text:
Thany kë ë ye nyuɔɔth piny e tën acan ba käk ke kɔc ke mith tiŋ në Thoŋ de Jieŋ (Dinka). Athör ke PDF käk akor eben në 900kb.
Dök/kuny de thura / Picture guides
Käk ë jam ë mïth ë lual ku mïth ë mol:
në thuraa yiic
Baby and toddler cues: in pictures
Cäm de pial guɔ̈p de liëc
Healthy eating for pregnancy: in pictures
Muɔ̈ɔ̈k ku döm ë mɛnh puɔc dhiëëth
How to hold and handle your newborn: in pictures
Të yenë dec gɛ̈l thin: kuny tueeŋ në thuraa yiic
How to stop choking: first aid in pictures
Tiit wei aacuɔl ku muɔ̈k ë köl thok abɛ̈n -
në thuraa yiic
Hygiene and daily care for babies
Tiɛ̈t ë kɔc gup baai: në thuraa yiic
Indoor safety: in pictures
Cotpiny ë kë rɛɛc bï rɔt loi de SUDI ku SIDS:
në thuraa (athuur) yiic
Reducing SUDI and SIDS risk: in pictures
Dhɔ̈ l kë nïn ë mïth nɔŋ ruɔ̈ ɔ̈ n thiäär ku tök lɔ nhial
Teenage sleep habits
Piööc de lɔ rokic – në thurai (athuur)
Toilet training: in pictures
Thä e tɛ̈ ɛ̈ c de mɛth ke buɔp
Tummy time: in pictures
Bïdïyoo / Videos
Video Lɔ̈ɔ̈k meth të cïn diɛr / Safe bathing
Yen bïdïyo cekic kän anyooth të yenë lual lɔɔk thin të cïn diɛr, mɛ̈t yic lëk de ajuɛr, të bë ya lɔ̈ɔ̈k ye ku lɔɔk meth në piu cï thɔ̈ɔ̈ŋ. Atheekic ba ka bë meth ya miɛt puɔ̈u kuany cök ku agut cï lɔ yuic guɔ̈p de aya.
Video Duɛ̈ny meth / Baby massage
Yen bïdïyo cekic kän anyooth të yenë meth duäny thin. Ka puɔth duäny lual cït bë ye ya päl guɔ̈p piny acï kuanyic ku mɛ̈t yic kuer në të ben ye guɔ̈p ya pal piny thin ku të bïn rɔt ya dɛɛt thin ka manh du. Aye bïdïyo nyuɔth na yïn alëu ba puɔ̈l yen duɛ̈ɛ̈ny të yen manh du puɔ̈u riak.
Video Ajuɛr ajëp ku cɛk anyɛɛr / Bottle and formula preparation
Yen bïdïyo cekic kän anyuuth yï të bïn ajuɛr cɛk anyɛɛr ke meth ku raak cɛk ke thin bënë ke lual ku mïth thii thuɛ̈t.
Video Ruuk ë mänhlual / Dressing a newborn
Yen bïdïyo cekic kän anyuuth yï të bïn mänhlual ya ruɔ̈k thin. Mɛ̈t yic në të bin ke ya tääu në ye kɔ̈u thin ku të lëu bë yïn mänh dït amäth ye yiɛ̈c të wɛɛr ke aŋuum ya rac nyin thïn.
Video Nyin ë muɔ̈k / Holding positions
Yen bïdïyo cekic kän anyuuth yï të juɛ̈c kɔ̈k ye muɔ̈k mïth lual, mät yic wel meth nyin tueŋ ku wel wei të nɔŋ mëdhiëëth ka ran muk ee. Muɔ̈k juɛ̈c kuɔt yic anɔŋ ka puɔth loi. Yïn alëu ba ya them ku ba tïŋ ye këno yen bë manh du nhiar apuɔth.
Video Wɛ̈ɛ̈r ë kɔt meth / Nappy changing
Yen bïdïyo cekic kän anyooth në të ba ya wɛ̈ɛ̈r ka cuɛt roor ku kɔt alath. Yen bïdïyo kän aya anɔŋ kɛ̈ŋ cocërɔt ku kɛ̈ŋ kedhia ke pial në bak të ye wɛ̈ɛ̈r kɔt ku të ye wɛ̈ɛ̈c meth aŋuum.
Video Coot nyin piny de kërɛc të mënë thon meth ke këc ruɔ̈n dööt (SIDS)
Yen bïdïyo cekic kän anyooth në të bïn kërac ye rɔt tɛ̈ɛ̈m(SUDI) ya cuɔt nyin piny thin (mät yic thon meth ee këc ruɔ̈n dööt (SIDS) ku thon ëë meth nïïn). Yen aya mät yic të puɔth lëu bë meth ya niin në pial guɔ̈p, nïïn de meth në ye kɔ̈u, nïïn ëë meth në tiac thok, duk cɔk aniin nhom të lɔ rairai, ku juir të niin ëë. Yen anyooth de thiɛkic yïïk manh du të cïn tol ben ya nin thin.
Video Dool de mänhlual / Wrapping a newborn
Yen bïdïyo cekic kän anyooth kuɛr loi në të ye duɔ̈l ka dɛ̈ɛ̈r manh lual. Dool ee mïth kɔ̈k päl guup piny ku alëu bë kërɛc cï mënë thon ye rɔt tɛ̈ɛ̈m cuɔt piny (SUDI) mät yic thon meth ee këc ruɔ̈n dööt (SIDS) ku thon ëë meth nïïn) në kë ye meth rëër në ye kɔ̈u të niin yen.


c: text/html

text:
Thuoeñjäñ
Wuɔk lëu buk kuɔny në awɛ̈ɛ̈c thɛ̈ɛ̈ny röth löŋ cït mande Puɔ̈k de baai, tɔŋ baai, muŋ de mïith, Ka ke maigeracon
(Bii de kɔc Australia), Pïir de thentaliŋ, Jiɛ̈m në pial de kɔc nhïïm, Käny ku jɔlya awɛ̈ɛ̈c yeke yöök në gɛ̈ɛ̈r de riäi.
Akut dɛn de löŋ eya abac kuka nɔnic:
- lëk yenë kɔc yuɔ̈p në telpun
- thunkul de piöc në kam cekic kuka juïc kɔ̈k yeke loi
- ba lɔ të wuɔk thin eya na thiëc.
Na kɔɔr kucny në yemanë tënɔŋ raan de lööŋ (loya/Lawyer) ke yïn lëu ba athöör de kony cuat benë yin yiɛ̈n wëu bïn ke lukdu kuany cök. Dhil nyic bë yin miɔc ye wëu kɛ̈ ee wuɔ̈c në kam de raan ke raanë kunë të tɔ pïir de raan thin.
Yuɔ̈pë wuɔk
Yuɔ̈pë wuɔk ku thiëc të lëu bïi wɔ̈ yin kuɔ̈ny thin. Na yuɔ̈pë, ke yin thiëc raan lëu bë yin waar thok ku lɛ̈kë wuɔ̈k thoŋ yin jam.
Luɔi da e gɔl në Köl de tɔk (yom tënen) agut ci köl de dhïc (yom jima) në thaa:
8.45 pm(miäkduur) – 5.15 pm(thëëi)
Telepun: 1300 792 387
Na ci yin yiɛ̈n thaa bïn bɛ̈n në maktop de Victoria Legal Aidyic, thiei wuɔk buk yin kɔ̈ɔ̈r raan bë yin waar thok. Kekakɛ̈ aye ya abac.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kɔcëkirkɔ̈u
Kɔcëkirkɔ̈u aaye kɔc ciëŋ ë Kiir (Nile) kɔ̈u, ku aaye jam ë thuɔkkɛn, ku keek aaye kuaat dïït ciëŋ ë Piɛnyliɛɛt ciedeŋ ë tueny thïn cök, ye cɔɔl Thäɣära, ku keek ë thuɔk kë aakek ke jam ë piny ciɛɛm Thudän, ku Yuganda, ku Kenya ku piny tueŋde Tandhänia cïnë Malthaai mat thïn. Kek ë kɔc ke Kir kɔ̈u kɛ̈ aacïnë Lui, ku Kalinjin ku Jiëëŋ ku Nuɛr ku Cilluk ku Aleker mal-thïn, ku jɔl yaa kɔc ye jam ë thuɔk ke Maa. Kek aatɔ̈ aakuut kë thuɔk kë yiic.
Kɔcëkir kɛ̈ aajuëc arët ë kɔc ciëŋ ë piny Paguot Thudänic. Ku aaye lueel yen ee tënë thiɛ̈i kek ke thïn, ɣɔnthɛɛr. Ku aaye lueel aajuëc tënë akuut ë kɔc ciëŋ ë wëërdït tɔ̈ Pan Apirïka calic. Keek aabuɔth kɔc cɔl Bantu cök. Ku jɔl yaa kɔc paguotcuɔl ë pan Yithopia.
Kɔcëkirkɔ̈u tëdït ëke aaye Kërïthanooi, ku kɔ̈k ë kek, aaye duur ë Nhiëlic ken wun kɛndït ke jiëëŋ thɛɛr.
Rin[cokic | cok tënëyökic]
Wɛ̈t cɔl kɔcëkirkɔ̈u ("Nilotes") ee cïï lueel ke ye kë nyooth ë akuut kɔc cë ke thook lel, na tïŋ ke ëtë cë cäk gup ken eke thöŋ gup ken ëke thöŋ agut të ye kek jiɛɛm thïn. Yen ëtë ëyen ye lueel thïn ë kɔc kɛ̈, kän e cïï kɔc kɔ̈k nyic käŋ bɛ̈n ë jai, ë run ka tim thiɛ̈r rou calic, ku ee mɛn, ee kë ɣɔn cïï lueelë acïï kɔc bɛr gam ku dhukkï thïn.
Keek ë wëlkɛ̈ aaye lueel bïnë ke kɔc ciɛ̈ŋ ë kir kɔ̈u yanyic, ka acïï thäny jam ë thuɔk kɛn ëkek akuut ë kɔckɛ̈ wɛ̈t cɔl "Nilote". Alöm ë kir ë Akir (Naal) kɔ̈u cït wëër ye këër bei ë Kiir ë Naal kɔ̈u, aaciëŋ kɔc ye jam ee thuɔk kɛ̈ thin ke Thudän ku kɔc ciëŋ ë Piɛnyliɛɛt dïït ë cök na piŋke, eke jam aaye yök eke thöŋ.
Këthɛɛr[cokic | cok tënëyökic]
Mɛ̈të yic ë kɔcëkirkɔ̈u, aake cë röt tɛ̈kbei tëne kɔc pabak ke Thudän ɣɔn thɛɛr, ɣɔn ye kek tök keke. Ee thɔ̈ɔ̈ŋ eke cït ka bɔ̈ bei ë run ë tïmëtïm ke diäk ke Kërïtho këcë dhiëëth. Ciɛɛŋ töŋ thɛɛr ë kek kɔc ke Naal acï thäny mɛ̈c ye kek mɛc ë läi. Amatdɛn ke kɔc pabak ë Thudän aake ye tök keke thɛɛr, të cït tiim kedhiëc ke Kërïtho këcë dhiëëth. Ku amat ë kɔc Naal ke këk kɔc ke Thäɣära acït tïmëtïm ke 15 ke Kërïtho këc ë dhiëëth thɛɛr.


text:
Paguot Thudän
Paguot Thudän, aŋïcjäŋ Paankɔc Paguot Thudän, ee pamany cïnwärdït Rutënhiäkden Apirïka-yic wäär yök baairotde tënë Thudän ruɔ̈ɔ̈nic 2011. Juba yen ee genamatnhom ku ye gendït aya. Yeen acï guiir lɔn bë genamatnhom waar aköldä Rämciɛl wët tɔ̈ɔ̈ yen ciɛl. Paguot Thudän ade nɔm arɔmakeu kekë Paankɔc ë Thudän alɔŋ parut, Ithiöpia alɔŋ pabak, Kenya alɔŋ aguotbak, Yöganda alɔŋ paguot, Miirkuany Paankɔc Koŋgo alɔŋ paguotcuɔl, ku Paankɔc Apirïka Ciɛl alɔŋ pacuɔl. Yeen amat pinytonydït Diëër, ciɛk Kiir Ɣer ku aŋic panden keye Wär al Jabal.
Piɛny Wöuwic Thudän ku Paankɔc Thudän acî Ijip ŋɛ̈ɛ̈riic ɣɔn mέc Muɣämet Alï ye ku nalä mέc Dïŋlïth kekë Ijip karou ɣet bë Thudän baairot yök ruɔ̈ɔ̈nic 1956. Buɔth Tɔŋbaai Tueeŋ Thudän cök, acï Miirmackoor ë Paguot ë Thudän bɛ̈n looi ruɔ̈ɔ̈nic 1972 ku thöök ruɔ̈ɔ̈nic 1983. Rɛɛnken Tɔŋbaai ë Thudään acë dap rot looi ku thöök në Dɔ̈ɔ̈r Maat Ëbënëbën Ruɔ̈ɔ̈n 2005, ku nalä ruɔ̈ntui-yic, ka wöuwinyden miirmackoor acï dhuk, wën cï Miirmackoor ë Paguot ë Thudän looi.


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Nä caa athëëk tö e baai thök e thai yic gäm ku yithkën thoŋ tö e nyiinkën, kek aalau enhom ku thoŋ, ku dör e pinynhom.
Ku nä ci yiith e raan mar ekɔc nhiim, ku dhalkek bi kuöc lööi bɛ̈i epion e raanic, ku aye raan thök eben waai bi bɛn epinynhom bi raan liɛ̈k e lau enhom e jamdeic, ku thëëk yanhde, ku ci bën rioc, ku ŋɔŋ.
Ku na pɛth bi lööŋ raan aaköuny, bi raan cii nyany e rin eköuc löui ye löui yën, ku tɛŋ enyin piny.
Ku nä ci wut ethai matyiic, yen gam e cök elööŋiic lön de raan yith tëëm kua thɛ̈ɛ̈k, ku na thöŋ möc nhöm këk e tik e yithiic kua ci tëëm bik röt aaköuny bi pir piath baai ku lɛ̈u yic.
Ku na ci bɛ̈i tö akutic gam bik ka cin mat kek akut e mawuut epinynhom(UN), bik yith e raan ku lau enhöm kua thɛ̈ɛ̈k aatiit.
Ku na ŋic eben lön e yith kak ku lau enhöm alëŋ köuny dit kua thɛ̈k e gɛ̈m gɛ̈m ken yic.
Ka kut dit adhël.
cööt ecɛ̈ɛ̈l ken yic erin yith e raan, erin yën e tën eröm ethai eben thin, ku(UN), wic bi raan tic e ciɛ̈ŋic ku tëu ka nyiin piny ecɛ̈ɛ̈l ken yic, bi athɛ̈k eyith ku lau enhöm kak cök cökpiny edhöl epioc ku wëët ku cɛ̈r cɛ̈r ebaiyic ku pinynhöm bi bik tiit. epiny nhöm eben ekɛ̈m ebɛ̈i tö akutic, ku thai awɛ̈n rɛ̈r tö eke cin.
Raan thök eben aye dhëëth ka lau nhöm kua thöŋ nhiim eyithiic, kua thɛ̈kic, kua ci yëknhiethku puou, ku bik cëŋ ka ke ye mith etik.
Raan eben alëŋ yic bi liëk eyithiic ku lau enhömic ecɛ̈ɛ̈l kenic ka ci tëktëk ethök etiël ekuat, ku kit, kemen thai ku thök ku yanh ethëëk ku wël ebai kmen wɛ̈t dɛ̈t löi e rɔt kemen bai ku ciɛ̈ŋ bai kemen jɛɛk ku dhëth kemen kuat etau dɛt löi e rɔt ka cin tëktëk ethök ekɛm mö ku tik.
Ku cit te wen ci yen luel, acin tiel tö e wel ebai yic ku lööŋ ku kem ebɛi ku ten wen rër eraan thin pan cëŋ kemen ci cëën kemen aci röt mac eröt, kemen tö eraan dët cin.
Raan thök eben alɛŋ yic bi pir ku leu nhöm ku le laŋ.
Kuat eraan acii leu bi kool kemen bi loony kuat epɛc ku loony thok eben aci pëën.
Raan thok eben aciben e lëëŋ kemen bi köuc yöŋ ci min elai, keme bi joor bi ci thëk.
Raan thok eben kuat et ci yen yok thin alɛ̈ŋ yic bi gam ka ye raan lɛ̈ŋyic elooŋiic.
Raan thok eben aathoŋ nhiim elooŋ nhiim, kua lɛ̈n yic bi liek eköuny thoŋ nhöm ka cin tiel bi looŋ kak tiit.
Raan thok eben alɛ̈n yic bi luk ebanypanden nhiimbi yicde yok ci min eyith tuëŋ e looŋ kek gam yen.
Ran thok eben aci leu bi döm kemen dampiny, kemen cöb ewëi baai edieny.
Raan thok eben alɛ̈ŋ yic bi nhöm agit ka kɔc kɔk, bi luŋde tiŋ elüok pathiic bi yɛk yicde ekɔc nhiim ku kak ci gämröt, ku kuat emɛ̈ny ci yen mɛ̈ɛ̈ny göup.
1. Kuat eraan ci mɛ̈ɛny, acin göup awuc ɣet te bi loŋ yen nyooth lon le yen göup awuc ekɔ̈c nhiim ku kony bi rot köuny bei.
2. Raan aci luk ewei erin eken ci löi kemen ci kuec bi löi, ke ce yen awuc ye loŋ ebaai nyooth, kemen loŋ epinynhöm, te wen yen looi yen rot thin.
Acin raan ekëëc epir eraande yic, kemen pande ku ɣonde kua thorkeiic kemen bi dhɔl ku rɛ̈c erin edieny, ku raan eben alɛ̈ŋ yic bi loŋ köuny ekak cit ekak yiic.
1. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi cɛ̈ɛ̈th te wic ku lɔ̈c te den erëër eɣan akeu thok eben ebaai yic.
2. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi la te wic epiny nhöm agut panden kua lɛ̈n yic bi dhok thin.
1. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi kook pandet, kemen bi them bi kook thin ka kat eköuc ciëŋ.
2. Kuat eraan ci kaŋ yath elukic awuc ca awuc ewel ebaai kemen bi lui eke ce röm kek elooŋ (UN), acii lëŋ yic bi liek eyic ken yic.
1. Raan eben alëŋ yic bi rot yek anyööth lön eyen ran ebaai.
2. Aci leu bi raan pɛn wɛr erot edieny, kemen bi jai lön ci yende yic bi rot war.
1. Mɔc ku tik te ci kek roun ethëëk dööt, aalɛ̈ŋ yic bik ker ebɔɛi ku löike mith ka cinic ale kemen yath kua lɛ̈ŋ yiith thöŋ nyiin ethiëkic ku loui yic ku pök yic.
2. Thiëk ci loi ka kic ekɔc thiëk rot gäm kua ci mëc ekek.
3. Mɔc ku tik kek aamaatic tueŋ ebaai, kua lɛ̈ŋ yic bik liek eköuny baai ku baai nhöm.
1. Raan eben alɛn yic bi lɛ̈ŋ kede erot, kemen bi rɔ̈m kek kɔc kok.
2. Aci leu bi raan pëëc cin bɛi ekake edieny.
Raan eben alɛ̈ŋ yic bi tak ka lau nhöm popuonde, yanhde kua lɛ̈ŋ yic bi yanhde waric kemen ke ye thëëk kua lɛ̈ŋ yic bi pioc ku yeknhöm ku nyooyh ku tiit ka thien keme ekɔc nhiim.
Raan eben alɛ̈ŋ yic bi wetde luel ka lau nhöm kue yic ken egäm ewel ka launhöm ka cin raan la thin ku y'oŋ ewel ku tektek ku cɛɛl kek edhol ci takic ka ci luui aken ewuad.
1. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi mɛt akutic kua kuut la lik.
2. Aci leu bi kuat eraan mat akut ci wic yic eriel.
1. Raan eben alɔɛŋ yic bi lui miric panden bi kuany egai ekɔc ekuany.
2. Raan eben aleŋ yic bi lui ci min ekuat eraan lui baai.
3. Ke wic kɔc ebaai yen eya rie e mir. ku ke wic kɔc kene ekueny kueny bi kam bi yaa weenic ekuany aliklik ka kɔc thöŋ nhiim kemen bi loui te wen bi raan cuet ka lau nhöm.
Raan eben ka ye raan aakutt ekɔciic aalɛ̈ŋ yic bi köny ekɔc bai ku kɔc epinynhöm ka cit te ye panden ye loui thin ku yith epirde ku cieŋ ku wëët ci rot pal athɛkde yic la tuɛ̈ŋ ku thiek yicde.
1. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi lui ku kuany ka cit te wic e yen kua lɛŋ yic bi köny bi lui.
2. Raan eben alɛŋ yic bi lui a riob thoŋ nhöm eloi yic ka ci yic tiel.
3. Raan eben alɛ̈ŋ yic bi riob ariob ci gam bi rot muk apth ku juak ekak awen bi pirde cɔkpiny.
4. Raan eben aleŋ yic bi dit ku mɛt akuic bi ka ke tiit kɔth.
Raan eben aleŋ yic bi lɔŋ kemen bi cin lau ku nyoth enin ken eloi ku kol cin yen loi thin.
1. Kuat eraan alɛŋ yic bi pir ka piol goup ku mit puou ka pande ecampathic, kua leth ku ten enin ku ka wen ekɔc kouny baai kua lɛŋ yic bi pir cɔk nyinic ke cii yen lui, ku tuany, kemen ci bäl ku lɛɛr kemen ci dhiöb ku la kak awen epir mietic, ka leu yen cin thin.
2. Meth ku man alɛŋ yic bi kek köny ku muk kek apath ku mith eben athöŋ nhiim bi kek tiit baai mith dhëth mɔc kek ku mith e lim.
1. Kuat eraan alɛŋ yic bi pioc kua dhil epioc epath tueeŋ, ku pioc tueeŋ adhil emac eya nhöm, kua pioc etɛɛt ku loi loi ecin ku cɔl pioc den la tueeŋ apiolic, bi nhöm thöŋ ka jaŋ.
2. Ku wɛɛt ke ku bi thiekic ku thëk ka ye raan ku lau enhöm la tueeŋ e cieŋ ku pëlpiny ewel ku määth ekem e wuuut ku la kuut, ku köny thaai epinynhöm bi door muk.
3. Warken emith alɛŋ yic bik mithken wɛɛt cit te wicke.
1. Kuat eraan alɛŋ yic bi mɛt ka lau nhöm epir ekɔc ebaai yic, ku bi liek etɛɛtic kua jueer erin ela tueeŋ epioc ku bi kak bi ben bɛi yhin kɛc köuny.
2. Kuat eraan alɛŋ yic bi ka path ku cieŋ ken epioc tiit.
Kuat eraan alɛŋ yic bi liek ecieŋ ekɔc epinynhömic, bi yithke ku lau enhöm ci nyooth ecɛɛl ken yic yok egai.
1. Raan eben adhil kɔc loui bi yen nyouth lon te yen ekɔciic bi dit ka lau nhöm.
2. Raan eben adhil yithke thaap ka kacit te ci looŋ yen nyouth thin bigɛmgɛm e yith e kɔc kök, ku lau e nhömde kua thɛkden, ku jɔl aathöŋ nhöm e loiloi yiic, ku ka pɔth eyok eben ku jam aathɛɛk eciɛŋ ekɔc epaan ekɛc thoŋ nhiim.
3. Aci rot kaŋ lɛ̈u athɛr bi yith kak thaap ka ce te wen wic thai epiny nhöm ke thin.
Acin wɛt lɛu bi war kemen bi cɔkpiny e cɛɛl ken yic ku luel ala ka ci pan ken kemen raan ken aci looi bi lyiith ku lauenhöm ci bɛn thin rac.


