
Pepa yoŋ adi Poldi Tesalonaikahi kayoŋbopdok mede timeŋ youyemguk. Tesalonaika adi Masedoniya kwet diniŋ yokwet wapum niŋ. Ala Pol adi Filipai kwetneŋ hatiguk u biŋa buŋa Mede Momooŋ yohauta kwanai uŋoŋbo tububihila tuguk. Tubune metam feedi wele tubutakale tiŋa Kilisto’walaŋ gawaŋbop mintaune Judahidi nadiune tuwot mu tubune kwanaiŋiŋdok mik timiŋgiŋ. Unduŋ tubune Pol adi Tesalonaika kwet bikabuŋa Beleade wooŋ dapmaaŋ Kolinde uguk. Uŋoŋ wooŋ hatilune mindaŋkade Timotidi wooŋ gawaŋbop Tesalonaika uŋoŋ dediŋ hatigiŋ diniŋ kahat timiŋguk. Kaŋ Poldi kahat u nadiŋa Tesalonaikahi gawaŋbop hatigiŋdok yeniŋkiliti mede timeŋtimeŋ iŋakoŋ youyemguk. Tiŋa undugoŋ yeniutumba mede maaŋ youyemuŋguk, tiŋa undugoŋ adi’walaŋ Jesu bubuŋŋiŋ diniŋ nai eŋ kougoŋ hatigene kumuŋa pilali kunumkwet kahilekahile diniŋ yonadibedi hayemguk wendok maaŋ youla yenindakaleguk.
1
Youtumba Mede
1 Pol, Sailas tiŋa Timoti indi Baŋ Bepaŋ eŋ Wapum Jesu Kilisto’walaŋ metam Tesalonaika yokwet diniŋ kayoŋbop hatiiŋ, hiditok pepa i youhamam.
Bepaŋ’walaŋ siloŋ tobogoŋ eŋ kulemadi hidigut haliwooŋ halaak.
2 Indi helemahelemaŋ hidi nadisuhamuŋa Bepaŋ niutumbayam. Tiŋa undugoŋ Bepaŋ ninadiyamneŋ u hiditok maaŋ ninadiyam. 3 Hidi nadisukilitihik diniŋ folooŋ miŋgilaŋgoŋ tubumintaiŋ woŋ adi welehikdi me noli yabukahilekahile u fafaŋe tiŋa tiiŋ eŋ Wapumnik Jesu Kilistodok nadikunakunale tiŋila malabumuŋ gineŋ fafaŋeŋgoŋ hinek gigine tiŋa yakiiŋ, wendoktiŋa Betnik Bepaŋ namanda foloŋ wendok nadisuŋa tomboyoutnit yobihila niyam.
Bepaŋ’walaŋ Mede Momooŋ Tesalonaikahi yenihautagiŋ
4 Notniye, Bepaŋ adi weleŋdi hinek habukahileeŋ agaŋ netok gigit hehitubu-dakaleguk uyadi indi agaŋ nadiyam. 5 Unduŋ doktiŋa Jesu’walaŋ Mede Momooŋ u hidi’walaŋkade tiŋa bugumun, kaŋ kaune mede fiit nabugoŋ mu tuguk. Mokoŋ. Adi saŋiniŋnit eŋ Uŋgoniŋ Munabulinit mintaguk, kaŋ hidi indi’walaŋ nadisukilitinik saŋiniŋnit u agaŋ kadakale hinek tigiŋ. Doktiŋa indi hidi’walaŋ lekiŋgoŋhik gineŋ hatiŋila hidi hehitubu-lodadok yoŋa titiŋ tugumun u hide-ku agaŋ nadiiŋ.
Mede Momooŋ u folooŋnit tuguk
6 Hidi Bepaŋ’walaŋ mede nadidahi tigiŋ, kaŋ malabumuŋ fee hinek mintahamguk, iŋgoŋ hidi yadi indi’walaŋ eŋ Wapum’walaŋ titiŋ takaligiŋ. Kaŋ Uŋgoniŋ Munabulidi welehik tubulodaune nadifo tubumintagiŋ. 7 Unduŋ tiŋa Masedoniya tiŋa Akaia kwet wapumneŋ metam hogohogok Jesu nadisukilitimiiŋ heki titiŋ momooŋ u yeniyehitubu-didimegiŋ. 8 Wapum’walaŋ mede adi hidi’walaŋkade mintahautaaŋ wooŋ Masedoniya tiŋa Akaia kwet wapumneŋ mintaguk. Tiŋa u hogok moŋ. Hidi Bepaŋ nadisukilitimiŋgiŋ diniŋ gigit u yokwet indigoŋ tuwot nadidapmagiŋ, kaŋ indi yeniyeniŋdok talik nemu mintaguk. 9 Indi hidi’walaŋkade bugumun kaŋ nai uŋaniŋ maŋgoŋ mintaguk wondiniŋ kahat adi nehi agaŋ niniiŋ. Tiŋa hidi bepaŋ yalayalaŋ sigilulum tiyemiŋa welehik tubutakaleeŋ Bepaŋ biyagoŋ hatihatinit’walaŋkade wooŋ kadiŋa adi’walaŋ tipilapilaye-metam mintagiŋ, 10 tiŋa mihiŋiŋ Jesu kumuŋ gineniŋ tubupilakuk, adi hatigene kunum gineniŋ fooŋ kadakaniŋdok kibikoŋ wobuwobu nai foloŋ nihitubu-lodaune Bepaŋ kwihitaŋiŋdi mu nihitubu-kadakawaak. Hidi aditok woom hatiiŋ, wendiniŋ kahathik adi yokwet indigoŋ tuwot yoiŋ.


text:
4
1 Kë luɛɛl akïn, manh koor yen bï käk wun lɔ̈k thɔn aye jöör cïmën alony cɔk alɔn ë yen ala käŋ ëbën.
2 Tɛ̈ ŋot koor yen ala kɔc kɔ̈k ye muk, ku loikë bï kë cïk lueel dhiɛl apiŋ, ɣet aköl bï wun ye lueel meth acï dït alëu bï käkke jal thɔn.
3 Ee këya, wäär aya ɣok aa ɣo ye aloony jak la riɛl pinynhom, wäär këc ɣok yic guɔ ŋic.
4 Na wäär la nïn thök, go Nhialic Wënde tuɔ̈ɔ̈c pinynhom. Acï bɛ̈n kecït raan bï dhiëëth tik ë path. Ku muk löŋ kɔc Itharel,
5 bï kɔc bɛ̈n kuɔ̈ny bei löŋ kënë yic, ku bï nadë ke ɣo ye mïth Nhialic.
6 Rin ye wek mïth Nhialic, Nhialic acï wëi Wënde tuɔ̈ɔ̈c ɣopuɔ̈th, ku wëi ë ɣo cɔl adhiau ëlä, “Wä, Wädiɛ̈.”
7 Këya yïn acï ben alony, yïn ë manhde. Rin ye yïn manh Nhialic, Nhialic abï yï gäm käk ke cï täu miɛ̈thke.
Paulo anhiar kɔc pan Galatia
8 Thɛɛr wek aa we kuc Nhialic, ku këya wek aa we ye loony jakrɛc cie Nhialic.
9 Ku ëmën ŋic wek Nhialic tɛ̈dë alɛ̈u ba lueel aya lɔn Nhialic aŋic we, ye këdë wïc wek ye bäk dhuk tënë jakrɛc niɔp wäär mac piny? Yeŋö wïc wek ye bäk bɛn aa loony cïmën thɛɛr wäär?
10 Bï ya nïn kɔ̈k kek yakë ke muk nhïïm, ke pɛ̈i ku run aya.
11 Ɣɛn acï yic ŋɛɛr we! Lëu bï ya luɔi ëbën ca looi tënë we yen cïn wɛ̈tde yic?
12 Wek aa liɛm miɛ̈thakäi cï gam, calkë röt aa cït ɣa. Ee yic ɣɛn aya, ɣɛn acït we. Acïn kärɛc cäk luɔ̈i ɣa.
13 Adhiɛlkë muk wenhïïm lɔn wäär piööc ɣɛn wɛ̈t Jethu tënë we tueŋ, ee rin wäär tuɛɛny ɣa.
14 Ku na cɔk a wäär cï tuaanydiɛ̈ we jɔt puɔ̈th, wek aa këc ɣa bɛ̈n jai ku cuɔpkë ɣa wei. Ee këya, wek aacï ɣɛn bɛ̈n lor cït ɣa atuny nhial bɔ̈ pan Nhialic, wek cä bɛ̈n lor, lur bï wek Jethu raan cï lɔc ku dɔc lor.
15 Wek aa we cï puɔ̈th miɛt! Yeŋö cï rot looi? Alɛ̈u ba lueel lɔn lëu wek ye bäk nyiɛ̈nkun ŋuɛ̈t bei, ku gämkë ke ɣa, tɛ̈ lëu yen rot.
