text:
Miiriwatwuɔt
Miirimatwuɔt ee täŋ wëlëbääny bɛ̈ɛ̈ric akutnhïïm—wëlëbääny kuɔ̈t yic në dhɔ̈l de mät në atuuc ke miiri, nyooth ajuiɛr ë lan miiri mäcbaai në riɛl de mäcbaai në lööŋ rɔm keek në kaam de miiri tɔ̈ ciɛl nɔŋ riɛl ë bääny.
Nyooth ŋɔ̈ɔ̈r ne tëkpiny ë bääny në akutnhiim juëc ye ke cɔl pamac ku bairɔt. Kek anyooth ke luɔi wëlëbaai ku ajuiɛr agut Tuitherlan, Jermani, Amatnhom Pawut, Kanada, Otrelia, ku India. Miiri mat wuɔt ë juiɛr luɔi miiri lɔc kɔc cit tede—lööŋ ke mänybaai të ye riɛl mäcbaai yen rɔm ke në miiri mäc wuɔ̈t ku nyooth wɛ̈t ajuiɛrëluɔi gäm cäth ë Pinynhom ëbɛ̈n të gɔl en rɔt thïn.
Në ajuiɛr mɛ̈cë bai yic, rɔm riɛl ë miiri thïn ciɛlic riɛl mäcbaai ku ŋɛ̈ɛ̈r atëk ëya. Tëŋëpiny bääny tënë kek ë röt. Kɔ̈k aye cɔl pawuɔt në yithken, ku ka alëu bë naŋ ciinden ë kuën rɔm kë keek.
Miiriwatwuɔt ë Yurop ku Amatnhom Pawut[cokic | cok tënëyökic]
Në Yurop, nyooth ajuiɛr ë bääny, eedɛ̈ ye looi jam ne yen ka nhiar kɔc arët tɔ̈ thïn në mänyë bääny ku tëkë riɛl de luɔi ë bäänyic ku riɛl tɔ̈ baai nhom nhial. Kɔc juiɛr ke miiri matwuɔt de Yurop. Ee gɔc rɔt në köl tɔŋ tueŋ de Yurop. Rantöŋ thiekic arët acï luɔi looi arët cɔl Winston Churchill jamden ɣɔn në Zirich ë run 1946.


c: text/html

text:
Toŋgol
Toŋgol (toŋ) aye cɔl ɣɔɔl-nïn buɔɔt tëdë. Yen e tuany kɔc liääp(ɣook) apɛi ku aa kämluöök kek aye bɛ̈i. Kït toŋgol tueŋ aye jɔɔk cïmënë juän wum dhie wum cɔl aluɔr piɛ̈u, atuöc kek ɣɔɔl thin nyɔɔt. Kekä aye ɣɔɔldït dhie latiɔ̈r guöp tieŋic ëbën buɔɔth cök kaam yïthbuö thik lik. Të cï ɣɔɔl raan tieŋ, aka atiöör awu tiäk alëu bï piŋ täwëi raan aloŋthïn. Ɣɔɔl alëu bï dhiɛl rëël yïthbuö thiäär wälä wɛɛnthok, ee yen kë ye yen cɔɔl “ɣɔɔl-nïn buɔɔt.”
Toŋgol ee raan cɔl aɣɔɔl apɛi arëk abï ŋɔk, dhoŋ lɔ̈m ku cɔl raan adhör apɛi rin nyiëth ye raan yeyic nyiith ta ɣɔɔl yen. Mïth kïc ruön thöl aa ɣɔɔl këthin nyɔɔt awu cïk ɣɔɔl ëbën. Aye däk wëi yen ke ye lac looi. Kaam liääp toŋgol ku bën bei kïtke e ya nïn kadhorou leer thiäär. Kɔc cï toom wäl agël guöp toŋgol alëu bï kek dɔm lakïn kïtke ace bɛn thöŋ kek kït kɔc kïc toom wälde.
Toŋgol aye kɔ̈mluöök cɔl Bordetella Pɛrtusis, thoŋ kɔc cï piëc bɛ̈i tënë kɔc. Yeen e tuɛny ye gopic aliiric ku e rot tek të ɣɔɔl raan cï dɔm awu thïïm. Kɔc aa röt ɣook kaam ajök kït ɣeet yïthbuö kadiäk leer ɣɔɔldït kɔc tieŋic.
Kɔc cï guup wal kämluöök nök ace kɔc ben ɣook nïn kadhië cök cëën. Aye caar panakim tä gɔt luenh thin nyɔɔt awu athuöör wumic ku rölic bï them käm toŋgol.
Tiëtrot toŋgol e bï raan toom wäl toŋgol tiɛtwei. Jɔ̈k tuöm wälde e ya kaam yïtbuö kadhetem leer bɛ̈t dhiët cök cëën, ku tuömde aye beeric kënë yic ŋuan tënë menh naŋ run karou. Wäl toŋgol-tiɛtwei ee kɔ̈u thök të dït raan ku aye caal lon bï mïth cï ŋuën ku kɔcdït ben ber tuöm. Wal kämluöök-nök abï gäm raan cï kaŋ dom tueŋ awu kɔc kïc toom. Kɔc tuany toŋgol alëu bï kek kony wal kämluöök-nök tëcït tënë yïthbuö kadiäk ne gɔ̈c kït tueŋ röt. Kɔc juëc acï walkä yekony. Mïth kïc ruön thöl ku diäär liɛc adhil muɔɔc wal tëcït tënë yïthbuö kadhetem tapuɔc kït röt gɔl. Wal kämluöök-nök lëu bï kek gam aye; erythromaicin, azïthromaicin, klarithromaicin awu truaimethoprim/Sulfamethoxazole. Acïn këne ye nyooth raan tuany alëu bï gäm wal kök ɣɔɔl lëu ce wal kämluöök-nök. Mïth gäg apɛi kïc ruöön thölthok awïc tɛ̈ɛ̈c panakim të cï toŋgol kek dɔm.
Acï kɔc ŋickäŋ thööŋ lɔn ye raan maliön kadhiärkudhetem, kac diäk nhial (16.3 million) pinynhom ëbën wuɔɔk toŋgol ruön timkarou ku thiärkudhiëc nhial (2015). Thäi aloŋdït cï ɣook atɔ̈ bɛ̈i lanhïïm tueŋiic. Ruön 2015, aka raan tim thiärdhiëckubɛ̈t ku buɔt kadhorou nhial (58,700) acï nok wɛɛn raan tiɛmtök ku thiärdiäkubɛ̈t nhial (138,000) cï kaŋ nök ruön tiɛmtök ku buɔtkadhoŋuan ku thiärdhoŋuan (1990). Aye gɔ̈ɔ̈r lɔn ye meth 0.5% mïth cï dɔm yiic thou. Thiɛ̈ipiny toŋgol agɔc rot wärthɛɛr kuën yic thiärkudhetem (16th century). Kɔ̈m luöök cɔl Bordetella Pertusis kɔc dɔm toŋgol ayök ruön 1906. Wäl guöp tiit toŋgol abïybei ruön 1940.
Kït ë toŋgol[cokic | cok tënëyökic]
Kït ë toŋgol lagai aye ɣɔɔldït raan tieŋ, wëi dët la ‘wuup,’ thöök, ŋökŋök ku ɣɔɔl ye thiäkic mën ku mën. Acï kɔc cï piëc yök lɔn ye ɣɔɔl toŋgol rël nyin puöt yiic, ku dhoŋ löm raan rin nyiëth ye raan yeyic nyiith të ɣɔɔl yen, ku rël alëëc aye cɔl aniɔp arëk bï lac ya wat ë path. Ɣɔɔldït kɔc tieŋ ë rëprëp yäkyäk puötic yïc raan tuɛny yɔ̈kyɔ̈k. ŋökŋök ɣɔɔl cök cëën ee ye nyuɔɔthh lɔn yen toŋgol.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Australia
Australia (Authërelia[1]) ee pamac macrotyetök nɔgic abäŋ pandït Australian, yen anɔŋic tuulnhom de Tasmania ku jɔl yaa tuulnhïïm thiik kor juɛ̈c.Yen ee pamac dïtbëtɛɛm në Oceania ku yen ee pamac 6 në lɔŋë pinylääu në Pinynhom ëbɛ̈në. Pamɛɛc kek nɔŋ akeeu kekë yen aye yïk Papua New Guinea, Indonesia ku Pabak Timor tënë parut, Solomon Islands ku Vanuatu në lɔŋ parut-pabak, ku New Zealand në lɔŋ paguöt-pabak. Genamatnhom de Australia ee Canberra, ku kɛɛldït dïtbëtɛɛm ee Sydney.
Tëcït tënë ruon 60,000 aŋot British këc guoɔn nyucciëëŋden tueŋ në thök ruonbuot 18, Australia yen ee cïeŋ amïciëëŋ ke Australia. Yen aye pandït Britain cɔlkedenë në runë 1770 ku ajökde ciɛŋ, kɔc ace bënë määc bïk yaa ɣöc nëkaŋ mënë pɛinïïn 26 Penëtök runë 1788. Cinëkɔc acë rɔt bënë juak apɛi në runëthïiär kek cë lɔ, ku tëcït tënë runë 1850 go aabaŋdït ë pandït bɛ̈n caaththök. Naye pɛinïin 1 Pënëtok 1901, ke panmäcalëi [colonies] kadheteem gokï akutamatnhombai caak keye Paankɔc de Australia. Australia acë bënë lɔtueŋ keye ajuiɛrëluɔi de wëlabääny yenë kɔclɔc në nhompäl.
Australia anɔŋ määcëkäŋ [economy] 13 de dïtë në pinynhom, ku anɔŋ abɛ̈nɣöt de raan 10 de baarë. Ke nɔŋ thöŋlatueŋ de raan [human development index] 2 de baarë në pinynhom, yen ee pamac piath arëët në lɔŋ pïir, pialguɔp, piöcëkaŋ, nhomlääu määckäŋ ku jɔl yaa nhomlääu wëlëmänybaiyic ku yinywëlëmänybai. Cinëkɔc aye tïmëtïm 25 ku abäŋ kɔc juäc arɛɛr kɛldïtic ku lɔŋ pabak adɛ̈ɛ̈kdït. Australia yene pan dhoŋuan në pinynhom nɔŋ cinëdit amïkök cïtë 26% në buɔtic cinëkɔc.
- ↑ Brisco, Mike and Roger Blench. 2006. English to Dinka Glossary: Derived from SIL International's 2005 Draft Dinka-English dictionary. Kay Williamson Educational Foundation / SIL International.


text:
DCJ - Konykoony ë Macthok ku Wut)
Aguir ë DCJ a wïc bë kɔɔc panda wïc kuat kuɔɔny ya kony rin bë wut cɔla ril baai NSW.
Ɣok aa leŋ loilooi ye wëëu tääu thïn buk mïth ku mɛ̈cthook kony ku konyku kɔɔc leŋ gup aŋɛ̈th ku kɔɔc cë dhiɔp.
Ɣok aa mïth, riënythii ku mɛ̈cthook ŋɔ̈ŋnyïn kony.
Aguir ë DCJ a cï löŋ gäm riɛl yen mïth ku riënythii cëŋ baai NSW tiit bë ciën kë rɛɛc yök keek. Rin ku buk lon kën lëu, ɣok aa luui kek akuma ë wilaya NSW, aguirguiir kɔ̈k ce käk akuma (NGOs) ku wut.
Ɣok aa wëëu bɛ̈ɛ̈y bei buk ke gäm aguirguiir dhie mïth ku mɛ̈cthook kony. Konykoony kä aa leŋ yiic:
- kunykuuny ë kɔɔc puɔc dhiët wën jöör muöök
- Piööc ë ŋiɛc muöök ë mïth rin bë mɛ̈cthook riɛl
- kunykuuny ë mëdhiëëth cï määu ku wal rac muööŋ
- kunykuuny ë mɛ̈cthook wën buöc ke kɔɔc keen tuany ke nhïïm, kɔɔc leŋ nhïïm aŋɛ̈th wälä kɔɔc jöör piöc.
Wëëu ë DCJ aa ye mïth ku riënythii muk tɛ̈ cïn kek pan pɛɛth cëŋ kek thïn. Mïth kä aa leŋ yiic mïth cë kuai ku mïth cëŋ ke kɔɔc kɔ̈k ruääi ke keek. Aya, ɣok aa kɔc kony tɛ̈ bïk mïth tiëëk, mukkä ke nhïïm ku muöök wën mïth rëër pan cï ke ben riir thïn rin bë mïth piër den ŋiɛc gɔl.
Na ye raan diɛɛr ciët meth kuc muk wälä a cëŋ pan rac, ka lëu ba Telepun ë Kuɔɔny ë Meth (Child Protection Helpline) kën 132 111 yup kuat thää, aköl ku wɛ̈ɛ̈r, nïn ka 7 wik yiic.
Ɣok aa kɔɔc jër ke tɔŋ baai ku mɛ̈cthook kony.
Na ye raan cï wek baai keer, muɔny du, wuur wälä kuat raan dɛ̈d rɛ̈ɛ̈r baai yï riääc ku yɔŋ yïïn wälä ye tɔŋ looi ke yïïn wälä miëth ku, ka lëu ba ɣo yuöp buk yï kony. Telepun ë Tɔŋ Baai 1800 656 463 ee ŋaany thää 24, aköl ku wɛ̈ɛ̈r, nïn ka 7 wik yiic.
Aya, ɣok aa kɔɔc cï yaaŋ ku tɔŋ ë baai ku mɛ̈cthook cop kony, gut kuɔɔny dɛ̈d cɔl Rëër Baai ku Jäl Tɔŋ (Staying Home Leaving Violence) kut kuɔɔny dɛ̈d cɔl Ŋic Gɔl (Start Safely).
Na ye raan cë ŋuɛ̈ɛ̈n (tɛ̈ cïn ruöön 65 waan) ku yïn a yɔŋ baai wälä yïn a diɛɛr raan dɛ̈d cë ŋuɛ̈ɛ̈n yɔŋ baai, manha ka yï yup Telepun ë Kuɔɔny ë Kɔɔc cë Dhiɔp Yɔŋ kën 1800 628 221.
Na wïc bë yï waar thok, ka yï kɔŋ nämba 131 450 yup, ku lɛ̈k raan bë telepun kuany thoŋ duun wïc bïn jam ku cɔl rot a tuum thok kek kɔɔc muk Telepun ë Kuɔɔny ë Kɔɔc cë Dhiɔp Yɔŋ. Kɔɔc muk Telepun ë Kuɔɔny ë Kɔɔc cë Dhiɔp Yɔŋ aa luui majan, ku wël alɔŋ raan aa cïk ye nyaai piny ku keek aa lëukä bïk yï wɛ̈ɛ̈t ku toockä yïïn tɛ̈n kɔɔc dhie kɔɔc cë dhiɔp yɔŋ kony.
Ɣok aa kɔɔc path ke kuɔɔny da kony tɛ̈ wïc kek anïïn ku konyku keek dhɔ̈l kɔ̈k.
Ɣok aa kɔɔc cë yök ke path ke kuɔɔny da kony tɛ̈ wïc kek anïïn ku konyku keek dhɔ̈l kɔ̈k. Kä ye ɣok kɔc kony aa leŋ yiic:
- kuɔɔny ë wëëu tɛ̈n kɔɔc jöör wëëu ë jïïr wälä kɔɔc göl ë jïïr
- miɔ̈c ye ɣok kɔc muɔɔc anïn lik wëëu ku ɣööt yeku gäm kɔc aa leŋ yiic ɣööt ë akuma, ɣööt ë wuöt, ku ɣööt ë Aborijiin. Anïn kä aa cɔl "anïn ë biöökruɛɛl".
- aguirguiir kony kɔɔc cëŋ anïn ë biöökruɛl yiic bïk ke cök riëk piny
Kɔɔc ye kony aa kɔɔc ŋɔ̈ŋ wën path bë ke kony. Na wïc lëk kɔ̈k, ka yï yup kɔɔc Lon ë Anïïn nämba kën 1800 422 322.
Na ye raan wïc anïn bïn lɔ̈k yï rɛ̈ɛ̈r thïn rin cïn yïn anïïn wälä ye raan cë thiɔ̈k kek ciën anïïn, ka yï yup aguir ë Link2Home kuat thää ca tak, aköl ku wɛ̈ɛ̈r, nämba kën 1800 152 152.
Nämbaa ë telepun ë kuɔɔny kë wɛ̈r wei
Lon ë Athook
Na wïc bë aguir ë DCJ yï kony ku yïn a kuc thoŋ Nyïŋlïth wälä jam thoŋ Nyïŋlïth a jör yïïn, ka yï cɔl rot a wɛɛr kɔɔc kä thok majan.
Alɔŋ kuɔɔny ë anïïn:
Lon ë Athook looi aguir cɔl All Graduates: 1300 652 488
(Aguir ë All Graduates a bë kɔɔc dhie kɔc muɔɔc anïïn yuöp ku wɛɛr yï thok majan).
Na wïc ba kɔ̈k ŋic, ka yï nem lɔ̈kaɣukar ë All Graduates: http://www.allgraduates.com.au
Alɔŋ wël kɔ̈k:
Translating and Interpreting Service (TIS National) (Lon ë Athook cɔl TIS National): 131 450
(Kuɔɔny kën a ye gam thok juɛ̈ɛ̈c döt thok 150. Kën ee kuɔɔny majan).
Na wïc ba kɔ̈k ŋic, ka yï nem lɔ̈kaɣukar ë TIS: https://www.tisnational.gov.au
- Aguir ë DCJ a cë leŋ lon bï yen kɔc ya wiëc kɔɔc path cë piöc wɛ̈rthok tɛ̈ gɛ̈t yen kɔɔc wïc kuɔɔny thook ku tɛ̈ jɛɛm kɔc alɔŋ kä ril yiic wälä kä wën cë path bë ke ya nyaai piny.
- Kä juääc yiic, kɔɔc macthok ku pamäth aa cë path bïk raan waar thok ku aa path bïk rëër amat yic tɛ̈ gɛ̈t raan wïc kuɔɔny thok wälä tɛ̈ looi amath wïc raan kuɔɔny.
- Kɔɔc macthok ku pamäth aa lëu bïk raan waar thok tɛ̈ këc aguir ë DCJ raan kɔc waar thook yök telepun thok wälä bë bɛ̈n.


text:
Adiircök
Adiircök ee riäŋ ee thuëëc në akuut ka rou. Lööŋ ke thiëëc adiircök aake cî kɔc them bë döc në pan Dïŋlan në ruɔ̈ɔ̈nbot 19 calic cë lɔ. Lööŋ ë yaköl eke acï jɔɔk looi ruɔ̈ɔ̈n 1863, wën cïn ë lööŋkɛ̈ jäl bɛ̈në lööm në Akuutmääc ke tɔ̈r ë Adiircök cï piac cak. Tënë abɛ̈k pamaacic cïl-yïk Amatnhom Panŋaknhom, ee cɔɔl 'football' ('adiircök'), ku pamaac kɔ̈kic cït Amatnhom Pawut ku Kanada aye cɔɔl 'soccer'. Ɣothtrelia, Nu Dhïlan, Yirelan, Junub Apirïka, ku Japan kek ë lööŋkɛ̈ aacïk lööm.
Akuut tök yic naŋ 11 matöör domic. Raan töŋë kaam matööric, cɔɔl amëdöm, ee kɔ̈ɔ̈c ë wun ye adïïr lɔ dool thïn bë yaa kuäk piny të dur yen dool, ku kɔc kɔ̈k kɛ̈ ke thiäär aaye tɔr ë laaric. Tuk ee looi bë adiir yaa wec ë kɔcater lɔ të lääu yen dool thïn. Tuk ë tëër ee naŋ yuul ke 90 ke kɔc tuk, ke tëcïïtuk naŋ yuul ke 15 calic, ye cɔɔl kaamëlɔ̈ŋ.
Tëër ke adiircök aajuëc tënë kek akuɔ̈tnhom ku pamaac. Kek akuɔ̈tnhom kɛ̈, aaye lëër ke akuɔ̈tnhom kɔ̈k ke ye pamacdenë, ku kë looi thok. Ke ye kë nyoothë, Akuɔ̈tnhom Kardip Thiti (Cardiff City F.C.) ku Akuɔ̈tnhom Suwansi Thiti (Swansea Cit F.C.) tënë Wales aa töör në Amatakuɔ̈tnhom Dïŋlïth ku në Konh ë Akuutmääc ë Adiircök Dïŋlïthic (English FA Cup).
Akuut cït UEFA ku FIFA aaye tëër pinyëbɛ̈n juiir kaam akuɔ̈tnhom ku pamaac.
Akuɔ̈tnhïïm aatöör në tëër cït Amatakuɔ̈tnhom ë Mëril ë UEFA-yic ku Amatakuɔ̈tnhom ë Yurop ë UEFA-yic, ku pamaac aariäŋ ë Konh ë Pinynhom ('World Cup') ka konh ('trophy') ë pandït cït Cökëmëriil ë Adiircök pan Yurop ë UEFA. Konh ë Pinynhom ë FIFA aye riäŋ kaam akuɔ̈tnhïïm pamaac në thök ë run ke ŋuan, ku ee tëër ë tuk rɛ̈kapɛi Pinynhom, rɛ̈k awär Riäŋ Olimpik. Tënë tɔ̈r adiircök, anɔŋ (type) karou në tëëric. Keek aaye riäŋ ë tɔ̈r thöŋ nyin ke riäŋ, ku tënë tëër (kooth) amëtöör cii dar aaye jääl, arɛ̈k abë jäl lɔ döŋ, mëtöör ke wuɔ̈l-kerou bë akuutë akuutë dar ku jɔl konh tëërë lööm akuutë.