text:
Juän abuɔr
Juän abuɔr ee tuany ye thiënthii cath aliiric cɔl Salmonella Typhoid yiëk kɔc. Atuɛny kënë ee thiëipiny pïuyiic nɔŋ Salmonella Typhoid ye thiënthii yäth kɔc gup dhöl laroor ku dëŋ pïu rɛc nɔŋ acuɔl.
Juän abuɔr ee thök kaam nïn thiäär ku ŋuan tɛ̈dɛ̈t ke ye pɛɛi. Arɛmde ee rot nyuɔɔth nïn 10–14 cäŋde cök ciëën. Na këc döc lac yök, ke kaam raan tök ku diäk kɔc tuany kathiäär aathou. Kɔc tuany kɔ̈k juëc, aadöc yök ë thök pɛɛi cök ciëën.
Juän abuɔr atuɔ̈t guɔ̈p juak apɛi tɔ̈ piiny tënë 39–40 C thëmic. Yeen aya arɛm yiäc looi, arɛm nhom, diɛ̈lnhom (cïn lɔ̈ŋ, la wärwär, daai la yälyäl), ku thiɔ̈k ë puɔ̈u lɔŋ cäm. Akööl kɔ̈k, ee raan guɔ̈p ë janyiɛny, dɛ̈l luat—akuɔ̈ɔ̈k röt nyuɔɔth raan tuany guɔ̈p. Köldɛ̈t acïn kën ye nyuɔɔth.
Juän abuɔr acie lac yök bɛ̈n kɔ̈k ccïn yiic acuɔl, ku pïu rɛc. Cïtmën ye kɔcŋickäŋ ye tak lɔn nadë raan 400 aaye tuaany dɔm ë ruɔ̈nic pan Matnhom Pawuɔ̈t Amerïka. Ku alɔŋ pinynhom, tëcït tënë tïmëtïm 21 kɔc tuany aaye tuaany ë ruɔ̈n thok ëbɛ̈n. Cïtmën, pan India abaŋpinynhom, ërïn ye juän abuɔr tuany tök kaam tuɛny juëc rɛ̈ɛ̈r thïn apɛi wɛ̈t dïït acuɔl ku lïu käk pial ë gup. Juän abuɔr atɔ̈ ke raan ëbɛ̈n ye run 1–15.
Ala wal we lëu cïtmën Chloromycetin yen nyiaai guɔ̈pic. Atuaany alëu bï döc yök dhöl wal thɔ̈r ke thiëuthii.


text:
Pabak ë Thudän ë wëëuic
Pabak ë Thudän ë wëëuic[cokic | cok tënëyökic]
Pabak ë Thudän ë wëëu, ee kë ye cɔl piny ë wëëu la kök tuuc nɔŋic tiim ciek nɔŋ kuɔɔth la kötöt ku noon thiin ciek tɔ̈ në kɛmken ciek tɔ̈ në Apirïka ciɛl ku padaŋ de Apirïka.
Tëdɛ̈ŋ ku tɛ̈t[cokic | cok tënëyökic]
Käke biäk de pabak në lɔŋ dïït ë wëëu nɔŋ läk gɔl thok në pabak agut en lɔŋ lɔ pacuol [west] Apirïka, ee lɔŋ abaŋ thiin de pabak në ɣän thöny ke piny de Kamerun. Në pam de lääk cï kooth wei nɔŋic pëny atɔ̈ në baŋë parut nhom tueeŋ Thaɣara wëëudït ku lɔ̈k ë guöt tɔ̈ ruɔr alɛk thïn në DR Koŋgo. Piny ë pacɔ̈k acï thɔ̈ɔ̈ŋ nhom, cɔk në nɔŋ en biäk de kur thii ci Bɛr Albert gɔ̈ɔ̈l piny në pacuɔl Ithiopia.
Adëciil[cokic | cok tënëyökic]
Kuat de macthok de tiim ë nyok ku coi kï kenë wɛl thii ye cil piny nëke cök, cï man ë conibertum ku nuɔn lɔu ku gaau kenë nuɔn weŋ. Kuat adeciil tɔ̈ piny daan kenë akith yiic äka wan 1,000 thok të kueen ë keek në mɛ̈cken thook.
Kuat ë läi[cokic | cok tënëyökic]
Kuat ë läi cï thiök bïk thuny, cït akön cieŋ ror de Apirïka (Cad ku CAE], pabak Apirïka gɔ̈l, aluör [cheetah], kuanyjäŋ [leopard], kör ë Mathai [Maasai lion], ku jɔl yaa thiäŋ dït ë tɛt.
Diɛɛr në riäk ku muöök[cokic | cok tënëyökic]
Puör de atek ruönic ku ciɛŋ de määc ë läi juëc ee piny kiith nhom në nyuɔ̈th ku cäth dïït cin ë thok, abï piny döŋ ke cin wɛl bï yaa wëëuic, ku tem dïït de tiim ke mac ku cuëny ë mim ku many dïït ë ruöc.
Kënë acï tiim roor tek yiic bïk döŋ ë ke lok arëëtic. Emɛn ke piiny dït kënë guɔ rac aŋuot ë ke tɔ̈ arëër ke ke kënë gɛ̈l. Yäp ë läi ajaac ee töŋ de ka jööric. Në yic ciɛl col ku ciɛl ɣër cieŋ parut, ɣɔn thɛɛr ake cieŋ parut lɔ̈k dïït ë pïïr [ecoregion] ku ee mɛn acï yäp dït ajaac ke thuuny. Anɔŋ panhom ë läi kewutic tɔ̈ në lɔ̈k kɔ̈u alɔŋ ë thök de bai pan cɔl Kamerun ku Ithiopia. Ku ɣɔ̈n kɔ̈k cïke gël, ku yen ɣɔ̈n juëc acin käŋ arëëtic, ku de peei ee yäp ë thuëëc tɔ̈ pan ë CAR anɔŋic aɣɔɔu lik ke daai ë läi.


text:
Ka yï ye abaŋ gɛ̈tpiny, kɔɔc akut dun aa dhil akut määc kuany wälä akut bäny bë luui riɛn ken. Akuut määc aa laŋ bɛ̈ny, raan wël tɔ̈ɔ̈u ku raan wëëu tɔ̈ɔ̈u. Kɔɔc cë kuany kä yiic aa kɔɔc muk mäktab ku kɔɔc kɔ̈k akut määc aa kɔɔc akut ë path.
Tɛ̈n aguir ce luui ë mal, kɔɔc tɔ̈u akut määc yic aa ce dɔ̈m. Na ye raan tööŋ kɔɔc akut ë määc ka yïn a bë lui tɛ̈n guiɛ̈r, määc ku tɛ̈ktɛ̈k aguiɛɛr.
Yeŋö kën lon kɔɔc akut määc?
Ba ye raan akut ë määc, ka ye nyuɔɔth yïn a cï löŋ thɔn ba käŋ aguiɛɛr muk nhïïm. Na cɔkalɔn bï löŋ yï tiit kɔ̈u ba cï ben thöŋ kek raan mac akut këc gätpiny tɛ̈ leŋ yen kä wääc, ka thää bï löŋ yï tiit kɔ̈u ee tɛ̈ cïn loiloi ku tiiŋ nyïn.
Ka yï ye raan akut ë määc, kä ba ya looi aa leŋ yiic muöök luɔy ku lööŋ aguiɛɛr, ku aguiɛɛr a kuany lööŋ cök, na cë luɔy thany ka looi, ee käcëgɔ̈t alɔŋ wëëu ŋiɛc tɔ̈ɔ̈u ku a lëu bë käny ke cool. Kën a ye nyuɔɔth alä kuat raan cë kuany akut määc yic a bë dhiɛl laŋ ŋiëëc wälä a bë ŋiëëc dhiɛl piɔ̈ɔ̈c ku bë loiloi kä ŋiɛc looi.
Yïn a bë dhiɛl luui puön ɣer ku yïn a bë käk kek nhiɛɛr amada dhiɛl looi ku loi luɔn du ke yï tïïr nhom, ku a ŋic ku a cï ye waar yic. A path ba lëk ba yök luɔn du yic cï wel bë ya kë dɛ̈t kony yïn yiɛnh du wälä mäth duun dɛ̈t.
Yïn a dhil luui aya ë puön ɣer tɛ̈ cï kë wïc ku kë wïc aguiɛɛr ke nhïïm deeny. Cëmën, kɔɔc ye dɔ̈m aguiɛɛr yic aa lëu bïk ya kɔɔc akut ë määc kekëdäŋ aa cïk lëu bïk cuɛt tɛ̈ leŋ yen lon cuët ku ee lon thiääk ke keek wälä aa cïk lëu bïk rëër thïn tɛ̈ cuɛt kɔc.
Löŋ Gɛ̈tpiny Amada ee loiloi käk kuany yiic apath. Apath bë kɔɔc akut ë määc loiloi ken deet löŋ yic ku dɛtkä keek lööŋ kɔ̈k thiääk kek aguiɛr dun yiic. Tɛkdä ka wek aa bë bɛn la wïc lëk kɔ̈k tɛ̈n raan cë lööŋ kueen wälä Mäktam Tijäär Alal.
Loiloi akut ë määc ye kä ŋö?
Akut ë määc ëbën a leŋ loiloi ril cï löŋ thɔ̈n keek alɔŋ aguiɛɛr kekëdäŋ kɔɔc akut tööŋ ë määc aa bë ya laŋ loiloi gɛ̈ɛ̈r thook. Abɛ̈k loiloi kä aa wïc lon dït, ka yeen apath bï akut takic bë abuɔth bɛ̈ny kuany.
Bɛ̈ny
Bɛ̈ny yen ee ye them bë akut ë määc cɔl a mac aguiɛɛr. Bɛ̈ny yen amɛtmɛɛt akut ë määc cɔɔl ku nyuuc thïn bë amɛtmɛɛt cɔl a latueŋ tɛ̈ cït tɛ̈ cï löŋ luɛ̈l yeen. Amɛtmɛɛt akut ë määc yiic, bɛ̈ny, aya, yen a leŋ riɛl lëu bï yen wɛ̈t tek yic tɛ̈ cï kɔɔc cuɛt nyïn thöŋ kuaany yic ku yen bɛ̈ny a dhil wël dhuk kɔ̈ɔ̈th pɛɛy thok ëbën ku ruöön thok ëbën.
Na ye aguiɛɛr kɔɔc dɔ̈m, ka a dhil luui apath kek kɔɔc luɔy ëbën, alandeen kek bɛ̈ny kɔɔc ë luɔy. Ka ye raan wat aguiɛɛr nhom, bɛ̈ny yen a athör ku amɛtmɛɛt luɔy lac thany yiic ku thäät kɔ̈k ee yen aguiɛɛr jääm thok tɛ̈ leŋ yen wɛ̈t thiëc alɔŋ aguiɛɛr.
Raan wël tɔ̈ɔ̈u/amuɔ̈kwël
Amuɔ̈kwël yen a cï löŋ gäm lon bï yen käcëgɔ̈t cë thiääk kek wëëu ya tɔ̈ɔ̈u tɛ̈n amada cëmën cï ye kuany yic ë löŋ yic. Na këc raan wël tɔ̈ɔ̈u loiloi kä looi löŋ yic, ka tɛkdä ka cë awuöc looi.
Loiloi raan wël tɔ̈ɔ̈u aa leŋ yiic lëk Mäktam Tijäär Alal alɔŋ kuat kë cë rot waar tɛ̈n bäny akut ë määc, lööŋ amada wälä tɛ̈nëyök agut gɛm dhuŋ wɛ̈t kɔ̈u alɔŋ wëëu amada.
Amuɔ̈kwël a dhil rot guiir, bë käŋ amɛtmɛɛt akut ë määc ya tuɔɔc aɣeer ku muk wuök ken. Athör bɔ̈ tɛ̈n akut ë määc ee lon raan wël tɔ̈ɔ̈u ku amuɔ̈kwël aya a lëu bë ya yen akuën kɔɔc aguiɛɛr muk nhom.
Amuɔ̈kwël a lëu bë kɔɔc kɔ̈k tɔ̈u akut lim bïk ye kony kekëdäŋ yen ye tööŋ yen a bë ye dhiɛl deet lɔn cï luɔy looi apath.
Raan wëëu tɔ̈ɔ̈u/amuɔ̈kwëëu
Kɔɔc akut ë määc ëbën kek aa leŋ nhïïm määc ë wëëu amada kekëdäŋ amuɔ̈kwëëu yen ee wɛ̈t dhuk kɔ̈u tɛ̈n akut ku tïŋ apath lɔn ye käcëgɔ̈t lɔŋ ë wëëu yith.
Amuɔ̈kwëëu a dhil kuat anyuth ë ɣɔɔc amada tïŋ ku tɔ̈ɔ̈u, ku dhil ŋic lɔn cï wëëu tɔ̈ɔ̈u apath, wëëu wïc aa cë cuat piny ku kuat cɛk a cë thany tɛ̈ cït tɛ̈n löŋ amada. Na ye amada kɔc luööi, ka kɔɔc cë luööi aa lëu bïk loiloi abɛ̈k ye loiloi kä yiic ya looi kekëdäŋ amuɔ̈kwëëu yen a dhil ye deet lɔn cï luɔy looi apath.
Amuɔ̈kwëëu, aya, a ye ŋɔ̈ɔ̈th ka wɛ̈t luɔn de ya dhuk kɔ̈u, ku dhuk wɛ̈t lon raan cɛɛth (auditor) kɔ̈u ku bïï kë cï bɛŋ lueel amat dïït ruöön yic tɛ̈ wïc löŋ yeen keya.
Kɔɔc kɔ̈k akut
Na leŋ akut duun ë määc yic kɔɔc kɔ̈k, ka bï lööŋ tööŋ rɔm kɔɔc akut ëbën mac. Ka we ye abaŋ akut ë määc, kɔɔc akut kä aa bë nhïïm laŋ lon wël aguiɛɛr kekëdäŋ, aya, aa lëu bïk kuat raan tööŋ tɔ̈u akut yic ya kony ë loiloi cït gɛ̈tgɛ̈t dhuŋ wɛ̈t kɔ̈u wälä gɛ̈tgɛ̈t athör liɛɛm wëëu.
Aguiɛr dun, aya, a lëu bë akuut kɔ̈k looi wälä akuut ë luɔy bë akut ë määc kony. Akuut kɔ̈k cït käkä aa ce wïc ë kuaany (election).
Lëk kɔ̈k:
- Lëk ë Mäktam Tajiir Ɣɛr Puöu alɔŋ akuut määc ku tiëŋ kɔc puöth
- Manha caath lëk kɔ̈k tɛ̈n Mäktam Tajiir Ɣɛr Puöu ba deet lɔn ŋuɔt yen yic emën:
- Panpiööc Dït ë Tëët Queensland a leŋ lëk alɔŋ Akuut määc
- Panpiööc Dït ë Tëët Queensland a leŋ lëk alɔŋ Loiloi ku kuaany akut määc
- Waraak kuaankuɔɔny wut alɔŋ Akutm ääc wälä akut kɔɔc mɛ̈c


text:
Abel Alier
Abel Alier (dhiëth ruɔ̈n 1933) ayee aŋiɛcwëlëmiir de Paguot Thudän yee loi keye Akonybënymacbaai cök 1971 agut 1982 (ɣɔ̈n yee Nimëri acë yaa Bënymacbaai de pamac) ku keye Bënymacbaai de Akutëwëëtdït de Löŋëriɛl de Baaibïkrötmac de Paguot de Thudän cök 1972 agut 1978. Ɣɔ̈n cï Thudän nhomlääu yök në Amatnhom Panŋaknhom në ruɔ̈n 1956, Paguot de Thudän akëc döŋ keye pamac rotërot, ku jök rɔt töŋ thou rin kënë. Töŋ kenic yɔɔmapuruuk tök acë yaa Anyanya I, yee ŋɛ̈ɛ̈r Jothep Lagu. Abel Alier acë yaa aŋiɛcwëlëmiir yee tiam bë ɣöndït ë piööcde thol apiɛth në kɔc ke Paguot de Thudän juëcic. Yen ee duluk, raanëloŋ de yinyraan, ku maluï në biakde Kërëthänooi në Thudän, ku lëëc cok arëëtic në Pinynhom ëbɛ̈n. Yen ee duluk tök në Luökdït Kënaköluööt de Yictɛ̈kkɔc Kaampamaac në Den Ɣaak ku aye aŋiɛc keye raanëloŋ Kërëthäno cïkökbëtɛɛm Thudänic. Athöörde yemɛnthiökbëtɛɛm ee Southern Sudan: Too Many Agreements Dishonoured ('Paguot de Thudän: Amɛt dhiat juɛ̈c cïkë dhölic').
Runtueŋ (1933–1972)[cokic | cok tënëyökic]
Alier adhiëth ruɔ̈n 1933 në Baai Boor, Pawut Nail Thöny, të ënɔɔnë Thudän de Rip-Aŋland, në köŋ yee ëmën tɔ̈ biak de Paruël Thudänic.
Amat Addis Ababa (1972)[cokic | cok tënëyökic]
Ruɔ̈n 1972 amatëdɔ̈ɔ̈r acï thäny në Addis Ababa, Ethiopia. Abel Alier acë yaa raan töŋ thiekic arëët në amat kënëyic, cë Paruël de Thudän puol bë miirmackoor nyuc në Juba. Abel Alier yeen akëc yɔɔtwei mat, lakin yen acë dap yaa thiekic në kony bë amatëdɔ̈ɔ̈r jamic kaam Parut ku Paruël de Thudän.