16 Ca ya raan atɛrdun ëmën rin cï ɣɛn we lɛ̈k yic?
17 Kek kɔc kɔ̈kkä röt nyuɔɔth bïk aa kɔc nhiar we, acie këpath, ee ku bïk ɣɛn tek yic kek we, ku bäk ke nhiar cïmën nhiɛɛr kek ɣa.
18 Ëmën apath akölaköl bäk la nhiër path ke ye yen nhiër la cök, ku kënë ë yic, ku acie tɛ rëër ɣɛn ke we ë röt.
19 Miɛ̈thkiɛ̈, kɔc cï gam, abɛn lɛ̈k we, kë dɛ̈t cïmën tiŋ rem yic dhiëth, aya yök yen ë tɛ̈ rëm ɣa, ɣet tɛ̈ bï wɛ̈t Jethu la cök wepuɔ̈th.
20 Anhiaar ba rëër ke we ëmën, ku ba tɛ̈ ye ɣɛn tɛk thin ë riɛnkun waar yic. Ɣɛn acï yic ŋɛɛr wɛ̈tdun apɛi.
Ɣagär ku Thara
21 Calkë röt athiëëc ëmën, wek kɔc wïc ye bï ya löŋ yen yakë theek, kë ye löŋ lueel cäk ye piŋ?
22 Aye lueel Abaram aa la dhäk karou, dhäŋ tök aye manh tiŋ alony, ku tök ke ye manh tiŋden cï thiaak cie alony tënë ye.
23 Dhɔ̈ŋ tiŋden alony ëcï dhiëëth ë path. Ku dhäŋde kek tiŋden cï thiaak cie alony, ee Nhialic yen acï ye lueel këya.
24 Käkkä aa lëu bï ke deet kecït kë thöŋ kek dɛ̈t ril, diäär karou aatɔ̈ nyin löŋ dɔ̈ɔ̈r karou yiic. Kë tueŋ acït löŋ cï Nhialic looi gɔn Thinai nhom, ku keek aa mïth tïŋ alony yen cɔl Ɣagär.
25 Tiŋ cɔl Ɣagär yen arɛ̈ɛ̈r nyin gɔn Thinai pan Arebia. Alëu bï thöŋ aya kek gen Jeruthalem ya aköl, ku kɔc rɛ̈ɛ̈r thïn aa cït aloony rin löŋ.
26 Gen Jeruthalem rɛ̈ɛ̈r pan Nhialic yen ë gen path la duk ku acït mada.
27 Aye athör thɛɛr wël Nhialic lueel ëlä,
“Miɛt puɔ̈u, yïn tiŋ cïn meth!
Loi lala ku loi kiɛɛu miɛt ë puɔ̈u, yïn raan këc
arɛɛm rɔ̈m ë dhiëth kaŋ yök!
Rin tiŋ cï moc puɔ̈l yen abï mïth juëc dhiëëth
tɛ̈në tiŋ rɛ̈ɛ̈r kek moc.”
28 Ëmën, ke wek miɛ̈thakäi kɔc cï gam, wek aa mïth Nhialic tɛ̈cït tɛ̈ wäär cï ye luɛɛl thïn cïmën Ithäk wäär.
29 Ɣɔn thɛɛr manh wäär dhiëth ë path acï manh wäär dhiëth riɛl Nhialic bɛ̈n baŋ, ke yeen athöŋ kek ya aköl.
30 Ye athör thɛɛr wël Nhialic lueel këdë? Aye lueel, “Cuɔp tiŋ alony wei kek wënde, rin manh tiŋ alony acïï käk wun bï rɔm kek manh tiŋ cie alony.”
31 Ee këya miɛ̈thakäi cï gam, ɣok aacie mïth tiŋ alony, ɣok aa mïth tiŋ cie alony.


text:
11
Pïtɛr acä akut Jeruthalem lɛ̈k kë cï looi
1 Atuuc Jethu ku kɔc kɔ̈k cï gam pan Judia yic ëbën, ee cïk piŋ lɔn nadë ke kɔc cie kɔc Itharel aake cï wɛ̈t Nhialic ɣet tënë ke.
2 Tɛ̈wën cï Pïtɛr ɣet Jeruthalem, go kɔc ke wïc ye ku bï kɔc cie kuat Itharel aa ŋoot ye jääm guɔ̈p ëlä,
3 “Yïn yï ye jäl pan kɔc cie ŋoot, ku yïn yï ye rɔm ke ke!”
4 Go Pïtɛr ke tɛ̈t këriëëc ëbën cï rot looi,
5 “Wäär ë la kën ca tïŋ ke ɣa rɔ̈ɔ̈k gen Jopa. Ee la këdïït la tɛ̈ɣɛ̈i, la guɔ̈k kaŋuan, ca tïŋ ke luɛɛc piny nhial, ku tɛ̈ɛ̈u piny ɣalɔ̈ɔ̈m.
6 Ku jäl luiit yic, guɔ lääi baai ku lääi roor ku jɔl aa lääi wuc keyiic, ku diɛt roor tïŋ thïn.
7 Ku piɛŋ röl ke ye lɛ̈k ɣa, ‘Jɔt rot Pïtɛr, näk lääi ku cuet!’
8 Guɔ lueel, ‘Acie yic, Bɛ̈ny! Acïn mïïth rɛc ca kaŋ cam cït käkkä.’
9 Guɔ röl bɛn piŋ nhial. ‘Duk tak lɔn le yen kë cïï path bï cam tɛ̈ cï Nhialic ye lueel ka path.’
10 Kënë acï rot looi arak diäk, ku jɔl këdïït la tɛ̈ɣɛ̈i la guɔ̈k kaŋuan awën tɔ̈ lääi thïn, miit ku dhuk nhial.
11 Kaam thiin awën ke röör kadiäk cï tuɔ̈c ɣa tɛ̈ cɔl Cetharia ɣëët pan awën rëër ɣɛn thïn.
12 Ku ëcï Wëi Nhialic lɛ̈k ɣa, ba nhom cïï thiek ba cath ke ke. Ku jɔl kɔckä kadätem akutdan kɔc cï gam yic ɣa ruac, jäl Jopa agut Cetharia, ku lok pan Kornelio.
13 Ku lëk Kornelio ɣo lɔn cï yen atuny nhial tïŋ ke kääc yenhom ɣɔ̈nde ku lëk ye, ‘Tuɔɔc raan Jopa tënë mony cɔl Thaimon Pïtɛr bï bɛ̈n.
14 Yen abï lɛ̈k wël bï yïn ku miɛ̈thku cɔl apoth kërac yic.’
15 Nawën jaam, ke Wëi Nhialic lööny kegup cïmën ɣɔn tueŋ kɔŋ yen lööny ɣogup.
16 Ku jal kënë cï Bɛ̈ny Jethu lueel ɣɔn tak, ‘Joon ë ye kɔc muɔc nhïïm ë pïu, ku wek aabï muɔc nhïïm Wëi Nhialic.’
17 Acie kë lëu bï baai dhɔ̈l lɔn cï Nhialic kënë yen cï yiëk ɣo, yiëk kɔc cie kɔc Itharel aya, ku ë yïk ɣo wɛ̈t cï ɣok wɛ̈t Bɛ̈ny Jethu gam, ke ɣɛn ya ŋa, ba them ba Nhialic gël nhom!”
18 Nawën piŋkë wël cï Pïtɛr lueel, gokë cïï ben jääm guɔ̈p ku leckë Nhialic ëlä, “Kën yen ë wïc Nhialic aya, ku bï kɔc cie kɔc Itharel kärɛc yekë looi puɔ̈l, ku bïk mɛt pïr akölriëëc ëbën yic!”
Kɔc cï gam pan cɔl Antiök
19 Kɔc ke cï gam aake cï wɛɛr rin cï kek riɔ̈ɔ̈c lɔn nɛ̈k ke cïmën wäär cï Ithipin nɔ̈k. Kɔc kɔ̈k ke yiic aacï ɣet pan cɔl Ponicia ku Thaipruth ku Antiök. Ku keek aake ye kɔc Itharel kepɛ̈c kek aake ye lɛ̈k wɛ̈t yam Jethu.
20 Ku kɔc kɔ̈k ke cï gam, ku aake ye kɔc pan Thaipruth ku Thirene, aake cï la Antiök ku lek Wɛ̈t Puɔth Yam lɛ̈k kɔc cie kɔc Itharel aya. Aa cïk aa lɛ̈k thoŋ puɔth yam rin Bɛ̈ny Jethu.