text:
Paankɔc Paguöt Apirïka
Paankɔc Paguöt Apirïka ee pamac paguötbëtɛɛm Apirïka-yic. Ye anɔŋ akeu alɔŋ paguöt 2,798 km wäryɔu ë Apirïka paguötic alɔŋ Adɛ̈kdiɛt Paguöt Atlantik ku Adɛ̈kdiɛt Indian; alɔŋ parut kekë pamaac nɔŋakeunhom Namibia, Botswana, ku Zimbabwe; ku alɔŋ pabak ku parut-bak kekë Mozambique ku Swaziland; ku ka cë gelciɛl pamac Lesotho. Paguöt Apirïka ee pamac dïtbëtɛɛm Apirïka Paguötic ku ee pamac 25 në dïtëpinyë pïnynhom ku anɔŋ tëcït kɔc tïmëtïm 57 ku tëkac, ye pamac 24 në juecë cinëkɔc pïnynhom. Tëcït 80% ë kɔc Paguöt Apirïka aa wärkuandït Bantu, tekic në kuat kajuɛ̈c, ye jam thook tekic Apirïka, aloŋ dhoŋuan ye kɔc jam miiric [official status]. Ke cë dɔ̈ŋ anoŋic wut dïtbëtɛɛm Apirïka-yic de kɔc European, Indian de Asia ku kuat cï wärkendït liap.
Paguöt Apirïka ee tök kaam pamaac lik Apirïka-yïc ye akëc nɔŋ wëlpinyëriɛl käthɛɛric, ku ye lac kuënykuëny cït ruɔ̈nbuɔt. Tëcit tënë, aabaŋdït ë kɔc col Paguöt Apirïka aa këckï lëu bë cuet 1994 nhom. Akutguirmiir Kewutic acë tëkëthokthäi [apartheid] täu në ruon 1948 keye lööŋ cë kuat jaal teekthok. Ke ta bär yïc kam thoŋ rot ka akeek buöc ye looirot tënë Akut Apirïka Kewutic ku maluï kɔ̈k maan tëkëthokthäi alɔŋthïn ku aɣer pamac, ka nyiey bï teŋ thok lööŋ jɔ̈ɔ̈k e cok ciɛl runthiäär 1980.
Tëɣɔn 1994, ka kuat ku akuutthook ëbɛ̈n aalëu bë kuany në mïïrlockɔc nhomlääu ë pamac, nɔŋic paankɔc de ɣönlööŋ ku pawuut kadhoŋuan. Ka Ɣönëwëu Pinynhom ee Paguöt Apirïka täu keye määcëwëu nhialciɛl ku pamac yam në thathëkäŋjuɛ̈c [industralization]. Määcëwëude ee rou në dïtë Apirïka ku 33 në dïtë pinynhom. Paguöt Apirïka ee dhorou dïte bentot ruonïc Apirïka-yic. Ŋooŋ ku cïïthöŋnhom acë doŋ ka cï thiai, ka ye cinëkɔc tökëŋuanic luui kïc kɔc luoi ku pïr kor tënë $1.25 akal tök.


text:
Nyiɛrëthändït
Nyiɛrëthändït ee gäm lɔn thändït tök piath tënë dɔ, acë dhukic kutuul në nyiɛr ku ŋuënëluëth [prejudice] tënɔŋ kɔc thiŋë thändïtden. Luoidë yen wɛt “nyiɛrëthändït” acïï däc löny në thiöŋ tök.
Tëkŋieckëŋ tɔ̈ nyiɛrëthandït dhukic nɔŋic në tëk an kɔc alëu bï dhuktekyic tënɔŋ akuut tɛkyiic wɛt ciɛŋ akutnhom ku lëuëkëŋken akinthin, aya në tëk an kek aalëu bïkë cään lɔn ye kek riɛlkör tëdɔ riɛldïtapɛi. Cïmënë akekölic de nyiɛrëthändït juɛrciɛŋkulöŋic anɔŋic Holokath, akuma Apartheid në Paguöt Apirika, luɛk ku tëkëthokthändït në Amatnhom Pawut, ku luɛk në Latin Amerika. Nyiɛrëthändït acë aya ŋöth ë guiërëcieeŋ de pamaac aruɔ̈ɔ̈mpiny ku bɛimac juɛ̈c.
Ŋöt dɛ̈t ë “thändït” ku “thäi” aaye tïŋ lɔn loikëkerot në ŋiecëkëŋ ë ciɛŋakut yëmɛnic, wëlkë rou aanɔŋ akeköl lëëkɔu dë thöŋ në luɔiden cëkokic ku wëlcïgɔt de ŋiecëkëŋ ë ciɛŋakutic. “Thäi” eeye gɛk looi në wɛ̈tic thiök tënɔŋ wɛ̈tic muokkäthɛɛric cɔl “thändït”: tëkyic de akuut ë raan tɛuë në kädepiath thöŋë keye kethieyic tëdɔ kewenthiin tënɔŋ akut (cïminë röm wundït tëdɔ röm kadeciɛŋ). Nëyekenë, nyiɛrëthändït ku tiɛ̈l thändïtic aaye gɛkë looië bë tiɛl cianic yënë thäi-yic tëdɔ ciɛŋic, të käkëcïïthöŋ acï cianic ke thändïtic tekdɔ cie.
Tëcït tënë nyuucëjam de Amatnhom Pawuut në tiɛl thändïtic, gäm lɔn thändït tök piath tënë dɔ ee lueth në piöcŋickëŋic, kegök piathpuou, acïï puoth në akutnhom ku arɛcapɛɛi. Yen acë aya luel lɔn cïï tɔ̈ cökpiny tënɔŋ tiɛl thändïtic ɣanëbɛ̈n, në këcïgör tëdɔ në këleluöi.
Tëkŋieckëŋ nyiɛrëthändït ee rotjɔɔk në thoŋ kajuɛ̈c ë piirakutnhom. Nyiɛrëthändït alëu bë tɔ̈ në luoi akutnhom, këcïluöi, tëdɔ guër de wëlëmiir (cït apartheid) wën luɛl de ŋuënëluëth köny tëdɔ abak në luoi tiltil tëdɔ löŋ. Loiluoi thiäk ke akutnhom aanoŋic: naŋnhombaai, tëkëthokthändït, manëkɔckɔ̈k, tiɛ̈lwei, ku käthiöŋ akutnhom.


text:
Elidhabeth II
Elidhabeth II (Elidhabeth Aleksandra Maria, adhieth 21 Pɛnëŋuan, 1926) acï ye Tiŋŋaknhom Maac Baanymuɔrŋaknhom, Kanada, Authralia, ku New Dhealand, agɔl 6 Pɛnërou, 1952. Yee aa aŋɔr bɛɛi ajiɛk ku ee ye Tiŋŋaknhom ee wuot ka thiar ku rou (12) waar cïnhom laaudëne yök, waar cïk kek tëk bei: Jamaika, Barbadoth, Baɣamath, Grenada, Papua Guinea Yam, Tholomon Tuur, Tubalu, Lucia cï Thiei, Binthent cï Thiei ku Bɛɛi Grenadineth, Belith, Antigua ku Barbuda, ku Kitth cï Thiei ku Nebith.
Elidhabeth aa dhieth London keye kai ë golden ku ye tiŋ de Duk Gen York, naŋ ye ke cien ke Muɔrŋaknhom George VI ku Tiŋŋaknhom Elidhabeth. Yee ee piööc bec thok baai. Wun ee thön thoc, waarthɛr cï mɛnh Muɔrŋaknhom Edward VIII ruon 1936, ye nïnkë yen ee tɔ̈ kë bï ciën baany ë wun.
Yen agɔl luɔi baai ë nïn ë Toŋdït ë Pinynhom ë Rou naŋ ye ruon 1947, ke yen acï thiaak në raan col Pilip, duk Edinburgh, keye wen ë Muɔrŋaknhom thɛɛr ë Greeth kekë Denmark, ku kek aake naŋ miith kaŋuan, Charleth Wenŋaknhom Waleth; Anne, Nyanŋaknhom ë kɔc thieek yic; Wenŋaknhom Andreu Duk ë York; ku Wenŋaknhom Yidward, Bɛnyëbaai ë Wethekth.
Anyikol jueec Elidhabeth amɛt mɛɛt ku keny de tënë ë wun cɔl Ireland, ku acï kɔc mɛc käk Nhialic pan ë Roma kɛny araak dhiec, ku yen acï wɛricɛ̈manlooŋ Watnhom, bïk cï bën yaa pantok kekë ye Bänyëmuɔrŋaknhom, ku nhomlaau ë Kanada ku Apirïka. Acï naŋ ye nïn waar mɛc yen kë tontɔɔŋ jueec acï rot loi ë Baande yic. Yen acï dhiɔp ë Baanyde yic ë kam ë bany ë pinynhom ebënɛ̈, agut cï Brithaan ku aacï pïïr ë ruon jueec agut cï yäkol. Naŋ ye ruɔn 2015, ke Baanyde yic, ke ruon ke acï ruun ë mandït wuɔr apɛidït, ku mandït eyë Tiŋŋaknhom aya Elidhabeth acï maacde bɛɛr apɛidït pan Brithaan ë Baanyëmuɔrŋaknhomic, ku yen ee Tiŋŋaknhom cï maacde bɛɛr ë pinynhom ebënɛ̈. Në Pɛnëthiäär 2016, ke acï yök ke cieŋ ë maac ë Baanyëmuɔrŋaknhomic, ku acï watnhom aget thon ë Muɔrŋaknhom Bhumibol Adulyadej de pan Pinythai.


text:
很多新款无烟火锅桌厂家,在为了企业的发展不断的推出新款式的新款无烟火锅桌,也有很多客户,还在原地求款式的设计与完美,这样真的很好吗?
hen duo xin kuan wu yan huo guo zhuo chang jia ,zai wei le qi ye de fa zhan bu duan de tui chu xin kuan shi de xin kuan wu yan huo guo zhuo ,ye you hen duo ke hu ,hai zai yuan di qiu kuan shi de she ji yu wan mei ,zhe yang zhen de hen hao ma ?
shou xian wo men lai fen xi xia liang zhong xin kuan wu yan huo guo zhuo , yi zhong shi zhu liu hua xin kuan wu yan huo guo zhuo kuan shi , yi zhong shi ge xing hua ding zhi . ren he yi jia yun ying wu yan huo guo zhuo chang jia de ji gou ,dou xu yao you ruan ,ying jian gou cheng de ,na me kong zhi cheng ben jiu cong zhe liang fang mian zhe shou le .


text:
Brundi
Brundi ee pamac cïnadɛ̈kdiɛt (paan cin kiir/wiir), tɔ̈ Lɔ̈k bääudit ku akɛu kek Ruanda në parut, Tändhaniɛ̈ në pabak ke paguot, ku jel aa Koŋgo në pacuɔl. Gɛnamatnhɔmde aye cɔl Bujumbura. Në paguɔt-cuɔl akɛɛu kek Baaudït Taŋganyika... Thok ŋicjaŋ keek; ayee, Prɛ̈ny ku jɔl yaa Kirundi, në akoolkɔk, ke Kithwaili aye yok në aken de Tandhaniɛ̈nyin.
Kuatdït apɛi ee kuat/thau cɔl Utu ayeki 85%, ku lɔ kuat/than cɔl Tut-thi ayeki 15%, ku jɔl yaa kuat/than cɔl Twa, keek aliki areetic; aloiki tecit 1%..
Keek kuɛɛtke kediak kek aceŋ Brundi në ruɔn 500... Në ruɔn 200 ke Brundi ke pan-ŋaknhɔm laaunhɔm. Agut ce göl 21century, ɣɔn bii Jermɛn (Germany/Almaani) kek ben aruɔɔmpiny (colonized). Brundi ayok nhɔmlaau në ruɔɔn 1962, ku kɔnë mac në panŋaknhom, ku nɔŋ "locpiny gɛ̈ɛ̈k" (series assassinations) ku "iŋglap" (coups) ce rot looi në yiŋde paankɔc ku akutwelemiirtok në 1966. Nɛkdekuat ku jɔl aa tɔŋbaai aa-rou, 1970 ku nyɔkrot 1990 acë baai pɛ̈n latueŋ, ku kɔcke Brundi aa kɔctöŋ ŋɔŋnyiin apɛidit në pinynhom. Në Akol nin 13 Pɛi ë Diak (Aduɔ̈ŋ). Në 1992 ke Bɛny de iŋglap de Tut-thi, raandit cɔl Piere Buyoya ke loi looŋ wen be akutwelemiirjuec pɔ̈l... Në, 2015 ke acë nɔŋ akɛ̈ɛ̈kdït wɛt wic bɛnymacbaai cɔl Piere Nkurundhidha bii kɔɔc ë bɛɛny në kede diak. Goki (iŋlap-coup) them go löny, ku ɣonlooŋ ku jɔl yaa kuënykuëny (election) ace bën "jäämguɔp" (Criticised) ne Akuɔtnhom ke Pinynhom ëbɛn (International Communities). Kɔc juec apɛi aceŋ në rip (rural), kɔc lik apɛi 13% kek aceŋ Geeu (urban) në ruɔɔn 2013. Brundi ee paan toŋ koor apɛidit në Aprika. Reer në bɛ̈i ke rip yiic acë tiim ka thok, "riak'ëtiɔp" (soil erosion ), ku jɔl yaa "määr ë kacëŋ" (habitat loss).
Tecit 600 km2 de roor yen acë doŋ ku tecit 9% aye määr ë ruuntok. "Akutnhom Miɛtepiɔu Pinynhom" (The World Happiness Report) 2017 acë Brundi taau ee paan de rou, ŋɔŋnyin në pinynhom ke ye 154..... ....


text:
Aŋɔ̈ɔ̈k
Aŋɔ̈ɔ̈k, tɛdë kecɔl ŋökŋök, thiɔ̈rbei, ŋökbei, ee ku bï raan cuin thiɔ̈rbei ye yɛ̈c riɛl ku cï gël të cɔŋ ye ŋö looi; bï rëët ye thok ku tɛdë ye wum. Kɛ̈juëc aa kɔc cɔl aŋök; alëu bï ya bɛc cimënë arem yɛ̈c walä tɛ̈ cï raan luaŋ, wälä akethtuaany (sequela of a disease) cït aketh piɛr(tumor) nyith kek lɔnhial apilnhom (intracranial pressure) kam akuennhomic ku kɛ̈rrot makana ye guöp tïŋic cïmënë x-ray ku kök. Tɛ̈ le raan puöu tiaktiak ku wïc diët ŋök, ka ye cɔl kɔ̈rpuöu, ee rïn ŋö; ee yen kaŋ bɛ̈n aŋɔ̈ɔ̈k kuä ace kuat ë raan ye kɔrpuöu yen ŋɔk ëbɛ̈n. wal aŋɔ̈ɔ̈k gël aköl kök aa dik ee rin ye kek kɔ̈rpuöu ku aŋɔ̈ɔ̈k thanypiny. Tɛ̈ cï aŋɔ̈ɔ̈k yiëc apɛi arëk abï raan jiic guöp pïu (döupïuguöp), aka pïu-dhïrïb abï tuɔm. Löt-rot tɛ̈ cï raan kuɛth ee tuɛny nhom cï matic kek kook ku ee kë rac arëtic. Na cɔk alɔn thöŋ dhuŋwal(regurgitation) ye lääi wal dhuk kek ŋökŋök, ka ace tök. Dhuŋwal ee ku bï wal kïc nyiy apath dhuök aliëkic ɣët kä thokic bï kek bɛn nyiy ë dɛ̈t ku aa läi kek yen rot lac looi thïn. Acïn riɛl ye wïc cïmënë ye raan ye yic cɔl tä ŋök yen. Wɛ̈t kënë ee yen kë cï dhuŋwal thööŋ kek aŋɔ̈ɔ̈k.


text:
Donald Trump
Donald John Trump, Koor (adhiëth 14 Pɛnëdhetem, 1946), raan Amerika ee ɣööc ku cï kuany bï lɔ kɔɔc ke ye Bɛ̈ny de Amerïka ku ye raan de Republican Party në ruon de 2016 deny. Ee bɛ̈ny de amat ku bɛ̈ny macbaai de Trump Organization. Weuken juëc ayekë yök në gendït New York, Las Vegas, ku Gendït Atlantic. Amuk tedë dhuëëŋ de laath de duet ke Lääth ë Pinynhom. Raan tueŋ ye nyuööth në nyooth Atiëëp yic.
Në Pɛnëdhetem 2015, ee cï Trump cɔɔl nɔn bï yen kɔɔc ke ye Bɛ̈ny de Amerika në 2016 në kuany de Bany.
Gɔl në Pɛnëdhorou cil, thiëc de kɔɔc ke kuen aa nyuooth tiɛm de Trump në Republicanic. Kenë eyic aa caka nɔn cï ye jaam guop ë wel rac, në rïn wetden cï lueel tedë kɔc panden cï kɔk Amerïka, Muslims, ku ISIS, kɔc cï ye reec në Demokrat, Republicans, kɔc ë ɣööc, bënyddït ke Pinynhom ku Pope Benedict de Koc ke Nhialic (Catholic).
Në 4 Pɛnëdhiëc, 2016, Trump abï lɔc ke e bɛ̈ny na ka juëc cï ke lueel eye guop në Texas, United States, Senator Ted Cruz ku Governor de Ohio Jɔn Kasich acïk bɛn bei.
Piirden thɛɛr[cokic | cok tënëyökic]
Trump adhieth Donald John Trump në Queens në Gendït New York. Ee wende Fred Trump ku tiŋde, Many Anne (dhieth MacLeod), cï thiääk në 1936, man adhieth në Isle de Lewis, ne baŋ paguot de kiir ë Scotland. Donald ee mɛnh tok në mïth kadhic yiic. Manhë Donald dït Fred acï thou në ruön 1981 ke ye run 43.