text:
Nail
Nail ee kiir tɔ̈ Pan Apirïka. Yeen ee kiir bärbëtɛɛm Pinynhom, të cït 6,650 km, ku ee wat bë lɔ Wärdït Mapinycielic thiääk kekë Alekdhandaria.
Nail Ɣer ee wat Baau Biktoria tɔ̈ Yuganda ku ɣeet Thudän lɔŋ Kartum bë lɔ rɔ̈m kekë Nail Tɔ̈c, bë lɔ ret Ijip. Nail Tɔ̈c ee ret Ithiopia. Pïu kë cït 300 timëtim meter ŋuälayicdiäkic ee wat Nail aköl tök.
Nail arilic tënë bɛ̈i ye yen wat thïn. Gɛɛthdït juëc tɔ̈ Ijip aacï buth ke tuɔ̈ɔ̈mnhïïm kiir. Yeen aya aromcökdiäk aa thiääk në Nail. Aabaŋdït ë pïu yenë pur ku yenë kɔ̈k loi Pan Ijip, aaye Nail bɛ̈i alɔɣɔn, rin baai tɛ̈dït atɔ̈ ror liɛɛt. Nail acë arilapɛi tënë kɔc thɛɛr pan Ijip. Ɣɔn thɛɛr Nail aye bor ruɔ̈ɔ̈n thok ëbën ku kɔc aa keye cɔk nɔ̈k të cïn yen pïu juëc tënë puɔ̈r. Kɔc thɛɛr pan Ijip aake ya aguɔ̈t yök alɔŋ Nail.
Kuat läi tɛ̈kthook, tɔ̈ nyiɛ̈ŋ, diɛt, rec, ku käkɔ̈k juëc aake ciëŋ Nailic tëdɛ̈t ke thiɔ̈k pïu Nail. Aake cie läi kapɛ̈c ee rɔt gei në Nail, agut kɔc ke rɛ̈ɛ̈r tɛ̈ɛ̈në aake ye wïc pïu tënë loiloi akölaköl, kë cït lɔ̈k, dhɔ̈l ë pïu, puɔ̈r ë käcïpur, ku loiloi kɔ̈k.
Arɔmcökdiak aake cï buth ke thiääk Nail, wɛ̈t wic kek bë aleel kurmac bï ɣäth në riɛthdïït gɔl në Athuan.
Käthɛɛr ë wët Nail[cokic | cok tënëyökic]
Wët Nail abɔ wët ë thoŋ Girik ke col Neilos (ὁ Neῖλoς). Neilos abɔ wët ye luɛlde 'lil kiir'. Në thoŋ thɛɛr Ijip, Nail ye cɔl Ḥ'pī tëdɛ̈t iteru, luɛlde 'kiirdït'. Në thoŋ Koptik, wël piaro tëdɛ̈t phiaro, lueelde 'kiirë' abɔ rin thɛɛr kënë.


text:
We provide translated written information, audio and video to help you learn more about our payments and services.
Ɣok aye awɛ̈rak cï kek geeric gam bïk yïn ya kony ë kuɛ̈n de ariɔmdu ku kony-kony.
Na yïn aye luɔi looi mäkäna bïn akuny wïc ku aciën tënë ë yï wël kuan cï waarïc yök,ka dhïɛl ɣok yuöp talapuun dan ë Talapuun thook-juëc looi. If you are using assistive technology and cannot access our translated information please contact our multilingual phone service.
Kuen / Read
Daayë në kuat de kä kuɔɔn cë ke göt cë ke waar yiic, ye wɔ yiën wël në lɔŋ deen de wëu ku loiloi.
Browse our range of translated written products, which offer information about some of our payments and services.
- Are you travelling outside Australia? / Yïn jäl baai Ɣothralia ba la keny pandä?
- Avoid a debt / Naak këny
- Consent to disclose medical information form (SA472) / Gam Bï Lɛ̈k Wël Tuany Yeguɔp
- Crisis Payment for Humanitarian Entrants
- Family and domestic violence. It’s time to say enough / Baai ku tɔŋ baai. Ee thaa kɔɔr benë ye jäi
- Family Tax Benefit
- Financial assistance for students / Guruc kuony de mïïththukul
- How to make a complaint or provide feedback / Ba guel/luel de ken ci yïn daŋpuou guïr kedä
- Rent Assistance
- Skills for Education and Employment
- What if you do not agree with a decision?/Ɣeŋö na yin akëc gam ye këdäŋ taak yic?
Piŋ dhël / Listen
Family and Domestic Violence / Macthok ku Tɔŋ Baai
Piŋ dhël ye ɣok kɔc geei kɔ̈ɔ̈th ku konyku keek tɛ̈ ye kek kɔɔc ye nɔ̈k bɛ̈ɛ̈y keen ceŋkä yiic.
Listen to how we support and provide services to people affected by family and domestic violence.
Kuen aiuiɛ̈ɛ̈r de Families and Domestic Violence mɛn ye dhöl yenë käŋ kuany cökthïn / Read the Families and Domestic Violence claim process transcript


text:
Nӧɳ këwïc bä thïëc tënӧɳ känthër?
Käpïëth ku jän këk äkïm dë känthër tënӧɳ Äkut Känthër. Mëëth kuän dë äkïm känthër älëu:
- bï yïn tuӧc wët älӧɳ dë känthër.
- bïïk äthëëm känthër kuänyïc ku ädӧӧcdë dhӧl wën puӧlïc ku yë dëëtïc.
- bä jäm älӧɳ këwën yë yӧk yïguӧp, kuät rïӧӧc wulë thïëc yën tӧu këk yïïn.
- ku bïï yïn yïëk wëët älӧɳ dë kuӧny yën lëu bï kӧny ägut kuät kӧk ku kuӧny wëëu.
Jäm këk äkïm känthër, këk dugëër.
Cӧl 13 14 50 tënӧɳ ärïӧp dë cӧӧt bäï (kucïë mӧbäl) Kӧltӧk hët Kӧldhïëc, 9äm - 5 pm ku buӧth äkuëny kënïc:
- Luël thӧɳ yën wïïc.
- Ku tïït dugëër länykӧu (ku lëu bï këcït dägïkä 3 lӧӧm).
- Ku thïëc dugëër ku rӧm këk Äkïm dë Känthër Victoria länykuӧny 13 11 20.
- Ku yïn äbï cӧl äräm këk dugëër ku jӧl yä äkïm känthër.
To view the following files you need Adobe Acrobat Reader. Download it for FREE


text:
Manywëëth
Manywëëth ee riɛl ye looi në thiɔ̈ɔ̈ŋ ë manywëëth. Ee riɛl yeku luɔ̈ɔ̈i bë wëth ku käkthiɔ̈ɔ̈ŋ yaa ril. Tɛ̈ cïï thiɔ̈ɔ̈ŋ cath, ke manywëëth aye cɔl ka "manywëëth ciecath" thïn. Tɛ̈ cɛth kakthiɔ̈ɔ̈ŋ, ka cë yaa kuëërriɛl ë manywëëth, ye cɔl akölda "manywëëth cath". Ruɛl yen ee käk manywëëth ye tïŋapɛi käŋpinynhom, ku manywëëth ciecath aa käŋ cɔk bë nuɛ̈t kamken. Tɛkdä ke yïn acë manywëëth ciecath kaŋ yök të cï yïn atuɔckïtcath jak nyin. Mukë manywëëth nhom apath akölaköl. Manywëëth acie këpath bë mat ke pïu.
Manywëëth ciecath aalooi rɔt tɛ̈ aa akuënthok ë lɔ̈klökthinnyɔt apɛidït ka apɛithi në nyinmot ë këyejakic. Tɛ̈ cath lɔ̈klökthinnyɔt tɛ̈ akuënthokë apɛidït lɔ tɛ̈ akuënthokë apɛithi, ke kuer ë lɔ̈klökthinnyɔt aalooi rɔt, ye cɔɔl kuëërriɛl ë manywëëth.
Kɔcŋickäŋ aacë yök lɔn manywëëth lëu bë cath cïmën pïu tɛ̈tök bï lɔ lɔŋ dɛ̈t, keye manythi ka keye kuëërriɛl wëthic. Kek aa ŋic kuat riɛl manywëëth ku tɛɛmde wiëntok le wïndɛ̈t. Ayeku tïŋ këaarotlooi tɛ̈ thiɔ̈ɔ̈ŋ ë manywëëth tɛ̈tökic ee dïtapɛi ka koorapɛi cïï guɔ tɛɛm.
Tɛ̈wäär ruɔ̈ɔ̈nbuɔt 19 yen acï manywëëth bɛ̈n luɔ̈ɔ̈i në ë pïrda ëbënic gut ye tënë ku ye cie kë riɛl path tende ka riɛlaciëk cï tïŋ määrdeŋic.
Acë kɔcŋickäŋ yök lɔn alëuku buk manywëëth looi tɛ̈ bɛ̈ɛ̈k ok adamluöŋ tɔ̈u tɛ̈ thiääk kek wiën wëëth tëade, tä tɛ̈ ok kätiɔp cuëny acɔpic alɔŋ thïn kekë wëëth karou cï thöŋ.


text:
Rom
Yesu pi wel wiak kutömweri sëën wë krismaki 27 pöta ök won sëën Pool pi Korin kak wë pep epwer retëng ëak öng Pipi pöp mangkën wak së Rom kakë ingre morörö mena. Rom ka pö Itali yangerakë ka kaöaö. Pool pi Rom kak së ngönën ya mënak Yesuu ingre morörö kaamök elmëëpënëak kent kön wia. Pötaanök pit ëwat sak kopëta wasëpënëak epwer retëng ë mena. Pep epwer Poolök ingre mor, Yutaare omën ngönën köpël wëaö pöröaan ëa.
Pool pi epël ëa. Omën pourö, Yutaare ngönën kopëlörö, utpetatë öngpök wë. Omën Yesuun kön wi kosang yewesauröakëër Anutuuk, “Wotpilörö,” pël ya. Omën pörö Ngëëngk Pulöök utpetatë öngpökaan ent ë ulmëën Yesuuk yal mënak wëwë ngolöptak wë.
Pöt epël wia.
Ngön ngës rëaut 1:1-17
Wëwë ngaante 1:18–3:20
Anutuuk utpetetakaan kama niöpnaata ngönte 3:21–4:25
Kristook yal menak wëauta ngönte 5:1–8:39
Anutuu Israel omnaröen elmëëpnaata ngönte 9:1–11:36
Ingre moröröa wëwëeta ngönte 12:1–15:13
Ngön mëët 15:14–16:27
1
Pool pim ya mëneimauta songönte
1 Ne Pool Yesu Kristo pim ya omnampök pep epwer retëng ë yaningk. Anutuuk neön pim ngön yaaö omën sak wëën pi ne pim ngön ompyaut aim ömëak neulëaup. 2 Ngön ompyaö pipot ngaanëër Anutuuk tiarën ök niapënëak tektek ngön yaauröen kosang wesak ök maan ngönën pep ngëëngkweri retëng ëaut. 3 Ngön ompyaö pöt, Anutu pim Ruup omën sak Tewit pim kurtakaanöröa naë oröa. 4 Pël ëak lup kölam wakaima. Pötaanök Anutu pim weëre kosangöök weletakaan wal ë moulmëak pim songönte tekeri wasën tiar, “Yesu Kristo pi yaap Anutuu Ruup,” pël yewas. 5 Anutuuk elmëën Yesu Kristook komre kolap elnëak pim ngön yaaö omën newesa. Pi omën yang kaö poutë wëaurö pim ngön ngaarëk wak Kristo piin ping wasënëak pël ëa. 6 Ar Rom kak wëaurö arta Anutuuk pitring Yesu Kristo pim omën sënëak yas niiaurö.
7 Rom omnarö ar Anutuuk lup sant elniak yas niaan pim omën sak wëaurö. Ne arimëën ngön epët retëng ë yaningk. Tiarim Pepap Anuture Aköp Yesu Kristo piarpim komre kolapre mayaap pöt arim naë wiaap.
Pool pi Rom omnaröen iteempënëak ëa
8 Ne wet rëak ngön epët ök niamaan kat wieë. Arim Kristoon kön wi kosang yewesauta ngönte yang poutë omnaröak yaan kat yawi. Pötaanök ne arimëën Yesu Kristoon yoöre ërëp yemaan Anutuu naë yes. 9 Pöt Anutu nem kosang ngentiak ënëm yeem pim Ruupë ngön ompyaut ök yamëëaupök neen itena. Pi neen ëwat wëën ne kët ël epotë arimëën kimang maim wë. 10 Ne wet rëak arim naë newaisën wë Anutuuk kön wiin ompyaö ëën kan nent koir nangkën waisumëak kimang maim wë. 11 Nem waisumëak kent yaë pöta songönte epël. Ne wais rë nuulön Pulöökaan kaamök nant wak kosang sak önëak kent pan yaë. 12 Pöt nem kentöök arim kön wi kosang yewesautak ne kaamök yaalnëën nem kön wi kosang yewesautak ar kaamök yaalniin pël ëak tiarim lupöt taë niwasëp.
13 Nem karurö, ar nem songönten ëngk ma e wasnganëën kat wieë. Ne omën maimaröa naë së ngönën ök maan Anutuu naë rë olëa pöl wet rëak arim naë wais ngönën yaata kë tapët iteempëak kent kön wieimaut. Pël ëautak akun poutë omën nantök kan newariin arim naë waisumëak poprak ëeimaut. 14 Anutuuk ngönën ya epët nenaut yak omën pourö, kakaan kosangöökë ëwatre köpël pourö ne yok pangk ök mam wesaut. 15 Pötaanök Rom omnarö ngönën epët arënta ök niamaataan ya walwal yaalnë.
Ngön ompyaö pöt Anutu pim weëre kosangtaringët
16 Yaap, ne ngön ompyauten ëö naën yaaup. Pipët tiar omën pourö Anutuun kön wi kosang yewasën ompyaö yaniwas. Pi wet rëak ten Yuta omnarö pël elniak peene ar omën muntaröeta tapël yaalni. 17 Pöt ngön ompyautak Anutuu tiarim saun won wasën pim ëöetak wotpil wë pöta songönte epël pet yaalni. Tiar ngës rëak Anutuun kön wi kosang mowasën wotpil niwasën kön wi kosang yewesautak öpa. Pöt ngönëntak epël wia. “Omën Anutuun kön wi kosang mowasën wotpil mowasëpna pipop wëwë kosangtak öpnaap.”
Omnarö pit Anutu kasëng mena
18 Anutuuk omën pi kasëng menak utpet eimeë pim ngön këët ngep yaalmë piporöaan kangiir pim ya sangënte kutömweriaan tekeri yewas. 19 Pöta songönte epët. Anutu pim songön nant tiarën pet yaalni. Pötaanök pim songön tiar omnaröa itaampena salöt tekeri niwesautak omën utpetat yaë piporö itaampënaaten kaaö yaëën Anutuuk kangiir ya sangën elmëeim wë. 20 Ngaan panëër Anutu pim omnant pout ket ëa pörekaan wais peene e wë eptak oröa pim omnant ket ëa pötön ityaangk. Anutu pöp omnaröa itnaangkënëp pim omnant ket ëa pötök pim retëngre weëre kosang pömpel om wiakaim wiaapnaampel pöt tekeri yewas. Pötaanök omnarö pitëm utpetatön, “Epot utpetatok pël newasën,” yok pangk pël naëpan. 21 Pöt tol ëën? Pit Anutu wë pöten ëwat wëak won wiaana ëëpna pöl Anutuun ping wesak yoöre ërëp nemaan kön irikor selap pan eim wëën pötök kör mokoëën koö panëëtak wëën kön won sak wakaim. 22 Pël ëeë pitëmtën, “Ten ëwatörö,” pël aö pitëmtën ing ti wak ya pötak kaökauröa ök yes. 23 Pël ëeë Anutu, ëwa pepap wëwëetaringëp, piin yaya nemaan omën kö yesaut omënere intre imënre kamalre pöröa könöt ket ëak pötön yaya maim wë.
Utpet ke nentere nent eima
24 Pël yaëën Anutu pi pit kasëng mangkën pitëm könötök kentre kaur kësang koirak kentöröa ök eimeë pitëm möönre koröpöt kewil ë pet yair. 25 Omën pël yaë piporö Anutu pim ngön këët kasëng menak pöta kangiir ngön kaarötön yaap wesak omnant Anutu pim ket ëa pötön Anutuu urtak yaya maim wë. Pël ëaap omnarö tiar kët ël epotë Anutuun yaya maim öpa. Yaap.
26 Pit utpet pël yaëën Anutuuk kasëng mangkën kentöröa ök kentre kaur utpet panë eim wë. Öngörö pit Anutuu kan yaö mëëaö pö sëp wesak öng muntaröaring omën ëöaat eim wë. 27 Ën ompöröeta tapël öngörö sëp wesak pitëm lupötë kentre kaur pötök es ket ëak yokotön ompörö pitëmënt pitëmënt utpet panë ëeim wë. Pël yaëën wa irikor pöta kangut lupre koröp poutë yeö.
28 Pit pitëm könötök Anutu moröak öpnaaten kaaö ëa. Pötaanök Anutuuk kangiir pit wil moulmëën pitëmtë utpet pötë ënëm eimeë omën utpet ke nentere nent omnaröa naënganë salöt eim wë. 29 Pit omën utpet ke nentere nent pitëm lupötë peö ëak wia. Pit utpet ëëre korar ë, omnantön kentre kaur ëëre kööre tok ë pël ëeim wë. Pit war ëëre omën mën wel wi, ngön nga elööre kaar aan muntapëët ëp ë, muntarö utpet mowasööre omnaröa ngönöt kain wak kaö wasööre 30 ëöetak ökre was aö pël ëeim wë. Pit Anutuun kööre tok elmëëre ngön ë olëak aö, ieping ëëre pitëmtok pitëmtën wak isak aö, utpetatëën kan ngësööre ëlre peparöa ngön wa olaö pël ëeim wë. 31 Pit ëwat wonörö, ngön apnaatak pitëmtë ngön pöta ënëm naën yaaurö. Pitëmtë karuröen kent naën eimeë muntaröenta yaköm naën yaaurö. 32 “Omën utpet ke pipot yaaö piporö wel wiipnaat,” Anutu pim ngön kosang wesa pöt omën piporö pit ngön pöt yok ëwat wë. Pël ëaap pit köntak utpet ke pilöt yaë. Pël yeem pitëmënt naën, omën muntaröeta tapël yaëën pit itenak ërëpërëp ëak taë yemowas.


text:
Dinka
YUPE
132 111
NYA EBEN ANƆŊ YIC BE YA METH KU
LOI KAPIATH AKOLLƆTUEŊ PIIRDENIC.
Thiëk ë riɛl miththii.
Australian aye rinythii muɔc te lau be kek kapiath apei takic ku loi kikek piirdenic. Raan eben anɔŋ yic bek raan thiëk kekruɔt lɔc. Thany thiëk e riɛl tenɔŋ nyanthii aye kapieth biruɔt loi piirden aköllɔtueŋ rac. Aye kek pen lau be kek lɔ gɔ̈tic ku riɔ̈k piir pieth de ruɔ̈n rinythii ku meth. Loi kene e luŋ dhɔŋkɔu. Cɔl kek a kuany piir piath aköllɔtueŋ.
Yeŋo ë thiëk riɛl?
Thany ë thiëk ë riɛl e teci raan (kɔc karou) thiak ka kin gam ku detic ke gam. A leu bikek math, riäc, wa thenyi kek thiëkic.
Ye raan thäny thiëk ë riɛl kada?
Kɔc a leu bikek thany e thiëkic ne guɔ̈pden ku tëktëk. Kene a leu biruɔt loi puɔt guɔ̈pic wa guac riɛl, riec, mac, ku jɔtwe thukuulic, wa lek raan ɣook bï pandun rac rïn tecï yïn thiëk gam.
Yeŋo e thiëk ë riɛl de miththii?
Thiëk riɛl de nyiirthii aye cɔl thiëk miththii e riɛl, aye teci menh kene ruɔ̈nke ɣet 18 thany thiëkic ë riɛl.
Ne luuŋ ke Australia, mith ken ruɔ̈nken ɣet 18 acï leu bek luŋ de gam de thiëk gaam. Meth nɔŋ ruɔ̈n 16 ku 17 anɔŋ dholtok leu bekek thiak teci makama gam wa mëdhiëëth. Raan kene ruɔ̈nke ɣet 16 acï luŋ Australia gam bi thiak tecek ŋoruɔt loi.
Ayeŋa lui thiëk ë riɛl de mithii?
Thiëk ë riɛl de mith acenhom ceŋkuattok, akutnhom nhialic, wa kuat.
Thiëk ë riɛl de miththii e awac tenɔŋ luuŋ Australia.
Thiëk ë riɛl de miththii e awuuc tenɔŋ luuŋ Australia. Aye thiëk riɛl. Kuat raan loi guir e thiëk miththii ë riɛl a leu bi mac gut ruɔ̈n ka dhorou.
Kɔck ka a leu bek ya kɔc ruai, kɔc maath, kɔc lui guir ë thiëk, kɔc ë thiëkthiëi, ku bany akotnhom wel nhialic. Luŋ alui a gut tenɔŋ thiëk wa athiëi aye ceŋ ë kuatic, wa akotnhom ë wel ke nhiliac, ku thiëka acï luŋ kek gam.
Aye awac ë luŋic te bei raan pandet Australia wet bën thiak ë riɛl, wa jɔt Australia wet beyen lɔ thiak riɛl a ɣeer. Kɔc be kek dɔm kek guir thiëk ë riɛl de miththii a ɣeer aleu bikek mac gut ruɔ̈n 25.
Yeŋo leu biluel thiëk cikek guir?
Thiëk ë riɛl ku thiek cikek guir acï thöŋ.
Thiek ciguir atɔ të ayen raan nɔŋ ruɔ̈n 18 wa ruɔ̈n ŋuen bene nyuoth raan leu bi thiak e raan det (thaathokeben eya kuat). Kɔc ka karou ayeke jal tiŋ bikruɔt thiaak wa muɔlki. Kek karou anɔŋ yic bikruɔt gam thiek ciguir.
Thiek cikek guir atɔ luuŋ Australia.
Naye yök meth ka thanyi thiëk ë riɛl, thiëc knoy
A rilic thathokeben biŋic meth wa rïnythii a thanyi kek thiek miththii e riɛl. Naye yök raan a kɔr bi thany thiëk ë riɛl de miththii thiëc kony thaa thiokic apɛi.
Apiath apei ba nyintiit ku kony weike raan thanyi thiëk ë riɛl ku weiku. Na nɔŋ kene rilic leu biwei yök wa riuɔc yuŋ ka yupe 000.
Natɔ e NSW yupe ne telepun loi thaa ka-24 de Kuɔny Meth ne 132 111.
Telepun kony a leu bekyïn muɔc weet ku kony ne thaa ka 24 akölthokeben wel kony meththii ku rinythii tɔ piirden karilic apɛi. Kaka atɔ thany meththii thiek e riɛl.
Tekda nɔŋ raan cagam, cïtmen akimdu, dupiöc wa raan ruaiwe, leu benke jam wet kacit meththii thiek e riɛl.
Tekda nɔŋ raan cagam, cïtmen akimdu, dupiöc wa raan ruaiwe, leu benke jam wet thanye thiek de miththii.
Naye jam thoŋdet ce-liŋlith, yupe loi de werwaraŋaŋic ku gerthook cɔl (TIS) ne 131 450 ku thec kek be yin matnhom telepunic wek Kɔc Kony Mith ne telepun 132 111.
Wel kok atɔ
Cɔl yaŋ a kaac (End Exploitation) (loi de Akuma Australia) www.ag.gov.au/forcedmarriage Anti-Slavery Australia, 02 9574 9662 www.antislavery.org.au
Yupe 132 111 ne lek weet ku kuony.