21 Aake cï Nhialic yiëk riɛl. Go kɔc juëc gam ku yekë Nhialic door.
22 Thoŋ cï kɔc cie kɔc Itharel gam Antiök acï ɣet tënë kɔc cï gam Jeruthalem. Gokë Barnaba tuɔɔc Antiök.
23 Wën cï yen ɣet ku tïŋ tɛ̈ cï Nhialic kɔc Antiök daac thïn, ke jɔl puɔ̈u miɛt ku jiëëm kenhïïm ku bïk aa kɔc path ɣer puɔ̈th, nhiar Nhialic piänden ëbën.
24 Barnaba ë ye raan path cï Nhialic gam piände ëbën, ku ë la guɔ̈p Wëi Nhialic. Kɔc juëc aacï wɛ̈t Bɛ̈ny bɛ̈n gam.
25 Ku jɔl Barnaba jäl ku ler pan cɔl Tarthuth ku bï Thawul la wïc.
26 Nawën le yök, gokë bɛ̈n Antiök. Ku jɔlkë rëër Antiök ë ruɔ̈ɔ̈n, ku keek aake ye rɔ̈m kek kɔc cï gam, ku aacï akut dït apɛi bɛ̈n piɔ̈ɔ̈c. Antiök yen ë tɛ̈n kɔŋ kɔc cï gam aa cɔɔl thïn ka Krïthiaan.
Barnaba ku Thawul aacï tuɔɔc Jeruthalem
27 Ruɔ̈ɔ̈n yen rëër Barnaba kek Thawul Antiök, yen ë tɛ̈n jiël kɔc kɔ̈k käk Nhialic tïŋ Jeruthalem ku lek Antiök.
28 Raan tök ke yiic cɔl Agabuth ëcï Wëi Nhialic yiëk riɛl, ku bï lɛ̈k kɔc lɔn le yen cɔŋdïït bï bɛ̈n pinynhom ëbën. (Cɔŋ kënë acï bɛ̈n bɛ̈n ɣɔn ye Klaudiöth bɛ̈nyŋaknhom.)
29 Ku abiöth aacï raan tök keyiic ëbën la kënë cï ya tuɔ̈c wämäthaken cï gam ciëŋ wun Judia.
30 Ku keek aacï wëëu kuɔ̈ɔ̈t yiic, ku jɔlkë Barnaba ku Thawul tooc bïk ke ɣäth tënë kɔcdït akut kɔc cï gam.


text:
2
Bɛ̈n Wëi Nhialic
1 Na la aköl Yan Ayum cïn yic luɔu bɛ̈n, ka atuuc Jethu kuut kenhïïm ɣɔ̈n tök.
2 Kam wën ke pɛ̈k wei arɔ̈ɔ̈l dɛ̈t piŋkë nhial, ku yen arɔ̈ɔ̈l kënë ë cït arɔ̈ɔ̈l yomdït ril. Ku jɔl arɔ̈ɔ̈l ɣön awën rëër kek thïn thiɔ̈ɔ̈ŋ yic.
3 Ku tïŋkë lɔ̈k mac cït liep ke tek rot piny, ku raan tök kamken ë ye kë cït liem mac nyuc yenhom.
4 Keek ëbën, aake cï Wëi Nhialic lööny kegup ku jiɛɛmkë thok kɔ̈k, rin cï Wëi Nhialic ke yiëk riɛl ku bïk jam thok kɔ̈k cie thuɔkken.
5 Kɔc juëc Itharel ke ciëŋ wuɔ̈t kɔ̈k yiic pinynhom, kɔc ke ye Nhialic door aake rɛ̈ɛ̈r Jeruthalem ë nïnkä.
6 Wën cï kek arɔ̈ɔ̈l piŋ, go kɔc juëc röt kuɔ̈ɔ̈t. Kɔc ke cï röt kuɔ̈ɔ̈t aake cï gäi, kë ye atuuc Jethu jam thuɔkken.
7 Wën cï kek gäi apɛidït gokë jam ke cï keröt jɔt apɛi, “Keek kɔc jam këlä aa kɔc Galilia!
8 Ye këdë, bïk aa jam thuɔkkua?
9 Ɣook ëbën ɣok aa kɔc wuɔ̈t kɔ̈k cïmën Parthia, Mede ku Elam, ku jɔl aa Methopotamia, Judia, ku Kapadokia, ku Pontuth ku Athia.
10 Ku jɔl aa Prigia ku Pampilia. Ku jɔl a Ijip ku bɛ̈ɛ̈i kɔ̈k pan Libia thiääk kek Thirene. Ku kɔc kɔ̈k ɣoyiic aa kɔc wun cɔl Roma.
11 Kɔc kɔ̈k aa kuat Itharel. Ku kɔc cie kɔc Itharel cï yäthken waar bïk yanh Itharel gam. Ku kɔc kɔ̈k ɣoyiic aa kɔc pan Kret ku pan Arab. Ku ë yen ŋot ye ɣok ke piŋ ke jam thuɔkkua, ke luel kädït cï Nhialic looi.”
12 Aake cï gäi, ku muumkë nhïïm kë bïk lueel, gokë röt aa thiëëc kamken, “Yeŋö ye nyuɔɔth yen kënë?”
13 Go kɔc kɔ̈k atuuc Jethu bui, ku luelkë ëlä, “Kɔckä aacï wiɛɛt mɔ̈u!”
Jam Pïtɛr tënë kɔc Itharel
14 Tɛ̈në, ke Pïtɛr kam atuuc Jethu kathiäär ku tök jɔt rot, ku kɛ̈ɛ̈c ku jɔl jam ke cï yeröl jɔt tënë kɔc Itharel awën cï röt kuɔ̈ɔ̈t, “Wek wärkiɛ̈, wämäthkiɛ̈ Itharel, ku jɔl aa wek kɔc ciëŋ gen Jeruthalem, piɛŋkë wɛ̈tdiɛ̈ apath, ku ba we lɛ̈k kë cï rot looi.
15 Kɔc yakë lueel ka cï muɔ̈l mɔ̈u, aa këc wiɛɛt, tɛ̈cït tɛ̈ ye wek ye tak thïn, akɔ̈l akëc tɔ̈ɔ̈ŋ, aŋot ye riɛl.
16 Ku wɛ̈t cï Juel raan käk Nhialic tïŋ lueel wäär akïn,
17 ‘Acï Nhialic lueel, lɔn kë bï looi aköl le nïn thök akïn,
Ɣɛn abï Wɛ̈ikiɛ̈ tuɔ̈c kɔc ëbën.
Wätkun ku nyiɛ̈rkun aabï kë bï rot looi aköldä lɛ̈k kɔc.
Riënythii kun aabï nyuɔ̈ɔ̈th, ku röörkun dït aabï nyuääth arak juëc aya.
18 Ee yeen, agut aluakkiɛ̈ röör ku diäär, nïnkui bï bɛ̈n.
Ɣɛn abï wɛ̈ikiɛ̈ tuɔ̈c kɔc ë nïnkä, ku keek aabï käk bï röt looi aa lɛ̈k kɔc.
19 Ɣɛn abï kädït jäŋ gɔ̈i looi nhial, ku käjuëc jäŋ gɔ̈i aaba looi pinynhom.
Pinynhom abï thiäŋ riɛm, ku mac, ku jɔl a tol dïttet.
20 Akɔ̈l abï nïïp nyin, ku pɛɛi abï thiɛth cïmën riɛm
ee kaam këc aköldït puɔth bɛ̈n Bänyda guɔ ɣëët.
21 Ku raan bï Nhialic rɔ̈ɔ̈k ku bï ye kony abï poth bï cïï la pan mac.’
22 “Piɛŋkë wëlkä, wek wämäthkiɛ̈n cɔl Itharel! Jethu raan pan Nadharet ë ye raan cï riɛl Bänyda nyuɔɔth ke cïn diu käkken dït jäŋ gɔ̈i cï Nhialic looi riɛnke. Ee kë ŋiɛckë kek we, rin aacï röt looi kamkun.
23 Cït tɛ̈ cï Nhialic ye guiɛɛr thïn, Jethu ë bï thɔ̈n we, ku bäk nɔ̈k cïmën cï wek ye puɔ̈l ku bï kɔc rɛc la gup adumuɔ̈ɔ̈m nɔ̈k, ku piɛ̈ɛ̈tkë tim cï rïïu kɔ̈u.
24 Ku yeen acï Nhialic cɔl aben pïr thou yic, wën cï yen Jethu nyaai riɛlde thou yic, rin ëcïï rot kɔŋ lëu yen lɔn bï Jethu teem thou yic.
25 “Aŋicku lɔn ëcïï rot bï lëu rin ëcï Debit lueel ëlä,
‘Ɣɛn ee Nhialic tïŋ ɣanhom akölriëëc ëbën,
ku yen athiɔ̈k kek ɣɛn, ku ɣɛn acïn kë bä diir.