text:
Thuɔŋjäŋ - DINKA
KƆC KE JƆ̈NY DE AWƐ̈Ɛ̈C CRIME STOPPERS AYE KƆC WƐƐI PIƆ̈Ɔ̈TH BÏKKË KÄ NYICKË KEEK KE AWƐ̈Ɛ̈C KËNNË KEEK KAN THÖL Ë LUK, WENNË AWÄNY YE YÖK KE LËU BÏ RƆT LOOI YA RƆM KENNË KEEK– KE KƆC CÏÏ RÖTH YE LUEEL MƐN YE KEEK YÏŊA.
ACÏN KË KƆƆR KË BÏN WËLKUƆ̈N KE YÏN GUƆ̈P YA WAAN ËNƆŊ WUƆƆK. CƆ̈T BÏ YÏN YA CÖÖT ACÏÏ BÏ YA GUIK ËTË ËBÏÏ EN THÏN KU, NA LOI GUƐL NË ALIIRIC (ONLINE) KE IP ADËRETH (IP ADDRESS) DU ACÏÏ BÏ YA DƆM KU BÏ YA NYUƆƆTH.
Akutnhom ë jɔ̈ny de awɛ̈ɛ̈c Crime Stoppers ee akutnhom cie-luui-në-ajuɛ̈k-de-wëu ku ye luui ke cïï rɔt ye gɛɛi në akutnhïïm kɔ̈k mɛn ye mat kennë wuɔ̈t, kɔc ye wël ë lueel biyic ku jɔl ya bolith.
Jɔɔk në thaa ë jɔɔk wuɔk ye luɔɔi kënnë në Bïktoria në run de 1987, wɔ cï wël lë bïkkë maliön tök dööt ya yök ënɔŋ kɔc ke wuɔ̈t ku në yekënnë, ke wɔ cï aden wär 25,000 lëu në mäc.
Wëlkuɔ̈ɔ̈n ca keek lueel acï kuɔɔny gäm wuɔɔk në nyooth de ɣän yennëke wɛl cï ke kuum tɔ̈ɔ̈u thïn ku kɔc ye keek ɣaac wei, ye wɔ cɔk dɔm kɔc kɔɔr bïkkë kɛt wei, ye wɔ cɔk loi luŋ cennë bɛ̈i cuɔ̈ny, kä ke cuɛ̈ɛ̈r ku rum de kɔc, ku bukku kɔc ye awɛ̈ɛ̈c looi ya dɔm mɛn ŋoot ëke kɔɔr bïkkë Tɔŋ looi wennë cïkkë näk.
Yuɔ̈pë 000 ke cïn gääu të ye yïn rɔt yök ke nɔŋ kë kɔɔr bï wëiku nyaai, kɔr bï bolith yïn dac yök, cï awäc rɔt looi në ye mɛnnë, wennë raan cï awäc looi a (wennë lëu bï) ŋoot ke tɔ̈ të ëlooië awäc rɔt thïn?
Yuɔ̈pë 131 444 të ye yïn raan nɔŋ awäny cï luɔ̈i yïn ku guɛɛlë yekënnë ënɔŋ bolith.
NA NƆŊ KË CA TÏŊ,
NA NƆŊ KË NYIC,
KE DƆC LUEL!
Rɔ̈m bïn wëlkuɔ̈ɔ̈n nyic keek ya rɔm wennë akutnhom de Crime stoppers Victoria akën kɔn ya kë niɔp ye rɔt looi në thaŋ thiin koor yic ku ka cïï yic piɔl.
Gueel de awɛ̈ɛ̈c cï röth looi akën kɔn ya kë thiin piɔlic ye rɔt loi në thaŋ thiin kor yic, në kë cennë wɛbthait de akutnhom de Crime Stoppers Victoria beer looi ke ye kë jöt.
Lɔ cennë kɔc juëc lɔ në loilooi ye keek gäm kɔc në aliiric, ee ye nyuɔɔth ke kɔc juëc aye yen dɔc lɔc bïkkë wël nyickë keek në kë de awɛ̈ɛ̈c cï röth loi wënthɛɛr ya guɛɛl në aliiric. Cï mɛn ë jɔɔk yen rɔt në ruɔ̈ɔ̈n de 2017, ke ciin gɛ̈ɛ̈k ë nyuuthë kɔc në kä cï röth loi në aliiric tënnë Crime Stoppers; acï ciin kënnë juakic në cin thiɛ̈rrou në buɔɔtic (20%) në ruɔ̈ɔ̈n thok ëbɛ̈n.
Yen adin kënnë ee wël tɛ̈ɛ̈kiic mɛn ye keek lueth wennë yekkë yith, ku bï wël ke thiɛ̈c bï bɛ̈n në akölciɛ̈ɛ̈n ya thɔ̈ɔ̈ŋ ku bï keek gam cï tɛ̈n cennë yen juiɛɛr thïn në wël cï keek lueel yiic.
Kë ŋoot ke kën rɔt geer yetök në yemɛɛn ee kë yennë akut de Crime Stoppers wël piŋ ku cïï rin ke kɔc ëke luel kee wëlkë ye bɛɛr luɛɛl biyic tënnë kɔc kɔ̈k peei. Cï të cennë yen gäär thïn në wël ke nyuuth yiic cï keek gäär biyic ne akutnhom de Crime Stoppers, acukku ye kɔɔr bukku yïn ya nyic mɛm yeeŋa. Ee këduɔ̈ɔ̈n nyic yetök yennëka yukku kɔɔr ku ka cïn dɛ̈t peei
Agut cï na cɔk wël juëc bï keek ya gam ya kä nɔŋiic kuɔɔny dït thiekic lëu bïkkë ya gäm kɔc, ke wël thii lëu ba keek ya gam aalëu bï naŋ kë cökë piny. Bɛ̈ny dïït de Akutnhom de Crime Stoppers Victoria, ye cɔlë Stella Smith, ee ye lueel wu, “yïn cïï ye kɔɔr ba kɔn ya naŋ wɛ̈t lɔ tiltil në ciin de buɔtic (100%) ago akutnhom de Crime Stoppers jɔl lɛ̈k në kä cï röth looi kɔɔr ba keek guɛɛl. Na ye yök ke yekënnë ee yïn cɔk diu piɔ̈u, ke cɔk cɔ nyicku në yemɛɛn.”
Kööl thok ëbɛ̈n ee kä jöt bɛ̈i ënɔŋ akutnhom de Crime Stoppers, kë yennëke wël rɔm kennë raan ëbɛ̈n në kë de käjuëc ke awɛ̈ɛ̈c cï röth looi, cï mɛn de kɔc lëu bï keek dɔc ya gut ë riäth në cäär nhom, kɔc nɔŋ dhɛ̈ŋ mukkë keek në athiaan yic, näŋ de kɔc kɔ̈k peei ku jɔl ya luɔɔi ku tekpiny de wal tënnë baai ëbɛ̈n. Në run wään cï piac tëëk yiic, ke awɛ̈ɛ̈c juëc riliic aacï kɔc ke Bïktoria bɛ̈n ya cɔk yup namba de Akutnhom de Crime Stoppers (Crime Stoppers Call Centre) ku gɛ̈tkë ëyadëŋ në wɛbthait de Akutnhom de Crime Stoppers, agokë awɛ̈ɛ̈c cïkkë keek tïŋ dhil guɛɛl tënnë kɔc ye awɛ̈ɛ̈c cï röth looi wënthɛɛr thiɛ̈ɛ̈ciic.
Agut cï të cennë ye ajuiɛɛr kënnë kuɔny arëëtic në gɛ̈m cennë yen gäm kuɔɔny dïït thiekic tënnë baai ëbɛ̈n, ke rɔ̈m yee wɔ wël cï tiɛ̈m wënthɛɛr bɛɛr rɔm wɔnnë kɔc kɔ̈k peei ee töŋ de kä riliic apɛi ye wɔ tiaam. Acïï Bɛ̈ny dïït tueeŋ ye cɔlë Stella Smith bɛ̈n lueel wu “gɛm ye wɔ röth gam agoku rin ke kɔc ëke guïïr wɔ kee wël käkë cië ye bɛɛr luɛɛl biyic tënnë kɔc kɔ̈k peei, ee wɔ cië beer cɔk tek rin ke kɔc ye wɔ guiɛ̈ɛ̈r wël tënnë kɔc kɔ̈k peei” Na nyic majirimïn mɛn cennë bolith guïïr kä cïkkë keek looi në cɔ̈t cennë Crime Stoppers cɔɔl në telepunic, ke kaa lëu bïkkë kee kɔc ëke cɔ̈t käkë ya dɔc nyic ku ka lëu bïkkë keek ya dɔc nɔ̈k, ku yekënnë acukku ye kɔɔr bï rɔt ya luɔ̈i kɔc.” Agoku rɔ̈m bennë wël ke gueel de awɛ̈ɛ̈c cï keek looi ya cɔk piɔlic tënnë kɔc ke Bïktoria kedhiɛ, ke adin jöt yennë guɛl looi ee käŋ nyuɔɔth në guiɛ̈ɛ̈r yen käjuëc guiir ku ka cï geeric në thook kee thiɛ̈ɛ̈r agut cï thoŋ de Mandarin, thoŋ de Hindi ku jɔl ya thoŋ de Arabic.
Ë wɛbthait jöt kënnë aŋoot ke ye këpiɛth tënnë kɔc ke wut ye käŋ caal biyic ku nɔŋ käjuëc ke kuɔɔny ye kɔc nyuɔ̈ɔ̈th në kuɛɛr bennëke awɛ̈ɛ̈c ya gël agokë röth cië ye dɔc looi në nyindhiɛ ago jiriɛɛm ya tekic.
Ë wɛbthait jöt de akutnhom de Crime Stoppers Victoria ee të piɛth bennë baai ëbɛ̈n ya cɔk tɔ̈ ëke ya kɔc piööcë keek në guïŋ de majirimïn cï awɛ̈ɛ̈c looi. Ë wɛbthait kënnë anɔŋ ciin buɔɔt de athuɔ̈ɔ̈r ke kɔc kɔɔr bolith bennë keek yiɛ̈n kuɔny në nyïny bennë keek ya nyic. Kɔc ke Bïktoria alëu bïkkë kee athuɔ̈ɔ̈r käkë ya jɔ̈p në telepuunkeniic ku bïkkë kä nyickë keek ya dɔc rɔm kennë akutnhom de Crime Stoppers. Wël bï keek lueel kedhiɛ aabï paan de Bïktoria ya cɔk tɔ̈ ke cïnic majirimïn.
Ë wɛbthait jöt kënnë aayïk në kuɔɔny ëye yök tënɔŋ akutnhom de löŋ ku pial ë guɔ̈p de bai, mɛn ye cɔlë “Department of Justice and Community Safety” në thoŋ ë Liŋëlith. “Ciin ye wɛbthait kënnë lööm adït arëëtic awär ciin ye akutnhom ye luɔɔiden gäm kɔc abac ke cïnic ariööp (not-for-pr ofit organization) lööm yetök. Ëkënnë ee kuɔɔny dïït thiekic cïï akuma de Bïktoria yök,” ë wɛ̈t kënnë alueel Bɛ̈ny dïït ye cɔlë Stella Smith.
Akeer yennëke lɔ në wɛbthait kënnë yic (URL for the site) akën rɔt kɔn geer cï mɛn tɔ̈ yen ke yee: crimestoppersvic.com.au ku akutnhom de Crime Stoppers Victoria aŋoot ke ye ajuiɛɛr de gueel de awɛ̈ɛ̈c cï röth looi wënthɛɛr luɔ̈ɔ̈r thïn në piɔ̈n piɛth ku ka yekkë kɔɔr ba keek ya yuɔ̈p në namba de 1800 333 000.
Wël cï keek lueel në Bɛ̈ny de Bolith ku ajuiɛɛr de Lisa Neville ye luui në kä riliic cï kɔc jɔ̈m yiic
“Gueel de awäny ye yök cï rɔt looi wënthɛɛr tënnë akutnhom de Crime Stoppers ee këdïït thiekic arëëtic ye bolith kuɔny në kë ben thɛɛrkɛɛn ke guïŋë käŋ yii ya dɔc tekiic ku bï keek ya yiɛ̈n kä kɔ̈k peei ke kuɔɔny, ku ye wut ëbɛ̈n cɔk rɛ̈ɛ̈r ke piɔl guɔ̈p ëydëŋ.”
“Wël cïï kɔc juëc ke baai keek ya lɛ̈k akutnhom de Crime Stoppers acï bolinh de Bïktoria kuɔny ago ciin gɛ̈ɛ̈k wär ciin de kɔc kee 26,000 mac ɣön de dɔ̈m ku ka cï kɔc kee 100,000 kuum gɔl në thaŋ ë jɔɔk yen rɔt në ruɔ̈ɔ̈n de 1987.
Wël cï keek lueel në Bɛ̈ny mac akutnhom de Natalie Hutchins ye luui në cökpiny de awɛ̈ɛ̈c, ye löŋ bɛ̈i ënɔŋ remthi, ye kɔc jɔ̈ɔ̈ny në luɔɔi de awɛ̈ɛ̈c, ku ye kɔc kuɔny.
“ɣɛn ye kɔc kedhiɛ ke Bïktoria wɛɛi piɔ̈ɔ̈th bïkkë ye luɔɔi jöt kënnë ya lööm tënnë akutnhom de Crime Stoppers ago keek ya kuɔny bïkkë wuɔ̈tken ya cɔk rɛ̈ɛ̈r ëke cïniic kä lëu bïkkë kɔc ya nɔ̈k.
“Ciɛ̈n thok acïï kɔɔr bï ya yen ye kë ye raan pëën bï guelde cië ye looi apiɛth tënɔŋ en awäny nyic ke cï rɔt looi.
“Ku ka nyicku ëyadëŋ ke guɛlduɔ̈ɔ̈n lɔcɔ̈k bïn käŋ ya guɛɛl ee töŋ de kä thiekiic tënnë wunda ëbɛ̈n, në kë yennë biäk de 70 në buɔɔtic (70%) de kɔc cï yen tak bïkkë guɛl ya loi ënɔŋ akutnhom de Crime Stoppers yen kuany bïkkë rinken cië ye bɛɛr luɛɛl biyic ëyadëŋ.”


text:
Krithtiano Ronaldo
Krithtiano Ronaldo ee mony Portugiith, duriaŋ lonpïr de adïïrëcök wën ee thɔntueŋ [forward] në wunmɛ̈t de Real Madirit ku wunmɛ̈t kewutic de Portugal. Aye gam keye yen ee duriaŋ piathbëtɛɛm në pinynhom, Ronaldo ka kith apei ci keb nyaai wen dekiyic ariop kadhiëc ke Ballon d'Or. Acë koth ka26 nyaai në luɔiëciɛŋdeyic, adekic Amatthok de Maril de UEFA kadhiëc ku koth töŋ de Amatthok de UEFA de Yurup. Ronaldo ee amuktuŋthok në kɔc cë gol juɛ̈c tɔ̈u pïny de kawac de Akuttueŋkadhiëc [top-five leagues] (395), Amatthok de Maril de UEFA (120), ku Koth de Amatthok de UEFA de Yurup (9). Acë gon wuɔr 670 tɔ̈u në lonpïrdeyic tënë wutmat kula pamac.
Ke dhiëth ku biirnhial në tuur de Portugal cɔl Madeira, Ronaldo acë thäny ke Mancethter Yunited [Manchester United] ke nɔŋ run 18 në run 2003. Ke nyaai konhden tueŋ cɔl FA në abany den tueŋ pan Dïŋlïth cök, acë Mancethter Yunited kony në nyaai de Kooth de Amatthok Tueŋ kadiäk kekë kuanyicok, Konh de Amatthok de Maril de UEFA, kula Konh Pinynhom de Wutnat de FIFA. Në run 2009, Ronaldo ayee në ɣɔ̈c adïïrëcök arilicbëtɛɛm ɣɔn jël yen Mancethter Yunited ke lɔ Real Madirit në Yuro tïmëtïm 94.
Ku në Yithpeen [Spain], Ronaldo acë konh 15 nyaai, abikyicde Kooth La Liga karou, Kooth Copa del Rey karou, Kooth Amatthok de Maril UEFA kaŋuan, Kooth Kueŋ de UEFA karou, kula Konh Pinynhom de Wutnat de FIFA kadiäk. Kam duriaŋ de Real Madirit acë gon juëcbëtɛɛm tɔ̈u akolokol. Ronaldo acë gon 34 kadiäk tɔ̈u në mɛ̈ɛ̈n de La Liga tök yic 34, ku yen ee duriaŋ ëtök cë gon 30 tɔ̈u në abëkruöönic ka6 ke La Liga kekë kuanyicok.
Ronaldo ee menhbaai de Portugal, ayee luel lɔn yen ee duriaŋ piathbëtɛɛm de Portugal akolakol në Akut Adïïrëcök de Portugal në run 2015. Acë gɔl thuec tënë Portugal në run 2003 ke de nhom run 18 ku acë thuec në pol juɛ̈c apɛi wuɔr 150, ku acë gon juɛ̈c apɛi tɔ̈u wuɔr duriaŋ kɔ̈k de Portugal akolakol. Yen acë Portugal wët nhom tueŋ bïk kaŋ jöt në mëënkuötic ril tueŋ në Konh de Yurup run 2016. Yen acï kuany ke yen ee raan tueŋ bë yaa dɔm në wëu juɛ̈cbëtɛɛm në Forbes në 2016 ku 2017, ku keye yen duriaŋ ŋïcbëtɛɛm në pinynhom në ESPN në run 2016, 2017, kula 2018.


text:
Juän awuɔp
Juän awuɔp (ye cɔɔl "Deŋgei") ee atuany ye wuɔ̈nyy e awuɔɔk deŋgei bɛ̈ɛ̈i. Kɔc awuɔɔk ë deŋgei yök biäk ë dhiëër. Juän deŋgei aye cɔl juän adhoŋyom, ërin yen arɛɛmdït looi ciɛ̈t yom kɔc cï duɔɔny.
Kɔc juääc tɔ̈ juän deŋgei ke gup aapial të dëk kek pïu apɛi. Cɔk alɔn ye kɔc lik juän deŋgei riɛm cɔl ateny tɛ̈dë ke ye nok deŋgei nyuɔɔth. Käk ayaa pial kätëëm röt, ku aalëu bïk raan nɔ̈k të këc kek wal döc yök.
Acïn riëël lëu bï kɔc muk bïk cii wuɔɔk juän deŋgei. Acïn döc ku pial lɔŋ jän deŋgei aya dɛ̈t. Kɔc ë pial alëukë kɔc kony ku mukkë keek ë rot, wɛ̈tde yic alëukë bïk juän deŋgei nyuɔɔth dɔɔc ë rot.
Tëŋɔn ruɔ̈n 1960, kɔc juääc aake cï juän deŋgei ke dɔm. Tëɣɔn tɔŋ pinynhom ë rou, deŋgei ecï yaa këril ë Pinynhom. Aŋic pamat juëc tuum 110. Ruɔnthok ëbɛ̈n, kaam tïmëtïm 50 ku tïmëtïm 100 raan aaye juän deŋgei ke dɔm.
Kïttuaany[cokic | cok tënëyökic]
Kɔc juëc (80%) wuɔɔk juän deŋgei aacïn kïntuaany ye nyuɔɔth, tɛ̈dë keye juän tueŋ ye hyuɔɔth të cït 5% kɔc cï wuɔɔk (tɛ̈dë 5 ë buɔtic 100) aa tuanydït yök. Akuën koor kɔckë aanɔŋ kïttuany lëu bï keek nɔ̈k.


text:
Glee
Glee ee lɔ̈ɔ̈r ë thööŋ kɔc miëët nyooth atoockït. Ee jɔt 19 Pɛnëdhiëc, 2009. Acï thök 20 Pɛnëdiäk, 2015. Abaŋ dhetem ë ruɔ̈nic ku yen ë thök acï jɔk 9 Pɛnëtök, 2015. Anyooth aye akut mïth abun pandïtëpiööc ku dupiööc ken alɔŋ Panëpiööc Daiyiim William McKinley. Anyooth ee luɔi cï matic Lima, Ohio. Mith ë piööc juääc aatɔ̈ pan abun akut kët ye cɔl New Directions (Dhɔ̈l ë Yam). Mïth abun ku kɔcdït tɔ̈ määth kamken, moc ku tik, ku käk ŋiɛc rëërkam kɔc. Aaket aköldä bï ke kuɔny bïk wëlkä madeetiic.
Amïkït ku kɔc kïïtkek[cokic | cok tënëyökic]
Anyooth ee kë juääc gam tënë kɔc kïïtkek ee lɛɛu thöŋic adheernyin. Tueŋ abaŋ ë ruɔnic kɛnyrɛm pan thueec glee ee Rachel (athueec Lea Michele) ku Finn Hudson (athueec Cory Montieth) Banypanthuooc ee raan pan Spanish ee dupiööc cɔl Will Schuester (athueec Matthew Morrison). Kɔc kɔ̈k panthueec glee akë yä kuat yaa Artie Abrahams (athueec Kevin McHale), Mike Chang (athueec Harry Shum, Jr.), Tina Cohen-Chang (athueec Jenna Ushkowitz), Quinn Fabary (athueec Dianna Agron), Kurt Hummel (athueec Chris Coffer), Mercedes Jones (athueec Amber Riley), Matt Rutherford (athueec Dijon Talton), Santana Lopez (athueec Naya Rivera), Brittany Pierce (athueec Heather Morris), ku Noah "Puck" Puckerman (athueec Mark Salling). Dijon Talton acï jääl wenthook abaŋ tueŋ. Raan ee thöŋ ecï waar panëpiööcdɛtic.
Kë nyooth kënë wɛtdeyic ee pöuöayur akuutriɛl kɔc piöc cɔl Sue Sylvester (athueec Jane Lynch). Akuutriɛl kënë cɔl Cheerios. Cheerios yen acï tiäm apɛi kaam akuutriɛl ŋuɛ̈n, tënë aakë cï wen juääc apɛi yok panëpiööc.