text: Aa aa aa........ (Aa hamsafar pyaar kee sej par, kuchh kahe kuchh sune Jaag ke raat bhar hamsafar) - (2) Itana pyaar too sanam laaya hai kaha se Itana rup too sanam laayee hai jaha se Mai jo bhee hu woh hai tere pyaar kaa asar Kahee lag naa jaaye tujhako meree najar Aa hamsafar pyaar kee sej par, kuchh kahe kuchh sune Jaag ke raat bhar aa aa aa aa hamsafar Aao aaj mile kuchh toh kho ke paale Aao aaj lutake kuchh toh ham churaale Kahu kya mai dil me uth rahee hai kya lahar Gale mujhase milke, ho jaa too bekhabar Aa hamsafar pyaar kee sej par, kuchh kahe kuchh sune Jag ke rat bhar aa aa aa hamsafar Pyaar kee sej par, kuchh kahe kuchh sune Jaag ke raat bhar aa hamsafar


text:
Ɣɔ̈k
Ɣɔ̈k ee wɛ̈t ye nyooth kuat de läi ye dhiëth në meth, ku ka ye kuat ë Bos. Ɣɔ̈k aade yiic, thɔ̈n, miöör, dɛɛu ku miöörkor thiikor ku ɣɔ̈kdït ë ŋuut. ɣɔ̈k aye kuat dïït de läi ye ke mac thöŋ cök. Keek aye kuat yam ŋic ke cɔl Bovinae.
ɣɔ̈k juiëc aye kuat läi ye nyuɛ̈th wɛl, ku ye dhiëth ë mïth, nɔŋ miɔt ke rou ku ka nɔŋke yäc ke ŋuan tɛ̈kic. Yanye acë looi ke bï bɛ̈ɛ̈r wal ya kuɔny. Ɣɔ̈k alëu bïkï nhïïm nɔŋ tuŋ ku acɔ̈t cït të cënë ke cak thïn. Tuŋ aye cil bei në nhomic në yïc nhïïm nhial ku ka piɔlic në cil nhial. Akööl kɔ̈k aye ciil piny. Akööl kɔ̈k ɣɔ̈k aye mac tëtök në duutic në wut. Thon alëu bë ɣɔ̈k juiëc dhiëth në runtökic ku alëu bï dhiëth në mïth kerou eya. Daau/dɛɛr aye nɔŋ cök bɛ̈r ril, ku ka ye tɔ̈ në kaam koor ku gokï cath ke cenë ke dhiëth agokï ɣɔ̈k kuany cök.
Ɣɔ̈k: ɣɔ̈k aye cieŋ ke kɔc në ɣän juëc ke pinynhomic, yïï Authtralia ku New Dhïland yenë eka cïnic ɣɔ̈k. Ɣɔ̈k aake tɔ̈ ɣɔn thɛɛr cït ruɔ̈n 7,000. Ayenke ca, rïŋ, cäth, gɛ̈tënyin ku riɛl yök ënɔŋ keek.
Piöcëpïr[cokic | cok tënëyökic]
Ɣɔ̈k aye yök në Pinynhom ëbɛ̈n ku ka liu ɣän mec cït Kanada ku Ruuthia, agut të cïn piu de Authtralia. Pandïït töŋ cënë ɣok yök thïn, ee Antarktika. Ɣɔ̈k awääc në kɔ̈ɔ̈cden dhienhden, cïïtken ku ɣän ye kek mac thïn. Ɣɔ̈k ke Bos Indicus cït man de dhiënh ɣɔ̈k ke Brahman alëu bë ke yök ë ɣän kɔ̈k. Ɣɔ̈k ke Bostaurus ku Aŋue keek amec të tuc ku të lir eya däŋ. Cök dïtë käärken apiɛth në cäth ke në pinyic ku të ɣɔ̈n ɣer yeke nyuäth ë wal. Nhïïm juëc kum dëëlken, aye cil ëke bɛ̈r arëët në pɛ̈i ke rut.
Ku ka nɔŋ dɛ̈l dɛ cï rɔt juak ye yen cɔ̈k luuc guɔ̈p. Aye dëël cï röt juac nyuɔl wei në pɛ̈i ke këër bïk röth juiɛr pɛ̈i mäi.


text:
Omar el Baciir
Omar el Baciir acï dhiëth në 1 Pɛnëtök, 1944, yen aŋicwëëlëbääny ë Thudän, yen aya ee Bënymacbaai ë Thudän ku ye bɛ̈ny akut ë mɔt Amar el Wathoni. Yen Omar acï bɛ̈n aa bɛ̈ny në ruɔ̈n 1989 keye bɛ̈ny ceŋ kuɛl kadherou ciën ke miiric de Thadiik el Mädï wiit, Wen cï Mädï jam jɔk cök kekë miiric de SPLA ka yen acï baai kuany arɛk diäk. Ku këcë detic apiɛth nɔn liiu cuër thin ku nɔn tɔ̈u thïn, na le bɛ̈n ë Pɛnëdiäk, 2009 ke Baciir acï bɛ̈n gany ë luŋ de pinynhomic cɔl ICC nɔn cï yen rem de tɔŋ tɔ̈ nä kɔc, ekë ciën kɔc nɔ̈k ë biäär pur.
Në Pɛnëthiäär, 2005, miiric de Basiir acï jam kekë SPLA bï tɔŋ de rou de baai kɔ̈ɔ̈c ku lɔ thiëëc acï wook bɛ̈n awut col Paguot Thudän, paau ee Darpur acï Baciir tɔŋ wat thïn bï lueel ale raan 10,000 kek cïk riɔ̈k ku aya kɔc ke pinynhom lueel ale ke raan 200,000 ku 400,000 kɔc. Në bääny de yiic yen Baciir acï tɔŋ juëëc thɔ̈ɔr ë kaam de malicia de Janjewit. Ku jɔ yaa akut ë kɔc cï yɔt wei cït manë SLA ku JEM në tɔŋ ë kɔc roor paan ë Darpor.
Acï kɔc juëëc cuɔp wei ë bɛ̈i kenic kë cït 2.5 ku dɔ̈ŋ 6.2 tïm thiäär ee kɔc ee Darpor ku acï kɛk bɛi ë kaam ee Cad kekë Thudän ku kɔc cï kɛɛc wei ee Darpor akïn kï kuɔnyde maɣamad Gadhapi në ruɔ̈n 2011. Në Pɛnëdhorou 2008 ku luŋ de pinynhom (ICC) Luith Morino Ocampo acï bï cïïr guɛl kum ë kɔc ku jɔ yaa wɛɛc cien kɔc nɔ̈k.


text:
Läiyemac
Läiyemac aaye läi cï duŋ në kɔc ku bïkë nhial ë määcëkäpïïr ku pur bïkë kɔc yaa yiën kä yeke ɣaac cït miëth ku wal ku luɔɔi. Ee wtë lueel ë nyindhia në läi ye kɔc yin mith ku aköl kök ee yaa läi yeke mac cït ɣök ku thök. Nëke runkë yiic, akutnhïïm kk cï guiir aacï läiyemac bi nhial bïk pïïr de läi cie lac yök cɔl apiɔlic. Yen dhiëëth ë läi, mukden ku näŋden aye cɔl määcëläi ku kee toŋ rilic t në pur ku määcëläi cï bn ku ye looi në ciɛɛŋ kutic ë lan ë jilë manhraan në yäpë läi rooric ku leer në puric.
Määcëlai ye looi në pinynhom në ciɛɛŋ kutic akithic apɛi në kaam ku kaam. Ɣɔnthɛɛr läiyemac aake cïï ye t në kalic kä ɣänkum, ku yen ë mɛɛn kikäkë aacï röth waar läi aaye mac, akölkk aye cɔl "määcluaak". Ye luɔi ë acï kä ye ɣaac juak yiic, ku yen acï tïït ë nyin ë läi ku kä kk ke piny cɔl arilic. Läiyemac ku ka ken aŋoot ëke ke kɔc yiɛn käjuëc ke pïïr ku piöcëmääcëkäŋ ku loi kë luɔi dil ë ciɛɛŋ ë kɔc yic baai käthɛɛr.
Tiit ë nyin de läi ee jɔɔk rɔt wäär cï kɔc mul në yäp de läi roor ku ye ke macbaai. Läi aaye duŋ të cïï menhraan pïïrden ku muk täu ëye cin. Aköld, taŋmatic, pïïr, ku gup ke läiyemac aacï röth waar apɛi. Läi juëc ye mac ëmɛɛn aacï lëu bïk bɛɛr yaa pïïr rokic.
Jok aake cï duŋ piny Pabak Athia në run 15,000 cï lɔ. Apiyeem ku amal aake duäŋke tëcït 8,000 BC në Athia. Buluŋ ë kul aake duäŋ keek në ɔ,000 BC pinyopabakciɛl ku Caina. Kë tueeŋ ë nyooth määc ajŋköör aköl thiääk ke 4,000 BC.


text:
Akut dun a lëu bë ya akut kɔɔc lik lui tök bïk kä wïc wuön den kony. Akut dun a cï lëu bë mäc gɛ̈tpiny rin bë jal akut wut kekädäŋ apath bäk wïc cök lɔn pɛth yen ke week bë akut dun gätpiny rin bë dït ku ŋic luui.
Gɛ̈tpiny akut a wïc luɔy ku tɛkdä ka lëu bë tɛ̈ ye wek luui thïn ke we ya akut waar, ke yeen kë tueŋ bäk kaŋ takic ee wɛ̈t lɔn pɛth yen bäk röt mat kek aguiɛɛr dɛ̈t wälä bäk ŋuɔt we lui ke we ya akut wut.
Leŋ akuut kɔ̈k loi lon yoku looi?
Baai Authralia a leŋ akuut wuöt ku aguir ka 700,000, ka yeen a lëu bë laŋ Akut cë kë wiëckä bäk looi gɔl thɛɛr. Na leŋ aguiɛɛr loi lon cït kë wïc aguiɛɛr dun bë looi, ka lëu bäk jam we keek lɔn lëu yen rot bäk mat ku yäthkä luɔn dun tueŋ ke kony week. Kën a lëu bë akuööt kun kony ëbën rin bï wek aa kɔɔc akut dïït tök leŋ ŋiëëc dït ku leŋ kä juääc kony yen wuöt kun.
Kaam këc wek gua jam kek aguir kɔ̈k, apath bäk loiloi aguiɛɛr dun deet wälä wɛ̈t gɔl akuöt dun. Dɛ̈t ë kë cɔl week aa lui tök ku wiëckä bäk lëu aa bë wɛ̈t cɔl a puɔl yic tɛ̈n week bäk ŋic lɔn thöŋ loiloi kun kek loiloi looi akut cë gɔl thɛɛr.
Tɛkdä ka lëu bäk jaai bäk röt cï mɛ̈t akut dɛ̈t kekädäŋ(?) kɔɔc abɛ̈k bïn jam ke keek aa lëu bïk yï wɛ̈ɛ̈t lɔn lëu yen rot bë aguiɛɛr dun gätpiny.
Aguir kä aa lëu bïk yï kony ba biäk akuut kɔ̈k ŋic:
-
Majaleth thääi Wuöt
- Tɛ̈nëyök
- 253 Boundary Street West End Queensland 4101
- Telepun
- (07) 3844 9166
-
Wël Alɔŋ Cïɛɛŋkuötic Queensland
- Tɛ̈nëyök
- Level 5, 160 Ann Street Brisbane Queensland 4000
- Telepun
- 1800 053 739 (free call)
-
Amada Latueŋ Cïɛɛŋkuötic
- Tɛ̈nëyök
- 512 Stanley Street South Brisbane Queensland 4101
- Telepun
- (07) 3337 5400
Na ca thök jam kek aguir kɔ̈k, tɛkdä ka lëu ba tak ba ŋuot yï wïc wël kɔ̈k ba ŋic lɔn bï akut dun ya aguir cë gätpiny.
Wiëckä bä aguiɛɛr dun gätpiny?
Akut wun këc gätpiny, aya, a ye cɔl akut këc gätpiny. Ka we ye akut këc gätpiny, a lëu bäk loiloi kun guiir tɛ̈ cït tɛ̈ wiëckä yeen ku lööŋ mac week aa bë lïk.
Cëmën na cë raan dɛ̈t wälä aguiɛɛr akut dun juɛ̈r wëëu, ka lëu bë wëëu yäth loiloi ë kuɔɔny wut akut kɔ̈u rot. Kën a cɔl akut cïn wëëu röt juak wëëu keen luɔy nhïïm ku a cë thöŋ kek tajiir.
Na cɔkalɔn bï lööŋ mac week lïk ka we ye akut ka leŋ lööŋ lëu bïk kuat raan kam kun mac. Cëmën na wïc akut dun bë mäktab riɔp/kɔk yic, ka kuat raan akut dun yic a bë ye yeth mac thïn ku thɛny athör ë gäm. Na cë akut ŋɔ̈ŋ ë wëëu riɔp/kɔk yen mäktab yic rin kuat kë bë rot teem, ka raan tɛ̈u riɛn ke athör ë gäm cë thany yic a bë wëëu tääu piny jiɛm de yic. Na wïc akut bë ŋɛŋ nyin ë tɔ̈ɔ̈u bɛŋ yic wälä geei ye kɔ̈u wälä ɣɔɔc kuat kën akut, ka kɔɔc akut kek bë wëëu käny tääu piny wälä tɛkdä ka lëu bï kɔɔc kɛ̈ny keek caal lukic.
Akut wut këc gätpiny ke ye Amada a bë wɛ̈t yök ke ril tɛ̈ wïc yen yeen bë lim wëëu tɛ̈n akuma wälä tɛ̈n aguiɛɛr dɛ̈t. kekädäŋ?, akut cë gätpiny a bë laŋ rin mec kek rin kɔɔc lui akut yic löŋ nyin. Kën, wɛ̈t de yic a ye nyuɔɔth lɔn leŋ yen löŋ tit kɔɔc lui akut yic kɔ̈ɔ̈th tɛ̈ leŋ yen kë wääc. A ye nyuɔɔth lɔn bï wek laŋ lööŋ bäk ke muk nhïïm.
Ŋiëëc tɛ̈ aguiɛɛr gätpiny thïn
A leŋ kä juëëc bï akut dun kaŋ tak yiic kaam këc ke gua gätpiny, gut tɛ̈ lëu wɛ̈r tɛ̈ ye akut dun luui thïn wënthɛɛr. Rin ba kä wïc alɔŋ gɛ̈tpiny deet, ka bë piath të leŋ kɔɔc akut dun yiic raan ŋic thoŋ Nyïŋlïth apath ku të leŋ wek yiic raan käcëgɔ̈t muk nhïïm.
Rin ba të ye akut gätpiny thïn deet, a leŋ lëk dɛ̈t cë gam piiny tɛ̈n. Tɛkdä ka bë we kony të jɛɛm wek kek aguir wuöt kɔ̈k alɔŋ kä keen cë rëët ke nhïïm.
Kaam këc akut dun wël tak yiic alɔŋ gɛ̈tpiny, tɛkdä ka path bäk raan lööŋ/raan wëëu kaŋ thiëëc bë we wɛ̈ɛ̈t.
Lëk Kɔ̈k
- Lëk ë Mäktam tajiir ɣɛr puöu alɔŋ Tɛ̈ ye amada gätpiny thïn
- Lëk wut ɣööt thook alɔŋ gɔ̈c aguiɛɛr wut
- Waraak kuaan kuɔɔny wut alɔŋ gɔ̈c akut wut
-
Caxton Legal Service
Lon Löŋ ë Caxton ee aguiɛɛr wut cïn wëëu ye wïc bïk röt juak tijäär den yic kɔɔc lɛ̈k path alɔŋ lööŋ, ku wëët kɔc wälä tooc kɔɔc tɛ̈n raan lööŋ dɛ̈t dhël amat cë guiir.
- Tɛ̈nëyök
- 28 Heal Street New Farm Queensland 4005
- Telepun
- (07) 3337 5400
- Webthait