26 Rin ee wɛ̈t kënë, ɣɛn amit puɔ̈u.
Ku wël ya lueel aa wël raan mit puɔ̈u.
Ku cɔk amën bï ɣɛn thou, ke ɣɛn abï thiɔ̈k ke ɣa ŋɔ̈th kë bï Nhialic luɔ̈i ɣɛn,
27 rin Nhialic acïï guäpdiɛ̈ bï puɔ̈l bï rëër kam kɔc cï thou,
ku Nhialic acïï ɣa bï puɔ̈l ba dhiäth raŋ yic ɣɛn raande.
28 Yïn Nhialic, yïn acä nyuɔ̈th dhël pïïr akölriëëc ëbën,
ku jɔl aa rɛ̈ɛ̈rdu kek ɣɛn, abä cɔl amit puɔ̈u.’
29 “Wämäthkiɛ̈, wek aaba dhiɛl lɛ̈k kë ŋiɛc rin wädan dït cï wëlkä lueel. Yen Debit acï thou ku thiäk, ku raŋde kïn aa dɛɛi ɣok, agut cï ya aköl.
30 Yen Bɛ̈nyŋaknhom wäär pïïr yen ë ye raan käŋ tïŋ, käk bï röt looi aköldä, ku lëk ke kɔc, ku ë ŋic kë cï Nhialic lueel ke bï luɔ̈i ye. Nhialic ëcï yepuɔ̈u tɔɔŋ lɔn nadë ke bï raan tök kuatde yic, looi keye bɛ̈ny cïmënde.
31 Debit ëcï kë bï Nhialic looi tïŋ, go jäl jam lɔn bï Raan cï lɔc ku dɔc rot jɔt raŋ yic wën cï yen ye lueel ëlä, ‘Yen ë këc nyääŋ kam kɔc cï thou, guäpde ë këc dhiäth raŋ yic.’
32 “Nhialic ëcï Jethu jɔ̈t bei raŋ yic bï bɛn pïr, ku ɣɛn ku atuuc kɔ̈k Jethu acuk tïŋ yen yiny cï rot looi.
33 Jethu acï jat nhial ku nyuuc köŋ cuëc Wun, ku ë yen acï ɣok tuɔ̈c Wëi Nhialic, cït tɛ̈wäär cï Nhialic ye luɛɛl thïn. Ku kë cäk tïŋ ku piɛŋkë ëmën ë ye kën cï Nhialic lueel ka bï tuɔ̈ɔ̈c yen acï lööny ɣogup.
34 Acie Debit yen cï la nhial, ee cï lueel,
‘Ee cï Nhialic lɛ̈k Bänydiɛ̈, “Nyuc ë tɛ̈n köŋdiɛ̈n cuëc,
35 agut aköl bï ɣɛn kɔc man yïïn cɔl aloi nhïïm, ku bïk yïcök.” ’
36 “Wek kɔc pan Itharel ëbën, dhiɛlkë ŋic alanden lɔn nadë ke Jethu yen cäk piäät tim cï rïïu kɔ̈u, yen acï Nhialic looi bï ya yen Bɛ̈ny, ku ye Raan cï lɔc ku dɔc.”
37 Wën cï kɔc cï röt kuɔ̈ɔ̈t wɛ̈t Pïtɛr piŋ, gokë ya tak yic ke diɛɛr kë bïk looi, ku thiëckë Pïtɛr ku atuuc kɔ̈k Jethu, “Buk ŋö looi wämäthakua?”
38 Go Pïtɛr bɛ̈ɛ̈r, “Dhuɔ̈kkë wepuɔ̈th ciëën adumuɔ̈ɔ̈mkun yiic, ku calkë röt aa muɔc nhïïm bäk aa kɔc Jethu Krïtho, ku bï Nhialic adumuɔ̈ɔ̈mkun päl piny, ku wek aabï Nhialic muɔɔc wɛ̈ike, ku bï lööny wegup.
39 Kënë yen cï Nhialic yepuɔ̈u tɔɔŋ, ka bï yiëk we ku miɛ̈thkun, ku kɔc bɛ̈ɛ̈i kɔ̈k mec, ku kɔc ëbën ye Bänyda Nhialic cɔɔl bïk aa kacke.”
40 Pïtɛr acï kɔc lɛ̈k ku jiëëm kenhïïm ëlä, “Kuɔnykë röt ku bäk liu awuɔ̈c yic, awuɔ̈c yen bï tɛ̈m kɔc rɛc akölë!”
41 Kɔc juëc ë kɔc awën yiic aacï kë cï Pïtɛr lɛ̈k ke gam, ku cɔlkë röt amuɔc nhïïm, ku ë cït tɛ̈në raan tiim kadiäk kek aacï bɛ̈n muɔɔc nhïïm aköl kënë, ku mɛtkë akuɔ̈tden yic.
42 Keek aacï rëër bï atuuc Jethu ke piɔ̈ɔ̈c, ku yekë atuuc Jethu kony käk yekë looi yiic ku mïthkë tɛ̈tök, ku yekë rɔ̈m ku röökkë tɛ̈tök.
Tɛ̈ cï kɔc cï wɛ̈t Jethu gam pïïr thïn kamken
43 Käjuëc jäŋ gɔ̈i aacï Nhialic cɔl aa looi atuuc Jethu, ku yen acï kɔc juëc cɔl ariɔ̈c.
44 Kɔc cï gam ëbën aacï rëër bïk ceŋ tɛ̈tök, ku yekë röt kony kedhie bïk käŋ aa wɛ̈ɛ̈r kamken.
45 Aacï käk tɔ̈ ke ke bɛ̈ɛ̈i yiic aa ɣaac wei, ku yekë wëëu tɛ̈k röt, ku raan tök ë ye yiëk wëëu bï käkken wïc lëu.
46 Kek kɔc cï wɛ̈t Jethu gam aake ye rɔ̈m akölaköl luëk Nhialic kɔc Itharel yic, ku yekë rɔ̈m bääiken yiic ku mïthkë ke cïï mïïth bɛ̈th ku rëërkë ke mit puɔ̈th,
47 ku yekë Nhialic leec ku lec kɔc kɔ̈k ke aya. Ku ye Nhialic akuɔ̈tden juak yic akölaköl kɔc kek cï Nhialic cɔl aa poth kërac yic.


text:
Aŋɔ̈ɔ̈k
Aŋɔ̈ɔ̈k, tɛdë kecɔl ŋökŋök, thiɔ̈rbei, ŋökbei, ee ku bï raan cuin thiɔ̈rbei ye yɛ̈c riɛl ku cï gël të cɔŋ ye ŋö looi; bï rëët ye thok ku tɛdë ye wum. Kɛ̈juëc aa kɔc cɔl aŋök; alëu bï ya bɛc cimënë arem yɛ̈c walä tɛ̈ cï raan luaŋ, wälä akethtuaany (sequela of a disease) cït aketh piɛr(tumor) nyith kek lɔnhial apilnhom (intracranial pressure) kam akuennhomic ku kɛ̈rrot makana ye guöp tïŋic cïmënë x-ray ku kök. Tɛ̈ le raan puöu tiaktiak ku wïc diët ŋök, ka ye cɔl kɔ̈rpuöu, ee rïn ŋö; ee yen kaŋ bɛ̈n aŋɔ̈ɔ̈k kuä ace kuat ë raan ye kɔrpuöu yen ŋɔk ëbɛ̈n. wal aŋɔ̈ɔ̈k gël aköl kök aa dik ee rin ye kek kɔ̈rpuöu ku aŋɔ̈ɔ̈k thanypiny. Tɛ̈ cï aŋɔ̈ɔ̈k yiëc apɛi arëk abï raan jiic guöp pïu (döupïuguöp), aka pïu-dhïrïb abï tuɔm. Löt-rot tɛ̈ cï raan kuɛth ee tuɛny nhom cï matic kek kook ku ee kë rac arëtic. Na cɔk alɔn thöŋ dhuŋwal(regurgitation) ye lääi wal dhuk kek ŋökŋök, ka ace tök. Dhuŋwal ee ku bï wal kïc nyiy apath dhuök aliëkic ɣët kä thokic bï kek bɛn nyiy ë dɛ̈t ku aa läi kek yen rot lac looi thïn. Acïn riɛl ye wïc cïmënë ye raan ye yic cɔl tä ŋök yen. Wɛ̈t kënë ee yen kë cï dhuŋwal thööŋ kek aŋɔ̈ɔ̈k.