text:
Pol ndê bapia ŋamata-ŋga têŋ lau
Tesalonika-ŋga
Yom whê bapia dindec sa-ŋga
Tesalonika iŋ malac atu daŋ naŋ yêc gameŋ Masedonia-ŋga. Pol iŋ ŋgac ŋamata-ŋga bu hoc ŋawaê ŋayham asê yêc Tesalonika (Apo 17:1-9). Iŋ mbo whiŋ ŋac bêc daêsam dom, ma lau Israel-ŋga naŋ sêkêŋ whiŋ Yisu dom yêc malac dau, naŋ sem lêmuŋ iŋ ma sêkêŋ kisa iŋ, dec iŋ kölhö gi. Magoc lau Tesalonika-ŋga naŋ sic hu sêkêŋ whiŋ Pômdau, naŋ sêsap si sêkêŋ whiŋ dôŋ ŋaŋga, e ŋawaê ŋayham gi tiapa yêc gameŋ hoŋ dinaŋ (1:8).
Tiŋambu Pol gauc gêm ŋac ŋapaŋ ma kêkiŋ Timoti bu mbo whiŋ ŋac ma êndôhôŋ ŋac, ma bu lic ŋac sêmbo ŋalêŋ bocke (3:1-5). Ma Timoti mbu têŋ Pol gi tiyham, ma gic miŋ pi ŋac si lêŋ ŋayham (3:6-10). Ŋawaê dau kôm Pol tac ŋayham sambuc, dec iŋ to bapia dindec têŋ ŋac.
Pol to yom ŋatô têŋ lau Tesalonika-ŋga, bu puc ŋac dôŋ bu sêsap mêtê ŋayham dôŋ ma sêtimêtê dau ŋapep. Iŋ whê lau batê si sêtisa ŋalêŋ sa têŋ ŋac, bu nem malô ŋac ma sêtaŋ lau naŋ sêmbac ndu su, naŋ êŋlêc dom. Ma iŋ to yom pi mêtê ŋayham-ŋayham daêsam naŋ gic lau sêkêŋ whiŋ-ŋga ŋawaê.
1
Pol gic hu ndê bapia
1 Aö Pol, ma Sailas lu Timoti, ato bapia dindec têŋ gôlôwac dabuŋ malac Tesalonika-ŋga, mac lau naŋ akêŋ whiŋ Damaŋ Anötö lu Pômdau Yisu Kilisi. Pômdau ndê mwasiŋ ti yom malô têŋ mac hoŋ.
Pol tac ŋayham tu lau Tesalonika si mêtê-ŋga
2 Tôm bêc hoŋ yac ateŋ mbec, ma am daŋge Anötö tu mac hoŋ-ŋga. 3 Têm hoŋ yac ateŋ mbec têŋ Damaŋ Anötö, naŋ yac gauc gêm mac nem mêtê ŋayham. Mac akôm gweleŋ ŋayham tu mac nem akêŋ whiŋ-ŋga, ma akôm gêŋ daêsam bu anem akiŋ asidôwai, tu mac nem mêtê atac whiŋ lau-ŋga. Ma mac akêŋ batam bu Pômdau Yisu Kilisi oc mbu meŋ, dec mac alhac ŋaŋga eŋ. 4 O asidôwai naŋ Anötö tac whiŋ mac ndu andô. Yac aŋyalê su bu Anötö kêgalêm mac sa ati iŋ ndê. 5 Ŋahu bu têŋ ndoc yac ahoc ŋawaê ŋayham asê têŋ mac, naŋ yom dau meŋ ŋambwa dom, magoc meŋ ti Anötö ndê ŋaclai. Ma Ŋalau Dabuŋ puŋ ŋawaê dau dôŋ sip nem ŋalôm, e mac akêŋ whiŋ ŋaŋga eŋ. Ma mac daôm aŋyalê mêtê naŋ yac akôm, bu anem mac sa têŋ ndoc yac ambo awhiŋ mac.
6 Ŋawapac daêsam tap mac sa, magoc Ŋalau Dabuŋ puc mac dôŋ, dec akôc ŋawaê ŋayham sa ti atac ŋayham atu. Ŋalêŋ dinaŋ mac apuc yac mba waŋaŋ, ma apuc Pômdau ndê waŋga bocdinaŋ. 7 Mac nem lêŋ dinaŋ ti dôhôŋ ŋayham, bu lau sêkêŋ whiŋ-ŋga yêc gameŋ Masedonia ti Akaya-ŋga hoŋ sêlic ma sêŋkuc. 8 Ma mac nem lêŋ ŋayham kôm Pômdau ndê ŋawaê ŋayham tiapa yêc gameŋ Masedonia-ŋga ma gameŋ Akaya-ŋga tawasê dom. Lau yêc gameŋ hoŋ sêŋgô ŋawaê bu mac akêŋ whiŋ Anötö. Bocdinaŋ gitôm dom bu yac asôm yom daŋ bu awhê mac nem lêŋ sa têŋ lau. 9 Lau dau sic miŋ yom hoŋ pi mac nem lêŋ ŋayham. Sic miŋ bu mac akôc yac sa ŋalêŋ ŋayham, ma mac ahu anötöi gwam siŋ, ma anem daôm kwi bu anem akiŋ Anötö naŋ Anötö ŋandô, ma mbo tali ŋapaŋ. 10 Ma kwahic dec mac akêŋ batam iŋ ndê Atu Yisu bu mbu akêŋ undambê meŋ. Iŋ Yisu naŋ Anötö uŋ iŋ sa akêŋ lau batê-ŋga. Yisu dau dinaŋ dec kêgaho yac su yêc Anötö ndê atac ŋandê, naŋ oc meŋ sa tiawê têŋ bêc ŋambu-ŋga.


text:
About Us
Thuɔŋjäŋ
Loiloi Ye ku kek Loi
LIGHTHOUSE DISABILITY anɔŋ loiloi ku kony tenɔŋ kɔc dit ku mith nɔŋguop karilic ku kajuec ciriäk ne guopic ku nhomic, ku kɔc cidhiëth kek anɔŋguopbëël, ku kɔc cinyith riäk, ku kɔc nɔŋka nuan keguop. Loiloi de aye 24/7 ku ɣook nɔŋ tede niin, kuɔny kɔc niin tenɔŋ kɔcdit ku mith, ku kony be layök ku tuuc ɣaan juec nɔŋic loiloi teŋ baaic.
Tede LIGHTHOUSE DISABILITY , ɣook aŋicku kɔc acïthöŋ. Ɣook ye kony tenɔŋ kɔc ciriäk guopic bik yök kony leu bikek kony ne kakɔr bikek loi piirdenic, ku bik kak leu ki kek loi ku yöki piirdit piath.
Ɣook e kony kakɔr raan kek, ɣook aye loi ɣook kɔc yeku kek kony, ku kɔcken baai, bik ŋic yeŋo piath teden, ku karilic tenɔŋ, kuat de raan. Wuk e lun de kony muknhom buk kakɔr kɔc kek ne konyic ŋic ku loi kony wen leu bi piirden waaric ku bi kuatraan dhil kuany ka piath ku guir piirden.
Ne ruɔ̈n juec, ɣook acï lunda nyuoth ne guir piir tenɔŋ kuatraan cuk kony. Kɔc loi tenɔŋ ɣook a teet ŋic kek ye kɔc nɔŋ tuanyrilic guopdenic ku loiloi leu bik kuat de raan kony ku kony kaye rɔtwaar ne thaa thokeben. Wet bi ɣook kɔc yeku kek kony gam kuɔny piath ne thaa thokeben, LIGHTHOUSE DISABILITY aye loi kek kɔc bantök ku loi e kek kɔc kony ne loiloi kok cïtmen kɔc loi paanakiim, kɔc loi aköl, Dictoor ku kɔc nɔŋ manadhamat leu bik kɔc kony kaŋ.
Nakɔr wel kɔk tenɔŋic loiloi de kony, Yenlanŋku yupe LIGHTHOUSE DISABILITY 8256 9800 ku raan tök loi kek ɣook anyiarki ku bik yin kony kenthiëc.


text:
Adolf Hitler (20 Pɛnëŋuan 1889-30 Pɛnëŋuan 1945) eeyee aŋiɛcwëlbääny de Germani ku eeyee bɛ̈ny de akutguirmiir Nadhi ku Bɛ̈nyluɔitueŋ de Germani jäl 1933 gutcï 1945. Keye bɛ̈nyriɛl, Hitler acë Tɔŋ Pinynhom de Röu gɔɔc në Yïrup, yenakë Hitler ku kuumëmiir Nadhi acë näk 19.3 tïmëtïm kɔcbaai ku maabuuth de tɔŋ, nɔŋic thuumëkuat de tëcit 5.5 tïmëtïm de Jeeu, Jiptheeth, ku akuut kɔ̈k. 28.7 tïmëtïm kɔcbaai ku apuruuk aacë thou në tɔŋ apuruukic në Yïrup. Eeyee tɔŋ cï kɔc juecbëtɛɛm nɔ̈k thïn në wëlthɛɛrëraaniic ëbɛ̈n.
Hitler acï dhiëëth në Authtriya ku acï muuk tëthiääk ke Linth [Linz]. Yen acë lɔ Germani në 1913 ku thɛɛr tënë akutëriɛl Germani në Tɔŋ Tueeŋ Pinynhom. Yen acï kuaany ye bɛ̈ny de akutguirmiir Nadhi në 1921. Gɔ̈c në 1924, acï kɔc juëc rötmät Hitler, wët cï yen gɛ̈mgɛ̈n de Berthailleth nyieny ku ɣäthtueŋ pan-Germanithm, ku alei-Themanithm ku alei-duotebaaiebɛ̈n. Në 1932, akutguirmiir Nadhi eeyee akutguirmiir cï cueet ye dïtbëtɛɛm në Reichthtag [Ɣönëlööŋ] de Germani, ku Bɛ̈nymacbaai Paul von Hindenburg acë Hitler kuany keye Bɛ̈nyluɔitueŋ në 30 Pɛnëtök 1933. Kaamthiok thokde, Reichthtag acë Lööŋ Luɔimɛc de 1933 looi, cɔk Hitler ye bɛ̈nyriɛl de Germani.
Hitler ee wïc "lebenthraum" (launhom) tënɔŋ kɔc Germani në Pabak Yïrup. Yen acë kɔc Germani ben yɔ̈ɔ̈k bïk dhɛŋ kiith thɔ̈ɔ̈th, ku në 1 Pɛnëdhoŋuan 1939, dɔm Poland, lepaat në Beritain ku Pranth tɔŋ lueel tënɔŋ Germani. Në Pɛnëdhetem 1941, Hitler acë thiok në dɔm de Thobiet Yunion. Thökde 1941, akutëtɔŋriil de Germani ku pamaac meriil Akthith de Yïrup acë tëdït ë Yïrup roocic kekë Parut Apirïka. Ŋot thökde, weet akëckï lëu bïk Thobiet Yunion tiam, ku Amatnhom Pawut acë lɔ tooŋ në bäk dä, Germani acë gum näkajuɛc cinyetiam. Në nïn thök de tɔŋ, wäär Thɔ̈r de Berlin në 1945, Hitler acë nyanëmɛthde në run juëc, Eva Beraun, thiaak. Niin lik karou le në 30 Pɛnëŋuan 1945, kek karou acë rötnɔ̈k kepɛc ku guupken acï cuony.


text:
Paŋeŋ
Paŋeŋ / Maŋeŋ aye juän ŋɛŋ (thɔ̈ɔ̈ŋ) kadhie awu ŋɛŋ tök but. Kïtke aye atuöc guöpic ebën, arɛɛm rɛ̈lic, aɣarnhom ku lac dhör ke cïn luɔi thiek cï raan looi. Kïtkä aye abuöt ɣön luɛɛth buɔth cök. Kɔc cï piɛ̈c aye kä lueel lɔn ye kït röt nyuɔɔth tëcït tënë nïn 16-18 tënë raan cï Paŋeŋ dɔm. Ku aa dhukpiny röt tëcït tënë nïn 7-10. Kït Paŋeŋ aa kɔcdït yɔŋ arët tënë mïth. Aye luel lɔn tëcït tënë kɔc kadiäk kɔc cït dɔm yiic acïn kït. Kärac Paŋeŋ aa Paŋok(15%), dhiät keth(4%), mïiŋ ku abuöt nhiaan kɔc rool ku ace rot lac looi.
Paŋeŋ e rottek apɛi ɣön ye kɔc yiic thiääkthïn ku ee kɔc thiäi luɛth, athuöric awu ba aliir raan paŋeŋ wëi yïröl. Paŋeŋ ace läi ku luɔny dɔm; ee raan yetök yen ye dɔm. Raan cï paŋeŋ dɔm alɛ̈u bï lïääp gɔc akölë nïn dhorou dɔm tuaany ye ɣet aköl ë nïn bɛ̈t ŋuɛ̈ɛ̈n yen. Raan cï Paŋeŋ dɔm acï ye bɛn dhuɔ̈k piɛ̈rde yic ebën, tëdë ka dɔm ku kït aŋuën amääth.
Raan cï paŋeŋ dɔm ayeŋic tëcï yen ɣɔ̈n luɛth kam ŋeŋ ku ŋeŋ but, awu bï luɛth gɔtic ku lɔ them paŋeŋ. ɣɔ̈n cï kɔc nhïim la tueŋ thin, aka riɛm amit bï them wal guöp tiit cɔl IgM. Kënë alëu bï lueth nyuɔɔth aköldä.
Paŋeŋ aye gël tä toom raan kënë yic rou wälde. Bɛ̈i kɔc cï nhïim la tueŋ, aye mat kek wäl cɔl Ajuëk, Rubella ku Varicella. Bɛ̈i ŋoot nhïm ciën cïmënë Apirika cï mïth ye lac toomthïn wälde, yene tɔ̈ yen thïn apɛi.
Kït paŋok kök cïmënë aɣarnhom aye gël tä muɔɔc raan Paracetamol, wal atitguöp cɔl Immunoglobin aye tuɔm rälic. Raan abï tääc panakïm tä tɔ̈ kärac paŋeŋ thin cïmënë Paŋok ku keth cï dhiät. Raan tök tënë kɔc 10,000 cï paŋeŋ dɔm aa thou.
Të kïc kɔc toom wälde, ka raan 0.1-1 buɔtic aye dɔm ruön thok ebën. Thiɛ̈i cï tuöm wälde thiɛ̈i piny ɣen cï paŋeŋ dhukpiny tëcït tënë thiär-dhoŋuan buotic. Paŋeŋ atɔ̈ apɛi dït ɣɔ̈n bɛ̈i diët cïmëmë Apirika lik walke thïn. Yen aya, alëu bï thiɛ̈ipiny aloŋ kɔc cï dhiɛl toom walde. Wäthɛɛr liu wälde, ka paŋeŋ aye tuany mɛɛth pinynhom ebën. Thiɛ̈ipinyde dït apɛi ake ye rot looi kaam ruön tök le dhiëc ku mïth run dhorou le dhoŋuan akeek ye lac dɔm. Kɔc cï toom yiic, aa kɔc run thiärou kek ye dɔm. Alɔŋ giɛɛt pinynhom dïit cɔl Equator, ee kɔc dɔm ruönic ebën ku aloŋ tueŋ ku ciën, Equator, ee kɔc dɔm Muöi ku Rudic.
But ku Arɛm ɣön ë luɛɛth ee raan cɔl Hipocrates yen kuany ye yic ruön 5th century BCE.


text:
Paankɔc Ciɛl de Apirïka
Paankɔc Ciɛl de Apirïka ee paan cï thiɔ̈ɔ̈k thïn Apirïka ciɛlic. Të dïït de athöŋnhom ku thööny, të thöŋnhom de piny alëu akuënkuën ke 941 në mär nhom. Paankɔc Ciɛl de Apirïka anɔŋ piny lëu ë dïït de 620,000 km², ku ka nɔŋ yɔ̈ɔ̈m cï mɛɛk lëu tim tim 4.6 gɔl në 2016. Baŋgui yen në ke genamatnhom de.
Anɔŋ roordït colic alɔŋ paguot, yennë ke paan agɔŋ-thɔ̈ɔ̈ny. Ee të cieŋ kɔc cek Apirïka yiic. Gɛɛth puɔɔth kɔ̈k aaye yïï Bouar, Dhiŋa, ku Ouada. Aken paguot ee wär Ubaŋgi.
Yɔ̈ɔ̈m lën tim-tim 3.8 Paankɔc Ciɛl de Apirïka kɔc juëc ken ee kuan cɔl Banda ku Baya. Thuɔŋden ee Prantha ku ke koc kɔ̈k aaye jam ë thoŋ ë Thaŋgo.
Kɔc aaye mïïth ken puur ku aköl kɔ̈k aaye yak ke rac. Paankɔc Ciɛl de Apirïka ëya anɔŋic gairil ku yuraniam tɔ̈ tiɔɔp. Aa yekë ɣaac cïmɛn alanhdɔk, bun ku tim baairrot të nɔŋ pamaac kɔ̈k bïk looi. Wënhden lui ee CFA Franc. Dolar tiŋ Amerika athöŋ ke 424.05 CFA Francs.
Pamacden akuum Prantha agut ruɔ̈ɔ̈n 1960 yök kek nhomlääu.


text:
Kil
Kil ee läidhiethëmïth [mammal]. Yen anɔŋ muɔɔt [toes] kediäk, muɔtdït në ciɛlic ku muɔɔt kor kerou. Kil ayee kuat tök keyik akaja, maguar, kacigo, ku tapir. Ee koolë anɔŋ mɛ̈cthok kil kedhiëc, ku wäärthɛɛric, anɔŋ mɛ̈cthok kɔ̈k. Në mɛ̈cthok kedhiëc ye anɔŋic ee koolë, mɛ̈cthok kerou aa tɔ̈ Aprika ku mɛ̈cthok kediäk aa tɔ̈ Paguot Asia.
Läi de kuatëkil aa lääiënyuäth, aa dït apɛi (kil ee tök në lääiënyuäth dïtbëtɛɛm, ku athiek ë kil mɛ̈cthok ëbɛ̈n alëu be yaa 1000kg ku tëkac), anɔŋ guop biɔ̈ŋ dhil kecit (1.5–5 thm [centimeter]), looi në mɛ̈tmɛ̈tic kolajen [collagen], ku nyith thiin (400–600g) në läidhiethëmïth dïtic, ku tuŋ dït. Kek aa lac nyuäth yäär, lakin të lëu rɔt, aalëu bïk miëth ril cam ku waac yänydenic. Mɛ̈cthok ë kil në Apirïka acïn thok lec tueŋ, ku ee miëth tet yethook; kënë acïï cït läi kɔ̈k kuatdenic.
Kɔc aa kiɛl nök rin tuuŋken. Tuŋ ë kil aye ɣaac ku ɣɔɔc thuŋcolic, ku ayee looi në ceŋceŋ kɔ̈k keye kene dhëŋ ku wal ë mukciɛɛŋthɛɛr [traditional]. Asia Pabak ee thuuk dïtbëtɛɛm në tuuŋ ë kiɛl. Theemic, cin de tuuŋ ë kil athöŋ ke cin de mïlaŋ thuukcolic. Kɔc aa tuuŋ kil guur ku camkï abiik, rin yekeke tak ku gam lɔn bïï yen tuanytuany nyai. Tuuŋ aa looi në keratin, ee wëëth tök ye nhiɛ̈m looi kekë riöp. Mɛ̈cthok kerou de Apirïka ku këde Sumatra anɔŋ tuuŋ kerou, ku kil de India ku këde Java anɔŋ tuŋ tök. Akut Pinyëbɛ̈n bë Käŋpinynhom Kony, ayeke luel lɔn mɛ̈cthok kil kadiäk aa awicthum [endangered] apɛi, ku aa wic bïï ke tiit tënë ajooŋ ee yiep läi.


text:
Amatnhom Mäcŋaknhom
Amatnhom Mäcŋaknhom në Britain Dït ku Parut Ireland, ee pamac lääunhom tɔ̈ pacuɔl në Yïrup. Acï rot tääu wäryɔu alɔŋ parutcuɔl dë piny Yïrup, Amatnhom Mäcŋaknhom (UK) amat tuur de Britain Dït ku abaŋ parutbak në tuur de Ireland ku tuor thii kɔ̈k kor. Amatnhom Mäcŋaknhom ee pamac lääunhom 78 në dïtë pinynhom, anaŋ lökëpiny 242,500 km2 ku të thöŋ 65.5 tïmëtïm kɔc ciëŋ ɣɔn ruon 2016, ku yeen aye pamac 21 në dïtë cinëkɔc.
Amatnhom Mäcŋaknhom (UK) ee mäcŋaknhom mec ë lööŋmackɔc [constitutional] naŋ ɣonlööŋ ë miirlɔckɔc [democracy]. Elithabeth de II ee yen benyŋaknhom tik, ee dɔm bäany ɣɔn ruon 1952 ku ee yen bɛ̈nypamac cë rëër bänyic të bärbëtɛɛm. London ee yen genamatnhom ku ee yen genden dïtbëtɛɛm, ee genpinynhom [global city] ku ee tënë luoiëwëu, cieŋ raan 10.3 tïmëtïm kɔc geeu. Amatnhom Mäcŋaknhom (UK) amat pamaac kaŋuan, yï Iŋland, Thïkotland, Wëleth ku Parut Ireland. Pamaac kɔ̈k kë ëbën anaŋ dhöl maac baai miirimatwuɔt [federalist] naŋ yiic riɛl kithic, Iŋland yetök yen acin ye.
Amatnhom Mäcŋaknhom (UK) ee pamac cë latueŋ ee yen 5 në dïtë tënë muökëkäŋ ërin juëc käŋ ye loi baai (GDP), ku ee yen 16 në abeeric ë latueŋëraan ku piathëpïr [Human Development Index] pinynhom. Eeyee pamac tueŋ pinynhom luoi thathëkäŋjuɛ̈c ku pamacnaŋriɛl tueŋ pinynhom wär ruɔ̈ɔ̈nbuɔt 19 agut gɔ̈c ruɔ̈ɔ̈nbuɔt 20.
Eeyee pamac ŋaar tueŋ de Akutmet Yïrup (EU), ku Akut Mukëkäŋ Yïrup (EEC) tueŋ ɣɔn gɔl 1973, naɣɔn ruon 2016 gokï cueetcëberic looi, go nyuoth lɔn wïc raan 51.9% në kɔc cë cueet bë pamacden jaal akut Yïrupic, ku la aɣer pamac akutic aŋot jɛmkï yic.