text:
Welcome to Sands Victoria- Dinka
Kë ba looi të kënnë mɛnhdu pïïr
Yök de kony të cïï mɛnhdu thou
Sands Victoria ace malädhäma ye kony në këbë yök mon ye kɔc cï mïth ken ke thou kuɔny në tän de piɔ̈th ken. Të cï mɛnhdu thou ke yïn yukku jäm piɔ̈u. ke yïn yuɔ̈pë wuɔk buk kony de riäk de piɔ̈ndu caar.
Ayukku deet
Kɔc kedhiɛ luui wuɔk keek ëtök në akutnhom da yic cï mïth ken ke kan thou. Aye röt gam bïk kɔc kë mïth cï raan den ke nyin jäl kuɔny acän anyic riɛr de yic de ba tɔ̈ ke mɛnhdu cë thou. Acïk nyic ke yïn lëu ba naŋ tän de guɔ̈p wääc. Acïn dhöl piɛth ka dhöl rɛc bïn tɔ̈ thïn. Kɔc anɔŋ dhɔ̈l juïc ke riäk de piɔ̈u wäc ku jɔl ya kɔ̈k ke ceŋ den yekke looi ku thiɛ̈k. akutnhom da arïu ke ka wääc kɛ̈ ku ka lëu bïk yïn kuɔny. Tän de piɔ̈ndu acuk bë teem.
Wɔ ye gɛɛm:
Kony da jääth. Wɔ lëu buk kony gam në jääth yic.
Nɛm- de kony. Yïn lëu buk neem paandu, në baai lɔŋ duɔ̈n welë paan akïm, welë bäär në maktam da yic në Mitcham. Nɛ̈m ee thaŋ tök. Raan de gɛ̈ɛ̈r de thok abë juiir bë lɔ kennë yïn, ke cïn kë cuatë piny.
Guruup ke konyaye ɣän ke guruup diäŋ ye kɔc cï mïth ken thou mat në tök bïk ka cï keek yök në ye pïïrë yic tek në röth ku kony kë röth. Ke guruup ke kony kɛ̈ atɔ̈ në Melbourne ku ke rɔt looi në pɛɛi yic.
Ka yukku kek looi ëbɛ̈n ace köör në wëu.
Acïn kan de tïït de nyin de paan akïm ye cuat piny welë wereŋ de cäth ago kony du cɔk lëu rɔt.
Të cennë yiŋglic (English) ëë thoŋ duun tueŋ, ke wɔ bë raan de gɛ̈ɛ̈r de thok juiir, ke cïn kë cuatë piny.
Apiɛth ba ya tɔ̈ ke yïn konyë në ye thaŋ riirë yic.
Yuɔ̈pë wuɔk
Yïn lëu ba wuɔk yuɔ̈p welë thïëc raan töŋ de paandu, mɔ̈th welë raan luui ke kɔc ke paan akïm, raan luui në ɣëla yic welë raan de luɔi de kony bë wuɔk yuɔ̈p në nyin du yic.
Sands Victoria namba de jääth den: 03 9874 5400
Sands Victoria email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Të nɔŋ yen kɔ̈k juïc kɔ̈k kɔr ba keek det në thoŋ duɔ̈n ke yïn lɔɔr: www.sandsvic.org.au
24/7 lany de jääth de kony 1300 072 637
Yään yïn ke piɔ̈u tɔ̈ thin athiek yic
Të cï mɛnhdu thou, në cök ke lïc yic wel ëcë kan dhïëth , ke yïn lëu ba naŋ tän de piɔ̈n dït wäc yic. Riäk de piɔ̈u yennë ka akëër de thuɔu. Tän de piɔ̈n de raan ëbɛ̈n ku ka cïk kek yök awääc ku ye kë de ŋɛk ye tök.
Yïn lëu ba tɔ̈ ke yïn riäk piɔ̈u, riɛr nom, kök nyin welë cï piɔ̈u mit në thon de mɛnhdu. Yïn lëu ba piɔ̈u tɔ̈ ke kake yï ke ŋɔ̈th në pial de guɔ̈p de mɛnhdu ariäk. Në dhaman dɛ̈ ëka ba lɔ yök ke riäk de piɔ̈ndu ee pïïr du cɔk rir yic ke wäc ke pïïr tueŋdu.
Apiɛth ba rɔt yɛ̈n dhaman ba lëk ky lɛ̈kë kɔc tɔ̈ në yïn lɔ̈m tän de piɔ̈ndu.
- Yïn lëu ba tɔ̈ ke yïn cë piɔ̈u mit, kën piɔ̈u gam, diɛɛr, cïn kë kony, ɣök, cï kör ba tɔ̈ thïn, cïn kë bɛrë yök welë riäk de piɔ̈u. aye tän de piɔu thoŋ kë ke ye riäk de piɔ̈u në kë cë rɔt looi.
- Yïn lëu ba piɔ̈u tɔ̈ ke yïn cë guɔ̈p riäk në tän de piɔ̈ndu.
- Yïn lëu ba diɛr ke jam we raan dɛ de baai yic welë raan de paandu në tän de piɔ̈ndu welë kɔc ke ɣëla ye awäc.
- Yïn lëu ba diɛr ke kɔc ce kɔc ke paandu welë ɣëla duɔ̈n cïn rïu welë cikë ka kɔr ke ye det bïk ceŋ de kɔ kuɔ̈n cɔk thiek yic, të duun cïn gam welë ka kɔɔr ke.
- Yïn lëu ba diɛɛr ke kɔc kɔ̈k tɔ̈ në ɣëla duɔ̈n yic acï lëu bïk tän de piɔ̈ndu në kë cë rɔt luɔ̈I yïn det.
- Yïn lëu ba tɔ̈ ke yïn cï köör ba kɔc kɔ̈k luɔ̈I arët ku kuc nyïny de piɔ̈n de kɔc kɔ̈k.
- Yïn lëu ba tɔ̈ ke yïn nɔŋ kë thiek yic diir yïn të nɔŋ ajuɛɛr de tïït de nyin de akïm ku kuc lon de nyïny de pial de guɔ̈p ku jɔl ya loiloi kɔ̈k wääc tɔ̈.
- Yïn lë ba diɛɛr në kë cïnnë piŋ në thoŋ deyiŋglic (English) ku thïëcë në raan de gɛ̈ɛ̈r de thok. Adiɛɛrë alëu bë yïn cɔk pɛ̈l kɔ̈r de kony.
- Yïn lëu ba diɛɛr acän cïn wëu ke ye lonë- luɔi da aya abac.
Të cï mɛnhdu thou ke yïn bë kör në kony de akïm ëya. Yïn kɔr ba kör në mukthul de karama të ëthouë mɛnhdu në yithbuɔ̈ yiic ke thiɛ̈rou welë abak de. Kɔc ke mïth akɔr bïk gɛ̈t në wereŋ de gäär de dhïëth në mɛnh cë dhïëth ke cë thou welë mɛnh thou ke cë dhïëth. Yïn bë cäta de dhïëth lööm.
Dɛ̈ɛ̈t de thon de meth
Të thouë mɛnhdu në yithbuɔ̈ tiic ke thiɛ̈rou në lïnydu ëke riäk.
Të cennë pɛ̈ɛ̈I ke meth yiɛ̈c nyic ku meth e dhïëth ke cë thou ku nɔŋ meth athem dɛ̈k 400g, ke thon de meth e riäk cï tik riäk.
Të thou mɛnhdu në gɔ̈c de yithbuɔ̈ yiic ke thiɛ̈rou në lïnydu ke kënnë guɔ dhïëth (ama të theme yen ëka bak 400grams nom në dhaman de thou) ke kënnë aye lueel ake mɛnh cë dhïëth ku jɔl thou.
Mïth ye thou të cennë ke kan dhïëth, agut cë nïï yic ke thiɛ̈ror ku bɛ̈t, cë cil de yiɔ̈c welë thiɛk, ee thon de manh ŋot ke tïïtë nyin paan akïm.
Alëu bi diktor tak bë guɔ̈p caar yic (aye cɔl kɔ̈r de kë nɛ̈k raan në guɔ̈p yic) ago kë ënɛ̈k meth yök. Aleu ba luel ëka cï rɔt lëu ku lɔc bë ciɛ̈n töŋ de ke kakɛ̈ ba gam.
Yöŋ de kony kɔr
Të cennë mɛnhdu thou ëke kony arëët buk yïn kuɔny në tän de piɔ̈ndu. Të nɔŋ yïn baai welë mɛ̈th kuun kony yïn eka lëu bë kony në tändu. Yïn lëu ba kör në kuɔny tënɔŋ baai, mɛ̈ɛ̈th, kɔc ye nyïny de piɔ̈ndu luel, malädhäma ye ceŋ duɔ̈n kuɔny, welë raan ye cath ku londe lajïn.
Yïn lëu ba tɔ̈ ke yïn kɔr kony dït. Ayukku ŋɔ̈th ke cïn awäc welë riäk de guɔ̈p në kɔ̈r de kony tënɔŋ kɔc ce kɔc ke paandu. Kɔ̈r de kɔc awäc. Yïn kɔe ba jam wennë raan cë kɔn tëk në ye kennë yic ce manduunë. Sands Victoria alëu bë yïn kuɔny në ye kënnë.
Kɔc kuɔn ke luɔi de kuɔny në Sands Victoria aye cɔl “dukuuny ke kɔc ke mïth”. Dukuuny ke kɔc ke mïth ake ke mɛ̈ɛ̈rken ke mïth cï mïth ken ke kan thou ku bïk tän de piɔ̈ndu nyic ku deet kë. Wɔ nɔŋ mony tök në akutnhom da yic yë kɔr yïn moy ye dukuny de kɔc ke mïth bë jam kennë paandu të kɔrë yen.
Yïn lëu buk kuɔny të piɔcë mɛnhdu thou welë të thouë mɛhndu në pɛ̈ɛ̈I cë tëk welë run cë wan. Wɔ lëu buk diär ke mïth kuɔny, wɛ̈ɛ̈r ke mïth, bɛ̈ɛ̈I ku mɛ̈ɛ̈th. Ayukku ŋɔ̈th ke wɔ bë piŋ tënɔŋ yïn.
Sands Victoria jääth de maktam de: 03 9874 5400 Sands Victoria email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Në kɔ̈k juïc kɔ̈k kɔr ba ke det ne thoŋ duɔ̈n ke yïn lɔr: www.sandsvic.org.au
24/7 lany de jääth de kony 1300 072 637
Na kɔr lek de lon leu be ajuɛr de thiɛŋ ka karama de mɛnhdu loi keyin lie pee athööre HERE
Ye wereŋë eloi në Sands Victoria luui ëtök ke TJ Scott & Son Funerals
Ku ekonyë në Lord Mayors Charitable Foundation.


text:
1AWAREK de kuen e dhienh ci Yecu Kritho dhieeth, ee Wen e Dabid, wen e Abraɣam. 2Abraɣam aci Yithak dhieeth; ku dhieth Yithak Jakop; ku dhieth Jakop Juda ku wɛɛtwuun; 3ku dhieth Juda Peredh ku Dhera e Tamar; ku dhieth Peredh Kedhron; ku dhieth Kedhron Aram; 4ku dhieth Aram Aminadab; ku dhieth Aminadab Nacon; ku dhieth Nacɔn Thalmon; 5ku dhieth Thalmon Boadh e Rakab; ku dhieth Boadh Obed e Ruth; ku dhieth Obed Jethe; 6ku dhieth Jethe Dabid malik. Ku dhieth Dabid malik Tholomon ne tiiŋ waan ci kɔn aa tiiŋ de Uria; 7ku dhieth Tholomon Rekoboam; ku dhieth Rekoboam Abija; ku dhieth Abija Atha; 8ku dhieth Atha Jekocapat; ku dhieth Jekocapat Joram; ku dhieth Joram Udhia; 9ku dhieth Udhia Jotham; ku dhieth Jotham Akadh; ku dhieth Akadh Kedhekia; 10ku dhieth Kedhekia Manathe; ku dhieth Manathe Amon; ku dhieth Amon Jothia; 11ku dhieth Jothia Jekonia ku wɛɛtwuun, cit man e run waan jɔte kɔc leereke Babulon. 12Na ɣɔn, aci kɔc thok e jot leereke Babulon, ke Jekonia dhieth Calathiel; ku dhieth Calathiel Dhorobabel; 13ku dhieth Dhorobabel Abiud; ku dhieth Abiud Eliakim; ku dhieth Eliakim Adhor; 14ku dhieth Adhor Thadok; ku dhieth Thadok Acim; ku dhieth Acim Eliud; 15ku dhieth Eliud Eleadhar; ku dhieth Eleadhar Mathan; ku dhieth Mathan Jakop; 16ku dhieth Jakop Jothep mony e Mari, nyan waan dhieth Yecu, cɔl Kritho. 17Yen kuen guop ka, kuen e dhieth ebɛn, cak e Abraɣam aɣet Dabid acik yiic thieer ku ŋuan; ku kuen e dhieth cak e Dabid aɣet jon ci kɔc jɔt leereke Babulon acik yiic thieer ku ŋuan; ku kuen e dhieth cak e jon ci kɔc jɔt leereke Babulon aɣet Kritho acik yiic thieer ku ŋuan. 18Dhienh e dhieethe Yecu Kritho ki: Thieŋ de Mari man aci kɔn lueel keke Jothep; na wen, aŋootki ke ke ken guɔ reer etok, ke yok ade yic meth ne kede Weidit Ɣer. 19Ku Jothep monyde ee raan piɛth, go piɔu cien luɔi lueel en en e kɔc niim, ku ade piɔu luɔi bi en e pɔl ke kuc kɔc. 20Ku te ŋoot en ke ciet ekake e yepiɔu, di, ke tunynhial e Bɛnydit tul tede yen ke e nyuoth, lueel, yan, Jothep, wen e Dabid, du riɔc e luɔi bi yin Mari noom bi aa tiiŋdu; ke ci yok e yeyac ee Weidit Ɣer kek aa dhieth en. 21Ku abi mɛwa dhieeth, ku aba cak rin, an, YECU; luɔi bi en kɔcken kony ne karɛcken. 22Ku kake acike looi kedhie, e luɔi bi jam aa yic jam ɣɔn cii Bɛnydit lueel ne thoŋ e nebi, yan, 23Tieŋki, dhueny ken kɔn yok keke moc abi meth yok, ago mɛwa dhieeth, Ku abik meth cak rin, an, Emanuel; (te puke yen e thoŋda, yen aye, Nhialic ee tɔu keke wook). 24Na wen, aci paac e ninic, en Jothep, ke jɔ looi cit man ci tunynhial e Bɛnydit e lɛk en, go tiiŋde noom; 25ku ken nin ke yen, te ŋoot en ke ken wendɛn e kɛɛi yen dhieeth; ku jɔ cak rin, an, YECU.
Copyrighted Material
Learn More


text:
Ye Wël ee Nhialic Tiŋ Kadä?
Yin ee luel kedä . . .
yathör ŋïïc raan?
yathör anyïkööl thɛɛr?
yathör wël e Nhialic?
YEŊÖ EE WËLL E NHIALIC LUEL?
“Nhialic acï wëlke eben cɔl agät e riɛl wëike.”—2 Timotheo 3:16, New World Translation.
YEŊO YEN WƐTDIC TËNË YIN?
Ee wël thieecka dhuknhim tënë piir cieŋ yakol—Këh 2:1-5.
Nyuuth path yiith piir akol akol.—Diɛt 119:105.
Ŋäth e yic e piir akol tueŋ.—Romai 15:4.
LËUKU KU BUK GAM E YIC WËL E NHIALIC LUEL?
Ee yic, wɛ̈t käŋ kadaik ee nyuooth:
Nuetden ee gai. Wël e Nhialic aa ci gɔt thɛɛr te cit tënë ruon 1,600 ee raan 40 röt rot. Abaŋdit tënë kekeek aken rɔm etok ku athor ciik göt a nuet eben cok tokic.
Yiith käk ci rot loi thɛɛr. Agät wël ci rot loi ace yiith gät piny eben. Ku agät wël Nhialic aayiith ci rot gat piny ebën, karac ku kapath.—2 Lëk de Akööl 36:15, 16; Diɛt 51:1-4.
Wël thɛɛr ci luel bik röt loi. Wet Nhialic aci luel lon bi gen Babylon riäk tënë 200 ŋɔt tueŋ. (Yithaya 13:17-22) Akic jam tënë bi Babylon riäk thin rot, aci rin raan be dɔm luel aya!—Yithaya 45:1-3.
Wël juëc ci gɔt bi röt loi tueŋ aci rot tiɛɛŋ, aɣetden kathii kor ci luel. Cin tënë leu ɣöök yen buk gam ke wet e Nhialic?—2 Petero 1:21.
KU TAKIC APEI
Bi wel e Nhialic piirdu k cök piny kedä?
Wël Nhialic athiëëcka dhuknhiim tënë YITHAYA 48:17, 18 ku 2 TIMOTHEO 3:16, 17.


text:
Miŋ
Miŋ ŋabuku Luagêc gêjac miŋ biŋ, taŋ kêsêp Samuelnê buku luagêc to Kiŋnêŋ buku luagêc naŋ, ŋakôniŋŋa, mago ŋac-keto-bukuwaga gêjac miŋ biŋ amboac teŋ. Eŋ keto lau Israel nêŋ kiŋnêŋ miŋ kêtu ŋam luagêcŋa.
Ŋam teŋ gebe êwa sa gebe gêŋwapac, taŋ kêtap gamêŋ kiŋŋa Israel to Judaŋa sa naŋ, kêtôm gebe enseŋ Anôtônê biŋ gêjac mataŋa su atom. Lau ŋapopoc, taŋ sêŋgôŋ gamêŋ Juda naŋ, sênaŋa atom, Anôtô êpuc êsêac tôŋ e sêŋgôm ênê biŋ ŋanô êsa. Ŋac-keto-biŋwaga taê gêjam Dawid agêc Salomo nêŋ gêŋsêga ma Jehosapat agêc Hesekia ma Josia sêwaka sakiŋ Anôtôŋa sa kêtiam to lau, taŋ sêsap Anôtô tôŋ ŋaŋêŋ, tec kêkêŋ gêwiŋ ŋajaŋa gebe Anôtô taê walô nê lau, taŋ sêŋgôŋ gamêŋ Judaŋa naŋ to êŋgôm nê biŋ samob ŋanô êsa.
Ŋam teŋ gebe eŋ gebe êkip sakiŋ lôm dabuŋŋa ŋam sa ma gebe êwaka dabuŋwaga to lau Lewi nêŋ kôm ŋagôliŋ to kôm ŋalêŋ sa amboac tonaŋgeŋ gebe lau tau tonaŋ sêwê kaiŋ sakiŋ omŋa. Ŋac-keto-biŋwaga gêlic Dawid amboac ŋac, taŋ kêtu lôm dabuŋ to sakiŋ dabuŋ toê-toê ŋamôkê, tageŋ eŋ tau kêkwê lôm dabuŋ sa atom. Kôm tonaŋ latu Salomo gêjam kêtôm Kiŋnêŋ buku gêjac miŋ.
33
Kiŋ Manase aŋga Juda
1 Manasenê jala kêtu 12 gêdêŋ eŋ kêtu kiŋ Judaŋa ma gêjam gôliŋ jala 55 gêŋgôŋ Jerusalem. 2 Eŋ gêgôm gêŋ, taŋ Apômtau gêlic gêjac mataanô ŋajam atom. Eŋ kêdaguc lau tenteŋlatu, taŋ Apômtau kêtiŋ êsêac su gêmuŋ lau Israel naŋ, nêŋ mêtê alôb-alôb. 3 Gebe eŋ kêkwê gamêŋ ŋabau, taŋ eŋ tama Hesekia geseŋ su naŋ, sa kêtiam ma kêkwê anôtô jaba Bal nê altar sa ma kêmasaŋ anôtôo Asera nê ŋakatu to gêjam sakiŋ gêdêŋ utitalata undambêŋa samob. 4 Eŋ kêkwê altar jaba aŋga Anôtônê lôm ŋalêlôm, aŋga gamêŋ, taŋ Apômtau kêsôm gebe “Aŋga Jerusalem aêŋoc ŋaê oc ênêc endeŋ tôŋgeŋ” naŋ. 5 Aŋga Apômtaunê lôm dabuŋ ŋamalacluŋ lulugeŋ eŋ gêboa altar sa gebe lau sênam sakiŋ utitalata undambêŋa. 6 Ma eŋ kêkêŋ nê latui têtu daja aŋga Gaboaŋ Hinomŋa ma gêgôm mectomaŋ to kêsôm mec jaba tokaiŋ-tokaiŋ ma kêtu kênac lau sêmôêc ŋacmatê katuŋŋa. Eŋ gêgôm gêŋ secsêga gêmoa Apômtau laŋônêmŋa e gêli Apômtaunê têtac ŋandaŋ sa. 7 Ma kêsôm gebe sêmansaŋ ŋakatu teŋ ma kêkêŋ gêŋ tau kêkô Apômtaunê lôm dabuŋ, kêkô aŋga gamêŋ, taŋ Apômtau kêsôm biŋ kêpi gêdêŋ Dawid agêc latu Salomo naŋ, gebe “Aŋga andu tonec to Jerusalem, taŋ aê kajaliŋ sa aŋga Israelnêŋ gôlôacmôkê samob nêŋ naŋ, aê gabe jakêŋ ŋoc ŋaê ênêc endeŋ tôŋgeŋ. 8 Ma lau Israel embe taŋeŋ wamu aêŋoc jatu to sêmansaŋ biŋsu samob, taŋ aêŋoc sakiŋwaga Mose kêkêŋ gêdêŋ êsêac naŋ, go aê jalôc gebe sêjanda ŋoc lau aŋga gamêŋ, taŋ aê kakêŋ gêdêŋ nêŋ tameŋi naŋ, êtiam atom.” 9 Manase kêtim lau Juda to lau Jerusalem e sêgôm sec sêlêlêc lau tenteŋlatu, taŋ Apômtau geseŋ êsêac su ma lau Israel sêlic naŋ.
Manase gêjam tau ôkwi
10 Apômtau gêlêŋ biŋ Manase to nê lau kêsa propete aweŋsuŋ, mago êsêac sêkêŋ taŋeŋ atom. 11 Kêtu tonaŋŋa Apômtau kêkêŋ kiŋ Asuriaŋa nê siŋwaga nêŋ laumata mêŋsêgauc Manase ŋa lêŋgêc to sêsô eŋ tôŋ ŋa kapoacwalô ma sêkôc eŋ sêja Babilon. 12 Eŋ kêtap ŋandaŋ sa, go awa gêjac Apômtau, nê Anôtô gebe taê walô eŋ êtiam ma kêkôniŋ tau ŋanôgeŋ gêdêŋ tamainêŋ Anôtô. 13 Keteŋ mec gêdêŋ eŋ, go Anôtô kêkôc ênê mec sa ma kêkêŋ taŋa ênê taŋi e kêkêŋ eŋ kêtu kiŋ aŋga Jerusalem kêtiam. Tec Manase kêjala gebe Apômtau tau eŋ Anôtô ŋanô.
14 Ŋasawa teŋ acgom, go kêkwê tuŋbôm teŋ sa kêkô Dawidnê malacsêga ŋamagê gêdêŋ ŋamakeŋ oc kêsêpŋa kepeŋ Gihonŋa, kêdaguc gaboaŋgeŋ e jagêdiŋ kêsô “Katam Iŋa”, tec kêgi Opel ma sêboa kêpi e ŋêŋgeŋ gêja. Go kêkêŋ siŋwaganêŋ laumata jasêŋgôŋ têtôm malac ŋatuŋbôm gamêŋ Judaiaŋa samobgeŋ. 15 Ma eŋ kêkôc anôtôi jaba to nêŋ ŋakatu su aŋga Apômtaunê andu to altar, taŋ eŋ gêboa sa aŋga lôc, tê Apômtaunê andu kêkô nê, ma aŋga Jerusalem tau naŋ, eŋ gêjac samob sa ma sêbaliŋ siŋ kêsêp malac ŋamagê gêja. 16 Eŋ kêbênôc Apômtaunê altar kêtiam ma jakêkêŋ da wama to da daŋge ma eŋ kêjatu Judawaga gebe sênam sakiŋ êndêŋ Apômtau, Israel nêŋ Anôtôgeŋ. 17 Lau sêkêŋ da aŋga gamêŋ ŋabau ŋagêdô gêwiŋ, mago sêkêŋ gêdêŋ Apômtau, nêŋ Anôtô taugeŋ.
Manasenê gôliŋ gêjac pep
18 Gêŋ ŋagêdô samob, taŋ Manase gêgôm mec taŋ eŋ keteŋ gêdêŋ nê Anôtô ma biŋ, taŋ propete sêsôm gêdêŋ eŋ sêjam Apômtau, lau Israel nêŋ Anôtô laŋô naŋ, teto sa samob gêc “Kiŋ Israelŋa nêŋ miŋ” ŋalêlôm. 19 Manase nê mec to Anôtônê ŋagêjô, nê sec ŋalêŋ, taŋ eŋ gêgôm gêmuŋ gêjam tau ôkwiŋa naŋ, ma gamêŋ sakiŋŋa to anôtôo Asera nê ŋakatu, taŋ eŋ kêmasaŋ to anôtôi jaba samob, taŋ eŋ gêjam sakiŋ naŋ, samob teto sa gêc “Propetenêŋ Miŋ”. 20 Manase gêc nê bêc gêc gêwiŋ tamai ma sêsuŋ eŋ aŋga nê andu kapôêŋ ma nê latu Amon kêtu kiŋ gêjô eŋ su.