text:
Adolf Hitler (20 Pɛnëŋuan 1889-30 Pɛnëŋuan 1945) eeyee aŋiɛcwëlbääny de Germani ku eeyee bɛ̈ny de akutguirmiir Nadhi ku Bɛ̈nyluɔitueŋ de Germani jäl 1933 gutcï 1945. Keye bɛ̈nyriɛl, Hitler acë Tɔŋ Pinynhom de Röu gɔɔc në Yïrup, yenakë Hitler ku kuumëmiir Nadhi acë näk 19.3 tïmëtïm kɔcbaai ku maabuuth de tɔŋ, nɔŋic thuumëkuat de tëcit 5.5 tïmëtïm de Jeeu, Jiptheeth, ku akuut kɔ̈k. 28.7 tïmëtïm kɔcbaai ku apuruuk aacë thou në tɔŋ apuruukic në Yïrup. Eeyee tɔŋ cï kɔc juecbëtɛɛm nɔ̈k thïn në wëlthɛɛrëraaniic ëbɛ̈n.
Hitler acï dhiëëth në Authtriya ku acï muuk tëthiääk ke Linth [Linz]. Yen acë lɔ Germani në 1913 ku thɛɛr tënë akutëriɛl Germani në Tɔŋ Tueeŋ Pinynhom. Yen acï kuaany ye bɛ̈ny de akutguirmiir Nadhi në 1921. Gɔ̈c në 1924, acï kɔc juëc rötmät Hitler, wët cï yen gɛ̈mgɛ̈n de Berthailleth nyieny ku ɣäthtueŋ pan-Germanithm, ku alei-Themanithm ku alei-duotebaaiebɛ̈n. Në 1932, akutguirmiir Nadhi eeyee akutguirmiir cï cueet ye dïtbëtɛɛm në Reichthtag [Ɣönëlööŋ] de Germani, ku Bɛ̈nymacbaai Paul von Hindenburg acë Hitler kuany keye Bɛ̈nyluɔitueŋ në 30 Pɛnëtök 1933. Kaamthiok thokde, Reichthtag acë Lööŋ Luɔimɛc de 1933 looi, cɔk Hitler ye bɛ̈nyriɛl de Germani.
Hitler ee wïc "lebenthraum" (launhom) tënɔŋ kɔc Germani në Pabak Yïrup. Yen acë kɔc Germani ben yɔ̈ɔ̈k bïk dhɛŋ kiith thɔ̈ɔ̈th, ku në 1 Pɛnëdhoŋuan 1939, dɔm Poland, lepaat në Beritain ku Pranth tɔŋ lueel tënɔŋ Germani. Në Pɛnëdhetem 1941, Hitler acë thiok në dɔm de Thobiet Yunion. Thökde 1941, akutëtɔŋriil de Germani ku pamaac meriil Akthith de Yïrup acë tëdït ë Yïrup roocic kekë Parut Apirïka. Ŋot thökde, weet akëckï lëu bïk Thobiet Yunion tiam, ku Amatnhom Pawut acë lɔ tooŋ në bäk dä, Germani acë gum näkajuɛc cinyetiam. Në nïn thök de tɔŋ, wäär Thɔ̈r de Berlin në 1945, Hitler acë nyanëmɛthde në run juëc, Eva Beraun, thiaak. Niin lik karou le në 30 Pɛnëŋuan 1945, kek karou acë rötnɔ̈k kepɛc ku guupken acï cuony.


text:
Ebuɔla
Ebuɔla ee kɔ̈m awɔɔk rac apɛi. Ee watëriɛm bɛ̈ɛ̈i guɔpic lɔŋ thïn ku aɣeer ku atuɔ̈c cɔl Ebuɔla. Abaŋ ë raan thiäär tuany Ebuɔla, tëcït tënë abaŋ akuënciɛlic aathou. Awuɔɔk Ebuɔla aayiic ŋuan lëukë bïk tuaany bɛ̈ɛ̈i. Awuɔɔk ee kɔŋ yök Thudän. Atɔ̈u pan Apirïka, acï rot lac looi pan Yurop ku Pamatnhom Pawuɔ̈t Amerïka.
Dhöl wuɔɔk[cokic | cok tënëyökic]
Awuɔɔk ke Ebuɔla ee kɔc yiëk tuaany rɛ̈ɛ̈r riɛmic ku lëulëëu kɔ̈k, kätiɔp tɔ̈ läi kɔk cie kɔc ke cïï ke näk. Aye kɔcŋickäŋ tak lɔn nadë ke läi ye awuɔɔk pïr thïn apɛi aayïï agɔk ku agɔ̈rnyaaŋ ëcam ë mïth ë tiim. Të jɛk kɔc läi laguɔ̈p awuɔɔk, tɛ̈dë ke ye kätiɔp bɛ̈n bei läigup. Ka lëu bïk wuɔɔi, tuany Ebyɔla.
Awuɔɔk Ebuɔla acïï lëu bï yök aliiric, tɛ̈dë ba rot thiäk kɔc tuany. Awuɔɔk ee cath lëulëëu ŋiic bï la kɔc gup. Kënë, aye nyuɔɔth lɔn Ebuɔla alëu bï yök jäŋ riɛm raan tuany, luɛɛth, athuɔ̈ɔ̈r, tɛc ë moc, ciith, ŋök, tɛ̈dë ke ye tuc bɛ̈nbei raan tuany guɔ̈p.
Të këc raan thou atuaany kënë, ka lëu bï ŋuɔ̈t wöny kɔc tuaany dhöt ëtɔ̈c ë pɛ̈i karou cï atuaany kɔ̈ɔ̈c. Kënë ee wɛ̈t lëu awuɔɔk ke ŋoot lɛc ë moc yiic lɛu bär kɔ̈u.


text:
Tɔŋ ë Pan Darpoor
Tɔŋ ë Pan Darfoor ee tɔŋ akɛ̈ɛ̈kdït pan Darpoor ë Thudän. Ajɔk rot ë Pɛnërou, 2003 wäär cï Akut Nhomlääu ë Thudän (SLM) ku Akut Thööŋënhom ku Yic (JEM) ke yiic mat bïk thɔ̈r kekë miir ë Thudän, wɛ̈t cï kek ye ŋäny thɛny cï yen kɔc ë Darpoor cië Araap thany nhïïm piny. Go miir ë Thudän dhuk nhom ë tɔŋ thuum yen kuat kɔc Darpoor nhïïm cie Araap. Yen kënë, acï thon kɔc juëc bɛ̈n bɛ̈ɛ̈i kɔc cië apuruuk, ku kuënekɔ̈u bɛ̈ny miir ë Thudän Omer Baciir nääk ë kuat, awuɔ̈c ë tɔŋ, auoɔ̈c diik manhëraan Akut Luk Awuɔ̈c Pinynhom.
Tuɔ̈ŋtök akɛ̈ɛ̈k atɔ̈u apuruuk ku polïth ku jɔl yaa Janjawiit, akut riny tit baai kam kɔc Apirïka cï ciɛɛŋ Arap ke nyaai, ku akut koor kuat cɔl Beduin të parut Ridhegat, ku akut juëc kɔ̈c yɔ̈ɔ̈m Arapic lɔŋ Darpoor aake këc röt mat aliääpic. Tuuŋ alɔŋ dɛ̈t ee yɔ̈ɔ̈m akut kɔc ë ror cïmënë SLM/A ku jɔl yaa JEM cï ke tuɔ̈ɔ̈k ë kuat Muthelem ku aacie Araap, cïmën kuat cɔl Poor, Dhakawa, ku Mathalit. Pamatnhom Apirïka ku Pamatnhom Pinynhom la yɔ̈m dɔ̈ɔ̈r cïk tuɔɔc Pan Darpoor cɔl UNAMID. Na cɔk, amën wäär ye miir ë Thudän ye jai ë baainhom lɔn yen Janjawiit ye kony, anɔŋ kën ye nyuɔth, lɔn na dë kä ye kë kony ë weeu, ku dhɛɛŋ, ku yen.
Yen ë teeŋ guir ku kë teeŋ nak maracageer. Aye thooŋ lɔn na dë kë kɔc cï riäk kë yok ajuëc kä duer tïm buɔt döt, kɔc thou kä kë thou kë, ee tɔŋ, cɔk, ku tuany. Kɔc juëc cï thiɛi wei, ku kɔc cï cuɔp wei acï kök, bïk lɔ wun kɔc guum riääk cä akɛɛth teem kɔth, kënë acï aliääp ku maamdït tet bɛɛi kɔc guop. Colin Powell bɛ̈ny theɛɛr ë biöök wëlalɔŋaɣer Pan Amerïka, acë lueel lɔn riäŋ kënë ku këc baai thuum ka ŋot abï dhiɛl thuum.


text:
4
Jeacuu Urubo Keehd Dhaar Camaarya
1
Akuud yaa lum Juog me cuohn ne Paarijea ngo alihng gene kejea Jeacuu wiih Joon ayoohme yi woj piih wudh nyoge ne cub luogwahy yihr gen. 2
(Na nahg jo waahdh Jeacuu ge na muoj wudh nyoge, abea padh Jeacuu.) 3
Ge anaa alihng Jeacuue lum nu e a'aay oogo Judea udoe Gaalili 4
maano e cor yea piny Camaarya.