text:
Kameroon
Kameröön, aŋicthei rinkën Paankɔc Kameröön, ee pamac tɔ̈pacuɔl Apirïka. Anɔŋ akeu kekkë Nigeria alɔŋ pacuɔl, Cad alɔŋ parutbak, pamac Ciɛl de Apirïka alɔŋ pabak, Equatorial Guinea, Gabon ku pamac Kongo alɔŋ paguot. Wäryɔ̈u ë Kameroon aye jɔɔk liem ë wär në Guine bë gut adɛ̈kdiɛt atlantik. Thook Franch ku Dïŋglïth aa kek thook luɔi në miiri Kameröön. Piny ë Kameröön aguëlic, anɔŋic ɣön liɛɛtcäu wärkou, gat, pinyliɛɛt, roordeŋ ku liilditiic.
Gɛɛthken ditbikteem ë juec kɔccieŋ e Douala ku ëtɔ̈ kiir wouri kou,e yen genamtnhom ë muökëkaŋ baai, luɔi ë ɣɔɔc ku e wanhadɛ̈kdiɛt, Yaounde ku e yen genamatnhom ë wëlbääny ku juɔl la gen Guroua. Kameröön aŋic kɔc juec ërin tiöndhëëŋ ë ciëŋden thɛɛr cimenë makotha ku Bikutthi ku aŋic aya ërin akutadiircök wunden cï tiam apɛi. Kɔc tueŋ ke cieŋ ë lɔ̈k kën aa la-yiic kɔc thɛɛr Thao alɔŋ ban ë chad kou, Baka alɔŋ paguotbak kek ayiep ku aa kuany liim. Kameröön ëye pamäcalei ë German ɣɔn e ruon 1884. Naɣɔn tɔŋ tueeŋ pinynhom cök ciën ke tekic erou kam France ku Amatnhom panŋaknhom. 1 961 ka abaŋ Kameröön mac France yök nhomlääude ku bï bei kë cɔl Paankɔc Kameröön, mac bänydit cɔl Ahmadu Ahidjo. 1961 ka abaŋ Paguot Kameröön mac Dïŋglïth matröt kekkë paankɔc Kameröön bïk ya pamac tök. Kameröön amacröt wët path ku aŋuɛ̈n alɔŋ wëlëbääny ku rɔ̈mkäŋ ë baai, kënë acï baai cɔl latueŋ këkkë luɔi puɔ̈r, gëëk, gëëkluŋ ku luɔ̈i miokepiny ku ɣaric tiim ye ɣööt ku käŋ looi.Abaŋdit kɔc ë Kameröön aa dupuur ëpur käthii lëu kek thook epath. 1982 ke Paul Biya acï ya bänydit mac Kameröön,amɛc tɛ̈ɣɔn këkkë akutdenriɛldekɔc Kameröön. Aŋiɛcwelbäany në abaŋ pan Kameröön e jam thoŋ Dïŋglïth aacï kɔ̈ɔ̈c ke wët wïckëk miirmatwuɔt nɔŋic riɛldit, tëk bei panden ku nhomlääu tënë Kameröön.


text:
Të tɔ̈ yïn ka muɔ̈th në thiëŋ ë mɛ̈c wek ka yakë diɛɛr na wek abë mäc thiëëk, ke alim ba nyic na kony atɔ̈ ku yïn acï tɔ̈ yïtök.
Tɛk ke yïn ariɔ̈c ku akuc pïrdun nhiäk tɔ̈ nhom tëno, ku ca nhom liäp (riɛr) në të ye yɔ̈k rɔt ku ka kun ba loi. Yïn alëu ba yup në namba tök de ye nɛmbɛi tɔ̈ piny tɛ̈n në ya päm kënë yic ku ba kony yök.
Nɔŋ yïn run kadï; ka bär pinyo ka bär pan yïn kadi; cɔk yïn ya moc ka tik; ka ye ciɛŋdu ye kunu ka ye kunu ye door – acïn ran cï puɔ̈l bë yïn mäc thiëk ke cie kë gör (wuïc).
Kɛ̈k ye thiëŋ ë riɛl (mɛ̈c thiëëk) nyuɔ̈th
Të tɔ̈ (rëër) ran nyic në thiëŋ ë mɛ̈c yen në riɛl yic, ka tɛkdɔ̈ atɔ̈ ke bë gaam në riɛl, tɛkdɔ̈ alëu bë ya yök ke riilic bë ya jam në bak de pïrde. Të nɔŋ yen ka moth kɔ̈k cït këkë tënɔŋ ran, tɛk kë wɛ̈tdeyic yen atɔ̈ në thiëŋ cï mäc yenic, ka tekdɔ̈ tɔ̈ ke bë ɣäth (laar/yäth) bë lɔ në mɛ̈c yenic.
Yen ee yic riɛl ba cït ke thiëŋ ë riɛl nyic ku dhil ba thiëc në kony ku dɔc gör në randɔ bë jam ke yïn. Yen athiekic ba kë ye loi aköl-luɔ̈t (akölthok-ëbën) bë ya kë ye piath tënɔŋ ran yen tɔ̈ në, ka tɛkdɔ̈ tɔ̈ në riɔ̈c de, mɛ̈c thiëëk, ku dɛ̈k ba ya tääu në yï nhom yen pialden ku pialdu aya.
TEEM THÏN Ë CIƐƐL
Teem thin ë ciɛɛl na yen acï luɔ̈nykɔ̈u/mäckɔ̈u (kutuba)ku aye ciɛ̈t ka cï mitpuɔ̈th thin.
JÄÄL
Bë jääl lɔ panabun, jama ka luɔi yic tɛɛm thïn.
LIU
Aye kaamdït (thaa) nɔ̈k roor ke cie lɔ panabun, jama ka në luɔi-yic tëcïn wɛ̈t ye yic yekë gaam.
RƆTKUAL
Yen acï kɛt ror baai.
YAŊ
Anɔŋ kënë yen nyuɔth na kɔc aye thɔ̈r baai ka yaŋ atɔ̈.
CIƐŊ
Wɛ̈t-amɛ̈thken dït ka nyïïr-akɛ̈cken dït aci kɔ̈ɔ̈c në lɔ panabun ka acï thiaak ee ke kɛ̈c ruɔ̈n 18 cuɔ̈p (dööt).
TIƐ̈Ɛ̈T
Acie ye ke kan päl lɔ bec (ɣɔu) ka na leer bec ka nɔŋ randɔ de pande yen lɔ kek yen.
APADIƐƐR
Aye cït ke apadiɛɛr nyuɔth, ye göör bë rɔt nɔ̈k, cämë walrac ka dëk mäu cïn akeu.
RIƆ̈Ɔ̈C
Aye rëër në ke riɔ̈ɔ̈c ka ë ke diɛɛr në wɛ̈t de lɔ baai junub.


text:
Yïith e raan ci caal e pinynhöm:
Ajokcok:
Nä caa athëëk tö e baai thök e thai yic gäm ku yithkën thoŋ tö e nyiinkën, kek aalau enhom ku thoŋ, ku dör e pinynhom.
Ku nä ci yiith e raan mar ekɔc nhiim, ku dhalkek bi kuöc lööi bɛ ̈i epion e raanic, ku aye raan thök eben waai bi bɛn epinynhom bi raan liɛ̈k e lau enhom e jamdeic, ku thëëk yanhde, ku ci bën rioc, ku ŋɔŋ.
Ku na pɛth bi lööŋ raan aaköuny, bi raan cii nyany e rin eköuc löui ye löui yën, ku tɛŋ enyin piny.
Ku nä ci wut ethai matyiic, yen gam e cök elööŋiic lön de raan yith tëëm kua thɛ̈ɛ̈k, ku na thöŋ möc nhöm këk e tik e yithiic kua ci tëëm bik röt aaköuny bi pir piath baai ku lɛ̈u yic.
Ku na ci bɛ̈i tö akutic gam bik ka cin mat kek akut e mawuut epinynhom(UN),bik yith e raan ku lau enhöm kua thɛ̈ɛ̈k aatiit.
Ku na ŋic eben lön e yith kak ku lau enhöm alëŋ köuny dit kua thɛ̈k e gɛ̈m gɛ̈m ken yic.
Ka kut dit adhël.
cööt ecɛ̈ɛ̈l ken yic erin yith e raan , erin yën e tën eröm ethai eben thin, ku(UN), wic bi raan tic e ciɛ̈ŋic ku tëu ka nyiin piny ecɛ̈ɛ̈l ken yic, bi athɛ̈k eyith ku lau enhöm kak cök cökpiny edhöl epioc ku wëët ku cɛ̈r cɛ̈r ebaiyic ku pinynhöm bi bik tiit. epiny nhöm eben ekɛ̈m ebɛ̈i tö akutic,ku thai awɛ̈n rɛ̈r tö eke cin.
Wiën 1
Raan thök eben aye dhëëth ka lau nhöm kua thöŋ nhiim eyithiic, kua thɛ̈kic, kua ci yëknhiethku puou, ku bik cëŋ ka ke ye mith etik.
Wien 2
Raan eben alëŋ yic bi liëk eyithiic ku lau enhömic ecɛ̈ɛ̈l kenic ka ci tëktëk ethök etiël ekuat,ku kit ,kemen thai ku thök ku yanh ethëëk ku wël ebai kmen wɛ̈t dɛ̈t löi e rɔt kemen bai ku ciɛ̈ŋ bai kemen jɛɛk ku dhëth kemen kuat etau dɛt löi e rɔt ka cin tëktëk ethök ekɛm mö ku tik.
Ku cit te wen ci yen luel, acin tiel tö e wel ebai yic ku lööŋ ku kem ebɛi ku ten wen rër eraan thin pan cëŋ kemen ci cëën kemen aci röt mac eröt, kemen tö eraan dët cin.
Wien 3
Raan thök eben alɛŋ yic bi pir ku leu nhöm ku le laŋ
Wien 4
Kuat eraan acii leu bi kool kemen bi loony kuat epɛc ku loony thok eben aci pëën
Wien 5
Raan thok eben aciben e lëëŋ kemen bi köuc yöŋ ci min elai,keme bi joor bi ci thëk
Wien 6
Raan thok eben kuat et ci yen yok thin alɛ̈ŋ yic bi gam ka ye raan lɛ̈ŋyic elooŋiic
Wien 7
Raan thok eben aathoŋ nhiim elooŋ nhiim, kua lɛ̈n yic bi liek eköuny thoŋ nhöm ka cin tiel bi looŋ kak tiit
Wien 8
Raan thok eben alɛ̈n yic bi luk ebanypanden nhiimbi yicde yok ci min eyith tuëŋ e looŋ kek gam yen
Wien 9
Ran thok eben aci leu bi döm kemen dampiny, kemen cöb ewëi baai edieny
Wien 10
Raan thok eben alɛ̈ŋ yic bi nhöm agit ka kɔc kɔk,bi luŋde tiŋ elüok pathiic bi yɛk yicde ekɔc nhiim ku kak ci gämröt, ku kuat emɛ̈ny ci yen mɛ̈ɛ̈ny göup
Wien 11
- Kuat eraan ci mɛ̈ɛny, acin göup awuc ɣet te bi loŋ yen nyooth lon le yen göup awuc ekɔ̈c nhiim ku kony bi rot köuny bei
- Raan aci luk ewei erin eken ci löi kemen ci kuec bi löi, ke ce yen awuc ye loŋ ebaai nyooth, kemen loŋ epinynhöm, te wen yen looi yen rot thin
Wien 12
Acin raan ekëëc epir eraande yic, kemen pande ku ɣonde kua thorkeiic kemen bi dhɔl ku rɛ̈c erin edieny, ku raan eben alɛ̈ŋ yic bi loŋ köuny ekak cit ekak yiic.
Wien 13
- Raan eben alɛ̈ŋ yic bi cɛ̈ɛ̈th te wic ku lɔ̈c te den erëër eɣan akeu thok eben ebaai yic
- Raan eben alɛ̈ŋ yic bi la te wic epiny nhöm agut panden kua lɛ̈n yic bi dhok thin
Wien 14
- Raan eben alɛ̈ŋ yic bi kook pandet, kemen bi them bi kook thin ka kat eköuc ciëŋ
- Kuat eraan ci kaŋ yath elukic awuc ca awuc ewel ebaai kemen bi lui eke ce röm kek elooŋ (UN),acii lëŋ yic bi liek eyic ken yic
Wien 15
- Raan eben alëŋ yic bi rot yek anyööth lön eyen ran ebaai
- Aci leu bi raan pɛn wɛr erot edieny, kemen bi jai lön ci yende yic bi rot war.
Wien 16
- Mɔc ku tik te ci kek roun ethëëk dööt, aalɛ̈ŋ yic bik ker ebɔɛi ku löike mith ka cinic ale kemen yath kua lɛ̈ŋ yiith thöŋ nyiin ethiëkic ku loui yic ku pök yic
- Thiëk ci loi ka kic ekɔc thiëk rot gäm kua ci mëc ekek
- Mɔc ku tik kek aamaatic tueŋ ebaai, kua lɛ̈ŋ yic bik liek eköuny baai ku baai nhöm
Wien 17
- Raan eben alɛn yic bi lɛ̈ŋ kede erot, kemen bi rɔ̈m kek kɔc kok
- Aci leu bi raan pëëc cin bɛi ekake edieny
Wien 18
Raan eben alɛ̈ŋ yic bi tak ka lau nhöm popuonde, yanhde kua lɛ̈ŋ yic bi yanhde waric kemen ke ye thëëk kua lɛ̈ŋ yic bi pioc ku yeknhöm ku nyooyh ku tiit ka thien keme ekɔc nhiim
Wien 19
Raan eben alɛ̈ŋ yic bi wetde luel ka lau nhöm kue yic ken egäm ewel ka launhöm ka cin raan la thin ku y'oŋ ewel ku tektek ku cɛɛl kek edhol ci takic ka ci luui aken ewuad
Wien 20
- Raan eben alɛ̈ŋ yic bi mɛt akutic kua kuut la lik
- Aci leu bi kuat eraan mat akut ci wic yic eriel
Wien 21
- Raan eben alɔɛŋ yic bi lui miric panden bi kuany egai ekɔc ekuany
- Raan eben aleŋ yic bi lui ci min ekuat eraan lui baai
- Ke wic kɔc ebaai yen eya rie e mir. ku ke wic kɔc kene ekueny kueny bi kam bi yaa weenic ekuany aliklik ka kɔc thöŋ nhiim kemen bi loui te wen bi raan cuet ka lau nhöm
Wien 22
Raan eben ka ye raan aakutt ekɔciic aalɛ̈ŋ yic bi köny ekɔc bai ku kɔc epinynhöm ka cit te ye panden ye loui thin ku yith epirde ku cieŋ ku wëët ci rot pal athɛkde yic la tuɛ̈ŋ ku thiek yicde
Wien 23
- Raan eben alɛ̈ŋ yic bi lui ku kuany ka cit te wic e yen kua lɛŋ yic bi köny bi lui
- Raan eben alɛŋ yic bi lui a riob thoŋ nhöm eloi yic ka ci yic tiel
- Raan eben alɛ̈ŋ yic bi riob ariob ci gam bi rot muk apth ku juak ekak awen bi pirde cɔkpiny
- Raan eben aleŋ yic bi dit ku mɛt akuic bi ka ke tiit kɔth
Wien 24
Raan eben aleŋ yic bi lɔŋ kemen bi cin lau ku nyoth enin ken eloi ku kol cin yen loi thin
Wien 25
- Kuat eraan alɛ;, yic bi pir ka piol goup ku mit puou ka pande ecampathic,kua leth ku ten enin ku ka wen ekɔc kouny baai kua lɛŋ yic bi pir cɔk nyinic ke cii yen lui, ku tuany,kemen ci bäl ku lɛɛr kemen ci dhiöb ku la kak awen epir mietic, ka leu yen cin thin
- Meth ku man alɛŋ yic bi kek köny ku muk kek apath ku mith eben athöŋ nhiim bi kek tiit baai mith dhëth mɔc kek ku mith e lim.
Wien 26
- Kuat eraan alɛŋ yic bi pioc kua dhil epioc epath tueeŋ, ku pioc tueeŋ adhil emac eya nhöm,kua pioc etɛɛt ku loi loi ecin ku cɔl pioc den la tueeŋ apiolic,bi nhöm thöŋ ka jaŋ
- Ku wɛɛt ke ku bi thiekic ku thëk ka ye raan ku lau enhöm la tueeŋ e cieŋ ku pëlpiny ewel ku määth ekem e wuuut ku la kuut, ku köny thaai epinynhöm bi door muk.
- Warken emith alɛŋ yic bik mithken wɛɛt cit te wicke
Wien 27
- Kuat eraan alɛŋ yic bi mɛt ka lau nhöm epir ekɔc ebaai yic, ku bi liek etɛɛtic kua jueer erin ela tueeŋ epioc ku bi kak bi ben bɛi yhin kɛc köuny
- Kuat eraan alɛŋ yic bi ka path ku cieŋ ken epioc tiit
Wien 28
Kuat eraan alɛŋ yic bi liek ecieŋ ekɔc epinynhömic, bi yithke ku lau enhöm ci nyooth ecɛɛl ken yic yok egai
Wien 29
- Raan eben adhil kɔc loui bi yen nyouth lon te yen ekɔciic bi dit ka lau nhöm
- Raan eben adhil yithke thaap ka kacit te ci looŋ yen nyouth thin bigɛmgɛm e yith e kɔc kök,ku lau e nhömde kua thɛkden, ku jɔl aathöŋ nhöm e loiloi yiic, ku ka pɔth eyok eben ku jam aathɛɛk eciɛŋ ekɔc epaan ekɛc thoŋ nhiim.
- Aci rot kaŋ lɛ̈u athɛr bi yith kak thaap ka ce te wen wic thai epiny nhöm ke thin.
Wien 30
Acin wɛt lɛu bi war kemen bi cɔkpiny e cɛɛl ken yic ku luel ala ka ci pan ken kemen raan ken aci looi bi lyiith ku lauenhöm ci bɛn thin rac.


text:
Biöök
Biöök ee luɔi yennëke läi töktöök matiic bïk aawut, ku bïke muöknyïïn, ku yeke kuaath jäl tɛ̈ntök lɔ tëdɛ̈t, tëdɛ ke guɔ̈në mɛ̈tic ee käkɛ̈.
Läi kɔ̈k, në ciëkdɛnic, aake nhïïmkut ee keye duut. Të kɛt duutë läi në läncuetläi, ka ye tëye kek röt tiɛtthïn nyuɔɔth; ku läicuetläi kɔ̈k, tëmënë gal ku jɔ̈k aala lëubiöök në ciëkdɛnic yök-kï në yäpic thɛɛr. Ciëk ku lëupiööc tënɔŋ jɔ̈kbiöök aalëu bïke them në thëm cïnyiic wëër. Jɔ̈k ye ciëk ë biöök tïc tɔŋkek, aalëu bïke piööc bïk aawëër në biöökic ku ɣän yeneke jɔ̈kbiöök them thïn. “Sperm whales” aa recdït, ku aacïke yök kake ee keyiic mat bïk läi camkï biöök në kuer cïk matic.
Biöök aye luööi në puɔ̈ric bï läibaai mac.
Biöök alëu bï looi në kɔc, tëdɛ̈ ka looi në läi cïke piööc tëmën jɔ̈kbiöök ye cäth de läibaai muöknhom cït ë ye luɛ̈le në raan tɔ̈ thïn.
Thuëëc ë wëër acë rɔtjɔɔk në pamac kɔ̈kiic. Ëtɛ̈n, tëët de raan ku jöŋ aaye them në athëmic tëmën kën ye cɔl athëm jöŋthök. Läi cït amääl, thɔ̈rɔ̈l, yak ku thɔ̈k aayeke mac. Aaye kɔcbiöök ke kacken gäm ca, rïŋ ku ka juëëc kɔ̈k.


text:
Paguot Thudän
Paguot Thudän, aŋïcjäŋ Paankɔc Paguot Thudän, ee pamany cïnwärdït Rutënhiäkden Apirïka-yic wäär yök baairotde tënë Thudän ruɔ̈ɔ̈nic 2011. Juba yen ee genamatnhom ku ye gendït aya. Yeen acï guiir lɔn bë genamatnhom waar aköldä Rämciɛl wët tɔ̈ɔ̈ yen ciɛl. Paguot Thudän ade nɔm arɔmakeu kekë Paankɔc ë Thudän alɔŋ parut, Ithiöpia alɔŋ pabak, Kenya alɔŋ aguotbak, Yöganda alɔŋ paguot, Miirkuany Paankɔc Koŋgo alɔŋ paguotcuɔl, ku Paankɔc Apirïka Ciɛl alɔŋ pacuɔl. Yeen amat pinytonydït Diëër, ciɛk Kiir Ɣer ku aŋic panden keye Wär al Jabal.
Piɛny Wöuwic Thudän ku Paankɔc Thudän acî Ijip ŋɛ̈ɛ̈riic ɣɔn mέc Muɣämet Alï ye ku nalä mέc Dïŋlïth kekë Ijip karou ɣet bë Thudän baairot yök ruɔ̈ɔ̈nic 1956. Buɔth Tɔŋbaai Tueeŋ Thudän cök, acï Miirmackoor ë Paguot ë Thudän bɛ̈n looi ruɔ̈ɔ̈nic 1972 ku thöök ruɔ̈ɔ̈nic 1983. Rɛɛnken Tɔŋbaai ë Thudään acë dap rot looi ku thöök në Dɔ̈ɔ̈r Maat Ëbënëbën Ruɔ̈ɔ̈n 2005, ku nalä ruɔ̈ntui-yic, ka wöuwinyden miirmackoor acï dhuk, wën cï Miirmackoor ë Paguot ë Thudän looi.