text:
Jothep Kabila
Jothep Kabila Kabaŋe (cïtëmënë ŋic yen kë cɔl Jothep Kabila) aa dhiëdh 4 Pɛnëdhetem, 1971. Yen ee raan töŋ ë Waal pan ë Koŋgo. Yen acï yaa bäny mac miir kueny kɔc pan Koŋo ɣɔn Pɛnëtök 2001 ë pen ë tök, acï baany thon tënë nïn thiään ë nääk ë wun cɔk cien wun acɔl Laurant Desire Kabila. Yen acï kuany ë kɔc në ruɔ̈n 2006, naŋ ye ruɔn 2011, kë cï bɛ̈n kuany ke ye kek rou.
Maac ë Kabila acï thok 20 Pɛnëthiäärkurou, 2016. Të cït të ye lööŋeluɛl yen kɔɔc abï rɔt loi ë Pɛnëthiäärkutök 2016. Na wën aɣet akol nïn 29 Pɛnëdhoŋuan, 2016, aye lööŋ ë kuany pan ë Koŋo caal lɔn na de ke kuany abï lac gɔl në ruɔ̈n 2018. Kek ajam lɔn na de ke gat ë kɔc abï kaŋ loi ke kuany këc bɛ̈n. Ke Jothep Kabila ke ŋoot ke kën bɛ̈n ë rielic ke thäär aloŋ pabak pan ë Koŋgo ke kɔc cï kɛɛc wei ye miir bɛɛi thiääk ke kek kony cïmën Yuganda ku Ruanda.
Pïïrdë ku piööcdë[cokic | cok tënëyökic]
Jothep Kasumi ku nyanakenë ye kek diɛt cɔl Jaynet Kabila aake dhiëth 4 Pɛnëdhetem, 1971. Të cïtë ye piööc luɛl yen lɔn na diɛt ka aakë dhiëdh ruupthin kot ë ɣewabora ë piny de Pidha. Akende-yic kek ɛ̈ paguot ë kal ë Kibu aloŋ pabak ë Koŋgo. Aye luum luel lɔn nedë ke Kabila aa dhiëdh pan Tandhania alanden, ke wën ye cɔl aye raan ë Tandhania. Yen aye manh ë bany thɛɛr ë kɔc cï kɛɛc weei, AFDL maŋor ku ye Banydït maac Koŋgo Laurent-Desire Kabila ku Thipa Mahanya.


text:
Ka we ye amada cë gätpiny, wek a dhil käcëgɔ̈t muk rin bäk Löŋ Gɛ̈tpiny Amadaa tiiŋ puöu. Aya, wek aa dhil kä kɔ̈k cë gɔ̈t kua ye löŋ wïc wälä kɔɔc kony week wëëu, tɛ̈ cï wek kuɔɔny yök, tɔ̈ɔ̈u.
Käcëgɔ̈t kä aa bë piath kek luɔn dun tɛ̈ le wek adhuuk gɔ̈t tɛ̈n aguiɛr dun, aguir we kony wëëu, kɔɔc yakä luööi, akuma ku wut. Aya, tɛkdä ka leŋ käcëgɔ̈t kɔ̈k dhiɛlkä tɔ̈ɔ̈u bäk ŋic lɔn cɛth aguiɛr dun apath.
Rin bäk käcëgɔ̈t ŋiɛc tɔ̈ɔ̈u, wek aa dhil käkä deet:
- ye lëk nɛn wïc,
- ye ŋa bë lëk kën kuööt,
- bë lëk kuööt kadä,
- bë lëk tɔ̈ɔ̈u tɛ̈no,
- bë lëk tɔ̈ɔ̈u kaam yïndä,
- ye ŋö kën lon lëk.
Aya, aguiɛr dun a dhil ye nyin tääu piny bë ŋiɔ lɔn cï kuat lëk alɔŋ raan tɔ̈ɔ̈u ku luui apath tɛ̈ cït tɛ̈ cï löŋ käŋ alɔŋ raan luɛ̈l yeen. Wɛ̈t de yic, lëk wïc rot yen a dhil kuööt ku a dhil tɔ̈ɔ̈u apath ku a cë kɔŋ gäm raan dä tɛ̈ cï yen ye raan dhil ye wïc.
Käcëgɔ̈t alɔŋ wëëu, yuul ku lïth käcëgɔ̈t
Käcëgɔ̈t alɔŋ wëëu aa lëu bïk yiic laŋ, anyuuth luɔy, anyuuth ɣɔɔc ku athör luɔy adhuuk kuun wëëu luɛɛl. Amadaa ëbën aa ye wïc bïk athör wëëu ya tɔ̈ɔ̈u bë wëëu cë gam ku wëëu cë dɔm ya nyuɔɔth, wël bɛŋ, athör wëëu thiik luɔy ku lïnh käŋ amada. Tɛ̈ cït tɛ̈ dïït amada dun thïn, tɛkdä ka wek a dhil lïth kɔ̈k tɔ̈ɔ̈u löŋ yic.
Akut määc yen a leŋ nhom lon bï yen ye nyin tääu piny bë deet lɔn cï käcëgɔ̈t alɔŋ wëëu ŋiɛc tɔ̈ɔ̈u. Käcegɔ̈t alɔŋ wëëu ëbën aa dhil thook tuööm, aa dhil aa yith ku aa dhil gɔ̈t ë thoŋ Nyïŋlïth. Wek a bë tɛ̈ ye wëëu mac thïn dhiɛl looi rin bë kä wïc aguiɛr dun ku kä wïc löŋ tiiŋ nyïn, ku a dhil yic pial bäk ya ŋiɛc deet yic ku deet raan dɛ̈t cït raan ë cɛɛth wëëu cɔl auditor.
Amada, aya, a dhil kuat käcëgɔ̈t alɔŋ wëëu tɔ̈ɔ̈u tɛ̈ cït tɛ̈ wïc löŋ akuma koor ku akuma dït yeen. Tɛ̈ cït tɛ̈ rëër aguiɛr dun thïn, käkä aa lëu bïk aa ajuër wëëu yakä dɔm, ajuër wëëu cë röt juak wɛ̈ɛ̈u kun nhïïm, kä kɔ̈k cäk yök ku ajuër kä ɣɔc cɔl GST.
Ka we ye amada cë gätpiny, wek aa dhil käcëgɔ̈t, wälä yuul amɛtmɛɛt akut määc ku amɛtmɛɛt kɔc ëbën tɔ̈ɔ̈u amɛn path yic. Mäktam Tijäär Alal a lëu bë we cɔɔl käcëgɔ̈t ku na këc ke gɔ̈t Nyïŋlïth, ka amada a dhil kä cë ŋiɛc waar yiic bɛ̈ɛ̈y.
Akut määc, aya, a dhil lïnh kɔɔc amada ëbën tɔ̈ɔ̈u. Lïnh kën a dhil yic laŋ rin, tɛ̈nëyök, kööl ë mɛ̈t kek röt amada, kööl ë jël kek amada yic ku lëk kɔ̈k cë kuany yiic lööŋ amada yiic.
Wek aa bë dhiɛl la cɛɛth lööŋ thiääk ke week bäk deet lɔn leŋ yen tɛ̈ ye wïc bë ya yen ye wek käcëgɔ̈t tɔ̈ɔ̈u thïn, kaam yïndä ye ke tɔ̈ɔ̈u ku tɛ̈ ye ke luööi thïn.
Käcëgɔ̈t alɔŋ raan cë luööi, akut määc ku raan cë rot juaar
Aguir ëbën aa dhil käcëgɔ̈t alɔŋ kɔɔc cë luööi, akut määc ku kɔɔc cë röt juaar tɔ̈ɔ̈u. Lëk kën a bë yic laŋ loiloi ken ku kä dhilkä muk nhïïm. Luɛl nyin muk raan a dhil ë täu thïn tënë kɔɔc ye dɔ̈m ku kɔɔc cë röt juaar. Käcëgɔ̈t alɔŋ ye dɔ̈m aa dhil yiic laŋ kaam cï luɔy thany kek aguiɛɛr wën tɛ̈ bï kek ya luui thïn, wëëu bë ya dɔ̈m keek ku kä kɔ̈k bïk ya yök lueel.
Käcëgɔ̈t akut määc aa ril rin bë akut dun kä keen ke yɛm ë yeen tiiŋ nyïn ë lööŋ yiic. Kacëgɔ̈t la cök alɔŋ kɔɔc luɔy aa ril rin ye kek aguiɛr dun cɔl a gɛ̈m kɔc yiɛth ken tɛ̈ cït tɛ̈ cï lööŋ luɛ̈l yeen. Käcëgɔ̈t alɔŋ kɔɔc luɔy la cök aa ril, aya, rin ye kek kɔɔc luɔy ye dɔ̈m ku kɔɔc cë röt juaar lɛ̈k apath bïk loiloi ken ŋic.
Käcëgɔ̈t ë kɔɔc ye aguiɛɛr luööi
Lëk alɔŋ kɔɔc ye aguiɛɛr luööi ee aguiɛɛr kony bë luɔn de caath ku guiir loiloi bë ke looi. Na ye aguiɛr dun kony wëëu, ka aguir ë we kony a dhiɛl wïc lëk alɔŋ kɔɔc yakä luööi bë ke kony bïk luɔn den muk nhom ku cɛɛthkä loiloi ken.
Aguiɛr dun a dhil ye nhom tak bë ŋic ye lëk ŋö bë ya kuööt rin bë kë wïc tɛ̈n yeen looi ku tiiŋ dhɔ̈l kuut ku tɔ̈ɔ̈u ku luui lëk kënë. Tɛ̈ cït tɛ̈n ë loiloi ye aguiɛr dun looi, tɛkdä ka aguiɛr dun a cïn kä juëc alɔŋ raan bë ya kuööt, a lëu bë ya ducëëk ku kuat ë raan yen ye nyaai path. Aguir kɔ̈k aa lëu bïk lëk cït rin ku tɛ̈nëyöŋ raan mat thïn ku aguir kɔ̈k aa lëu bïk wïc ë lëk kɔ̈k.
Lëk kɔ̈k:
- Lëk ë Mäktam Tajiir Ɣɛr Puöu alɔŋ Amadaa cë gätpiny
- Mäktam Ajuër Ɣothralia kek Lëk tɛ̈n aguir cï wɛ̈ɛ̈u ken ye dhiëth
- Panpiööc Dït ë Tëët Queensland a leŋ Lëk alɔŋ Kä ye wïc alɔŋ tɔ̈ɔ̈u kcëgɔ̈t
- Kuɔɔny Mäc Webthait yic (A wïc gɛ̈tpiny):
- Muöök käcëgɔ̈t
- Käcëgɔ̈t kɔɔc cë luööi
- Käcëgɔ̈t lɔŋ kɔɔc ye aguiɛɛr luööi
- Det: Manha caath lëk kën Mäktam Tijäär Alal yic rin ba ŋic lɔn ŋuɔt yen yic emën.
Lɛ̈k da tɛ̈n wuöt alɔŋ tɛ̈ ye kɔɔc wëëu tɔ̈ɔ̈u muök käcëgɔ̈t


text:
Agɛmkɔckedhiɛ
Riɛl de kɔc kedhiɛ (Agɛmkɔckedhiɛ), Keek ë rinkɛ̈ aayenë luui ë kuat miiric ye raan ë bɛ̈n rɔm ë jam ku kë loi ë kɔc ë baai. Ee run thiöökkɛ̈, cïï kɔc pöc, anɔŋ kuɛr ye looi cït kakɛ̈:
Kɔc aaye lööŋ yam mat, ku të cïnë ke lɔ̈ɔ̈k ë lööŋ thɛɛric thïn. Kän ee cɔɔl agɛ̈mkɔckedhiɛ (Democracy).
Kɔc aaye duŋɔ̈ɔ̈r kɛn kuany. Kek ë duŋɔ̈ɔ̈rkɛ̈, aaye kë loikï thäny lööŋ cïk kuany. Kän ee cɔɔl agɛ̈mkɔckedhiɛ, ye amatnhomkɔc naŋ rɛn cïï kuɛ̈ny ye. Luɔɔi de alöc, ee cɔɔl alöc ë kɔ̈ɔ̈c. Luɔi alöc ë kɔ̈ɔ̈c, ee looi ë run cïï meek, ka yïn yaa të cïï rɛn ë cïï lɔc thou, ke nyin deenë aberë kuɛ̈nyic raan.
Akööl kɔ̈k, ke kɔc aaber lööŋ yam kuany bïï kek kathɛɛr waar. Të ye luɔ̈i ye. Aye alöc ë kɔc cë ye kënë gam, eke ye kɔc nhiar alöc bë rɔt looi. Kɔc kek ye kënë looi, aaye lɔc eke looi ë ɣɛ̈thɣɛ̈th. Kän ee dac looi, të lɔc ë kɔc ye luɔ̈k luk. Të luk kek ë kɔckɛ̈, aaye käk ke thiëc juiir, bïnë raan thiëëc, bïï nyic alan nɔŋ yen awäc, ka yïn ciɛ̈n awäc.
Ë pan ë kɔc ɣer, (Yerop) Luɔ̈k ë kɔc ye lukkɛ̈, aaye looi tëde luɔ̈k riliic dït nɔŋic cït yïk nääk ë raan, ka yïnë raan dɔm ku tɔ̈u bïnë kë yuïc göör ëye kɔ̈u, ku dɛ̈ rɛɛc ye looi ë diɛny cït cuɛ̈ny ë ɣön ë rɛndɛ̈ ke cïn kënë cuɛ̈nyë ye.
Alöc (yenë kɔ̈ɔ̈c)[cokic | cok tënëyökic]
Të cïï kɔc alöc looi, ke kɔc kek cë tiam aaye week. Të ye luɔ̈i ye apuɔl. Rɛn ë kääc cïï cuɛ̈t arëët cë kɔc wuɔ̈r, yen ë yaa rɛn cïï lɔc. Anyiɛcwëlbääny cïï lɔc, aye naŋ akuut dɛn ye ŋɔ̈ɔ̈r cïï cäk bïnë ke yaa nyic. Yen akuut dɛɛnë aaye kek rɛn bë ye ŋɔ̈ɔ̈r lɔc. Na jɔl kek ë kɔc akuutkɛ̈ kɔ̈ɔ̈c, ke rɛn bë kɔc wuɔ̈r, ke yen jɔl ya rɛn akuut cïï lɔc. Keek kɔc ye kɔ̈ɔ̈c bïï ke lɔc kɛ̈, aabë dhiilë yaa naŋ kakɛ̈:-Run ken ke dït aabë yaa dhiilë nyïc, ku lon den bë lëu ë luɔi ë miiric yic. Acie raan ë bɛ̈n yen ye lɔc. Rɛn ye naŋ yic bë lɔc, ee yaa manhbaai, ku ye rɛn cë dït, kɔc kɔ̈k aalëu bïï ke tɛɛm wei, cït kɔc cïï ke mac.


text:
Wik de cieŋ juëc kuɔ̈tyiic
Cultural Diversity Week (Wik de Cieŋ Kuɔ̈tyiic) ee töŋ diit de Victoria yenë cieŋ-cieŋ wääc door.
Ajuɛɛr de kä yenëke ye door ku jɔl ya käye röth looi paande metropolitan ku bɛ̈i kɔ̈k, aye kä cit Victoria’s Multicultural Festival (duɔ̈ɔ̈r de cieŋ wääcyiic) paan tɔ̈ ne’Victoria ye cɔl Melbourne.
Wik de cieŋ juëc kuɔ̈tyiic/wääcyiic aye gaam në lɛc në Victorian Multicultural Commission (Kɔc ŋäär ajuɛɛr de cieŋ-cieŋ wääcyiic tɔ̈ në Victoria) ku ke kony yök tënɔŋ akuma de paande Victoria.
Ëwikkë ayenë kɔc ke paan de Victoria cɔɔl kedhie bikë cieŋ cieŋken bɛ̈n luɔ̈i röth ku gamkë ariöp ye cieŋ juëcyiic bɛ̈i panda.
Victorian Multicultural Commission tɔ̈ në Victoria aaye jam ëröth kenë kɔc nɔŋ ke ciɛŋ juëc wääcyiickë bikë akuma ya lɛ̈k kä kɔɔr luɔi ku kuɔɔny, ku cotkë kuɔny de cieŋ wääcyiic në weei de mät ku römde riëw në bɛ̈i ke paandiit cɔl Victoria.
Cultural Diversity Week aye looi në ruɔ̈ɔ̈n thok në pɛɛi de Diäk (Akɔ̈nydit/Akanydit) bi lööny në kööl de Bɛ̈i ci mat ëtök kööl de nyɛɛi de atekthok de kuat/kuɛt ku mät ke pɛɛi ye nïïn thërou ku tök pɛɛi de Diäk (Akɔnydit).
Yeŋö yenë kööl de cieŋ juëc wääyic?
Cieŋ juëc ee töŋ dïït de kä ye panda cɔk ril/rir.
Në yeköölë, kekë duur ya biäk de kɔc kedhia kɔc tɔ̈ në Victoria aakee lɔke dhiëëth në bɛ̈ɛ̈i peeiyiic awu ka raan töŋde paanden alɔ dhiëëth paanpeei.
Ëyadɛ̈ wɔ ye jam në thook wääcyiic thook wär 260 ku kaye nhiëliic wääcyic ke 136 door/buɔth.
Mätë rɔt në Cultural Diversity Week
Victorian Multicultural Commission tɔ̈ në Victoria aye kɔc cɔɔl kedhie kɔc ke Victoria bike Cultural Diversity Week bɛ̈n door në:
- Lɔ bikeek lɔ në kööl de Victoria’s Multicultural Festival
- Bë naŋ lon juiir kë wenë mäthku tëde luɔi ka në akeunhom wenë kɔc thiääk kenë yiin buku cieŋkuɔɔn juëc door
- Kony de mith ci gɔl ɣönde gäär bike cɔk lɔ në Cultural Diversity Week Primary School Art Competition (Mëël de giët/thuur/thuɔ̈ɔ̈ric de ɣön de gäär në wik de cieŋ wääcyiic)
- Ku bikë ya biäk/röth mat në jam de Cultural Diversity Week në ɣän ke jamiic
Na kɔɔr ba wël juëc kɔ̈k piŋ në thoŋdu wëlke Cieŋ Juëc wääcyiic, ku Victorian Multicultural Commission cɔl wɔ në (03) 9280 0714.