5 Yi Camaarya e ngo atoohng geew me nyinge Ciihcar. Geen ngo cahng ke puohdho gihn anaa acub Jeakobe yihr Jocebe waahde. 6 Yi puohdh nu naa abuulo me maadh me cuohn ne Abuun Jeakob. Jeacuu naa agoohg yi waahdh, e ngo apiih ne yuohmo wiih abuulo maano e cahng nii diehr wihj.
7 Kaano e dhaar Camaarya ake beehno ne tuom ke piih. Maa arub Jeacuue yihre kobe, “Muoja ke piih me mahdha.” 8 (Jo waahdh Jeacuu ge anaa yi geew ne ngiew ke cam.)
9
Maa abeehr dhaar ni ngo yihre kea, “Yih beehda Ujudea kedea a beehda ngad Camaarya, a peehnyi ke piih maadh ke ne diih?” (Bang gihn Camaarya maa Judea giih nyepinye be laahw gene ke rog gen.)
10
Kob Jeacuue, “Muuny gihn cub Juoge ngo kwihyi kedea ngaan kwahyo yihri ke piih kwihyi. Nea giih nu ge ni ngahyo, e ne nahg yihn e ne kwahy ke piih kedea yih ne muoja ke piih me cub kuowo yihri.”
11
Kob dhaare, “Ruohdh! Wa gihn me tuomi piih keehde tooro kedea yi abuulo thuudh! Kee noono e nuu uyoadi piih cub kuowo? Anahg Jeakob kuow wan e naa awii abuun ni piny yihr wan. E ke ngude ke nyethene kedea dhahge maa diehge ge na mahdh kii yea. 12
Ka moogo e apari kejea yih ne duohng rih Jeakob kuow wan ne!”
13
Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “Kwaad ngaa maadh piih ni, ngo cahg riowe kaa naah keehdo. 14
Abea ngaa maadh piih cuba, ngo be cahg riowe ke naah. Piih cuba ge udoohng wa aloohn piih yi kuohme. Aloohlo me muoj ngo ke piih cub kuowo kedea umuoje ngo tiehd keehd dhe yoohn kuowo me guge tooro.”
15
Kob dhaar ni, “Ruohdh muoj an ke kwaad piihi noono. Muoj an beere a be cahg riowe ke naah kedea ubahnge an be beehn kan ne tuom ke piih keehdo.”
16 Kob Jeacuue, “Cidhi ne cuohn cuori kedea ubeehnu tiehd keehde.”
17 Maa abeehr dhaare ngo kea, “A beehdo e yihra tooro dhecuow.” Kob Jeacuue, “Lumi athiir ge arobi ngo kejea yihri tooro dhecuow. 18 Yihri anaa cuow abiihj maa anyuom yihn kedea ngaan beehdi keehde awaahn ni padh cuori maa anyuom yihn. Lubo maa adiehr e naa arobi yihra.”
19
Maa aduog dhaare ngo yihre kea, “Angeya arumo kejea yih beehda agamloohngjuog. 20
Ge kuow wan, wa yaa Camaarya, Juog na wuor gene ke wiih good ca ge neehn ke kan kedea e naa ka poohde e ngo wuor wane wuoro yea, abea wu yaa Judea kobu nahge ke Jeruucalem e ne cidh wane yea ne wuor Juog?”
21
Kob Jeacuue, “Nyaakaahy! Lihng gihn roba yihri naa athiir. Nud ke cahng muu ubahnge nyoge Juog Wuur buu ucahg gene ke wuoro wiih good gihn robi wale yi Jeruucalem. 22
Wu yaa Camaarya, Juog kwihyu kedea gihn wuor Juog ke nyinge kwihyu. Abea mar wan, wa Judea Juog e ne wuor wane, ke nying gihn nu e naa gihn aay dhe yoohn boadh nyoge ke bang wan. 23
Cahng arob ngo aguo wahnho. Cahng meehg Wahy Juoge nyoge wuor Juog, wa ka nahge Juog Aciehg. Yaa umeehg Wahy Juoge wuor Juog ge naa yaa adaahd Juoge uwuor gene en. 24
Juog e naa ngaa cub kuowo kedea Juog rom nyoge kaa wuoro wa ka nahge Juog Aciehg nea ge amuoj Wahy Juoge ke kuowo me nyaahn me meehge gen wuor Juog.”
25
Maa akoohb dhaare kea, “Ngo ngahya kejea Ngad Boadh nyoge ngo ubeehn. Kedea nea ngo abeehno, e giih nyepinye cang ge urobe yihr wan.”
26
Kob Jeacuue, “Beehda an e naa Ngad Boadh nyoge. A ge rubo ke yihn!” 27
Nye kaano e naa kaa aduu jo waahdh Jeacuue ke yoohn geew. Naa aniid gene Jeacuu urubo ke dhaago e ge acwaahng. Abea ngaa maa apeehny dhaar ni tooro kiin gen kejea, “Yih daahd gihn bang Jeacuu?” Thiow ngaa maa apeehny Jeacuu tooro kea, “Yih rob gihn ke dhaar ni?”
28
Kaano e dhaar nu dag piih gihre awiie ke wiih abuulo udoe geew maa arube yihr nyoge kea, 29
“Beehnu ne niid ngaa arob giih reje naa atiihya oogo cang. Ka moogo e ngo unahg Ngad Boadh nyoge.” 30
Maa a'aay nyoge ne ci ne maany Jeacuu.
31 Abea maano e jo waahdh Jeacuu ge nii ne lug ngo kejea cahme kob gene, “Cedhree! Ngad Puohny tum gihn me thiin ke camo.”
32 Maa abeehre ngo yihr gen kobe, “A acahmo, abea gihn acama ngo kwihyu.”
33 Kaano e jo waahdhe ge athubo ke rob ke kiin gen kob gene, “Ka moogo e ngaa maa akahl cam yihre nud!”
34
Kob Jeacuue yihr gen kea, “Cam mara beehda tiihy gihr ngaa aoohr an uwahdhe ka ukeehla tiihy ngo guge. 35
Ngahda na ke teedo naa, ‘Adoohng dwahde abiihj ukaj uleela?’ Abea beeh teeda ngo yihru kejea yaa ayiih luma ge ne room ke beel me kaj. Maanyu kaa adoohng uleele kii ngo yi puohdho. Uleela wiihe adoohng kwaar ngo daahd ukaye. 36
Ngaan kay ngo ke koogo. Kaano e ngaa apuro kedea ngaa akahyo cwihny gen umihno cang. 37
E naa kaa abeehn gihn ne caal naa, ‘Ngaa moogo ngo ngad puur abea ngaa moogo e naa ngad kaj.’ 38
Wu aoohra ne kaj yi puohdho me padh wun naa apuur ngo. Nyoge mooge ge naa apuro kedea ubeehnu ne yoad gihn me beer yi tiihy gen.”
39 Abea kiin yaa Camaarya nyoge me thoohdh lum Jeacuu ayiih gene bang gihn akob dhaage kea, “Kwaad giih atiihya cang ge arobe yihra.” 40 Gihn nu e yaa Camaarya ge abeehn bang Jeacuu maa arob gene ngo yihre kejea beehde keehd gen. Maa abeehd Jeacuue keehd gen ke kar nihn ariow. 41 Naa alihng gene giih arob Jeacuue e nyoge mooge thiow me thoohdh lum ngo ayiih gene.
42
Noono maa akoohb gene yihr dhaar ni kejea, “Awaahn ni lume ayiih wane, padh ke nying gihn arobi yihr wan, abea bang gihn wa keed wan lume alihng wane. Ngo angey wane ne cohg kejea e naa Ngad Boadh yaa wiih piny.”
Waahd Apahno Athiehdh Jeacuue
43
Naa anahg Jeacuue nihn ariow e adoog kuu utiene ne ci Gaalili. 44
Beehde e gihn maa anaa arob Jeacuue kea, “Ngad agamloohngjuog be kuong yaa paar gene ke yiiho kejea ngo agamloohngjuog.” 45
Naa awahnhe Gaalili e ngo alor beer mee. Yaa alor ngo beehd yaa aduuo ke yoohn Jeruucalem kaa aniid gene giih anaa atiihy Jeacuue yihdh nihn Yaan Amono.
46
Kaano e Jeacuu abeehn ne ci Kana, yi Gaalili, geen anaa aloge piih ne koongo yea. Apahno gihr akuumo, me waahde tuu yi geen Kaparnaam, anaa anudo. 47
Naa alihnge bang Jeacuu kejea ngo abeehno ke yoohn Judea e ngo acidh bang Jeacuu. Acidho ne kway wong ngo beere caa Kaparnaam ne thiehdh waahde ge cahng ke thoo.