text:
Piööcëthook
Piööcëthook (linguistics) ee piööc de thook. Kɔc ee thook kueen ayeke cɔɔl an dupiööc ke thook. Piööcëthook anɔŋ biäk kadhic: wëëtderöl (phonology), piööcdewël (morphology), piööcdewëlcïnuet (syntax), piööcdewëlyekeyökiic (semantics), ku piööc de wël cïe lueel (pragmatics) cïtman na lueel raan an, yen cï cɔk nɔk, go raan däŋ rɔt jɔt ku miɔɔn raan cï cɔk nɔk në kuin, yen ee raanë acï jac yokic.
Anɔŋ kuɛɛr juec ke piööc de në akɔlnyïïn ëbɛ̈n, kɔc ë piööc ë thok aaye kaŋ thɔɔŋ në lueldenic, ku piööc de kathɛɛr ke thöök (ku ne luɔi cï yen rɔt waar) tede piööc de ciɛŋ wääc ku akut wääc ë kɔc. Alëu bïk naŋ thook wääc. Kɔc kɔ̈k ë piööc ë thook, ayek piööc ë thook tääu në pïïrdenic akɔlnyïïn kedhie, piööc de kɔc ë kärac looi, ku nɔn ye piööc de makuɛ̈n, piööc ë makuɛ̈n tɔ̈ ŋic kuen de thook, cït iPhone's Siri de mat thïn de wël.
Piööcdethok thook ë lääu ë yic de, ke ka ken tɔ̈ ëye yic. Acïnë waŋërɔt ë piööc ë thok thook mat thïn, man ye jam ë jɔ̈k ë thok.
Piööc ë kuɛ̈nënhomëthook, cëmë yen yɔ̈ɔ̈p ë luɔɔi ë thok nyuɔɔth ë nhomic, të ye nyith luui ke thok thïn, ku të ben thok dam thïn, ke të lëu bir mith ku kɔcdït thok dɔm thïn, ku lɛɛthë thokic thïn, të cïï juiɛr gät ku muɔŋ.


text:
Acuööth jäŋ
Acuööth jäŋ (gɔny, jɔny)
Tëdɛ̈ ka cɔl acuööth, gɔny walä ayiɛɛl-run kadhorou. Ee tuɛny dɛ̈l ye kuat (liny) dhiëi liɔi-liɔi cï lëu buk tïŋ wuɔ nyïn cɔl Sarkoptes Skabiɛi coi kɔc gup. Kït acuööth jäŋ ye lac tïŋ aye ayiɛɛl apɛidït ku akuöök cït piɛɛr.
Aköl kɔ̈k, aka luöt thiknyɔt alëu bï ka tïŋ ee dɛ̈lkɔu. Alɔŋ awuɔɔk tueŋ, raan ee kïttuany jɔɔk kaam yïtbuɔ̈ karou ku yïtbuɔ̈ kadhetem. Na ye awuɔɔk rou, aka kïttuany arɔ̈t gɔɔc akältök e path. Kïttuany kä adhiɛl tɔ̈u guöpic tädït walä alɔŋ dɛ̈l abak cït kurcïn, kaam cïniic, awu alɔŋ aŋuum. Nhom ayen dhiɛl thiɔ̈i thïn, ku amïth kek yen rot lac looi thïn. Ayiɛɛl aye yiil apɛi wakɔ̈u. ɣöt ë rot e dɛ̈l cuaath ku kënë ee raan cɔl awuɔɔk tuɛnytuɛny kämluöök.
Kënë gɔny bɛ̈i ee ŋun liny cɔl Sarkoptes Skabiɛi kuat cɔl athuatrim hominis, ceŋ ë dɛ̈lkɔ̈u. Liny kënë ë luöt dɛ̈lic ku cëŋ thïn ku dhiëët tuɔŋke thïn. Kït acuööth jäŋ arɔ̈t looi wɛ̈t cï guöpkuec liny. Kaam liny cït thiär kek thiärkudhiëc atɔ̈u awuɔɔk tökic. Acuööth ee kɔc liääp të cï raan cï liääp yuul ka cï rot gɔɔt kek raan puɔl guöp (tëcït tënë yuul thiäär) cimënë kɔc lömröt (guëcguëc) awu kɔc rëël tök. Na cɔk alɔn kïc kïttuany röt nyɔɔth, aka raan aŋuɔt cï wuɔɔk yen. Rëël ɣɔ̈n cï thiäŋ cït tä ye mïth-muk thïn, pan cï thiäŋ kɔc ku ɣöötëmëc (thijiin), aye acuööth kɔc lac dɔm thïn. ɣɔ̈n ŋɔ̈ŋ kɔc thïn ë pïu aa dït awuɔɔk gɔny thïn apɛi. Gɔny dhie cï käk yen arac arët. Ee rot looi tënë kɔc dɛk aguiɛr atïtguöp thïn ku keek kɔc kä alëu bïk naŋ liny tiem tök, kënë e kek cɔl ye kɔc aɣok te gɔɔt kek. Këcït kënë ee gɔny cɔl atek rot të cï kɔc röt gɔɔt yuul thinnyɔɔt wälä käŋ luɔi cï dök riɛm ku pïu naŋic acuööth. Kïttuany kek aya cär acuööth jäŋ kan.
Kɔc cï wuɔɔk alëu bï kek guup wal juëc, cimënë wäl cɔl permethrin, krotamiton, kek miök lindane ku abuub ivermektin. Kɔc nin ɣän tök ku kɔc cï röt guac pen wäär abï dhiɛl guup kebɛ̈n akäl tök. Alɛ̈th akät ku alɛ̈th cï ceŋ nïn kadiäk cök cëën abï lɔɔk pïu tuc ku kär keek akölic bïk thiaaŋ apath. Alɛ̈th acï bï bɛn lɔɔk dɛ̈t rin liny cït dhiɛ̈i kënë ace pïr nïn juëc dööt diäk të liu yen dɛ̈l raanic. Kïttuaany alɔ tuɔŋ tëcït tënë yïtbuɔ̈ karou ku ŋuan cɔk alɔŋ cï raan guup wënthɛɛr. Na cɔk kïttuany lɔ tueŋ, raan acï ben guup wäldä.
Acuööth jäŋ e tök kaam tuɛnytuɛny dɛ̈l kadiäk mïth gua dɔm, bï jɔɔk thok nyuɔɔny ku tuɛnytuɛny dɛ̈l ye kämluöök bɛ̈i. Naɣɔn ruön 2015, raan timëtim 204 acï ɣook (2.8% cinëkɔc pinynhom ëbɛ̈n). Liääp acuööth athöŋnyin kaam rööl ku diäär. Kɔc cï dhiɔp ku mïth kor aye lac liääp acuööth jäŋ. Yen aya e kɔc lac dɔm bɛ̈ɛ̈i lanhïïm tueŋ yiic ku bɛ̈ɛ̈i tuc piny thïn. Acuööth jäŋ ye cɔl Scabies thoŋ Dïŋlïth e wɛ̈t Latïn: cɔl Skabere, wɛ̈tde yic “ku ba rot ɣɔt.” Läi ku luɔny kɔ̈k ace kɔc ɣook acuööth. Awuɔɔk ye läi ku luɔny lik thiɔ̈i ku thöŋ kek acuööth acɔl manyuin, ku aye Dïŋlïth cɔɔl sarkoptic mɛny (sarcoptic mange).


text:
Thudän
Thudän ee pan de bɛi ke Apirïka. Rin adööcke Thudän, ka yee pan e kɔc ke Thudän. Genamatnhöm de kee Kartum.
Nyïny ë pinyCokic
Thudän arɔm akeu ke Ijip në baŋ lɔ parut, wärdït Thith në baŋ lɔ parutbak, Eritrea ku Ethiopia në baŋ lɔ parut, Cam Thudän në baŋ paguot, Central African Republic në baŋ paguotcuɔl, Cad baŋ lɔ pacuɔl, ku Libya në baŋ parutcuɔl.
Thudän anɔŋ piny lääuic apɛi në bɛi ke Apirïkayic kedhia. Dɛŋ eëa, në 9 Pɛnëdhorou 2011, pan paguot de kacïb ɛɛ yaa Pamac yam Paguot Thudän. Thudän yen e mɛɛn anɔŋic piny ye 1,862,484 m² ku ye diëŋ (diäk) de pamac ke Apirïka nɔŋ piny lääuic, Kiir ee kuëër në Thudän. Ke ye kä cïka com miɔɔc ë pïu. Anɔŋic thɛ̈i juëc kekɔ c. Na cɔk ëmɛn ci ïamac tɛ̈kic në kam baŋ parut nɔŋic kɔc juëc ke Araabic ku baŋ paguot nɔŋic kɔc juec cieŋ Afrika.
Kɔc ke Thudän aye keek cɔɔl Thudään. Tïmëtïm kee 45 ke kɔc aciëŋ në Thudän. Tïmëtïm ka 4 në keyic aciëŋ në Kartum nɔn ye gɛɛth cimat ke ye. Araabic ke thöŋ adööc de Thudän, ku kɔc kɔ̈k aye jam në thoŋ Nubaa eya. Thök ke kɔcekiir kɔ̈u ke Dïŋlïth, thook juëc kɔ̈k ka yënë ke jam ne biäk wääc Paman apiɛth eya.
Kɔc juëc ke Thudään athek Islam. Kɔc lik aaye Krithiään kɔc kɔ̈k anɔŋ yëth ye ke cɔɔl ya yekike gam në kɔc.
Wënh de Thudän tɔ̈u në ë mɛɛn aye cɔl Thudään Jinih.
Maŋɔ̈ɔ̈r de Thudän ëmɛɛn ke mörŋaknhöm Abdel Fattah Abdelrahmane al-Burhan.


text:
23
Giih Reje Ge Tiihy Yaa Loohng Juoge Maa Yaa Paarijea
(Mak 12:38, 39; Luk 11:43, 46; 20:45, 46)
1
Cahng ni e Jeacuu ake rubo yihr jo waahdhe kedea amahr yaa amahdo kea, 2
“Yaa loohng Juog kedea Paarijea ge ne ngahy yihdh loohng Moaje. 3
Caahn e kwaad giih rob gene cang yihru dhiilu kaa lihngo kedea uyugu gen. Abea giih tiihy gene ge keá ngooru ne weey weey, bang gihn ge tiihy giih me be roohm ke luub rob gene. 4
Ge nhyaar kwaan amahr loohng Juog me thoohdh yi wudh nyoge mooge ne maa kedea unahg gene nyoge ke mag loohnge. Abea kur mar gen, kihd dhaano acielo me kony gene tooro ne mag loohng Juog.
5
“Ge beehda yaa nhyaam. Kwaad gihn tiihy gene cang ge daahd ngo uniide. Coohro*
maa atuohj wihj wa te ngaag, ke yugo laaj uneehne neehno ka me baahr kedea dhog waare ke yugo baahr ne ywar ywar, beere kaa awuohb gene kii ngo ke niido. 6
Thiow ge nhyaar piih kuohn beey beey nea wihj acong, kuohn karaame wale yihdh wuud amaade. 7
Dahng ge daahd ngo umaahdh gen ke wuohdo ke cing ariow ke bang yi paajo kedea ge daahd ucuohn gen ne yaa puohny wa mar yaa puohny nyoge.
8
“Abea wun, rogu keá cuohnu ne yaa puohny, bang gihn wu nyethen dhaano acielo kedea ngad puohny gihru beehda acielo cog e beehda Ngad Boadh nyoge. 9
E thiow keá ne ngaan cuohnu naa ‘Abaa’ upiny kan, bang gihn Wuru ge ne Maalo beehda acielo cog. 10
Rogu keá meehgu cuohno ne yaa puohny, bang gihn ngad puohny gihru beehda acielo cog, e beehda Ngad Boadh nyoge. 11
Ngaan duohng nyumu ree uyoade ne ngad tiihj yihru. 12
Kwaad ngaan cub cwihnye yi daahd ruohdh ke nying yoad gihn me beer, e ngaan nu ree uyoade ne dhaano now me gihn me ne yihre tooro. Abea ngaan yug ree ne dhaano now e ngaan nu ree uyoade ne ruohdh uyoade gihn me beer.
Paarijea Acay Jeacuue Ke Nying Thuudh Yej
(Mak 12:40; Luk 11:39-42, 44, 52; 20:47)
13-14 “Wu yaa loohng Juog maa Paarijea, wu ni yi gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg! Dhe yoohn kedh nyoge yi Dhaahr Juog agahlu yihr nyoge ke dhe yoohn puohny gihru. Ngahyu ngo kejea wu ke ngudu Dhaahr Juog buu uyoadu, wu e gahl yaa daahd mon yi Dhaahr Juog oogo.
15 “Wu yaa loohng maa Paarijea, wu ni yi gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg. Wu ubuohj duugi ke cej nyoge me padh yaa Judea beere ge udoohng ne yaa buodh wun. Ge beehn dhaano aciele udoohnge ne ngadu e ngo logu logo ke dhe yoohn puohnyu ne ngaa me raaj! Me raahye akaal wiih raahyo gihru ge ukedh Juoge wun paar maaj ke nyinge.
16
“Yihdhu thuudh ne cohg! Wu neehn coohre me piej coohre mooge! Nyoge puohnyu puohnyo ke luub toohd kobu, ‘Nea ngaa kuohng ree ke Wod Juog, e akoohngo gihre be nieng abea nea ngaa kuohng ree ke dhaahb gihn yi Wod Juog e akoohngo gihre unieng.’ 17
Wudhu kaa ane thihdh ne weey weey! Maa weehne e ne wiihe ne maalo, beehda dhaahb ne wale Wod Juog e yug dhaahb ne gihr wuor Juog? 18
Wu urubo thiow kobu ngaan kuohng ree keehd kar lam giih nyepinye yihr Juog e akoohngo gihre be nieng, abea ngaan kuohng ree ke giih acub piny yi kar lam e akoohngo gihre unieng. 19
Wudhu kaa ane thihdh ne cohg! Maa weehne en wiihe ne maalo, beehda giih cub yi kar lam ne wale kar lam ke ngude e weehg Juog yiih giih cub yea? 20
Nea dhaano ree akuohnge ke kar lam e nyoadh ngo kejea dhaano ree akuohnge keehd kar lam kedea giih ne yi kar lam thiow 21
kedea nea dhaano ree akuohnge ke Wod Juog e nyoadh ngo kejea dhaano ree akuohnge ke Wod Juog kedea ke Juog thiow ge beed yi Wod Juog. 22
Keehdo thiow nea dhaano ree akuohnge ke koom Dhaahr Juog, e ree akuohnge ke koom gihr Juog kedea Juog ngaa piih wiih koom.
23
“Wu yaa loohng maa Paarijea, wu nii gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg. Nyepinye koamu ke piny ne koame apaar, keehd cedha kedea kad bey noono ukaabu koam acielo ucubu ngo piny yihr Juog wa kaa ateed loohng Juoge ngo. Abea giih me teeg me rob loohng Juoge me neehn dhe yoohn beehdo me beer naa abiohgrwaal ke rog kedea luu cwihny caahn kedea ne tiihy gihn arob dhaane kea ngo utiihye ge wiiu ke piny. Nea kaa ngo e kwaad giih nu ge ne tiihyu ucubu koam acielo piny thiow keew giih koam naa apaar. 24
Wu neehn coohre me piej coohre mooge! Kobu alwango kwadhu ke oogo wudh piih maadhu, abea gihn muonyu yi yihdhu beehda gihn me neehn amana ke doohngo!
25
“Wu yaa loohng maa Paarijea, wu nii gihn me raaj ne waany! Yihdhu thuudh ne cohg. Wu beehda yaa puoge! Kobu wu nyoge me beeye, abea koohdhu apahng ke giih tiel kedea par dhe yoohn kwal giih nyoge. 26
Wu Paarijea wu neehn coohre! Wiiu giih tiel piny umodho ce rubu kejea wu nyoge me beeye arumo!
27
“Wu yaa loohng Juog maa Paarijea wu nii gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg. Wu room kaa leehde maa ageer ke wuohbo! Ge uneehno e ge awuohbo ke oogo, abea cuu nyoge ge naa agaag alongthihn kedea koohm nyoge maa atob. 28
Wu neehn leehde thiow, bang gihn nyoge wu niid gene wa nyoge maa abiohgrwaal, abea yihdhu alongthihn pahng ke giih thuudh yej kedea anyoohne.
Jeacuu Bahng Gihn Upahdh Wudh Yaa Reje Acaare
(Luk 11:47-51)
29
“Wu yaa loohng maa Paarijea, wu nii gihn me raaj ne waany. Yihdhu thuudh ne cohg! Rogu acubu piny ne gwiir kuohn koany yaa agamloohngjuog yea, ubuohju kaa tieng leele me cub wudh leehde giih nyoge maa abiohgrwaale, 30
beere rogu kangu kango thiow kejea nea wu ne naa kar ge kuowu naa coon, e yaa agamloohngjuog ge be nuu naah. 31
Athiir ne cohg! Kaa arobu ke dhogu kejea wu beehda kwaay yaa anaa anaahng yaa agamloohngjuog! 32
Beer! Baru maalo ke tiihyu ne thaahb gihn anaa athob ge kuowu coon.
33
“Wu beehda kwaad koohdh nyoge me reje ne cohg! Wu beehda koohdh thoohne, caahn e wu ubodh ke naa diih ne ci Paar Maaj! 34
Padh e naa gihn agweed yi kitaab Juog noono kejea Juog arubo kejea, yaa agamloohngjuog giiha kedea yaa ngahy luube ge uoohra yihru, abea wu upahdh rog gen unahgu mooge kiin gen kedea uguru mooge rog yen maa ariihw. Kedea mooge dahng ge upuohdu ke ngeero yi wod amaad e mooge ge ukaahnu ke cing me reje ke bang yihdh geedhe. 35
Nea wa maano, e rem yaa anahg cang udo rogu ukihm wun. Wu ureehg ke wun giih yaa yihdh ge bahdh naa anahg, ke kaa athube ke wiih Abel, ubeehne rih Jakarya waahd Barcaaya ngaan anaa anahgu wiih abar buud kar lam. 36
Athiir e ne roba yihru, ukihm ke nying thon yaa nu upahdh wudhu, wu yaa nud awaahn ni.
Jeacuu Ayuog Ke Nying Geen Jeruucalem
(Luk 13:34, 35)
37 “Yih geen Jeruucalem! Yaa agamloohngjuog ge anahgi kedea yaa aoohr Juoge yihri ge abahni ke leele! A abuohj tiel me thoohdh kaa a koal yaai thaahdh baahda wa gihr jieno me boab nyethene. Abea kihde now, yih ukweer ke an ne weey weey. 38 Maahnyu do! Wod Juog awii piny utoor Juoge yea. 39 Awaahn kan, kihda buu ucahgi ke niido keehdo uwahdhe cahng ukoohbi kejea,
‘Juog Cedhree dooj ngaan abeehn ne rob ke nying Juog Ruohdh.’ ”


text:
Mayielëwäth
Mayielëwäth / wäth (mëw) ee tuaany ë mayiel wën arɛɛm bɛɛi në nyithic tenë mɛnhëraan ku lɛ̈idhiëthmith. Kitëtuaany puɔc dɔm anɔŋ atuɔ̈c ë guɔ̈p, ku jɔl yaa ayiɛlyiɛl ë të ciwɔɔk ë guɔ̈pic. Kekë kitkë, ayee kitkɔ̈k rac apɛidit buɔɔth. Kitë guiër ë nyithnyol cit cäth nɔŋic riɛl, ku miɛt ë puɔ̈ɔ̈u këc raan tak, riɔ̈ɔ̈c ë piu, cuɔ̈k jöt abɛ̈k ë guɔ̈p cimïnë cök ku cin, ariɛr ë nhom ku thöök. Tëcii kitetuaany röt gɔl, kekënë tuɔ̈l akölëköl ee yaa thuɔɔu. Raan ci wɔɔk ë mëw aleu bë rëër ë pɛi 1-3 kecïn citëtuaany. Kitëtuaany atuɔ̈l të cii pɛi juɛc në diäk thök. Akölkɔ̈k, kit aye röt jɔɔk në nïn lik, kuaköldɔ̈, aröt jɔɔk të cii ruɔ̈n thök. Tuɔ̈l ë citëtuaany atɔ̈ kaam ci mëw luɛ̈ŋ ë guɔ̈pic ku nyithnyol cin. Të thiɔ̈k ɣɔ̈r ë luɛ̈ŋ ë guɔ̈pic ke nyithnyol, ke kitëtuaany aa lac tuɔ̈l, ku naa mec kaam, ke kitëtuaany acie lac tuɔ̈l. Tuaany ë mëw ayee mayiel ë wäth jɔɔk ku jɔl yaa aliŋ ë Othuralya yee cɔɔl lithabairath. Tuaany ë mëw ee rɔt tɛkpiny të ci lɛn ci wɔɔk ländɔ̈ kac, naa cie ye, kee mɛnhëraan. Luɛɛth ë lɛ̈n ci wäth anɔŋiic mëw ku ayee kɔc ɣook aya të löönykek ë raan thok ku yeɣum. Jɔ̈k aa kekëlɛ̈i yee tuaany ë mëw dɔm në pinynom abɛ̈n. Kacit 99% në buɔtic tënë tuɛnytuɛny ë mëw aaye yök tenë jɔ̈k të kac kek kɔc në bɛi yee jɔ̈k ketuaany në ye tuaany kënë. Naa tïŋ bɛi tɔ̈ Amirika, tuaany ë mëw ayee mɛnhëraan yök të kɛc alïïk kɔc ku kalik cit 5% në buɔtic ayee yeyök tënë jɔ̈k. Länyekuin acie mew kelac dɔm. Tëcïn wɔɔk, ke mëw ajɔl rälënyithnyol kuany kɔ̈u abë ɣet ë nyithic. Tiit (ŋicŋic) ë tuaany ee rɔt lëu të ci citëtuaany röt gɔl. Tuaany ë mëw ee thuɔɔu 24 000 lee 60 000 bɛ̈ɛ̈i ë ruɔ̈n thok në pinynhom abɛ̈n. Käjuɛ̈c në 95% thuɔɔu yee mëw looi tënë mɛnhëraan ayee röt looi në bɛi ka Apirika ku Ethiɛ.