text:
Dinka
Wɛlke TIO
Yeŋo e Telecommunications Industry Ombudsman (TIO) ?
TIO e Lui epath/abac be kɔc kony, kɔc kic nɔŋ ateer kek sherika/company de telephone ku internet.
Thɛm bathöl yenken cïyïn daŋpuou wek sherika/company dun eyïn kony kayïn kene ɣook guɔ yupe.
Ken leuku buk kuanycɔk
Ka e TIO kek kuanycɔk eye guɛl/luel dɛ kaŋ cï puoudaŋ ne mobile, telephonepiny ku internet de wɛlke:
- bill/kany (aŋuïr e ɣöc raac, wëu cï tuɔ nyindenic, bill ci gäu).
- kä akëk/wäc tene aguir de text message de mobile (acï yïn nuan/tiam ba kek cɔl e käc)
- awoc ku loi piɛth
- gau de bɛ/tɛu kaŋ
- loi de kuɔt e käny (gut riɛlic de aguir cuɛtpiny de weu ku riak dhol de dheen/credit)
- löŋ aguir/amät de ɣɔ̈c (gut lɔŋ luɛth ku lɔŋ cï lɔcök)
Ken cukuleu buk kuanycɔkƔook acï leu buk kuanycɔk:
- wɛl cakek ŋic ruɔ̈n war ruɔ̈n karou ku yïn kën wuɔk yuɔp (Ɛ loŋ kɔ̈kic keka yeku kek juak gut ruɔ̈n kadhetem).
- Löŋ ka Akuma mac loi de telecommunications
- Kak ke loi de telecommunications (gut mobile ku kɔmpuɔ̈ta/computer ci weuken cuatpiny eben)
- Kak tuɔ loi cïmïn ajuer weu de diɛt etäu Mobileic ku websites.
- Weu e sherikat/companies kek juar ne loidic ku kaken ɣääc ke kek.
- wɛl ci kek (laar/ɣeet) lukic court/makäm ku ɣän kɔk ke luk
Loi e kɔc wär thöök
Ŋa kɔr raan be yïn wär thök yuɔpe 131 450. Loi kene eya abac/epath. Yïn leu ba raandɛt yek riɛl be de ken ci yïn daŋpuou guel/lek TIO ne riɛnku te kucyïn thoŋ de English apiɛth.
* Yuɔp de Mobile aleu be weu jɔt, a tɛ̈kic kaam sherik/provider de telephone. Ŋa yupe telephone de Mobile, lɛke ɣook buk ŋic ku yïn a buk yuɔp.
Customer service
A man contacted us because he had made a payment twice by mistake. Each time he called the service provider he had to explain his situation again as if it was the first time.
Next step?
- make an online complaint
- 1800 062 058
- Write PO Box 276
Collins Street West Vic 8007
- National Relay Service Call on 1800 555 677 then ask for 1800 062 058
- Fax our consumer complaint form to 1800 630 614


text:
Pablo Escobar
Pablo Emilio Escobar Gaviria (Penëthiɛ̈ɛ̈rkurou 1, 1949 – Penëthiɛ̈ɛ̈rkurou 2, 1993) acë yaa bɛ̈nywälrac Kolombia. Yen aŋic raan tök në kɔcawuöc dïtbëtɛɛm Pinynhom. Escobar acë yaa duɣaac ë koken yee riɛlbëtɛɛm bë dom thïn. Yen acit kë cë yaa raanawuöc ajakbëtɛɛm ku cëtiambëtɛɛm käthɛɛric. Kɔcyɔ̈ɔ̈p kɔ̈k aaluel lɔn cë yen ee raanawuöc rou në jiekë käthɛɛric, Amado Carrillo Fuentes cök. Ruɔ̈ɔ̈n 1989, adacbënwël Forbes acë lueel lɔn cë yen ee raan dhorou në jiekë Pinynhom, ku anɔŋ këcït US $25 tïmëtïmdä, ku la käjuɛ̈c anïïn ku thurumbiil nhiam. Ruɔ̈ɔ̈n 1986, acë rɔt mat wëlëmiiric de Kolombia ke tiam. Yen acë yaa dhil bë tëët wëlëmiiric kac rin cï gaany lukic keye raanawuöc.
Runtueŋ[cokic | cok tënëyökic]
Escobar acë dhiëth në Rionegra në Antioquia në Kolombia. Yen acë yaa kuën diäk në mïth dhorou-yic tënë Abel de Jesus Escobar ku Hemilda Gaviria. Wun acë yaa raanpur ku man acë yaa raanpiöc. Escobar kekë paanden acë rëër ɣon cï buth tiop, ke cïn manywëëth lakin ke pïu kuer wëëthic. Pablo Escobar ku wämäthë acïï panpiööcden kaŋ cuɔp wei panden rin cïn anɔŋ war ku cïn anɔŋ wëu bë kek ɣɔɔc. Pablo Escobar acë piöcëwëlmiir kuën në piöcëbɛ̈n thiääk. Yen acë yaa dhil bë tɛɛm lɔ kuën rin akëc lëu bë wëupiöc. Kɔc kɔ̈k acë lueel lɔn wääratënë yen cë tëët cak keye raanawuöc, ke kual kurëraŋ ku ke wöny gäät wei në kuriic bë bɛr ɣaac. Lakin wämäthë Roberto Escobar acë lueel lɔn kënë cie yic. Yen acë lueel lɔn kurëraŋ acï yök në wun ke ɣɔnethiëkthiëk yee kɔcgɔcken acë tɛɛm bë riɔp në kuɛ̈ɛ̈c ë raŋ nhom. Escobar atënë acë kuën në Piöcëbɛ̈n de Antioquia kaam thinkor.


text:
Epesas
Yesu pi wel wiak kutömweri sëën wë krismaki 32 pöta ök won sëën Pool pi Rom kak wii kaatak wë pep epwer retëng ëak Tikikas mangkën wak së Epesas kakë ingre mor saurö mena. Pël ëën pit sangk kelak ka naë wieëa pötë wes mëa.
Pep epweri Poolök Aköpë ingre moröröaan retëng ëa. Tiar pim möönre koröpö, pi tiarim kepönö. Tiar pim kaat, pi möör wapët. Tiar pim öng koröp oröön pi tiarim omp koröp oröa.
Pöt epël wia.
Ngön ngës rëaut 1:1-2
Kristoore pim ingre morörö 1:3–3:21
Kristook yal menak wëauta ngönte 4:1–6:20
Ngön mëët 6:21-24
1
1 O Epesas ingre mor saurö, kosang wesak Yesu Kristoë kentöökë ënëm ëeim wëaurö, ne Pool Anutuu këmtak Yesu Kristo pim ngön yaaö omën nampök pep epwer retëng ë yaningk. 2 Anutu tiarim Pepapre Aköp Yesu Kristo piarpim komre kolapre mayaap pöt ningkën arim naë wiaap.
Tiar Kristook yal menak wëën Anutu welaköt elnieim wë
3 Tiar Kristook yal menak wëën tiarim Aköp Yesu Kristo pim Pepap Anutu puuk kutömweriaan ngönënë welaköt ke nentere nent nineim wë. Pötaanök ping wesak mepa. 4 Anutuuk ngaan panëër yanger won wiaan pim ëöetak ketre saun won öpenaataan Kristook yal mempenëak kom ë niulëa. 5 Pi ngaanëër kön pil wiin wiakaima. Pötaanök pi lup sant elniin tiar Yesu Kristook yal yemangkën pim ru niwasëpënëak kent kön wiak kön pipël kosang wes niwia. 6 Pi tiar pim ru paupaö panëëpök yal menak wëën komre kolap ompyaut kësangën elniin wë. Pötaanök yaya mepa.
7 Pi wel wiin pim iitak tiar utpetetakaan sum ëak ent ë niulëak saunat kërë niulëa. Elei, Kristo pim komre kolap pöt peö ëak wia. 8 Yaap, pi pöt kësangën elniak könre lup ngolöp pöt lë nimëa. 9 Pël ëak pimtë ngaanëër kön wiin ompyaö ëën Yesuuk ya mëmpënaat pël kön wiin wiakaima pötak ënëmak pim kön ëlëëp wia pöt tekeri wes nina. 10 Anutu pi epël kön wia. “Ne wotpil weseim wëën akun kön wian pöt temanöm sëën kutömweriaan yangerakë omën epot pout erën wasën Kristook pep sak öpnaat.”
11 Anutu pi omën nant ëëpënëak kön wiak pöt yok pangk yaaupök ngaanëër tiar Kristook yal mangkën pimorö pël sak öpenëak kön wia. 12 Tiar wet rëak Kristook kaamök elniipënëak kor wakaim wë eporö Anutuun kët ël epotë kön wieimeë pim komre kolap kësangën elnia pötaan yaya maim öpenëak pël kön wia. 13 Arta ngön këët, Anutuu ar utpetetakaan niöpna ngön ompyaö pöt kat wiak Kristoon kön wi kosang wasën Anutuuk Ngëëngk Pul wet rëak yaö niia pö ar pimorö pöt pet elniipënëak ninaurö. 14 Ngëëngk Pulö tiarring wë pötaanök Anutuu omën ompyaö yaö elnia pöt öpenaat pöt ëwat yes. Pël ëak wakaim wë tiar pim komre kolap kësangën yaalnia pötaan yaya mepenëak Anutuuk sasa niön piiring wakaim öpenaat.
Pool pi Epesas omnaröaan Anutuun kimang mëëa
15 Ne ar tiarim Aköp Yesuun kön wi kosang wesak Anutuu omën tiarim karurö lup sant yaalmë pöta ngönte kat wiaut. 16 Pötaanök kët ël epotë arimëën yak Anutuun yoöre ërëp maimeë nem kimang ngöntak arimëën ök maim wë. 17 Ne kimang ngöntak tiarim Aköp Yesu Kristoë Anutu, kutöm ë rangi Pepap, piin këëkë ëwat sënëëtaan kön ompyaut nimpööre pim songönte tekeri wes nimpö pël ëëpënëak ök maim wë. 18-19 Ën nem kimang ngön eptakta ar yas niaan wëën kutömweriaan omën ompyaut önëak kor wë pöt ëwat sëëre tiar pim ru niwesaurö omën nimpnaat kësang panëët pöt ëwat sëëre weëre kosang kaö pan tiar piin kön wi kosang weseim wëaurö ningkën wia pöt ëwat së pël ëënëëtaan arim lupötë ëwa elniipënëak ök maim wë. Pim weëre kosang tiarëk wia pötak 20 ngaan Kristo weletakaan wal ë moulmëak o kutömweri pim yaapkëëtakël moulmëën wë. 21 Pël ëën Kristo pi omën kaö kutömweriaan yangerakë wëaurö pourö il mowesak kaö panë isak öpënëak moulmëa. Pöt peene eptakëër pëën won, ënëm akunaöökta wakaim om öpnaap. 22 Pël ëak Anutuuk omnant pout wa top ëak pim ingrak rongan ë moulmëën omën pötë kaö sak wë pim ingre mor saurö tiarimëën kepön erën ëak niulëa. 23 Möönre koröpöt kepönöök yal mangkën pangk ëëpna pöl tiar ingre mor saurö möönre koröp ket ëak wë Kristook yal mangkën pangk ëëpnaat. Ën ingre mor saurö Kristook yal mangkën pangk yaë pöpök omën poutë peö ëak pangk yaalni.


text:
Brɛ̈kdhït
Brɛ̈kdhït, wɛ̈dic de, ee bɛ̈n bei de Britin në Akuut de Yuropic. Akuut de Yurop (European Union (EU)), acë rɔt lac jɔɔk, ɣɔn cï Tɔŋ de Pinynhom de Rou (WWII) thök, duŋöör ku kɔc nɔŋnhïïm juëëc ke Yurop aacë jam ka path bë bɛ̈ɛ̈i ke Yurop luui atök - në lɔŋ de wëu, ku tïjara, ku wëlëmiir (politics) - ku bïk kɔc matiic. Kënë ee yekë tak ka bë lɔtueŋ juakic ku abë taŋtaŋ pëën kɛm ke bɛ̈ɛ̈i. Aacë lɔtueŋ në run de 1951 bïk Akuut de Colëmac ku Wëëth (European Coal and Steel Community (ECSC)) cak. Na ye run de 1958, ka Amat de Room (Treaty of Rome) thanycök, ku bɔ̈ Akuut de Määcëkäŋ ke Yurop (European Economic Community (EEC)) bei thïn. Na ye run liik kɔ̈k cök, ka EEC jɔl bɛ̈n ke ye EU. ECSC ee nɔŋic bɛ̈ɛ̈i ka 6 në path, ku EU amɛn anɔŋic bɛ̈ɛ̈i ka 28.
EU anɔŋ lööŋ juëëc yen ke cath. Lakin, käŋ kadiäk kek aa thiekiic arët në kɛmken:
(1) Këtueŋ, ee Luknhom de Lɔcök de Yurop (European Court of Justice). Kän yen ye luak ŋɔ̈ɔ̈r luök ke Yurop kedhiɛ. Luök ye kɔc jöör në bɛ̈ɛ̈i tɔ̈ EU-yic aayeke bɛ̈ɛ̈i tënë Luknhom de Lɔcök de Yurop.
(2) Kënë rou, ee Tënëɣɔ̈c Rɔm de Yurop (European Common Market). Kän ee jam, wëu, ku käyeɣaac, ku kɔc ke EU, aa alëu bïk yaa cath në kɛm ke bɛ̈ɛ̈i kake lääu nhïïm ku kake cïn athörëcäth.
(3) Kënë diäk thiekic, ee Amat de Atam de Akɛɛthnhïïm (Customs Union). Kän ee bɛ̈ɛ̈i ke EU puöl bïk käŋ aa ɣaac në kɛmkɛn kake cïï tɛ̈u atam de akɛɛthnhïïm piny.
Britin ee mɛt rat në EU-yic në run de 1975. Ku kënë ee loi rɔt ke kɔc ke Britin cë kaŋ cuɛɛt bïk röt mat thïn. Run ka 37 aacë wan, amɛn, töŋë mɛt Britin rɔt në EU-yic.
Anɔŋ kɔc juëëc ke Britin cïï nhiaar EU. Aa yekï yök käpath në EU-yic aa lik, ku kärac thïn aa juëc. Këtueŋ mankë, ee kë cî kɔc juëc arët bɛ̈n Yurop bïk bɛ̈në luui ku ciëŋkï Britin. Dɛ̈t ayɛ, ee kï tak Britin ee ajuër dït arët täu pïny tënë EU. Kɔc kɔ̈k aacïï nhiaar kën ye Luknhom de Lɔcök de Yurop naŋ riɛl dït tënë luöknhïïm ke Britin. Kek kɔc cïï nhiaar Yurop kɛ̈, aa ye jam, ka rɛɛckɛ̈ kedhiɛ aabë röt cök të jiël Britin në EU-yic. Na ye wɛ̈ɛ̈r cî, teer jäl dït apɛi kam ke kɔc man cik nhiaar ku kɔc nhiaar EU, ka duŋɔ̈ɔ̈r ke Britin tak ke nhïïm në kë bïk looi. Bɛ̈ny Debit Kamron acë yenhom wɛ̈l tɛ̈ntök ku cɔl cuɛɛt. Acë lueel, kɔc ke Britin aabïkë thiëëc bïk lɔc lɔn bë baai rëër në EU-yic ka bë jääl thïn.
Kɔc aacë jäl cuɛɛt në pɛinïn 23 Penëdhetem 2016. Maabɛ̈nbei (results) acë nyuɔɔth, 52 në buɔɔtic aacë cuɛɛt bïk jäl, ku 48 në buɔɔtic aacë cuɛɛt bïk rëër në EU-yic. Maabɛ̈nbei tui, acë baai yääk arët. Duŋɔ̈ɔ̈r juɛ̈c ke baai, nɔŋiic Bɛ̈ny Debit Kamron, ee ke wïc Britin bë rëër në EU-yic. Kënë acë Debit Kamron cɔl yär guöp ku ler piny në thööcnhom. Tëredha Mei acë jäl bɛ̈n nhial në nyin de Debit Kamronic. Yen ee gör bë Britin rëër në EU-yic wɛ̈r ayɛ, lakin acië puöu tɔɔŋ bë londe looi ku bë Britin bɛ̈i bei në EU-yic tëmën cî kɔc juëc ye lɔc në cuɛɛtic. Bɛ̈n bei de Britin në EU-yic (Brɛ̈kdhït), abï loi në kuer de Cök 50 (Article 50). Cök 50 ee löŋ ee ye nyuɔɔth kuer bî baai bɛ̈n bei thïn ku alawɛ̈r bë lööm. Lɔŋ de alawɛ̈r, luɔi de brɛ̈kdhït acë rɔt jɔɔk wɛ̈r në Penëdiäk 2017, ku abë dhiɛl thök Penëdiäk 2019.
Na ye lɔŋ de kuer bï buɔɔthic, ka kënë akuötic:
(1) Këtueng, ee jäl në Luknhom de Lɔcök de Yurop-yic. Lööŋ abɛ̈k aabïkë nyaai tëtui, ku aabïkë bɛ̈ɛ̈i Britin. Lööŋ kɔ̈k yam aabï ke cak.
(2) Kënë rou, ee kën bë rɔt looi tënë kɔc juëëc ke Yurop cïëŋ Britin, ku kɔc ke Britin juëëc ciëŋ Yurop abaŋdɛ̈t. Bïk rëër në ɣänken, ka bïke thiëëc bïk nap ku jiëlkï?
(3) Kënë diäk, ee kënŋu bë Tënëɣɔ̈c de Yurop Rɔm löök nyin.
(4) Kënë ŋuan, ee kënŋu bë Amat de Atam de Akɛɛthnhïï̈m löök nyin.
Britin ku EU abë thook dhilë mat në ye käkɛ̈ kaŋuaniic ku kä juëëc kɔ̈kiic ayɛ. Jam në kɛmkɛn, acë rɔt jɔɔk wɛ̈ɛ̈r, Penëdiäk 2017, ku abë lo tueŋ agut Penëdiäk 2019. Na lek thook mat, ka pïïr Britin ku Yurop abë rëër tëmënde, ke cïn kärɛɛc loiröt - në lɔŋ de wëu, loiloi, lɔtueŋ, thiɛɛth ku ciɛɛŋ de dɔ̈ɔ̈r kɛm ke bɛ̈ɛ̈i ke Yurop. Na lɔ jam thök kake kec thook mat, ka cïn raan ŋic kä bë tuöl. Kënë yen ye wɛ̈t nɔŋ yen diɛɛr dït në Britin, ku Yurop ku pinynhom ëbɛ̈n wɛ̈t de Brɛ̈kdhït.