48
Maa arub Jeacuue yihr gen kea, “Nea padh gihn me gaahy nyoge me teeg e ne niidu ke nyingu, e wu be kuong yiiho.” 49
Kob apahne, “Ruohdh! Beeh cidho ke yihn piow piow e waahda wonge poohd nud.”
50 Maa arob Jeacuue ngo yihre kea, “Cidhi. Waahdi ubodh.”
Nyin lum Jeacuu ayiihe kedea uthube ke dog paare. 51 Yi yooh e ake roohmo keehd yaa tiihj giihe maa ateed gene ngo yihre kob gene, “Waahdi ngo adoohng ne ngaa maa abodh.” 52 Maa apeehnye gen kejea weehne e naa angweehn atwaany waahde. Kob gene, “Atwaany abeehn ne ngweehno yi laahng cahng.”
53
Maa abeehn apahne ne ngey ngo kejea beehda nye kaa anaa arub Jeacuue yihre kea, “Waahdi ubodh.” Noono e en maa jo paare ge adoohng ne nyoge maa ayiiho.
54
Gihn nu e naa riown giih gaahy nyoge naa atiihy Jeacuue yi piny Gaalili naa aduue ke yoohn Judea.


text:
7
Kɔc 144,000 Itharel
1 Ku bɛn atuuc nhial kaŋuan tïŋ ke kääc guɔ̈k ë piny kaŋuan yiic, ke ke jäc yom ë bɛ̈n guɔ̈k kaŋuan yiic nhom, bï cïɛ̈n yom ben buɔk ë pinynhom, tɛ̈dë wër yiic, tɛ̈dë kuat tim nhom.
2 Ku tiɛ̈ŋ atuny dɛ̈t ke bɔ̈ bei tɛ̈ ye akɔ̈l nyin bɛ̈n thïn, ke muk thaany Nhialic pïr, ku cɔl atuny kënë röldït atuuc nhial kaŋuan wäär cï gäm riɛl bïk pinynhom agut cï wër.
3 Ku lueel, “Duɔ̈kkë piny ku wër ku tiim rɛc, ɣet tɛ̈ bï ɣok kɔc cï Nhialic gam ëbën yiëk nhïïm kït kenhïïm tueŋ.”
4 Ku lëk raandä ɣɛn, lɔn akuën kɔc la nhïïm thaany ë Nhialic kɔc Itharel yiic aa kɔc 144,000 ë kuat thiäär ku rou Itharel yiic,
5-8 tim thiäär ku rou kuat Itharel tök yic, Juda, Ruben, Gat, Acer, Naptalï, Manathe, Thimaan, Lebï, Ithakar, Dhebulun, Jothep, ku Benjamin.
Kɔc juëc kääc pan Nhialic
9 Ku diël ɣanyin piny, ke ɣa tïŋ kɔc juëc cïï lëu bï ke kueen. Keek akuut kam kuat dhiëth, ku wuɔ̈t, ku thok kɔc rɛ̈ɛ̈r pinynhom ëbën. Ku keek aake kääc ë thööc nhom tueŋ ku jɔl a Manh Amääl, ku aake cieŋ alɛ̈th ɣer ku keek ëbën aake muk wuɔ̈k agɛ̈p kecin.
10 Ku kiiukë röldït apɛi ku luelkë,
“Nhialicdan rɛ̈ɛ̈r thööc nhom ku Manh Amääl kek aa ɣook luɔ̈k.”
11 Ku atuuc ëbën aake kääc ke cï thööc, ku kɔcdït, ku jɔl aa lääi pïr kaŋuan gööm, ku gutkë kenhiɔl piny ë thööc nhom tueŋ ku dorkë Nhialic,
12 ku luelkë,
“Yenakan! Bï alɛɛc, ku diik, ku ŋïny käŋ ku gam riɛl,
ku athɛ̈ɛ̈k, ku riɛldït apɛi ku lɛc aa käk Nhialicda akölriëëc ëbën. Yenakan.”
13 Go raan tök kam kɔcdït wën ɣa thiëëc ku lueel, “Ye yïŋa kɔc cieŋ alɛ̈th ɣerkä, ku bïk tɛ̈nɛn?”
14 Guɔ dhuk nhom, “Aa kuɔ̈c ke, bɛ̈ny. Ee yïn aŋic ke.” Go lueel, “Kekkä aa kɔc cï tëëk käril yiic ku guumkë. Aacä aläthken lɔɔk riɛm Manh Amääl bï ke looi bïk ɣɛr.
15 Ku ë yen aye kek kɔ̈ɔ̈c thöny Nhialic nhom ku yekë luɔ̈ɔ̈i aköl ku wɛ̈ɛ̈r luaŋde, ku yen cï nyuc ë thööc nhom abï ke aa kony ë rɛ̈ɛ̈rde thïn.
16 Keek aacïï rou ku cɔk bï bɛn nɔ̈k acïn, tɛ̈dë ke ya aköl tuc yen ben ke nyop gup,
17 rin Manh Amääl yen rɛ̈ɛ̈r thööc yic ciɛl abï ya abiɔ̈ŋden. Ku abï ke la dɛ̈ɛ̈k nyïn pïu ë pïr, ku aabï Nhialic weec nyïn ë pïu wäär dhiɛɛu kek.”


text:
9
Thawul acï wɛ̈t Jethu gam
(Luɔi 22:6-16; 26:12-18)
1-2 Thawul acï la tueŋ ke riɛ̈ɛ̈c ye yen kɔc buɔth Bɛ̈ny riääc lɔn nɛ̈k yen ke. Ee cï la tënë raandït käk Nhialic, ku bï ye la yiëk athöör tënë bäny akut yanh Itharel rɛ̈ɛ̈r gen Damathkuth, ku aye athörkä lɛ̈k kɔc Itharel tɔ̈ Damathkuth, lɔn na la Thawul kɔc cï wɛ̈t Jethu gam yök, diäär ku röör, ke bï dɔm, ku kuɛɛth ke Jeruthalem.
3 Tɛ̈wën ciɛth Thawul dhöl yic ke la Damathkuth, ku wën cï yen jal thiɔ̈k kek gɛu, ke kam thiin wën ke tïŋ mac la biliny nhial, ku ɣer piny ëbën yelɔ̈ɔ̈m.
4 Ku wïïk piny ku piŋ raan röl ke jam ku lëk ye, “Thawul, Thawul! Ye rin ŋö cɔl yïn ɣa agum?”
5 Go Thawul thiëc ëlä, “Ee yïn ŋa Bɛ̈ny?” Go röl wën cï piŋ dhuɔ̈k ye, “Ee ɣɛn Jethu, ɣɛn raan jör.
6 Ku yïïn jɔt rot ëmën ku lɔɔr geeu, ku yïn abï lɛ̈k kë ba dhiɛl looi.”
7 Röör ke cath kek Thawul aake cï kɔ̈ɔ̈c, ke bit, ku keek ë cïn raan cïk tïŋ, ku aake cï röl raan jam piŋ.
8 Go Thawul rot jɔt, nawën liep yenyin, ke cie piny ye tïŋ. Go kɔc ke cath kek ye dɔm cin ku thelkë, ke la Damathkuth.
9 Ku jɔl rëër nïn kadiäk ke cie daai, ku yeen ë nïnkä yiic kadiäk ëcie dek pïu ku ëcie mïth.
10 Raan cɔl Ananiath cï wɛ̈t Nhialic gam ë rɛ̈ɛ̈r Damathkuth. Ku ë la kën cï rot nyuɔ̈th ye, ku ë ye tɛ̈n cï Nhialic ye cɔɔl thïn, “Ananiath.” Go Ananiath gam ku bëër, “Ɣɛn akïn Bɛ̈ny.”
11-12 Go Bɛ̈ny lɛ̈k ye, “Jɔt rot, ba la dhöl cɔl, ‘Dhöl la cök,’ ku na ɣɛɛt pan raan cɔl Judath ke yï thiëc raan cɔl Thawul, raan wun Tarthuth. Yen Thawul arɔ̈ɔ̈k, ku yeen ala kë cï rot nyuɔ̈th ye lɔn cï yen ke raan käk Nhialic cɔl Ananiath tïŋ ke bɔ̈ ɣöt, bï ye bɛ̈n dɔɔc, rin bï yen ke piny bɛn tïŋ.”