text:
Piööckatɔɔr
Piööckatɔɔr (physics) ee këër ë piööc ë nyïnyëkäŋ yenë riil juëc piɔ̈ɔ̈c kenë luɔɔiden, ku të ciëŋ ë thïn. Piööckatɔɔr yam ee tɛ̈ktɛ̈k määt kedhiɛ të cït lööŋ kaŋuan cë kek eke thöŋ, ku rëër cëmande (cëriɛl, rɛkrɛk, thiööŋ, ku thöŋ).
Tɛ̈t[cokic | cok tënëyökic]
Piööckatɔɔr ee piööc de riɛl ë käŋ në dääric ku kaamdeakööl ku të thiɛ̈ɛ̈k kek thïn. Kɔc ke piööckatɔɔr aaye kë tak alantɔ̈ käŋ, bɛ̈rde, kaadekööl, cänh de mac ë wëëth, ku jɔl teet, bɛ̈ɛ̈i ë luɛl de ka cïï them lajiɛ̈k kɔ̈k të cït ka jiɛɛm kekë, thiɛk cë war, bɛ̈r, kaam de kööl, cäth ë riɛl ë manyëwëëth, aacë lëu bïï ke teet, yen kë cïï gam keye kë jiɛɛmë aye teet ku them aluɔ̈ɔ̈t. Ajuɛɛr ëkë jiɛɛmë pinyëbɛ̈n, kilogram, ee yaa gɔ̈c jiɛɛmë thiɛkcëwar, miter, ee gɔ̈c këjiɛɛmë de bɛ̈r, ku këderou, ee gɔ̈c kë jiɛɛmë kaamde kööl, ku amper ë gɔ̈c kejiɛɛmë cäth ë riɛl ë manyëwëëth.
Ka yuïc bïï jäl mat ke kajiɛɛmë kaŋuankɛ̈, anɔŋ kɔ̈k kadiäk anɔŋ, mol, ke ye këjiɛɛm ë käŋ lɔ jiɛ̈k, kandel yen ee riɛldït ë mer them (riɛl de ɣɛɛr) ku kelbin, ke jiɛɛmë de thööŋë atuɔ̈c ku liɛr.
Piööckatɔɔr ee piööc të ye käŋ ciɛɛth thïn ku riɛl ye ke caath cëmënë dac kat ku dac lɔɔc aaye looi të di piööckatɔɔr bë ke nyuɔɔth të ye kek ciɛɛth thïn ayɛ. Kɔc ë piööckatɔɔr aaye piööc ë riɛl ë miɛ̈t, manyëwëëth, riɛlëpïk ku miɛ̈t, ku riɛl käŋ muk kedhiɛ.


text:
22
Ucaale Gihr Gwiir Kaahny
(Luk 14:15-24)
1
Cahng man keehdo e Jeacuu adog rob keehd ucaale yihr gen kea, 2
“Dhaahr Juog uroma ke rih ruohdh paajo maa ayug yaay ke nying gwiir kaahny waahde. 3
Noono uoohre yaa tiihj giihe bang yaa acuohne. Abea naa arobe yihr yaa ngo, e ge akweer ne bihng kejea ge be ci yi kaahny.
4 “Ruohdh, nyoge mooge acahge ke oohro ke dhog me nyaahn yihr yaa nu kea, ‘Teedu ngo yihr yaa nu kejea miohre giiha ge anahga kedea nyepinye ge agwiir cang, caahn e laar gene beehno.’
5
“Abea kihde now. Yaa nu gihn acuohn ruohdhe gen ngo adhaahr gene, noono ukeedh gene ne tiihy giih gen mooge. Nyoge mooge ge aci yihdh puohdh kedea nyoge mooge ge aci kuohn tiihj giih gen, 6
kedea nyoge mooge ge ane taam taam rog yaa aoohr unahg gene gen. 7
Gihn nu, e ruohdh cwihnye arahnyo uoohre acaakere giihe, unahg gene taam taam rog yaa anaah maa anahg acaakere gen kedea ucwiny geen gen oogo cang.
8 “Batien gihn nu e ruohdh yaa tiihj ge acuohne urube yihr gen kea, ‘Kwaad giih daahd cang ne gwiir kaahny ge ayug, abea yaa anaa acuohn ge nyoge me gihr nying gen tooro naa akweer gene ke beehn yi kaahny. 9 Awaahn ni cidhu ke bang yihdh yiehdhe ne cuohn kwaad ngaan yoadu ubeehne paajo kan.’ 10 Noono e yaa tiihj ge acaa yiehdh agaahg yiehdhe ne cong yaa yoad gene ne beehn yi kaahny paar ruohdh. Kwaad ngaan ayoad gene now ngo acuohn e kiin nyoge be kwany gene, ngaa me beer kedea ngaa me raaj. Maa abeehn paar ruohdhe upahnge ne pej ke nyoge.
11
“Naa apiih nyoge ne raahj e ruohdh abeehno ne maany weehle giihe. Kaano e wonge anaa rag rih weehno me kuu angahbo ke waahr ngaab kar kaahny, 12
maa apeehnye ngo kobe, ‘Nye goma, rihi amadi kiin nyoge kan ke naa diih abea waahr ngaab tooro yihri?’ Maa ane bang nyine leng utoor gihn maa abeehre.
13
“Kaano e ruohdh dhee aloge ke bang yaa tiihj giihe mooge urube kejea, ‘Tuohyu tiene ke baahde uthoohru ngo oogo yi muudho ka yuog nyoge ke lan ngoohng wong e lag gen kaany gene kaanyo ke nying raahm.’ 14
Ngo unaa wa gihn nu thiow. Nyoge me thoohdh ge naa acuohn abea nyoge me noog kiin gen ge naa akwany.”
Rob Ke Nying Gwaaj Cuol Yihr Jaah Roama
(Mak 12:13-17; Luk 20:20-26)
15 Cahng ni keehdo e Paarijea ge acaa ne mad ne cej dhe Jeacuu beere gihn me raaj me maan loohnge robe robo. 16 Kaano e nyoge mooge keew gen kedea yaa batien Eroade ge aoohr gene bang Jeacuu. Naa abeehn gene e kob gene kejea, “Ngad puohny! Ngahy wane kejea yih rob athiir kedea yih puohny athere giih agweehg Juoge ke nying dhaano utaahngo. Thiow wiihi thihr yi gihn teed nyoge mooge ke nyingi, bang gihn cwihnyi be logi yi gihr dhaano utaahngo. 17 Awaahn ni wa daahd ngo urobi nyepiny acielo yihr wan ungahy nyoge ngo cang ke nying cuol gihn cub yihr Jaah Roama. Jaah gihr Roama ge amag paaro. Lum mari beehda gihn! Beehda gihn maa arob loohng Juoge yihro kejea gwaay cuol yihr Jaah Roama ne wale ngo amahne?” 18 Abea gihn raaj ge agweehg gene ke cwihny gen ngo angeye maa arube yihr gen kobe, “Nye jo wan, wu kwaad yaa waane me ngihde e tum an beere dhiia kadu kado! 19 Nyoadhu ngiihny jwaar ne cuol yihra do.” Maa akahl wong grihj yihre. 20 Naa akaabe grihj e ngo arubo kea, “Cuuro gihr ngaa kedea nying ngaa ge naa agweed ngahy grihj gihn?”
21
Maa arob gene ngo kob gene, “Beehda cuuro kedea nying Jaah Roama.” Noono e Jeacuu arubo kea, “Beer, cubu kwaad gihn beehda gihr Jaah Roama yihr Jaah Roama kedea cubu gihn beehda gihr Juog yihr Juog.”
22 Naa alihng gene lum nu, e ge agaahy unahg wudh gene cohd udhiil gene aay uwii gene Jeacuu piny.
Rob Ke Nying Gihn Meehg Juoge Nyoge Cahro
(Mak 12:18-27; Luk 20:27-40)
23
Caaduucean kob gene nyoge be cahr. Cahng ni, e ge abeehn bang Jeacuu dahng ne peehny ngo kob gene, 24
“Ngad puohny, anaa arob loohng Moaje kejea, ‘Nea dhaano athow uwiie ciihe piny e yihre tooro nyethiin, e ngaan umen athow, ciih umen geere geero beere yea ngo nyuole nyuolo.’
25 “Anudo ke wuud meeho abiihjberiow maa anaa abeed kan ke wan. Ngaa duohng gen anaa abeehn ne nyuohm maa athowe e yihre tooro nyethiin. Naa athowe ke wiihe now e ciihe awiie ne geero yihr umen. 26 Umen, thiow, abeehn ne thoo ke wiihe now. Gihn nu acaahdho ne naang uwahdhe yi beriown umiiho. Ngaan doohng ke dhaago uthoo abea nyethiin me wiie yi koohr dhaago tooro. 27 Naa athow yaa nu cang, e dhaago ake thoo. 28 Caahn arumo, nea nyoge ucahro yi thoo wa ka robi, e dhaar nu unahg ciih ngaa kiin gen bang gihn ge abeehdo keehd ngo cang?”
29 Maa abeehr Jeacuue ngo yihr gen kea, “Wa luube ge abaaju ne cohg! Tee Juog kedea giih agweed yi kitaab Juog ke nying cahro yihdh gen poohd kuu adeadu! 30 Ngaa muu unahg dhaar nu ciihe ngo utooro. Ge ucahr nyoge batien thoo e ge uke roomo ke wuohdjuog ge be nyoohmo. Cahng umeehg Juoge nyoge cahro e gihn me cuohn ne nyuohm utooro ke rog. 31 Gihn anaa arob Juoge yihr Moaje ke nying cahro batien thoo ngo dhiila kaa robo yihru udeadu yea beer mee. Ngo agweed yi kitaab Juog e gihn arob Juoge kobe, 32 ‘A Juog wuor Abraahme kedea Yijaag maa Jeakob.’ Nea Juog beehda Juog ge kuowo naa acoon, e gihn nu nyoadh ngo kejea ge kuowo ge kuow ka nahg gene yea.”
33 Naa alihng yaa amahdo puohny gihr Jeacuu, e ge ake cwaahng yi kwaad loohng me wa gihn nu.
Rob Ke Nying Loohng Wiihe Ne Maalo
(Mak 12:28-34; Luk 10:25-28)
34
Naa alihng Paarijea ngo kejea Jeacuu Caaduucean ge ataaye e rog gen acong gene ka maa acielo. 35
Maa beehn dhaano aciele kiin gen maa apuohny keehd luub yea loohng upeehnye Jeacuu e tum ngo kea, 36
“Ngad puohny, loohng aweehne e ne wiihe ne maalo keew loohng Juog cang?” 37
Maa abeehr Jeacuue ngo kea, “ ‘Nhyaar Juog Ruohdhi ke aduuni beehde ke wahyi beehde ke wiihi beehde.’ 38
Lum ni e naa loohng me wiihe ne maalo. 39
Riown loohnge me room wa maano beehda, ‘Nhyaar wadu wa kwaad ka nhyaari rihi kii ngo.’ 40
Loohnge giih arob Moaje cang kedea giih arob yaa agamloohngjuoge ge mahd yihdh loohnge giih ni ariow.”
Ngad Boadh Nyoge Beehda Kwaar Deabid Ke Ne Diih?
(Mak 12:35-37; Luk 20:41-44)
41
Naa aniid Jeacuue ngo kejea Paarijea mooge rog gen acong gene ka maa acielo e ge apeehnye kea, 42
“Gihn e naa aparu ke nying Ngad Boadh nyoge? Nea maru kobu beehda waahd ngaa?”
Kob gene, “Ngo beehda kwaar Deabid.”
43 Kob Jeacuue, “Nea ngo kwaar Deabid e gihn e naa ameehg Wahy Juoge Deabid cuohn ngo ne Ruohdh naa anaa akoohb Deabide kea,
44
‘Juog arubo yihr Ruohdha kea,
“Piihi ukwiihya kan
uwahdhe ka uyuga yaa mahni
ne gihr thaahdh tieni.” ’
45
“Deabid kwaare cahge cuohne ne ruohdhe ke naa diih?” 46
Noono e ngaa maa arom lum Jeacuu ke beehro tooro. E thiow, ke wong cahng nu e wudh gen ake ngoadh ne peehny Jeacuu.


text:
Diɛr
Diɛr ye kuat lääi länɔŋmuotmarou. Diɛr anɔŋ dïrbaai ku lanthɛɛr, ku kuat ë yurathia ku macthok kök.dïrbaai ku dïrɣɔŋ aa rou juɛcbïteem landhïetmïth pïnynhom. Dïïr a rɛɛr yurathia ku apirïka paanditlau, mëne yïrup le tuurnhom pacipik. Kek aa reer akut ku a pelnyïn.
Ta cït timëtimda ka pïr, dïrbaai tɔu juëcbïtem landhïetmeth dït pinynhom. Dier aa mïthliap (acamkɛŋeben) ku a mïth kuat miëth. Dïïr a piöcëkapïrïc thöŋ ke ran ku kene ye kek lac liɔi yɔɔp ë wal pialeguɔp.
Diir aa mïthliap, wɛtdeic aa mïth tiim ku laai. Dïïrroor aa laai lim, aa mïth yɛr tim, meei mïthtim ku yɔk, ku mɛtthïn käm koor ku rec. A reer te ye mïïth yökthïn pïu juec muk landhïetmeth dit. Ke ye laiyemac, dïïr a mïïth abou (corn) ku akuem (soybean) mieth ci lia vitamin ku keyewelpiny mat ka cam. Ta muk yen ke ye laanbaai, ka kapath mieth tɛkic kuat waltööc, nacɔk kɔk a gam miëth dïïr.
Dïïrbaai a ye mac kaɣɔc laiyemac. Kɔc aa rïŋ ɣac, biokku nhïm. Biokken a ye lioi bi ya akɔt ku nhïm aa lioi bi looi wëc.


text:
Yeŋo yuku loi
akutnom de Consumer Affairs ne Biktoria e kɔc ye ɣɔc gel duɔke ke cam keek. luoida ebu kɔc ke Biktoria ya lek ku bi ye lui ne yic ɣɛr, kɔc ye ɣoc ku kɔc ye kɛŋ ɣac.
wɔ ye kekakɛ loi:
- Wɔ ye looŋ caar ku lek ku akuma de Biktoria de loŋ ye kɔc ye ɣoc tiit ku lɔ tueŋ de tajir.
- wɔ ye kɔc ye ɣoc wet, ku kɔc ye ɣöt juur, kɔc nɔŋ dukɛn ku kɔc nɔŋ bɛi, wuɔ ye kɔc lek yithken, luoi ku looŋ ci roth war.
- wɔ ye kɔc yiɛn namba ke tajir.
- wɔ ye tɔŋ luk ne kɛm ke kɔc ye ɣoc ku kɔc ye ɣɛc, kɔc jur bɛi ku kɔc ke bɛi
- wɔ ye loŋ de ɣɔi ku ɣɛc luoi biyic.
wɔ ye kɔc yiɛn lek tecin wëu ne kacit mande:
- yieŋ de bɛi ku luoi ɣan ci riak
- gɛm de nambai ke tajir
- gɛm rin ke tajir
- ɣɔc ku ɣɛc de ɣöt
- akutniim ke tajir
- kut de wëu
- gɛn de akutniim
- gɛn de akutnom tajir
- cuɛr piny kany
- ɣɔi riɛth
- raan nɔŋ cirika
- luoi ka lɔ jim
- juur bɛi
- tiep ke kɔc ci dhiop
- gel kɔc ye kɔc dhom ne yitanet nyin
- dukɛn ku thuk3
Yuɔpe wuɔk ne
Luoi de athook
yuɔpe 131 450 ku luel rin ke thoŋdu. ku yooke athook bɛ yup ne 1300 55 81 81.
9:00 am to 5:00 pm, Monday to Friday (except for public holidays)
Wɛɛr de yic de ka juic kͻk


text:
Ade Gen ë Stirling ye kë nhiam apɛi tënë këtɔ̈ŋ ee yen naŋ acieŋ wënë ɣee kuat thääi ebɛ̈në thïn Australia. Ɣɔk eya acï röt juar arɛ̈tic ku buk kɔc-kuan cië jam në Duŋgëlïth wënë acieŋ ebɛ̈në etänë miɔc ye kuɔny yen gɔ̈ɔ̈rkï tënë keek tënë yökë luɔida ebɛ̈në.
Kuɔny thok ku wɛ̈ɛ̈ric
Kuɔny thoŋ Duŋgëlïth
Na yin awïc kuɔny ku ba Thoŋ Duŋgëlïthdu piööc/ŋic apɛi, yin adhil bɛ̈ yï gam yë akuny tënë akuma Kɔc Australia e cɔl Duŋgëlïth kɔcdït Apayɔɔŋ (adult migrant English program (AMEP)).
Tɛ̈në gɔ̈ɔ̈r yï wël ë lëk kɔ̈ɔ̈k, ka yïï neem wɛpthäit AMEP.
Loiloi Agamlööŋ/Athook ku wɛ̈ɛ̈ric aa luthïïn tënë kɔckuan aciëŋ wënë cië jam Duŋgëlïth ye tɛ̈ɛ̈k ye dhöl Luɔi wɛ̈ɛ̈ric ku agamlööŋ/athook (TIS). Ye luɔi kënë ɣee lui gɛ̈ɛ̈ric jam thok ku gäät jam ebɛ̈në thïn thok 160 ebɛ̈në tënë:
- Akutnhïïm aguiɛ̈r Akuma
- Aguiɛr Köök Cie-käk akuma
- Akutnhïïm Tɛ̈jääriɛ
Na wïc ba lon kënë yök, ka yup athook ë TIS nämba kën 131 450 ku lɛ̈k raan tɔ̈u telepun thok bï tuööm thok kek kɔɔc Gen ë Stirling (City of Stirling).
Akutnhom ë Loiloi Ciɛŋ
Ade Department of Social Services (DSS) aye loiloi wɛ̈ɛ̈ric looi abɛc tënë kɔc wënë cï kɔ̈ɔ̈k ku bïk bɛ̈ɛ̈n rɛ̈ɛ̈t thïn Australia, ku tënë kɔc wënë cï röt gäät piny thïn ye AMEP. Tɛ̈në gɔ̈ɔ̈r yï wël ë lëk kɔ̈ɔ̈k, ka dhiɛl yup tënë DSS atɔ̈ ye nïmïra kënic 1800 962 100.
Dhiɛl ŋic, na yin awic ba yup/gäät tënë DSS ke yï bɛ̈ kuɔny tënë agamlööŋ/athook, ka dhiɛl yup tɛ̈ luɔi wɛ̈ɛ̈ric ku agämlööŋ/athook (TIS) atɔ̈ ye nïmïra kënic 131 450 ku gam puun namba DSS tënë raan luɔi.
Loiloi-kua
Ade Gendït ë Stirling ye gɛm kuat ë loiloi ebɛ̈në tënë akut baai.
Käk anɔŋ yic:


text:
Tuaany aluranyicɣɔ̈̈ɔ̈m
Tuaany aluranyicɣɔ̈ɔ̈m akölkɔ̈k ayee cɔɔl Jɔŋtooc, tuany anyicɣɔ̈ɔ̈m ku Bilharzia. Yeen aye kɔ̈m aluranyicɣɔ̈ɔ̈m bɛ̈ɛ̈i, ɣɔ̈n ye ke dac dɔm në guɔ̈pyic aye guiër ë lac ku cïïn. Kitëtuaany anɔŋ arɛɛmë yic, yɛ̈nyë riɛm ku laac ë lac nɔŋyiic riɛm. Kɔc cï wɔɔk tëmec alëu bii tuaany ke cuɛ̈ny ku rok riɔ̈ɔ̈k, rol (cuɔ̈k dhieth) ku tuaanykaar alɛ̈ɛ̈c. Tënë mïth, keek aayee tuaany ke yiɛ̈k cuɔ̈k cil ku cuɔ̈k nyïnyë käŋ. Tuaany ee rɔt tɛkpiny tëci mɛnhëraan pïucinawai (fresh water) cï wɔɔk aluur jak. Aluur aaröt luɔ̈nybei tënɔŋ anyichɔ̈ɔ̈m ë pïucinawai cï wɔɔk. Jɔŋtooc adït nhom tenë mïth cieŋ në Bɛ̈icilyiic në rin yee mïth ke pol në pïu cï wɔɔk yiic. Akutë kɔc kɔ̈k yee bilhardhia ke dɔm anɔŋ yiic kɔcëpur, atooc ku kɔc ye pïu rac lööm bi kek ke luui. Yeen ee kuat ë käm ye cɔɔl helminth. Tïït ë tuaany ee rɔt looi të cënë toŋ alur yök në lac ku riɛm yiic. Tïït alëu bë nyuɔɔth aya të yök ë apëntuaamy ye guɔ̈p ke rɔt gël në aluranyicɣɔ̈ɔ̈m në riɛm yic. Kuɛr yenëke tuaany gël anɔŋ juɛ̈r ë ɣän yenëke pïu path yök thïn ku nɛ̈k anyicɣɔ̈ɔ̈m bïk lïk. Wäl yee cɔɔl praziquantil ayee yiɛ̈k kɔc në ruɔ̈n thok abɛ̈n në ɣɔ̈n dït tuaany ke nyin thin. Kenë ayee looi në rin bënëke akutë kɔc cï wɔɔkë Jɔŋtooc dhuɔ̈k nyinpiny, ago thiɛ̈i ë tuaanypiny nyinkur. Pradhikuantil aya, ee wäl ci Akutëjuɛ̈r Dëëm de Pinynhom (WHO) nyooth bënëke kɔc cï wɔɔk yaa dɔɔc. Jɔŋtooc aci raan 210 tïmitïm ɣook në ruɔ̈n 2012 në pinynhom abɛ̈n. Ka cït raan 12, 000 agut 200, 000 ayee thou në ye tuaany kënë ne ruɔ̈n thok abɛn. Tuaany anyicɣɔ̈ɔ̈m ayee dac yök në tiɔm de Apirika, Ethiɛ ku jɔl yaa Amirika Paguot.