text:
Na ŋiɛckä aguiɛr dun cääth apath, ka loiloi ke aa tiŋ raan ëbën puöu tɛ̈ cït tɛ̈ gɛ̈th yeen. Aguir aa dhil raan ëbën lui thïn ku kɔɔc cë lui thïn ku aguir kɔ̈k tiiŋ puöth.
Aguir juëëc ë wuöt aa dhil kɔɔc kä tiiŋ puöth:
- kɔɔc leŋ kë yekä yök aguiɛɛr yic wälä lui kek aguiɛɛr
- kɔɔc amada ku wut
- kuat aguir ë kɔɔc amada/aguiɛɛr muɔɔc wëëu
- kɔɔc aguiɛɛr gäm ruktha luɔy löŋ yic
- kuat kɔɔc ye aguiɛɛr dɔ̈m wëëu wälä kɔɔc röt juaar bïk aguiɛɛr luööi
A leŋ dhɔ̈l juɛ̈ɛ̈c lëu bï aguiɛɛr kɔc tiiŋ puöth cï loiloi kun kuany yiic thïn apath ku aa lëu bë löŋ ke kuany cök. Kekëdäŋ, lööŋ ɣɛr puöu mac aguiɛr dun kek aa tɛ̈ bï löŋ kuɛ̈ny we cök nyuɔɔth. Rin bäk kɔc tiiŋ puöth, wek aa dhil kë wïc löŋ tɛ̈n week ŋic ku guiɛr kä dhɔ̈l wën ye nyuɔɔth lɔn kuɛny wek lööŋ cök ku lɔn cï wek gam bäk luui tɛ̈ cït tɛ̈ wïc löŋ yeen.
Löŋ Gɛ̈tpiny Amada
Löŋ Gɛ̈tpiny Amadac a la gɛi lɔŋ ë loiloi amadaa cë gätpiny ku akaram ye kɔc cam tɛ̈ këc kek lööŋ kuany cök apath. Löŋ kën ee tɛ̈ ye amɛtmɛɛt dït ruöön luɔɔy thïn, wɛ̈r lööŋ yiic, wɛ̈r kɔɔc mac aguiɛɛr ku wël alɔŋ wëëu ku gɛ̈tpiny tijäär kuany yic apath. Rin ku bäk ŋic lɔn cï wek lööŋ deet, dhiɛlkä we thook tuööm kek Mäktam Tjäär Alal, caathkä Löŋ wälä wiëckä wëët raan cë lööŋ kueen. Wek aa dhil laŋ dhël bï wek wël aa muk nhïïm ku dhël bï wek wël aa dhuk kɔ̈ɔ̈th rin ku bäk kä wïc löŋ tɛ̈n week tiiŋ nyïn.
Kɔɔc lui kek aguiɛɛr
Aguir ë kɔɔc lui ke yeen tiiŋ puöth a kɔɔc lui ke yeen thiëëc bïk tɛ̈ cïk yɔ̈k lon aguiɛɛr dhuk kɔ̈u ku mɛt kɔɔc tööŋ kä ë kë takic. Tɛkdä ka wek aa bë dhɔ̈l kɔ̈k bï wek kä jöör aa jääm yiic lɔŋ ë looi dhël lööŋ luɔy wälä dhɔ̈l kɔ̈k wën tɛ̈ duun ye wek luui thïn nyooth ku dhiɛlkä tääu we nhïïm lɔn cï kuat kë jöör jääm yic ku cök piny dhël aalal.
Aya, aa leŋ lööŋ ë tɛ̈ ye kɔɔc lui kek aguiɛɛr luööi thïn nyuɔɔth agut löŋ pëën atëkthok, löŋ tit raan ɣɔɔc kɔ̈u ku tiët mïth ku riënythii kɔ̈ɔ̈th. Aya, wek aa dhil kɔɔc ë bɛ̈n tɛ̈ duun luui wek thïn tïŋ apath bë ciën kë rär keek tɛ̈ duun luɔy. Aguiɛɛr yen a leŋ lon bï tɛ̈nluɔy rëër ka cïn yic kë rär raan ku wiëëc atït jäŋ.
Kɔɔc amada ku wut
Amada a bë laŋ loiloi gɛ̈ɛ̈r tënë kɔɔc amada ku kɔɔc wut ë löŋ yic cëmën lueel amat ë ruöön ku gɛ̈tgɛ̈t adhuk ë ruöön. Tɛkdä kä dhɔ̈l kɔ̈k bï wek kɔɔc wut tiiŋ puöth aa bäk bɛn tak yiic. Tɛkda ka wek aa cɔl amɛtmɛɛt ë jäŋ ye raan ëbën bɛ̈n thïn wälä luɛlkä kä ye aguiɛr dun looi tɛ̈n aguir akeunhom ë thok lueel rin bë wut kë yakä looi ŋic.
Aguir kɔc kony wëëu
Na cë aguiɛr dun wëëu dɔm tɛ̈n aguir kɔc kony wëëu, ka dhiɛlkä tääu we nhïïm bäk kuat kë wïckä tiiŋ nyin. Tɛkdä ka lëu bë yicleŋ thɛ̈ɛ̈p ë lon Amat Luɔy, gɛm adhuuk kë loi ku lëk alɔŋ wëëu, cɛɛth lon ye aguiɛr dun looi ku tɛ̈ bï wek anyuuth kuɔɔny wëëu tiiŋ nyïn thïn.
Kɔɔc cë luööi ku kɔɔc cë röt juaar
Akut määc yen a bë tɛ̈ pɛɛth ye kɔc luui thïn nyuɔɔth tënë kɔɔc cï aguiɛɛr luööi dhël lööŋ la gɛi ku ŋiɛc muöök kɔɔc cë luööi agut kɔɔc cë röt juaar.
Kɔɔc cï aguiɛɛr luööi aa dhil aguiɛɛr tiiŋ puöu. Aya, kɔɔc cë röt juaar aa ye ŋɔ̈ɔ̈th lɔn bï kek aguiɛɛr tiiŋ puöu.
Aguir ë kɔc luööi a dhil kä ŋɔ̈th tɛ̈n yeen looi löŋ akuma koor ku akuma dït yic cëmën ë löŋ pëën atëkthok, löŋ ciɛɛŋ tɛ̈nluɔy, pial guöp tɛ̈nluɔy ku löŋ alöc ë luɔy. Aya, aguiɛɛr a dhil thuparanuecon/makäpa cuat piny, cuöt atït kɔ̈u kɔɔc luɔy a dhil rëër tɛ̈ de ku akuën la cök ajuër a dhil bɛ̈ɛ̈y bei wëëu kɔɔc luɔy yiic ku tooc Mäktam Ajuër Ɣothralia.
Baai Queensland, aguiɛɛr a dhil ye nyin tääu piny bë ŋic lɔn cï kɔɔc luɔy ëbën, kɔɔc cë röt juaar ëbën ku mïthpanpiööc ë ‘luui kek mïth,’ laŋ cɛɛth wälä wïnycök bïk ŋic lɔn cïn yen kë wääc. A lëu ba yï thok tuööm kek Aguir Mïth ku Riënythii ku Adumuk Meth rin ba kɔ̈k ŋic alɔŋ löŋ kën.
Kä kɔ̈k wïc löŋ tɛ̈n week
Amada cë gätpiny, aya, aa leŋ kä kɔ̈k ye löŋ tijäär ku ajuër ku lööŋ kɔ̈k akuma koor ku akuma dït wïc tɛ̈n keek.
Löŋ amat luɔy aa luui alɔŋ kuat kë cë mat löŋ yic gɔl amat kam aguiɛɛr kek kɔɔc ke muɔɔc wëëu, jiër ɣööt, thurumbiil wälä kä kɔ̈k luɔy ɣet kä cë mat kek kɔɔc kɔ̈k wälä aguir kɔ̈k.
Tɛ̈ cït tɛ̈ rëër aguiɛr dun thïn, tɛkdä ka lëu bë akuma koor ku akuma dït dhiɛl tiiŋ puöu alɔŋ ajuër wëëu, ajuër kä path kɔ̈k ca yök, ajuër piny, ajuër kɔɔc ye dɔ̈m ku ajuër kä cë ɣɔɔc.
Na ye aguiɛr dun kɔɔc kɔ̈k juaar ku aa ce kɔɔc aguiɛɛr röt kek ye juaar, ka tɛkdä ka wek aa dhil we thook tuööm kek Mäktam Tijäär Alal bäk wël kɔ̈k deet.
Tɛkdä ka aguiɛr dun a wïc bë ye thok tuööm kek Mäktam Ajuër Authralia, Mäktam Wëëu Akuma Koor ku Mäktam Tijäär Alal wälä tuum ye thok kek raan cë lööŋ kueen ku/wälä raan cë wëëu kueen bë wël kɔ̈k juääc deet.
Lëk kɔ̈k:
- Lek ë Mäktam Tajiir Ɣɛr Puöu alɔŋ Tɛ̈ ye amada cääth thïn ku Kä ye wïc tɛ̈n amadaa cë gätpiny
- Mäktam Ajuër Ɣothralia kek Lëk tɛ̈n amadaa cï wɛ̈ɛ̈u ken ye dhiëth
- Panpiööc Dït ë Tëët Queensland a leŋ Lëk alɔŋ Lööŋ ku kä dhil looi alɔŋ wëëu (Manha caath lëk kɔ̈k tɛ̈n Mäktam Tajiir Ɣɛr Puöu ba deet lɔn ŋuɔt yen yic emën)
- Lëk ë wut ɣööt thook alɔŋ Kä ye wïc adhuk yic
- Kuɔɔny Määc Webthait (Gɛ̈tpiny a wïc):


text:
Läi roor në Paguot Thudän
Läi roor në Paguot Thudän anyooth roor noŋic tiim ku läi në Paguot Thudän. Yen anoŋic Tonydït ku ke töŋ de dhiam dït tɔ̈ në Pinynhom. Tënoŋ mɔny Amerika ye dupiöny de kapïïr ku ye dugël de läi ye cɔl J. Michael Fay, ke Paguot Thudän ye de piiny ye läike noŋ kök bääric në pinynhom läi ye dhiëth në mïth ke akutnhom de gël de läi roor ë jam ye paguotbak de Thudän ayennë 1.3 tïmëtïm de kuandethiäŋ aye käk ebiän de ye pinyë anoŋ ciin koor de kɔc ciëŋ thïn këcït 7 tïmëtïm de kɔc cë röth wɛɛr në piny de 619,745km².
Gël[cokic | cok tënëyökic]
Në ruɔ̈n de 2005 ke akutnhom de gël de läi roor në pinynhom ageer pinyëbɛ̈n, akutnhom cï lui kennë miir, acï luɔi de man de cin jɔɔk kennë miir de Thudän ciëëm, go ke kɔc gɔl në kuëny bikkë luɔi loi lon nyic, kë tueŋ cïkkë bɛ̈ibei në ruɔ̈n 2007 ë bïkkë piny coor nhial bïkkë ciin de läi tɔ̈ në Paguot Thudän nyic.
UNEP[cokic | cok tënëyökic]
Kë amat de bɛ̈i dït kë pinynhom ke ajuëër acë ciɛ̈ɛ̈n bɛ̈n man adë ke pën de yäp de läi roor acï rɔt lëu në gël ku bïkë nhial në ajuëër de tëbë yaa näk läi agokkë tɔ̈ në ruɔ̈n kɔ̈k luɔidït ku ëkënnë abë kɔc ke baai matthïn man nɔŋ de tïït de käŋ.
Ɣän tiit keek ciinden acït 143,000km² acë rot wɛɛr piny në ɣän ke 23 tit keek ku ɣän kë aye 15% de piny Paguot Thudän tëdïtet arët etoc mɛn të thiekic në pïïr de diɛtnhial noŋ 57,000km².


text:
Tɛ̈ cï aguiɛr dun gätpiny, a leŋ kä juëëc bë lɛ̈k week bäk ke looi ye kaam cë lueel yic. Käkä ku kaam ye ke looi thïn aa cë kuɛɛn piny apath Löŋ Gɛ̈tpiny Amada yic ku löŋ nyuuth tɔ̈u MäktamTijäär Alal yic. Tɛkdä ka lëu bë wël löŋ ku wëëu kɔ̈k wïc bäk ke dhiɛl kuany cök cëmën wëëu ajuër ka yeen tɛkdä ka wek aa bë dhiɛl wïc kuɔɔny tɛ̈n raan cë lööŋ kueen wälä raan wëëu.
Akut määc
Kɔɔc aguiɛɛr aa bë yiic laŋ kɔɔc muk mäktab leŋ yiic bɛ̈ny ku raan wëëu amada tɔ̈ɔ̈u. Kɔɔc ëbën aa bë rëër nyiën ken yiic ɣet kööl bï kɔɔc bë amada muk kuany. Na këc aguiɛr dun raan wël tɔ̈ɔ̈u kuany, ka akut määc a bë ye nyin dhiɛl tääu bë raan la cök kuany thïn ka pɛɛy këc thök tɛ̈n gɛ̈t aguiɛɛr piny tɛ̈ cït tɛ̈ cï lööŋ amada luɛ̈l yeen.
Kïn thɛ̈ny
Amada cë gätpiny a dhil laŋ kïn deen thɛ̈ny cë gät kɔ̈u ‘Common Seal’ ku rin aguiɛɛr. Kïn thɛ̈ny a thöŋ kek thaany aguiɛɛr ku a ye lac luööi tɛ̈ thɛny loiloi ril cï akut määc thany cök. Kïn thɛ̈ny a lëu ba tuöc tɛ̈n macuruön ke looi wälä dukän käŋ ë gäät.
Ɣön tɔ̈ɔ̈u bɛŋ yic
Tɛkdä ka aguiɛr dun a leŋ ɣön tɔ̈ɔ̈u bɛŋ yic wënthɛɛr kekädäŋ na cë we gätpiny, ka path bäk ɣön tɔ̈ɔ̈u bɛŋ yic ŋaany thok rin aguiɛɛr. Akut määc a bë bɛŋ lɔc bï wëëu aguiɛɛr ya tɔ̈ɔ̈u thïn ku kuat wëëu tɔ̈u wënthɛɛr aa bë ya wëëu aguir cë gätpiny. Bɛŋ a lëu bë week lɛ̈k bäk gäm wuŋ lööŋ aguiɛɛr ku a lëu bë we lɛ̈k, aya, bäk nyuöth wuŋ anyuth gɛ̈tpiny aguiɛɛr. Kaam këc wek athɛ̈ɛ̈ny ë ɣön tɔ̈ɔ̈u bɛŋ yic gua kuany, apath bäk lööŋ bɛŋ cï wek ŋany thïn kaŋ deet alɔŋ kɔɔc akut määc ye wïc bë ya kek cɛɛk thany yiic.
Tiët kën jäŋ bë rac
Aguiɛr dun, aya, a dhil wɛ̈t tiët kɔ̈u takic bë kɔɔc lui aguiɛɛr yic ya tiit kɔ̈ɔ̈th tɛ̈ leŋ yen kë wääc cëmën rär alei wälä tɛ̈ cï wek këlei rac ka we lui käŋ amada dun. Amada dun na leŋ piny, riöp ë piny wälä muk piny ë ŋäth puɔ̈u, keka dhil laŋ tiët kɔ̈u ë löŋ yic kekëdäŋ akut määc a lëu bë wɛ̈t takic tɛ̈ bï piny tiit kɔ̈u thïn. Aguiɛr dun tɛkdä ka lëu bë laŋ atït kɔ̈u alɔŋ rɛc käŋ ë jaŋ ku atïït kɔ̈u kɔ̈k tɛ̈ cït tɛ̈ cï löŋ luɛ̈l yeen.
Kaam këc wek ye gua takic lɔn wïc wek atït kɔ̈u alɔŋ käŋ ë jäŋ, tɛkdä ka akut määc dun a bë dhiɛl wïc wëët tɛ̈n raan cë nhom bak wël atït kɔ̈u yiic. Na jai akut määc atït kɔ̈u, ka dhil kɔɔc amada lɛ̈k ku lëk ke kë cɔl keek aa jai, aya, ku kä cï kek ke nhïïm ŋiɛc wei gut ŋɛ̈ny lëu bï keek ŋäny.
Käcëgɔ̈t alɔŋ wëëu
Aguiɛr dun, aya, a dhil athör leŋ yiic kuat ɣɔɔc tɔ̈ɔ̈u. Tɛkdä ka tɛ̈ ye wëëu tääu thïn a cäk looi thɛɛr kekëdäŋ a dhiɛlkä tääu we nhïïm lɔn thöŋ yen kek tɛ̈ cï lööŋ luɛ̈l yeen. Wek aa ye lɛ̈k bäk leŋ yiic kä cë ɣɔɔc ku kä cë ɣaac ya tɔ̈ɔ̈u, athör anyuth ɣɔɔc, wël bɛŋ, athör wëëu thiik luɔy ku athör cï käŋ akut gät thïn. Tɛ̈ cït tɛ̈ dïït amada dun thïn, tɛkdä ka wek aa dhil wël kɔ̈k ye gätpiny akölaköl wälä wik thok ëbën ya tɔ̈ɔ̈u. Dɛ̈t ril a kïn, kuat käcëgɔ̈t aa dhil thääp, aa dhil aa yith ku aa dhil gätpiny thoŋ Nyïŋlïth.
Yuul amat
Ka ye amada cë gätpiny, wek aa dhil laŋ athöör wälä polder ye wek kuat käcëgɔ̈t wälä yuul amɛtmɛɛt akut määc ku amɛtmɛɛt dït ruöön tääu thïn. Mäktam Tijäär Alal a lëu bë cööt käcëgɔ̈t wälä kuat lëk alɔŋ amada ku këc ke gɔ̈t thoŋ Nyïŋlïth, ka wek aa dhil wuök cë waar apath bɛ̈y.
Dööc
Akut määc a dhil lïnh kɔɔc cë gätpiny ke ye adöc amada tɔ̈ɔ̈u. Lïnh kën a dhil yic laŋ rin adöny amada, tɛ̈nëyök, kööl gɛ̈t ke piny, kööl riɛ̈ɛ̈k dɔ̈ny den ku wël kɔ̈k cë kuany yiic lööŋ yiic wälä tɛ̈ cït tɛ̈ cï amada mät yeen.
Kɔ̈k kën amada ku kä keen kɔ̈k
Na leŋ kë tɔ̈u kek amada dun ka këc gua gätpiny, ka dhil kɔ̈ɔ̈k rin amada kɔ̈u tɛ̈ cï amada jal gätpiny. Rin bäk kën dhiɛl looi tɛ̈ cït tɛ̈ wïc löŋ yeen, ka akut määc a dhil wïc wëët tɛ̈n raan cë lööŋ kueen.
Gɛ̈tpiny cök cëën, käŋ aguiɛɛr ëbën cït thurumbil aa dhil kɔ̈ɔ̈k ë rin amada kɔ̈u. Aya, amada a lëu bë ya yen ɣɛ̈ɛ̈c kuat yith wälä käny tɔ̈u ku dhɛ̈l löŋ.
Amɛtmɛɛt
Lööŋ amada aa wël path kuany yiic alɔŋ tɛ̈ ye luöi amɛtmɛɛt ku tɛ̈ ye ke looi thïn, ye ŋö ku ye nɛn ye keek loi. Akut määc a dhil a mat ku cɔɔl kä amɛtmɛɛt tɛ̈ cït tɛ̈ cï lööŋ kä luɛ̈l yeen. Amat dïït kɔc ebën a dhiɛlkä cɔɔl ku tuöckä jɔ̈ɔ̈l pɛɛy yic wälä pɛ̈y ka diäk yiic tɛ̈n gɛ̈t amada piny. Amɛt dïït kɔc ebën (cɔl AGM thoŋ Nyïŋlïth) a dhil cɔɔl pɛ̈y ka 18 yiic tɛ̈n gɛ̈t amada piny ku a dhil cɔɔl pɛ̈y ka 6 yiic tɛ̈ thöök ruöön wëëu amada. Amat AGM yen ye kɔc kɔɔc mäktab kuany thïn ku wël wëëu aa dhil luɛɛl. Aya, apath bäk wël cë röt looi lon amada yic ruöön cë wan bɛn luɛɛl tɛ̈n kɔc amat AGM yic.
Ajuër
Amada aya, tɛkdä ka a leŋ lööŋ kɔ̈k dhil kuany cök. Löŋ ajuër yic, tɛkdä ka amada dun a dhil kuany bɛ̈ny jäŋ, ku ee lac a raan wëëu tɔ̈ɔ̈u, bë athör aa gät Mäktam Ajuër Authralia. Tɛkdä ka amada a wïc bë ye thok tuööm kek Mäktam Ajuër Authralia wälä raan wëëu bë wël kɔ̈k alɔŋ löŋ ku ajuër deet.
Lëk kɔ̈k:
- Mäktam Tajiir Ɣɛr Puöu:
- Mäktam Ajuër Ɣothralia kek Lëk tɛ̈n amadaa cï wɛ̈ɛ̈u ken ye dhiëth
- Panpiööc Dït ë Tëët Queensland a leŋ Lëk alɔŋ amɛtmɛɛt
- Lëk ë Kuɔɔny ë määc webthait yic alɔŋ Wël lööŋ ku atït (Gɛ̈tpiny a wïc)


text:
”.Ëjölö Ethur kïbëc ï “Bible translation website
Wan ëcöc më Baibul ï lëb Thur ëjölö jö kïbëc më lobo Thur ëk ebedu k'awaka ëka yom cwiny na thwönë rwök më kwanö, cöönö ëka tic kï lëb onu.
Kanya Ethur nwongërë ïyë:
Ethur enwongogï ï dictirik më Abim, Kukuju-kukïdë më Uganda. Abakëth k'Ethur kï kuthö obedo Lango ëka Acoli, kï kukwap obedo Ëtëcö, Ëkarïjöng më Bokora kï kukïde ëka Ëkarïjöng më Jie kï kukuju-kukïde.
Lëb Thur obedo lëb n'Ethur twakö. Ëtëmö kï ryëkö kïbëc më poro kï lëb Acoli ëka lëb Lango cë enwongo nï lëb ni kïbëc oyaa kï ï dhogola më Luo. Enwongo thon nï, lëb Acoli ënë cwöcwök kï lëb Thur ËNTÖ lëb Thur path kï kom lëb nökënë më dhogola më Luo.
Jö na twakö lëb Thur ï lobo më Thur römö elip mia acël kï pyer arïö ï Abim dictirik Kukuju kukïdë më Uganda.


text:
Kör
Köör ee lɛ̈ndhiethëmïth [mammal] de kuataŋɔu (Felidae). Theem ë thönëköör kɔ̈k dït tënë 250 kg. Ee koolë, köör roor ciëŋ Apirïka Ruëlëpinyliɛɛtic [sub-Saharan] ku Asia-yic. Kɔ̈r aa pïïr në liɛliic ku rupic ŋiec. Ŋuɔ̈tëköör aa thiin tënë thönëköör ku kat awuur në kam ciekic, ku yapden guiir të yap kek läi cath duut.
Köör acë thuum në Apirïka Parutic ku Athia Paguotcuɔlic në run ke biänabuur diääk cï lɔ. Agut ciet run tïm thiäär cëjäl, köör ee yaa lɛ̈idhiethëmïthdït ye aniinë piny dïtbëtɛɛm, ee kɔc etök, acë yaa ciëŋ në tëdït ë Apirïka-yic, Yurathia-yic jäl Yuropa Pacuɔl agut India ke në Amerika-yic jäl Yukon agut Peru. Ee koolë kör ee macthok awicthum [endangered]. Dït aniinë Apirïka-iyic acë kuur ka cë yaa 30–50% në run 20 në tökërou de rou në ruɔ̈ɔ̈nbuɔt 20. Määr de tëdeceŋdɛn ku taŋtaŋ ke kɔc aaye kek ee kadïït ë diɛɛr.
Köör aaye lac cɔl 'banyëror', ku aa looi ke kïn ë dɛɛtëpiou ku bääny. Kɔ̈r aaye yök në cärëriɛɛl na juëc tënë läi kɔ̈k ëbɛ̈n. Rooric, köör aapïïr run 10–14. Të cï dom, aalëu bë pïïr run 20 ku täkac. Rooric, thönëköör aacie laac pïïr të wär run thiäär. Thönëköör aa ɣɔntok yök ke thar kekë thön kɔ̈k rooric, ku kënë ee pïrden cɔl ciekic. Köör aa wär mecthok aŋou kök ŋiɛc ciëŋ akut. Rual ë kööric anɔŋ ŋuut ke dhien tök, aduurken, ku thönëkör cë dït tök ka rou. Duut ë ŋuutëköör aaye laac lɔ yäp netök. Köör aa läicuet ku mëkuëny. Rïŋcëdhiäth ee juec tënë 50% kacëcuitic.
Köör aa kuin rïŋ ë läi cë tuaany ku läi cï näk në laïcuɛt kɔ̈k. Kek aa gak ke yɔ̈ɔ̈p në cuɔɔr göör nhial ke yuiɛl thïn,rin kënë ayee nyuɔth kela län cï thou tëdä la guop tetok tɔ̈ të thiɔ̈k.