13 Go Ananiath bɛ̈ɛ̈r, “Bɛ̈ny, kɔc juëc aacä lɛ̈k kärɛc apɛi ye raan kënë luɔ̈i kɔc cï wɛ̈tdu gam tɔ̈ Jeruthalem.
14 Ku yeen acï bɛ̈n Damathkuth tɛ̈në, ke cï raandït käk Nhialic yiëk riɛl, ku bï kɔc yï door bɛ̈n dɔm.”
15 Go Nhialic lɛ̈k Ananiath, “Lɔɔr yen aca lɔc, ku bï ya aluaŋdiɛ̈. Yen abï ɣa cɔl aŋic kɔc cie kɔc Itharel, ku jɔl aa bänydït pinynhom ëbën, ku jɔl aa kɔc Itharel.
16 Ku aba nyuɔ̈th ye, yen ɣɛn, yen tɛ̈ bï yen guum thïn wɛ̈tdiɛ̈.”
17 Go Ananiath lööny dhöl ku ler ɣön wën rëër Thawul thïn, ku jɔl dɔɔc. Ku yöök Ananiath ëlä, “Yïn wämääth Thawul, Jethu yen Wën Nhialic nhom, yen cï rot nyuɔ̈th yï dhöl yic wäär bïï yïn acä tooc. Acä tooc, ku ba yï bɛ̈n dɔɔc ku ba bɛn daai, ku bï Wëi Nhialic lööny yïguɔ̈p.”
18 Kaam wën, ke kacït kuɛc rɛ̈c lööny piny Thawul nyin ku ben piny tïŋ. Ku jɔt rot bï kɔ̈ɔ̈c ku cɔl rot amuɔc nhom,
19 nawën cï jäl mïth, ke ben riɛl yök. Thawul acï jäl rëër nïn lik Damathkuth kek kɔc cï gam.
Thawul acï kɔc piɔ̈ɔ̈c Damathkuth
20 Nawën ke la tɛ̈n amat kɔc Itharel ku jiɛɛm rin Jethu. Ee cï kɔc aa lɛ̈k ëlä, “Jethu ë ye Wën Nhialic.”
21 Kɔc ke cï wɛ̈t lueel Thawul piŋ aacï bɛ̈n gäi, ku yekë röt thiëëc kamken, “Cie yen mony kënë wäär tɔ̈ Jeruthalem, yen kɔc cï wɛ̈t Jethu gam nɔ̈k? Ku cie yen bïï yen tɛ̈në ëmën, bï kɔc cï wɛ̈t Jethu gam bɛ̈n dɔm ku kuɛɛth ke tënë raandït käk Nhialic?”
22 Ku yen Thawul ëcï riɛl piööc yic apɛidït, rin käk ke ye lueel, aaye nyuɔɔth lɔn nadë ke Jethu yen ë raan bï Nhialic tooc bï kɔc bɛ̈n luɔ̈k, aake ye yith kɔc rac nhïïm, ku ë cïn kën ye kɔc Itharel tɔ̈ Damathkuth bɛn bɛ̈ɛ̈r.
23 Nawën cï nïn juëc thök, ke kɔc Itharel kuut kenhïïm ku jɔlkë tɛ̈ bï kek Thawul näk thïn cät.
24 Ku yen Thawul ëcï bɛ̈n lɛ̈k kë cï kɔc Itharel mat yic, kë bïk luɔ̈i ye. Aake cï dhɔ̈l la aɣeer kal geeu yic bɛ̈n aa tiit thook aköl ku wɛ̈ɛ̈r, rin na tëëk thïn ke näk.
25 Naɣɔn akäl tök ke tɛ̈ɛ̈u kɔcken ye buɔɔth alom yic, ku luɛ̈ɛ̈ŋkë tɛ̈ɣɔ̈r päny kɔ̈u, ku jɔlkë luaac piny ë wiɛ̈n.
Thawul acï dhuk Jeruthalem
26 Thawul acï bɛ̈n dhuk Jeruthalem ku them bï rot mat akut yic, akut abiöth. Ku akëc kɔc ke cï wɛ̈t Jethu gam, gam lɔn cï Thawul rot wel ku bï ya raanden, ku keek aake ye riɔ̈ɔ̈c ë ye.
27 Go Barnaba dɔm cin ku ɣɛ̈th tënë atuuc Jethu. Ku jɔl tɛ̈t yic atuuc Jethu yen tɛ̈ cï Thawul Jethu tiɛ̈ŋ thïn dhöl yic ke la Damathkuth, ku lɔn cï Jethu jam tënë ye. Ku yeen aya ëcï tɛ̈t yic atuuc Jethu, yen tɛ̈ cï Thawul kɔc piɔ̈ɔ̈c thïn ke cïï riɔ̈c Damathkuth rin Jethu.
28 Ku këya Thawul acï bɛ̈n rëër ke ke. Ku jɔl a cath gen Jeruthalem yic ke piööc kɔc rin Jethu ke cie nyin ye riɔ̈ɔ̈c.
29 Yeen aya acï ya jam ku teer wël kek kɔc Itharel jam thoŋ Gïrïk, ku ëcï kɔckä duɛ̈r bɛ̈n nɔ̈k.
30 Nawën le kɔc akuɔ̈tde yök lɔn wïc ye bï nɔ̈k, gokë nyaai ku ɣɛ̈thkë tɛ̈ cɔl Cetharia ku jɔlkë la tuɔɔc Tarthuth.
31 Ku tɛ̈ɛ̈n, yen ë tɛ̈ cï kɔc cï wɛ̈t Nhialic gam nhïïm bɛ̈n lääu, ku rëërkë ke cïn riɔ̈ɔ̈c gɛɛth yiic ëbën, Judia, ku Galilia ku jɔl a Thamaria. Akut kɔc ke cï wɛ̈t Nhialic gam ëcï yeyic juak, ku ëcï dït rin ye Wëi Nhialic ke kony, rin ë kek rëër ke thek bɛ̈ny Jethu.
Pïtɛr acï la Lida ku Jopa
32 Pïtɛr acï bɛ̈ɛ̈i juëc tëëk yiic, na ye ɣɔn akäl tök ke la kɔc cï wɛ̈t Nhialic gam ciëŋ pan cɔl Lida neem.
33 Go Pïtɛr mony cɔl Ainiɛth yök Lida, ku yen mony kënë akëc cath run kabɛ̈t rin cï yen ruai.
34 Go Pïtɛr lëk Ainiɛth ëlä, “Ainiɛth, Jethu Krïtho acï cɔl apuɔl. Jɔt rot ku löm biɔ̈ŋdu.” Go Ainiɛth rot jɔt nyin yic.
35 Go kɔc ke ciëŋ Lida ku Caron Ainiɛth tïŋ ke cath, gokë wɛ̈t bɛ̈ny Jethu gam.
36 Ku tiŋ cɔl Tabitha cï gam ë ciëŋ Jopa. (Ku riɛnke yen tiŋ kën thoŋ Gïrïk ë cɔl Dorkath, ku wɛ̈tde yic, “Ee lɔ̈ɔ̈c.”) Ku ë ye käpath looi ku kony kɔc ŋɔ̈ŋ.
37 Ke tɛ̈ɛ̈n ëcï tuany nawën ke thou. Go guäpde lɔɔk ku tɔ̈u ɣön nhial.
38 Pan cɔl Jopa ëcï mec apɛi ke Lida. Nawën piŋ kɔc akut cï wɛ̈t Jethu gam lɔn rëër Pïtɛr Lida, gokë kɔc karou tooc bïk la lëk ye ëlä, “Lɔc bɛ̈n tënë ɣo.”
39 Go Pïtɛr rot jal guiir ku lööny dhöl kek röör awën karou. Nawën le Jopa, ke ɣɛ̈th ɣön nhial. Ku guɔ̈p ëcï diäär lëër gɔ̈ɔ̈m piny ke dhiau. Ku yekë alɛ̈th cï kɔɔc yen Tabitha ɣɔn pïïr yen jäl aa nyuɔ̈th Pïtɛr.
40 Go Pïtɛr kɔc cɔl ala aɣeer ɣööt, ku jɔl yenhiɔl guɔ̈t piny bï röök, ku wël yenhom guɔ̈p raan ku lueel, “Tabitha, jɔt rot!” Go Tabitha ye nyin jäl liep. Nawën tïŋ Pïtɛr go yekɔ̈u jɔt piiny.
41 Go Pïtɛr dɔm kök ku kony bï rot jɔt. Ku jɔl Pïtɛr kɔc akut cï wɛ̈t Jethu gam cɔɔl, ku jɔl aa diäär lëër, ku jɔl ke nyuɔ̈th Tabitha ke cï pïr.
42 Thoŋ cï Pïtɛr Tabitha cɔl aben pïr acï jäl thiëi Jopa yic ëbën. Ku tɛ̈ɛ̈n kɔc juëc aacï wɛ̈t bɛ̈ny Jethu bɛ̈n gam.
43 Ku jɔl Pïtɛr ceŋ nïn juëc pan raan biök duny cɔl Thaimon.