text:
Paankɔc Miirlɔckɔc de Koŋgo
Paankɔc Miirlɔckɔc de Koŋgo, ee pan ŋic ke ye cɔl Dhäire në run 1971–1997. Yen atɔ̈ cilic pande kɔc col.
Kathɛɛr ke KoŋgoCokic
Miir lɔc kɔc ke pande Koŋgo, ee pan tɔ̈ ciɛl piny de kɔc col. Yen aditë pinyde, ku atɔ̈ në kaam ë thiɛɛr ku tök në dïtde në piny ëbɛ̈n. Kɔc juiëc ciëëŋ thïn ciinden aye tïmëtïm kee, në pinynhom 71 tïmëtïm. Miir lɔc kɔc ke Koŋgo anɔŋ Thiëër ku dhuoŋuan në yiɛcden në pinynhom, ku tɔ̈ në akeer ŋuan piny de kɔc col Apirïka, ku ka ye jam në thɔŋ de Paranthai.
Miir lɔc kɔc de Koŋgo, arɔm akeu kenë ke Paguot Thudän alɔ̈ parut, Yuganda, Ruanda, ku Burundi alɔ̈ pabak, Dhambia ku Aŋola alɔ̈ paguot, ku Panë Kɔc ke Koŋgo ku kɔc ke Aŋola aatɔ̈ Turnhom de Kabinda, ku wär cɔl adɛ̈kdiɛk të lɔ pacuɔl. Alal thok kenë Tandhania ë lɔ wärdït cɔl Taŋganyika të lɔ pabak. Bai a lɔ ke lɔ wärdiit cɔl adɛ̈kdiɛt a lɔ ke lɔ 40 km acïk nhom të lɔ agör ë wärdïït cɔl Adɛ̈kdiɛt Atlantik tëëk akeer yic në lɔ Muanda ku ciknhom në 9 km. Lääuic thök kiir Koŋgo män ye lɛp në Guenia yic. Yen atɔ akeer ë rou në juiɛc de kɔc ye Krithanooi tɔ piny de colic.


text:
Mɛŋitho Hɛila Mariɛm
Mɛŋitho Hɛila Mariɛm ee dhiëth (21 Pɛnedhiec në ruɔ̈n 1937.) Ke ye aŋiɛcwelbääny e Ithiɔpiä, mɛ̈n eye duŋɔ̈r ë Ithiɔpiä në ruɔ̈n 1977 agut ce ruɔ̈n 1991. Ku ke ye bɛnyakut ë Derg; akut apuruk ë kum Ithiɔpiä ne ruɔn 1977 agut en 1987, ku ye bɛnymac-paan ë Ithiɔpiä ne ruɔ̈n 1987 agut en 1991. Derg ke dɔ̈m/lööm riɛɛl ne cup/cum dë Bɛnyŋaknɔm ë Ithiɔpia, cɔl Hɛila Thelathi l në 1974, giit en thök dë Bɛɛny e ̈Tholomon mɛ̈n e kum Ithiɔpiä ruɔ̈ɔ̈n bɔɔt thɛɛr ɣɔn. Meŋitho acë kɔc-atɛɛrke thol, nekedë bääny ku loi rot ke ye benynomriɛl [dictator].
Thëm bii ciɛɛŋthɛɛr ee kɔc lik niim/nhiim näŋ piinyjuec waaric; nyiɛɛi piiny tene kɔc nɔŋ piinyjuec ku tëk keek aŋɔɔŋ.
Mɛ̈ndɛn ɣɔn mɛt en riɛɛlyic në riɛm, ë ruɔ̈n 1977—1978 aye cɔl "riɔɔcthith ë Ithiɔpiä; ee wïïkdit rac tene meloŋ-tɛ̈ɛ̈r ku jɔl aa kɔcbaai.
Ɣɔn cii Meŋitho bën ke ye bɛnymacbaai, ke yɔɔtwei acë rot juak apɛidit, ku jɔl aa thɛnypiny miir. Riɔ̈ɔ̈cthith ke ye kaam ë tëër/wït në kɔc be riɛɛl nyaɛi, ne kaam yii Derg, EPRP ku jɔl aa kɔc-atɛɛrken. Ë te wen ŋoot tɔŋtɔŋ eke thɛ̈r, ke Ithiɔpiä atɔ riɔɔcic, nɔn/lɛn bii Thomal baai peec/dɔm ku jɔl aa lëk [campaign] dë yɔɔmtɔŋkoor nɔn wic bïk näŋ Paanden. Cɔ̈ŋdiit de ruɔ̈n 1983-1985 yen acë kɔc ka wëlnyin bäänyde.
Meŋitho ee jël leer Dhimbabwi Pɛnedhic 1991 tewen cii ɣonlooŋ rot däkpiny ku cööt ne kuëny miir-tiitbɛɛny [Transitional government: miir tiitbɛ̈ɛ̈ny]. Jälde acë thokde tɔŋbaai cɔl abɔ. Meŋitho äŋoot/adhiac ke cëŋ ne Härare, Dhimbabwe, ku abë rëër etɛ̈ɛ̈n të cɔk Ɣonluk yen tëm-awuöc ke liu wäny de thuumkuat.


text:
Difference between revisions of "Mixe de Mixistlán Libro de Marcos Capítulo 7"
Latest revision as of 19:59, 9 February 2022
Marcos Capítulo 7
1 Fariseos tmëtyoymyuktë Jesus, mëët nitu´uk jety jaywyëtëjk (escribas), mati jam tso´ntëp Jerusalén. 2 Ojts t´ixtë ku Jesús pyäyoywyëtëjk jakyëpuj tsap keeky tkäytyëj. 3 Ku fariseos mëët judios ka'a ja'kyëpuj kya´ytyë, kuu'nëm waats nexy kyëpujtët näj tuntëj tsoom mäjaay tyëjktëj. 4 Ku fariseos nyëkxtë ma took tajk ka'a kiaytyë nitnëm ku kyëpujtë. Ja kutujk y´ijty pyänëkxtëp tsoom tpujtë texy, tsim oo´y, mëët kay wyajt. 5 Ixpekytyëjk (fariseos), jaywyëtëjk (escribas) tyëktëëtë Jesús ¿tikex m´payowyëtëjk jakyëpuj tsapkeeky tkaaytyë ka´a naj t´panëkxtëj tso´om majaay tyëjk tuntë? 6 je´e wyä´äny: tyëy ajtëm profeta Isaías wyääny miits katsotyumpë. yaát jaaytyë y´am naj y´awa´nte wintsëjk´ëny ëts xjamotë jakammtsyë y´aw y´ojt ma ëts. 7 Tawa´ats miits mpawaantë jaay pyawa´an ja´ts miits m´äwantëp. 8 Yë miits jawanëmëk m´patuntëp ya´jy tyëjkjaay pyäwa´n. Nits maj jyexyë xtujnëtë Dios pyawa´n katsa´a xtuntë. 9 Jesús wyaany: mkëmtseky Dios pyawa´n xkakupëktë´ najts x´ixyit´të ntso mjukyëtë mjayëtë. 10 Naj Moisés wyaany: wintsëkë mteety, mtääk pënkyaoytyijpy tyeety tyääk ookpja . 11 Miits wantëp: jam ja tyijyë ku tu´uk ya´ay tyëjk jaay teety tyääk tnëjmët Corbán (naj ja´a t´ayuujkë "téj ëts ja´a Dios ntämuyoxnë mati ëts miits jyexyë nmoypy". 12 Miits ka´a x´okupëknëtë jats tmutuntët tyeety tyääk . 13 Miits myëkutakojyjatyëp Dios teety pyawaa´n ku këm mjuky´ajt mjaay´ajt xnaskapxëtëj jamtsa´a maywyiin mati naj nyaj ampy mjaktuntëp. 14 Jesús twatsokojmë may´jääy nits tnëjmë: amatowtë nitukëyë winjawëtë. 15 Niti kyati´ty jaay nyikëjxy mati yëkmätëp ku y´äm y´otm nyaxt, ja´a jaay yëkmajtëp mati y´am jotm pitsëmp. 16 Pën jamtsa´a nitukën ya´ay tyëjk jaay tmatokukë wy´any wantsa´a tmatokukë. 17 Ku Jesús tni'kejky may´jääy, nits tikypy tyëjk´ëëy nits pyayoywyëtëjk yëktëjëtë ti matyaky janaj. 18 Jesús wyaany: ¿Kanëm xwinjawëtëj? Ka' x´ixtë ku nitij kyati´ty mati yaay tyëjkjaay, ka´a kyaoytyunët, ku y´jotm tyëkët. 19 Tikëx ku ka'a y´am jyotm tyëkë jayë y´jotm y´jaaty nits wititajkjotypy nyikxy? 20 Ëts nwa'any: yë ja jääy yëkwintakoyëp mati y´äm pitsëmp. 21 ku tu´uk Jaay y´amjotm ja tsyoony kaoywyinma'any ku yaay tyëjk mëët toxtyëjk nyämët mayëtëj nayjyem kya´ametskëtëj yëtsaxyëëw inmoralidad sexual, me´tsën yujtsën, yëkjaay´ojkën. 22 ämetsk jaay mati yëk´ajaymyuktë yëkutukpëkyëm jeats naynyajmë y´ametsk´etyë Dios wyinkukm jeats yaaytyëjk wi´nk toxtyéjk t´ametskékyomë o naynyajmë toxtyëjk wij´nk ya´aytyëjk tmët´ametskë kyomët jea´ts xyëëw (adulterio) nastsojk´ëyën, kaoyjaay´ajtën, win´ëjnën, mati kanyakyutso´ajtëp ontsojë yi´jn jety wyit´pëmtë jea´ts xyëëw sensualidad, ntämu´amajt´ajtën ntäkaoy´ixën kuntamuampëjkën nmuku´uk pëntijam tëj tjäpaaty niwämpej´t, nyamyëjpëktäjkën,kupëntij nmuku´uk ntä´ämutsk´ëyën mu´uky´ajtën. 23 Tukëyë kaoy amjotm tsyoony, yëtse xyëkwintako´yëm 24 jem ojts tsyoony jats nyikxy ma kajp txëwë Tiro mëët Sidón. Ku ojts tikypy tyëkëtë ka´a ijty tseky jats pën nyijawatët ku jam wyitity. Kati ojts ayutsy ity. 25 jem ijty tu'uk tooxtyëjk mati nyëëx kaowyë taijtëp ku tmato'oy ku jem Jesús wyitity, jatyë t´änëkx´ëëy jats ojts twinkuxtenë. 26 jats toxytyëjk wa y´ijty Griega sirofenicia jä'äy. Toxytyëjk ojts tmunukxta'aky Jesus jatsëj nyëëx kaoywyë yektanikapxwaats´t. 27 Nits ja nyëmxë : matstu´ut wan jawyiin una´nk t´kaytyë. Ja ku ka´a naj pyäät´atyë unaj´nk tëjk mpëjkjäyën tsapkeeky nits uk nyujpjayën. 28 jats ja´a toxtyëjk y´atsoëmpijtë: tyëy´ajtëmja wintsën, jats naynyajtsa´a uk kyaymyukypytsa´a tsapka´aky apuxk matitëj una´nk kaywyajtkëxm tyëkunaxy. 29 Jats y´atsooy: kunaj´të m´atsoy nëkxnë jotkujk . Tëj mnëëx kyaoywyë nyiwatsyë. 30 Ku toxy tyëjk wyimpijty tyëkëntum ojts nyëëx tpaaty mawejt këxm mya´y të y´ijty kyaoywyë nyiwatsyë. 31 Atukyajë Jesus tsyonkojmë Tiro kyajpkëxm, jats Sidón kyäjp jotm nyajxy jats nyikxy Galilea myaxnyëwa'am Decapolis´itjotm. 32 jats ojts yëkta´anëkxë tu'uk yaaytyëjk nat jats myunukxtäjkë jats wen tkënixa'jy. 33 Jats ayuutsy tmëët´ëëy japts ojts Jesús tkukonë kyëë jä'äy tyätskjutjotypy, jats tsyujkojmë nits tyojts tonmäjts´aay. 34 Tsapwinm tsyapixy jats wya'any: ¡Effatá! mati ayuujk wimpitsëmp äwa'ats! 35 Jesús tuuny jats naj tyatsk myatooy jats näynyaj mati tyojts yëk´atujkëp ojts nyiwatsyë jats ojts kyapxpeky. 36 Jats yëknëjmëtë nipën tkäwäjnët. Jatyë tkapxwakxkëxtë ku yëknëjmëtë jats ka´a tmätyäktët. 37 Atëy äjat y´ijty tyantë nyäyenyëtëj: Tukëyë oy tu'ny. Tyumpyë jats nat myäto´ot jats uum jääy kyapx´t.


text:
Löŋ de athiaan de juɔɔp de COVIDSafe
Kuen löŋ de athiaan në thook cie thoŋ de Diŋliith.
Kuen löŋ de athiaan thɛɛr
Yeeŋö yee thök de thɛɛr ke COVIDSafe lueel?
Bäny muk käke Pial acï thɛɛr ke thök de kë ye cɔl COVIDSafe looi cït mɛn cïnë COVIDSafe app cinë ye beer kɔɔr bï tuaany de COVID-19 gël wɛ̈lɛ̈/ka bï tekpiny de tuaany gël. Amana de yee kënë aye lueel, naadɛ̈ ke Department of Health and Aged Care (yen Akutnhom, kee yenë Raan/Akutnhom Muk Kä ye Tɔ̈ɔ̈u, adhil kä kɔ̈k ke COVIDSafe app cïï beer kuɔ̈ɔ̈tiic wɛ̈lɛ̈/ka bï kä tɔ̈u në COVIDSafe app yic cïï beer guɔ̈tbei. Raan/Akutnhom Muk Kä ye Tɔ̈ɔ̈u adhil wël beerë ke tääu në National COVIDSafe Data Store yic cïï beer gam/puɔ̈l.
Akutnhom yenë kee mukthuul në lööŋ ke athiaan mɛn cïke riɛ̈u tɔ̈u në abak de 94P deLöŋ de Athiaan 1988 (Privacy Act 1988) (yen Löŋ) cök.
Yen Akutnhom alui ëmɛnë bï käke COVIDSafe app kedhie cuɔth wei në National COVIDSafe Data Store yic. Yekënë anɔŋic wël ke gän de rin kedhie, IDs ke kɔc tɔ̈u luui yeen, wël yee keek bɛ̈i kee pɛ̈c ku nambaa ke cɔ̈t tɔ̈u në National COVIDSafe Data Store yic. Acïn wëlke COVIDSafe app bï döŋ.
COVIDSafe app acïï beer tɔ̈u ba lööm ku ka kɔɔr ba cuɔth wei yen COVIDSafe app në telepundu yic. Yekënë abi wël ke COVIDSafe app kedhie cuɔth wei në telepundu yic.
Naa kɔɔr kuɔɔny dɛ̈t wɛ̈lɛ̈/ka bï yïïn dɔk në cuth de COVIDSafe app, cɔl support@covidsafe.gov.au.
Në Löŋ cök, lööŋ kony COVIDSafe abï ŋot ke beerë looi në nïn kaa 90 yiic të cïnë Bäny de Käke Pial ye lueel, në këde lëk yic, thök de thɛɛr ke COVIDSafe COVIDSafe.gov.au abïnë lööŋ mac yeen nyaai ke thiääk kenë ye kë kɔɔr kënë.
Yeeŋö bï rɔt looi kenë wëlkië?
Yen Akutnhom alui ëmɛnë bï käke COVIDSafe app kedhie cuɔth wei në National COVIDSafe Data Store yic. Yïn cïï kɔɔr ba cuth de käku thiëëc bïke coth.
Cït mɛn bïnë käke COVIDSafe app kedhie coth, ke thiɛ̈c de raan yetök bï käŋ coth acïï bï bɛɛr looi wɛ̈lɛ̈/ka acïï bï looi. Naa ca thiɛ̈c dac gam bï käku cuɔth wei, ë ka bï looi kenë cuth de käke COVIDSafe app kedhie.
Akutnhom anɔŋ yic tɔ̈u në löŋ cök bï käke COVIDSafe app kedhie coth tënë National COVIDSafe Data Store ëlantöŋtɛ̈i bï looi të cïnë thɛɛr ke thök de COVIDSafe tëëk/lɔ.
Yekënë anɔŋic käŋ kedhie:
- käke gän de rin
- wël ye röt bɛ̈i kee pɛ̈c ke yïn lui COVIDSafe cï tääu thïn në telepundu yic
- wël në këde tɔ̈ɔ̈u de ID de kɔc luui yeen naa yï cï naŋ liɛ̈m de COVIDSafe wɛ̈lɛ̈/ka bï luui në telepundu yic
- naadɛ̈ ke yïn cï gam wenë raan lui tëde pial cï wɛ̈t tuɔ̈c yïïn bï yïïn puɔ̈l ba kä kuun ke cɔ̈t tääu në telepundu yic
- kä kuun ke cɔ̈t tɔ̈u në telepundu yic
- cɔl kä kɔ̈k ke raan dɛ̈t luui COVIDSafe, yenë ye raan luui ye kënë acïnë tuaany de COVID-19 yök në ye guɔ̈p ku lɔc bï bï kɔc keen cï yök kenë yeen tääu në telepuun ken yiic, ye yic naŋ kɔc cï thiääk kenë yïïn
COVIDSafe.gov.au abï cɔ̈kpiny bï yï jiääm yee nɛn yen bïnë käke COVID app coth tënë National COVIDSafe Data Store.
Yeeŋö kɔɔr ba looi?
Nyaai ë COVIDSafe app në telepundu yic ëlantöŋtɛ̈i. Yekënë abï wël kuun cïke tɔ̈ɔ̈u kedhie nyaai në telepundu yic.
Në kë ba kuanycök de ba COVIDSafe app coth/nyaai yedi, yïn thiëcku ba apämbaai de COVIDSafe tïŋ.
Naa ca coth/nyaai yen COVIDSafe app ëlantöŋtɛ̈i, yïn cïï kɔɔr ba dɛ̈t bɛɛr looi. Yen käke COVIDSafe app tɔ̈u në National COVIDSafe Data Store aabï keek nyaai/coth në Akutnhom.
Naa kɔɔr kuɔɔny dɛ̈t, yïn thiëcku ba support@covidsafe.gov.au cɔɔl.
Cɔl wuɔɔk
Thiɛ̈c de Athiaan de COVIDSafe ku guɛl
Cɔl wuɔɔk ba kä juëc yök në këde Athiaan de COVIDSafe wɛ̈lɛ̈/ka ba thiɛ̈c de athiaan wɛ̈lɛ̈/ka guɛl looi.
Raan Luui tëde Athiaan: privacy@health.gov.au
Telepun: 02 6289 1555
Cɔ̈t Abac: 1800 020 103
Të yenë käŋ tuɔɔc thïn:
Department of Health
MDP 62GPO Box 9848
Canberra ACT 2601
Raan Lui tëde Athiaan abï gɛɛr de raan guel në këde thiaan luɔ̈ɔ̈i ke thiääk kenë luɔɔi de Löŋ de Athian 1988, ye yic naŋ kä ye kɔɔr ke athiaan cïke dhoŋkɔ̈ɔ̈th në Akutnhom de Maktap de Wël në Australia kɔɔr bïke thiëëc.
Në dɛ̈t, ke yïn lë ba:
- guɛl looi në guɔ̈pdu tënë Akutnhom de Maktap de Wël në Australia ku/wɛ̈lɛ̈/ka
- guɛl looi tënë Bolith de Paan de Australia.
Last updated:
08 August 2022